Act no. 11 on planning and land use

Inatsisit Nr. 11 5. decembari 2008 Atorunnaartut Pilersaarusiorneq aamma nunaminertat atorneqartarnerat pillugit Inatsisartut peqqussutaat Areaalit (nunaminertat/imartat) atorneqarnerat, illoqar�it allilerneqarneri sanaartor�gineqarnerilu pillugit Kalaallit Nunaannut inatsit pillugu Inatsit nr. 612, 23. december 1980-imeersu-mi § 1 tunngavigalugu aalajangersarneqarput: Kapitali 1 Peqqussutip siunertaa § 1. Inatsisartut peqqussutaata siunertaraa nunap nunaminertaasa inuiaqatigiit eqqarsaatigalugit ataatsimut naliliineq tunngavigalugu atorneqarnissaat qularnaarneqassasoq. Siunertaq taanna anguneqassaaq, 1) pinngortitap illersorneratigut, 2) inuiaqatigiit tungaanniit isigalugu naleqquttumik nunaannaap aamma sanaartukkat inuit pilersitaasa akornanni immikkoortiterinikkut, 3) nunap nunaminertaasa pilersaarusiorneq inuussutissarsiornikkut, inooqatigiinnikkut avatangiisitigullu iluaqutaasumik ineriartornermik siuarsaasussaq naapertorlugu atorneqarnerisigut, 4) innuttaasut nunaminertat atorneqarnissaat pillugu pilersaarusiornermi peqataatinnerisigut, 5) nr. 1-imiit 4-imut naapertorlugit aalajangiussinerit sanaartor�ssanut aningaasaqarnermillu pilersaarusiornermut ataqatigiissinnerisigut. Kapitali 2 Oqartussat akisussaasut § 2. Inatsisartut peqqussutaanni matumani maleruagassat naapertorlugit nunap nunaminertaasa Inatsisartut peqqussutaata siunertaanut naapertuuttumik atorneqarnissaat, pilersaarusiornikkut qulakkeerniassallugu Naalakkersuisut pisussaapput. § 3. Naalakkersuisut nunaminertat atorneqarnissaat pillugu maleruagassanik aammalu sanaartor�ssanik pilersaarusiornerup ataatsimoortup imarisassai, ilusissaa piviusunngortinnissaalu pillugit maleruagassanik erseqqinnerusunik aalajangersaassapput aammalu kommunalbestyrelsinut ilitsersuinikkut ikiuutissallutik. Kapitali 3 Nuna tamakkerlugu pilersaarusiorneq Nuna tamakkerlugu pilersaarusiornerup suliarineqarnissaa § 4. Naalakkersuisut nuna tamakkerlugu sanaartor�ssanik pilersaarusiornerup ataatsimoortup suliarineqarnissaa aammalu misissuinerit tamatumunnga pisariaqartut ingerlanneqarnissaat qulakkiissavaat. Imm. 2. Naalakkersuisut nuna tamakkerlugu qarasaasiaq atorlugu, nunami sumiif�nnut tamanut paasissutissanik katersuif�mmik, pilersaarusianut isaaf�ttalimmik suliaqartitsissapput. 1) Naalakkersuisut suliassaqar�nnut oqartussaasui aamma kommunit nunaminertat pillugit aalajangiussanit aalajangersimasunut atugassanngortitsinerit aamma nunaminertanik atuinissamik killilersuinerit pillugit paasissutissanik, imm. 2 naapertorlugu qarasaasiaq atorlugu, nunami sumiif�nnut tamanut paasissutissanik katersuif�mmut pilersaarusianullu isaaf�ttalimmut Naalakkersuisut suliarititaannut, saqqummiisassapput. 2) Nunaminertat nunami sumiif�ini killiliinernik kiisalu nunaminertap pineqartup inatsisitigut aalajangersakkanut pineqartunut ilaaf�inut innersuussinernik paasissutissat imaqassapput. Imm. 3. Naalakkersuisut tamatumunnga pisariaqartillugu kisiannili peqqussutip matuma atuutilerneranit naatsorsukkamik minnerpaamik ukiut sisamakkaarlugit kommuninut pilersaarusiornermi Namminersornerullutik Oqartussat soqutigisaat takussutissiortassavaat. § 5. Pisortat oqartussaasut kiisalu pisortat ingerlatassaannik ingerlatsinissamik akuersissummik pigisaqartut aamma suliffeqar�it taakkununnga assingusut, nuna tamakkerlugu pilersaarusiornermi atugassanik misissuinerit, pilersaarusiornerit aamma sanaartugassatut aalajangiussat annertunerusut piareersarneqarneri ingerlanneqarnerilu pillugit Naalakkersuisunut nalunaaruteqartassapput. § 6. Naalakkersuisut qularnaassavaat nuna tamakkerlugu pilersaarusiornerup kommuninut pilersaarusiorneq, tak. kap. 4, aamma suliassaqar�nnut pilersaarusiorneq ataqatigiississagaa. Imm. 2. Naalakkersuisut nuna tamakkerlugu pilersaarusiornerup siunertai qanorpiarlu imaqarnera pillugit tamanut ammasumik oqallittoqalernissaa siunertaralugu paasititsiniaanermik suliaqarneq aallartissavaat. § 7. Naalakkersuisut nuna tamakkerlugu pilersaarusiorneq pillugu Inatsisartunut ukiumoortumik nassuiaateqartassapput. § 8. Naalakkersuisut nuna tamakkerlugu pilersaarusiornermut soqutiginaatillit nakkutiginissaannut, ilanngullugit Namminersornerullutik Oqartussat suliassaqar�nnut soqutigisaat, kommuninut pilersaarusiornermut aalajangersakkanik erseqqinnerusunik atuuttussanngortitsisinnaapput (nuna tamakkerlugu pilersaarusiornermut malitassiat). Imm. 2. Sumiif�up ilaanut