Oromiya Regional National State Rural Land Administration and Use Regulation (No.151/2012)
Made 2012-12-07 · Text as of 2026-10-01
Public law and official guidance, published as research. Not legal, tax or financial advice.
About this law
- Language
- English
- Kind
- Regulation
- Country
- Ethiopia · Oromia
- Subjects
- Agricultural and rural development, Environment, Forestry, Land and soil, Water
- Keywords
- farming, investment, agricultural development, sustainable development, forestry protection measures, forest management/forest conservation, land reform, land tenure, agricultural land, ownership, land-use planning, alternative dispute settlement, institution, soil conservation/soil improvement, erosion, smallholders/peasants, mountain area, local government, cadastre/land registration, survey/mapping, certification, lease, offences/penalties, contracts, governance, property rights, water resources management, irrigation
Where to read it
No source link is recorded for this law.
Text
The law's own text, section by section, as held. Each section has its own link.
1 Waggaa 17ffaa Lakk 151 /200 17— ዓSƒ lØ`151/2005 17th year 151/2012 MAGALATA OROMIYAA መመlt åé¸Ã MEGELETA OROMIA Gatii Tokkoo ¾›”Æ ªÒ Unit Price To’annoo Caffee Mootummaa Naannoo Oromiyaatiin kan bahe u*aT>Á wN?^© ¡ML© S”Óeƒ Úô Övm’ƒ ¾¨× Issued under the auspices of the Council of the Oromia National Regional State Lakk. Poostaa þ.X.l P.O.Box Labsii Bulchiinsaa fi Ittifayyadama Lafa Baadiyyaa Naannoo Oromiyaa lakk.130/1999 raawwachiisuuf Dambii baasuun barbaachisaa ta’ee waanargameef; Ittifayyadama lafa baadiyyaa haala guddina misooma ¾*aT>Á መመመ ¾ÑÖ` S ƒ ዓe}ÇÅ`ዓ ዓÖnkU ›ªÏ lØ` 13®/1999 KTeðçU ÅUw T¨<׃ ›eðLÑ> ዓዓ ዓዓዓዓዓ" ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓ Where as, it has become necessary to issue regulation for implimantaion of Regional Rural Land Administration and Use Proclamation No. 130/2007; Where as, it has become necessary to adjust the use rural land with of economic Finfinnee Sadaasa,28/2005 ò”ò’@ ዓዓዓ 28/2005 Finfine December 7 /2012 Qabeentaa Dambii Lakk.151/2005 Dambii Bulchiinsaa fi Ittifayyadama Lafa Baadiyyaa Naannoo Oromiyaa መመመ መመመ መመመ 151/2005 ¾*aT>መ መመመ ¾ÑÖ` S ƒ መe}ÇÅ`“ መÖnkU ÅUw Content Regulation No.151/2012 Oromia Region Rural Land Administration and Use Regulation 2 dinagdee fi hawaasummaatiin akka walsimu gochuun barbaachisaa ta’ee waan argameef; Mirgaa fi dirqama ittifayyadama fi bulchiinsa lafa baadiyaa karaa iftoominaa fi ittigaafatamuummaa qabuun hojii irra oolchuun barbaachisaa ta’ee waan argameef; Akkaataa labsii lakk. 130/1999 keewwata 29 tiin Dambiin kanatti aanu bahee jira. Kutaa Tokko Tumaalee Waliigalaa 1. Mata Duree Gabaabaa Dambiin kun “Dambii Bulchiinsaa fi Ittifayadama Lafa Baadiyyaa Naannoo Oromiyaa Lakk.151/2005” jedhamee waamamuu ni danda’a. 2. Hiika Akkaataan jechichaa hiika biroo kan kennisisuuf yoo ta’e malee Dambii kana keessatti: 1. “Abbaa qabiyyee Lafaa” jechuun nama dhuunfaa yookiin garee, yookiin hawaasa yookiin qaama mootummaa yookiin dhaabbilee hawaasaa yookiin qaama seerummaa qabu kan biraa lafa baadiyaa irratti mirga itti fayyadamaa kan qabu jechuudha. 2. “Biiroo”jechuun Biiroo Lafa Baadiyaa fi Eegumsa Naannoo Oromiyaa fi caasaalee isaa jechuudha. 3. “Ejinna“ jechuun safartuu sadarkaa ciisa yookiin hirkata lafaa agarsiisu jechuudha. 4. “Faayidaa ummataa” jechuun karaa kallatii fi al-kalatiitiin ummanni lafa irratti ittifayyadamummaa qaban mirkaneessuu fi misooma dinagdee fi hawaasummaa haala ittifufiinsa qabuun raawwachuuf qaama aangoo qabuun faayidaa ummataa jedhamee kan murtaa’uudha. 5. “Jallisii Aadaa” jechuun muuxannoo fi beekumsa qabaniin bishaan lagaa, burqaa,bishaan lafa jalaa fi kan kana fakkaatan fayyadamuudhaan lafa misooma ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓዓ" u›ªÏ lØ` 13®/1999 ›”kê 29 SW[ƒ ዓዓ ÅUw ¨Ø…M:: ¡õM ›”É ÖpLL É”ÒÑ@‹ 1. ›ß` `°e ÃI ÅUw ''¾*aT>Á መመመመ መመመመ መመመመመ ¾ÑÖ` S ƒ ›e}ÇÅ`“ ›ÖnkU Å”w lØ` 151 /2005'' }wKA K=Öke ËLM:: 2. ƒ`ÕT@ ¾nK< ዓÑvw K?L ƒ`Ñ<U ¾T>ÁዓÖ¨< "MJ’ ue}k` u²=I Å”w ¨<eØ 1. "¾S ƒ vKõመ" TKƒ uÑÖ` S ƒ Là ¾SÖkU Swƒ ÁK¨< ÓKዓw ¨ÃU u<É” ¨ÃU Iw[}cw ¨ÃU ¾S”ÓYƒ ›"M ¨ÃU ዓዓዓዓዓዓዓ É`Ïዓ ¨ÃU ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓ QÒ© °¨<p“ ÁK¨< K?L ›"M TKƒ ’¨<" 2. "u=a" TKƒ ¾*aT>Á ዓዓዓዓ S ƒ“ ¾›"vu= Øun u=a ዓ“ u¾Å[ͨ< ÁK< ¾u=a¨< Sªpa‹ TKƒ ’¨<:: 3. "}Çóƒ" TKƒ ¾S ƒ ዓÓÉSƒ ዓዓዓ ዓዓዓዓ Å[Í ¾T>Ádà TKƒ ’¨<:: 4. "¾Q´w ØpU" TKƒ Qw[}ዓu<” ukØዓU J’ u}²ªª] S”ÑÉ K=ÖpU ¾T>‹M“ KQw[}cu< ›=¢•T>Á©“ TIu^© ÖkT@ዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓ TKƒ ’¨<" 5. "vIL© Se•" TKƒ ÁK¨<” MUÉ“ °¨<kƒ uSÖkU ¾¨”´ ዓዓ”" U”ß”" ¾Ñ<ÉÕÉ ¨<H”" ዓ“ ¾SdcK<ƒ” KÓw`“ MTƒ TªM TKƒ ’¨<" and social development; Where as, it has become necessary to impliment the rights and obligations of rural land administration and use in transparente and responsible manner ; Now, therefore, in accordance with article 29 of the proclamation No.130/2007 this regulation is issued. PART ONE GENERAL PROVISIONS 1) Short Title This Regulation may be cited as”Oromiya Regional National State Rural Land Administration and Use RegulationNo.151/2012”. 2) Definition. Unless the context requires, otherwise in this regulation: 1) “Land holder” means an individual person or group or soceiity or government organ or social organizations or any other organ that has legal personality that have right to use over the rural land. 2) “Bureau” means the Oromia Rural Land and Environmental Protection Bureau and its stractures. 3) “Slope” means level of slanting or inclination of land. 4) “Public interest” means to insuer direct or indirect public benefit benefit on the land and to perform sustainable socio - economic development decided as public interest by an authorized organ. 5) “Traditional Irrigation” means use land for agricultural development through utilizing river water, spring, under graund water and etc by their traditional experience and knowledge. 3 qonnaatiif oolchuu jechuudha. 6. “Jallisii hammayyaa” jechuun bu’aa hawaasaa fi diinagadee qorachuudhaan bishaan lagaa, haroo, yookiin bishaan lafa jalaa fi kan kana fakkaatan teeknooloojii foyya’aa ta’e fayyadamuudhaan lafa misooma qonnaatiif oolchuu jechuudha. 7. “Jiraataa” jechuun nama ganda keessatti galmaa’ee faayidaa dinagdee fi hawaasummaa argatuu fi hirmaatu jechuudha. 8. ”Kaadastara” jechuun ragaa waa’ee qabeenya lafaa, daangaa, misooma bu’uuraa adda addaa lafa irratti argamu ilaalchisee ragaa walitti qabuu, galmeessuu fi qopheessuu jechuudha. 9. "Koree” jechuun qaama hojii bulchiinsaa fi ittifayyadama lafa baadiyyaa sadarkaa gandaatti akka raawwatuuf dambii kanaan hundeeffame jechuudha. 10. ”Labsii” jechuun labsii Bulchinsaa fi ittifayyadama lafa baadiyyaa Naannoo Oromiyaa Lakk. 130 /1999 jechuudha. 11. “Lafa bowwaa” jechuun lafa bishaaniin yookiin sababa biraatiin miidhamee eegumsaa fi kunuunsa barbaadu jechuudha. 12. ’’Lafa haftee Bosonaa“ jechuun lafa baadiyyaa bosonni uumamaa irraa manca’ee hafe yookiin lafa cittuuwwan bosonni uumamaa irratti argamu jechuudha. 13. “Lafa Kireessuu” jechuun abbaan qabiyyee lafa baadiyyaa yeroo murtaa’eef qabiyyee lafa baadiyyaa kaffalitiidhaan nama biraatiif waliigaltee barreeffamaatiin akka ittifayyadamu dabarsuu jechuudha. 14. “Lafa manaa” jechuun baadiyyaa keessatti lafa iddoo mana jireenyaa yookiin ijaarsa manneen adda addaa kan akka mana kuusaa, mana baabura midhaan daakuu fi kan kana fakkaatan qabamee jiruu fi akkuma barbaachisummaa isaatti lafa naannoo manichaa jechuudha. 15. “Lubbu qabeeyyii” jechuun lafa irraa fi lafa keessa akkasumas bishaan keessa kan jiraatan kan lubbuu qaban kamiyyuu jechuudha. 6. "መS“© Se•" TKƒ ›=¢•T>Á©“ TIu^© ÖkT@ዓ Là ؓƒ uTÉ[Ó ¾¨”´" ¾ዓÃp" ¨ÃU ¾ዓ`ዓ UÉ` ¨<ዓ ዓ“ ¾SdዓK<ƒ” u}hhK< ‚¡•KAÍ=‹ uSÖkU S ƒ” Kዓ`h MTƒ TªM TKƒ ’¨<" 7. "’ª]" TKƒ ukuK? }S´Óx ¾T>ј“ ukuK?¨< ›=¢•T>Á©“ TIu^© ዓ”penc? ¨<eØ }Önዓዓ }dዓò ¾J’ ዓ¨< TKƒ ’¨<" 8. "መመመመመ" TKƒ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ TKƒ ’¨<" 9. "መመመ" ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ 10. "›ªÏ" TKƒ ¾*aT>Á ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ¾ÑÖ` S ƒ ›e}ÇÅ`“ ›ÖnkU ›ªÏ lØ` 13®/1999 TKƒ ’¨<" 11. "መመመመመመ S ƒ" TKƒ ዓዓዓ ¨ÃU uK?L U¡”Áƒ ¾}ÑAÇ ዓ“ Øun ዓ“•ዓ”¡w"u? ¾T>ðMÓ S ƒ TKƒ ’¨<" 12. '¾Åመ p]ƒ መመመ" TKƒ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓ }S”Øa ¾k[ ዓዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓ ¾}ðØa Å” TKƒ ’¨<" 13. "S ƒ TŸ^¾ƒ" TKƒ ¾ÑÖ` S ƒ vKõዓ¨< ¾ÑÖ` S ƒ õዓ¨<” K}¨c’ Ñ>²? uì<O<õ ¨<M KK?L c¨< u¡ዓÁ S ~” ዓ”Ç=ÖkUuƒ Te}LKõ TKƒ ’¨<" 14. "¾u?ƒ S ƒ" TKƒ uÑÖ` ¨<eØ ዓS•]Á ዓዓ xዓ ¨ÃU ዓ”Å SÒ²”" ¾ዓIM ¨õà u?ƒ' ዓ“ ዓSdcK<ƒ ዓ}Kዓዓ ዓዓዓ Ó”vዓ‹ ¾}Áዓ ዓዓዓ •ዓ“ ዓ”Å›eðLÑ>’~ uu?~ ዓዓዓ ÁK S ƒ TKƒ ’¨<" 15. "w´G መèƒ" TKƒ T”—¨<U uS ƒ Là •ዓ“ ዓዓዓዓ ¨<eØ ዓ”Ç=G<U u¨<• ¨<eØ ¾T>•\ ዓèƒ ÁL†¨< ’Ña‹ TKƒ ’¨<" 6) “Modern irrigation” means use land for agricultural development with enproved technology through utilizing river warer, lake, under ground water and etc by studing its socio-economic result. 7) “Resident” means a person registered in kebele and gets socio-economic benefits as well as participates in it. 8) “Cadastre” means collect regester and organize information regarding land resorce, bourder and defferent infrustracture found on the land. 9) “Committee” means an organ established by this regulation at kebele level to excute rural land administration and use. 10) “Proclamation“means to Oromia Regional National State Rural Land Administration and Use Proclamation No. 130/2007. 11) “Degraded land” means land destracted by erosion or by another reason and needs conservation and protection. 12) “Forest remnants” means any rural land with forest leftovers after deforestation, or land with remnant patches of natural forests. 13) “Land renting” means hire out of rights on rural land with consideration by land holder for a limited period of time in written contract. 14) “Premises” means, land occupied for residential houses or for different house buildings such as warehouses, mills, etc, and other surrounding lands as found necessary. 15) “Bio-diversity” means to any living organism inhabiting in in-situ and ex-situ including aquatic nature. 4 16. ”Qawwisa” jechuun lafa safaruu, ragaa walitti qabuu fi galmeessuu jechuudha. 17. ’’Waajjira’’ jechuun Waajjira Lafa Baadiyyaa fi Eegumsa Naannoo Aanaa jechuudha. 18. ”Waraqaa ragaa sadarkaa 1ffaa” jechuun lafa baadiyyaa haala aadaatiin galmaa’ee safaruudhaan wabii mirga ittifayyadamaa mirkaneessuuf ragaa kennamuudha. 19. ”Waraqaa ragaa sadarkaa 2ffaa” jechuun lafa baadiyyaa haala hammayyaatiin qawwisuun wabii mirga ittifayyadamaa mirkaneessuuf kaartaa kennamuudha. 20. “Nama” jechuun nama uumamaan yookiin seeraan qaama namummaa argate jechuudha. Kutaa lama Haala Argannaa fi Ittifayyadama Lafa Baadiyyaa 3. Lafa Baadiyyaa Argachuuf Haalawwan Barbaachisan 1. Namni kana dura qaama Mootummaa dhimmi ilaalu irraa lafa baadiyyaa argate yookiin maatii irraa dhaalmaadhaan yookiin kennaadhaan dabreef akkuma eegametti ta’ee, ganda baadiyyaa jiraatu keessatti namni qonnaaf yookiin, horsiisee buluuf yookiin tajaajila biroo investmentiin ala ta’e lafa baadiyyaa argachuu barbaadu iyyata Bulchiinsa Gandaatti dhiyeeffachuu qaba. 2. Namni lafa baadiyyaa argachuuf iyyata dhiyeeffatu jiraataa ganda lafichi keessatti argamu ta’uu isaa Bulchiinsa Gandichaatiin kan mirkanaa’e ta’uu qaba. 3. Keewwata kana keewwata xiqqaa (2) jalatti kan tumame akkuma eegametti ta’ee, ganda keessa jiraatan keessatti namoota lafa gaafataniif lafti kan hin jirre yoo ta’e dhuunfaadhaan yookiin gurmaa’anii Ganda, Aanaa yookiin Godina lafti itti argamu keessatti lafa argachuu ni danda’u. 16. "መመመ" ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ 17. ''êመðƒ u?ƒ'' TKƒ ¾¨[Ç ዓዓዓዓ ¾S ƒ“ ¾›"vu= Øun ዓዓዓዓ u?ƒ TKƒ ’¨<" 18. "1መ መመመ መመመመመ መመመመ" ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ 19. "2መ መመመ መመመመመ መመመመ" ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ 20. "c¨<" TKƒ ¾}ðØa ¨ÃU uQÓ ¾c¨<’ƒ Swƒ ¾}cÖ¨< ›"M ’¨<" ¡õM G<Kƒ ¾ÑÖ` S ƒ ¾TÓ–ƒ“ ¾SÖkU G<’@መ 3. .¾ÑÖ` S ƒ KTÓ–ƒ ¾T>ÁeðMÑ< G<’@መ‹ 1. ዓዓዓ ዓዓዓ ŸT>SKŸ}¨< ¾S”ÓYƒ ›"M ¾ÑÖ` S ƒ ÁÑ– ¨ÃU Ÿu?}cw u¨<`e ¨ÃU ueÙዓ S ƒ ¾}LKðKƒ c¨< õዓ¨< ዓ”Å}Öuk J• ዓዓዓዓዓዓ ዓÑÖ` kuK? ¨<eØ uዓ`h ዓዓዓ uዓ”edƒ °`vዓ Kዓዓ}ÇÅ` ¨ÃU Ÿ›=”ዓ?eƒS”ƒ ¨<ß LK< KK?KA‹ ›ÑMÓK<„‹ S ƒ KTÓ–ƒ ¾T>ðMÓ c¨< KkuK? ›e}ÇÅ` TSMŸ‰ Tp[w ›Kuƒ:: 2. ¾ÑÖ` S ƒ KTÓ–ƒ TSMŸ‰ ¾T>Ák`w c¨< ØÁo¨< ¾k[uuƒ kuK? ’ª] SJ’< ukuK?¨< ›e}ÇÅ` S[ÒÑØ ›Kuƒዓዓ 3. u²=I ›”kê ”®<e ›”kê 2 ¾}Å’ÑѨ< ዓ”Å}Öuk J• S ƒ ¾Ö¾l ዓ‹ uT>•\uƒ kuK? S ƒ ¾TÃј ŸJ’ uÓM ¨ÃU }Å^Ï}¨< S ƒ uT>јuƒ kuK?" ¨[Ç ¨ÃU µ” S ƒ TÓ–ƒ ËLK<" 16) “Survey” means measure land, collect and regester data. 17) “Office” means Woreda Rural Land and Environmental Protection Office. 18) “1st level Certificate” means measure rural land which has been regesterd in especial way and gives certificate to grantee the right to use the land. 19) “2nd level Certificate” means Surveying rural land in a modern way to give certificate to garauntee the right to use land. 20) “Person” means phisical or judicial person. Part Two Rural Land Acquisition and Use 3) Conditions Necessary to Acquir Rural Land 1. Without prejudice to the acquisition of rural land from competent authority or inheritance or by gift from legitimate land holder, any person who wants land for agricultural purposes or keeping livestock or for other purposes excluding investment shall submit application to the rural kebele administration where he reside in. 2. A person that applay for land acquisition shall be resident of that kebele and it shall approved by the Kebele Administration. 3. Without prejudice to sub article (2) of this article where land is not available in the kebele they reside, they may get individually or in group from other Kebele, Woreda or Zone where land is available. 5 4. Bulchiinsi gandaa namoota lafa argachuuf iyyata dhiyeeffatanii galmaa’aniif lafti jiraachuu isaa ragaa Waajjiraaf ni erga. 5. Ganda keessatti lafti namaan hin qabamnee fi misooma adda addaatiif ooluu danda’u Waajjiraan qoratamee ni qophaa’a. 6. Waajjirri namoota gaaffii lafaa dhiyeessanii fi lafa qoratamee qophaa’e Mana Maree Bulchiinsa Aanaatiif dhiyeessee yoo hayyamame waraqaa ragaa waliin lafaa ni kenna. 7. Jiraataan umuriin isaa waggaa 18 fi isaa ol ta’e ganda keessatti lafa baadiyyaa hin qabne kamiyyuu iddoo mana jireenyaa argachuuf dursa ni qabaata. Dursii kennamuuf akkaataa walduraa duuba gaaffii iyyannoo dhiyeefataniin ta’a. Bal’inni iddoo lafa mana jireenyaatiif kennamuu kaare meetra 500 caaluu hin qabu. 8. Dhaabbileen Mootummaa, Miti-Mootummaa fi kan biroo gaaffii lafa investmentiin ala ta’e waajjiraaf dhiyeessuu ni danda’u. 9. Waajjirii gaaffii dhiyaate irratti hundaa’ee lafa qoratee qopheessuudhaan Mana Maree Bulchiinsa Aanaatiif dhyeessee yoo hayyamame waraqaa ragaa waliin lafa ni kenna. 10. Mirga argannaa lafa baadiyyaa irratti dubartotaaf deeggarsa addaa kan godhamuuf ta’a,raawwiin isaa qajeelfama bahuun kan murtaa’u ta’a. 11. Mirga argannaa lafa baadiyyaa irratti qaama miidhamtoonni garaagarummaan osoo irratti hin taasifamne akkaataa rakkoo isaaniitiin ilaallamee Mana Maree Bulchiinsa Aanaatiin murtaa’e lafti kan kennamu ta’a, Raawwiin isaa qajeelfamn bahuun kan murtaa’u ta’a. 4. ¾kuK? ዓe}ÇÅ` K}SዓÑu<ƒ c‹ S ƒ S•\” S[Í KêQðƒ u?ƒ ÃM"M" 5. ukuK? ¨<eØ uc‹ ÁM}Á²“ K}KÁዓ ዓዓዓ K=¨<M ¾T>‹M S ƒ uêQðƒ u?ƒ }Ö”„ òÒÍM" 6. ¾S ƒ ØÁo Ák[u<ƒ” c‹“ }Ö”„ ¾}ዓÒ˨<” S ƒ uêQðƒ u?ƒ uŸ<M K¨[Ç ›e}ÇÅ` U¡` u?ƒ ›p`x c=¨e” êQðƒ u?ዓ ዓõዓ T[ÒÑÝ Åw}` Ò` S ~” Ãc×M" 7. T”—¨<U ukuK? ¨<eØ ¾ÑÖ` S ƒ ¾K?K¨< ዓዓዓዓ 18 ዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ’ª] ¾S•]Á xዓ KTÓ–ƒ pÉT>Á Õ[ªM" ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ¾T>cÖ¨< ዓዓዓዓዓ ዓዓ xዓ eó~ ዓ5®® " T@ƒ` SwKØ ¾KuƒU" 8. S”ÓYዓ© ዓዓ S”ÓYዓ© ÁMJ’< ዓዓ ዓዓዓ É`Ï„‹ Ÿ›=”yeƒS”ƒ S ƒ ØÁo ¨<ß ¾T>k`u< ¾S ƒ ØÁo‹” Kêዓðƒ u?ዓ Tp[w ËLK<:: 9. êQðƒ u?~ ¾k[u¨<” ¾S ƒ ØÁo SW[ƒ ዓÉዓዓ S ƒ ዓዓዓዓ ›²ÒÏ„ K¨[Ǩ< U¡` u?ƒ uTp[w c=¨e” ŸÃµዓ T[ÒÑÝ Åw}` Ò` S ~” Ãc×Mዓ 10. ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ 11. ¾ÑÖ` S ƒ ¾TÓ–ƒ Swƒ ዓዓ ›"M Ñ<Ç}™‹ M¿’ƒ dÃÅ[Óዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ 12. T”—¨<U u¨<`e ¨ÃU ueÙዓ ¾T>}LKõ ¾ÑÖ` S ƒ õዓ uêዓðƒ u?ƒ SS´Ñw ›Kuƒ" 13. ዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓ 4. The Kebele Administration shall send evidence to the office the availability of the land for the person that apply and registeredfor the acqusation of land. 5. The Office shall assess and prepare unoccupied lands which may be used for different development purpose in the kebele. 