Skip to content
Nelum
Laws of Greenland

Guidelines on the Act on Public Assistance

Made 2024 · Text as of 2026-10-01

Public law and official guidance, published as research. Not legal, tax or financial advice.

About this law

Original title
Pisortanit ikiorsiissutit pillugit Inatsisartut Inatsisaat.
Language
Greenlandic
Kind
Other
Country
Greenland
Subjects
Food and nutrition, General
Keywords
social protection, local government, subsidy/incentive, procedural matters, poverty, labour, food security, food assistance

Where to read it

Text

The law's own text, section by section, as held. Each section has its own link.

  1. § 1 — Inatsisip siunertaa ................................................................................................................ 1

    § 1. Inatsisip siunertaa ................................................................................................................ 1 § 2. Inuit ataasiakkaat akisussaaffiat – Pilersuinissamik pisussaaffik ....................................... 2

  2. § 3 — Pisortanit ikiorsiissutit - nassuiaaneq .................................................................................. 2

    § 3. Pisortanit ikiorsiissutit - nassuiaaneq .................................................................................. 2

  3. § 4 — Aapparisaq ........................................................................................................................... 3

    § 4. Aapparisaq ........................................................................................................................... 3

  4. § 5 — Sumi najugaqarnermut piumasaqaat ................................................................................... 4

    § 5. Sumi najugaqarnermut piumasaqaat ................................................................................... 4 § 6. Inuit pineqartut allat – naalagaaffimmi innuttaassuseqartut nunanit allaneersut ................ 5 § 7. Naalagaaffimmi innuttaassuseqartut nunanit allaneersut najugaqarnissamut akuersissuteqartut angerlamut angalanissaannut aningaasartuutit ............................................ 5

  5. § 8 — Ikiorsiissutinik annertussusileriikkanik tunineqarnissamut piumasaqaatit ......................... 5

    § 8. Ikiorsiissutinik annertussusileriikkanik tunineqarnissamut piumasaqaatit ......................... 5

  6. § 9 — Ikiorsiissutit annertussusileriikkat – pilersuinissamut allamik tunngaveqarneq

    § 9. Ikiorsiissutit annertussusileriikkat – pilersuinissamut allamik tunngaveqarneq angerlarsimaffiullu avataani najugaqarneq ................................................................................ 6

  7. § 10 — Pisariaqartitsineq malillugu ikiorsiissutit .......................................................................... 7

    § 10. Pisariaqartitsineq malillugu ikiorsiissutit .......................................................................... 7

  8. § 11 — Piareersimaneq .................................................................................................................. 8

    § 11. Piareersimaneq .................................................................................................................. 8

  9. § 12 — Inuussutissarsiutigalugu aalisartoq il.il.. ........................................................................... 9

    § 12. Inuussutissarsiutigalugu aalisartoq il.il.. ........................................................................... 9

  10. § 13 — Isertitat allat ..................................................................................................................... 10

    § 13. Isertitat allat ..................................................................................................................... 10

  11. § 14 — Innersuussisarneq ............................................................................................................ 10

    § 14. Innersuussisarneq ............................................................................................................ 10 § 15. Suliassaqarfiit assigiinngitsut aqqutigalugit suleqatigiinneq .......................................... 10

  12. § 16 — Sulilernissamut piareersimanissaq .................................................................................. 11

    § 16. Sulilernissamut piareersimanissaq .................................................................................. 11

  13. § 17 — Iliuusissatut pilersaarut .................................................................................................... 12

    § 17. Iliuusissatut pilersaarut .................................................................................................... 12

  14. § 18 — Sammisassanut peqataaneq ............................................................................................. 14

    § 18. Sammisassanut peqataaneq ............................................................................................. 14

  15. § 19 — Piumassutsimik siunnersorti ............................................................................................ 14

    § 19. Piumassutsimik siunnersorti ............................................................................................ 14

  16. § 20 — Iliuusissatut pilersaarummik malitseqartitsineq .............................................................. 16

    § 20. Iliuusissatut pilersaarummik malitseqartitsineq .............................................................. 16 § 21. Pilersuinissamut ikiorsiissutinut allanut ikaarsaarneq pillugu naliliineq ........................ 17

  17. § 22 — Tunngaviusumik akigititaq .............................................................................................. 17

    § 22. Tunngaviusumik akigititaq .............................................................................................. 17

  18. § 23 — Tunngaviusumik akigititamik annikilliliineq .................................................................. 17

    § 23. Tunngaviusumik akigititamik annikilliliineq .................................................................. 17

  19. § 24 — Iliuusissatut pilersaarummut tapeq .................................................................................. 18

    § 24. Iliuusissatut pilersaarummut tapeq .................................................................................. 18

  20. § 25 — Allamik isertitaqarneq - tigusisartoq ............................................................................... 18

    § 25. Allamik isertitaqarneq - tigusisartoq ............................................................................... 18

  21. § 26 — Allamik isertitaqarneq - tigusisartup aappaa ................................................................... 19

    § 26. Allamik isertitaqarneq - tigusisartup aappaa ................................................................... 19

  22. § 27 — Nammineq angerlarsimaffiup avataani sivisunerusumik najugaqartoqartillugu

    § 27. Nammineq angerlarsimaffiup avataani sivisunerusumik najugaqartoqartillugu aningaasanut killigititaq ........................................................................................................... 20

  23. § 28 — Nammineq inigisamut tapeq............................................................................................ 21

    § 28. Nammineq inigisamut tapeq............................................................................................ 21

  24. § 29 — Ikaarsaarnermut tapeq ..................................................................................................... 21

    § 29. Ikaarsaarnermut tapeq ..................................................................................................... 21 § 30. Akigititanik aningaasanullu killigititanik iluarsiissuteqartarneq ..................................... 22

  25. § 31 — Pisariaqartitsineq malillugu ikiorsiissutit – Tassanngaannartumik ataasiartumik

    § 31. Pisariaqartitsineq malillugu ikiorsiissutit – Tassanngaannartumik ataasiartumik ikiorsiissutit ............................................................................................................................. 22 § 32. Pisariaqartitsineq malillugu ikiorsiissutit – Ataasiartumik aningaasartuutit ................... 22 § 33. Pisariaqartitsineq malillugu ikiorsiissutit – Nuunnermi ikiorsiissutit ............................. 23 § 34. Pisariaqartitsineq malillugu ikiorsiissutit – Ilisinermi aningaasartuutit .......................... 23

  26. § 35 — Pisariaqartitsineq malillugu ikiorsiissutit – Qanigisat perulunnerat – toqunerat

    § 35. Pisariaqartitsineq malillugu ikiorsiissutit – Qanigisat perulunnerat – toqunerat ilisaanerallu .............................................................................................................................. 24

  27. § 36 — Naalagaaffimmi innuttaassuseqartunut nunanit allaneersunut angerlamut

    § 36. Naalagaaffimmi innuttaassuseqartunut nunanit allaneersunut angerlamut i angalatitsisarneq ....................................................................................................................... 24

  28. § 37 — Napparsimaneq ................................................................................................................ 25

    § 37. Napparsimaneq ................................................................................................................ 25

  29. § 38 — Ernineq ............................................................................................................................ 25

    § 38. Ernineq ............................................................................................................................ 25

  30. § 39 — Napparsimmavimmi uninnganermut atatillugu meeqqamut 15-init inorlugit ukiulimmut

    § 39. Napparsimmavimmi uninnganermut atatillugu meeqqamut 15-init inorlugit ukiulimmut qanigisat ................................................................................................................................... 25

  31. § 40 — Pigisat nalillit................................................................................................................... 26

    § 40. Pigisat nalillit................................................................................................................... 26

  32. § 41 — IT-qarnermut atortut ataatsimoorussat ............................................................................ 26

    § 41. IT-qarnermut atortut ataatsimoorussat ............................................................................ 26

  33. § 42 — Qinnuteqaammik il.il. tunniussineq ................................................................................ 26

    § 42. Qinnuteqaammik il.il. tunniussineq ................................................................................ 26 § 43. Paasissutissanik pissarsiniarneq nakkutilliinissamullu pisussaaffik ............................... 26

  34. § 44 — Paasissutissiinissamut pisussaaffik ................................................................................. 27

    § 44. Paasissutissiinissamut pisussaaffik ................................................................................. 27 § 45. Nakkutilliinissamut pisussaaffik – Nalunaarutiginninnissamut pisussaaffik .................. 28

  35. § 46 — Tunniussineq ................................................................................................................... 28

    § 46. Tunniussineq ................................................................................................................... 28

  36. § 47 — Tunniussinerup sunniuteqartumik atuutilerfia ................................................................ 29

    § 47. Tunniussinerup sunniuteqartumik atuutilerfia ................................................................ 29

  37. § 48 — Tunniussisarnerup atorunnaarsinneqarnera ..................................................................... 29

    § 48. Tunniussisarnerup atorunnaarsinneqarnera ..................................................................... 29

  38. § 50 — Akiliutit ........................................................................................................................... 29

    § 50. Akiliutit ........................................................................................................................... 29 § 51. Utertitsilluni akiliuteqarneq – paasissutissiinissamut pisussaaffik – isertitat allat ......... 30 § 52. Utertitsilluni akiliuteqarneq – illuutit aalaakkaasut ........................................................ 30 § 53. Utertitsilluni akiliuteqarneq – illersorneqarsinnaanngitsumik iliuutsit ........................... 30

  39. § 54 — Naammagittaalliuuteqarsinnaaneq .................................................................................. 32

    § 54. Naammagittaalliuuteqarsinnaaneq .................................................................................. 32

  40. § 55 — Aningaasaliissutit ............................................................................................................ 32

    § 55. Aningaasaliissutit ............................................................................................................ 32 § 56. Kisitsisitigut paasissutissanik Naalakkersuisunut nalunaaruteqarneq ............................. 32

  41. § 58 — Ikaarsaarnermi malittarisassat ......................................................................................... 33

    § 58. Ikaarsaarnermi malittarisassat ......................................................................................... 33 ii A. AALLAQQAASIUT Pisortanut ikiorsiissutit1 pillugit Inatsisartut inatsisaat kingusinnerusukkut allannguuteqartoq2 pillugu ilitsersuutaavoq. Inatsimmik annertunerusumik isumasiuisoqassappat oqaaseqaatit3, isumaliuutersuutit4 aamma ilanngussat innersuussutigineqarput; aamma ingerlatsinermut inatsimmi tunngaviusut eqqumaffigalugit. Tamatuma saniatigut kommunit allanik pisariaqartitsissappata, Isumaginninnermut, Ilaqutariinnut, Suliffeqarnermut Nunamullu Namminermut Naalakkersuisoqarfimmit siunnersorneqarsinnaapput ilitsersorneqarlutillu. Inatsit 1. januar 2024 aallarnerfigalugu atuutilersinneqarpoq5.

  42. § 1 — Inatsisip siunertaa

    § 1. Inatsisip siunertaa Pisortanit ikiorsiissutit Pisortanit ikiorsiissutini pineqarput ikiorsiissutit annertussusileriikkat aamma pisariaqartitsineq malillugu ikiorsiissutit. Ikiorsiissutit annertussusileriikkani ilaatinneqarput tunngaviusumik akigititaq tapillu. Pisariaqartitsineq malillugu ikiorsiissutini ilaatinneqarput tassanngaannartumik pisariaqartitsineq malillugu ikiorsiissutit aamma immikkut ittumik ikiorsiissutit. Ikiorsiissutit annertussusileriikkat piumasaqaatitaqarput pisortanit ikiorsiissutinik tigusisartoq kommunimut piareersimasussaammat aamma suliffimmik innersuunneqartumik sulilernissamik kiisalu iliuusissatut pilersaarummik suliaqarnermut naammassineranullu peqataasussaalluni. Pisariaqartitsineq malullugu ikiorsiissutit piumasaqaatitaqarput immikkut ittunut aamma siumut takorloorneqarsinnaanngitsunut pisunut ikiorsiissutaallutik, pisortanit ikiorsiissutinik tigusisartoq aningaasartuutinik akiliinissamut nammineq aningaasaqarnikkut periarfissaqanngitsoq imaluunniit aningaasartuutinik akiliineq ima annertutigisinnaasoq allaat siunissami nammineq isumaginissamut periarfissat ajornarnerulersillugit. Sunniuteqarneq akisussaaqataanerlu Inatsimmi pingaarnertut tunngaviusumik periuserineqartut ilaat tassaavoq pisortanit ikiorsiissutinik pinngitsuuisinnaajunnaarnermik pisariaqartitsinermiit ikiuinermut atatillugu innuttaasut sapinngisamik annertunerpaamik akisussaaffilernissaat namminerlu aalajangiisinnaanissaat. Taamaattumik ikiorsiissutinik tunniunneqalertunik pilersaarusionermut atatillugu akisussaaqataatitsisoqarpoq, iliuusissatut pilersaarummik malitseqartitsiffiusumik kinguneqartumik. 1 Pisortanit ikiorsiissutit pillugit Inatsisartut inatsisaat nr. 6, 20. juni 2022-meersoq 2 Pisortanit ikiorsiissutit il.il. pillugit Inatsisartut inatsisaannik allannguineq pillugu Inatsisartut inatsisaat nr. 25, 25. november 2022-meersoq. 3 Siunnersuummut oqaaseqaatit 31. januar 2022-meersut, ISNNN – Suliap normua: 2020 – 6652 4 Ilaqutariinnut Peqqissutsimullu Ataatsimiititaliap isumaliuutersuutaa 12. maj 2022-meersoq. J.nr.: 01.38.01.03-00148 kiisalu 01.25.01/22 FM-LABU-0023+24 5 Inatsisartut inatsisaat nr. 25, 25. november 2022-meersumi § 1, nr. 1 1

  43. § 2 — Inuit ataasiakkaat akisussaaffiat – Pilersuinissamik pisussaaffik

    § 2. Inuit ataasiakkaat akisussaaffiat – Pilersuinissamik pisussaaffik Aalajangersakkami aalajangersarneqarpoq aappariit imminnut pilersuisussaaqatigiinnerat kiisalu meeqqanut 18-it inorlugit ukiulinnut pilersuinissamik pisussaaffeqarneq. Tamanna assinganik inunnut nalunaarsukkamik inooqatigiinnut kiisalu meeqqanut 18-it inorlugit ukiulinnut pilersuinissamik pisussaaffeqarneq atuuppoq. Aapparisamut pilersuinissamik pisussaaffik avinnerup akuersissutiginerani imaluunniit eqqartuussivikkut averusernermi siusinnerpaamik unitsinneqarsinnaavoq. Avinnerup akuersissutigineratigut imaluunniit eqqartuussivikkut averusertoqarneratigut illuatungiliuttumup aapparmut akilersuutinik peqqussuteqaraluartoq, avinnerup akuersissutigineqarfia imaluunniit eqqartuussivikkut averusernermi piffissaq atuutilerfigalugu pilersuisussaaqatigiinneq atorunnaassaaq. Piumasaqaatit assingi nalunaarsukkamik inooqatigiinnut atuupput. Inooqatigiinnermi inooqataanerup unitsinnerani pisussaaffik atorunnaassaaq. Aapparmut akilersuutit isertitaapput akileraarusigassat, aamma tigusisup isertitai maanna atuuttut nalunaarsorneqarneranni ilanngunneqassallutik aamma ikiorsiissuteqarnermut inatsit malillugu annikillisaavigineqarsinnaanermut tunngaviussallutik. Pisortanit ikiorsiissutinik tigusisartoq, soorlu inummik utoqqalinersiaqartumik katissimappat, aappaasoq isumaginninnikkut ulloq unnuarlu paaqqinnittarfimmut ataavartumik nuussimappat, inooqatigiinneq atorunnaartutut isigineqarsinnaavoq. Taamatut pisoqartillugu pisortanit ikiorsiissutinik tigusisartoq kisermaatut isigineqassaaq. Inatsimmut matumunnga atatillugu meeqqamut pilersuinissamik pisussaaffik atorunnaarpat, taamaallaat isumaqarpoq, meeqqamut ikiorsiissutinik tunniussinermut naatsorsuinermullu atatillugu angajoqqaat aningaasaqarnerannut tunngasut kommunip eqqarsaatigissanngikkai. Angajoqqaat meeqqamut pilersuinissamik pisussaaffeqarnerat atuutileqqissaaq, meeqqap aapparisaq imaluunniit meeraq pilersussallugu akisussaaffigiunnaarpagu. Angajoqqaat aningaasaqarnerannut tunngasut eqqarsaatiginagit arnamut inuusuttumut naartunerata kingunerisaanik pisariaqartitai malillugit kommuni ikiorsiissutinik tunniussissaaq. Naartuneq naartuersinnikkut kipitinneqarpat, arnaq inuusuttoq 18-it inorlugit ukioqartoq pisortanit ikiorsiissutinik pisinnaatitaanngilaq. Naartusoq inooqutigiinni aappaqarnani najugaqarpat, soorlu angajoqqaaminiilluni, pineqartoq kisermaatut ikiorsiissutinik pisinnaatitaavoq.