aalajangersimasumut nuna tamakkerlugu pilersaarusiornermut malitassiaq sukumiisunik aalajangersagartaqartoq, kommunimut pilersaarutituulli inatsisitigut sunniuteqartinneqassasoq Naalakkersuisut aalajangiisinnaapput, tak. §§ 21-mit 23-mut. Imm. 3. Imm. 1 malillugu nuna tamakkerlugu pilersaarusiornermut malitassiat akuerisaasut minnerpaamik ukiut sisamakkaarlugit iluarsaanneqartarnissaat Naalakkersuisut qularnaassavaat. § 9. Pisortat pilersaarusiornermik ingerlatsinerat aamma sanaartugassanik aalajangiussinerit nuna tamakkerlugu pilersaarusiornermut naapertuuttumik ingerlanneqassapput. Imm. 2. Nuna tamakkerlugu pilersaarusiornerup piviusunngortinnissaa qulakkeerniarlugu Naalakkersuisut kommunalbestyrelsi imarisassaa erseqqinnerusumik taallugu § 19 malillugu kommunimut pilersaarusioqqusinnaavaat kommunimulluunniit pilersaarummut tapiliussamik suliaqaqqusinnaallugu imaluunniit nammineerlutik sumiif�mmut pineqartumut aalajangersakkat maleruagassiisut suliarisinnaallugit. Imm. 3. Kommunalbestyrelsi nuna tamakkerlugu pilersaarusiornermut malitassianut atuuttunut imaluunniit inatsisinut allanut il.il. uniuuttumik kommunimut pilersaarusiorpat imaluunniit kommunimut pilersaarummut tapiliussamik suliaqarpat, kommunimut pilersaarut naalagaaf�mmit oqartussaasumit imaluunniit Namminersornerullutik Oqartussani oqartussaasumit oqartussaaf�mmut pineqartumut suliassaqar�mmut akisussaasuusumit akuerineqaqqaassaaq. Nuna tamakkerlugu pilersaarusiornermik qularnaallisitsineq § 10. Kommunimut pilersaarutissatut siunnersuut imaluunniit kommunimut pilersaarutip allanngortinnissaanut siunnersuut, pissutsinut immikkut isigineqartariaqartunut naalagaaf�up oqartussaasuinit imaluunniit Namminersornerullutik Oqartussat oqartussaasuinit isumagineqartunut akerliusimappat, oqartussaasoq pineqartoq akerliliissuteqarnissamut pif�ssaliussap naannginnerani, tak. § 15, imm. 3, siunnersuummut akerliliissuteqassalluni pisussaavoq. Imm. 2. Pilersaarutip imarisaa pillugu kommunalbestyrelsip oqartussaasullu pineqartup akornanni isumaqatigiittoqaqqaartinnagu kommunalbestyrelsip siunnersuut inaarutaasumik akuersissutigisinnaanngilaa. Imm. 3. Taamatut isumaqatigiinnissaq anguneqarsinnaanngippat pilersaarutissatut siunnersuut Naalakkersuisunut saqqummiunneqassaaq. Pilersaarutissatut siunnersuut Naalakkersuisunit akuerineqarpat aatsaat, Inatsisartut peqqussutaat manna naapertorlugu pilersaarut inatsisitigut sunniuteqalersinnaavoq. § 11. § 10 naapertorlugu akerliliissuteqarnermut atatillugu Naalakkersuisut aalajangiisinnaapput, siunnersuut imaluunniit siunnersuutit tamanut saqqummiunneqartut, kommunalbestyrelsip siunnersuummik saqqummiussineraniit ukiut marluk tikillugit § 23, imm. 3-mi taaneqartutut sunniuteqassasut. Tamanna pillugu aalajangiineq Naalakkersuisunit nalunaarutigineqassaaq. Imm. 2. § 10, imm. 3 malillugu akuersissuteqarnermut atatillugu Naalakkersuisut pilersaarutissatut siunnersuummi tamanut saqqummiunneqartumi allannguuteqartitsisinnaallutillu ilassuteqartitsisinnaapput. § 12. Nuna tamakkerlugu pilersaarusiornerup naammassineqarnissaa qulakkeerniarlugu aamma allatigut pisariaqarsorineqarpat Naalakkersuisut aalajangersinnaavaat, kommunalbestyrelsi Naalakkersuisunit pif�ssaliussaq naatinnagu kommunimut pilersaarummut allannguummik, Naalakkersuisunit erseqqinnerusumik taaneqartunik imaqartumik suliaqartitsissasoq. Imm. 2. Imm. 1 malillugu pif�ssaliussaq kommunalbestyrelsimit eqqortinneqanngippat, kommunalbestyrelsip akiligaanik kommunimut pilersaarutip allannguutissaa namminneerlutik suliaritinniarlugu Naalakkersuisut aalajangersinnaapput. Taamatut pisoqartillugu kommunalbestyrelsip §§ 13, aamma 23, imm. 2 naapertorlugit pisinnaatitaaf�i Naalakkersuisut pisinnaatitaf�gilissavaat. Pilersaarut §§ 15-imi, 17-imi aamma 20-imi maleruagassat malillugit Naalakkersuisut suliaritissavaat. Kapitali 4 Kommunimut pilersaarusiorneq § 13. Kommunalbestyrelsip kommuneqar�mmi nunaminertanut atuinissamut kommunimut pilersaarusiortitsinissaq pisussaaf�gaa. Tamanna pissaaq kommunimi nunaminertaqassutsimik, pinngortitap pissarititaanik aningaasassaqarnermillu ataatsimut naliliineq, innuttaasut amerlassusaannut inuussutissarsiornikkullu ineriartornermut anguniakkat aamma pisortat suliassaqar�inut pilersaarusiorneq kiisalu Inatsisartut peqqussutaannut matumunnga siunertaasutaallaavigalugit, tak. § 1. Imm. 2. Kommunimut pilersaarut imaqassaaq: 1) Immikkoortoq kommunimut pilersaarutip tunngavigisaannik aamma kommunip ineriartornissaanut anguniakkanut nassuiaataasoq. 