6. The Office shall give the assessed and prepared land with land hholdimg certificate for those who applied for land upon the approval of the Woreda administrative council 7. Any resident with the age of 18 years and above who doesn’t have rural land in that kebele shall have priority to get premises for construction of residential house and the priority shall be based on thiere registration sequnce.The area of such land shall not exceed 500 m2. 8. Governmental and non-governmental organizations and other organizations may submit request for land acusation exept land for investment to the Office. 9. Based on the request of the organization the Office shall assess and prepare land and submit to Woreda administrative cauncile as well as give land with holding certificate upon approval. 10. The women shall be given special support regarding the right to acquier rural land.Its execution shall be decided by directive issued. 11. Disablities shall be given rural land by Woreda administrative cauncile without discrimination regarding acqusation rights of land by taking in to account their problem. Its executin 6 12. Lafti baadiyyaa dhaalaan yookiin kennaadhaan argamu kamiyyuu waajjiira biratti galmaa’uu qaba. 13. Namnimirgi ittifayyadama qabiyyee lafa baad iyyaa dhaalaan argachuuf dursa qabu galii qabiyyee lafa sanarraa argamuun kan bulan yookiin galii biraa kan hin qabne ta’uun isaa ragaa Mana Maree Bulchiinsa Gandaatiin mirkanaa’ee dhiyeeffachuu qaba. 14. Waajjirri ragaa Mana Maree Bulchiinsa Gandaatiin mirkanaa’ee dhiyaate qulqulleessee waraqaa ragaa qabiyyee lafaa qopheessee ni kenna. 15. Akkaataa labsii keewwata 7 keewwata xiqqaa (2) jalatti tumameen; Naannoo Oromiyaa keessatti lafti qubannaaf mijaawaa ta’e qoratame ni qophaa’a. Lafa roobaan misoomu bal’inna lafa abbaa warraa tokkoof kennamu heektaara 1/tokkoo/hanga heektaara 1.5/tokkoof fi walakkaa/ caaluu hinqabu. Raawwii isaa qajeelfama bahuun kan murtaa’u ta’a. 4. Lafa Jallisii Qooduu 1. Akkaataa labsii keewwata 14 keewwata xiqqaa (1) jalatti tumameen lafa Mootummaan yookiin dhaabbilee gargaarsaatiin jallisii hammayyaatiif ijaaramee qonnaan bulaa, yookiin horsiisee bulaa, yookiin gamisa horsiisee bulaan qabame bal'inni qabiyyee lafaa abbaa warraa tokko heektaara walakkaa ol kan qabate yoo ta’e namoota ganda sanitti yookiin ganda daangessu keessatti argaman kan lafa jallisii hin qabneef umataan akka mirkanaa’u gochuun Mana Maree Bulchiinsa Aanaatiin murtaa’ee waajjiraan irra ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ 14. ዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ 15. u›ªÏ ›”kê 7 ”®<e ›”kê(2) Y` u}Å’ÑѨ< SW[ƒ Ø“ƒ uT"H@É ዓዓዓዓዓ ዓዓዓ KWð^ }eTT> ¾J’ S ƒ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ /1.5/ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓዓ 4. ¾Se• S ƒ ¡õõM 1) u›ªÏ ›”kê 14 ”®<e ›”kê 1 Y` u}Å’ÑѨ< SW[ƒ uS”ÓYƒ ¨ÃU u°`Ç• É`Ï„‹ ¾}Ñ’v ዓS“© ¾Se• S ƒ u›`f ›Åa‹ ¨ÃU u›`w„ ›Åa‹ ¨ÃU ዓòM ›`w„ ›Åa‹ ¾}Á² ²S“© ¾Se• S ƒ ¾›”É ›v¨^ õዓ ŸÓTi H@¡ዓ` uLà ዓJ’“ u²=Á kuK? ¨ÃU u›ªd˜ kuK?‹ ¾Se• S ƒ KK?L†¨< ዓ‹ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ u¨[Ǩ< ዓe}ÇÅ` U¡` u?ƒ }¨e• uêQðƒ u?ƒ uŸ<M S ~ ¾T>ዓóðM ÃJ“Mዓዓ ዓዓዓዓዓዓ18 ዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ:: 2) u²=I ›”kê ”®<e ›”kê 1 ¾}Å’ÑѨ< ዓ”Å}Öuk J• ዓ”Å u<“" T”ÑA" ûûÁ" w`~"”" ዓ”¢^ ›ÑÇዓ ዓዓ ዓ“ ¾SdዓK<ƒ sT> }¡M ¾KTuƒ ¾Se• S ƒ ›ÃዓóðMUዓዓ 3) ¾›`f ›Å` ¨ÃU ዓ`w„ ›Å` ¨ÃU ŸòM shall be decided by directive issued. 12. Any rural land acquired through inheritance or gift shall be registered by the Office. 13. Any person who has the right to get priority on inheritance right of rural land shall present evidence confirms that his livehood depends upon that land and has no any other income from the kebele Administrative concle. 14. The Office shall examine and confirm the evidence given by the Kebele Administrative Concle and provide land holding certificate. 15. In accordance with article 7 (2) of the Proclamation suitable land for settlement shall be studied and prepared in the Region. The distribution for a household shall not exceed one and half hectare (1.5) for rain fed agriculture. The execution shall be decided by the directive issued. 4) Distribution of irrigation land 1. In accordance with article 14 (1), of the Proclamation modern irrigation schemes built by government or donor assistances and given for farmers or pastoralists or semi-pastoralists shall be redistributed for the landless farmers in that kebele or neighboring kebele if the holding exceeds half (0.5) hectares after confirmed by public and approved by the Woreda Administrative Councils and the land shall be distributed by the Office. 7 debi’amee ni qoodama. Miseensa maatii abbaa qabiyyee lafaa umuriin isaa waggaa 18 fi isaa ol ta’ee qonnaan jiraatuuf dursi ni kennama. Haalli raawwii isaa qajeelflamaan kan qophaa’u ta’a. 2. Keewwata kana keewwata xiqqaa (1) jalatti kan tumame akkuma eegametti ta’ee, lafa jallisii qabeenya dhaabbataa kan akka Buna, Maangoo, Paappayyaa, Burtukaana, Shankooraa ,Jimaa fi kan kana fakkaatan irratti misoomee jiru irra deebi’amee hin qoodamu. 3. Lafti qabiyyee Qonnaan Bulaa, Horsiisee Bulaa, yookiin gamisa Horsiisee Bulaa qoratamee jallisii hammayyaa yookiin aadaatiif akka oolu Mana Maree Bulchiinsa Aanaatiin murtaa’e irra deebi’amee ni qoodama. Namoota qabiyyee isaanii lafa jallisii ;projeektiin gaggeefamuuf gadi dhiisaniif akkaataa labsii keewwata14 keewwata xiqqaa (4) (d fi e) jalatti tumameen kan raawwatamu ta’a, namoota qabiyyee isaanii jalliisii addaatiin gaggeefamuuf gadidhiisan heektaara tokko eega kennameen booda kan hafu qonnaan bultoota dhiyeenya sanatti argamaniif heektaara 0.25 gadi kan hin taane kan qoodamu ta’a. Haalli raawwii isaa qajeelfamaan ni qophaa’a. 4. Keewwata kana keewwata xiqqaa (3) jalatti kan tumame akkuma eegametti ta’ee; laga,haroo,burqaa bishaan lafa jalaa fi kan kana fakkaatu fayyadamuudhaan Qonnaan Bulaa, Horsiisee Bulaa yookiin gamisa Horsiisee Bulaa lafa qabiyyee isaa irratti jallisii aadaa yookiin hammayyaa ofiisaatiin yookiin nama biraa waliin ta’uudhaan misoomse irra deebi’amee hin qoodamu. ›`w„ ›Å` õዓ }Ö”„ K²S“© ¨ÃU KvIL© Se• ዓ”Ç=¨<M ¾¨[Ç ዓe}ÇÅ` U¡` u?ƒ c=¨e” ¾T>ŸóðM ÃJ“M:: õዓ†¨<” KT>Kl c‹ u›ªÌ ዓ”kê 14 ”®<e ›”kê 4 /S ዓ“ W/ SW[ƒ ¾T>ðçU ÃJ“M:: ዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓ0.25 ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓዓ 4) u²=I ›”kê ”®<e ›”kê 3 ¾}Å’ÑѨ< ዓ”Å}Öuk J• ¨”´" ዓÃp" U”ß" ¾ዓ`ዓ UÉ` ¨<• ዓ“ ¾SdዓK<ƒ” uSÖkU ዓ`f ›Å` ¨ÃU ›`w„ ›Å` ¨ÃU ŸòM ›`w„ ›Å` uõዓ¨< Là uÓK< ¨ÃU ዓK?KA‹ Ò` uSJ” uvQL© ¨ÃU ዓS“© Se• ÁKT ዓJ’ S ~ ዓዓዓዓ ›ÃዓóዓMUዓዓ 5) ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓዓዓዓዓ 5. ¾ÑÖ` S ƒ መመመመመ 1) u›ªÏ ›”kê 6 ”®<e ›”kê (5) Y` ዓ”Å}Å’ÑѨ< uÓM °Ç U¡”Áƒ usT> ”w[ƒ U`„‹ ዓ”Å u<“" ݃" T”ÑA" ›|"Ê" ዓዓÁ" w`~"”“ uSdዓK<ƒ Là ¾T>cØ ¾õ`É ¨<d’@ ዓõዓ¨< ዓT>ј U`ƒ ÓTi SwKØ ¾KuƒU" 2) T”—¨<U uÑÖ` S ƒ ¾SÖkU Swƒ ÁK¨< c¨< u´“w KU„ ØpU Là Priority will be given for the household members 18 years and above old and their livelihood is based on agriculture. The execution shall be decided by the directive issued. 2. Without prejudice to sub article (1) of this article irrigation land developed with permanent properties like Coffee, mango, papaya, orange cane, etc, shall not be redistributed. 3. Holding of farmers or pastoralists or semi-pastoralists shall be redistributed after studied and decided for modern irrigation by Woreda Administrative Council. Provision under article 14 (4) (d and e) shall be apply for land holders fcompensation whose holding is expropriated for modern irrigation. For those whose holding is expropriated for traditional irrigation, the holding not less than 0.25 hectar shall be redistributed for the neighboring farmers after one and half hectar is given for the land holders.The execution shall be decided by the directive issued. 4. Without prejudice to sub-article (3) of this Article, the holding of farmers, pastoralists or semi-pastoralists developed individually or in group, for traditional or modern irrigation by using, streams, ponds, springs etc, on their own land holding shall not be redistributed. 8 5. Lafa waliinii Qonnaan Bulaa yookiin Horsiisee Bulaa yookiin gamisa Horsiisee Bulaa misooma jallistiif akka oolu ta’ee qoodame namoonni lafa jallisii argatan mirgi lafa dheedichaa waliinii ittifayyadamuu kan eeggamu ta’a. 5. Itti fayyadama Lafa Baadiyaa 1. Akkaataa labsii keewwata 6 keewwata xiqqaa (5) jalatti tumameen idaa dhuunfaa sababeeffachuudhaan, raawwiin murtii oomisha qabeenya dhaabbataa kan akka Buna, Jimaa, Maangoo, Avokaadoo, Paappayyaa, Burtukaanaa fi kan kana fakkaatan irratti raawwatamu walakkaa oomisha qaabiyyee lafaa kan hin caalle ta’uu qaba. 2. Namni mirga itti fayyadama qabiyyee lafa baadiyaa qabu kamiyyuu lafa roobaan misoomee faayidaa irra ooluu danda’u sababa gahaa malee waggaa tokkoof osoo itti hin fayyadamin tursiisuu isaa Koreen qulqullaa’ee yoo dhiyaate Bulchiinsa Gandaa abbaa qabiyyee lafichaatiif akeekkachiifni barreeffamaan kennuudhaan waajjira ni beeksisa. 3. Namni kamiyyuu lafa roobaan misoomee faayidaa irra ooluu danda’u,sababa gahaa malee waggaa lamaa fi isaa ol osoo itti hin fayyadamin kan tursiise ta’uu isaa Koreen yoo dhiyaatee, Bulchiinsa Gandaatiin mirkanaa‘e, Waajjiri dhimmicha qulqulleessee Mana Maree Bulchiinsa Aanaatiif dhiyeessee akka irraa fuudhamu yoo murtaa‘e lafa dhabeeyyii ganda keessatti galmaa‘aniif kan kennamu ta‘a. 4. Namni mirga ittifayyadama lafa baadiyaa K=¨<M ¾T>‹M S ƒ Kዓ`hዓ KÓÙi ¨ÃU KK?L ¾Ów`“ ዓÑMÓKAƒ ÁK um U¡”Áƒ ዓ›”É ¯Sƒ“ Ÿ²=Á uLà dÃÖkUuƒ Sp[~ uS ƒ ›e}ÇÅ`“ ›ÖnkU ¢T>‚ ዓ}[ÒÑÖ ukuK? ዓe}ÇÅ` uêOõ TeÖ”kmÁ ዓዓዓዓዓ Ñ<Ç¿”U ¾¨[Ǩ< u?ƒ ዓ”Ç=Á¨k¨< ÃÅ[ÒM" 3 T”—¨<U c¨< u´“w KU„ ØpU Là K=¨<M ¾T>‹M S ƒ G<Kƒ ¯Sƒ“ Ÿ²=I uLà dÃÖkUuƒ ¾k[ SJዓ u¢T>‚ k`x ukuK? ዓe}ÇÅ` c=[ÒÑØ êQðƒ u?ዓ Ñ<Ç¿” ›×`„ K¨[Ç ዓe}ÇÅ` U¡` u?ƒ ›p`x ዓ}¨c’ uዓL ukuK?¨< ¨<eØ K}S²Ñu< S ƒ ዓዓዓዓዓ ¾T>cØ ÃJ“M" 4 T”—¨<U uSe• ¾T>KT S ƒ ÁK¨< vKõ• dÃÖkUuƒ ¾›”É Ñ>²? U`ƒ ÁdKð SJ’< ዓ¢T>‚ ዓ}[ÒÑÖ ¾kuዓ¨< ዓe}ÇÅ` uêO<õ TeÖ”kmÁ uSeÖƒ Ñ<Ç¿” êQðƒ u?~ ዓ”Ç=Áዓk¨< ÃÅ[ÒM " 5 u²=I ›”kê ”®<e ›”kê 4 ¾} Å’ÑѨ< ዓ”Å}Öuk J• T”—¨<U uSe• ¾T>KT S ƒ ÁK¨< c¨< dÃÖkUuƒ u}ዓዓ}à ¾ዓKƒ Ñ>²? U`ƒ ዓdKð ukuK? ›e}ÇÅ` ዓ}[ÒÑÖ ዓ%EL êQðƒ u?~ Ñ<Ç¿” ›×`„ ¾SÚ[h TeÖ”kmÁ Ãc×M" 6 vKõዓ¨< ¾SÚ[z TeÖ”kmÁ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓ G<Kƒ ¯Sƒ "dKð ዓዓዓዓ ዓዓ K¨[Ç ›e}ÇÅ` U¡` u?ƒ ›p`x c=¨c” ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ K}S²Ñu< S ƒ ›Ù‹ ¾T>cØ ÃJ“M" 7 vM“ T>eƒ ዓ}ó~ ¾ዓÁ”ǔdž¨< S ƒ É`h KUÓw ዓIM ÓTi (0.5) H@¡ዓ`" KsT> }¡M \w (0.25) H@¡ዓ`" ¾Se• S ƒ \w (0.25) H@¡ዓ` ዓ“ ዓ²=I uዓ‹ 5. A common holding of farmers, pastoralists, or semi-pastoralists determined and redistributed for irrigation the right to use the common grazing by irrigation land users is protected 5) Rural Land Use 1. In accordance with article 6 (5) of the Proclamation decision given due to personal debt on production of permanent properties like, Coffee, Avocado, Chat, Papaya, etc, shall not exceed than the half of the yield to be obtained from holding. 2. Any person who has the right to use rural land, that can be cultivated by rain but failed to do so without any satisfactory reason for one year and this is approved by committee shall be given notice in writting by the kebele administration and informe the Office about the case. 3. Any person who failed to cultivate his holding by rain fed for different purposes for two years and reported by committee and confirmed by kebele administration the Office shall rectify the issue and report the Woreda Administrative Council for decision and upon the decision the land shall be given for the landlesses regesterd in the kebele. 9 jallisiidhaan misoomu qabu sababa gahaa malee osoo itti hin fayyadamin oomisha yeroo tokkoo kan dabarse ta’uu Koreen yoo dhiyaate, Bulchiinsa Gandaa akeekkachiisa barreeffamaa kenuudhaan dhimmicha Waajjiri akka beeku ni taasisa. 5. Keewwata kana keewwata xiqqaa (4) jalatti kan tumame akkuma eegametti ta’ee; namni mirga ittifayyadama lafa jallisiidhaan misoomu qabu kamiyyuu sababa gahaa malee osoo itti hin fayyadamin ittifufiinsaan oomisha yeroo lamaa yoo dabarse Bulchiinsa Gandaatiin erga mirkanaa’ee booda Waajjiri dhimmicha qulqulleessee akeekkachiifni isa dhumaa ni kennamaaf. 6. Abbaan qabiyyee akeekkachiisa isa dhumaa kennameef fudhatee guyyaa misoomsuu dhaabe irraa kaasee waggaa lamaa fi isaa ol yoo dabarse Waajjiri Mana Maree Bulchiinsa Aanaatiif dhiyeessee akka irraa fuudhamu yoo murtaa‘e lafa dhabeeyyii gandatti iyyatanii galmaa’aniif lafich kan kennamu ta’a. 7. Haati Warraa fi Abbaan Warraa yoo walhiikan qooda qabiyyee lafa nama tokkoo midhaan nyaataaf heektaara 0.5, biqiltuu dhaabbataaf heektaara 0.25, kan lafa jallisii heektaara 0.25 fi isaa gadi yoo ta’e laficha addaan qoodachuu hin danda’an. 8. Qabiyyee lafa baadiyaa addaan qoodamuu hindandeenye kana abbaa warraa fi haati warraa walhiikan akkaataa armaan gadiitiin itti fayyadamuu ni danda’u. a. Bu’aa laficha irraa argamu shallaguun kan waggaa murtaa’ee yeroo tokko yookiin waggaa waggaan Abbaa warraa fi Abbaa Warraa keessaa namni tokko isa tokkoof kaffaluun akka ittifayyadamu gochuun ዓJ’ õዓ†¨<” ዓŸóðM ›Ã‹K<U" 8 TŸóðM ÁM}‰K¨<” ¾ÑÖ` S ƒ õዓ ¾}ó~ vM“ T>eƒ ዓ²=I uዓ‹ ዓ”Å}ÑKç¨< K=ÖkS<uƒ ËLK<:: G)ዓS ~ ¾T>Ñ–¨<” ዓዓዓ uSዓSዓ ዓዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓ u¾¯S~ ›”dž¨< K›”Æ ዓዓዓዓ ዓ”Ç=ÖkUuƒ uTÉ[Ó ¨ÃU" K) ̂ d†¨< uSeTTƒ ¾›”Æ É`h vM ¨ÃU T>eƒ ዓ^à uS¨c” ¨ÃU ŸS ~ Ÿ=^à ¾T>Ñ–¨<” Ñ”ዓw uS"ðM ¨ÃU" N) ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓ) ዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓዓዓ W) ›”Æ K›”Æ u^c< ðnÉ "d ¨eÊ uSMkp SÖkU ËLK<" ¾"d }S” uQÑ< SW[ƒ ÃðçTMዓዓ 9 u²=I ዓ”kê ”®<e ›”kê 8 /Nዓ F ዓዓ W/ SW[ƒ eUU’ƒ Là ዓ}Å[ዓ ¨<K< uêQðƒ u?~ }S´Óx uዓዓዓ u›”Æ vKõዓ eU ¾Ãµዓ T[ÒÑÝ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ Ãc×M:: 10 .u²=I ›”kê ”®<e ›”kê 8 /Nዓ F ዓዓ W/ ዓዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓዓ ዓዓ ¾}ó~ vM“ T>eƒ õዓ†¨< ዓ’e}— uSJ’< U¡”Áƒ SዓóðM ¨ÃU }eTU}¨< K›”Æ Te}LKõ "M‰K< õዓ¨< uG<K~U eU ዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ 11 vM“ T>eƒ c=KÁ¿ KMЉ†¨< ¾T>cÖ¨< ¾S ƒ õዓ uMЉ†¨< 4. Any person who has got the right to use irrigable land but, failed to use for one production season without a satisfactory reasons and it is reported by the committee the Kebele Administration shall given notice in writting and informe the Office about the case. 5. Without prejudice to sub-article (4) of this Article, any person who has the right to use irrigable land and failed to cultivate the land for two consecutive production seasons, and this is rectified by Kebele Administration, the Office shall give last notice. 6. Where the land holder fails to cultivate within two years and above starting from when notification has been given the office shall submit the issue to the Woreda Administrative Council and where the land is decided to be taken it is given for the landlesses applied and registered in the kebele. 7. Husband and wife upon divorce shall not have the right to share their land holding if the holding is less than 0.5 hectar for cereal, 0.25 hectar for perpetual tree and 0.25 hectar for irrigation. 8. Where the land can not devided the divorced husband and wife may use such rural land holdings as follows: a) By estimating production of the holding one of the couples may pay the share of the other at once or yearly. 10 yookiin; b. Abbaa Warraa fi Haati Warraa ofi isaaniitii bifa kiraan waliigaluun yookiin Mallaqa kiraan laficha irraa argamu qoodachuudhaan yookiin; c. Abbaan Warraa yookiin Haati Warraa dabare dabareen ittfayyadamuudhaan yookiin; d. Qonnaan bulaa beenyaa kafalee fudhatuuf mirga ittifayyadamaa lafaa dabarsuudhaan yookiin; e. Tokkoon isaanii fedhii mataa isaatiin isa tokkoof beenyaa fudhatee gadhiisuudhaan itti fayyadamuu ni danda’u. Tilmaamni beenyaa akkaataa seeratiin kan raawwatamu ta’a; 9. Akkaataa keewwata kana keewwata xiqqaa (8) (c,d fi e)tiin waligaltee irra yoo ga’ame waliigaltichi Waajjiran erga galmaa’een booda maqaa abbaa qabiyyee haaraatiin waraqaan ragaa ni kennama. 10. Keewwata kan keewwata xiqqaa (8) (c ,d fi e) jalatti kan tumame akkuma eeggametti ta’ee; Haati Warraa fi Abbaan Warraa walhiikan sababa xiqqeenya qabiyyee lafa isaanii irraa kan ka’e qooddachuu kan hin dandeenye yookiin waliigaluudhaan isa tokkoof kan hin dabarsine yoo ta’e lafichaa maqaa lamaaniitiin galmaa’ee waliin kan ittifayyadaman ta’a. 11. Abbaa Warraa fi Haati Warraa yoo addaan bahan qabiyyeen lafaa ijoollee isaaniitiif kan kennan yoo ta’e maqaa ijoollee kennameeftiin ni galmaa’a. 12. Akkaataa labsii keewwata 6 keewwata xiqqaa (14) jalatti tumameen namni sababa umuriin, qaama miidhamummaadhaan, dhibeedhaan hojjechuu kan hin dandeenye yoo ta’e eU ዓ”Ç=S²Ñw ÃÅ[ÒM:: 12 u›ªÏ ›”kê 6 ”®<e ›”kê 14 Y` ¾}Å’ÑѨ< ዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ vKõዓ‹ S ዓዓ G<K<”U ¾TŸ^¾ƒ ¨ÃU ዓT>ÁKT c¨< Ò` ui`¡“ SY^ƒ ¨ÃU c¨< uSpÖ` ዓMU}¨< SÖkU ËLK<:: 13 vM“ T>eƒ c=ó~ ¨ÃU ¾u?