  44. § 3 — Pisortanit ikiorsiissutit - nassuiaaneq

    § 3. Pisortanit ikiorsiissutit - nassuiaaneq Ikiorsiissutit annertussusileriikkat nassuiarneqarput qaammammut aalajangersimasumik akigititatut, ineqarnermut aningaasartuutinut, aalajangersimasumik nikerartumillu aningaasartuutinut kiisalu nerisanut atisanullu aningaasartuutinut matussusiinermut ilaatinneqartut. Ikiorsiissutit annertussusileriikkanut ilaapput tunngaviusumik akigititaq (aningaasat 2 annertussusaat inatsisitigut aalajangerneqartoq) aamma tapeqartitsisoqarsinnaalluni. Pisariaqartitsineq malillugu ikiorsiissutit nassuiarneqarput tassanngaannaq pisunut pisariaqartitsineq malillugu ikiorsiissuteqarneq, pisariaqartitsineq malillugu ikiorsiissutinik tigusisartoq imaluunniit taassuma aappaa, aningaasartuutit nammineq akilernissaanut periarfissaqanngitsoq. Tassa imaappoq, naatsorsuutiginngisamik pisut pineqarput, qinnuteqartup siumut takorloorsinnaanngisai. Pisariaqartitsineq malillugu ikiorsiissutinut ilaatinneqarput, tassanngaannartumik ataasiaannartumik ikiorsiissutit, ataasiartumik aningaasartuutit, nuunnermi ikiorsiissutit, ilisinermi aningaasartuutit, qanigisat perulunnerat aamma/imaluunniit toqunerat ilisaanerallu, naalagaaffimmi innuttaassuseqartunut nunanit allaneersunut angerlamut angalatitsisarneq, angerlamut angalanermik aamma nuna qimallugu angalaniarneq ajornarpat Kalaallit Nunaanni najugaqarallarnermik ikiorsiissutit. Pisariaqartitsineq malillugu ikiorsiissutit tamatigut ikiorsiissutit annertussusaannut sivisussusaannullu atatillugu nalilersueqqissaarnikkut tunniunneqartarput.

  45. § 4 — Aapparisaq

    § 4. Aapparisaq Aalajangersakkap inuit inooqateqartut, inuit aappaqartutut imaluunniit nalunaarsukkamik aappaqartutut naligiissippai. Aappaasutut inuk katissimasaq isigineqarpoq. Nalunaarsukkamik aappaasoq tassaavoq inuk suiaaqatigisaq nalunaarsukkamik aappariligaq. Inuk allamik najugaqateqarpat, assersuutigalugu ilaqutaasumik, katissimasutut assingusumik inooqataanngitsumik, inuk pisortanit ikiorsiissutinik kisermaatut pisinnaatitaavoq. Tassa imaappoq, inoqutigiinni ilaasortat aappatut isigineqanngillat. Inuk katissimanngitsoq inummik allamik inersimasumik, inooqatigalugu najugaqateqarpat, inuit allattorsimaffiat aqqutigalugu paasineqarsinnaavoq. Taamaattoq pisortanit ikiorsiissutinik qinnuteqartup najugaqarfiata assinganik aappaasup inuit allattorsimaffiannut nalunaarsimanersoq aalajangiisuunngilaq. Tamatumani aalajangiisuuvoq, inuit katissimasutut assingusumik inooqatigiinnerat. Inatsimmi inooqatigiinnerup sivisussusaa pillugu piumasaqaateqanngilaq, pisortanit ikiorsiissutinik qinnuteqarnermi inooqatigiittoqarnera taamaallaat piumasaqaataalluni. Illuatungeriit aningaasanik akiliinerit, angerlarsimaffimmi sulinerit imaluunniit inoqutigiinni ataatsimut allatigut tapersiineq aqqutigalugit inooqatigiittoqarpat, katissimasutut assingusumik inooqatigiinnertut isigineqassaaq, aamma inooqatigiinneq, inatsisit atuuttut malillugit katinnermik imaluunniit nalunaarsukkamik aappariinnermik kinguneqarpat. Inoqutigiinni ataatsimut ingerlatsisoqartarpoq, ataatsimut isigalugit aningaasaqarnikkut allatigullu iluaqutissat kattunneqarpata, iluaqutissallu taakku katissimasut inooqatigiillu atugaat 3 assinganik atugaqartoqarluni, soorlu ulluinnarni atuinermut ingerlaavartumillu aalajangersimasunut aningaasartuutit marluulluni akilertarlugit aamma/imaluunniit angerlarsimaffimmi suliassat marluuttaraanni, soorlu pisiniarneq, nerisassiorneq, naatsiivilerineq eqqiaanerlu. Inuit marluk inoqutigiinni ataatsimut ingerlatsippata, ulluinnarni aningaasaqarnikkut allatigullu iluaqutissat angusarpaat, naak najugaqatigiinngikkaluarlutik. Iluaqutissat ima annertussuseqassapput, ataatsimut isigalugu katissimasut inooqatigiittullu nalinginnaasumik iluaqutigisartagaattut naleqqersuunneqarsinnaallutik. Ataatsimoortumik illusineq aamma katissimasutut aappariittut naliliiffigineqassaaq. Assersuutigalugu akiliisartussaq aamma inuup aappaa marluullutik illumik taarsersugassarsippata marluullutillu taarsersuinermut akiliisarlutik. Taamaattoq illumik piginneqataaneq imminermini inoqutigiinni ataatsimut ingerlatsineq pillugu aalajangiinissamut naammanngilaq. Inummut allamut attuumassuteqarnermi iluaqutissat ataatsimut isigalugu ima annertutigissapput, nalinginnaasumik katissimasutut aappariittutullu inuusut iluaqutissaannut naleqqersuunneqarsinnaallutik. Matumuuna nalilersueqqissaarnermi ilanngunneqarsinnaavoq, illuatungeriit aaqqissuussinermik taamatut ittumik toqqaasimanersut. Pisortanit ikiorsiissutinik tigusisartoq katissimasut assingusumik inooqateqarnersoq pillugu naliliisoqassatillugu, tamanna kinguneqarluni pineqartoq kisermaatut isigineqassanngitsoq, suliami aningaasaqarnermut tunngasunik aamma aningaasaqarnermut tunnganngitsunik, tassunga ilanngullugit inuttut atugai, tigussaasumik ataatsimut isiginnittumik naliliisoqassaaq. Iluaqutissat inuttut atugaanut tunngasut ataatsimut isigalugit ima annertutigissapput, nalinginnaasumik katissimasut aamma inooqateqartut iluaqutissaat assingalugit naleqqersuunneqarsinnaassallutik.

  46. § 5 — Sumi najugaqarnermut piumasaqaat

    § 5. Sumi najugaqarnermut piumasaqaat Najugaqarfik tassaavoq sumiiffik, sulinngiffeqarneq, sulinermi angalaneq, napparsimaneq assigisaaluunniit pissutigalugu utaqqiisaasumik peqannginneq eqqarsaatiginngikkaanni, aalajangersimasumik siniffiusartoq aamma pequteqarfiusoq. Inatsimmi ilaatinneqarsinnaaniaraanni matumani pisut ilaat ataaseq – sumi najugaqarnermut piumasaqaat - naammassisariaqarpoq. Inatsimmi, § 5, imm. 2-mut ilaatinneqarput inuit angerlarsimaffeqanngitsutut taaneqartartut. Tamatuma saniatigut aalajangersakkami ilaatinneqarput inuit soorlu piffissami Danmarkimi najugaqareerlutik nunamut utertut angerlarsimaffissaqarnatik aamma ikinngutini nalunngisanilu unnuigallartartut. Inuiaqatigiinnut kalaallinut aalajangersimasumik attuumassuteqartutut inuit isigineqartut tassaapput inuiaqatigiinnut kalaallinut inuttut sakkortuumik attuumassuteqartut. Imaassinnaavoq inuk nunatsinni inunngortoq alliartorlunilu, inuk nunatsinni angajoqqaaqartoq 4 imaluunniit allanik qanigisaqartoq imaluunniit Kalaallit Nunaanni piffissami sivisunerusuni inuit allattorsimaffianni nalunaarsoqqasarsimasoq.

  47. § 6 — Inuit pineqartut allat – naalagaaffimmi innuttaassuseqartut nunanit allaneersut

    § 6. Inuit pineqartut allat – naalagaaffimmi innuttaassuseqartut nunanit allaneersut Inuit, innunnut pineqartunut allanut ilaatinneqanngitsut, matumani innunnut pineqartunut ilaapput. Oqaatigineqassaaq, matumani inuit pineqartut taamaallaat § 31 aamma nalilersueqqissaarneq malillugit tassanngaannartumik ataasiartumik ikiorsiissutinik qinnuteqarnissamut pisinnaatitaasut. Tassanngaannartumik ataasiartumik ikiorsiissutit taamaallaat qaammammut ataatsimut tunniunneqarsinnaapput, Kalaallit Nunaanniit imaluunniit nunani allani angalanissamut killilersuinerit malitsigisaanik nuna qimallugu aallarnissamut inatsisitigut ajornartitaappat. Taamatut pisoqartillugu angalanissamut killilersuutit atorunnaarnissaata tungaannut tassanngaannartumik ataasiartumik ikiorsiissutinik tunniussisoqassaaq.

  48. § 7 — Naalagaaffimmi innuttaassuseqartut nunanit allaneersut najugaqarnissamut

    § 7. Naalagaaffimmi innuttaassuseqartut nunanit allaneersut najugaqarnissamut akuersissuteqartut angerlamut angalanissaannut aningaasartuutit Inuit § 5-imi piumasaqaatinik naammassinninngitsut pisortanit annertussusileriikkanik ikiorsiissutinik imaluunniit pisortanit pisariaqartitsineq malillugu ikiorsiissutinik nalinginnaasumik pisinnaatitaanngillat. Kisianni tassanngaannartumik pisariaqartitsineq malillugu ikiorsiissutinik, inuunermi pisariaqartitanut, tassunga ilanngullugit ineqarallartitsineq, nerisassat, kiassarneq atisallu, pisinnaatitaapput. Aalajangersagaq angerlamut angalanissamut ikiorsiissuteqartoqarnissaanut periarfissaqartitsivoq. Assersuutigalugu pisut ilaatinneqarput, naalagaaffimmi innuttaassuseqartut nunanit allaneersut nunamut naalagaaffimmi innuttaassuseqarfimminnut angerlarnissamut pinngitsaalillugit aallaqqusaasut. § 36-mi piumasaqaataavoq qinnuteqartoq Kalaallit Nunaanni inatsisit malillugit najugaqassasoq. Inuup nunamut angerlarsimaffianut angerlamut angalanissaanut pisariaqartitsineq malillugu ikiorsiissutinik kommuni tunniussisinnaavoq. Pisortanit ikiorsiissutit angerlamut angalanermut akikinnerpaamut tunniunneqassapput. Qinnuteqartup imaluunniit aappaasup nammineq aningaasartuutit akilersinnaappagit, aningaasartuutit akilernissaannut kommuni ikiorsiissuteqarsinnaanngilaq.

  49. § 8 — Ikiorsiissutinik annertussusileriikkanik tigusinissamut piumasaqaatit

    § 8. Ikiorsiissutinik annertussusileriikkanik tigusinissamut piumasaqaatit Ikiorsiissutinik annertussusileriikkanik tigusinissamut piumasaqaatit tassaapput qinnuteqartoq suliffeqassanngitsoq aamma sapaatip akunneranut minnerpaamik nalunaaquttap akunneri 20- ni sulinermik isumaginnissinnaassanngitsoq (nalinginnaasumik atugassaqartitaalluni nalinginnaasumik atorfeqarneq). Nalinginnaasumik atugassaqartitaalluni nalinginnaasumik atorfeqarneq isigineqarpoq inuup qinnuteqartup ukioqataatut aamma ilinniartitaanikkut tunuliaquteqataatut nalinginnaasumik isumaginnissinnaasutut ilimagisariaqartoq. Qinnuteqartoq suliffeqanngitsoq nalunaaquttap akunnerini 20-ni sulisinnaassuseqarpat, 5 pisortanit ikiorsiissutit tunniunneqarsinnaanngillat. Akerlianik pineqartoq pingaarnertut suliffissarsiortunut ikiorsiissutit pillugit Inatsisartut inatsisaannut ilaatinneqassaaq. Sulisinnaassuseq pillugu naliliineq suliffissarsiortunut ikiorsiissutinut, piginnaanngorsaqqinnermut imaluunniit pisortanit ikiorsiissutinut nalinginnaasumik innersuussinermut atasumik kommunimit ingerlanneqassaaq. Naliliineq inuup tamakkiisumik inissisimanera tunngavigalugu ingerlanneqassaaq, tassunga ilanngullugit inuup maannamut suliffeqarnermut attuumassuteqarnera, ilinniartitaanikkut tunuliaqutaa, ilaqutariinnermi pissutsit, ineqarnermi pissutsit, napparsimaneq, atornerluineq, inuttut piginnaasat il.il. Sulisinnaassutsimik naliliinermi aamma iliuusissatut pilersaarummik suliaqarneq ilaatinneqarpoq. Inuusuttoq 18-it inorlugit ukioqartoq, naartusoq imaluunniit pilersuinissamik pisussaaffeqartoq, pineqartoq suliffeqanngippat, ikiorsiissutinik annertussusileriikkanik pisinnaatitaavoq. Sulisinnaassutsip annikillisimanissaa pillugu piumasaqaatitaqanngilaq. Pisortanit ikiorsiissutinik tigusisarnissamut piumasaqaatit allat suli naammassineqassapput. Aalajangersagaq ikkunneqarpoq, inuusuttut 18-it inorlugit ukiullit suliffissarsiortunut ikiorsiissutinik tunineqarsinnaanngimmata.

  50. § 9 — Ikiorsiissutit annertussusileriikkat – pilersuinissamut allamik tunngaveqarneq

    § 9. Ikiorsiissutit annertussusileriikkat – pilersuinissamut allamik tunngaveqarneq angerlarsimaffiullu avataani najugaqarneq Inatsit malillugu ikiorsiissutit annertussusileriikkat inatsisinut allanut atatillugu tapiissutitut isigineqassapput. Tamanna isumaqarpoq, inatsisit allat malillugit ikiorserneqarnissamut taamaallaat periarfissaqanngippat, qinnuteqartoq eqqarsaatigineqarsinnaasoq. Taamaattumik ikiorsiissutit allat imaluunniit pisortanit inatsisit allat tapersersorneqarnermut ikiorserneqarnermullu tunngasut aqqutigalugit pineqartumik pilersuineq matussuserneqarpat, ikiorsiissutinik annertussusileriikkanik tunniussisoqarsinnaanngilaq. Nammineq pisortaniillu isertitat tassaasinnaapput, kingornussat, tunnissut, akissarsiat, pisortanit namminersortuniilluunniit pensionit, piginnaanngorsaqqiinermut ikiorsiissutit, ilinniagaqarnersiutit, suliffissarsiortunut ikiorsiissutit assigisaaluunniit. Siusinaartumik pensionisiat pillugit Inatsisartut inatsisaat aamma utoqqalinersiaqarneq pillugu Inatsisartut inatsisaat naapertorlugit pensionisianik inuit pisinnaatitaasut, pisortanit ikiorsiissutit pillugit Inatsisartut inatsisaat naapertorlugu peqatigalugu ikiorsiissutinik annertussusileriikkanik tigusisinnaanngillat. Sivisunerusumik najugaqarneq aallaaviatigut tassaavoq qaammatit pingasunik sivisunerusoq, kisianni tamatumunnga tigussaasumik missiliuussineq tunngavigineqassaaq. Najugaqarneq ataavartutut aaqqissuussatut isikkoqartillugu, malittarisassaq atorneqarsinnaavoq, aamma qaammatit pingasut qaangiutinngikkaluarpataluunniit. Assersuutigalugu najugaqarnerup aallartinnerani aalajangiiffigineqarpat, najugaqarneq ataavartutut isikkoqartussaasoq. 6 Inuit nammineq angerlarsimaffiup avataani sivisunerusumik najugaqartut, soorlu ulloq unnuarlu neqeroorummi imaluunniit ulloq unnuarlu paaqqinnittarfimmi, Inatsisartut inatsisaat manna malillugu ikiorsiissutinik annertussusileriikkanik tigusinissamut pisinnaatitaapput. Pisuni tamakkunani pisortat aningaasartuutinik, ineqarnermut nerisassanullu, pilersuinissamut akiliisarmata, akigititaq annikillisinneqartoq tunniunneqartarpoq, tak. § 27. Inuit isertitsivimmut, napparsimmavimmut imaluunniit paaqqinnittarfimmut allamut imaluunniit tigummineqarallartussanngorlugit inissinneqartussanngorlugit eqqartuunneqartut ikiorsiissutinik annertussusileriikkanik tigusinissamut pisinnaatitaanngillat. Inuit pisortat oqartussaasuiniit aalajangiineq tunngavigalugu paaqqinnittarfimmut inissinneqartut, ikiorsiissutinik annertussusileriikkanik pisinnaatitaanngillat. Inuit pineqartut isertitsivimmi paaqqinnittarfimmiluunniit najugaqarnerminni inatsisinut allanut tunngaveqarluni pilersuinissamik qulakkiigaanerat pissutaavoq. Taamaattoq iperagaanissaq assigisaaluunniit qanillineranut atatillugu ikiorsiissutinik annertussusileriikkanik qinnuteqarnissaq periarfissaavoq, iperagaanerlu naammassineqarnera peqatigalugu tunniunneqarsinnaassallutik. Taamaattumik inassutigineqarpoq, iperagaanissaq qaammammik ataatsimik sioqqullugu qinnuteqaammik suliaqarnissaq, tamatumunnga atatillugu iliuusissatut pilersaarummik suliaqartoqarnissaa aallartissinnaaniassammat. Pinerluttunik isumaginniffiup ataani najugaqarneq imaluunniit pinerluttulerinermik inatsit malillugu pineqaatissiissuteqarnerit naapertorlugit qinnuteqartoq inissisimappat, pisariaqartitsineq malillugu ikiorsiissutinik qinnuteqarnissaq suli periarfissaavoq.