2) Immikkoortoq kommunip ataatsimut pingaarnertut ilusiligaaneranut kiisalu kommunip illoqar�isa, nunaqar�isa assigisaasalu ataasiakkaat ilusiligaanerannut tunngasoq. 3) Immikkoortoq aalajangersakkanik imaqartoq, tassani aalajangersarneqassallutik a) sumiif�up ilaanni aalajangersimasuni ataasiakkaani nunaminertanik atuinissamut aamma illuliortiternissamut aalajangersakkat pingaarnerit, aamma b) sumiif�up ilaanni aalajangersimasuni ataasiakkaani nunaminertanik atuinissamut aamma illuliortiternissamut aalajangersakkat sukumiisut. 4) Kommunalbestyrelsip nunaminertanik atugassiisarnissaanut aalajangersakkat. Imm. 3. Kommunimut pilersaarut nuna tamakkerlugu pilersaarusiornermut malitassianut imaluunniit Naalagaaf�up aamma Namminersornerullutik Oqartussat suliassaqar�nnut piler-saarusiornerinut akerliussanngilaq. § 14. Kommunalbestyrelsi kommunimut qinigaaf�up qiteqqutinnginnerani kommunimi pineqartumi kommunimut pilersaarusiornermut periaasissamik suliaqassaaq. Imm. 2. Pilersaarusiornermut periaasissaq imm. 1-imi taaneqartoq kommunimut pilersaarut kingullermik iluarsaanneqartoq malillugu pilersaarusiorneq ingerlanneqarsimasoq, kommunalbestyrelsip ineriartornermut naliliinera periaasialu pillugit paasissutissanik kiisalu makkua pillugit aalajangiinermik imaqassaaq, 1) kommunimut pilersaarummik tamakkiisumik iluarsaassisoqassanersoq, imaluunniit 2) kommunimut pilersaarummi sammisat ilaannik ataatsimik arlalinnilluunniit iluarsaassisoqassanersoq, imaluunniit 3) kommunimi nunami sumiif�nnut tunngasunik iluarsaassisoqassanersoq, imaluunniit 4) kommunimut pilersaarut ukiunut sisamanut nutaamik pif�ssalikkamik akuersissutigineqassanersoq. Kapitali 5 Kommunimut pilersaarutinik suliaqartitsineq Kommunimut pilersaarutissatut siunnersuutit tamanut saqqummiunneqarneri § 15. Kommunimut pilersaarutissatut siunnersuut akuersissutigineqareerpat kommunalbestyrelsip siunnersuut tamanut saqqummiutissavaa. Kommunalbestyrelsi siunnersuutinik arlalinnik qinigassiilluni tamanut saqqummiussisinnaavoq. Imm. 2. Kommunalbestyrelsimi ikinnerussuteqartut kikkulluunniit kommunimut pilersaarutissatut siunnersuummut akuerineqartumut allatut isumaqarnertik kommunalbestyrelsip aalajangiinerinik allattuif�mmut ilannguteqqullugu piumasaqarsinnaavoq. Saqqummiussinerup peqatigisaanik ikinnerussuteqartut pineqartut allatut isumaqarnerat, ikinnerussuteqartut tamatumunnga tunngavilersuutitut naatsumik allassimasaat ilanngullugu, kommunalbestyrelsip saqqummiutissagaa ikinnerussuteqartut piumasarisinnaavaat. Imm. 3. Kommunimut pilersaarutissatut siunnersuut, imm. 2 naapertorlugu ikinnerussuteqartut allatut isumaqarnerannik ilanngussartaqartoq, innuttaasunut tikikkuminartumut inissillugu, minnerpaamik sapaatit akunnerini 12-ni kikkunnut tamanut takusassiarineqassaaq. Tamanut saqqummiussinermi kommunimi saqqummiussisoqartillugu nalinginnaasumik periaasiusartut atorneqassapput. Kommunimut pilersaarutissatut siunnersuut kommunip nittartagaani imaluunniit qarasaasiaq atorlugu, nunami sumiif�nnut tamanut paasissutissanik katersu-if�mmi takuneqarsinnaassaaq. Imm. 4. Tamanut saqqummiussinermi imm. 3 naapertorlugu oqaaseqaateqarnissamut siunnersuummullu allannguutissatut siunnersuuteqarnissamut pif�ssarititaasoq nalunaarutigineqassaaq. Imm. 5. Kommunalbestyrelsip kommunimut pilersaarutissatut siunnersuutip siunertai imarisaalu pillugit tamanut ammasumik oqallittoqalernissaa siunertaralugu paasititsiniaaneq ingerlatissavaa. Imm. 6. Tamanut saqqummiussinermut peqatigitillugu siunnersuut Naalakkersuisunut aamma oqartussanut kommunimut pilersaarutissatut siunnersuutikkut immikkut sunniuteqar�gineqartussanut nassiunneqassaaq. Akerliliissuteqarnissamut oqaaseqaateqarnissamullu pif�ssarititaasoq, tak. imm. 3, nalunaarutigineqassaaq. Imm. 7. Kommunalbestyrelsi kommunimut pilersaarutissatut siunnersuutip tamanut saqqummiunneranut atatillugu pilersaarummik saqqummiunneqartumik tunniussinermut akit-suummik akileeqqusisinnaavoq. Kommunimut pilersaarutissatut siunnersuutinik inaarutaasumik akuersineq § 16. § 15, imm. 3 naapertorlugu pif�ssaliussaq naappat, kommunalbestyrelsip kommunimut pilersaarutissatut siunnersuut nutaamik suliareqqillugu, siunnersuut inaarutaasumik akuersissutigisinnaavaa. Tamatuma peqatigisaanik tusarniaanerup ingerlanerani akerliliissutit allannguutissatullu siunnersuutit