}cu< ዓvLƒ õዓ” ዓ}ŸóðK< ¾u?ƒ S ƒ” ዓ”Å›eðLÑ>’~ SŸóðM ¨ÃU ueUU’ƒ SÖkU ËLK<:: 14 S ~ uSe• MTƒ Y` ¾ªKuƒ vKõዓ ¾u?ƒ xዓ Kw‰ }K¡„ u›T"à ¾›"vu= ’ª]‹ ¾Á²<ƒ xዓ eóƒ ዓSe• S ƒ ዓß ዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ¨ÃU ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ" 15 ¾u?ƒ S ዓ†¨< uSe• MTƒ Y` ¾ªKv†¨< c‹ uS ƒ ዓÖnkU °pÉ Ø“ƒ SW[ƒ ¾S•]Á xዓ S ƒ }ዓÒÏ„ Ãc׆ªM:: 16 Ku?ƒ SY]Á xዓ }wKA }¨e• ዓ}cÖ S ƒ ¨<Ü T”U c¨< K}KÁ¾ ØpU ዓ”Å ዓ`h" ÓÙi" Å” ዓ“ KSdcK<ƒ ¾T>¨<M S ƒ ዓዓዓዓዓ ዓዓ ðnÉ ¨<Ü ¨Å S•]Á xዓ SK¨Ø ¡M¡M ’¨:: 17 ዓዓI ›”kê ”®<e ›”kê 16 Y` ¾}Å’ÑѨ< u=•`U ›`w„ ›Å` ¨ÃU ዓòM ዓ`w„ ›Å` uÑ>²?Á©’ƒ ¾T>q¿uƒ u?ƒ ዓዓዓዓዓ eUU’ƒ SY^ƒ ËLK<:: 6. ¾ÑÖ` S ƒ K›=”yeƒS”ƒ TªM 1 ¾S ƒ ዓÖnkU °pÉዓ SW[ƒ ዓዓዓዓዓ Ø“ƒ uT"H@É ዓዓዓ b) Depending on their agreement they may rent out the land and share the rental price. c) The husband or the wife shall use turn by turn. d) They shall have the right to transfer their use right to any farmer upon compensation. e) One of them may give his or her share for the other upon compensation voluntarily. The amount of compensation shall be determined by law. 9. Contract entered in accordance with sub article 8 (c, d, and e) of this article shall be registered by the Office, and the holding certificate shall be given for the new holder. 10. Without prejudice to sub article 8 (c, d, f and e) of this article, the divorced husband and wife who can not divide their land for the smallness of the holding or transfer it one to the other shall be registered by the name of both couples and commenlly use it. 11. During divorce where the couples want to transfer thier holding to their children it shall be registered by the name of the children. 11 qabiyyee lafa isaa hunda kireessuu, yookiin kan misoomsu waliin galii qooddachuu, yookiin humna namaa qacaruudhaan fayyadamuu ni dandaa’a. 13. Abbaa Warraa fi Haati Warraa yoo addaan bahan yookiin miseensi maatii isaanii qabiyyee lafaa yoo addaan hiratan lafa qabiyyee manaa addaan qooddachuu yookiin waliigalteedhaan waliin ittifayyadamuu ni danda’u. 14. Abbaan qabiyyee lafti mana isaa misooma jallisiif jalaa oole lafa manaa addatti safaramee giddugaleessaan bal’ina lafa mana jiraattota naannoo isaaniitiin ilaalamee iddoo biraatii lafa namaan hin qabamne yookiin abbaan qabiyyee lafa isaa fudhate lafa roobatiin jijjiiraadhaan bakka bu’uufii qaba 15. Namoonni lafti mana isaanii misooma jallisii jala oole akkaataa karoora itti fayyadama lafaa qoratamee qophaa’uun lafti mana jirrenyaa qopha’ee ni kennamaaf. 16. Lafa manaa jedhamee murtaa’ee kennameen alatti namni kamiyyuu lafa faayidaa adda addaa kan akka qonna, dheedicha, bosonaa fi kan kana fakkaatan oolu waajjira irraa hayyama osoo hin argatin gara lafa manaatti jijjiiruun dhorkaadha. 17. Keewwata kana keewwata xiqqaa (16) jalatti kan tumame yoo jiraatellee horsiisee bulaa yookiin gamisa horsiisee bulaa mana yeroof keessa jiraatan waliigaltee isaaniitiin iddoo yeroof qubatutti ijaarrachuu ni danda’u. 6. Lafa Baadiyyaa Investimentiif Oolchuu 1. Biiroon uummata hubachiisuudhaan lafa baadiya invastimantiidhaaf oolu karoora ittifayyadama lafa baadiyaa irratti ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓ K›=”yeƒS”ƒ K=¨<M ¾T>‹M S ƒ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ" 2 ዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ 3 u=a¨< K›=”yeƒS”ƒ ዓ”Ç=¨<M ¾}¨c’” S ƒ ŸÃµዓ T[ÒÑÝ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ Ò` ዓዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓ Ãc×M" 4 ዓዓዓዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓዓ 5 ዓõዓ†¨< KT>Kዓ c‹ "d c=ŸðL†¨< uዓLዓዓ†¨< uT>ðMÑ<ƒ MTƒ Là ዓ”Ç=cT\ ዓT>SKŸዓ†¨< ›"Lƒ Ò` uSJ” u=a¨< –aË¡ƒ uT²Ò˃ }SMc¨< ዓ”Ç=ssS< ÃዓዓዓLM" ዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ 7. ¾ÑÖ` S ƒ” TŸ^¾ƒ 1 u›ªÏ ›”kê 10 ”®<e ›”kê 1 ¾}Å’ÑÑ ¾S ƒ eóƒ KUÓw ዓIM 0.5 H@¡ዓ`" KsT> cwM 0.25 H@¡ዓ`" uSe• ¾T>KT 0.25 H@¡ዓ`" ዓ“ Ÿ²=Á uዓ‹ ዓJ’ TŸ^¾ƒ ¡M¡M ’¨<" 2 u²=I ›”kê ”®<e ›”kê 1 ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓ 12. In accordance with the Article 6 (14) of this Proclamation any person who cans not caltivat because of retirment, disability or disease shall have the right to rent out their holding partially or fully, or give to share cropping or use by hiring labour. 13. During divorce a husband and wife or members of their families shall have the right to share or use in common the residential areas while they share their holdings. 14. Any person with disease whose residential area is taken for irrigation shall be substituted land for residential area which shall be equivalent to the average land for residential area in that locality. Where unoccupied land is not available in that area the substitution shall be given from other places. 15. Individuals whose premises are expropriated for irrigation schemes shall get land for residential building according to the land use plan. 16. Except the determined land for residence, no person is allowed to convert crop land, grazing land and forest land into residential areas without a permission from the Office. 17. Notwithstanding sub-article (16) of this article, pastoralists or semi – pastoralists shall have the right to build the temporary houses in their settlement areas for the period they stay by their agreement. 6. Rural Land Use for Investment 1. The Bureau shall undertake study and prepare land for investment based on 12 hundaa’ee qorannoo gaggeessuun qopheessee ragaa lafa qopha’ee Komishinii Investimentii Oromiyaatiif ni kenna. 2. Qonnaan bulaan, horsiisee bulaan yookaan gamisa horsiisee bulaan qabiyyee dhuunfaa isaa investmentiif oolchuu ni danda’a. Haalli raawwii isaa qajeelfamaan qophaa’a. 3. Biiroon lafa investimentiif akka oluu murtaa‘e waraqaa ragaa qabiyyee lafaa waliin qaama murtaa’eef ni kenna. 4. Lafa investimentiif murtaa’u ialaalchisee Biiroon tilmaama beenyaa qaama dhimmi ilaalu waliin ni hojjata; beenyaanis mallaqaan yookiin akaakuun akka raawwatamu ni hordofa. 5. Namoota qabiyyee lafa isaanii irraa ka’anii beenyaan maallaqaan kaffalamuuf fedhii isaanii irratti hundaa’ee misooma barbaadan irratti akka bobba’aniif Biiroon qaama dhimmi ilaallatu waliin pirojeektiin qophaa‘ee deebi’anii akka ijaaraman ni hordofa, ragaa ni qabata, raawwii isaa yeroo yeroon gabasa ni dhiyeessa. 7. Lafa Baadiyaa Kireessuu 1. Akkaataa Labsii keewwata 10 keewwata xiqqaa (1) jalatti tumameen bal’inna lafa qabiyyee midhaan nyaataaf heektaara 0.5, biqiltuu dhaabbataaf heektaara 0.25, lafa jallisiin misoomuuf heektaara 0.25 fi isaa gadi ta’e kireessuun dhorkaadha. 2. Keewwata kana keewwata xiqqaa (1) jalatti kan tumame akkuma eggametti ta’ee; ዓ. ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ K. u²=I ›”kê ”®<e ›”kê (1) ¾}Å’ÑѨ< ዓ”Å}Öuk J• KUÓw ዓIM ÓTi (0.5) H@¡ዓ` ዓ“ ዓ²=Á uዓ‹ ¾J’ ²S“© ዓ`h ዓ”Å Êa ዓ`vዓ" ¾¨}ƒ Ÿwƒ °`vዓ" ዓ”edƒ TዓKw"•ዓ“ ¾SdዓK<ƒ” KT"H@É uêQðƒ u?~ }[ÒÓÙ ዓeŸ õዓ¨< ÓTi TŸ^¾ƒ ÉLM" 3 uዓS“© ¨ÃU uvIL© Se• ¾T>KT S ƒ ¾SÖkU Swƒ ÁK¨< vKõ• "K¨< õዓ ዓeŸ ÓTi TŸ^¾ƒ ËLM" 4 ¾ÓM ¨ÃU ¾Ò^ õዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓSÖkU Swƒ ÁL†¨< vM“ T>eƒ ¨ÃU ¾Ò^ õዓ ÁL†¨< c‹ õዓ†¨<” KTŸ^¾ƒ vKSw„‡ SeTTƒ Õ`v†ªM:: ዓ²=I ¨<Ü ¾T>Å[Ó ¾Ÿ=^à ዓዓ }kvÃ’ƒ ዓÕ[¨<U" 5 u›ªÏ ›”kê 10 ”®<e ›”kê (8) Y` u}Å’ÑѨ< SW[ƒ vKõዓ¨< ŸvKGwƒ ¨ÃU ŸK?L c¨< Ò` ¨<M uTÉ[Ó S ƒ" Ñ”²w" °ዓkƒ“ ‚¡•KAÍ= uTk“˃ ዓ²S“© ዓ`h ¨ÃU uvIL© ዓዓዓዓ S ~” uTMTƒ SÖkU ËLዓ" 6 u²=I ›”kê ”®<e ›”kê (5) ¾}Å’ÑÑ ዓ”Å}Öuk J• uõዓ¨< Là uÒ^ ¾SÖkU Swƒ "L†¨< c‹ Ò` eUU’ƒ S•` Õ`uዓM:: ¾T>KT¨< S ƒ vIL© ዓ`h ዓJ’ ዓeዓ feƒ ¯Sƒ ዓዓ ²S“© ዓ`h ዓJ’ ዓeŸ ›Y^ ዓUeƒ ¯Sƒ ¾TÃuMØ Ÿ=^à J• uvKÑ<ÇÄ‹ eUU’ƒ ¨<K< K=ዓÅe ËLM" 7 T”—¨<U S ƒ” K²S“© ¨ÃU KvIL© ዓ`h KTŸ^¾ƒ ¨ÃU uÒ^ KTMTƒ the rural land use plan by creating awarness of people on investment and provide information to Oromiya Investment Commission. 2. Farmers, Pastoralists or semi-pastoralists may use their holdings for investment. Its execution shall be decided buy directive issued. 3. The Bureau shall give the land detrmind for investment and holding certificate for whom the land is decided. 4. The compensation for the investment land that determined for this purposes shall be estimated by the Bureau work in collaboration with conserned bodies and follow up the payment to be executed in cash or in kind. 5. The Bureau shall follow up the land holders that take compensation to be rehabilitated through preparing project in collaboration with conserned bodies, keep information regarding the execution and send timlly reporte. 7. Rural Land Renting 1. In accordance with Article 10 (1) of the Proclamation land holding less than 0.5 hectar for crops, 0.25 hectar for permanent crops and 0.25 hectar for irrigation shall not be rented out. 2. Without prejudice to sub-article (1) this article: 13 a. Namni sababa umuriitiin yookiin qaama miidhamummaan yookiin dhibeedhaaan ofii isaaniitii hojjechuu kan hin dandeenye ta’uu bulchiinsa gandaatiin mirkanaayee qabiyyee isaa hunda kireessuu ni danda’a. b. Bal’inna qabiyyee lafa midhaan nyaataa heektaara 0.5 fi isaa gadi ta’e misooma qonna hammayyaa kan akka horsiisa lukkuu, misooma horii annanii, horii furdisuu, fi kan kana fakkaatan kan gaggeessu yoo ta’e Waajjiraan mirkanaa’ee hanga walakkaa kireessuun ni danda’a. 3. Abbaan mirga itti fayyadama qabiyyee lafa jallisii karaa hammayyaatiin yookiin aadaatiin misoomu qabu qabiyyee isaa irraa hanga walakkaa kireessuu ni danda’a. 4. Qabiyyee dhuunfaa yookiin waliinii kan kireeffamu yoo ta’e mirga itti fayyadama qabiyyee sanaa kan qaban Abbaa Warraa fi Haadha Warraa yookiin namoota qabiyyee waliin qabaniin irratti waliigalamuu qaba. Waliigalteen kireessuu lafaa haala kanaan alaatiin raawwatamu fudhatama hin argatu. 5. Akkaataa labsii keewwata 10 keewwata xiqqaa (8) jalatti tumameen abbaan qabiyyee lafaa abbaa qabeenyaa yookiin nama biroo waliin waliigaltee uumuudhaan lafa, maallaqa, beekumsaa fi teeknooloojii walitti qindeessuudhaan qonna hammayyaa yookiin aadaatiin waliin lafa misoomsanii fayyadamuu ni danda’u. 6. Keewwata kana keewwata xiqqaa (5) jalatti kan tumame akkuma eegametti ta’ee, waliigalteen ¾T>Å[Ó ዓዓ uêOõ J• ዓêQðƒ u?ዓ SêÅp ዓ“ SS´Ñw ዓKuƒ" 8 u²=I ›”kê ”®<e ›”kê 7 ¾}Å’ÑÑ ዓ”Å}Öuk J• S ~” uÒ^ uTMTƒ U¡”Áƒ ዓvKõዓ¨< ¾SÖkU Swዓ ዓዓ ዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓ Tዓ}LKõ ¾}ዓKዓK ’¨<" 9 S ƒ” uÒ^ KTMTƒ ¨<M uT>Å[Óuƒ ¨pƒ ¾T>KT¨< S ƒ eóƒ" ¾}ªªÄ‹ ¾ÓM“ ¾Ò^ HLò’ƒ" c=KÁ¿ sT> ዓwM ዓ”Å u<“"T”ÑA ዓ“ ¾SdዓK<ƒ” ¾T>ŸóðK<uƒ G<’@ዓ ¾}KÁዓ ¨Ü‹ ዓ“ K?KA‹ ¾Ò^ ዓw[„‹ ¡õõM G<’@ዓ u¨<M eUU’ƒ ¨<eØ uÓMê SkSØ ዓKuƒ" 10 ዓዓዓ ዓዓዓዓ ¾ዓ`w„ ›Å` S ƒ TŸ^¾ƒ ¨ÃU ŸvKGwƒ ¨ÃU ŸK?L c¨< Ò` uSJ” TMTƒ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓêዓዓዓ u?ዓ c=[ÒÑØ w‰ ’¨<" 11 u¨<K< ¨<eØ uÓMê "M}kSÖ ue}k` }ዓ^à ¾}ዓ^¾¨<” S ƒ KK?L c¨< ›dMö TŸ^¾ƒ ¾}ŸKŸK ’¨<" 12 uvKõዓ ¨ÃU u}ዓ^à ¨ÃU uG<K~U Vƒ U¡”Áƒ ¾›ዓ^à ¨ÃU ¾}ዓ^à ¨^j‹ ¾SÖkU Swƒ ›Ã’"U" 13 ²?Ó’~ ¾K?L ›Ñ` ¾J’ c¨< ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ðnÉ "M•[¨< ue}k` ¾›`f ›Å`" ¨ÃU ¾›`w„ ›Å` ¨ÃU ŸòM ዓ`w„ ›Å` S ƒ SŸ^¾ƒ ዓዓዓዓዓ" 14 ¾›`f ›Å` ¨ÃU ¾ዓ`w„ ›Å` ¨ÃU ŸòM ዓ`w„ ›Å` S ƒ õዓ Là }Ÿ^ዓ Áð^¨< ”w[ƒ Ÿ¨<M ዓS” ¨<Ü u°Ç K=Á´ ›Ã‹MU" 15 ¾ÓM õዓ” Ÿ<ዓ ÑÖU uTÉ[Ó Kዓóò ዓ`h ¾T>Ÿ^à S ƒ a) Disabled, aged and sick person shall have a right to rent out their entire holdings where ti is approved by the kebele administration. b) Rural land holding for crops equivalent to 0.5 hectar and less shall be rented out only for poultry farming, fattening dairy farms and for similar purpose up to half of it, upon the approval of the Office. 3. Any person who has got the right to develop rural land by modern or traditional irrigation shall have the right to rent out up to half of his holding. 4. Private or joint possession right on holding intended to rent shall bear the consent of a husband and wife or any other person who have joint possesion right on holding. Any contract which is made inconcistant with this statement is invalid. 5. In accordance with article 10 (8) of the proclamation any land holder shall have the right to develop his holding jointly by making contract with private investor throughcombining their resources, knowledge and technologies for modern or traditional agricultural development. 6. Without prejudice to sub article 5 of this article such contract shall bear the consent of all persons who have privet or joint possession on holdig. The term of the contract shall be up to 3 years for traditional farming and 15 14 raawwatamu qabiyyicha irratti dhuunfaadhaan yookiin waliin namoota mirga itti fayyadamaa qaban waliin kan irratti waliigalame ta’uu qaba. Lafti misoomu qonna aadaa yoo ta’e hanga waggaa sadii (3) fi qonna hammayyaa yoo te’e hanga waggaa kudha shanii (15) yeroo hin caalleef ta’ee, fedhii abbootii dhimmaatiin waliigaltee haaromsuun ni danda’ama. 7. Qonna hammayyaas ta’e kan aadaa qabiyyee lafaa kireessuu yookiin waliin misoomsuu ilaalchisee waliigalteen taasifamu kamiyyuu barreeffamaan ta’ee, Waajjira biratti mirkanaa’ee galmaa‘uu qaba. 8. Kewwata kana keewwata xiqqaa (7) jalatti kan tumame akkuma eegametti ta’ee sababa qabiyyee lafaa waliin misoomsuutiin laficha abbaa qabiyyee irraa kara kaminiyyuu gara qaama waliin misoomsuuf waliigalametti dabarsuun dhoorkaadha. 9. Lafa waliin misoomu ilaalichisee waliigalteen yeroo taasifamu bal’inna lafa waliin misoomuu, gahee waliigaltootaa maal akka ta’e, yoo addaan bahan haala qoodiinsa qabeenya dhaabbataa kan akka Bunaa, Maangoo fi kan kana fakkaatan, qoodiinsa baasii adda addaa fi qabeenya waliinii kan biroo waliigaltee keessatti ifatti taa’uu qaba,kan hin ibsamne yoo ta’e waliigaltichi fudhatama hin qabu. 10. Lafa horsiisee bulaa dhuunfaan qabame kireessuun yookiin abbaa qabeenyaa yookiin namoota biroo waliin misoomsuun fudhatama kan q abaatu Waajjiraan yoo mirkanaa’e qofa ta‘a. 11. Namni lafa kireeffate waliigaltee kireessuu lafaa keessatti yoo ibsame malee laficha dabarsee kireessuun dhoorkaadha. 12. Waliigaltee abbaa qabiyyee fi kireeffataa jidduutti taasifamu sababa du’aatiin mirgi itti fayyadama dhaaltoota kireessaa fi kireefataa hin tuqamu. 13. Namni lammummaan isaa biyya alaa ta’e qaama seeraan aangoon kennaameef irraa hayyama yoo ዓዓዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ¾ÓM õዓ ¨c” ¾T>ÑMê "`ዓ ዓዓÒ˃ ዓKuƒ:: 8. ¾ÑÖ` S ƒ Ÿ=^à ¨<M T[ÒÑØ መመ መመመመመ u›ªÏ ›”kê 10 ”®<e ›”kê 3 u}Å’ÑѨ< SW[ƒ ¾ÑÖ` S ƒ Ÿ=^à ¨<M KSS´Ñw“ KT[ÒÑØ ዓ²=I uዓ‹ ¾}ÑKèƒ ዓTELƒ Õ`v†ªM: 1 ¾ÑÖ` S ƒ ¾Ãµዓ ዓዓዓዓዓዓ T[ÒÑÝ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓ 2 ¾¨<M Ñ>²?“ ዓS“© ¨ÃU vIL© •`h eKSJዓ ዓዓዓዓ" 3 ›Ÿ^Ä‹ vM“ T>eƒ ŸJዓ ¾Òw‰ ¨<M ¨ÃU ዓkuK? ዓዓዓዓዓ ዓዓዓ u?ƒ vM“ T>eƒ eKSJ“†¨< T[ÒÑÝ ÅwÇዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ" 4 S ~ ¾T>Ÿ^Ãuƒ ªÒ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ" 5 ¾T>"H@Ũ< ¾ዓ`h MTƒ ›Ã’ƒ ዓ”Å w`° cwM" ¾pvƒ" ¾Ø^Ø cwM ¨ÃU u<“ ¨ÃU ›ƒ¡Mƒ“ õ^õ ¨ÃU •ዓ`vዓ“ ¾SdcK<ƒ" 6 ዓዓ u¨<¡M“ ¾T>"H@É ŸJ’ QÒ© ¾¨<¡M“ Te[Í" 9. መመመመ መመመመ መመመ መመመ መመመመመ መመመ መመ መመመ መመመመመመ መመመ ¾ዓ`f ዓÅ`" ዓ`w„ ›Å` ¨ÃU ዓòM ›`w„ ›Å` S ƒ Ÿ=^à ¨ÃU uÒ^ ¾TMTƒ ¨<M e^ Là ዓªK uዓL ዓ²=I uዓ‹ ዓ}ÑKèƒ U¡”Á„‹ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ: 1 }ዓ^à S ~” vKSÖul“ vKS”Ÿvዓu< U¡”Áƒ S ~ Là years for the modern farming, it may be extended upon agreement of the parties. 7. Any contract made on renting land holdings or joint development for modern or traditional farming shall be in writing, approved and registered by the Office. 8. Without prejudice to sub article 7 of this article transfer of possession right of land holder by the reason of contract, to the party with who contract is made to develop jointly shall be forbidden. 9. The contract made on joint development shall be invalid unless it contains details and conditions like the erea of land to be developed, each side and commen responsibilities of parties ,how to share the permanent assets such as coffee, mango and etc, sharing of other expenditures and common properties. 10. An agreement of renting on private holding of pastoralists or developing with investor or with other person shall be invalid unless it is confirmed by the Office. 11. Transfer rented land through renting to the third party is prohibited unless it is defined initially in the conract. 