  51. § 10 — Pisariaqartitsineq malillugu ikiorsiissutit

    § 10. Pisariaqartitsineq malillugu ikiorsiissutit Pisariaqartitsineq malillugu ikiorsiissutit nassuiarneqarput tassanngaannartumik pisunut ikiorsiissutitut, pisariaqartitsineq malillugu tigusisartoq imaluunniit aapparisaa, aningaasartuutit akilerniarnissaannut nammineerlutik periarfissaqartinnagit. Tassa imaappoq, tassanngaannartumik pisoqarnera pineqarpoq, qinnuteqartup siumut takorloorsinnaanngisaanik. Pisariaqartitsineq malillugu ikiorsiissutinut ilaatinneqarput tassanngaannartumik ataasiartumik ikiorsiissutinik, ataasiartumik aningaasartuutinik, nuunnermi ikiorsiissutinik, ilisinermi aningaasartuunik, qanigisat perulunnerat aamma/imaluunniit toqunerat ilisaanerallu aamma nunani allani inuiattut innuttaassuseqartunut tassanngaannartumik ikiorsiissutinik, angerlamut angalanermut aamma nuna qimallugu angalanissaq ajornartillugu Kalaallit Nunaanni najugaqarnermi tapersersuineq. Pisariaqartitsineq malillugu ikiorsiissutit ikiorsiissuteqarnerup annertussusaanut sivisussusaanullu atatillugu tamatigut nalilersueqqissaartoqartarpoq. Aalajangersagaq manna malillugu ikiorsiissuteqarneq tassaavoq inatsisinut allanut naleqqiullugu tapiissuteqarneq. Tamanna isumaqarpoq, pisariaqartitsineq malillugu ikiorsiissutinik tunniussisoqartinnagu piumasaqaataasoq, inatsisit allat naapertorlugit ikiorsiinissamut periarfissaqanngitsoq. 7 Inuit, assersuutigalugu inuit innarluutillit tapersersorneqarnissaannut Inatsisartut inatsisaat imaluunniit meeqqat tapersersorneqarnissaannut Inatsisartut inatsisaat naapertorlugit tapersersorneqarnissamut pisinnaatitaasut, pisortanit ikiorsiissutit pillugit Inatsisartut inatsisaat naapertorlugu pisariaqartitanut assinganut matussusiinissamut ikiorserneqarsinnaanngillat. Taamaalilluni periarfissaavoq, pisariaqartitsinermut tigussaasumut inatsisit allat aqqutigalugit matussuserneqarsinnaanngippat, soorlu utoqqalinersianik tigusinissaq aamma inatsit manna malillugu ikiorsiissutinik aalajangersimasunik tunineqarnissamut suli pisinnaatitaasoqarsinnaasoq. Pisariaqartitsineq malillugu ikiorsiissutinut pisinnaatitaanermut piumasaqaat alla tassaavoq, siumut takorloorneqarsinnaanngitsumik tassanngaannartumillu pisoqarnera tunngavigalugu pisariaqartitsinerup pilersimanissaa. Tamanna imaappoq, pisoq siumut takorloorneqarsinnaanngitsuussasoq. Taamaattoq pisariaqartitsineq malillugu taamaallaat nalinginnaasumik ikiorsiisoqarsinnaavoq, pineqartup ingerlaavartumik atorsinnaasamini taamaalillunilu nammineq sipaagaqarluni aningaasartuutit pilersut eqqarsaatigisimanngippagit. Taamaattoq immikkut ittumik taamaallaat pisoqartillugu, pineqartumut imaluunniit ilaqutaanut inuunermik ingerlatsinissamut aningaasartuutit akilernissaat aalajangiisuulluinnarpata, piffissamilu qinnuteqarfiusumi siumut takorloorneqarsinnaappat, aningaasartuutit akilernissaannut ikiorsiisoqarsinnaavoq. Tamatuma saniatigut qaqutiguinnarlu pisariaqartitsineq malillugu ikiorsiissutinut naleqquttumik tunngavilersukkanut, siumut takorloorneqarsinnaasunut, ikiorsiinissamik periarfissaqarpoq, kisianni pisariaqartitsineq malillugu ikiorsiissutinik tigusisartup aningaasartuutit akilernissaanut aningaasaqarnikkut sipaagaqarnissamut periarfissaqartinnagu.

  52. § 11 — Piareersimaneq

    § 11. Piareersimaneq Taaguut piareersimaneq paasineqassaaq, pisariaqartitsineq malillugu ikiorsiissutinik tigusisartoq iliuusissatut pilersaarutip naammassinissaa siunertaralugu kommunimut qaqugukkulluunniit piareersimassasoq. Tamanna isumaqarpoq, pisariaqartitsineq malillugu ikiorsiissutinik tigusisartoq kommunip suleqatiginerani eqeersimaartumik peqataassasoq aamma sulisinnaassutsini eqeersimaartumik atorluassagaa imaluunniit sulisinnaassutsini ineriartortinnissaanut pitsanngorsarnissaanullu eqeersimaartumik peqataassalluni. Qaqugukkulluunniit piareersimaneq isumaqarpoq, pisariaqartitsineq malillugu ikiorsiissutinik tigusisartoq sammisassamut piffissani nalinginnaasuni peqataanissaa naatsorsuutigineqarsinnaasoq. Tamanna ilannngullugu isumaqarpoq, pikkorissartitsinerit ataatsimiinnerillu nalinginnaasumik piffissap suliffiusup iluani naatsorsuutigisariaqartut, taamaattoq sammisassat ataasiakkaat, sammisassap nalinginnaasup ingerlanneqarneranut tulluartuuppat, unnukkut pikkorissartitsinertut pilersaarusiorneqarsinnaasut. Suliffissaqartitsinermi ilanngullugu neqeroorutigineqarsinnaavoq, suliffissaqartitsinermi neqeroorutigineqartumut tamanna nalinginnaasuuppat, unnukkut unnuakkullu pigaartuusarneq ilanngullugu. 8 Pisariaqartitsineq malillugu ikiorsiissutinik tigusisartoq suliffissaqartitsinermik annikinnerusumik isumagisaqarpat, piareersimasussaatitaanermut atortussanngortitsinermi eqqarsaatigisariaqarpoq. Pisariaqartitsineq malillugu ikiorsiissutinik tigusisartoq, assersuutigalugu pineqartup ilaqutai eqqarsaatigalugit nammineq sulisinnaassutsimi iluani suliffissaqartitsinermi neqeroorummik isumaginninnissinnaanersoq pillugu kommuni naliliisussaavoq. Naliliineq tamanna pisariaqartitsineq malillugu ikiorsiissutinik tigusisartup pisinnaasaanik missiliuussineq aallaavigalugu pissaaq. Piareersimasussaatitaanermut ilaavoq, ullormik ataatsimik sioqqutsilluni nalunaarfigineqarneq aallaavigalugu ataatsimiinnerni imaluunniit sammisassani kommunimit aallarnisarneqartuni ikiorsiissutinik annertussusileriikkanik tigusisartoq peqataassasoq imaluunniit suliffissaqartitsineq pillugu neqeroorut imaluunniit suliffissamik inuttaqanngitsumik innersuussut, inuup sulisinnaassusaa malillugu isumagineqarsinnaasut, pillugit akuersissasoq. Inuk ikiorsiissutinik annertussusileriikkanik tigusisartoq taamaalilluni suliffissaqartitsineq pillugu neqeroorummik ikiorsiissutinut kinguneqanngitsumik tunngavissaqanngitsumik itigartitsisinnaanngilaq. Tunngavissaqanngitsumik itigartitsinertut taaneqarsinnaapput, soorlu siornatigut sulinermut naleqqiullugu akissarsiakippallaarpoq, sulisitsisoq isumaqatigiissusiorsimanngilaq, siornatigut atorfigisartakkanut neqeroorut assingunngilaq il.il. Ikiorsiissutinik annertussusileriikkanik tigusisartup atorfik isumagisinnaappagu, pineqartup neqeroorut akuerisariaqarpaa. Akerlianik pisoqarpat ikiorsiissutinik annertussusileriikkanik tigusisartoq piareersimanngilaq aamma ikiorsiissutinik annertussusileriikkanik pisinnaatitaaffini annaassavaa. Ikiorsiissutinik annertussusileriikkanik tigusisartoq illoqarfimmi nunaqarfimmiluunniit angerlarsimaffigisamini najuutinngippat, najuutinnginnerup nalaani inuk piareersimanngilaq, taamaattoq napparsimanerup malitsigisaanik najuutinnginneq ilanngunnagu. Najuutinnginneq tassaasinnaavoq sunngiffimmi aallaaniarneq piniarnerlu imaluunniit illoqarfiup nunaqarfiulluunniit angerlarsimaffigisap avataani tikeraarneq. Oqaatigisariaqarpoq, illoqarfimmi imalunniit nunaqarfimmi qanigisap ilisaaneranut atatillugu tikeraarneq inatsisit malillugit najuutinnginnertut isigineqarmat. Inuk, namminersorluni suliffeqarfiuteqartoq, suliffeqarfiutini unitsikkallarnissaanut pisariaqartitsisinnaavoq ikiorsiissutinik annertussusileriikkanik pisinnaatitaassaguni. Namminersorluni suliffeqarfiuteqartoq suli ingerlatsiguni, inuk piareersimasutut isigineqarsinnaanngilaq.

  53. § 12 — Inuussutissarsiutigalugu aalisartoq il.il

    § 12. Inuussutissarsiutigalugu aalisartoq il.il. Inuussutissarsiummik ingerlataqarlutik namminersortut, tassunnga ilanngullugit inuit inuussutissarsiutigalugu aalisarnermik piniarnermillu ingerlataqartut, inatsimmi 9 piumasaqaatinik, tassanilu malittarisassanik aalajangersarneqartunik, naammassinnissimappata ikiorneqarnissamut pisinnaatitaaffeqarput. Tamanna isumaqarpoq, piumasaqaatit ilaattut, namminersorluni inuussutissarsiortoq sapaatip akunneranut nalunaaquttap akunneri 20-it qaangernagit sulisinnaassuseqassasoq, ilanngullugu piumasaqaataalluni namminersortoq piareersimasussaasoq. Piumasaqaatit ilagimmassuk, namminersorluni inuussutissarsiortoq, ikiorsiissutinik annertussusileriikkanik tigusisartoq, kommunimut piareersimasussaasoq, tamatuma kingunerissavaa, piffissami ikiorsiissutinik annertussusileriikkanik tunniussinerup nalaani namminersorluni suliffeqarfik unitsinneqartariaqartoq. Ikiorsiissutinik annertussusileriikkanik piffissami ikiorsiissutinik annertussusileriikkanik qinnuteqarfiusumi inuussutissarsiummik ingerlataqartup aappaasullu isertitaasa annertoqataanik annikillineqassapput.

  54. § 13 — Isertitat allat

    § 13. Isertitat allat Annertussusileriikkanik ikiorsiissutinik tigusisartoq qaammammut 1.000 kr-inik, SIK-p minnerpaamik akissarsiarititaanik akigititaq atorlugu nalunaaquttap akunneri qulit missaanik sulinerup annertoqataa, isertitaqarluni sulinermik isumaginnissinnaavoq, suliffissarsiortutut suli naatsorsuunneqarluni kommunalbestyrelsimullu piareersimalluni. Annertussusileriikkanik ikiorsiissutinik tigusisartoq saniatigut suliffissaqartitsinermut periarfissaqarpat, iliuusissatut pilersaarummik suliaqarnermi tamanna pillugu kommunip eqqumaffigisariaqarpaa. Annertussusileriikkanik ikiorsiissutinik tigusisartup suliffeqarnermut attaveqarnerata attassinnaaneranut periarfissaqarnera pingaaruteqartutut naliliiffigineqartariaqarpoq.

  55. § 14 — Innersuussisarneq

    § 14. Innersuussisarneq Ilitsersuineq Suliassanik suliarinnittarneq pillugu inatsit atuuttoq naapertorlugu pisortani oqartussaasut nalinginnaasumik ilitsersuinissamut pisussaaffeqarput. Tamanna isumaqarpoq, oqartussaasut innuttaasunut, oqartussanut apeqquteqarlutik saaffiginnittunut, ilitsersuinermik ikiuunnermillu pisussaaffeqartut. Ilitsersuineq assigiinngitsutigut ingerlanneqarsinnaavoq, oqaatsit, allakkat imaluunniit nittartakkamut quppersakkamulluunniit tamanut tunngasunut innersuussineq atorlugu. Aalajangersakkami ersarissarneqarpoq, ingerlaannaq ilitsersuiqassasoq, t.i. saaffiginninnermi siullermi. Innersuussinermut ilitsersuinermullu atatillugu kommunip innersuussinerup kinguneranik innuttaasumut ingerlatinneqartussat, taamaalilluni ikiorneqarnissamut pisariaqartitsineq pillugu kommunip naliliiffigalugu allatut iliornikkut aaqqiivigineqarsinnaanersoq imaluunniit ajornartorsiutinut atatillugu ilitsersuinermut attuumassuteqartumut allaanerusumut innersuussisoqassanersoq. Aalajangersakkami aalajangerneqarpoq, ilitsersuineq tassaasinnaasoq sulinermi imaluunniit ilinniartitaanermi periarfissanik pitsanngorsaaneq pillugu paasissutissiinermik imaqarsinnaasoq. 10

  56. § 15 — Suliassaqarfiit assigiinngitsut aqqutigalugit suleqatigiinneq

    § 15. Suliassaqarfiit assigiinngitsut aqqutigalugit suleqatigiinneq Pisortanut ikiiorsiissutit pillugit inatsit naapertorlugu ikiorsiissutit pillugit qinnuteqartut innersuutttarnissaannut suliassaqarfiit assigiinngitsut aqqutigalugit suleqatigiinnik pilersitsinissaq kommunit ataasiakkaat inatsisitigut pisussaaffeqarput. Suleqatigiit suliamik paasisimasalinnik katiterneqassapput, peqqinnissamut immikkoortoqarfimmiit, isumaginninnermut suliassaqarfimmiit aamma suliffeqarnermut suliassaqarfimmiit. Suliassaqarfiit assigiinngitsut aqqutigalugit suleqatigiinni kommunimi sullissisoq ataqatigiissaarisuussaaq. Suliassaqarfiit assigiinngitsut aqqutigalugit suleqatigiit oqaloqatiginninnermut ataqatigiissaarinermullu oqaloqatigiiffittut atuutissapput. Suleqatigiit pisortanit ikiorsiissutinik tigusisartup unammillernartitai naliliiffigissavaat. Tamanna tunngavigalugu suleqatigiit oqallissapput pisortanit ikiorsiissutinik tigusisartoq qanoq suliniuteqarfigineqassanersoq pillugu inassuteqaateqarluni. Inassuteqaat sullissisup iliuusissatut pilersaarummik suliaqarnermi atorsinnaavaa. Suliassaqarfiit assigiinngitsut aqqutigalugit suleqatigiit suleqatigiinnermut aaqqissuussinermi imaluunniit isumaginninnermi suliani suleqatigiinnermut ataatsimiititaliami sulineq aallaavigissavaat. Taamaattumik suliassaqarfiit assigiinngitsut aqqutigalugit suleqatigiinnut siunertaavoq, inunnut pisortanit ikiorsiissutinik pisariaqartitsisunut ataatsimut isiginnittumik ikiorsiissuteqarnissaq qulakkeerneqassasoq. Ataatsimut isiginnittumik suliniuteqarneq iliuusissatut pilersaarummik ilusileeqataassaaq aamma inuup sulisinnaassusia atorluarnissaanut ineriartortinnissaanullu ikorfartuilluni. Aalajangersakkap aalajangersarpaa kommunimi suliassaqarfiit assigiinngitsut aqqutigalugit suleqatigiit minnerpaamik ataatsit aalajangersimasumik inuusuttut ukkatarissagai, piffissallu ingerlanerani inuit inuusuttut ikiorneqarneranni misilittakkanik angusaqarluni, aamma suliniutit sammisassallu sorliit sulianut ataasiakkaanut attuumassuteqarnersut. Suleqatigiinni ilaasortat inuusuttut atugaannut immikkut ilisimasaqarpata aamma/imaluunniit inuusuttut atugaat sulinerminni ukkatarineqarpata, angusassat kiassaatigineqartut sunniuteqarnerpaamik anguniarlugit iluaqutaassaaq.