tiguneqartut suliarineqassapput. Imm. 2. Kommunalbestyrelsip imm. 1 naapertorlugu kommunimut pilersaarutissatut siunnersuummik inaarutaasumik akuersissuteqarnerani, kommunalbestyrelsi siunnersuummi tamanut saqqummiunneqarsimasumi allannguuteqartitsisinnaavoq. Allannguutit annertuppata imaluunniit pilersaarutip imarisaanut tunngaviusunut akerliuppat, kommunimut pilersaarutis-satut siunnersuut allannguuteqartoq, akerliliissuteqarnissamut sapaatit akunnerinik minner-paamik 6-nik pif�ssaliussilluni nutaamik tamanut saqqummiunneqassaaq. Kommunimut pilersaarutit inaarutaasumik akuersissutigineqartut tamanut nalunaarutigineqarneri § 17. Kommunalbestyrelsi kommunimut pilersaarutissatut siunnersuutip inaarutaasumik akuersissutigineqareernerani pisariaqanngitsumik kinguarsaanertaqanngitsumik tamanut nalunaaruteqassaaq. Nalunaarummi tamanut saqqummiunneqartumi paasissutissiissutigineqassaaq kommunimut pilersaarut siunnersuummit saqqummiunneqareersumit immikkoortuni sutigut allaassuteqarnersoq. Imm. 2. Kommunalbestyrelsip kommunimut pilersaarutip tamanut saqqummiunneqartup assinga ataaseq Naalakkersuisunut aamma oqartussanut § 15, imm. 6 malillugu pilersaarutissatut siunnersuutip tamanut saqqummiunneqarnera pillugu allakkatigut nalunaar�gineqarsimasunut nassiutissavaa. Imm. 3. Kommunimut pilersaarut tamanut saqqummiunneqartoq kommunip qarasaasiaq atorlugu, nunami sumiif�nnut tamanut paasissutissanik katersuif�mmut, tak.§ 4, ilanngutissavaa, taamaalilluni kikkunnit tamanit pissarsiarineqarsinnaassalluni. Imm. 4. Pilersaarutissatut siunnersuut inaarutaasumik akuersissutigineqarsimasoq atorunnaassaaq, pilersaarutissatut siunnersuutip § 16 naapertorlugu inaarutaasumik akuersissutigineqarneraniit, imm. 1 naapertorlugu sapaatit akunneri 12-it qaangiutsinnagit tamanut nalunaarutigineqarsimanngippat. Kommunimut pilersaarutinik pisoqalitsaaliuineq § 18. Kommunalbestyrelsip pisariaqalernerani kommunimut pilersaarut nutartertassavaa. Imm. 2. Kommunimut pilersaarummi annertuumik allannguuteqartitsereernermi, kikkunnit tamanit aamma Naalakkersuisunit atorneqarsinnaasunngorlugit pilersaarutip imarisai pillugit takussutissiornissaq aamma aalajangersakkat atuuttut ataatsimut allanneqarnissaat kommunalbestyrelsip qularnaassavaa. § 19. Kommunalbestyrelsi nunaminertani kommunimut pilersaarummi inaarutaasumik akuerineqarsimasumi pineqartuni sumiif�up ilaannik aalajangersimasunik immikkoortitsisinnaavoq aammalu kommunimut pilersaarut naapertorlugu sumiif�up ilaanut aalajangersimasumut aalajangersagaliorsinnaalluni, tak. §§ 15-17. Imm. 2. Kommunimut pilersaarutip naammassineqarnissaata qularnaarneqarnissaa pisariaqarpat, kommunalbestyrelsi § 13, imm. 2, litra b malillugu sumiif�up ilaanut aalajangersimasumut aalajangersagaliortitsissaaq. Illuliortiternerit sanaartornerillu, eriagisarialinnik aalajangersaanerit il.il. kommunimut pilersaarutip tunngavigisaannut imarisaanullu naapertuuttumik suliarineqarnissaat kommunimut pilersaarutikkut qularnaarneqassaaq. Imm. 3. Illuliortiternissanut sanaartornissanulluunniit annertuunut imaluunniit pingaarutilinnut nunaminertamik atuinissamik akuersissummik tunniussinnginnermi aammalu ineqar�nnik annertuunik pingaarutilinnilluunniit isaterilinnginnermi, sumiif�up ilaani aalajangersimasumi nunaminertanik atuinermut illuliortiternermullu maleruagassiisunik sukumiisunik aalajangersagaqarnissaa, tak. § 13, imm. 2, nr. 3, litra b, kommunalbestyrelsip isumannaassavaa. Imm. 4. Sanaartugassatut aalajangiussat kommunimut pilersaarutip tunngavigisaannut imarisaanullu naapertuuttumik suliarineqarnissaat, sumiif�up ilaanut aalajangersimasumut aalajangersakkani qularnaarneqassaaq. § 20. Kommunimut pilersaarutip allannguuteqartinnerani (kommunimut pilersaarummut tapiliussaq) §§ 15, 16 aamma 17 taamatuttaaq atorneqassapput. Imm. 2. Kommunimut pilersaarummut tapiliussaq taamaallaat sumiif�up ilaanut aalajangersimasumut ataatsimut atuussimappat § 15, imm. 3 naapertorlugu pif�ssaliussaq sapaatit akunnerinut 6-nut sivikillisinneqarsinnaavoq. Imm. 3. Pilersaarutip siunertaa inatsisitigullu sunniutai, tak. §§ 21, 22 aamma 23, § 13, imm. 2 nr. 1 naapertorlugu nassuiaammi takuneqarsinnaassapput. Kommunimut pilersaarutit utaqqiisaasumik aamma inaarutaasumik inatsisitigut sunniutai § 21. Kommunalbestyrelsi kommunimut pilersaarutip naammassineqarnissaanut sulissaaq, ilanngullugu nunaminertanik atugassiinerni, tak. §§ 26 aamma 27. Imm. 2. Kommunimut