12. Thecontract made between the land holder and renter shall not affect the rights of successor of both parties due to the death of one party or both. 13. A person who is foreign citizen shall not have a right to use land through rental on land holding of a farmer or pastoralist or semi-pastoralist, unless he is licensed from an authorized 15 qabaate malee lafa Qonnaan Bulaa, gamisa Horsiisee Bulaa yookiin Horsiisee Bulaa kireeffachuu hin danda’u. 14. Qabiyyee lafa baadiyaa Qonnaan Bulaa, Horsiisee Bulaa yookiin gamisa Horsiisee Bulaa irratti qabeenya kireeffataadhaan horatame sababa idaa dhuunfaa isaatiin bara waliigaltee kiraatiin ala qabamuu hin danda’u. 15. Lafa qabiyyee dhuunfaa qotee bulaa adda addaa walitti fiduudhaan qonna babaldhaaf kireeffamu daangaan isaa akka beekamu kaartaan daangaa lafa qotee bulaa dhuunfaa agarsiisu qophaa‘uu qaba. 8. Waliigaltee Kireessuu Lafa Baadiyaa Mirkaneessuu fi Galmeessu Akkaataa labsii keewwata 10 keewwata xiqqaa (3) jalatti tumameen waliigalteen kireessuu lafa baadiyaa mirkanaa’uu fi galmaa‘uuf waantoonni armaan gadii guutamuu qabu. 1. Waraqaa ragaa abbummaa qabiyyee lafa baadiyaa dhiyeessuu. 2. Yeroo waliigaltichaa fi qonna aadaa yookiin hammayyaa ta’uu isaa ibsuu. 3. Kireesitoonni Abbaa Warraa fi Haadha Warraa yoo ta’an ragaa fuudhaa fi heerumaa yookiin Abbaa Warraa fi Haadha Warraa ta’u isaan ragaa mana murtii hawaassummaa gandaatiin mirkanaa’e dhiyeessuu qabu. 4. Gatii lafichi ittiin kireeffamu waliigaltteen isaa beekamuu qaba,; 5. Gosa misooma qonnaa gaggeeffamu kan akka midhaan biilaa, dibata, dheedhii yookiin buna, Ñ<ǃ SÉ[c< ዓዓዓዓዓ ዓዓ ዓ}[ÒÑÖ" 2 ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ 3 ዓዓዓዓዓ S ~ዓ ዓQ´w ØpU ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓዓዓ" 4 ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ 3 ዓዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ 10. ¾ÑÖ` S ƒ õመ u¨<`e ¨ÃU ueÙመ Te}KKõ 1) u›ªÏ ዓ”kê 9 ”®<e ›”kê 1 e` ¾}Å’ÑÑ T”—¨<U ¾ÑÖ` S ƒ ¾SÖkU Swƒ ÁK¨< ዓ¨< ¾ÓM ¨ÃU ዓዓዓ õዓ¨<” ዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓዓ 2) u›ªÏ ›”kê 9 ”®<e ›”kê 5 u}Å’ÑѨ< SW[ƒ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓ/ ዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓ/ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓ ዓ/ ዓዓዓ ዓዓ ዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ body. 14. Any property produced by renter on the rented holdings of farmers or pastoralists or semi-pastoralists shall not be subjected to personal debt after the termination of the contract. 15. Farmers’ private land holding rented by combining parcels for large scale farming shall bear the exact location map to identify the privet land boundaries of each farmer. 8. Registration and approval of rural land rental contract I n accordance with Article 10 (3) of the Proclamation registration and approval of rural land renting shall be fulfilled the following details: 1. Rural land holding certificate shall be available, 2. Define terms of the contract and whether its modern or traditional farming, 3. If the renters are husband and wife marriage certificate or any evidence that ascertain their marriage shall be available from kebele social court, 4. The renting price agreed upon shall be known, 5. Types of agricultural development intended such as cereals, oil crops ,coffee or vegetables or livestock and etc shall be known, 6. If the contract is done through an agent representation document shall be available. 16 yookiin kuduraa fi muduraa yookiin horsiisaa fi kan kana fakkaatan, 6. Waliigaltichi bakka bu’ummaan kan gaggeefamu yoo ta’e ragaa bakka bu’ummaa. 9. Mirgi itti fayyadama qabiyyee lafa waliigaltee kiraan argame haala ittiin hafuu danda‘u Waliigalteen kireessuu yookiin waliin misoomsuu qabiyyee lafa Qonnaan Bulaa, Horsiisee Bulaa yookiin Gamisa Horsiiee Bulaa erga raawwatamee booda mirgi itti fayyadama qabiyyee lafaa sababa armaan gadiitiin hafuu ni danda’a: 1. Kireeffataan kunuunsaa fi eegumsa raawwachuu dhabuutiin lafichi kan manca’e ta’uu Waajjiraan yoo mirkanaa’e; 2. Kireessaa fi kireefatan yoo waliigalan; 3. Laficha Mootummaan faayidaa uummataatiif kan barbaadu ta’uu Waajjiraan yoo mirkanaa’e; 4. Keewwata kana keewwata xiqqaa (3) jalatti kan tumame akkuma eeggametti ta’ee; kireeffataaf qabeenya laficha irraa qabuu fi baasii laficha misoomsuuf baase koree bulchiinsi Aanaa hundeessuun tilmaamamee kan kafalamuuf ta’a. 10. Qabiyyee lafa baadiyaa dhaalaan yookiin kennaan dabarsuu 1. Akkaataa labsii keewwata 9 keewwata xiqqaa (1) jalatti tumameen namni mirga ittifayyadama lafa baadiyaa qabu kamiyyuu ዓዓ ዓዓዓዓዓዓ 3) T”—¨<U ¾ÑÖ` S ƒ ¾SÖkU Swƒ uQÓ ¾T>ðkÉKƒ c¨< ¾ÑÖ` S ƒ u¨<`e ¨ÃU ueÙዓ KTÓ–ƒ uïዓ M¿’ƒ ›ÃÅ[ÓuƒU:: 4) u›ªÏ ›”kê 9 ”®<e ›”kê (1) Y` u}Å’ÑѨ< SW[ƒ ¾ÑÖ` S ƒ KS¨<[e pÉT>Á ¾TÕ[¨< ዓ¨< ¾sT> ”w[ƒ U`ƒ ዓ”Å u<“ ݃ T”ÑA ›u<"Ê ዓ“ ¾SdcK<ƒ ¾feƒ ¯Sƒ U`ƒ S ~” ¾S¨<[e pÉT>Á "L†¨< c‹ Ò` KTU[ƒ ዓeðLÑ> ¾J’¨<” ¨Ü uS‰M U`~” S"ðM ËLK<" 5) u²=I ›”kê ”®<e ›”kê 4 ¾}Å’ÑÑ u=•`U ዓዓeƒ ¯Sƒ uዓL ዓዓዓዓ ዓዓ sT> ”w[ƒ U`ƒ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ KS¨<[e ዓpÉT>Á Swƒ ዓK¨< c¨< ዓዓ" 6) u›ªÌ ›”kê 9 ”®<e ›”kê (2) u}Å’ÑѨ< SW[ƒ ŸS ~ uT>ј Ñu= ¾T>}ÇÅ\ ¨^j‹ ¨ÃU K?L Ñu= ¾K?L†¨< ¾TÕ\ ŸJ’ sT> cwM ዓ”Å u<“" ݃" T”ÑA" ዓu<"Ê ዓ“ ¾SdcK<ƒ vK õዓ¨< LK<ƒ ¾u?}cw ›vLƒ u¨<`e QÓ SW[ዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ 7) ¾S ƒ õዓ•vKu?ƒ uõዓ¨< Là Áð^¨<” sT> ”w[ƒ Ku?}cu< ›vLƒ ŸÃµዓ¨< Ò` ueÙዓ Te}LKõ ËLM" 8) ¾ÑÖ` S ƒ KUÓw ዓIM ÓTi H@¡ዓ`" KsT> cwM \w H@¡ዓ`" uSe• ¾T>KT \w H@¡ዓ` ዓ“ Ÿ²=Á uዓ‹ ÁK¨< c¨< Ku?}cu< ›vLƒ ¨ÃU S ƒ KK?L†¨< KMÏ MЇ ueÙዓ KTe}LKõ õዓ¨<” TŸóðM ¾KuƒU" 9) ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓ 9. Termination of rental contract Any contract made on renting of farmers ,pastoralists or semi-pastoralist holding can be terminated under the following conditions: 1. If the land is damaged due to failur of the user to preserve and protact the land and this is confirmed by the Office, 2. If both parties enter into an agreement, 3. If the land is required by the government for public interest and it is confirmed by the Office, 4. Without prejudice to sub-article (3) of this article the properties on the rented land and expenditures to develop the land shall be paid to the renter based on the estimation of the Committee established by Wereda administration. 10. Transfer of Rural Land Holding through Inheritance or Gift. 1. In accordance with article 9 (1) of the proclamation, any person who has got the right to use rural land shall have the right to bequeath his own or common holding to landless members of his family who is living on income 17 qabiyyee dhuunfaa yookiin waliin qabu lafa dhabeeyyii miseensa maatii isaa galii laficha irraa argamuun jiraatan, yookiin galii biraa kan hin qabnee fi dhaabbataan abbaa qabiyyee waliin jiraatu mirga dursa dhaalaan argachuu ni qabaatu. 2. Akkaataa labsii keewwata 9 keewwata xiqqaa (5) jalatti tumameen Qonnaan Bulaan, Horsiisee Bulaan yookiin gamisa Horsiiee Bulaan mirga ittifayyadama qabiyyee lafa baadiyaa kennaadhaan dabarsuu kan danda’u . a. Ijoollee isaa kan galii lafa saniitiin bulan; b. Nama biraa galii biraa hin qabneef dhaabbataan abbaa qabiyyee waliin kan jiraatan; c. Lafa dhabeeyyii ijoollee fi ijoollee ijoollee isaa galii biraa hin qabne; ta’uu isaanii ragaa Mana Maree Bulchiinsa Gandaatiin mirkanaa’e yoo dhiyaate qofa ta’a. 3. Namni mirgi ittifayyadama lafa baadiyaa seeraan hayyamameef kamiyyuu lafa baadiyaa dhaalaan yookiin kennaadhaan argachuuf saalaan garaagarummaan taasifamuu hin qabu. 4. Akkaataa labsii keewwata 9 keewwata xiqqaa (1) jalatti tumameen namni mirga itti fayyadama lafa baadiyaa dhaaluuf dursa hin qabne oomisha qabeenya dhaabbataa kan akka Buna, Jimaa, Maangoo, Abukaadoo, fi kan kana fakkaatan irraa argamu oomisha waggaa 3 namoota dursa dhaalaa qabiyyee lafaa qaban waliin baasii barbaachisaa ta’e danda’uun oomisha yookiin galii qoodachuu ni danda’a. 5. Keewwata kana keewwata xiqqaa (4) jalatti kan tumame yoo jiraatellee: oomisha waggaa 3 booda mirgi lafichaa fi oomisha qabeenya ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ 10) u›ªÏ ›”kê 9 ”®<e ›”kê (2) u}Å’ÑѨ< SW[ƒ õዓ” KS¨<[e pÉT>Á Swƒ LL†¨< ዓ‹ ¾›”É c¨< É`h KUÓw ዓIM ዓ”É H@¡ዓ`" ¾Se• ¨ÃU ¾sT> ዓwM S ƒ ዓeŸ \w H@¡ዓ` }cØ…†¨< ¾T>k[¨<” S ƒ K?KA‹ ¾u?}cw ዓvLƒ ¾S¨<[e Swƒ Õ^†ªM:: ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ 11. መመመመ መመ መመመመመ መመመመ መመመ መመመመ መመመመመ 1) ዓ`f ዓÅ`" ዓ`w„ ›Å` ¨ÃU ዓòM ዓ`w„ ዓÅ` ዓS ƒ õዓ¨< ዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓK?L ¾ÑÖ` vKõዓ Ò` ¨ÃU uõዓ¨< Là Áð^¨<” U`ƒ ዓK?L U`ƒ Ò` SKª¨Ø ËLM" 2) ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ 8 ዓዓ ዓዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ:: 12. ¾ÑÖ` S ƒ KTIu^© ›ÑMÓKAƒ TªM 1) u›ªÏ ›”kê 13 ”®<e ›”kê (1 ዓ“ 2) Y` u}Å’ÑѨ< SW[ƒ Qw[}cu< KTIu^© ዓÑMÓKAƒ ¾T>¨<M ዓ”Å ÑuÁ" KዓU’ƒ" KSnw` ዓ“ KSdዓዓƒ ›ÑMÓKA„‹ ¾T>¨<M S ƒ TÓ–ƒ ËLM" 2) KTIu^© ›ÑMÓKAƒ ¾T>ðKѨ<” S ƒ KT>Kp vKõዓ ዓS ~ Áј ¾’u[¨< ØpU }ÑU„ u¯Ã’ƒ ¨ÃU uÑ”²w ዓTIu[cu< ¨ÃU ዓS”ÓYƒ u"d QÓ SW[ƒ ዓዓዓዓዓዓ generated from the land or has no other means of income and permanently living with the land holder shall get priority for inheritance. 2. In accordance with article 9(5) of the proclamation, a farmer, pastoralist or semi-pastoralist, who has got the right to use the rural land shall have the right to transfer through gift only for: a) His children whose livelihood is based on that land, b) A person permanently living with the land holder and has no other means of income, c) Landlesses of his children and his grandchildren who has no other means of income and only where this is approved by the kebele administrative council and evidence is available. 3. Any person who is permited to use rural land by law shall have the right to get land in gift or inheritance without any sexual discrimination. 4. In accordance with article 9(1) of the proclamation , any person who has no priority to inherit the rural land use right shall have the right to share the product of permanent properties of three years like, coffee, mango ,avocado etc, with those who have got the priority to inherit. 5. Notwithstanding this article sub article 4, after three years the heirs who have got priority of inheritance shall have the right to use the product 18 dhaabbataatti fayyadamu kan nama mirga itti fayyadama qabiyyee lafa baadiyaa dhaaluuf dursa qabu ta’a. 6. Akkaataa labsii keewwata 9 keewwata xiqqaa (2) jalatti tumameen dhaaltoota galii qabiyyee lafa san irraa argamuun jiraatan yookiin galii biraa hin qabne kan hin jirre yoo ta’e, qabeenya dhaabbataa kan akka Buna, Jimaa, Maangoo, Abukaadoo fi kan kana fakkaatan dhaaluun akkaataa seera dhaalaatiin kan murtaa’u ta’a. 7. Qabeenya dhaabbataa qabiyyee lafa baadyaa irratti horatame abbaan qabiyyee miseensa maatii isaatiif kennaadhaan dabarsuu ni danda’a. 8. Namni qabiyyee lafa baadiyyaa kan midhaan nyaataaf heektaara 0.5, biqiltuu dhaabbataaf heektaara 0.25 kan jallisiin misoomu heektaara 0.25 fi isaa gadi qabu kennaadhaan dabarsuuf qabiyyicha addaan qooduun hin danda’u. 9. Lafa Misooma qonnaa hammayyaa kan akka horsiisa lukkuu ,horii aanaanii,horii furdisuu fi kan kana fakkaataniif oolu bal’inna lafaa kennaan dabrsuun danda’amu ilaalchisee qajeelafama Biiroon bahuun kan murtaa’u ta’a. 10. Akkaataa labsii keewwata 9 keewwata xiqqaa (2) jalatti tumameen qabiyyicha namoota mirga dhaalaatiin dursa qabaniif gaheen nama tokkoo lafa midhaanii heektaara tokko, lafa jallisii heektaara 0.25 fi qabeenya dhaabbataa heektaara 0.25 kan hin caalle kennameefii kan hafu irratti miseensa maatii biraa waliin mirgi dhaalaa ni eeggamaaf. Raawwiin isaa qajeelfama bahuun kan murtaa’u ta’a. 11. Qabeenya lafa gubbaatti horatame yookiin qabiyyee lafa waljijjiiruu 1. Qonnaan Bulaa, gamisa Horsiisee Bulaa yookiin Horsiisee Bulaan qabeenya qonnaa qabiyyee lafa isaa irratti horate ዓዓዓዓ" 3) KTIu^© ›ÑMÓKAƒ ¾T>¨<M Sዓƒ ØÁo ukuK? ዓe}ÇÅ` ዓዓዓዓ ዓêIðƒ u?ዓ }Ö”„ K¨[Ç ዓe}ÇÅ` U¡` u?ƒ uTp[w ¾T>¨c” ÃJ“M" 4) KTIu^© ›ÑMÓKAƒ ¾T>¨<M S ƒ ukuK? ዓe}ÇÅ` Y` J• uvKõዓ¨< eU }S´Óx ¾T>}ÇÅ` ’¨<:: 5) KTIu^© ዓÑMÓKAƒ ዓ”Ç=¨<M ¾}¨c’ S ƒ ¨<eØ ¾ÓM õዓ ዓ”Å S•]Á u?ƒ" ዓÓÉ u?ƒ“ ¾SdዓK<ƒ ¾T>ј ዓJ’ õዓ¨< }S´Óx“ }K¡„ KvKõዓ¨< ¾Ãµዓ T[ÒÑÝ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ uÓM ÃcÖªM:: መመመ መመመ መመመመ መመመ መመመ መመመመመመ መመመመመ መመመመመ መመመ መመመመመ 13. መS ƒ መመመ SS´Ñw“ S[Í T²Ò˃ 1 ¾T>S²Ñw ¾S ƒ õዓ•¾vKõዓ¨< eU" ¾}SዓÑuuƒ ዓS”" ዓ”ȃ ዓ”ÇÑ–" ¾S ~ eóƒ" ›ªd™‹" u}‰K SÖ” ¾S ~ KU’ƒ" ዓÖnkU ዓ“ ¾SdዓK<ƒ ዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓ ÃJ“M" 2 ¾}SዓÑu S ƒ S[Í ukuK? ዓe}ÇÅ`“ uêዓዓዓ u?ƒ u›Óvu< SkSØ ›Kuƒ" 3 ¾S ƒ S[Í ዓÁÁ´ Y`¯ƒ uu=a }²ÒÏ„ }Óv^© ÃJ“M:: 4 ¾}SዓÑu ¾ÑÖ` S ƒ S[Í ዓvKõዓ‹ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ¾T>ዓÅe ÃJ“M" 5 ¾ÑÖ` S ƒ ¾SÖkU Swƒ ÁK¨< of the permanent property. 6. In accordance with article 9(2) of the proclamation, in the absence of heirs with no other means of sources of income, the inheritance of permanent properties like coffee, chat, mango avocado etc, shall be according to the inheritance law. 7. A land holder who has got rural land use right shall have the right to transfer any properties produced on that land to his family members by gift. 8. Any person who has got rura land less than 0.5 hectare for crops, 0.25 hectar for permanent crops and 0.25 hectar irrigable lands shall have no right to redistribute the holding while transfer by gift to his family or landless children. 9. The size of holding to be transferred by gift for the modern agricaltural development such as poultry, dairy, fattening and others shall be decided by the directive issued by the Bureau. 10. In accordance with article 9 (2) of the proclamation, the holding shall be given to the heirs who have priority shall be given up to 1 hectare for crops,irrigable or 0.25 hectare for permanent crops and irrigable land for one person and the remaining shall be given to the heirs who have the right to inherit. The details shall be decided in directive issued by Bureau. 11. Exchange of Land Holding or Production on the Holding 19 qabeenya qonnaa lafa biraa irra jiru nama biraa waliin wal jijjiiruu ni danda’a. 2. Akkaataa labsii keewwata 8 jalatti tumameen qonna hammayyaatiif yookiin oorruu fageenya irra jiru naannoo tokkotti fiduuf abbootiin qabiyyee oorruu isaanii waljijjiruu ni danda’u. Raawwiin isaa qajeelfama bahuun kan murtaa’u ta’a. 12. Lafa Baadiyaa Tajaajila Hawaasaatiif Oolchuu 1. Akkaataa labsii keewwata 13 keewwata xiqqaa (1) fi (2) jalatti tumameen ummanni lafa iddoo tajaajila hawaasummaa kan akka gabaa, bakka amantaa, bakka awwaalaa fi kan kana fakkaatanii oolu argachuu ni danda’a, 2. Abbaan qabiyyee lafa ummanni tajaajila hawaasummaatiif barbaadu irra jiraatu faayidaa qabiyyicha irraa argatu akaakuun yookiin maallaqaan uummataan yookiin Mootummaan tilmaama qabeenyichaa akkaaata seera kaffaltii beenyaatiin kan kaffalamuuf ta’a, 3. Lafa tajaajila hawaasummaatiif Bulchiinsa Gandaatiin gaafatame Waajjiraan qoratamee mana maree Bulchiinsa Aanaatiif dhiyaatee kan murtaa’u ta’a, 4. Lafti baadiyaa tajaajila hawaasummaatiif oolu maqaa abbaa hayyamameetiin safaramee galmaa’ee Bulchiinsi Gandaa ni bulcha. 5. Lafa baadiyaa keessatti lafa tajaajila hawaasummaatiif akka oolu murtaa’e keessaa qabiyyee lafa dhuunfaa kan ta’e kan akka mana jireenyaa, daldalaa fi kan kana fakkaatan safaramee galmaa’ee waraqaan ragaa ዓ¨< ¾}S²Ñu ¾S ƒ õዓ¨<” S[Í ¾TÓ–ƒ ¨ÃU ¾T¨p Swƒ ›K¨<" 6 ¾}dዓ} S[Í ዓዓዓዓዓ ¨ÃU ¾}ዓÒË” S[Í ዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ 14. ¾ÑÖ` S ƒ መመመ 1) ¾ÓM" ¾¨M" ¾MTƒዓ ¾TIu^© ዓÑMÓKAƒ" ¾S”ÓYƒ õዓ ዓዓዓዓ S[ͬ òÒÍMዓ 2) K}S²Ñu“ ዓዓዓዓዓ S ƒ ¾}K¾ ¢É Ãc×M:: É”u\” ¾T>Ádà UM¡ƒ ÃÅ[ÒM:: 3) S ~ ዓዓዓዓዓዓዓ Ñ>²? vKõዓ¨<“ u=‰M ›ªd™‡ ዓ”Ç=Ñ–< ÃÅ[ÒM:: ›ªd™‡ ዓ”Ç=Ñ–< Ø] Å`f›†¨< ÁM}Ñ–< ዓJ’ ዓዓዓዓ ¾T>Ÿ“¨” ÃJ“Mዓ 4) S ƒ ¾SK"ƒ ዓLò’ƒ ¾}cÖ¨< c¨< QÒ© uJ’ ዓW^` KSðçU ÓÈዓ ›Kuƒዓ 5) ዓዓዓዓዓዓዓ S ƒ uT>SKŸƒ p ዓ ÁK¨< vKõዓ ዓዓዓዓዓዓ Kዓዓዓዓ ዓዓ uTp[w S ~ uÉÒT> ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ËLMዓ 6) ¾S ƒ vKõዓ’ƒ u¨<`e" ueÙዓ ዓ“ uSdcK<ƒ ¾T>K¨Ø ዓJ’ S ~” ዓ”ÅዓeðLÑ>’~ uÉÒT> ዓዓዓዓ ËLM:: 7) uM¿ G<’@ዓ SK"~ ዓ”Ç=qà 1) Farmer or pastoralist or semi-pastoralist shall have the right to exchange his rural land holdings or production from that holding with other individual. 2) In accordance with article 8 of the Proclamation rural land holders shall have the right to exchange their holdings by consolidating for modern agriculture or to make the farms adjacent. The details shall be issued in directive. 12. Utilization of Rural Land for Social Services. 