  57. § 16 — Sulilernissamut piareersimanissaq

    § 16. Sulilernissamut piareersimanissaq Annertussusileriikkanik ikiorsiissutinik qinnuteqartoq pisinnaatitaanissaanut piumasaqaatit tassaapput, qinnuteqartoq sulisinnaassusia annikillisimassasoq aamma nalinginnaasumik atorfik nalinginnaasumik atugassarititaqartoq sapaatip akunneranut minnerpaamik nalunaaquttap akunneri 20-it isumaginissaanut pisinnaassanngitsoq. Nalinginnaasumik atorfik nalinginnaasumik atugassarititaqartutut isigineqarpoq, inuup 11 nalinginnaasumik qinnuteqartup ukiuinik ilinniagaqarneranullu tunngatillugu tunuliaquteqartup isumagisinnaasaatut ilimagineqartoq. Sapaatip akunneranut nalunaaquttap akunneri 20-t inorlugit inuup sulisinnaassusia pillugu tigussaasumik tunngavilersukkamillu naliliineq aallaaviuvoq. Kommunip naliliinera pisortanit ikiorsiissutit pillugit nalinginnaasumik innersuussinermut ilaasutut ingerlanneqassaaq aamma inuup ataatsimut atugai pillugit aallaaveqarluni, tassunga ilanngullugit suliffeqarnermut maannamut attuumassuteqarnera, ilinniartitaanermut tunngatillugu tunuliaqutai, ilaqutariinnermi pissutsit, ineqarnermut pissutsit, napparsimaneq, atornerluineq, inuttut piginnaasat il.il. Naliliinermi ilanngunneqassapput, sulisinnaassutsimik ineriartortitsineq imaluunniit ilinniagaqarnissamut piukkunnarsarneq pillugit sioqqutsisumik suliniuteqarneq pisariaqassanersoq. Tamakku iliuusissatut pilersaarummi ilanngunneqassapput. Inatsimmi aalajangersarneqarpoq, nalilersuineq qinnuteqartoq suleqatigalugu ingerlanneqassasoq, taamaalilluni suliniuteqarnermut qinnuteqartoq akisussaaffeqarluni. Aalajangersakkami aalajangersarneqarpoq, qinnuteqartup sulisinnaassusia aalajangiinikkut aalajangerneqassasoq. Tamatumunnga atatillugu inatsimmi najoqqutassat aalajangersarneqartut pisortani oqartussaasumiit aalajangiinernut tunngatillugu, tassunga ilanngullugit tunngavilersuineq, uppernarsaaneq, tunngavik aamma naammagittaalliuuteqarnissamik ilitsersuut peqqissaarussaq, malinneqassapput.

  58. § 17 — Iliuusissatut pilersaarut

    § 17. Iliuusissatut pilersaarut Iliuusissatut pilersaarutip siunertaraa suliniutit innuttaasunut ataasiakkaanut tulluarsarneqarsinnaammata, taamaattumik inunnut ataasiakkaanut suliniutinik sorlernut neqerooruteqarnermut atatillugu kommuni eqaatsumik pissusilersussaaq. Tamatuma saniatigut siunissami suliniutit ineriartortinneqarnissaannut nutaallu isumassarsiorfiusinnaanissaannut periarfissaqassaaq. Inunnut ikiorsiissutinik annertussusileriikkanik tigusinissamut pisinnaatitaaffeqartunut iliuusissatut pilersaarummik suliaqarnissamut kommuni pisussaaffeqarpoq. Iliuusissatut pilersaarut qinnuteqartoq peqatigalugu suliarineqassaaq. Iliuusissatut pilersaarut pillugu qinnuteqartumik suleqateqarnermi qinnuteqartup pisariaqartitaanik sunniuteqarnissamullu piumasaqaatinik akisussaaqataaneranillu mianerinnissaaq. Iliuusissatut pilersaarummik suliaqarnermi kommuni aalajangersimasumik periuseqarnissaq ilusilersorsinnaavaa, taamaalilluni inuup taassumalu piginnaasai suliaqarnermut ilanngunneqarlutik. Iliuusissatut pilersaarutip suliarineqarnerani annertussusileriikkanik ikiorsiissutinik tigusisartoq suleqatigineqaraluartoq, tassaavoq kommuni naggataani aajalajangiisussaq, annertussusileriikkanik ikiorsiissutinik tigusisartoq pisussaaffinnik sunik akisussaassanersoq, ikiorsiissutinik tigusisarnermut atugassarititaasut ilaattut. 12 Iliuusissatut pilersaarut innuttaasunut ataasiakkaanut anguniagassanik imaqassaaq aamma anguniakkat anguneqarsinnaanissaannut suliniutit aallarnisarneqartussat nassuiarneqarlutik. Iliuusissatut pilersaarut innuttaasoq suleqatigalugu suliarineqassaaq aamma ataatsimut isiginnittumik aallaaveqarluni. Iliuusissatut pilersaarut innuttaasup tunuliaqutai isumalluutaalu tunngavigalugit ilusilerneqassaaq aamma suliassaqarfiit assigiinngitsuniit inassuteqaatit aallaavigineqassallutik. Taamaaliornikkut suliniut eqqortoq toqqarneqarsinnaassaaq. Tamatuma saniatigut iliuusissatut pilersaarut innuttaasup suliffeqannginnermi ingerlaneq ersarissutut takunissaanut sunneeqataassaaq paasissutissat naammattuunissaat aamma tamanik isiginnittuunissaa eqqarsaatigalugit. Iliuusissatut pilersaarut piviusorsiortuussaaq, aamma innuttaasup pineqartup isiginnittaasianiit. Iliuusissatut pilersaarutit inummiit inummut katiterneqartassapput. Tunngaviatigut pitsaanerusarpoq aallaqqaammut suliniutinik minnerusunik naammassiuminartunillu toqqaanissaq, taamaalilluni annertussusileriikkanik ikiorsiissutinik tigusisartup naammassisinnaasai suliniutigineqarlutik, iluatsitsinertullu misigisaqarluni. Taamaattumik suliniutinik pisariusunik ilusilersuinissaq pisariaqanngilaq, pisortanit ikiorsiissutinik tigusisartup suliniutit naammassisinnaanerai nalornisitsilerluni. Ilaatigut siunertamut tamatumunnga qinnuteqartup eqeersimaartumik iliuusissatut pilersaarummik suliaqarnermi peqataatinneqarnera iluaqutaasinnaavoq. Assersuutigalugu qinnuteqartoq suleqatigalugu nappaammik katsorsartinneq peqqussutigineqarsinnaavoq, suliffissaqartitsinermi isumaginninnissamut qinnuteqartup periarfissaanik pitsanngorsaanermut taamaallaat siunertaqarpat kiisalu qinnuteqartup suliffeqarnermut attuumassuteqarnera nukittorsarniarlugu. Kajumissutsimik sulineq iliuusissatut pilersaarummi inunnut ataasiakkaanut pilersaarusiorneqartutut ilanngunneqarsinnaavoq. Ikiorsiissutinik annertussusileriikkanik tigusisartoq sumi najugaqarnera apeqqutaalluni suliniutit iliuusissatut pilersaarummut ilanngunneqarsinnaasut assigiinngissuteqassapput. Tassani inoqarfiup annertussusia najukkamilu suliffissaqarnermut ilinniartitaanermullu periarfissat immikkut ittumik apeqqutaassapput. Ikiorsiissutinik annertussusileriikkanik tigusisartoq aappaqarpat angerlasimasunillu meeraqarluni, suliffissaqarneq pillugu neqeroorummik isumaginninnissamut periarfissanik imaluunniit inoqarfiup avataani piginnaasaliissutaasunik ingerlatsinermik naammassisaqarnissaq pillugu naliliinermi soorunami ilanngunneqassapput. Iliuusissatut pilersaarummi suliniutit nassuiarneqartut naammassineqarpata, tigusisartoq suliffissarsiortunut ikiorsiissutinut imaluunniit inatsimmut allamut, tassunga ilanngullugu siusinaartumik pensionisiaqarnermut, nuunneqarsinnaanersoq pillugu isummertoqassaaq. Iliuusissatut pilersaarummik suliaqarnermi innuttaasup ataatsimut inissisimanera kommunip isiginiassavaa, tassunga ilanngullugit ilaqutariinnermut pissutsit, nappaatit, inuttut piginnaasat, ineqarnermut tunngasut il.il. Suliassaqarfiit assigiinngitsut aqqutigalugit suleqatigiiffiup 13 inassuteqaataa ilaatigut tunngavigalugu kommunip naliliiffigissavaa, annertussusileriikkanik ikiorsiissutinik tigusisartup unammilligassai ataatsimoortillugit aamma tamatuma kingorna iliuusissatut pilersaarummi suliniutit anguniakkallu aaqqissuutissallugit. Inuusuttunut 30-t inorlugit ukiulinnut iliuusissatut pilersaarummi ilinniagaqarneq ukkatarineqassaaq. Taamaattumik kommunip inatsisitigut pisussaaffeqarluni inuusuttunut 30-t inorlugit ukiulinnut iliuusissatut pilersaarummi anguniakkat suliniutillu ilinniartitaanermik ukkataqarnissaat suliarissavaa.

  59. § 18 — Sammisassanut peqataaneq

    § 18. Sammisassanut peqataaneq Ikiorsiissutinik annertussusileriikkanik tigusisartup sammisassani, tigusisartup suliffimmik isumaginninnissamut periarfissaanik pitsaanerulersitsinermik siunertaqartuni kiisalu tigusisartup suliffeqarnermut attuumassuteqarneranik nukittorsaasussamik taamaalillunilu nammineq isumaginissamut piginnaasaqalerluni, peqataanissaanut kommunip peqqussuteqarnissaanut piginnaatinneqarpoq. Inatsisit atuuttut naapertorlugit aamma inuit ataasiakkaat pisinnaatitaaffii isiginiarlugit, ikiorsiissutinik annertussusileriikkanik tigusisartut kommunip peqqussuteqarfigisinnaavai sammisassani assigiinngitsuni peqataaqqullugit, soorlu pinngitsuuisinnaajunnaarnermik katsorsaasarneq pillugu Inatsisartut inatsisaat atuuttoq naapertorlugu pinngitsuuisinnaajunnaarnermik katsorsaanermut peqataanissamik peqqussuteqarneq. Taamaattoq periarfissaq tamanna mianersorluni atorneqartariaqarpoq. Ikiorsiissutinik annertussusileriikkanik tigusisartoq katsorsaanissaq peqataaffigiumanngippagu, soorlu imigassamik pinngitsuuisinnaajunnaarneq, kommunalbestyrelsip naliliiffigisariaqassavaa, iliuusissatut pilersaarummi tamatuminnga piumasaqaateqarneq siunertarisamik akerlianik sunniuteqassanersoq. Taamaassimanngippat ikiorsiissutinik annertussusileriikkanik tigusisartoq ikiorniarlugu kommuni periarfissamik allamik nassaarniartariaqassaaq. Ikiorsiissutinik annertussusileriikkanik tigusisartup sammisassani peqataanissaanut, inatsisitigut malittarisassat aalajangersarneqartut isiginiarlugit, peqqussuteqarluni aalajangiineq ingerlanneqassaaq.