pilersaarutip aalajangersakkanut immikkoortua, tak. § 13, imm. 2, nr. 3, innuttaasunut inatsisitigut pisussaaf�liivoq. § 22. Kommunimut pilersaarutip imaluunniit kommunimut pilersaarummut tapiliussap inaarutaasumik akuerineqarneranik § 17 malillugu tamanut nalunaaruteqarnerup pereernerani, § 30 naapertorlugu immikkut akuersissuteqartoqarsimatinnagu, inatsisinik imaluunniit pissutsinik piviusunik tunngaveqarluni kommunimut pilersaarutip aalajangersakkanut immikkoortuanut imaluunniit nunaminertanik tunniussinermi atugassarititaasunut, tak. § 29, akerliusunik pilersitsisoqassanngilaq. § 23. Kommunimut pilersaarutissatut imaluunniit kommunimut pilersaarummut tapiliussassatut siunnersuutip tamanut saqqummiunneqareernerani nunaminertat, illut sanaartukkallu siunnersuummi pineqartut illulior�gineqassanngillat allatigulluunniit pilersaarutip inaarutaasup imarisaanut sioqqutsisutut isikkoqarsinnaasumik iluaqutiginiarneqassanatik. Imm. 2. § 15, imm. 3 naapertorlugu oqaaseqaatinut allannguutissatullu siunnersuutinut saqqummiussinissamut pif�ssaliussap naareernerani pif�ssaagallartillugu akerliliissutinik tigusaqartoqarsimanngippat kommunalbestyrelsi nunaminertap siunnersuummi pineqartup illulior�gineqarnissaa imaluunniit allatigut pilersaarut naapertorlugu iluaqutigineqarnissaa akuerisinnaavaa. Imm. 3. Imm. 1-imi aamma 2-imi aalajangersakkat pilersaarutissatut siunnersuutip tamanut nalunaarutigineqarnissaata tungaanut atuutissapput, tak. § 17, taamaattorli siunnersuutip saq- qummiunneraniit naatsorsukkamik sivisunerpaamik ukiumi ataatsimi. § 24. § 13, imm. 2 nr. 3 naapertorlugu sumiif�up ilaanut aalajangersimasumut aalajangersagaliornikkut pissutsinik pinngitsoortinneqarsinnaasunik pilersitsisoqarnissaa kommunalbestyrelsip inerteqqutigisinnaavaa. Imm. 2. Inerteqquteqarneq ukioq ataaseq tikillugu sivisussuseqarsinnaavoq ataasiaannarlunilu pisinnaalluni. Inerteqquteqarneq tamanut nalunaarutigineqassaaq. § 25. Kommunalbestyrelsi isumaqatiginiareerlugu Naalakkersuisut kommunimut pilersaarutip naammassineqarnissaanut pif�ssaliussanik aalajangersaasinnaavoq. Kapitali 6 Nunaminertanik atugassanngortitsisarneq Nunaminertat atorneqarnissaannut akuersissut § 26. Nunaminertanut oqartussaasunit akuersisoqarsimatinnagu nunaminertaq sunaluunniit nalinginnaasumik atorneqassanngilaq atorneqalissananiluunniit. Imm. 2. Nunaminertanut oqartussaasunit akuersisoqarsimatinnagu nunaminertap suulluunniit atorneqarnera allanngortinneqassanngilaq. Imm. 3. Nunaminertamik atugassanngortitsineq inummut akuerineqartumut tunngatitaavoq. Nunaminertamut pisinnaatitaanermik tunniussineq sunaluunniit nunaminertanut oqartussaasumit akuerineqaqqaassaaq. Imm. 4. Nunaminertamik atuisinnaatitaaneq niuerutigineqassanngilaq. § 27. Kommunalbestyrelsi kommuneqar�mmi pineqartumi nunaminertanut oqartussaasuuvoq aammalu kommuneqar�mmi nunaminertat atorneqarnissaannik akuersisartuulluni. Imm. 2. Kommunit aggornerisa avataanniittuni atuisinnaatitaaneq Naalakkersuisunit nalunaarutigineqassaaq. Imm. 3. Kommunalbestyrelsi nunaminertanik sanaartor�ssanik nuna tamakkerlugu pilersaarusiornermut pingaaruteqartunik atugassiilluni akuersissuteqannginnermini Naalakkersuisut akuersissutaannik pissarsiniaqqaassaaq. Imm. 4. Sanaartugassanut inatsisit aamma nuna tamakkerlugu pilersaarusiornermut malitassiat il.il. naapertorlugit nunaminertanik atuinissamut akuersissutit Naalakkersuisunit tunniunneqarsinnaapput. § 28. Nunaminertamik atuisinnaatitaaneq qinnuteqartoqarneratigut inunnut, suliffeqar�nnut, ingerlatseqatigiif�nnut, peqatigiif�nnut assigisaannulluunniit tunniunneqarsinnaavoq. § 29. Nunaminertamik atuisinnaatitaanerup nalunaarutigineqarnerani piumasaqaatit atugassarititaasullu § 1-mi siunertanut taaneqartunut iluaqutaasut piumasarineqarsinnaapput. Piumasaqaatit atugassarititaasullu aalajangersarneqartut imatut imaqassapput, sanaartugassatut aalajangiussat kommunimut pilersaarutip tunngavigisaannut imarisaanullu naapertuuttumik suliarineqarnissaat qulakkeerneqassalluni. Imm. 2. Atuisinnaatitaaneq pif�ssamut killilerneqarsinnaavoq. Imm. 3. Atuisinnaatitaaneq inatsisinut akerliusumik atorneqarpat atorunnaarsinneqarsinnaavoq. Immikkut ittumik akuersinerit § 30. Immikkut ittumik akuersineq sumiif�up ilaanut aalajangersimasumut kommunimut pilersaarummi aalajangersakkat tunngaviinut akerliunngippat, sumiif�up ilaanut aalajangersi-masumut aalajangersakkat sukumiisut saneqqunneqarnissaannut