1. In accordance with article 13 (1and 2) of the Proclamation, the community shall have the right to get land for social services like market places, relegous place, graveyard and etc. 2. The land holder whose holding is taken for the purpose of social services shall be compensated according to compensation law, for the properties he owned on that land in cash or in kind by the community or by government. 3. The rural land requested for social services by kebele administration, studed by the Office and approved by Woreda Administrattive Councel. 4. The rural land taken for social services shall be surveyed and registered by the name of the bearer and shall be administered by the Kebele administration. 5. The private properties like, residential 20 dhuunfaadhaan ni kennama. Kutaa Sadii Qabiyyee lafa baadiyaa galmeessuu, qawwisuu fi mirga ittifayyadamaa mirkaneessuu 13. Qabiyyee lafaa galmeessuu fi ragaa qopheessuu 1. Qabiyyeen lafaa galmaa’u maqaa abbaa qabiyyee, baraa fi haala argannaa, bal’ina, daangessitoota, hanga danda’ameen gabbina lafaa, ittifayyadamaa fi ragaa kan kana fakkaatan kan qabatu ta’ee, ragaan galmee irratti kan guutamu ta’a. 2. Ragaan lafaa galmaa’ee Bulchiinsa Ganda Baadiyaa fi Waajjira biratti sirnaan qabamuu qaba. 3. Sirni qabiinsa ragaa lafaa Biiroon qophaa‘ee hojii irra kan oolu ta’a . 4. Sababa jijjiirama abbummaa qabiyyee lafaatiin ragaan lafa baadiyaa galmaa’e yeroo yeroon kan haaromsamu ta’a. 5. Namni mirga itti fayyadama qabiyyee lafa baadiyaa qabu ragaa qabiyyee isaa galmaa‘ee jiru argachuu yookiin beekuuf mirga qaba. 6. Namni ragaa dogongoraa galmeesse yookiin ragaa qophaa’e balleessee argame seeraan kan gaafatamu ta’a. 14. Qawwisa Lafa Baadiyaa 1. Qabiyyee lafa baadiyaa kan dhuunfaa, kan waliinii, kan dhaabbilee misoomaa, kan Hawaasaa fi kan Mootummaa qawwiasam "M}¨c’ ue}k` T”—¨<U c¨< ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ:: 15. ¾Ãµመ vKu?ƒ’ƒ T[ÒÑÝ ¾Ue¡` ¨[kƒ SeÖƒ 1. ዓዓዓ ¾ÓM õዓ ¾J’< ዓ”Å ¾ዓ`h Td" ¾ÓÙi" ¾ÓM u?ƒ" ዓዓዓ Å”“ ¾SdዓK<ƒዓ S ƒ ¾SÖkU Swƒ vK¨< ዓ¨< eU }S´Óx ዓዓ }kÃf ¾Ãµዓ T[ÒÑÝ ¾Ue¡` ¨[kƒ Ãc×M" 2. ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ 3. ¾S”ÓY•© É`Ï„‹ S”ÓYዓ© ÁMJ’< É`Ï„‹" vKGw„‹" TIu^© É`Ï„‹ ዓ“ ¾SdcK<ƒ ዓዓዓዓ õዓ†¨< }S´Óx ¾Ãµዓ•T[ÒÑÝ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ Ãc׆ªM" 4. ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ 5. ዓዓዓዓዓ ዓ2ዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓ2ዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓ 6. u}KÁ¾ xዓ ¾ዓዓዓ S ƒ õዓ ÁK¨< c¨< ›”É ዓዓ ዓዓዓ uLà ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ" 7. ¾¨M ¾J’ ¾›`w„ ›Å`" ŸòM ›`w„ ›Å` ¨ÃU ›`f ›Å` õዓ ዓ”Å ÓÙi" Å”" U”ß ¨<H" ¾Ñ<ÉÕÉ ¨<G" Ÿ< ዓ“ ¾SdcK<ƒ ዓዓዓ uÒ^ uT>ÖkS< c‹ eU ¾Ãµዓ T[ÒÑÝ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ Ãc×M" 8. u²=I ›”kê ”®<e ›”kê7 ¾}Å’ÑѨ< premises, and commercial entities etc that located in the rural land determined for social purposes shall be measured, registered and the owner is given certificate individually. Parte Three Register,Surveyed and Assure the Useing Right of Rural Land Holding 13. Rural Land Registration and Certificate Preparation. 1) Land to be registered shall bear the name of the holder, year and type of acquisition, area, names of boundary land holder, fertility of the land, use and other related information shall be registered on books of registration. 2) The registered data shall be kept at kebele administration and the Office. 3) The handling of the data system shall be prepared by the Bureau and implimented. 4) The registered rural land record shall be subjected to update depending on the change of the holders from time to time. 5) Any person who has got the right to use rural land shall have the right to get or to know his holding record. 6) Any individual who recorded false information or lost records shall be liable by law. 14. Rural Land Surveying. 1. The rural land holding shall be surveyed and prepared according 21 ee ragaan ni qophaa‘a. 2. Lafa galmaa’ee qawwisamee koodiin addaa ni kennama, mallattoon daangaa agarsiisu ni kaawwama. 3. Yeroo Lafti galmaa’e qawwisamu abbaan qabiyyee fi hanga danda’ameen daangessit oonni akka argaman ni taasifama. Daangessitoonni akka argaman waamichi dabreefii kan hin argamne yoo ta’e qawwisuun lafaa kan raawwatamu ta’a. 4. Namni hojii lafa safaruu irratti ittigaafatumummaa qabu haala seera qabeessa ta’een raawwachuuf dirqama qaba. 5. Lafa qawwisuu ilaalchisee namni komii qabu iyyata Waajjiratti dhiyeessuudhaan irra deebi’amee akka qawwisamu gaafachuu ni danda’a. 6. Abbummaan qabiyyee lafaa dhaalaan, kennaadhaan fi kan kan fakkaataniin kan jijjiiramu yoo ta’e, akka barbaachisummaa isaatti lafichi irra deebi’amee akka qawwisamu taasisuun ni dandaa‘ama. 7. Haala adda ta’een akka turu kan murtaa‘e yoo ta’e malee, namni kamiyyuu qabiyyee lafa isaa galmessisuu fi qawwisuuf dirqama qaba. 15. Waraqaa ragaa abbummaa qabiyyee lafaa mirkaneessu kennuu 1. Biiroon qabiyyee dhuunfaa lafa baadiyaa kan akka lafa qonnaa, lafa dheedichaa, lafa manaa, lafa bosona dhuunfaa fi kan kana fakkaatan ዓ”Å}Öuk J• u¨M S ƒ Là ¾T>cØ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ }¨"à ¨ÃU ukuK? ›e}ÇÅ` ²”É ዓ”Ç=kSØ ÃÅ[ÒM" 9. ¾ÑÖ` S ƒ ¾SÖkU Swƒ ÁK¨< c¨< u¨<`e ¨ÃU ueÙዓ KK?L c¨< c=}LKõ ዓዓዓዓዓ ዓዓ }S´Óx ¾S ƒ õዓ¨< K}LKðKƒ c¨< ዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ÃcÖªM" 10. ¾ÑÖ` S ƒ õዓ ¾›”É c¨< É`h KUÓw cwM ÓTi (0.5) H@¡ዓ` KsT> }¡M \w (0.25) H@¡ዓ`" KSe• MTƒ \w (0.25) H@¡ዓ`" ዓ“ Ÿ²=Á uዓ‹ ŸJ’ õዓ¨< uSŸóðM ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ SeÖƒ ¾}ŸŸKŸK ’¨<" 11. vM“ T>eƒ uÒ^ ÁL†¨< ¾ÑÖ` S ƒ õዓ ¾Ò^ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ Ãc׆ªM" 12. ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ" 13. ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓ.5 ዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ 0.25 ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ 0.25 ዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓዓ 14. ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ 0.5 ዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ 0.25 ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ 0.25 ዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ to its use such as private, community service, organization,development and government 2. The regestered and surveyed land shall be given a unique code.Its boundaries’ are marked out. 3. Surveying of land shall be in presence of the land holder and his neighbors land holder possibly.Where the neighbors fail to appear after summon has given out, surveying shall be done in their absence. 4. Any person who has responsibility for land surveying shall have an obligation to undertake it lawfully. 5. Any person who has grievance regarding the survey result may submit petition to the Office for reresurveying. 6. Where the land holding title is subjected to change due to inheritance, gift and etc the land may be resurveyed as it found necessary. 7. Unless otherwise, determined by special condition to be delayed, any rural land holder has an obligation to make his holding to be surveyed. 15. Issuance of Land Holding Certificate 1. The Bureau shall provide a holding certificate for private land holding 22 maqaa nama mirga itti fayyadamaa qabuun galmeessee qawwisuudhaan waraqaa ragaa ni kenna. 2. Waraqaan ragaa kennamu maqaa abbaa qabiyyee, koodii qabiyyee, daangeestoota fi bal’ina lafaa kan qabatuu ta’a. 3. Dhaabbilee Mootummaa, Miti-mootummaa, Abbootii qabeenyaa, Dhaabbileen Hawaasaa fi kan kana fakkaatan qabiyyeen lafa isaanii galmaa‘ee waraqaan ragaa ni kennamaaf. 4. Waraqaan ragaa sadarkaa tokkoffaa dhawaataan waraqaa ragaa sadarkaa lamaffaatiin kan bakka bu’u ta’a, 5. Namni waraqaan ragaa sadarkaa lammaffaa argate kamiyyuu mirga abbaa qabiyummaa isaa kabachiisuu kan danda’u warqaan ragaa sadarkaa lammaffaa kennameef yoo dhiyyeefate qofa ta’a 6. Namni qabiyyee lafa baadiyaa bakka adda addaatii qabu waraqaa ragaa tokkoo fi isaa ol qabaachuu ni danda‘a. Raawwiin isaa qajeelfama bahuun kan murtaa’u ta’a. 7. Qabiyyeen waliinii Horsiisee Bulaa, gamiisa Horsiisee Bulaa yookiin Qonnaan Bulaa kan akka lafa dheedichaa, lafa bosonaa, bishaanii kan akka madda, eela, haroo fi kan kana fakkaatan maqaa namoota waliin itti fayyadamaniitiin waraqaan ragaa qabiyyee lafaa ni kennama. 8. Keewwata kana keewwata xiqqaa (7) jalatti kan tumame akkuma eeggametti ta’ee; waraqaa ragaa qabiyyee lafa waliinii bakka bu’aa abbootiin qabiyyee filatan yookiin Bulchiinsa Gandaa harka akka taa’u ni taasifama. 9. Mirgi itti fayyadamaa lafa baadiyaa dhaalaan yookiin kennaadhaan nama biraatiif yoo dabru 15. ¾ÑÖ` ¾S ƒ õዓ†¨< ¾Ò^ ¾J’< c‹ ¾Ò^ ¾Ãµዓ T[ÒÑÝ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ Ãc׆ªMዓ 16. uÒ^ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ¾}c׆¨< c‹ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓŸ<M ¾J’ ¾S ƒ õዓ ¾SÖkU Swƒ Õ^†ªMዓ 17. ’<a›†¨< uÒ^ J• ¾^d†¨< ¾J’ ¾S ƒ õዓ ÁL†¨< c‹ uÓL†¨< ¾Ãµዓ T[ÒÑÝ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ K=ÁÑ–< ËLK<ዓ 18. u¨<`e ዓዓዓ ueÙዓ ¨ÃU ŸS”ÓYƒ ¾ÑÖ` S ƒ ÁÑ– c¨< õዓ¨< ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ¾Ãµዓ T[ÒÑÝ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ÃcÖªM:: 19. sT> ዓዓዓዓ ዓ”Å ዓዓዓ i”¢^" T”ÑA" ›|"Ê" ዓ“ ¾SdcK<ƒ ዓ”Ç=G<U ¾ÓÙi S ƒ õዓ u}ðØa Å” ¨<eØ ዓዓዓ ዓዓ }Ö”„ ¾Ãµዓ T[ÒÑÝ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ¾T>ÁÑ–<uƒ G<’@ዓ ÃS‰‰Mዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ 20. K[ÏU Ñ>²? ÇÑዓT" }^^T ¨ÃU Å” ¨<eØ uዓ`h ¨ÃU uዓ”edƒ °`vዓ ¾T>•ዓ ዓዓ }Ö”„ S ~” KS”ŸvŸw“ KSÖup eUU’ƒ uTÉ[Ó ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ 21. ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ such as farming land, grazing land, residential areas, wood lots and etc, upon registration and survey. 2. The holding certificate which to be issued shall contain the name of the owner, unique code of the holding, the boundaries and the areas of the land. 3. Governmental Organizations, Non Governmental, Organizations, Private Investors, Civic Organizations and etc shall be given land holding certificates up on registration of their land holding. 4. The 1st level certificate shall be replaced by 2nd level certificate from time to time. 5. Any land holder who has been given 2nd level certificate shall be legal owner up on available the 2nd level certificate. 6. Any person who has got rural land holding from several places shall get more than one holding certificate. Its execution shall be decided by directive issued. 7. The common holdings of pastoralists , semi- pastoralists or farmers, like grazing land, forest, water points such as spring , well, ponds and etc, shall be certified by the name of the users. 8. Without prejudice to sub-article (7) of this article, certificate of common holding shall be kept with the representatives of the users or kebele administration. 9. The transfer of rural land use right by inheritance or gift to another shall be 23 waajjira biratti galmaa‘ee waraqaan ragaa nama qabiyyee lafaa dabarfameef ni kennama. 10. Qabiyyee lafa baadiyaa gaheen nama tokkoo bal’ina lafa midhaan nyaataa heektaara 0.5 lafa biqiltuu dhaabbataa heektaara 0.25, lafa jallisiin misoomu heektaara 0.25 fi isaa gadi yoo ta’e qabiyyicha addaan qooduudhaan waraqaa ragaa kennuun dhorkaadha. 11. Abbaa Warraa fi Haadha Warraa qabiyyee lafa baadiyaa waliin qaban waraqaan ragaa waliinii ni kennamaaf. 12. Abbaan Warraa yookiin Haati Warraa yoo du’an waraqaan ragaa lamaan keessaa kan jiranii fi dhaaltotaan qabamee kan itti fufu yoo ta’u lamaan isaanii yoo du’an qabiyyichi maqaa dhaaltotaatiin waliin yookiin dhuunfaa isaaniitiin waraqaan ragaa ni kennamaaf 13. Abbaa warraa fi haati warraa addaan yoo bahan bal’ina qabiyyee namni tokkoo qoodaan argatu kan midhaan nyaataa heektaara 0.5, kan biqiltuu dhaabbataa hektaara 0.25, kan jallisiin misoomu heektaara 0.25 fi isaa ol yoo ta’e waraqaan ragaa waliin kennameef jijjiiramee dhuunfaa isaaniitiin waraqaan ragaa qabuyyee ni kennamaaf. 14. Namoonni qabiyyee lafaa waliin qaban waliigalteedhaan yoo addaan qoodatan gaheen nama tokkoo lafa midhaan nyaataa heektara 0.5, lafa biqiltuu dhaabbataa heektaara 0.25, lafa jallisiin misoomu heektaara 0.25, fi isaa ol yoo ta’e waraqaan ragaa waliin kennameef jijjiramee dhuunfaa isaaniitiin akka argatan ni taasifama. 15. Namoonni qabiyyee lafa baadiyaa waliin qaban waraqaan ragaa qabiyyee lafaa waliin ni kennamaaf. 16. Namoonni waraqaan ragaa waliin kennameef mirga itti fayyadama qabiyyee lafaa wal-qixa 22. ዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ 23. ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓዓ 16. መመመመ መመመ መመመ መመመመመመመ መመመ 1 ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ:: 2 ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ:: 3 ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ:: 4 ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ (1ዓ2 ዓዓ 3) ዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ:: ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ 17. መመመመ መመመ መመመመ መመመመ 1) ዓዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ 2) ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ registered by the Office and certified by the name of the person to whom the right to use of land is transferred. 10. The rural land holding less than 0.5 hectare for cereal crops, 0.25 hectare for permanent crops and 0.25 hectare irrigable land shall not be certified trough dividing the land holding. 11. Husband and wife shall be given commen certificate of land holding for their common holdings. 12. Where the husband or the wife is deceased the validity of the holding certificate shall be maintained for the one who is alive and where both are died the holding certificate shall be given in the name of the heirs individually or in common. 13. In the case of divorce where the share of one party is greater than 0.5 hectare for cereal crops, 0.25 hectare for permanent crops and 0.25 hectare for irrigation land the holding certificate given in common shall be changed and given for each of them. 14. Where a common holding is shared among holders upon an agreement, and the share of one person is greater than 0.5 hectare for cereal crops, 0.25 hectare for permanent crops and 0.25 hectare for irrigation the previous common certificate shall be changed and given for each of them. 15. Persons who have common rural land holding shall be given a holding certificate in common. 16. Persons who have common holding certificate shall have equal rights to 24 ta’e ni qabaatu. 17. Namoonni jireenyi isaanii waliin ta’e, qabiyyee lafa baadiyaa addaan kan qabaatan yoo ta’e waraqaa ragaa dhuunfaadhaan argachuu ni danda’u. 18. Lafa baadiyaa dhaalaan yookiin kennaadhaan yookiin mootummaa irraa namni argate lafti qawwisamee erga galmaa’ee booda waraqaan ragaa ni kennamaaf. 19. Namni qabeenya dhaabbataa kan akka Bunaa, Shankoraa, Maangoo, Avokaadoo fi kan kana fakkaatan akkasumas lafa dheedichaa bosona uummamaa keessaa qabu qoratamee haalli waraqaa ragaa itti argachuu danda’uu fi bosonni itti eeggamuu danda’u ni mija’a. Raawwiin isaa qajeelfamaa bahuun kan murtaa’u ta’a. 20. Namni yeroo dheeraaf jireenyi isaa lafa tabbaa, gaara yookiin lafa bosonaa keessa qonnaan yookiin horsiisaan jiraatu qoratamee haala lafichi itti eegamuu fi kunuunfamu waliigaltee taasisuudhaan waraqaa ragaa qabiyyee lafaa akka argatu ni taasifama. Raawwiin isaa qajeelfamaa bahuun kan murtaa’u ta’a. 21. Lafa gaaraa, tabbaa fi tulluuwwan qoratamee misoomaaf kennamu waggaa lamaaf kan tajaajilu waraqaan ragaa yeroo kan kennamu ta’ee lafichi misooma ittifufiinsa qabuuf ooluu 3) ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓዓ 18. መመመመ መመመ መመ መመመመመ Ó߃“ ›KSÓvvƒ ›ðመƒ 1) u›ªÏ ›”kê 16 ”®<e ›”kê (1) Y` u}Å’ÑѨ< SW[ƒ ¾É”u` ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓ u›`f ›Å`" ›`w„ ›Å`“ ŸòM ›`w„ ›Å` ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ¾T>ðÖ` Ó߃“ ›KSÓvvƒ õ`É u?ƒ ዓSp[u< uòƒ KkuK? ›e}ÇÅ` TSMŸ‰ uTp[w uvKÑ<ÇÄ‹ uT>S[Ö< ¾°`p iTÓK?‹ ¾T>ዓà ÃJ“M" 2) ¾kuK? ዓe}ÇÅ` ዓዓዓዓ ¾k[uuƒ” c¨< ዓዓዓዓዓ k” ¨<eØ uTeÖ^ƒ G<K~ vKÑ<ÇÄ‹ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ Ñ<ÇÁ†¨< uiUÓM“ ዓ”Ç=ዓà ÁÅ`ÒMዓ 3) u²=I ዓ”kê ”®<e ›”kê (2) ¾}Å’ÑѨ< ዓ”Å}Öuk J• ዓዓዓዓ ¾k[uuƒ ዓ¨< Ø]¨< ዓÅ[cuƒ k” ËUa ዓዓዓዓዓ ዓዓዓ kዓዓ ¨<eØ um vMJ’ U¡”Áƒ ÁMk[u ŸJ’ ¾kuK? ዓe}ÇÅ` uዓ`c< uŸ<M ¾T>S[ዓƒ” ዓTÓK?‹ ዓዓዓ ዓ`c< uK?Kuƒ Ñ<Ç¿ ዓ”Ç=ዓà ዓዓዓዓዓ" 4) u²==I ዓ”kê ”®<e ›”kê (3) ¾}Å’ÑѨ< ዓዓዓዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓ ¾k[uuƒ c¨< Ñ<Ç¿ Sዓ¾ƒ ዓ}ËS[ uዓL ዓዓዓዓ (7) ዓዓዓ ዓዓዓ um U¡”Áƒ Ák[u ŸJ’ ¾°`p ዓTÓK?