  60. § 19 — Piumassutsimik siunnersorti

    § 19. Piumassutsimik siunnersorti Siunnersortimik tapersersorneqarneq ikiorsiissutinik annertussusileriikkanik tigusisartumiit aamma piumassutsimik siunnersortimiit kajumissuseqarneq tunngavigineqarpoq. Siunnersortimik tapersersorneqarneq sammisassanut ilaatillugu ikiorsiissutinik annertussusileriikkanik tigusisartumut kommunimit peqqussutigineqarsinnaanngilaq. Siunnersortit ataasiakkaat kommunimut siunnersortitut imaluunniit avataaniit siunnersortitut atorfeqartutut attaveqanngillat. Ikiorsiissutinik annertussusileriikkanik tigusisartunut siunnersortitut suliamik isumaginninnermut akiliisoqarneq ajorpoq. Inuk ikiorsiissutinik annertussusileriikkanik tigusisartoq iliuusissatut pilersaarummik 14 naammassinninnissaanut ikiuisinnaasutut naliliiffigineqartoq. Siunnersorti aamma tassaasinnaavoq suliffeqarfimmi namminersortumik imaluunniit pisortani sulisoq inuk isumalluutaasoq. Siunnersorti tassaasinnaavoq ilaqutaq, nalunngisaq imaluunniit ikiorsiissutinik annertussusileriikkanik tigusisartumut qanittumik attuumassuteqarfiginngisaq. Siunnersorti tassaasinnaavoq inuk isumalluutaasoq namminersortut imaluunniit pisortat suliffeqarfiutaanni sulisoq, nalinginnaasumik atorfeqarnermut atasumik siunnersortitut suliamik isumaginninnissamut atorfimmini sulinngikkallarnissamik akuerineqartoq. Kommunip najukkami suliffeqarfiit siunnersortimik aaqqiissuussamut atatillugu attaveqarfigisinnaavai. Ikiorsiissutinik annertussusileriikkanik tigusisartup aamma piumassutsimik siunnersortit akornanni kommuni akunnermiliuttutut isumaginnippoq. Taamatut isumagisaqarnerup piumasaqaatigaa soorlu kommunip najukkamilu suliffeqarfiit akornanni suleqatigiinneq. Piumassutsimik siunnersorti iliuusissatut pilersaarummi anguniakkat sammisassallu naammassinissaannut, tamakkiisumik ilaannakortumilluunniit, ikiuinissaq aamma ikiorsiissutinik annertussusileriikkanik tigusisartoq iliuusissatut pilersaarummi anguniakkanut sammisassanullu ukkataqarnera attatiinnarnissaanut ikorfartuissaaq. Piumassutsimik siunnersorti iliuusissatut pilersaarummi anguniakkanut sammisassanullu tapersersuisutut ikarfartuisutullu atuuffeqassaaq. Piumassutsimik siunnersorti assersuutigalugu suliffimmut attaveqarnermi akunnermiliuttuusinnaavoq, ikiorsiissutinik annertussusileriikkanik tigusisartoq ullaakkut makinnissamut ikiorlugu, allagaatinik suliaqarnerani ikiuutaalluni il.il. Suliffeqarfimmi piumassutsimik siunnersorti suliffeqarfiup, suliassat aamma allat ilisaritinneqarnerinut ikiuussinnaavoq. Piumassutsimik siunnersorti suliffeqannginnermiit suliffeqarnermut ikaarsaarnermi aalajangiisuusinnaavoq. Suliffimmi nutaami aallartinneq siusinnerusukkut suliffeqanngitsumut mianernartuusinnaavoq, pingaartumillu matumani inuit ataasiakkaat uniinnarnissamut annertuumik aarlerinaateqarsinnaallutik. Iliuusissatut pilersaarummi anguniakkanut sammisassanullu tunngatillugu immikkoortui assigiinngitsut naammassinissaannut ikiuuttussanik piumassutsimik siunnersortinik arlalinnik isumaqatigiissusiortoqarsinnaavoq. Piumassutsimik siunnersorti pillugu isumaqatigiissut tassaavoq piumassutsimik siunnersortip aamma ikiorsiissutinik annertussusileriikkanik tigusisartup akornanni isumaqatigiissut. Pisortani inatsisitigut aqutsineq naapertorlugu iliuusissatut pilersaarummik naammassisaqarnissamut isumaqatigiissut ilaatinneqarpoq. Iliuusissatut pilersaarutip naammassinissaanut sulinermi piumassutsimik siunnersorteqarnermut kommuni akunnermiliuppat, iliuusissatut pilersaarummi anguniakkat sammisassallu pillugit ikorfartuinermut isumaqatigiissutip tunngatinneqarnissaa pingaartuuvoq. Taamaattumik piumassutsimik siunnersortip suliassaa, suliassamut piffissaq atugassaa aamma isumaqatigiissutip qaqugu atorunnaarnissaa pillugit ersarissuusariaqarput. Taamaattumik imarisaani siunnersortip tapersersuinermik anguniagassaanik, siunnersortip 15 aqqanik attaveqarfiginissaanullu paasissutissanik, siunnersortip sulianik sorlernik ikiuissaneranik, isumaqatigiissutip sivisussusianik siunnersuisullu tapersersuinerata annertussusaanik allaqqasoqartariaqarpoq. Tamatuma saniatigut piumassutsimik siunnersorteqarneq pillugu isumaqatigiissut kommunip paasissutissat isertuussanik piumassutsimik siunnersortimut ingerlatitseqqissinnaaneranik erseqqissumik akuersissummik imaqartariaqarpoq. Tamatumunnga ilanngullugu assortorneqarsinnaanngitsumik erseqqissaatigisariaqarpoq siunnersortip nipangiussisussaatitaanera tamatuminngalu unioqqutitsinermi kingunerisassai eqqumaffigeqqullugit. Pingaaruteqarpoq piumassutsimik siunnersortip aamma ikiorsiissutinik annertussusileriikkanik tigusisartup naatsorsuutigisatik naleqqussartariaqaraat aamma illuatungiminnik suut naatsorsuutigisinnaanerlugit ilisimassagaat. Iliuusissatut pilersaarummi anguniakkat sammisassallu naammassinissaannut pisortanit ikiorsiissutinik tigusisartoq ikiorniarlugu aamma piumassutsimik siunnersortip suliassat isumaginissaanut, kommunip paasissutissanik isertuussanik piumassutsimik siunnersortimut ingerlatitseqqinnissaa pisariaqassaaq. Erseqqissarneqassaaq, iliuusissatut pilersaarummi anguniakkat sammisassallu naammassinissaannut atatillugu paasissutissat taamaallaat pisariaqartut ingerlateqqinneqaqqusaammata. Paasissutissat tamarmik kommunimiit imaluunniit pisortanit ikiorsiissutinik tigusisartumiit piumassutsimik siunnersortimut ingerlateqqinneqartut isertuussassatut isigineqassapput. Matumuuna pingaartinneqarpoq piumassutsimik siunnersortimut atatillugu paasisssutissat sorliit isertuussassatut isigineqarnissaat pillugu paasisaqarnermi nalornissuteqarsinnaaneq pinngitsoortinniarlugu. Pinerluttulerinermik inatsimmi tamatumunnga malittarisassat malillugit piumassutsimik siunnersorti nipangiussisussaatitaavoq. Nipangiussisussaatitaanermik unioqqutitsisoqarnersoq pillugu pinerluttulerinermik inatsimmi malittarisassat tunngavigineqassapput. Kalaallit Nunaanni pilerluttulerinermik inatsit malillugu nipangiussisussaatitaanermik unioqqutitsineq pineqaaatissiissutigineqarsinnaavoq. Oqaatigineqareersutut siunnersortimut isumaqatigiissummi tamanna ersarissumik allaqqassaaq.

  61. § 20 — Iliuusissatut pilersaarummik malitseqartitsineq

    § 20. Iliuusissatut pilersaarummik malitseqartitsineq Iliuusissatut pilersaarut naammassisutut isigisariaqarpoq, iliuusissatut pilersaarummi anguniakkat aalajangerneqartut tamakkerlugit anguneqarpata. Iliuusissatut pilersaarummi anguniakkat angunissaannut sammisassat tamarmik, iliuusissatut pilersaarummi allaqqaneri, maleqqissaarlugit naammassisariaqarput. Iliuusissatut pilersaarummik malitseqartitsinermi piviusorsiunngitsoqarpat, iliuusissatut pilersaarut nutaaq suliarineqassaaq anguniakkat sammisassallu nutarsakkat ilanngullugit. Tassa imaappoq, iliuusissatut pilersaarummik malitseqartitsinermi kommuni ikiorsiissutinik annertussusileriikkanik tigusisartoq suleqatigalugu iliuusissatut pilersaarut 16 naammassinissaanut piviusorsiortuunersoq pillugu naliliiffigineqassaaq. Akerliusoqartillugu iliuusissatut pilersaarutip nutaap suliarineqarnissaa pisariaqassaaq. Ikiorsiissutinik annertussusileriikkanik tigusisartut sulisinnaassusaat maanna atuuttoq pillugu kommuni ingerlaavartumik nalilersuissaaq. Tamanna kingusinnerpaamik qaammatit arfinillit qaangiunneranni pisassaaq imaluunniit qaammatit arfinillit qaangiutsinnagit iliuusissatut pilersaarut naammassineqarpat. Ingerlaavartumik malitseqartitsinermik ukkatarineqassaaq tigusisartoq sulilernissamut piareeqqanersoq aamma/imaluunniit iliuusissatut pilersaarutip naammassinissaanut piviusorsiortuunersoq naliliiffigalugu. Ikiorsiissutinik annertussusileriikkat pillugit qinnuteqaatip tunniunneqarnerani ullua naatsorsuutigineqassaaq.

  62. § 21 — Pilersuinissamut ikiorsiissutinut allanut ikaarsaarneq pillugu naliliineq

    § 21. Pilersuinissamut ikiorsiissutinut allanut ikaarsaarneq pillugu naliliineq Pisortanit ikiorsiissutit utaqqiisaasumik tapersersuinertut eqqarsaatigineqarput suliffimmik isumaginninnissamut ikiorsiissutinik annertussusileriikkanik tigusisartup periarfissaanik pitsaanerulersitsinissamik kiisalu suliffeqarnermut attuumassuteqarneranik nukittorsaanissamik taamaalillunilu nammineq isumagilernissamik siunertaqartut. Ikiorsiissutit annertussusileriikkat akuersissutigineqarneraniit ingerlaavartumik kingusinnerpaamillu qaammatit aqqaneq-marluk qaangiutsinnagit, tigusisartoq pilersuinissamut ikiorsiissutinut allanut, soorlu suliffissarsiortunut ikiorsiissutinut, siusinaartumik pensionisianut piginnaanngorsaqqiinermulluunniit, ikaarsaassanersoq kommunip naliliiffigissavaa. Tassa imaappoq, qinnuteqaat tiguneqarneraniit kingusinnerpaamik qaammatit aqqaneq-marluk qaangiutsinnagit. Inuk ikiorsiissutinik annertussusileriikkanik qaammatit aqqaneq-marluk tikillugit tigusisarpat, inuup sulisinnaanermut piareersimalernissaa aamma suliffissarsiortunut ikiorsiissutinut ikaarnissaa pillugit anguniakkanik sammisassanillu piviusorsiortunik suliaqartoqarsinnaanersoq kommunip naliliiffigissavaa. Taamaattoqanngippat pilersuinissamik ikiorsiissutinut ataavartumut ikaarsaarnissaq pillugu qinnuteqaammik, amerlanertigut siusinaartumik pensionisiat qaqugukkulluunniit malittarisassat tamatumunnga atuuttut malillugit, suliaqartoqassanersoq kommunip naliliiffigissavaa.

  63. § 22 — Tunngaviusumik akigititaq

    § 22. Tunngaviusumik akigititaq Ikiorsiissutit annertussusileriikkat aalajangersimasumik aningaasartaqarput taamaattumillu inatsimmi atuussimasoq assingalugu missiliuussineq naatsorsuinerlu tunngavigineqassanngillat. Ikiorsiissutit annertussusileriikkat assigiinngitsut pingasuupput; kisermaaq ineqartoq, kisermaaq ineqanngitsoq aamma aappariit – marluullutik ikiorsiissutinik annertussusileriikkanik tigusisartut. Naalakkersuisut akigititat ukiumoortumik tamanut saqqummiuttarpaat ”Akigititanut quppersagaq – Isumaginninermi akigititat” atorlugit.

  64. § 23 — Tunngaviusumik akigititamik annikilliliineq

    § 23. Tunngaviusumik akigititamik annikilliliineq 17 Ikiorsiissutinik annertussusileriikkanik tigusisartoq ulluni ataasiakkaani, soorlu sullissisorlu ataatsimeeqatigiinnissamut takkutinngitsoorpat imaluunniit iliuusissatut pilersaarummi sammisassani aalajangerneqartuni takkutinngitsoorpat, pineqartup ullunut piareesimanngiffigisaanut tamanut ikiorsiissutit annertussusileriikkat annikillilerneqartassapput, takkutinngitsoorneq nammineq pisuussuteqarfigippagu aamma pissuteqarani takkutinngitsoorpat. Pissuteqartumik takkutinngitsoornermut tassaasinnaapput, napparsimaneq katsorsartinnerlu imaluunniit nakorsiarneq, imaluunniit meeqqap angerlarsimasup katsorsartarialimmik napparsimanera. Aningaasat ikiorsiissutit annertussusileriikkat tunniunneqarneranni ilanngaatigineqassapput. Iliuusissatut pilersaarummi tunngaviusumik akigititaq tapillu, aningaasanik ullunut qulinut tunniunneqartartut annertoqatai sinnerlugit annikillineqarsinnaanngillat, naak tigusisartoq ullut qulit sinnerlugit, soorlu ullut aqqanillit, takkutinngitsooraluarpalluunniit. Eqqumaffigeqquneqarpoq, tamatumunnga aalajangerneq aalajangiinikkut pissammat.

  65. § 24 — Iliuusissatut pilersaarummut tapeq

    § 24. Iliuusissatut pilersaarummut tapeq Iliuusissatut pilersaarutinut qaammatikkaartumik aalajangersimasumik tapeqartitsisoqarpoq. Aningaasat tunniunneqartarput, ikiorsiissutinik annertussusileriikkanik tigusisartoq eqeersimaartumik iliuusissatut pilersaarummi sammisassanik aalajangerneqartunik naammassinnilluni peqataappat. Tigusisartup sammisassami ataatsimi arlalinniluunniit peqataanera tapeqartitsinerup annertussusaanut apeqqutaanngilaq. Tassa imaappoq, qaammammi pineqartumi iliuusissatut pilersaarummi tamarmi naammassinninnermut ataatsimik tapeqartitsineq pineqarpoq. Qaammammi pineqartumi tapeq tamarmi atorunnaarsinneqassaaq, iliuusissatut pilersaarut eqquutsinneqanngippat, naak sammisassaq ataasiinnaq imaluunniit ulloq ataasiinnaq pineqaraluarpalluunniit. Peqatigalugu tamanna isumaqarpoq, tigusisartoq assersuutigalugu ataatsimiinnissamut isumaqatigiissutini affaanut takkuttarnera malillugu tapeqartitsinermi annertussuseqataanik tunniussisoqassanngitsoq.

  66. § 25 — Allanik isertitaqarneq - tigusisartoq

    § 25. Allanik isertitaqarneq - tigusisartoq Iliuusissatut pilersaarutit pillugit tunngaviusumik akigititamik tapermillu tunniussinermi piffissami isertitaqarluni akissarsisoqarpat, iliuusissatut pilersaarutit pillugit tunngaviusumik akigititamik tapermillu ilaannakortumik ilanngaasoqassaaq. Tamanna isumaqarpoq, isertitat ilanngaataanngitsut saniatigut isertitat, akissarsiat 62 %-iannut naapertuuttumik ilanngaatigineqassasut. Assersuut 1 Ikiorsiissutinik annertussusileriikkanik tigusisartoq januaarimi oqinnerusumik sulinermini 18 sapaatip akunneranut nalunaaquttap akunneri qulit sulisarpoq taamaalillunilu januarimi 1.876 kr-inik akissarsiaqarluni, tunngaviusumik akigititanit aamma iliuusissatut pilersaarummut tapermit 543 kr-inik ilanngaanneqassaaq. Taamaalilluni pineqartoq 4.457 kr-inik pisinnaatitaavoq. Ilanngaassinermi naatsorsuinermut najoqqutarineqarpoq: A = akissarsiatut isertitat B = isertitanut killigititaq (2023-mut akigititaq 1.000 kr-it) C = annikillisitsinermi kisitsit D = ilanngaatigineqartussat (A – B) * C = D Naatsorsuineq: (1.876 - 1.000) x 0,62 = 543,12 ~ 543 kr-it. (4.500 + 500) – 543 = 4.457 kr-it. Assersuut 2 Ikiorsiissutinik annertussusileriikkanik tigusisartoq sapaatip akunneranut nalunaaquttap akunneri 19-inik sulisaruni februaarimilu 9.543 kr-inik akissarsilluni, tunngaviusumik akigititanit aamma iliuusissatut pilersaarummut tapermit 5.297 kr-inik ilanngaanneqassaaq. Taamaalilluni pineqartoq ikiorsiissutinik (ikiorsiissutit annertussusileriikkat aamma iliuusissatut pilersaarummut tapeq) pisinnaatitaanngilaq, naatsorsuinerup inernera minusiummat. Ilanngaassinermi naatsorsuinermut najoqqutarineqarpoq: A = akissarsiatut isertitat B = isertitanut killigititaq (2023-mut akigititaq 1.000 kr-it) C = annikillisitsinermi kisitsit D = ilanngaatigineqartussat (A – B) * C = D Naatsorsuineq: (9.543 - 1.000) x 0,62 = 5.296,66 ~ 5.297 kr-it. (4.500 500) – 5.297 = -297 kr-it.

  67. § 26 — Allanik isertitaqarneq - tigusisartup aappaa

    § 26. Allanik isertitaqarneq - tigusisartup aappaa Isertitanut maanna atuuttunut naatsorsuinermi piffissaq attuumassuteqartoq tassaavoq ikiorsiissutinik annertussusileriikkanut aamma iliuusissatut pilersaarummut tapermut ilaatinneqartoq. Ikiorsiissutinik annertussusileriikkanik tigusisartup aapparisaa akissarsianik isertitaqarpat, ikiorsiissutinik annertussusileriikkanik aamma iliuusissatut pilersaarummut tapeq tigusisartumut tunniunneqartartut aapparisaata akissarsianik isertitaasa 30 %-iannut 19 naapertuuttumik annikillisaavigineqassaaq. Assersuut 1 (2023-mut akit) Pisortanit ikiorsiissutinik tigusisartumut ikiorsiissutinik annertussusileriikkanik 4.500 kr-inik aamma iliuusissatut pilersaarummut tapermik 500 kr-inik, katillugit 5.000 kr-inik tunniussisoqartarpoq. Pineqartup aapparisaa januaarimi 11.897 kr-inik isertitaqarpat, tunngaviusumik akigititanit aamma iliuusissatut pilersaarummut tapermit 3.569 kr-it ilanngaanneqassaaq. Taamaattumik tigusisartoq ikiorsiissutinik annertussusileriikkanik aamma iliuusissatut pilersaarummut tapermik katillugit 1.431 kr-inik pisinnaatitaavoq. Ilanngaassinermi naatsorsuinermut najoqqutarineqarpoq: E = aapparisap isertitai F = annikillisitsinermi kisitsit G = ilanngaatigineqartussat E*F=G Naatsorsuineq: 11.897 x 0,30 = 3.569,10 ~ 3.569,00 kr-it. (4.500 + 500) – 3.569 = 1.431 kr-it. Assersuut 2 Pisortanit ikiorsiissutinik tigusisartumut ikiorsiissutinik annertussusileriikkanik 4.500 kr-inik aamma iliuusissatut pilersaarummut tapermik 500 kr-inik katillugit 5.000 kr-inik tunniussisoqartarpoq. Pineqartup aapparisaa januaarimi 18.437 kr-inik isertitaqarpat, tunngaviusumik akigititamit aamma iliuusissatut pilersaarummut tapermit 5.531 kr-inik ilanngaassisoqassaaq. Taamaattumik tigusisartoq januaarimi ikiorsiissutinik annertussusileriikkanik aamma iliuusissatut pilersaarummut tapermik pisinnaatitaanngilaq. Ilanngaassinermi naatsorsuinermut najoqqutarineqarpoq: E = aapparisap isertitai F = annikillisitsinermi kisitsit G = ilanngaatigineqartussat E*F=G Naatsorsuineq: 18.437 x 0,30 = 5.531,10 ~ 5.531,00 kr-it. (4.500 500) – 5.531 = -531 kr-it.