immikkut ittumik akuersissuteqarnerit kommunalbestyrelsimit nalunaarutigineqarsinnaapput. Imm. 2. Sumiif�up ilaanut aalajangersimasumut aalajangersagaq, Namminersornerullutik Oqartussani naalagaaf�mmiluunniit oqartussaasumik isumaqatigiissuteqarnikkut aalajangersarneqarsimasoq, aatsaat oqartussaasup pineqartup akuersineratigut saneqqunneqarsinnaavoq. Imm. 3. Imm. 1-imi pineqartunit annertunerunik nikingassuteqartitsinerit aatsaat sumiif�up ilaanut aalajangersimasumut pineqartumut nutaamik pilersaarusiornikkut pisinnaapput. Imm. 4. Aalajangersakkat sanilinut allanulluunniit eqqaamiunut pingaarutillit saneqqunneqarnissaannut immikkut ittumik akuersinerit, sanilit kommunalbestyrelsimit tusarniarneqarneranniit minnerpaamik sapaatit akunneri marluk ingerlareerpata, aatsaat nalunaarutigineqarsinnaapput. Tusarniaanermi sumut immikkut ittumik akuerineqanissamik qinnuteqartoqarnersoq aammalu oqaaseqaatigiumasat sivikinnerpaamik sapaatit akunnerinik marlunnik pif�ssalius-sap iluani nassiunneqassasut nalunaarutigineqassaaq. Pinngitsaaliissummik taarsiinertalimmik arsaarinnissuteqartarneq aamma tigusisarneq § 31. Sumiif�up ilaanut aalajangersimasumut kommunimut pilersaarummi aalajangersakkat, tak. § 13, imm. 1, nr. 3, naammassineqarnissaannut pisariaqarpat, pigisanik aalaakkaasunik arsaarinnissuteqartarneq pillugu inatsimmi aalajangersakkat naapertorlugit pinngitsaaliissummik taarsiinertalimmik arsaarinnissuteqarnissaq aallartinneqarsinnaavoq. Imm. 2. Suliassaqar�nni Namminersornerullutik Oqartussat ataanniinngitsuni pinngitsaaliissummik taarsiinertalimmik arsaarinninneq pineqarpat, pigisanik aalaakkaasunik arsaarinnissuteqartarneq pillugu Kalaallit Nunaannut inatsimmi aalajangersakkat atuutissapput. § 32. Sumiif�up ilaani aalajangersimasumi kommunalbestyrelsi akuersiteqqaarnagu illunik imaluunniit sanaartukkanik isaterisoqassanngitsoq, allanngortiterisoqassanngitsoq, allatigulluunniit allanngortitsisoqassanngitsoq aalajangerneqarsimappat, akuersissummillu tunniussinissaq itigartinneqarpat, piginnittup piumasarisinnaavaa taarsiissuteqar�galugu kommunip tamakkiisumik ilaannaasumilluunniit tigussagaa. Imm. 2. Taamaattorli kommuni aatsaat imm. 1 naapertorlugu tigusisussaatitaavoq, illuliortiter�up aningaasatigut iluaqutigineqarsinnaanerata aamma illuliortiter�up assingusumik atorneqartup kisiannili isaterinissamik aamma allanngortiterinissamik inerteqquteqarnermi pineqartunut ilaanngitsup aningaasatigut iluaqutigineqarsinnaanerata akornanni annertuumik nikingasoqarpat. Imm. 3. Isumaqatigiilluni aaqqiisoqarsinnaanngippat imm. 1 naapertorlugu taarsiissuteqarnissaq pinngitsaaliissummik taarsiinertalimmik arsaarinnissuteqartarnermut ataatsimiititaliamit aalajangersarneqassaaq, tak. pigisanik aalaakkaasunik arsaarinnissuteqartarneq pillugu Inatsisartut inatsisaat. Kapitali 7 Illuliornermik oqartussaasut § 33. Naalakkersuisut illuliornermik oqartussaaneq pillugu aamma illuliassat sanaartugassallu allat napparnissaat, sananeqarnissaat aamma ilusilersornissaat pillugit aalajangersaassapput. § 34. Kommunalbestyrelsit maleruagassat Naalakkersuisunut isumaqatigiissutigineqarsimasut naapertorlugit illuliornermik oqartussaanermut atatillugu oqartussatut suliarinninnermut akitsuummik akileeqqusisinnaapput. § 35. Illuliornermik oqartussaasut najoqqutassat peqqussut naapertorlugu atulersinneqarsimasut unioqutinneqarsimanersut misissorniarlugu, eqqartuussisut aalajangiitinngikkaluarlugit, inuup nammineerluni illuutaanut isernissartik piumasarisinnaavaat. Imm. 2. Piumasarineqartillugu kinaassutsimik uppernarsaat takutinneqassaaq. Kapitali 8 Aalajangersakkat ataatsimoorussat Naammagittaalliuutit § 36. Naalakkersuisut pilersaarutinut aamma nunaminertanut naammagittaalliuuteqartar�k pilersissavaat. Imm. 2. Pissutsit peqqussummi matumani pineqartut pillugit imaluunniit maleruagassat inatsisartut peqqussutaat manna naapertorlugu aalajangersagaasut naapertorlugit kommunalbestyrelsip aalajangiinera, pissutsit inatsisinut tunngassuteqarpata, pilersaarutinut aamma nunaminertanut naammagittaalliuuteqartar�mmut suliassanngortinneqarsinnaapput. Taamaattorli pinngitsaaliissummik taarsiinertalimmik arsaarinnissuteqartarneq pillugu aalajangiinerit, tak. §§ 31 aamma 32, pilersaarutinut aamma nunaminertanut naammagittaalliuuteqartar�mmut suliassanngortinneqarsinnaanngillat. Imm. 3. Naammagittaalliuutaasoq kommunalbestyrelsip aalajangiinerminik nalunaaruteqarneraniit