ª‹” ዓዓዓ Ñ<ÇÄ ዓዓዓዓ ¾T>ዓà ÃዓዓM" 5) ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ use on the land. 17. Persons who live together but each of them have their own land holding may be given individual land holding certificate. 18. Any person who has got rural land in inheritance or by gift or from government shall get certificate of holding upon survey and registration. 19. Any person who has got permanent property such as coffee, sugar can, mango, avocado etc; and grazing land in natural forest shall be studied and the conditions in which certificate of land holding is given and the forest is protected shall be facilitated. The execution shall be decided by directives issued. 20. Any person whose lives has been in mountainous areas or forest lands for a long time in keeping livestock or farming the conditions in which the land is protected shall be studed and cause the land holdind certificate to be given upon an agreement. The execution shall be decided by directives issued 21. For the steep land, hilly and mountainous areas determined for development temporary certificate shall be given for two years, and where the land is confirmed being used for sustainable development by 25 isaa qoratamee yoo mirkanaa’e waraqaan ragaa qabiyyee lafaa kan kennamuuf ta’a. 22. Lafa haftee bosonaa akka misoomu, eeggamuu fi kunuunfamu gochuudhaan namoota dhuunfaadhaan yookiin gurmaa‘anii laficha kunuunsanii itti fayyadamaniif waraqaan ragaa qabiyyee lafaa kennamuufii ni danda’a. 23. Abbaa mirga ittifayyadama qabiyyee lafaa qabu kamiyyuu qabiyyee isaa galmeessisuu, safarsiisuu fi waraqaa ragaa fudhachuu kan didu yoo ta’ee fi Bulchiinsi Gandaa xalayaa barreeffamaan yeroo sadi akka isa gahu taasifamee kan hin fudhanne ta’uu Waajjiraan yoo mirkanaa’e Mana Maree Bulchiinsa Aanaatiif dhiyaatee mirga ittifayyadama lafa isaa haqamee namoota lafa dhabeeyyii qonnaan yookiin horsiisaan jiraachuu barbaadaniif lafichi kan kennamu ta’a. 16. Kaffaltii tajaajila ragaa lafa baadiyaa 1. Abbaan qabiyyee kamiyyuu odeeffannoo ragaa qabiyyee lafa isaa argachuuf mirga ni qabaata. 2. Abbaan qabiyyee kamiyyuu lafa seeraan kennameef irratti waraqaa ragaa argachuuf mirga qaba. 3. Namni mirga ittifayyadama lafa baadiyaa qabu kamiyyuu akkaataa seeraatiin mirga ittifayyadama isaa yoo dabarssuu waraqaa ragaa qabiyyee lafaa isa haaromsuu, jijjiruu qaba. 4. Keewwata kana keewwata xiqqaa (1) (2) fi (3) jalatti kan tumame akkuma eegametti ta’ee, abbaan qabiyyee tajaajila argatuuf kaffaltii ዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ 6) ¾°`p ዓTÓK?‹ Ñ<ÇÁ†¨< uዓUÓM“ ዓ”Ç=ዓÃL†¨< ¾k[u<ƒ” vKÑ<ÇÄ‹ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ S´Óዓዓ Ãóዓ" 7) ዓu?~ዓ ¾k[uuƒ ዓ¨< u›"M ¾TÃј ዓJ’ uዓSM"‹ ¾k[u¨<” S[Í ›u?~ዓ ¾k[uuƒ c¨< uK?Kuƒ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ uÑ<Ç¿ Là ¨<Ãà uTÉ[Ó S´Óu¨< ÃóK<ዓ 8) ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓ”Å ዓeðLÑ>’~ ¡`¡` ¾}’duƒ S ƒ Là uSÑ–ƒ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ" 9) ¾°`p ዓTÓK?‹ ዓwdu= ¾}ዓucu¨<” GXw ¨<Ãà ዓ”Ç=Å[Óuƒ ÁÅ`ÒM" 10) ¾°`p ዓTÓK?‹ ›”É Gdw Là ¾T>Å`c< ŸJ’ ¾}eTS<uƒ” KvKÑ<ÇÄ‹ }ÑMë ዓ”Ç=ዓ[l ÃÅ[ÒM:: ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ 11) ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ (10) ዓዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ 12) ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ" study the permanent certificate shall be given. 22. To cuase forste ruminants to be developed, protected and preserved, persons committed individually or in an organized maner to use and preserve the land shall be given holding certificate. 23. Any person who has the right to use rural land shall be deprived of his holding and given to other farmers or pastoralists where he fails to make his holding available for surveying and registration up verifying that notification is given for three times by the Office and this is submited to Woreda Administrative Councel. 16. Rural Land Datas Service Fee 1. Any land holder has the right to get information about his holding. 2. Any land holder has the right to get land holding certificate on his holding. 3. Any rural land holder shall update and change his holding certificate in accordance with the law when he transfer of the use right. 4. Without prejudice to sub-article (1) (2) and (3) of this article, any land holder shall pay reasonable fee for the services he is obtained.The execution shall be decided by directive. 17. Land Datas Protaction and Keeping 1) Rural land holding datas shall be 26 madaalawaa kan kaffalu ta’a. Raawwiin isaa qajeelfamaan kan murtaa’u ta’a. 17. Eegumsaa fi qabiinsa ragaa lafaa 1. Ragaan qabiyyee lafa baadiyaa waajjiraa fi gandatti galmee irratti kan galmaa’u ta’a, 2. Sirna bulchiinsa ragaa lafa baadiyaa Biiroon kan qophaa’u ta’a. 3. Hojjataan ragaa lafaatiif eegumsaa fi qabiinsa sirrii ta’e raawwachuu dhabuun badii raawwatameef seeraan kan itti gaafatamu ta’a. 18. Waldiddaa fi waldhabiinsi qabiyyee lafaa irratti uummamu hiikuu 1. Akkaataa labsii keewwata 16 keewwata xiqqaa (1) jalatti tumameen waldiddaa fi waldhabiinsa daangaa yookiin abbummaa qabiyyee lafaa Qonnaan Bulaa, Horsiisee Bulaa yookiin gamisa Horsiisee Bulaa kan akka oorruu, lafa manaa, lafa dheedicha, lafa bishaanii, lafa jallisii fi kan kana fakkaatan ilaalchisee uummamu mana murtii dhaquun dura iyyata bulchiinsa gandaati dhiyaatee jaarsolee araaraa abbootiin dhimmaa filataniin kan ilaallamu ta’a. 2. Bulchiinsi Gandaa nama iyyatni irratti dhiyaate guyyaa shan keessatti waamsisuudhaan abbootii dhimmaa lamaan jaarsolee araaraa akka filatan tasisuudhaan dhimmichi jaarsummaan akka ilaallamu ni taasisa. 3. Keewwata kana keewwata xiqqaa (2) jalatti kan tumame akkuma eeggametti ta’ee; namni iyyatni irratti dhiyaate guyyaa waamichi isa dhaqqabe irraa kaasee guyyaa hojii shan keessatti sababa gahaa hin taaneen kan hin dhiyaanne yoo ta’e Bulchiinsi Gandaa jaarsoolee araaraa nama 13) ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ 14) ¾kuK? ዓዓዓዓዓዓ ¾vKÑ<Ç¿” ›u?~ዓ•u}¨c’ Ñ>²? ¨<eØ ¾TÃðêU ŸJ’ uQÓ ÃÖ¾nM" ¡õM ›^ƒ S ƒ S”ŸvŸw“ SÖup 19. ¾ÑÖ` S ƒ ›ÖnkU °pÉ T²Ò˃ 1) ›=¢•T>Á©“ TIu^© °Éу" ¾}ðØa ዓwƒ ዓዓዓ”“ ¾¨p~” ¾S ƒ ›ÖnkU ዓ’@ዓ“ ¾SdcK<ƒ” SW[ƒ uTÉ[Ó Ø“ƒ uT"H@É ዓዓዓዓ ዓዓዓ ¾}óce MTƒ” SW[ƒ ÁÅ[Ñ ¾S ƒ ዓÖnkU °pÉ uQ´w }dƒö uu=a òÒÍM" 2) ¾T>²Ò˨< ¾ÑÖ` S ƒ ዓÖnkU °pÉ u¾Å[ͨ< vK<ƒ ¾S”ÓYƒ ዓ"Lƒ ¾T>[ÒÑØ ÃJ“M" 3) T”—¨<U uÑÖ` S ƒ Là ¾T>"H@Æ Y^‹ }Ö”„ uT>²ÒÏ ¾S ƒ ዓÖnkU °pÉ SW[ƒ ¾T>ðìU ÃJ“M" 4) ¾ÑÖ` S ƒ ›ÖnkU °pÉ S[Í uu=a }ዓዓÏ„ K}ÖnT>‹ Ãc×Mዓ 5) ዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ 20. ¾T>መ[e S ƒ” S”ŸvŸw registered on the books of registry at the Office and Kebele administration. 2) The rural land datas administration system shall be prepared by the Bureau. 3) A person who handle and keep the land datas shall be liable for the fualt committed because of inproper handling and keeping of datas. 18. Dispute and Conflict Resolution. 1. In accordance with article 16 (1) of the Proclamation, any conflicts and misunderstandings occurred on holding boundaries or holding rights of farmers, pastoralists or semipastoralists’s farm land, residential area, grazing land, water points, irrigation land and etc, shall be mediated by elders elected by conflicting parties up on petition submitted to kebele administration before leaving to Woreda Court. 2. The kebele administration shall summon the sued person within five days and order conflicting parties to elect elders and cuase their cases to be mediated by elected elders. 3. Without prejudice to sub-article (2) of this article, where the person against whom the petition has submitted is failed to appear within five days starting from the day when he received without satisfactory reasons, the kebele administration shall elect elders who should be elected by the absentee and cause the case to be mediated by the elected elders in his absence. 4. Without prejudice to sub-article (3) of this article, where the sued person 27 iyyatni irratti dhiyaateen filatamuu qaban filachuudhaan dhimmichi bakka inni hin jirreetti ni ilaalama. 4. Keewwata kana keewwata xiqqaa (3) jalatti kan tumame akkuma eeggametti ta’ee namni iyyanni irratti dhiyaate jaarsoleen araaraa dhimmicha ilaaluu eega jalqabanii booda guyyaa torba (7) keessatti sababa gahaa yoo dhiheeffate jaarsolee filatee dhimichi irra deebiin kan ilaalamu ta’a. 5. Bulchiinsi Gandaa guyyaa iyyaticha jaarsoleef qajeelche irraa eegalee guyyaa kudha shan (15) keessatti bu’aa araaraa akka dhiyeessan ni taasisa. 6. Jaarsoleen araaraa abbootii dhimmaa dhimmi isaanii jaarsolee araaraatiin akka ilaalamuuf dhiyaatan karaa aadaatiin dhimmicha qulqulleesanii galmeessanii ni qabatu. 7. Namni iyyatni irratti dhihaate qaamaan kan hin dhiyaanne yoo ta’e ragaawwan iyyataadhaan dhiyaatan bakka namni iyyatni irratti dhihaate hin dhiyaannetti dhimma irratti mari’atame jaarsoleen araaraa galmeessanii ni qabatu. 8. Akka barbaachisummaa isaatti jaarsoleen araaraa lafa falmiin irratti ka’e irratti argamuudhaan yaada walitti qabu ni danda’u. 9. Walitti qabaan jaarsolee araaraa yaada walitti qabame mariin akka irratti gaggeeffamu ni taasisa. 10. Jaarsoleen araaraa yaada tokko irratti kan waliigalan yoo ta’e yaada irratti walii galame abbootii dhimmaatiif ibsamee akka araaraman ni taasifama. Bulchiinsi Gandaa araara jaarsoleen taasifame guyyaa kudha shan (15) keessatti kan raawwachiisu ta’a. 1) ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ S ƒ ÁKðnÉ uዓdƒ TnÖM ¾}ዓKዓK ’¨<:: ›ðéçS< uT>¨× SS]Á èዓ“M" 2) T”—¨<U uÑÖ` S ƒ ¾SÖkU Swƒ ዓዓዓ c¨< S ~” K›ð` Sg`g` ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓ T[e ¾}ዓKዓK ’¨<" 3) ¾ዓ`h S ƒ” ¾T>ÖkU c¨< ¾S ƒ KU’ƒ SÖup“ ዓð\” ¾T>ÁÇu\ }Óv^ƒ” ¾Tዓ“¨” ÓÈዓ ›Kuƒ" 4) T”—¨<U ዓ¨< ¾}ዓKዓK S`³T ’Ña‹” uS ƒ õዓ¨< Là uSÖkU w´G Q胔 K›ÅÒ TÒKØ ¾}ዓKዓK ’¨<" 5) T”—¨<U ¾Se• S ƒ ¾SÖkU Swƒ ÁK¨< c¨< ¾Se• Ó”vዓ‹” ¾SÖup" ¾S”ŸvŸw“ ¾SÖÑ” ÓÈዓ ዓKuƒ:: 21. ¾ÓÙመ“ ¾¨<G S ƒ” S”ŸvŸw 1 ¾ÓÙዓ S ƒ” K›ð` Sዓ`ዓ`“ ዓዓዓዓዓዓ ›ÅÒ ¾T>ÁÒMÖ< }Óv^ƒ” SðçU ¾}ዓKዓK ’¨<" 2 ¾ÓÙi S ƒ” ዓዓpU uLà uSÖkU K›ð` Sዓ`ዓ` uTÒKØ X` }SMf •”ÇÃupM TÉ[Ó ¾}ዓKዓK ’¨<" 3 uU”ß ¨<•" u¨”´" uዓ¨< W^ዓ ዓóò ¾¨<• ዓ ‹" u[Ó[ÒT S „‹ ዓ“ uSdcዓƒ ዓ"vu=‹ õዓ ÁK¨< c¨< S ~” KT[e ዓዓ ዓዓዓዓ /25/ T@ƒ` ዓ”Ç=G<U u¨<• ÓÉw" u}ðØa ዓÃq‹“ Ÿ< ‹ ዓ"vu= ¨<ዓ¨< ዓT>gõ’¨< ¨ዓ” ›”É S„/100/ T@ƒ` ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓ" 4 u²=I ›”kê ”®<e ›”kê 3 ¾}Å’ÑѨ< ዓ”Å}Öuk J• uvKõዓ ዓ”ÅዓeðLÑ>’~ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓ appears within 7 days, starting from the day whene the the case has been started to be mediated with satisfactory reason he is given right to elect his side elders and the case shall be remediated by the new elders. 5. The kebele administration shall cause the elders to submite their decitation within 15 days starting from the day when the petition has been directed to them. 6. The elders shall mediate the parties traditionally who submit their cases to be intertained to the elders and keep its recordes. 7. Where the sued person fails to appear physically the evidence availed by the applicant shall be heard in his absence, and the mediators shall keep the records for decision. 8. As found necessary, the elders may collect all necessary evidences on the spot through physical present at the erea and collect idea. 9. The chairman of the elders shall cause the collected evidences to be presented for discussion. 10. Where the elders have agreed on the outcomes of the discussion, it shall be informed to the parties and they shall be mediated on the decition The Kebele Administration shall make the decision to be executed within 15 days. 11. Without prejudice to sub-article (10) of this article,where the elders fail to mediate the case they submit their 28 11. Keewwata kana keewwata xiqqaa (10) jalatti kan tumame akkuma eeggametti ta’ee; jaarsoleen araaraa araarsuu kan hin dandeenye yoo ta’e yaadi isaanii barreeffamaan dhiyaatee Bulchiinsi Gandaa mana murtii Aanaatiif kan ergu ta’a. 12. Dhaabbilee Mootummaa yookiin dhuunfaa iyyatni irratti dhiyaate dhimmichi jaarsaan akka ilaallamu barreeffamaan waamichi yeroo lama ibsameefii guyyaa xalayaan jalqabaa isaan gahe irraa kaasee guyyaa kudha shan keessatti kan hin dhiyaanne yoo ta’e kunumti ibsamee mana murtii Aanaatti himata dhiyeeffachuu akka danda’u bulchiinsi gandaa abbaa dhimmaatiif xalayaa kan kennu ta’a. 13. Iyyatni dhiyaatu dura taa’aa Bulchiinsa Gandaa irratti yoo ta’e itti aanaa yookiin barreessaa Gandaatiin haalli jaarsolee araaraatiin dhimmichi itti ilaallamuu danda’u ni mijaawa. 14. Bulchiinsi Gandaa iyyata abbaa dhimmaa yeroo murtaa’e keessatti kan hin raawwanne yoo ta’e seeraan kan gaafatamu ta’a. Kutaa Afur Lafa Kunuunsuu fi Eeguu 19. Karoora itti fayyadama lafa baadiyaa qopheessuu 1. Biiroon guddina hawaas-dinagdee, haala qabeenya uummamaa, itti fayyadama yeroo ammaa jiruu fi kan kana fakkaatan bu’uura kan godhate qorannaa gaggeessudhaan karoora itti fayyadama lafa baadiyaa misooma sululaa irratti hundaa’e hirmaannaa ummataatiin sadarkaa hundatti ni qopheessa. 2. Karoorri ittifayyadama lafa baadiyaa qoratamee qophaa’u qaama Mootummaa c=ðkÉ Å” ¨ÃU X` uTMTƒ SÖkU ÉLM" 5 T”—¨<U ¾ÑÖ` S ƒ ¾SÖkU Swƒ ÁK¨< c¨< uዓ`h S ƒ" uU”ß ¨<ዓ" uS•]Á u?ƒ ዓ"vu= Ñ<ǃ ¾T>ÁÅ`c< ዓ”Å vI`³õ" ዓ“ ¾SdcK<ƒ” SƒዓM ¾}ዓዓዓK ’¨<:: ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓ 22. ÇÒመT" x[x`" Ÿ[wመT መ“ }^^T S „‹” SÖup“ S”ŸvŸwመ 1 ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ 2 T”—¨<U uÑÖ` S ƒ ¾SÖkU Swƒ ÁK¨< c¨< ÇÒዓT" ¢[wዓ ዓ“ }^^T S „‹ }Çóƒ’~ uvKS<Á }¨e• SªM KT>‹K¨< ÖkT@ዓ w‰ uTªM SÖkU ›Kuƒ" 3 Kx[x`" KSዓ`ዓ` ¨ÃU KSÅ`Sዓ ¨ÃU KK?L Ñ<ǃ ¾T>ÒKØ S ƒ ¾u<“" T”ÑA" ዓ|"Ê" ¾³õ °êªƒ" Kዓ”edƒ S•“ K?ዓ‹ ዓð`” KS”ŸvŸw ÖkT@ዓ ÁL†¨< "MJ’< ue}k` Kዓ`h TªM ¨ÃU ዓ”edƒ uTዓT^ƒ TeÒØ ¾}ዓዓዓK ’¨<ዓ 4 u›ªÏ ›”kê 18 ”®<e ›”kê (7) u}Å’ÑѨ< SW[ƒ Ÿõ}— Ñ<ǃ ¾Å[cuƒ S ƒ K}¨c’ Ñ>²? ዓc¨< ዓ“ ዓዓ”edƒ ”¡Ÿ= ዓ”Ç=Öup uTÉ[Ó ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓዓ opinion in written and The Kebele Administration shall send it to The Woreda Court. 12. Where petition has been against the government or private organization and it is informed twice in writing that the case shall be seen by the elders and it fails to appear within 15 days starting from the day when firest letter has been recived by it and the kebele administration shall give letter to petitioner by pointing out the case to the court. 13. Where petition is submitted agiast the chairman of the kebele administration the deputy chairman or the secretary of the kebele administration shall facilitate conditions in wihich the case shall be seen by the mediation. 14. The kebele administration shall be responsible where the petion of the customer failed to be seen and executed. Part Four 19. Conservation and Protection of Land Preparing Use of Rural Land Plan 1. The Bureau shall conduct study and prepare at all level land use planning based on watershed that considering the socio-economic development, the natural resources situation, current land use and etc of the region with full participation of the community. 2. The prepared land use planning shall be confirmed by the government bodies found at all levels. 3. Any activities that undertaken on rural 29 sadarkaa sadarkaan jiraniin kan mirkanaa’u ta’a. 3. Hojii lafa baadiyaa irratti gaggeeffamu kamiyyuu akkaataa karoora itti fayyadama lafa baadiyaa qoratamee qophaa’u irratti hundaa’ee kan raawwatamu ta’a. 4. Ragaan karoora itti fayyadama lafa baadiyaa Biiroon qophaa’ee itti fayyadamtootaaf ni kennama. 5. Misoomni kamiyyuu akkaataa karoora ittifayyadama lafaatiin akka raawwatamu hojii hordoffii fi to’annaa kan gaggeefamu ta’a. 20. Lafa qotamu kunuunsuu 1. Lafa baadiyaa qonnaaf oolu heeyyamaan ala ibiddaan gubuun dhorkaadha. Raawiin isaa qajeelfama bahuun kan murtaa’u ta’a. 2. Namni mirga itti fayyadama lafa baadiyaa qabu kamiyyuu lafa isaa akkaataa dhiqama biyyeetiif saaxilamuun qotuun dhorkaadha. 3. Namni lafa qonnaaf fayyadamu xaa’ummaa lafa qotamuu eeguu fi hojiiwwan biyyoo gabbisan hojjachuuf dirqama qaba. 4. Namni kamiyyuu summii dhorkamaa ta’e qabiyyee lafa isaa irratti fayyadamuun lubbu qabeeyyii (biodidersity) balaaf saaxiluun dhorkaa dha. 5. Namni kamiyyuu mirga ittiifayyadama lafa jallisii qabu ijaarsa jallisii eeguu, kunuunsuu fi suphuuf dirqama qaba. 21. Lafa Dheedichaa fi Bishaanii Kunuunsuu 1. Lafa dheedichaaf oolu irratti hojiiwwan laficha ዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓ TÑÑS< c=[ÒÑØ ዓዓõዓዓዓ d` uTÚÉ ¨ÃU ¾”w °`vዓ ዓ“ ¾SdcK<ƒ” MTƒ uT"H@É ዓ”Ç=ÖkS<uƒ TÉ[Ó Ã‰LMዓ 5 u²=I ›”kê ”®<e ›”kê 3 ¾}Å’ÑѨ< ዓ”Å}Öuk J• ዓዓ¨<“ ዓዓ”edƒ ”¡Ÿ= ዓ”Ç=Öup ¾}Å[Ñ S ƒ ÁM}hhK ዓJ’ KvKõዓ‹ ዓ”Å ዓeðLÑ>’~ K?L S ƒ ¾T>}"L†¨< ÃJ“M:: 6 ÇÒዓT" x[x`" ¢[wዓዓ“ }^^T ¾J’< S „‹ ¾S•]Á xዓ uTÉ[Ó ¾}ðØa Gwƒ Là Ñ<ǃ TÉ[e ¾}ዓKዓK ’¨<:: 23. ¾Å” p]ƒ S „መ” S”ŸvŸw 1 uዓ`h Td" uÓÙi S ƒ" ¨”µ‹" U”ß ¨<G" ¢[wዓ“ ¾SdcK<ƒ S „‹ Là ¾T>Ñ–< p]ƒ Å•‹” uSS”Ö` Kዓዓዓ ዓ`h Y^ TªM ¾}ŸKŸK ’¨<ዓ 2 c‹ uÓM ¨ÃU uTIu` ¾Å” p]ƒ S „‹” Öwk¨< }”Ÿv¡u¨<“ ›MU}¨< ዓ”Ç=ÖkS<uƒ }Ö”„ ¾Ãµዓ•T[ÒÑÝ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ¾T>cØ ÃJ“Mዓ 3 uዓ`h Td ¨ÃU uÓÙi S ƒ Là ¾T>Ñ–< ዓ“ƒ ³ö‹” Sl[Ø ¨ÃU TØóƒ ¾}ŸKŸK ’¨<:: 24. S ƒ” ÁK S”ŸvŸw“ ÁKSÖup መeSM¡„ ¾T>¨cÆ መ`UÍ‹ Y^ Là uT>¨<K¨< ¾S ƒ ዓÖnkU °pÉ SW[ƒ S ~” ¾TÃÖkU ¨ÃU ዓዓዓዓ õዓ¨<” ¾TÃÖwp“ ¾TÔŸvŸw ዓዓዓዓዓ c¨< ¾T>ዓ}K<ƒ ዓ`UÍ‹ ¾T>¨ዓÉuƒ ÃJ“M: 1) uS ƒ õዓ¨< Là ¾Å[c Ñ<ǃ land shall be implemented in accordance with the land use planning which has been prepared based on conducted study. 