  68. § 27 — Nammineq angerlarsimaffiup avataani sivisunerusumik najugaqartoqartillugu

    § 27. Nammineq angerlarsimaffiup avataani sivisunerusumik najugaqartoqartillugu aningaasanut killigititaq 20 Aalajangersagaq atorneqartarpoq, ikiorsiissutinik annertussusileriikkanik tigusisartoq ulloq unnuarlu neqeroorummi, ulloq unnuarlu paaqqinnittarfimmi assigisaaniluunniit najugaqartillugu, aningaasartuutit pisortanit akilerneqartarlutik. Pisortanit ineqarnermut nerisaqarnermullu aningaasartuutit akilerneqartartillugit tamanna pisarpoq. Assersuutigalugu ikiorsiissutinik annertussusileriikkanik tigusisartoq tunngaviusumik akigititamut 4.500 kr-inik aamma iliuusissatut pilersaarummut tapermik 500 kr-inik pisissaatitaasinnaavoq. Tassa imaappoq, aningaasat 5.000 kr-inngorput. Pineqartoq ulloq unnuarlu neqeroorummi sivisunerusumik najugaqarpat, aningaasat 2.500 kr-inut nalimmassarneqassapput, pineqartoq sammisassani innersuunneqartuni peqataappat, tunngaviusumik akigititamut 2.000 kr-iullutik tapeqarlutillu 500 kr-inik.

  69. § 28 — Nammineq inigisamut tapeq

    § 28. Nammineq inigisamut tapeq Kommunalbestyrelsi akiliutigineqartunut ernianullu aningaasartuutinut tapinik tunniussinissamut aalajangiisinnaavoq. Tassa imaappoq, kommuni inatsisitigut pisussaaffeqanngilaq tapeq tunniunneqarnissaanut. Kommuni, politikkikkut tulleriiaarinerminut aamma allaffissornikkut nalinginnaasumik suleriaatsiminut ilaatillugu, akiliutigineqartunut ernianullu aningaasartuutinut tapinik tunniussiniarnani imaluunniit aningaasanik ikinnerusunik tunniussiniarluni aalajangiisinnaavoq. Nammineq inigisamut tapeqartitsisarnermik kommunip suleriaaseqarnera pisortanit ingerlatsinermut inatsisitigut malittarisassanut tunngaviusumillu najoqqutaqarpoq, tassunga ilanngullugu naligiissitsinermut tunngaviusumik najoqqutassat. Nammineq inigisamut tapeqartitsinissamut tassungalu aningaasanut killigititat ilanngullugit kommuni aalajangissappat, suliassaqarfimmi politikki ingerlanneqartoq tunngavigalugu aalajangiineq pisariaqarpoq. Tapermut ilaatinneqarput taarsigassarsianut erniat aamma akiliutit/akitsuutit kiisalu nammineq piginneqatigiiffimmut ingerlatsinermut akiliutit. Tapermut ilaatinneqanngillat atuinermut aningaasartuutit. Ikiorsiissutinik annertussusileriikkanik tigusisartumut aappaasumullu inissiaq inigineqarpat, akiliutit ernianullu aningaasartuutit annertoqatigiissillugit marlunnut avinneqassapput. Tamanna atuuppoq illuatungiliuttut akornanni inatsisitigut allaanerusumik piginninnermut agguataarisoqarnera apeqqutaatinnagu. Tapeq taanna ikiorsiissutinik annertussusileriikkanik tigusisartunut taamaallaat tunniunneqarsinnaavoq. Malittarisassami matumani pisariaqartitsineq malillugu tigusisartut ilaatinneqanngillat. Piginneqatigiilluni inigisamut, nammineq pigalugu inigissamut assigisaanulluunniit tapeq akileraaruserneqassanngilaq. Tapeqartitsinermut aalajangiineq missiliuussinerummat, qinnuteqartoq tamatumunnga pisinnaatitaanersoq aamma tunniussisoqassappat qanoq annertutigissanersoq pillugit aalajangiisoqassaaq. 21

  70. § 29 — Ikaarsaarnermut tapeq

    § 29. Ikaarsaarnermut tapeq Inuit sivisuumik napparsimanertik pissutigalugu suliffissarsiortunut ikiorsiissutit tunniunneqartunut pisinnaatitaaffeeruttut ikiorsiissutit annertussusileriikkanut ikaarsaartut ikaarsaarnermut tapimik qaammammut 3.000 kr-inik (2023-mi akit) tunineqassapput. Tapeq qaammatit arfinillit angullugit tunniunneqartarpoq taamaalillunilu pilersuinissamut ataavartumik ikiorsiissutinut ikaarsaarneq pillugu qinnuteqaammik suliaqarsinnaanermut periarfissaqarluni.

  71. § 30 — Akigititanik aningaasanullu killigititanik iluarsiissuteqartarneq

    § 30. Akigititanik aningaasanullu killigititanik iluarsiissuteqartarneq Inatsimmi akigititat aningaasanullu killigititat assigiinngitsut ukiumoortumik ataasiarlutik iluarsiissuteqarfigineqartarput ukiumullu pineqartumut tamanut saqqummiullugit ”Akigititanut quppersagaq, Isumaginninnermi akigititat” aqqutigalugu.

  72. § 31 — Pisariaqartitsineq malillugu ikiorsiissutit – Tassanngaannartumik ataasiartumik

    § 31. Pisariaqartitsineq malillugu ikiorsiissutit – Tassanngaannartumik ataasiartumik ikiorsiissutit Tassanngaannartumik pisariaqartitsineq malillugu ikiorsiissutit inatsimmi § 1 aamma 2 naapertorlugit tapiissutaapput aamma ikiorsiissutit allat imaluunniit inatsisinut allanut ilaatinneqarnerat aqqutigalugit, tassanngaannartumik pisariaqartitsineq malillugu ikiorsiissutit matussuserneqarsinnaappata, tunniunneqarsinnaanngillat. Tassanngaannartumik ataasiartumik ikiorsiissutinut ilanngullugu piumasaqaataavoq, qinnuteqartoq taassumalu aappaa, tassanngaannartumik ataasiartumik ikiorsiissutinut aningaasartuutit nammineerlutik akilernissaannut periarfissaqassanngitsut. Qinnuteqartoq imaluunniit taassuma aappaa isertitat atorneqarsinnaasut tamarmik atussavaat, qinnuteqaatip eqqarsaatigineqarsinnaanissaa sioqqullugu. Tassaanngaannartumik pisariaqartitsineq malillugu ikiorsiissutinik, inuup imminut ilaquttaminullu inuunermik atatitsinissamut pisariaqarnerpaat isumagisinnaanngippagit, tunniussisoqartarpoq. Tassa imaappoq, ineqarnermut, nerisaqarnermut, kiassarnermut, sarfamut, atisanut aamma tunngaviusumik pingaaruteqartunillu pisariaqartitanut allanut aningaasartuutit tassanngaannartumik ikiorsiissutinit matussuserneqassapput. Namminersorluni inuussutissarsiortunut, tassunga ilanngullugit inuit inuussutissarsiutigalugu aalisarnermik piniarnermillu ingerlataqartut, aamma ikiorsiissutinik annertussusileriikkanik pisinnaatitaanngitsut, tigussaasumik nalilersuereernerup kingorna tassanngaannartumik pisariaqartitsineq malillugu ikiorsiissutinut pisinnaatitaalersinnaapput. Nunani allani inuiattut innuttaassuseqartut § 6 naapertorlugu tassanngaannartumik ikiorsiissutit pillugit qinnuteqarsinnaapput. Tassanngaannartumik pisariaqartitsineq malillugu ikiorsiissutit qaammatit pingasut sinnerlugit tunniunneqartarpata, tassanngaannartumik ataasiartumik ikiorsiissutit pisariaqartinnerat 22 unitsinneqarnissaa siunertaralugu iliuusissatut pilersaarummik suliaqartoqassaaq.

  73. § 32 — Pisariaqartitsineq malillugu ikiorsiissutit – Ataasiartumik aningaasartuutit

    § 32. Pisariaqartitsineq malillugu ikiorsiissutit – Ataasiartumik aningaasartuutit Kommunalbestyrelsi ataasiartumik aningaasartuutit, immikkut ittumik siumullu takorloorneqarsinnaanngitsumik pisoqartillugu, matussusernissaannut ikiorsiisinnaavoq. Immikkut ittumik siumullu takorloorneqarsinnaanngitsut pisut pillugit ilitsersuut innersuussutigineqarpoq. Ataasiartumik aningaasartuutinut ilaatinneqarput pisunut uteqqissinngaanngitsunut imaluunniit siumut takorloorneqarsinnaanngitsunut taamaallaat aningaasartuutit. Taamaalilluni nalinginnaasumik ineqarnermut, sillimmasiissutinut, taarsigassarsianut taarsersuutinut assigisaanulluunniit ikiorsiisoqarsinnaanngilaq. Pequtinut annerusunut pingaarutilinnut, soorlu errorsivinnut aamma kissarsuutinut, aningaasartuutit tunngassuteqarsinnaapput. Ataasiartumik aningaasartuutinik akiliinissamut ikiorsiissutinut piumasaqaataavoq, qinnuteqartup nammineq akiliinissaata qinnuteqartup taassumalu ilaqutaasa siunissami nammineq isumaginissaannut periarfissaanik ajornarnerulersitsissasut. Qinnuteqartup pigisat nalillit atorneqarsinnaasut tamarmik atussavai pisariaqartitsineq malillugu ikiorsiissutit pillugit qinnuteqarneq sioqqullugu. Utertitsinissamik akiliinissamut pisussaaffik pillugu inatsimmi malittarisassat atorneqarsinnaapput. Ataasiartumik aningaasartuutinut ineqarnermut akiligassanik kinguaattoorutit akilernissaannut pisortanit ikiorsiissutinik tunniussisoqarsinnaavoq, qinnuteqartoq taassumalu aappaa meeqqanik minnernik angerlarsimaffimmi najugaqartuuteqarpata, imaluunniit siunissami qaninnermi meeraaqqanik ilaqutariit amerlinissaat pineqarpat.

  74. § 33 — Pisariaqartitsineq malillugu ikiorsiissutit – Nuunnermi ikiorsiissutit

    § 33. Pisariaqartitsineq malillugu ikiorsiissutit – Nuunnermi ikiorsiissutit Kommuni nuunnermi ikiorsiisinnaavoq, ilaqutariit ineqarnerannut tunngatillugu pitsanngoriaataasinnaappat. Assersuutigalugu qinnuteqartoq inissiamut attartortittakkamut allamut nuunniarpat, akikinnerusumut imatullu kinguneqartumut, pineqartoq inuunissamut aningaasanik amerlanerusunik nammineq atorsinnaasaqalerluni. Ilaqutariit isumaginninnikkut artorsartut kommunimiit kommunimut allamut nuunneq pissutigalugu nuunnermut pisortanit ikiorsiissuteqartoqassappat, nuunnermut pisortanit ikiorsiissutit tunniunneqarnissaat sioqqullugu, kommunip qimanneqartup kommunimut nuuffigisamut akuersissummik pissarsissaaq. Pisortanit ikiorsiissutit angalanermut pequtillu nuunnerinut aningaasartuutit matussusernissaannut taamaallaat tunniussisoqarsinnaavoq. Taamaattumik nuunneq atorfik pillugu innersuussinermut imaluunniit atorfittaanermut ilaappat, atorfininnermi angalanissamut imaluunniit pequtit nuunnissaannut 23 ilaatinneqanngittunut, nuunnermi ikiorsiissutinik tunniussisoqarsinnaanngilaq.

  75. § 34 — Pisariaqartitsineq malillugu ikiorsiissutit – Ilisinermi aningaasartuutit

    § 34. Pisariaqartitsineq malillugu ikiorsiissutit – Ilisinermi aningaasartuutit Ilisinermi aningaasartuutinut aningaasartuutit naleqquttumik matussusernissaannut pisortanit ikiorsiissutinik tunniussisoqarsinnaavoq. Illerfimmut, ilerfiup inaanut, naasunut assingisaanullu, ilisinermut toqqaannartumik attuumassuteqartunut, aningaasartuutinut naleqquttumik ikiorsiissutinik tunniussisoqarsinnaavoq. Ilisinerup kingorna aaqqissuussinernut pisortanit ikiorsiissutinik tunniussisoqarsinnaanngilaq. Malittarisassap atorsinnaaneranut piumasaqaatit ilaat tassaavoq, toqukkut qimaguttoq § 5 naapertorlugu inunnut pineqartunut ilaatinneqarnissaa. Piumasaqaatit aapparivaat, toqusup pigisaanit aningaasartuutit akilerneqarnissaat aningaasaqarnikkut periarfissaqanngitsoq. Toqukkut qimaguttoq Kalaallit Nunaanni inuit allattorsimaffiat malillugu aalajangersimasumik najugaqarfiata kingulliup avataani toqukkut qimagussimappat, illerfimmik toqusup Kalaallit Nunaanni inuit allattorsimaffiat malillugu aalajangersimasumik najugaqarfianut kingullermut assartornissaanut naleqquttumik pisinissamut pisortanit ikiorsiissutinik tunniussisoqarsinnaavoq. Illerfimmik toqukkut qimaguttup Kalaallit Nunaanni inuit allattorsimaffiat malillugu aalajangersimasumik najugaqarfianut kingullermut assartornissaanut pisortanit ikiorsiissutinik tunniussisoqarsinnaavoq. Illerfimmik assartuinermillu ataatsimut isigalugu akikinnerpaaq pisortanit ikiorsiissutinit qaangerneqarsinnaanngilaq. Kalaallit Nunaanni taamaallaat illerfiup assartorneranut ikiorsiissutinik tunniussisoqarsinnaavoq. Taamaalilluni soorlu Danmarkimiit illerfimmik assartuinermut ikiorsiissutinik tunniussisoqarsinnaanngilaq.

  76. § 35 — Pisariaqartitsineq malillugu ikiorsiissutit – Qanigisat perulunnerat – toqunerat

    § 35. Pisariaqartitsineq malillugu ikiorsiissutit – Qanigisat perulunnerat – toqunerat ilisaanerallu Qanigisat perulunnerannut aamma/imaluunniit toqunerannut ilisaanerannullu atatillugu angalanermut aningaasartuutit akilernissaat pillugit pisortanit ikiorsiissutinik tunniussisoqarsinnaavoq. Piumasaqaataavoq, angalanermut aningaasartuutit qinnuteqartup taassumalu ilaqutaasa siunissami nammineq isumaginissaannut periarfissaannik ajornarnerulersitsissasut. Qinnuteqartup taassumalu aappaata namminneq aningaasartuutit akilernissaannut periarfissaqarpata, aningaasartuutit akilernissaannut kommuni ikiorsiissutinik tunniussisinnaanngilaq. Qinnuteqartup pigisat nalillit atorneqarsinnaasut tamaasa atussavai, ikiorsiissutit pillugit qinnuteqarneq sioqqullugu, pigisat nalillit annertussusaat apeqqutaatinnagu. Qanigisat pineqartillugit tassaapput, angajoqqaat, aappaasoq taamatullu naligiissitatut meeqqat qatanngutillu, kisianni aappaasup taamatullu naligiissitatut ilaqutai ilaatinneqanngillat. 24

  77. § 36 — Naalagaaffimmi innuttaassuseqartunut nunanit allaneersunut angerlamut

    § 36. Naalagaaffimmi innuttaassuseqartunut nunanit allaneersunut angerlamut angalatitsisarneq Malittarisassap aalajangersarpaa, nunani allani inuiattut innuttaassuseqartut angerlamut anganerat pillugu ikiorsiissutinik tunniussisoqarsinnaasoq. Qinnuteqartoq inatsisit malillugit najugaqassaaq, soorlu najugaqarnissamut sulinissamullu akuersissuteqarnermut atatillugu, imaluunniit Kalaallit Nunaanni allatut najuulluni, unioqqutitsilluni najugaqarneq pineqartinnagu. Tamatuma saniatigut piumasaqaataavoq, qinnuteqartoq imaluunniit taassuma aappaa namminneq akiliinissamut aningaasaqarnikkut periarfissaqanngitsut.