kingusinnerpaamik sapaatit akunneri 8-it qaangiunneranni tunniunneqassaaq. Imm. 4. Kommunalbestyrelsip akuersissutaanik tigusisoq naammagittaalliortoqarneranik kommunalbestyrelsimit nalunaar�gineqassaaq. Imm. 5. Naammagittaalliuuteqartar�up aalajangiineri allaf�ssornikkut oqartussanut allanut suliassanngortinneqarsinnaanngilaq. § 37. Pilersaarutinut aamma nunaminertanut naammagittaalliuuteqartar�up naammagittaalliuuteqarneq akuersissutissanut inerteqqutissanulluunniit kinguartitsinermik kinguneqartilersinnaavaat, naammagittaalliuuteqartar�up aalajangiinissaata tungaanut imaluunniit naammagittaalliuuteqartar�up allatut aalajangernissaata tungaanut. § 38. Pilersaarutinut aamma nunaminertanut naammagittaalliuuteqartar�mmik suliamut attuumassuteqanngitsumik, pingasunik ilaasortalimmik Naalakkersuisut pilersitsissapput. Naalakkersuisup pilersaarusiornermut aamma nunaminertat atorneqarnerannut akisussaasuusup inassuteqarneratigut siulittaasoq tassungalu sinniisissaq toqqarneqassapput. Siulittaasoq pilersaarusiornermut nunaminertallu atorneqarnerinut inatsisinik immikkut ilisimasaqartuussaaq, imaluunniit inatsisilerituutut soraarummeersimasuussalluni. Naammagittaalliuuteqartar�mmut ilaasortaq ataaseq taassumalu sinniisissaa Kalaallit Nunaanni inatsisartut inassuteqarnerisigut Naalakkersuisunit toqqarneqartassaaq, aammalu naammagittaalliuuteqartar�mmut ilaasortaq ataaseq taassumalu sinniisissaa KANUKOKA-p inassuteqarneratigut Naalakkersuisunit toqqarneqartassaaq. Imm. 2. Pilersaarutinut aamma nunaminertanut naammagittaalliuuteqartar�mmi ilaasortat ilaasortaanerminnut peqatigitillugu Naalakkersuisunut ilaasortaassanngillat. Imm. 3. Pilersaarutinut aamma nunaminertanut naammagittaalliuuteqartar�mmi pif�ssaq qinigaaf�usoq Inatsisartut pif�ssaq qinigaaf�gisaat malittassavaa. Inatsisartunut nutaamik qinersinerup kingorna naammagittaalliuuteqartar�mmi ilaasortassanik nutaanik qinersinissap tungaanut, naammagittaalliuuteqartar�mmi ilaasortat atuuttassapput. Imm. 4. Pilersaarutinut aamma nunaminertanut naammagittaalliuuteqartar�k suliamut ilisimasalinnik peqataatitaqarsinnaavoq. Imm. 5. Pilersaarutinut aamma nunaminertanut naammagittaalliuuteqartar�up atuunneranut Naalakkersuisut sukumiineruusunik aalajangersaasinnaapput. § 38a. Naammagittaalliuuteqartar�up atortorissaarutit pisariaqartitai Naalakkersuisunit atugassiissutigineqassapput, aammalu allattoqar�ttut ikiorsiinerit pisariaqartinneqartut isumagissallugit. Imm. 2. Naammagittaalliuuteqartar�up sulinerani aningaasartuutissat, tassunga ilanngullugit suliamut atatillugu siulittaasup ilaasortallu akiliutigigallagaannut, kiisalu allaf�ssornermut il.il. aningaasartuutit Naalakkersuisunit akilerneqartassapput. Pilersaarutinut aamma nunaminertanut naammagittaalliuuteqartar�mmut ilaasortat Inatsisartunut Naalakkersuisunullu il.il. ilaasortat akissarsiaqartinneqarnerat il.il. pillugu Inatsisartut inatsisaanni maleruagassat malillugit akissarsiaqartinneqassapput, ullormusiaqartinneqassapput aammalu angalanermut aningaasartuutinut taarsiif�gineqartassallutik. Aqutsinermut aalajangersakkat § 39. Naalakkersuisut pilersaarusiornermut oqartussaasua aamma kommunip pilersaarusiornermut oqartussaasua peqqussut manna malillugu pilersaarusiornerminni nakkutilliiniarlutik kiisalu uuttortaaniarlutik allanillu teknikkikkut piareersaaniarlutik, atuisinnaatitaasumut piginnittumulluunniit siumut nalunaaruteqareernermikkut, nunaminertanut tamanut aamma pigisamut aalaakkaasumut inuup nammineq pigisaanut sumulluunniit takusaanissartik piumasarisin-naavaat. Imm. 2. Piumasarineqartillugu kinaassutsimik uppernarsaat takutinneqassaaq. Nakkutilliineq § 40. Kommunalbestyrelsip Inatsisartut peqqussutaata malinneqarnissaat nakkutigissavaa. Imm. 2. Kommunalbestyrelsip Inatsisartut peqqussutaat manna, maleruagassat Inatsisartut peqqussutaat manna naapertorlugu aalajangersagaasut kiisalu aalajangersakkat § 44, imm. 3 naapertorlugu atuutsiinnarneqartut malillugit peqqussutaasut inerteqqutaasullu eqquutsinneqarnissaat aamma atugassarititaasut akuersissutini aalajangersagaasut malinneqar-nissaat nakkutigissavai. § 41. Naalakkersuisut inatsisinik unioqqutitsisoqartoq paasigunikku, Naalakkersuisut pissutsit taakkua inatsisinut naapertuuttunngorteqqullugit kommunalbestyrelsimut peqqussutigisinnaavaat. Naalakkersuisut aalajangersinnaavaat inatsisinut naapertuuttunngortitsineq pissutsip aaqqinneratigut imaluunniit inatsisitigut iluarsiinikkut pissanersoq. Imm. 2. Suliaq inatsisinik unioqqutitsisoq suliarineqareersimappat aammalu pilersaarusiorneq eqqarsaatigalugu kikkullu tamarmik nunaminertanik aqutsinermut peqataatinneqartarnissaannut tunngasut eqqarsaatigalugit akerliunngippat, Naalakkersuisut kommunimut pilersaarusiorneq aamma immikkut ittumik akuersissuteqartarneq pillugit maleruagassat atuutsinngit-soorsinnaavaat. Pineqaatissiissutit § 42. Sukkulluunniit illumik piginnittup imaluunniit nunaminertamik atuisup pissutsit inatsimmik unioqqutitsisut iluarsinissaat pisussaaf�gaa. Imm. 2. Piginnittup atuisulluunniit pissutsit inatsimmik unioqqutitsisut iluarsinissaat pillugu peqqussutigineqartoq malinngippagu, eqqartuussisut aqqutigalugit pif�ssaq aalajangiussaq naatinnagu pillaatitut akiligassiinerit ingerlaannartut atorlugit pinngitsaaliissuteqarnikkut pissutsit unioqqutitsisut iluarsinissaannik pisussaaf�lerneqarsinnaavoq. Imm. 3. Pissutsinik inatsimmik unioqqutitsisunik iluarsiinissaq pillugu eqqartuussissutikkut peqqussutaasoq, eqqartuussissummi pif�ssaliussap iluani malinneqarsimangippat, akiligassiissutinillu akiliisitsiniarnikkut pinngitsaaliissuteqarnerit peqqussutip malinneqarneranik kinguneqarsorinanngippata, pilersaarusiornermik oqartussaasut piginnittumut akiligassanngorlugu pissutsit iluarsineqarnissaannut pisariaqartut isumagisinnaavaat. § 43. § 26, imm. 1 aamma 2-imik unioqqutitsineq aammalu § 24 aamma § 42 naapertorlugit peqqusissummik inerteqqummilluunniit malinninnginneq pillaammik akiliisitaasussanngortitsinermik kinguneqarsinnaavoq. Imm. 2. Unioqqutitsisut tassaappata Namminersornerullutik Oqartussat, kommuni imaluunniit kommunit ataatsimoor�at, naalagaaf�up oqartussaasua imaluunniit pisussaatitaasoq pisinnaatitaasorlu alla, suliffeqar�k il.il. akiliisitaasussanngortitsinikkut akisussaatinneqarsinnaavoq. Kapitali 9 Atuutilersitsinissamut aalajangersakkat § 44. Inatsisartut peqqussutaat ulloq 1. januar 2009 atuutilerpoq. Imm. 2. Tamatuma peqatigisaanik atorunnaarsinneqarput: 1) Nunaminertat atorneqarnerat pilersaarusiornerlu pillugit Inatsisartut peqqussutaat nr. 6, 19. december 1986-imeersoq. 2) Nuna tamakkerlugu pilersaarusiornermut udvalgip suleriaasissaa pillugu Namminersornerullutik Oqartussat nalunaarutaat nr. 5, 21. april 1981-imeersoq. 3) Nunaminertat atorneqartarnerat pilersaarusior�gineqartarnerallu pillugit Namminersornerullutik Oqartussat nalunaarutaat nr. 23, 18. november 1992-imeersoq. Imm. 3. §§ 13 aamma 27 naapertorlugit nunaannarmi nunaminertat aamma pilersaarusiorneq pillugit oqartussaanerup tunniunneqarnera aatsaat ulloq 1. januar 2011 atuutilissaaq. Imm. 4. Maleruagassat atugassarititaasullu nunaminertanik atuineq aamma pilersaarusiorneq pillugit Inatsisartut peqqussutaat nr. 6, 19. december 1986-imeersoq naapertorlugu atuutilersinneqarsimasut atuutiinnassapput, maleruagassanit inatsisartut peqqussutaat manna imaluunniit imaluunniit Inatsisartut peqqussutaat allat naapertorlugit aalajangersarneqartunit taarserneqarnissaasa atorunnaarsinneqarnissaasaluunniit tungaanut. Kapitali 10 Ikaarsaarnermut aalajangersakkat § 45. Kommunalbestyrelsi § 30, imm. 1-4 naapertorlugit sumiif�nnut pilersaarutit § 44, imm. 4 malillugu atuutsiinnarneqartut imaluunniit sumiif�nnut pilersaarutit Inatsisartut peqqussutaat nr. 6, 19. december 1986-imeersumi § 26, imm. 2 malillugu atuutsiinnarneqartut, saneqqunneqarnissaannik immikkut akuersissuteqarnissamik periar�ssaqarpoq. § 46. Pilersaarutinut aamma nunaminertanut naammagittaalliuuteqartar�up pilersinneqarnissaata tungaanut kommunalbestyrelsip pissutsinut peqqussummi matumani pineqartunut ilaasunut tunngasunik aalajangiinerini apeqqutit inatsisinut tunngasortai Naalakkersuisunut naammagittaalliuutigineqarsinnaapput. Imm. 2. Naammagittaalliorsinnaapput 1) kinaluunniit aalajangiinermi aalajangiif�gineqartoq, 2) kinaluunniit suliap inerneranik imminut tunngatillugu imaluunniit annertuumik soqutigisaqartutut naatsorsuutigineqartoq. Imm. 3. Naammagittaalliuut kommunalbestyrelsip aalajangiinerminik nalunaaruteqarnerata kingorna kingusinnerpaamik sapaatit akunneri 8-it qaangiunnerini saqqummiunneqassaaq. Namminersornerullutik Oqartussat, ulloq 5. december 2008 Hans Enoksen / Kim Kielsen Namminersorlutik Oqartussat Imaneq 4 3900 Nuuk E-mail: nsninatsit@nanoq.gl Linkit iluaqutaasussat Kalaallit Nunaanni inatsisinut nalunaarutit Namminersorlutik Oqartussat inatsisinut toqqorsiviat Naalakkersuisut