  78. § 37 — Napparsimaneq

    § 37. Napparsimaneq Inuit inatsit naapertorlugu pisortanit ikiorsiissutinik pisinnaatitaasut, pisinnaatitaaffik tamanna pigiinnassavaat, pineqartoq napparsimalluni nalunaarsimappat imaluunniit napparsimmavimmi uninngappat. Tamanna aamma atuuppoq soorlu Danmarkimi napparsimmavimmi uninnganermi. Pisortanit ikiorsiissutinik tigusisartoq piaarnerpaamik kommunimut nalunaaruteqassaaq napparsimaneq pillugu, taamaalilluni kommunip suliassamik suliarinninnermi tamanna ilanngunniassammagu. Kommunip piumasarisinnaavaa napparsimaneq pillugu nakorsap allagarsiussaanik uppernarsaqqullugu. Uppernarsaanermut tunngasumik aningaasartuuteqarpat, kommunalbestyrelsimit akilerneqassapput. Napparsimanerup nalaani pisortanit ikiorsiissutinik tigusisartumut iliuusissatut pilersaarummut malittarisassat atorunnaarsikkallarneqassapput.

  79. § 38 — Ernineq

    § 38. Ernineq Inuit erninermi sulinngiffeqarnissamut pisinnaatitaasut aamma akissarsiaqartinneqartut imaluunniit erninermi ullormusiaqartinneqartut pisortanit ikiorsiissutinik pisinnaatitaanertik atatiinnassavaat.

  80. § 39 — Napparsimmavimmi uninnganermut atatillugu meeqqamut 15-init inorlugit

    § 39. Napparsimmavimmi uninnganermut atatillugu meeqqamut 15-init inorlugit ukiulimmut qanigisat Qinnuteqartunut malittarisassamut matumunnga ilaatinneqartunut, suliffissaqannginneq aamma sapaatip akunneranut nalunaaquttap akunneri 20-t qaangerlugit sulinermik isumaginnissinnaannginneq pillugit piumasaqaatit avaqqunneqassapput. Meeqqap uninnganerani/napparsimanerani piareersimanissamut pisussaaffeqarneq amma iliuusissatut pilersaarut pillugit malittarisassat atorunnaarallartinneqassapput. 25 Qaniginerpaasat nassuiarneqarput meeqqamut napparsimasumut angajoqqaat aamma meeqqap napparsimasup angajoqqaavanut aappaasoq. Pisortanit ikiorsiissutinik tigusisartoq piaarnerpaamik kommunimut napparsimasoqarnera pillugu nalunaaruteqassaaq, kommunip suliassanik suliarinninnermi tamanna ilanngunniassammagu. Napparsimaneq pillugu nakorsap allagarsiineratigut uppernarsaasoqassasoq kommunip piumasarisinnaavaa. Uppernarsaammut atatillugu aningaasartuutit kommunalbestyrelsimit akilerneqassapput.

  81. § 40 — Pigisat nalillit

    § 40. Pigisat nalillit Malittarisassami ikiorsiissutit annertussusileriikkat taamaallaat pineqarput. Ikiorsiissutinik annertussusileriikkanik tunniussisinnaaneq sioqqullugu, inuup aappaasulluunniit tigoriaannarnik aningaasaateqarpata imaluunniit 15.000 kr-it (2023-mi akit) sinnerlugit tuneriaannarnik pigisaqarpata, inuup aappaasulluunniit taakkua siulliullugit atornissaannut pisussaaffeqarput. Pigisat tuneriaannartut isigineqarput soorlu aktiat, obligationet aamma pappiaqqat nalillit allat kiisalu ujaqqat erlinnartut sukkasuumik aningaasanngorlugit tunineqarsinnaasut. Inuup aappaasulluunniit inuussutissarsiornermut ilinniarnermulluunniit illikartitsisimappata sipaagaqarlutilluunniit pigisat nalillit pillugit killigititaq 25.000 kr-inut (2023-mi akit) qaffanneqarsinnaavoq. Inuussutissarsiornermik annaasaqarnermut taarsiissutit ataavartumillu ajoqusernermut ajunngitsorsiat pigisatut nalilittut naatsorsuutigineqassanngillat, assersuutigalugu tusaanermik ataavartumik annikillisitsinermut, avatinik annaasaqarnermut assingisaanullu taartisiaammata, taakkualu pilersuinissamut nalinginnaasumik aningaasartuutinullu aalajangersimasunut atorneqartussaanatik. Pigisat nalillit taarsiissutinik iluanaarutaasut/ernialersuinerusut pisortanit ikiorsiissutinik pisinnaatitaanermut annertussusaannullu aamma apeqqutaanngillat.

  82. § 41 — IT-qarnermut atortut ataatsimoorussat

    § 41. IT-qarnermut atortut ataatsimoorussat Malittarisassap kommunit aamma Namminersorlutik Oqartussat pisussaaffilerpai, pisortanit ikiorsiissutit pillugit Inatsisartut inatsisaannik aqutsinermut IT-atortulersuutit pisortani ataatsimoorussat atoqqullugit.

  83. § 42 — Qinnuteqaammik il.il. tunniussineq

    § 42. Qinnuteqaammik il.il. tunniussineq Pisortanit ikiorsiissutit pillugit qinnuteqaat pingaarnertut malittarisassatut kommunimut angerlarsimaffiusumut tunniunneqartassaaq. Tassanngaannartumik pisariaqartitsineq malillugu ikiorsiissutit pillugit qinnuteqaat kommunimut najugaqarfigisamut tunniunneqassaaq. 26 Qinnuteqartoq kommunit aggornerisa avataani angerlarsimaffeqarpat najugaqarpalluunniit qinnuteqaat Naalakkersuisunut tunniunneqassaaq. Qinnuteqaat naalakkersuisoqarfimmut isumaginninnermut akisussaasumut tunniunneqassaaq.

  84. § 43 — Paasissutissanik pissarsiniarneq nakkutilliinissamullu pisussaaffik

    § 43. Paasissutissanik pissarsiniarneq nakkutilliinissamullu pisussaaffik Pisortanit ikiorsiissutit pillugit qinnuteqartoq akuersiteqqaarlugu pisortani oqartussanut allanut kiisalu soqutigisaqatigiiffinnut paasissutissanik inummut tunngasunik kommuni pissarsisinnaavoq. Soqutigisaqatigiiffinnut malittarisassat tunngavigineqartut paasissutissanik kommunimut tunniussinissamut akornutaappata, pisortanit ikiorsiissutinik qinnuteqartoq aappaataluunniit paasissutissat tunniunneqarnissaannut peqataasariaqarput. Suliassamik suliarinninnermut tigussaasumut paasissutissat pisariaqartutut missiliuunneqartut taamaallaat pissarsiarineqassapput. Taamaattumik suliamut tigussaasumik qinnuteqartunut ataasiakkaanut paasiniaanissamut pisariaqartitsineq assigiinngitsuusinnaavoq, ikiorsiissutit annertussusileriikkat imaluunniit pisariaqartitsineq malillugu ikiorsiissutit pineqarnersut apeqqutaatillugit. Qinnuteqartup akuersissuteqarnissamik kissaateqartinnagu, imaluunniit akuersissuteqaqqaarnani pissarsiniarneq ajornassappat, qinnuteqartumut tunngatillugu sulinngiffeqarneq aamma aningaasaqarneq pillugit paasissutissanik pisortani oqartussaniit allaniit akuersissuteqaqqaarnani tunniussisoqarnissaa kommunip piumasaqaatigisinnaavaa. Inunnik paasissutissanik suliarinnittarneq pillugu inatsit. (Inunnut paasissutissat pillugit inatsit). Pisortanit ikiorsiissutinik tunniussisarneq pillugu kommunalbestyrelsi nakkutiginnittussaavoq aamma inunnut pisinnaatitaaffeqanngitsunut ikiorsiissutinik tunniussisoqanngitsoq nakkutigalugu. Qinnuteqartumiit akuersissummik pissarsisoqarsimatinnagu, paasissutissanik aningaasaqarnermut tunngasunik aningaaseriviit sulisitsisullu tunniussissasut kommunalbestyrelsi piumasaqarsinnaavoq. Qinnuteqartoq akuersinngippat, paasissutissat akuersissuteqaqqaarnani pissarsiarineqarsinnaatinnagit, paasissutissat pigeriikkat tunngavigalugit aalajangiisoqassaaq. Paasissutissanik pissarsinissaq pillugu suleqatigiinnissamut piumannginneq imminermini pisortanit ikiorsiissutit pillugit qinnuteqarnermut itigartitsinermik kinguneqarsinnaanngilaq.

  85. § 44 — Paasissutissiinissamut pisussaaffik

    § 44. Paasissutissiinissamut pisussaaffik Inuk pisortanit ikiorsiissutinik tigusisartoq, aningaasaqarnermut, imminut inooqataanermullu tunngasut pillugit kommunimut paasissutissiinissamut pisussaaffeqarpoq. Taamaalilluni inuk pisortanit ikiorsiissutinik suli pisinnaatitaaneranut sunniuteqartussamik paasissutissat pineqarput. Paasissutissat attuumassuteqartut kisimik paasissutissiinissamut pisussaaffimmi pineqarput. Paasissutissat attuumassuteqartut assersuutigalugu makkuusinnaapput, 27 suliffeqalerneq, kingornussineq aamma pisortanit ikiorsiissutit pillugit annertussusiliinermut sunniuteqarsinnaasut paasissutissat allat. Ilitsersuinissamut pisussaaffiup kingunerisaanik kommuni ikiorsiissutinik tigusisartoq paasissutissiinissamut pisussaaffik aamma paasissutissiinissamut pisussaaffiup malinneqartinnagu kingunerisassai pillugit erseqqissumik ilitsersuuttussaavaa. Ilitsersuineq tamanna qinnuteqaammik tigusinermi assersuutigalugu pisinnaavoq.

  86. § 45 — Nakkutilliinissamut pisussaaffik – Nalunaarutiginninnissamut pisussaaffik

    § 45. Nakkutilliinissamut pisussaaffik – Nalunaarutiginninnissamut pisussaaffik Inunnut ikiorsiissutinik pisinnaatitaanngitsunut pisortanit ikiorsiissutinik tunniussinnginnissaq pillugu kommunip ingerlaavartumik nakkutigisusaavaa. Pisortanit ikiorsiissutinik tunniussisarneq kommunip ingerlaavartumik alapernaassallugu pisussaaffeqarpoq, tassunga ilanngullugu pisortanit ikiorsiissutit annertussusaat pisinnaatitaanerlu pillugit nalornisitsilersunik paasissutissat nutaat pillugit isummernissaq. Ingerlaavartumik nakkutilliineq imaluunniit paasissutissat allat nutaat tunngavigalugit kommuni pasitsaassaqarpat, pisortanit ikiorsiissutit tunngavissamiit annertunerusumik tunniunneqartartut, pisortanit ikiorsiissutit atorunnaarsinneqarnissaat imaluunniit allanngortinneqarnissaat pillugu misissuinissaq siunertaralugu kommuni aallartitsissaaq. Misissuinissamut pisussaaffiuvoq, suliassaq pisariaqartumik annertussusilimmik paasiniarneqassasoq, soorlu illuatungiliuttumik tusarniaanertut. Kommuni ilimatsaassinermut naapertuuttumik tunngavissaqartillugu, pisortanit ikiorsiissutit tunniunnissaannut pingaaruteqartumik sunniuteqartussanik ilisimareerlugu paasissutissat eqqunngitsut tunniunneqartut imaluunniit allannguutit pillugit ilisimatitsisoqanngitsoq, kommuni pisoq pillugu politiinut unnerluutiginnissaaq.

  87. § 46 — Tunniussineq

    § 46. Tunniussineq Ikiorsiissutinik annertussusileriikkanik qaammatip naanerani qaammatit tamaasa kingumut tunniunneqartarput. Pisortanit ikiorsiissutinik tigusisartup Nemkontuanut pisortanit ikiorsiissutit tunniunneqartassapput, tak. pisortanit tunniussinerit il.il. pillugit inatsisartut inatsisaat. Tassa imaappoq, qaammammut ikiorsiissutit tigusisartup Nemkontuani qaammammi ullormi suliffiusumi kingullermi atorneqarsinnaalissapput. Kommuni, immikkut ittumik pisoqartillugu, pisortanit ikiorsiissutit qaammammut ataasiarluni tunniunneqartartut pillugit amerlanerusunik tunniunneqarnissaat pillugit aalajangiisinnaavoq. Assersuutigalugu tunniussineq pisinnaavoq qaammatip aallaqqaataani qiteqqunneranilu, tamarmik aningaasat katinnerisa affaannik annertussuseqartut. Ikiorsiissutit annertussusileriikkat akiligassanik sulialimmut toqqaannartumik tunniunneqarnissaat pillugu kommuni aalajangiisinnaavoq. Ikiorsiissutinik annertussusileriikkanik tigusisartoq ullut marlussuit ingerlaneranni ikiorsiissutit annertussusileriikkat tamakkerlugit soorlu imigassamut atornissai aarlerinaateqarpat, taamaalilluni nerisassanut, atisanut pisariaqartitanullu allanut aningaasat 28 naammakkunnaarlutik, nerisassarsiutissatut, nioqqutissanut pisissutissanngorlugit imaluunniit akiligassanik sulialimmut, soorlu inissiaatileqatigiiffimmut, toqqaannartutut tunniunneqarsinnaapput. Assersuutigalugu ilaqutariinnut meerartalinnut tunngatillugu kommunip tamatigut qulakkiissavaa, ikiorsiissutit annertussusileriikkat tunniunneqarnerinut atatillugu ilaqutariinni meeqqat ajorsarnermut paarinerlugaanermulluunniit aarlerinartorsiortinneqannginnissaat. Meeqqap pisariaqartitai tamatigut salliutinneqassapput. Pisariaqartitsineq malillugu ikiorsiissutit piffissaq eqqorlugu tunniunneqarnissaat pillugu kommuni aalajangiissaaq. Tassunga atatillugu nerisassarsiutissatut, akiligassanik sulialimmut toqqaanartutut aningaasanngorluguluunniit tunniunneqarnissaat pillugu aalajangiisoqassaaq. Nunani allani inuiattut innuttaassuseqartunut angerlamut angalanissaannut pisortanit ikiorsiissutit akuersissutigineqartut, angalatitsivimmut, angerlamut angalanissamut billitsimik inniminniinermik suliaqartussamik, nuussinikkut ikiorsiissutit tunniunneqarsinnaapput.

  88. § 47 — Tunniussinerup sunniuteqartumik atuutilerfia

    § 47. Tunniussinerup sunniuteqartumik atuutilerfia Ikiorsiissutit annertussusileriikkat qaammatip naanerani kingumoortumik tunniunneqassapput. Taamaattumik tunniussineq siulleq qaammammut tamakkiisumut tunniunneqartartunut naapertuuttumik annertussusilerlugit tunniunneqassapput. Piumasaqaatit naammassineqarnerisa kingorna tunniussineq siulleq ulloq saaffiginniffiusoq siulleq aallarnerfigalugu pissaaq.

  89. § 48 — Tunniussisarnerup atorunnaarsinneqarnera

    § 48. Tunniussisarnerup atorunnaarsinneqarnera Pisortanit ikiorsiissutit tunniunneqartarnerat pillugu piumasaqaatit naammassineqarunnaarpata pisortanit ikiorsiissutit tunniunneqartarnerat pillugu kommuni aalajangiissaaq. Kommunip aalajangiineranut tunngaviusoq tassaasinnaavoq pisortanit ikiorsiissutinik tigusisartumiit paasissutissat nalunaarutigineqarnerat imaluunniit kommunip nakkutilliinerani paasissutissat pissarsiariniarneqarneri. Kalaallit Nunaat qimallugu nuunnermi, pisortanit ikiorsiissutinik pisinnaatitaaffeqarnerup ulloq nuuffiusoq aallarnerfigalugu atorunnaarsinneqarnissaa pillugu kommuni aalajangiissaaq. Amerlanertigut inuit allattorsimaffianni nuunneq pillugu nalunaaruteqarnermi ulloq atorneqartarpoq. Pisortanit ikiorsiissutinik tigusisartoq pisortatigut inatsisitigulluunniit inuit allattorsimaffiannut nalunaaruteqarnani Kalaallit Nunaat qimallugu nuuppat, pisortanit ikiorsiissutit ingerlaannaq atorunnaarsinnissaat kiisalu pisortanit ikiorsiissutinik pisinnaatitaasimanngippat utertitsilluni akiliuteqarnissamut piumasaqaat pillugit kommuni aalajangissaaq.

  90. § 50 — Akiliutit

    § 50. Akiliutit Inatsit manna malillugu pilersuinissamut il.il. pisortat ikiorsiissutinik tunniusisarpata, peqatigalugu tigusisartup akilersuinissamut pisussaaffeqartumiit akiliutinik pisariaqartitap assinganik matussusiinermut ilaasunik ikiorserneqarsinnaanngilaq. Taamatut pisoqartillugu 29 pisortat akiliutinik tigusinissamut pisinnaatitaalissapput, taamaattoq annertunerpaamik pisortanit ikiorsiissutit tunniunneqartartut annertoqataannik. Pisortanit ikiorsiissutinik qinnuteqartup akiliutit aalajangerneqarnissaat imaluunniit annertusineqarnissaat pillugu piumasaqaateqarpat, kommuni tassunga pisinnaatitaalissaaq. Averusernermut avinnermulluunniit atasumik piumasaqaatitut isumaqatigiissutaappat, illuatungiliuttut marluullutik imminnut akiliuteqartoqassanngitsoq, akiliuteqarnissamut pisortat pisussaaffeqalersinnaanngillat.

  91. § 51 — Utertitsilluni akiliuteqarneq – paasissutissiinissamut pisussaaffik – isertitat allat

    § 51. Utertitsilluni akiliuteqarneq – paasissutissiinissamut pisussaaffik – isertitat allat Malittarisassami allanneqarpoq ikiorsiissutit utertinneqarnissaat pillugu kommuni aalajangiinissamut pisussaaffeqartoq. Pisortanit ikiorsiissutinik tigusisartup, ikiorsiissutit naliliiffigeqqinnissaanik atorunnaarsinneqarnissaanilluunniit kinguneqarsinnaasunik, ikiorsiissutit annertussusileriikkat imaluunniit pisariaqartitsineq malillugu ikiorsiissutit pineqartillugit, paasissutissiinissamut pisussaaffimmik naammassisaqarsimatinnagu aamma inuttut aningaasaqarnikkullu atukkat pillugit kommunimut nalunaaruteqarsimatinnagu, pisortanit ikiorsiissutit utertitsilluni akiliuteqarnissaq pillugu kommuni aalajangiisussaavoq. Pisortanit ikiorsiissutinik tigusisartoq paasissutissiinissamut pisussaaffeqarnera aamma pisussaaffimmik naammassisaqarsimanngippat kingunerisassai pillugit kommunip ilitsersuuttussaavaa, tassunga ilanngullugit utertitsilluni akiliuteqarnissamut piumasaqaat aamma politiinut unnerluuteqarsinnaaneq. Ilisimareeraluarlugu isumaqarpoq, pineqartup ilisimagaa imaluunniit ilisimasariaqaraa, pisortanit ikiorsiissutinik pisinnaatitaanani aamma taamaakkaluartoq pineqartup kommuni nalunaarfigisimanngikkaa. Pisortanit ikiorsiissutit tunniunneqartut ilanngullugit utertitsilluni akilerneqarnissaat piumasarineqassaaq, pineqartoq ikiorsiissutit tunniunneqartut piffissap siunertallu assinganut tunngassuteqartunik ikiorsiissutinik tunineqarpat, taarsiissuteqarneq ataavartumillu ajoqusernermut ajunngitsorsiaqarneq ilanngunnagit.

  92. § 52 — Utertitsilluni akiliuteqarneq – illuutit aalaakkaasut

    § 52. Utertitsilluni akiliuteqarneq – illuutit aalaakkaasut Qinnuteqartoq aappaaluunniit illoqarpata najugaqarfiginngisaminnik, utertitsilluni akiliuteqaqqusilluni ikiorsiissutinik tunniussisoqassaaq. Qinnuteqartoq aappaaluunniit illumik aningaasanngorlugu killeqanngitsumik nalilimmik peqanngippata, utertitsilluni akiliuteqarnissamik piumasaqaatitalerlugu ikiorsiissutinik annertussusileriikkanik tunniussisoqassaaq. Illup nalinganik nalinginnaasumik niuernermi uppernarsarneqarnissaa illunik tuniniaasartumiit suliamik paasisimasalittut naliliineratigut uppernarsarneqarsinnaavoq imaluunniit qaammatit kingulliit arfinillit iluanni inissiat assersuunneqarsinnaasut tunineqarnerisa nalinga uppernarsarneratigut. 30

  93. § 53 — Utertitsilluni akiliuteqarneq – illersorneqarsinnaanngitsumik iliuutsit

    § 53. Utertitsilluni akiliuteqarneq – illersorneqarsinnaanngitsumik iliuutsit Ikiorsiissutit annertussusileriikkat aalajangersimasut pillugit utertitsilluni akiliuteqarnissamik piumasaqartoqarsinnaanngilaq. Ikiorsiissutit immikkut ittut, pisariaqartitsineq malillugu ikiorsiissutit taamaallaat utertitsilluni akiliuteqarnissamik piumasaqaateqarfigineqarsinnaapput. Qinnuteqartoq ikiorsiissutit annertussusileriikkat saniatigut pisariaqartitsineq malillugu ikiorsiissutinik tunineqartartillugu, pisariaqartitsineq malillugu ikiorsiissutinik tunniussisinnaavoq utertitsilluni akiliuteqarnissamik piumasaqaatitalerlugu kommuni periarfissaqarpoq. Tamatumunnga piumasaqaataavoq, qinnuteqartoq aningaasaqarnerminik illersorneqarsinnaanngitsumik aqutsinermik takutitsisisoq. Aningaasaqarnermik illersorneqarsinnaanngitsumik aqutsineq pillugu assersuutaasinnaavoq, qinnuteqartup piffissap sivikitsup iluani aningaasarpassuarnik atuisimappat, tamanna nalinginnaasumik atuinermi piffissaq sivisunerusoq matussusersinnaagaluaraa, soorlu akissarsiat piffissap sivikitsup ingerlanerani aningaasartuutinut pingaaruteqanngitsunut atuisimappat, imigassamut, pinnguaatinut il.il. Assersuut alla tassaasinnaavoq inuk kommunimut allamut sulinngiffeqarluni angalasoq uternissaminut naammattunik aningaasaateqarnani. Aningaasat utertitsilluni akiliutiginissaat pillugu kommuni naliliinermini eqqarsaatigissavaa, pisortanit ikiorsiissutinik tigusisartup taassumalu ilaqutaasa siunissami aningaasaqarnerat imminut ataqatigiileqqinnissaanut periarfissaqarnersut. Kommuni naliliinermini ilanngutissavaa, pineqartoq siornatigut illersorneqarsinnaanngitsumik iliuuseqarnersoq aamma illersorneqarsinnaanngitsumik iliuuseqarnerminut utoqqatsissutissaqarsinnaanersoq. Utoqqatsissutigineqarsinnaasutut taaneqarsinnaapput, pisortanit ikiorsiissutinik tigusisartoq iliuusissatut pilersaarut naapertorlugu sammisassamut takkutinngitsoortoq ilaqutariinni napparsimasoqarnera pissutaalluni aamma sulisitsisumut nalunaartussaanermik pisussaaffini malillugu immersuisimasoq. Ikiorsiissutinik utertitsilluni akiliuteqaqqusilluni pisussaaffik pillugu aalajangiineq pissaaq suleriaatsit inatsisitigut pituttorneqartut malillugit. Aalajangiineq pillugu allakkatigut nalunaarutigineqassaaq kingusinnerpaamik tunniussinermut piffissaq eqqorlugu. Malittarisassat aalajangersarpaat, utertitsilluni akiliuteqaqqusinermut piumasaqaat atuussinnaanngitsut, ikiorsiissutit tunniunneqareernerisa kingorna nalunaarutigineqarpata. Aalajangersagaq manna malillugu pisortanit ikiorsiissutit pillugit utertitsilluni akiliuteqarnissamut piumasaqarneq pisortanit ikiorsiissutit ulloq tunniunneqarfiata kingorna nammineq ingerlasumik ukiut marluk qaangiunneranni pisoqalissaaq. Taamaattumik kommuni pisussaaffeqarpoq piumasaqaat attatiinnarniarlugu akileeqqusissummik imaluunniit inatsisit atuuttut malillugit akileeqqusinermut tunngaviusoq attatiinnarnissaa naliliiffigissallugu. 31 Kommunip naliliiffigippagu piumasaqarneq akilerneqarsinnaanngitsoq, akileeqqusineq eqqarsaatigalugu allamik iliuuseqartoqassanngilaq. Utertitsilluni akiliuteqarnissamik piumasaqarneq Pisortanut akiitsut akilersinniarneqartarnerat pinaveersaartinneqarnissaallu pillugit Inatsisartut inatsisaat naapertorlugu Akileraartarnermut Aqutsisoqarfimmit qitiusumik ingerlanneqarpoq. Eqqartuussutinik il.il. naammassiniaanissaq pillugu Kalaallit Nunaanni eqqartuussisarnermik inatsimmi malittarisassat malillugit pinngitsaaliissutinik naammassiniaanissaq pisarpoq. Akiliisitsiniaanermi oqartussat ukiut marluk qaangiutsinnagit piumasaqaat katersorneqanngippat, piumasaqaat akilerneqarsinnaasorineqassanngilaq. Nammineq ingerlasumik atorunnaarsitsisarneq allaffissornermut oqilisaataavoq inatsisiliornermilu digitalinngorsaanermut iluaqutaalluni.

  94. § 54 — Naammagittaalliuuteqarsinnaaneq

    § 54. Naammagittaalliuuteqarsinnaaneq Inatsit naapertorlugu aalajangiinerit tamarmik, kommunimit Naalakkersuisunilluunniit aalajangerneqartut, Isumaginninnermi Naammagittaalliuuteqartarfimmut naammagittaalliuutigineqarsinnaapput. Aalajangiinerup nalunaarutigineqarnerani naammagittaalliuuteqarnissamut ilitsersuut peqqissaarussaq saqqummiunneqassaaq, qinnuteqartoq qinnuteqaatimini tamakkiisumik taperserneqarsimanngippat. Naammagittaalluuteqarnissamut ilitsersuut peqqissaarussaq isumaqarpoq allaffissornikkut suliassanngortitseqqiffimmut, Isumaginninnermi Naammagittaalliuuteqartarfimmut, attaveqarnissamut paasissutissat sukumiisut, piffissaliussaq kiisalu iluseqarneranut piumasaqaataasinnaasut ilanngullugit.

  95. § 55 — Aningaasaliissutit

    § 55. Aningaasaliissutit Pisortanit ikiorsiissutinut aningaasartuutit Kalaallit Nunaanni kommuninit akilerneqassapput. Kommunit akunnerminni akiliiffigeqatigiittarnissamut pisussaaffii pillugit Inatsisartut peqqussutaanni malittarisassat malillugit aningaasartuutit kommunit akornanni agguataarneqartarput. Pisortanut ikiorsiissutinut aningaasartuutit, tigusisartoq kommunit aggornerisa avataani najugaqartillugu, Naalakkersuisunit akilerneqartarput. Namminersorlutik Oqartussat taamaattoqartillugu kommuni akiliisussatut isigineqassapput. Nunani allani inuiattut innuttaassuseqartunut, angerlamut angalanissamut imaluunniit tassanngaannartumik ikiorsiissutitut tunniunneqartunut pisortanut ikiorsiissutinut aningaasartuutit Naalakkersuisunit akilerneqartarput. Danmarkimiit Savalimmiuniillu innuttaasunut tamanna aamma atuuppoq.

  96. § 56 — Kisitsisitigut paasissutissanik Naalakkersuisunut nalunaaruteqarneq

    § 56. Kisitsisitigut paasissutissanik Naalakkersuisunut nalunaaruteqarneq Namminersornerullutik Oqartussat kontulersuinermut ilitsersuutaat naapertorlugu, kommunimi 32 pisortanit ikiorsiissutinik tigusisartut pillugit kommunit Naalakkersuisunut, piffissaliussap qaangiutinnginnerani, paasissutissanik nassiussinissaminnut pisussaaffeqarput. Pisussaaffimmi matumani kisitsisitigut paasissutissat kisimik pineqarput, tassa imaappoq paasissutissat inunnut ataasiakkaanut tunngassuteqanngitsut. Kisitsisitigut paasissutissat tassaasinnaapput aningaasat annertussusaat, tunniussinermut piffissat, pisortanit ikiorsiissutinik tunniussinerit ikiorsiissutinut annertussusileriikkanut aamma pisariaqartitsineq malillugu ikiorsiissutinut agguataarnerat kiisalu tigusisartut amerlassusaat. Paasissutissat immikkoortiterneri ersarinnerusut piumasarineqarsinnaapput, assersuutigalugu tigusisartut ukiuinut, suiaassusaannut, isertitaannut, pisortanit ikiorsiissutinik akuerineqarnermut piffissamut agguataarlugit.

  97. § 58 — Ikaarsaarnermi malittarisassat

    § 58. Ikaarsaarnermi malittarisassat Inuit pisortanit ikiorsiissutinik pilersuinermut aamma aningaasartuutinut aalajangersimasunut tigusisartut ikiorsiissutinut annertussusileriikkanut nammineq ingerlasumik nuunneqassapput, taakkualu tunngaviusumik akigititaqarput tapeqarsinnaallutillu, tassunga ilanngullugu iliuusissatut pilersaarummut tapeq, inatsit naapertorlugu annikillisaasoqanngippat. Inatsimmi ikaarsaarnermut paasinarsippat, tigusisartoq 1. januar 2024 sioqqullugu tunniunneqartartunit aningaasanik ikinnerusunik pisinnaatitaasoq, nammineq ingerlasumik ikaarsaarneq pisinnaanngilaq. Taamatut pisoqarpat aalajangiisoqassaaq. Ikiorsiissutinik annertussusileriikkanik tigusisartoq aappaaluunniit isertitaqarpat, ikiorsiissutini annertussusileriikkani tunngaviusumik akigititat aamma iliuusissatut pilersaarummut tapeq annikillilerniarlugit aalajangiisoqassaaq. Inatsit malillugu iliuusissatut pilersaarummik suliaqartoqarnissaata tungaanut, tunniussisarnermi periuserineqartoq sapinngisaq malillugu ingerlatiinnarneqassaaq. Taamaalilluni inatsisip atuutilernissaata tungaanut nioqqutissanik pisissutissatut, nerisassarsiutissatut imaluunniit aningaasanngorlugit tunniussisoqarsinnaavoq. Ilimagineqarpoq, ikiorsiissutinik tunniussineq toqqarneqartoq inatsit pisoqaq malillugu iliuusissatut pilersaarut suliarineqareersumi allaqqassasoq. Iliuusissatut pilersaarut nutaaq suliarineqarnissaata tungaanut naleqquttuussaaq iliuusissatut pilersaarut pioreersoq malissallugu. Tamanna aaqqissuussineq atuuttumiit siunnersuummi aaqqissuussamut ikaarsaarneq torersumik nakkutigisaasumillu pinissaa qulakkeerniarlugu. Pisortanit ikiorsiissutit pillugit inatsit pisoqaq malillugu iliuusissatut pilersaarutit suliarineqartut allanngortinnagit atorneqassapput iliuusissatut pilersaarummik nutaamik suliaqartoqarluni malitseqartitsinissap tungaanut. Kommunip ukiup ataatsip qaangiutinnginnerani, t.i. kingusinnerpaamik 31. december 2024-mi, pisortanit ikiorsiissutit pillugit inatsit naapertorlugu pilersuinissamut aningaasartuutinullu aalajangersimasunut tigusisarnermiit ikiorsiissutit annertussusileriikkanut ikaarsaartunut 33 iliuusissatut pilersaarutit nutarsakkat suliareriissavai. 34

Guidelines on the Act on Public Assistance · Nelum