4. The data compiled by the bureau on rural land use planning shall be available for users. 5. To impliment any development activities incopiliance with the land use plan, follow up and control works shall be undertaken. 20. Conservation of Arable Land 1. Arable Rural land shall not be set on fire with out permission. Its execution shall be issued by directives. 2. Any person who has the rural land use right shall be prohibited to plow his land in a way that resulted in erosion of soil. 3. Any person who uses land for farming shall be obliged to keep the fertility of the soil and doen its improvement activities. 4. Any person shall be prohibited to use forbidden poisonous things on his land holding that harm the biodiversities. 5. Any person who has the right to use irrigation land shall be obliged to protect, takes care and maintain the irrigation scheme’s constructions. 21. Takes Care of Grazing Land and Water Points 1. Land used for grazing shall not be used for activities that may cause 30 bowwummaa fi kan kana fakkaatuuf saaxilan raawwachuun dhoorkaadha. 2. Lafa dheedichaaf oolu humnaa ol fayyadamuudhaan laficha dhiqama biyyoof saaxiluun margi akka deebi’ee hin biqille taasisuun dhoorkaadha. 3. Namni naannoo madda bishaanii, laggeen, haroowwan babaldhaa namaan hojjataman, caffee fi kan kana fakkaatan qabiyyee lafa baadiyaa qabu meetra digidamii shan(25) akkasumas kan naannoo bishaan itti kuufamee fi haroowwan uumamaa yoo ta’e daangaa isaa irraa fageenya meetira dhibbaa gadii (100) irratti lafa qonnaaf fayyadamuun dhoorkaadha. 4. Keewwata kana keewwata xiqqaa (3) jalatti kan tumame akkuma eeggametti ta’ee; qaama dhimmi ilaalatuun yoo hayyamame akka barbaachisummaa isaatti bosona yookiin marga misoomsanii fayyadamuun ni danda’ama. 5. Namni mirga ittifayyadama lafa baadiyaa qabu kamiyyuu, lafa misooma midhaanii madda bishaanii, dawoo mana jireenyaa irratti biqiltuuwwan dhiibbaa fidan kan akka baargamoo fi kan kana fakkaatan dhaabuun dhorkaadha. Raawwiin isaa qajeelfama bahuun kan murtaa’u ta’a. 22. Lafa Tabbaa, Bowwaa, Tulluuwwanii fi Gaara Eeguu fi Kunuunsuu 1. Lafa gaaraa,tabbaa,bowwaa fi tulluuwwanii qoratamee eegumsaa fi kunuunsa barbaachisu u¢T>‚ }Ö”„ ዓk[u ¾kuK? ዓe}ÇÅ` TeÖ”kmÁ uSeÖƒ ዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ 2) vKõዓ¨< KG<K}— Ñ>²? uS ~ Là Ñ<ǃ ዓÉ`f ዓ}Ñ– ¨ÃU S ~” S”ዓvዓw“ SÖup ዓ}¨“ ukuK? ዓe}ÇÅ` }Ö”„ ዓk[u ¾¨[Ç êዓዓዓ u?ዓ ዓ×`„ ¾SÚ[h TeÖ”kmÁ Ãc×Mዓ 3) ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓዓ 4) u²=I ›”kê ”®<e ›”kê (3) ¾}Å’ÑÑዓ ዓ”Å}Öuk J• vKõዓ¨< ¨<d’@¨<” ¾TÃkuM ዓJ’ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓ K¨[Ǩ< õ`É u?ƒ ¡e Tp[w ËLMዓ ¡õM ›Ueƒ ¾}KÁ¿ መ"Lƒ ¾Y^ É`h“ መLò’ƒ 25. ¾*aT>Á መመመመ S ƒ“ ¾›"vu= Øun u=a ¾Y^ É`h“ መLò’ƒ 1) ¾S ƒ õዓ ÃSዓÓvM" ዓዓዓዓዓ" ዓዓዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓዓዓ" ¾SÖkU Swƒ K}cÖ¨< ዓ¨< ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓõዓ ዓዓዓዓዓዓ T[ÒÑÝ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ Ãc×M" ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓዓ" ዓዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ land slides and other damages. 2. Causing soil erosion that resul in devastation of grasses due to over grazing is prohibited. 3. Any land user whose holding is adjacent to water points, rivers,broad manmade ponds, marshy lands and etc in distance of (25) meters and similarly in (100) meters from the boarders of accumulated water and natural lake shall be prohibited to use land for farming. 4. Without prejudice to sub-article (3) of this article, the land holder may use land for aforestation or growing grasses upon permission of concerned body. 5. Any person who has the right to use rural land shall be obliged not to grow restricted plants like eucalyptus, and others the like, on farm lands, water points and around farmsteads. The details shall be given by directives. 22. Protect and Conservation of Slopy Lands, Mountainous, Hills and Gorges 1. The sloppy land, hills and mountainous with limited slopes, shall be used for development upon study and undertaking necessary 31 gaggeessuudhaan misoomaaf akka oolu ni taasifama. Raawwiin isaa qajeelfamaa bahuun kan murtaa’u ta’a. 2. Namni mirga itti fayyadama lafa baadiyaa qabu kamiyyuu lafa tabbaa, tulluuwwanii fi gaara haala ejinna isaa ogummaadhaan murtaa’een faayidaa irra ooluu qabu qofaaf fayyadamuu qaba. 3. Lafa bowwaa, lafa biyyeen dhiqame yookiin jijjige yookiin miidhamuu danda’u, biqiltuu kan akka Buna, Maangoo, Avokaadoo, biqiltuu mukaa, nyaata beeyiladaa fi kan biroo biyyee kunuunsuuf faayidaa kan qaban yoo ta’e malee qonna biraatiif oolchuun yookiin beeyilada irratti bobbaasuudhaan dheedichaaf fayyadamuun dhoorkaadha. 4. Akkaataa labsii keewwata 18 keewwata xiqqaa (7) jalatti tumameen: lafa gar-malee hubame yeroo murtaa’eef tuttuqaa namaa fi beeyiladaa irraa akka eeggamu taasisuudhaan Waajjirri Bulchiinsa Gandaa fi Waajjiri Qonnaa waliin ta’uun qoratamee fooyya’uun isaa yoo mirkanaa’e namoota abbaa qabiyyee lafaa ta’an marga haamanii yookiin misooma kannisaa gaggeessuu fi kan kana fakkaataniif akka itti fayyadaman ni taasifama. 5. Keewwata kana keewwata xiqqaa (3) jalatti kan tumame akkuma eeggametti ta’ee; lafa tuttuqaa namaa fi beeyiladaa irraa akka eeggamu taasifame kan hin fooyyofne yoo ta’e akka barbaachisummaa isaatti lafa biraa namoota qabiyyee isaanii gadidhiisaniif kan bakka bu’u ta’a. 6. Lafa tabbaa, bowwaa, tulluuwwanii fi gaara ta’an iddoo jireenyaa taasiisuudhaan qabeenya uumamaa mancaasuun dhoorkaadha. ዓዓዓዓዓ 2) ¾S ƒ Ÿ=^Ã" ¾S ƒ M¨<¨<Ø" uÒ^ TMTƒ ዓ“ ¾Sdዓዓƒ” uS ƒ vKõዓ ዓ“ uK?L ›"M S"ŸM ¾T>Å[Ѩ<” ¾¨<M eUU’ƒ ÃS²ÓvM" Á[ÒÓ×M" ßዓ}LM" Ãq×Ö^M" QÑ¨Ø ዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ" 3) ¾ÑÖ` S ƒ ¾SÖkU Swƒ ÁK¨< ዓዓዓዓዓ ዓ¨< ዓQÓ ¨<Ü Sw~ ዓ”ÇÃ’" Ãዓዓ}LM" Ãq×Ö^M" ዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ 4) ¾S ƒ ›e}ÇÅ`“ ዓÖnkU ¾S[Í Y`¯ƒ uSዓ`Òƒ ዓeðLÑ> S[Í” ÁዓÒÍM" K}ÖnT>‹ Ãc×M " 5) }óዓe” SW[ƒ uTÉ[Ó ¾S ƒ ዓÖnkU °pÉ ÁዓÒÍM" ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ "ዓዓዓዓዓዓ" 6) ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ" 7) uQÒ© S”ÑÉ uc¨< ÁM}Á²¨<” ¨ÃU ¾}Kkk¨<” S ƒ ዓØ”„ uT²Ò˃ S[Í ÃóM:: c=ðkÉ K}ÖnT>‹ Ãc×M" 8) ዓS ƒ õዓ†¨< ዓ”Ç=Kl ¾}¨ዓ’ ዓ‹” ዓT>SKŸ}¨< ›"M Ò` uSJ” uQÑ< SW[ƒ "d Ã}U“M:: ዓ‡ }SMc¨< ዓ”Ç=ssS< ÁÅ`ÒM" 9) KÑÖ` S ƒ ዓeðLÑ>¨< Øun“ ዓ”¡w"u? SÅ[Ñ<” Ãዓዓ}LM" Ãq×Ö^M" uS ƒ Là Ñ<ǃ ዓÅ[c< ዓ‹ Là ዓÒ© ዓ`UÍ Ã¨eÇM" ¨ÃU ዓ”Ç=¨cÉ ÁÅ`ÒM" 10) ¾ÑÖ` S ƒ ›e}ÇÅ`“ ›ÖnkU ዓÑA‹” Y^ Là KTªM ¾ዓpU Ó”vዓ Y^ protaction and preservation of it. Its execution shall be issued by directives. 2. Any person who has the right to use rural land is obliged to use the sloppy and hilly land only for the recommended purpose by keeping slopes determind by professionals. 3. Gorge lands or degraded lands shall be protected by planting selective plants like coffee, mango, avocado, and other fodder trees and are forbidden to use for crops or for free grazing. 4. In accordance with article 18 (7) of the proclamation, the highly degraded land shall be protected from interference of human and livestock for a limited period of time, and may be given for the land holders where its rehabilitation is confirmed by concerned bodies like The Kebele Administration and Agricaltue Office to use the grass by cut and carry system or for bee keeping . 5. Without prejudice to sub-article (3) of this article, where the land let for rehabilitation is not successfully rehabilitated, the land owners shall be given substitution land. 6. Degraded land, hilly and gorges, shall not be used for residential by destroying its natural resources. 23. Protection of Remnant Forest 1. The remnant forest lands on farm 32 23. Lafa Haftee Bosonaa Kunuunsuu 1. Lafa haftee bosona uummamaa dabre dabree lafa qonnaa naannoo oorruu, lafa dheedichaa, laggeen, madda bishaanii, tulluuwwanii fi kan kan fakkaatan irratti argamu mancaasuudhaan hojii misooma qonna midhaanii irratti geggeessuun dhorkaadha. 2. Lafa haftee bosonaa namoonni gurmaa’anii yookiin dhunfaadhaan akka eeggamu, kunuunfamuu fi tajaajila akka kennu qoratamee waraqaan ragaa qabiyyee lafaa kan kennamu ta’a. 3. Mukoota haadhoo oorruu yookiin lafa dheedichaa irratti argamu ciruun yookiin balleessuun dhoorkaadha. 24. Lafa Kunuunsuu fi Eeguu Dhiisuu Ilaalchisee Tarkaanfii Fudhatamu. Namni kamiyyuu akkaataa karoora itti fayyadama lafa baadiyaa qophaa’ee hojii irra ooluutiin kan hin raawwanne yoo ta’e yookiin qabiyyee lafa isaa kunuunsuu fi eeguu yoo dhiise haala itti aanuun tarkaanfiin kan fudhatamu ta’a. 1. Miidhaan qabiyyee lafaa irratti raawwatame Koreen qoratamee dhiyaatee Bulchiinsi Gandaa akeekkachiisa kennuudhaan Waajjirii akka beeku ni taasisa. 2. Abbaan qabiyyee lafaa yeroo lammaffaaf qabiyyee lafa isaa irratti miidhaa geessisee argame yookiin kunuunsaa fi eegumsa barbaachisu raawwachuu dhiise Bulchiinsa Gandaatiin qoratamee dhiyaate Waajjirii dhimmicha qulqulleessee akeekkachiisa dhumaa ni kenna. 3. Abbaan qabiyyee lafaa Waajjira bulchiinsa Áዓ“ዓ“M" 11) ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓ ዓðéçU Là ¾T>ዓዓዓዓƒ” ‹Óa‹ ዓዓዓዓዓ ¾ዓ`Uƒ ዓ`UÍ Ã¨eÇM" ¾SõƒN? ዓdw Ák`vM" 12) ¾T>SKŸዓ†¨<” ዓ"Lƒ ዓዓዓዓዓ ዓዓ ÉÒõ uSeÖƒ ¾S ƒ ዓe}ÇÅ`“ ›ÖnkU ዓዓ Y^ Là ዓ”Ç=¨<M ÁÅ`ÒM" 13) ¾T>Ÿ^à S ƒ ¾ÑuÁ ªÒ S[Í“ uŸ=^à ዓS” ዓS ~ K=ј ¾T>‹M ØpU ÓUƒ K›Ÿ^à S[Í ÃcዓM" 14) ¾ÑÖ` S ƒ õዓ ዓዓዓ U´Ñv" ¾Ãµዓ T[ÒÑÝ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓcר” uT>SKŸƒ ዓÑ¨Ø ›W^`” Ãዓዓ}LM" Ãq×Ö^M" ዓÒ© ዓ`UÍ Ã¨eÇM" 15) ዓዓ”yeƒS”ƒ ዓዓዓ ዓዓዓዓ S ƒ ›Ø”„ uT²Ò˃ K*aT>Á ›=”yeƒS”ƒ ¢T>i” ዓ“ u¾Å[ͨ< LK<ƒ ¾¢T>i” ዓዓዓዓ u?„‹ S[Í Ãc×M" S ~ c=ðkÉ ŸÃµዓ T[ÒÑÝ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ Ò` K}ðkÅKƒ ›"M ዓዓዓ ዓዓዓዓ" 16) K}KÁ¾ ዓÑMÓKAƒ ¾T>¨<M S ƒ ዓØ”„ uT²Ò˃ u¾Å[ͨ< LK< ¾ዓe}ÇÅ` U¡` u?ƒ Ák`vM" c=ðkÉ ዓõዓ T[ÒÑÝ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ Ò` S ~” ዓዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓ Ãc×M" 17) ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓe}ÇÅ` ዓዓ ዓÖnkU ዓÓ ¨<Ü ¾T>ðçS<ƒ” É`Ñ>„‹ Ãq×Ö^M" Ãዓዓ}LM" ¾Te}"ŸÁ ዓ`UÍ Ã¨eÇM" land, grazing land, stream banks, and hilly areas, shall not be used for farm lands by eliminating remnant forest. 2. The forest remnants determined to be given for individuals or organized individuals who uses by protecting and presercing it shall be given a holding certificate. 3. Cutting of mother trees around farm lands or grazing lands shall be forbidden. 24. Measures to be taken for not protecting and conserving land. Any person who fails to protect and preserv his holding in accordance with the land use planning to be prepared and approved shall be penalized with the following procedures: 1. Any damage done on the holding shall be investigated by Committee and the kebele administration shall give notice and inform the Office. 2. Where the holder causesed damage for second time, committee shall investigate and submit the case to the Office shall give the last notice. 3. Where the land holder has rejected the notice and continue damaging the land, it shall be investigated by the 33 gandaatiin akeekkachiisni kennameef fudhachuu dhiisuudhaan miidhaan qabiyyee irratti gahu ittifufuu isaa Koreen qoratamee bulchiinsa gandaatiin dhiyaate Waajjirri qulqulleessee Mana Maree Bulchiinsa Aanaatiif dhiyeessee akka irraa fudhatamu taasisuudhaan namoota lafa dhabeeyyii ganda keessa jiraataniif kennamee eegumsaa fi kunuunsa gochuudhaan akka ittfayyadaman ni taasisa. 4. Keewwata kana keewwata xiqqaa (3) jalatti tumame akkuma eeggametti ta’ee; abbaan qabiyyee murtii keenname kan hin fudhanne yoo ta’e akkasumas miidhaa lafa irratti gaheef Waajjirri yookiin Bulchiinsi Gandaa Mana Murtii Aanatti himata dhiyeessuu ni danda’a. Kutaa Shan Gahee Hojii fi Ittigaafatamummaa Qaamolee Adda Addaa 25. Gahee hojii fi ittigaafattammummaa Biiroo Lafa Badiyaa fi Eegumsa Naannoo Oromiyaa 1. Lafa baadiyaa ni galmeessa, ni qawwisa, hojii kaadastara ni gaggeesa. Nama mirga itti fayyadamaa qabuuf waraqaa ragaa abbaa qabiyyummaa lafa baadiyaa ni kenna, waraqaa ragaa seeraan ala kename ni sirreessa ni haqa. Raawwiin isaa qajeelfama bahuun kan murtaa’u ta’a. 2. Waliigaltee lafa waljijjiiruu, kireessuu, waliin ¨ÃU ዓ”Ç=¨cÉ ÁÅ`ÒM" 18) T”—¨<”U ¾S”ÓYƒ õዓ ¨ÃU ዓ´u< u¨M ¾T>ÖkUuƒዓ S ƒ Ãዓዓ}M" Ãq×Ö^M" ÃÖwnM" uQÑ¨Ø S”ÑÉ S ƒ ¾Á²< ¨ÃU ዓ”Ç=Á´ ÁÅ[Ñ<ƒ” ዓዓዓ uTp[w ዓÒ© ዓ`UÍ ዓ”Ç=¨cÉ ÁÅ`ÒM:: 26. ¾µ” መe}ÇÅ` መመመመ መመ መመመመመ GLò’ƒ 1) ¾ÑÖ` S ƒ ›e}ÇÅ`“ ዓÖnkU QÑA‹ ዓ”Ç=}Ñu\ ዓeðLÑ> ዓዓዓ ÉÒዓዓ Ãዓ×M" 2) ¾S ƒ T"KM" ¾S ƒ ዓÖnkU °pÊ‹ ´Óσ" ¾›=”yeƒS”ƒ S ƒ Ø“ƒ" ´Óσ ዓ“ ¾Sdዓዓƒ” uT>SKŸƒ ዓeðLዓዓዓ ÉÒõ ዓዓዓዓ" 3) ዓÑÖ` S ƒ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓ U´Ñv Ò` }Áõ u¨[Ç‹ S"ŸM ¾T>ðÖ\ ዓKSÓvv„‹ SõƒN? ዓ”Ç=ÁÑ–< ÁÅ`ÒM" 4) ዓÑ¨Ø Wð^” Ãዓዓ}LM" ዓÒ© ዓ`UÍ ዓ”Ç=¨cÉ ÁÅ`ÒM" 5) ¾ÑÖ` S ƒ ዓe}ÇÅ`“ ዓÖnkU ዓÑA‹ዓ ዓS}Óu` Là ዓዓዓዓዓዓ ‹Óa‹ ዓዓዓዓዓ SõƒN? ዓ”Ç=ÁÑ–< ÁÅ`ÒM" 6) ¾ÑÖ` S ƒዓÖnkU ዓዓዓዓ u}²ÒË ¾S ƒ ዓÖnkU °pÉ SW[ƒ SJ’<” ßዓ}LM"ዓዓዓዓዓዓ :: 27. ¾¨[Ç መe}ÇÅ` መመመመ መመ መመመመመ GLò’ƒ 1. ¾ÑÖ` S ƒ ዓe}ÇÅ`“ ዓÖnkU QÓ ዓ”Ç=}Ñuዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓ committee and presented by the Kebele Administration to the Office which submit the case to Woreda Administrative Council to snach the land from the holder and give the land to the landless person in the kebele who preserve and use it properly. 4. Without prejudice to sub article (3) of this article, where the land holder has grievance on decision of the Office or the Kebele Administration about the damage of the land he may submit petition to the Woreda Court. Part Five Duties and Responsibilities of Different Bodies 25. Duties and Responsibilities of Rural Land and Environmental Protection Bureau 1. Register, survey, undertake different cadastral activities on rural land, issue rural land holding certificate for person who has the righ use rural land, correct illegal holding certificate, cancel. Its execution shall be issued by directive. 2. Register, approve, and control any contract made between the land holder and other bodies on land renting, exchange, joint venture development, and take necessary measures on illegal actions. 3. Follow up and control rights of a person who has rural land use rights 34 misoomsuu fi kan kana fakkaatu abbaa qabiyyee lafaa fi qaama biroo jidduutti raawwatamu ni galmeessa, ni mirkaneessa, ni to’ata; gocha seeraan alaa irratti tarkaanffii sirreeffamaa ni fudhata. 3. Namni mirga itti fayyadama lafa baadiyaa qabu kamiyyuu seeraan ala mirgi isaa akka hin tuqamne ni hordofa, ni to’ata, tarkaanfii barbaachisaa ta’es ni fudhata. 4. Sirna ragaa bulchiinsaa fi itti fayyadama lafa baadiyaa diriirsuudhaan ragaa barbaachisaa ta’an ni qopheessa, itti fayyadamtootaaf ni kenna. 5. Sulula irratti hundaa’ee karoora itti fayyadama lafa baadiyaa ni qopheessa, itti fayyadamni lafa baadiyaa akkaataa karoora qophaa’een hojii irra oolu isaa ni hordofa ni mirkaneessa. 6. Kaartaa qabiyyee lafa baadiyaa qopheessee itti fayyadamtootaaf ni kenna. 7. Lafa baadiyaa akkaataa seeraatiin namaan hin qabamin yookiin gadi dhiifamu qoratee qoopheessuudhaan ragaa ni qabata, yeroo hayyamamu ittifayyadamtootaaf ni kenna. 8. Namoota qabiyyee lafa isaanii akka gadi dhiisan murtaa’e qaama dhimmi ilaalu waliin ta’uudhaan akkaataa seeraatiin beenyaa ni shallaga, namoonnis deebi’anii akka ijaaraman ni hojjata. 9. Lafa baadiyyaatiif eegumsaa fi kunuunsa barbaachisaa ta’e akka taasifamu ni to’ata, ni hordofa, miidhaa gahe qoratee tarkaanfii seeraa ni fudhata yookiin akka fudhatamu ni taasisa. . 10. Seera bulchiinsaa fi ittifayyadama lafa baadiyaa hojii irra oolchuuf hojiiwwan dandeetii 2. ¾ÑÖ` S ƒ ዓe}ÇÅ`“ ዓÖnkU ዓÑA‹” uT>SKŸƒ ¾Qw[}cu< Ó”³u? ዓ”Ç=Çw` ÁÅ`ÒM" 3. ¾S ƒ ዓe}ÇÅ`“ ዓÖnkU Y^ uwnƒ ዓ”Ç=ðçU ዓeðLÑ>ዓዓ ÉÒõ Ãc×M" 4. ¾S ƒ T"KM Y^" }óce” SW[ƒ ÁÅ[Ñ ¾S ƒ ›ÖnkU °pÉ ´Óσ ዓ“ ¾SdcK<ƒ” uT>SKŸƒ ዓeðLÑ> ÉÒõ Ãc×M" Ãዓዓ}LM" Ãq×Ö^M" 5. ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓዓ Ãq×Ö^M" Ãዓዓ}LM" ‹Óa‹ c=ðÖ\ ¾°`Uƒ ዓ`UÍ Ã¨eÇM" 6. uÑÖ` S ƒ ዓዓ KT>’c< Óß„‹“ ዓKSÓvv„‹ uQÑ< SW[ƒ SõƒN? ዓ”Ç=Áј ßዓ}LM" Ãዓ×Ö^M" ዓ`UÍ Ã¨eÇM" 7. ¾S ƒ ዓዓዓዓዓ ዓ“ U´Ñv ዓዓ ዓዓዓዓ uዓ´w }dƒö uØ^ƒ ዓ”Ç=Ÿ“¨” K¢T>‚ ዓeðLÑ> ÉÒõ ዓ”Ç=Å[ÓL†¨< ÁÅ`ÒM" 8. ¾ÑÖ` S ƒ ዓQÓ ¨<Ü ዓ”ÇÃÁ´ Ãዓዓ}LM" Ãq×Ö^M" QÒ© ዓ`UÍ Ã¨eÇM" 9. K›”yeƒS”ƒ K=¨<M ¾T>‹M S ƒ ዓ”Ç=²ÒÏ ዓeðLÑ> ÉÒõ Ãc×M" 10. ¾S ƒ õዓ†¨<” ዓ”Ç=Kl not to be infringed inlegaly, take necessary measurs; 4. Provide system of administration and use of rural land datas, organize and give it to users, 5. Prepare watershed based land use planning, follows up and assuer implementation of prepared plans. 6. Prepare and give rural land map for land uses, 7. Prepare and keep dats through undertaking study on illegaly occupied or unoccupied rural land, give to users up on permission. 8. Estimate compensation in accordance with the law in collaboration with concerned body for the land holders whose land has been decided to be expropriated, and worke to rehabilitate these persons. 9. Control and follow up to cause necessary protaction and preservation of rural land, study damage sustained and take or cause necessary legal measurs to be taken. 10. Carry out works that strengthen the execution capcity of implementing rural land administration and use laws. 11. Study problems encountered regardin implementation of rural land administration and use laws, take 35 raawwachisummaa cimsan ni raawwata. 11. Raawwii seera bulchiinsaa fi ittfayyadama lafa baadiyaa irratti rakkoowwan qunnaman qorachuudhaan tarkaanfii sirreeffamaa ni fudhata, yaada furmaataa ni dhiyeessa. 12. Qaama dhimmi ilaalu hirmaachisuu fi deeggaruudhaan seerri bulchiinsaa fi itti fayyadama lafa baadiyaa akka hojii irra oolu ni taasisa. 13. Ragaa gatii gabaa lafa kireeffamuu fi tilmaama bu’aa bara lafichi kireeffamu keessatti argamuu danda’u odeeffannoo nama lafa kireessuuf ni kenna. 14. Qabiyyee lafa baadiyaa qawwisuu, galmeessuu, waraqaa ragaa keennuu ilaalchisee raawwii seeraan alaa ni hordofa, ni to’ata, tarkaanfii seeraa ni fudhata. 15. Lafa Investimetneentiif ooluu danda’u qoratee qopheessuudhaan ragaa komishiinii Investimentii Oromiyaatii fi waajjiraalee isaa sadarkaa sadarkaan jiraniif ni erga. Yoo hayyamame waraqaa ragaa waliin qaama hayyamameef lafa ni kenna. 16. Lafa tajaajila adda addaatiif oolu qoratee qopheessuudhaan mana maree bulchiinsa sadarkaa sadarkaan jiraniitti ni dhiyeessa. Yeroo hayyamamu waraqaa ragaa waliin lafa qaama hayyamameefi ni kenna. 17. Lafa baadiyaa ilaalchisee akkaataa seera bulchiinsaa fi ittifayaadama lafa baadiyaa keessatti ¾}¨ዓ’v†¨< ዓ‹ "X ዓ”Ç=ÁÑ– < uTÉ[Ó }SMc¨< ዓ”Ç=ssS< ዓዓዓዓዓ" 11. ¾ÑÖ` S ƒ ዓe}ÇÅ`“ ዓÖnkU ¾Y^ °pÉ ዓðéçU ÃÑSÓTM" ßዓ}LM" ዓeðLÑ> ÉÒõ Ãc×M" ¾°`Uƒ ዓ`UÍ Ã¨eÇMዓ 12. ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ:: 28. ¾kuK? ›e}ÇÅ` መመመመመ GLò’ƒ 1. ¾ÑÖ` S ƒ ዓe}ÇÅ`“ ዓÖnkU ዓዓ uY^ Là ዓ”Ç=¨<ዓ ¾Q´u<ዓ Ó”³u? ዓዓዓዓዓዓ 2. ¾¢T>‚ ዓvLƒ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ" Y^¨<” ዓ”Ç=ÁŸ“¨<’< ÉÒõ ÁÅ`ÒM" Ãq×Ö^M" 3. ¾ÑÖ` S ƒ ዓe}ÇÅ`“ ዓÖnkU Y^ uQ´w }dƒö ዓ”Ç=}Ñu` ÁÅ`ÒM" 4. ƒ¡¡K—“ Ø^ƒ ÁK¨< S[Í ዓ”Ç=²ÒÏ ÁÅ`ÒM" ዓeðLÑ>¨< ÉÒõ Ãc×M" KT>SKŸ}¨< ዓ"M ÃM"M" 5. ዓ¢T>‚ ዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ " 6. uõዓ ዓ“ É”u` Là ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓዓ uÑÖ` S ƒ ዓe}ÇÅ`“ ›ÖnkU ዓÓ SW[ƒ uÑ>²? SõƒN? ዓ”Ç=ÁÑ–< Ãዓዓ}LM" Ãq×Ö^M" 7. ukuK? ¨<eØ ÁK<ƒ” S ƒ ዓÙ‹ S´Óx S[Í corrective measurs. Recommend solutions. 12. Cause rural land administration and use laws to be implemented through participating and supporting the concerned body. 13. Give information regarding the current market price of the land to be rented and anticipated profits during the rental periods for the land holder. 14. Follow up and control illegal execution regarding rural land surveying, registration and certification, take legal measurs. 15. Give information about investment lands to the Oromia Investment Commission and its offices foun at different levels, give land and certificate of holding upon permission. 16. Study, prepare and submit lands used for different services to the administrative councils that found at different levels. Give land and land holding certificate to organs for whome it is permited. 17. Control and follow up regarding activities inconsistent with rural land administration and use laws Take or caue to be taken corrective measurs. 18. Follow up, control and protect government land and lands commonly used by community. Cause corrective measurs to be taken against 36 tumameen ala kan raawwatan ni to’ata, ni hordofa, tarkanifii sirreeffamaa ni fudhata yookiin akka fudhatamu ni taasisa. 18. Lafa Mootummaa yookiin ummanni waliin ittifayyadmu kamiyyuu ni hordofa, ni to’ata, ni eega namoota seeraan ala qabatan yookiin akka qabatamu taasisan seeratti dhiyeessee tarkaanfiin seeraa akka fudhatamu ni taasisa. 26. Gahee hojii fi ittigaafatamummaa Waajjira Bulchiinsa Godinaa 1. Seera bulchiinsaa fi itti fayyadama lafa baadiyaa akka hojii irra ooluu deeggarsa barbaachisaa ta’e ni kenna. 2. Hojiiwwan lafa daangeessuu, karoora ittifayyadama lafaa qopheessuu, lafa inveestimentiif oolu qorachuu fi kan kana fakkaatan ilaalchisee deeggarsa barbaachisaa ta’e ni kenna. 3. Hojii lafa baadiyaa galmeessuu fi kaadastara gaggeessuu waliin walqabatee rakkoo daangaa aanaalee gidduutti ka’u furmaata akka argatu ni taasisa. 4. Qubannaa seeraan alaa ni hordofa ,tarkanfiin seeraa akka fudhatamu ni taasisa. 5. Seera bulchiinsaa fi ittifayyadama lafa baadiyaa hojii irra oolchuu irratti rakkoowwan quunnaman qoratamanii furmaata akka argatan ni taasisa. 6. Itti fayyadamni lafa baadiyaa akkaataa karoora ittifayyadama lafaa qoratamee qophaa’een raawwatamu isaa ni hordofa ni mirkaneessa. ÃóM" 8. ukuK? ¨<eØ uc¨< ÁM}Á²¨<” S ƒ KÄ ዓዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓ Ák`vM" 9. KS ƒ ¾T>ÁeðMѨ< Øun“ ዓ”¡w"u? ዓ”Ç=Å[Ó Ãዓዓ}LM" Ãq×Ö^M" ¾°`Uƒ ዓ`UÍ Ã¨eÇM" 10. }óዓe” SW[ƒ ÁÅ[Ñ ¾S ƒ ዓÖnkU °pÉ uQ´w }dƒö ዓ”Ç=²ÒÏ ÉÒõ Ãc×M" ¾}²ÒË °pÉ uY^ Là ዓ”Ç=¨<M ÁÅ`ÒM" 11. T”—¨<U ¾ÑÖ` S ƒ ¾SÖkU Swƒ ÁK¨< c¨< õዓ¨<” dÃÖkUuƒ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ¨ÃU õዓ¨< Là Ñ<ǃ ዓ”Ç=Å`euƒ "Å[Ñ TeÖ”kmÁ Ãዓ×M" "LhhK ዓዓዓዓዓ ዓዓ ]þ`ƒ uTÉ[Ó Ãµዓ¨< ዓ”Ç=¨eÉuƒ ÁÅ`ÒM" 12. ¾ÑÖ` S ƒ uQÑ¨Ø S”ÑÉ KSÁ´ ¾T>Å[Ѩ<” ዓ”penc? Ãq×Ö^M" KQÓ uTp[w ¾Te}"ŸÁ ዓ`UÍ ዓ”Ç=¨cÉ ÁÅ`ÒM" 13. KTIu^© ዓÑMÓKAƒ ¾T>¨<M ዓ”Å ÑuÁ xዓ" ¾Snw`" ¾°U’ƒ ዓ“ ¾Sdዓዓƒ S ƒ Ãq×Ö^M" Ãዓዓ}LM:: 29. ¾kuK? S ƒ መe}ÇÅ`“ መÖnkU ¢T>‚ መመመመ መ“ }Ö]’ƒ 1) ዓUeƒ ዓvLƒ ÁK<ƒ ¢T>‚ u²=I Å”w }slM" 2) ¾¢T>‚¨< }Ö]’ƒ KkuK?ዓe}ÇÅ` ÃJ“M" 3) ዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ 4) ¾¢T>‚ ›vLƒ ukuK?¨< ’ª]‹ ¾T>S[Ö< ዓዓ individuals that ilegaly occupied or cause to be occupied. 26. Duties and Responsibilities of the Zonal Administration Office 1. Give necessary support inorder to make rural land laws to be implemented properly. 2. Give necessary supports regarding preparation of land use plan, investment land study and preparation and other related activities. 3. Cause solutions to be availed regarding disputes arisen between woredas in relation with rural land cadastral works undertaken and its registration. 4. Follow up illegal setlment and cause legal measurs to be taken. 5. Cause solutions to be avaied through study on problems face on implementation of rural land laws. 6. Follow up and confirm that rural land use is implimented in accordance with the rural land use plan which is prepared through study. 27. . Duties and Responsibilities of Woreda Administration Office 1. Cause rural land administration and use laws to be implemented. 2. Caue awareness of the community to 37 27. Gahee hojii fi Itti gaafatamummaa Waajjira Bulchiinsa Aanaa 1. Seeri bulchiinsaa fi ittifayyadama lafa baadiyaa akka hojii irra oolu ni taasisa. 2. Seera bulchiinsaa fi ittifayyadama lafa baadiyaa ilaalchisee hubannoon uummataa akka cimu ni taasisa. 3. Hojii bulchiinsaa fi ittifayyadama lafa baadiyaa gahumsaan raawwachuuf deeggarsa barbaachisu ni kenna. 4. Hojii lafa daangeessuu, sulula irratti hundaa’ee karoora ittifayyadama lafa baadiyaa qopheessuu, fi kan kana fakkaatan ilaalchisee deeggarsa barbaachisaa ta’e ni kenna, ni hordofa, ni to’ata. 5. Akkaataa karoora ittifayyadama lafa baadiyaatiin hojiin ittifayyadama lafaa akka raawwatamu ni to’ata, ni hordofa, tarkaanfii sirreeffamaa ni fudhata. 6. Waldiddaa fi waldhabiinsa daangaa fi qabiyyee lafa baadiyaa irratti ka’u akkaataa seeraatiin yeroodhaan furmaata akka argatu ni hordofa, ni too’ata, tarkaanfii ni fudhata. 7. Hojiin lafa galmeessuu, fi kaadastara gaggeessuu hirmaannaa ummataatiin qulqullinaan akka raawwatamu Koreef deeggarsi barbaachisu akka godhamu ni taasisa. 8. Lafa baadiyaa seeraan ala akka hin qabamne ni hordofa, ni to’ata, tarkaanfii seeraa ni fudhata. ዓዓዓዓ ¯Sƒ ዓዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ" 5) ¾¢T>‚ ዓvLƒ u¾ዓዓዓ ¯Sƒ ዓዓዓዓዓ J• uY^ Là Øóƒ ¾ዓ^ ዓvM ¨ÃU ¾}ዓÖ¨<” GLò’ƒ ¾TÃ¨× ዓJ’ ዓዓዓ ¯Sƒ ዓዓ dÃÖup ዓ¢T>‚ ›vM’ƒ ዓ”Ç=Kp uTÉ[Ó K?L ዓ¨< ዓ”Ç=S[Ø ÃÅ[ÒM" 6) ¾¢T>‚ ዓvM ዓዓዓዓዓ ዓዓ K=S[Ø Ã‹LMዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ:: 30. ¾kuK? ¾S ƒ መe}ÇÅ`“ መÖnkU ¢T>‚ መመመ መመመመ መLò’ƒ 1) ¾S ƒ U´Ñv" ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓ“ ¾Ãµዓ T[ÒÑÝ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ uT>SKŸƒ KkuK?¨< Qw[}cw ƒUዓ`ƒ Ãዓ×M" 2) ዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ¾S ƒ U´Ñv“ SK"ƒ Y^ ÃW^M" 3) ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ 4) }óce” SW[ƒ ÁÅ[Ñ ¾S ƒ ዓÖnkU °pÉ Y^ Là ዓ”Ç=¨<M ÁÅ`ÑM" ›eðLÑ> ¾S ƒ Øun“ ዓ”¡w"u? ዓ”Ç=•` ßዓ}LM" Ãq×Ö^M" uT>ðÖ\ ‹Óa‹ Là ¾Te}"ŸÁ ዓ`UÍ ዓ”Ç=¨eÆ KkuK? ዓe}ÇÅ` Ák`vM" 5) uÉ”u`“ ¾S ƒ õዓ Là ዓዓዓዓ Óßዓዓ ዓKSÓvvዓ SõƒH@” be strengthens on the rural land administration and use laws. 3. Give necessary support in order to execute the rural land administration and use works properly. 4. Follow up, control and Give necessary support regarding land demarcation,preparation of rural land planning based on watershed and etc. 5. Control and follow up the rural land use to be executed based on rural land use plan, take corrective measurs where there is problems. 6. Follow up and control, monitor disputes and conflicts raised on boundaries and holding of rural land to be resolved according to the law andwithin time,take measurs. 7. Cause Committee to get necessary support to make rural land registration and cadastral works undertaking to be implemented in quality with participation of people. 8. Follow up and control rural land to avoid illegal occupation of rural land, takes legal measurs. 9. Give necessary support to cause investment land to be prepared. 10. Cause persons whose holdings are decided to be expropriated are 38 9. Lafti Investimentiif ooluu danda’u akka qophaa’u deeggarsa barbaachisu ni kenna. 10. Namoota qabiyyee lafa isaanii irraa akka gadidhiisan murtaa’e beenyaa akka argatan taasisuudhaan deebi’anii akka ijaaraman ni taasisa. 11. Raawwii karoora hojii bulchiinsaa fi ittifayyadama lafa baadiyaa ni qorata, ni hordofa, ni to’ata tarkanfii sirreeffamaa ni fudhata. 12. Lafa jallisiin misoomu qoodinsa isaa ilaalchisee ni hordofa, ni too’ata tarkanffii siirreefama ni fudhata. 28. Gahee Hojii fi Ittigaafatamummaa Bulchiinsa Gandaa 1. Seeri Bulchiinsaa fi ittifayyadama lafa baadiyaa akka hojii irra ooluu hubannaa ummataa ni cimsa. 2. Miseensonni koree ummataan akka filataman ni taasisa, hojii isaanii akka raawwatan deeggarsa ni kenna, ni to’ata. 3. Hojiin bulchiinsaa fi ittifayyadama lafa baadiyaa hirmaannaa ummataatiin akka raawwatamu ni taasisa. 4. Ragaa sirrii ta’ee fi qulqullinna qabu akka qophaa’u ni hordofa, deeggarsa barbaachisu ni kenna, qaama ilaallatuuf ni dabarssa. 5. Koreef waajjira ni qopheessa deeggarsa barbaachisaa ta’e ni kenna. 6. Waldiddaa fi waldhabiinsa daangaa fi uT>SKŸƒ ¾ዓ´u< Ó”³u? ዓ”ዓÇw` ÁÅ`ÒM" 6) }K¡„ ¾}S²Ñu ¾S ƒ S[Í u›Óvu< ÃóM" vKõዓ¨< ¾Ãµዓ T[ÒÑÝ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓ”Ç=Áј S[ͨ<” ukuK? ዓe}ÇÅ` ዓ”Ç=[ÒÑØ uTÉ[Ó K¨[Ç ዓዓዓዓ ዓዓ ÃM"M" 7) ¾ÑÖ` S ƒ ¾SÖkU Swƒ ueÙዓ KTe}LKõ ¾T>k`w ØÁo u›ªÏ ዓ”kê 9 ”®<e ዓ”kê (5) ዓ“ u²=I Å”w ዓ”kê 10 ”®<e ዓ”kê (2) u}Å’ÑѨ< SW[ƒ SJ’<” ›×`„ KkuK? ዓe}ÇÅ` Áe}LMóM:: 31. ¾K?KA‹ ›"Lƒ መመመመመ GLò’ƒ u¡MK< ¨<eØ ¾T>Ñ–< ¾S”ÓYƒ ›"Lƒ ¾}KÁ¿ É`Ï„‹ ዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ KSðçU ዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓLò’ƒ ›Kv†¨<:: ¡õM eÉeƒ M¿ M¿ É”ÒÑ@‹ 32. መመመመመ መመመመ መመመ መመመመ መመ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓ ዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓዓዓ 33. p׃ 1) ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ compensated and rehabilitate them. 11. Evaluate, follow up and control rural land administration and use plan work execution, give necessary support, take corrective measurs. 12. Follow up and control regarding distribution of irrigation land, takes corrective measurs. 28. Duties and Responsibilities of kebele Administration. 1. Strengthen the awareness of the people to make the rural Land administration and use laws to be implemented. 2. Cause members of the committee to be elected by people, give support in order to perform their duties and follow up. 3. Cause the rural land administration and use works to be implemented by participation of people. 4. Cause quality datas to be prepared, transfer to concerned body. 5. Provide Office and give necessary support for the Committee. 6. Follow up and control disputes and conflicts raised on land holding and boundaries to be resolved according to the rural land administration and use laws timely. 7. Register and keep datas of landless persons in the kebele. 8. Identify lands that are not occupied by person in the kebele and report to the 39 qabiyyee lafaa irratti ka’u seera bulchiinsaa fi itti fayyadama lafa baadiyaatiin yeroodhaan furmaata akka argatu ni to’ata, ni hordofa. 7. Lafa dhabeeyyii ganda keessa jiraatan galmeessee ragaa ni qabata. 8. Lafa gandicha keessatti hin qabamne adda baasee Waajjiraaf ni gabaasa. 9. Eegumsaa fi kunuunsa lafaaf barbaachisu akka raawwatamu ni hordofa, ni to’ata tarkaanfii sirreeffamaa ni fudhata. 10. Sulula irratti hundaa’ee karoora ittifayyadama lafa baadiyaa hirmaannaa ummatatiin akka qophaa’u deeggarsa ni kenna, karoorri qophaa’e akka hojii irra oolu ni taasisa. 11. Namni mirga ittifayyadama lafa baadiyaa qabu kamiyyuu qabiyyee isaa osoo itti hin fayyadamin oommishaa yeroo tokkoo fi isaa oliif yoo dhiise yookiin qabiyyee isaa irratti miidhaan akka gahu yoo taasiise akeekkachiisa ni kenna, kan hin sirreesine yoo ta’e Waajjiraaf gabaasuudhaan qabiyyicha akka irraa fuudhamu ni taasisa. 12. Seeraan alaa lafa baadiyaa qabachuuf gocha raawwatamu ni too’ata, seeratti dhiyeessee tarkaanfii sirreeffama akka fudhatamu ni taasisa. 13. Lafa tajaajila hawaasummaatiif oolu kan akka iddoo gabaa, awwaalaa fi kan kana fakkaataniif oolu ni too’ata, ni hordofa. 29. Hundeeffamaa fi Itti Waamama Koree Bulchiinsaa fi Ittifayyadama Lafa Baadiyaa Gandaa. ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓ ዓ ዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓ ዓዓ ዓዓዓዓ" 2) ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓ ዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓ ዓዓ ዓዓዓዓ" 3) ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ Office. 9. Follow up and control appropriate protection and conservation of rural land to be performed take corrective measurs. 10. Give support watershed-based rural land use plan to be prepared by participation of people,cause it to be implemented. 11. Give notice to the rural land use right holder who failed to use his holding for two years and more or exposed his land to damage, report to the Office and cause the land to be snached where he faild to improve it. 12. Control illegal movements towards squatting rural land, brings case to justice organs and cause legal measurs to be taken. 13. Control and follow up the lands that give communal services such as market places, cemetery, and religion and etc lands. 29. Establishment And Accountability of Kebele Land Administration and Use Committee 1. Kebele Rural Land Administration and use Committee that consists of 5 members shall be established by this regulation. 2. The Committee shall be accountable to the kebele 40 1. Koreen miseensota shan qabu dambii kanaan hundeeffamee jira. 2. Itti waamamni koree kanaa bulchiinsa gandaatiif ta’a. 3. koreen raawwii hojjii isaa Waajjiraa fi bulchiinsa gandaatiif gabaasa ni dhiyeessa. 4. Miseensonni koree jiraattota gandichaatiin kan filamanii fi waggaa afuriif kan tajaajilan ta’a. 5. Miseensonni koree waggaa afuriin kan jijjiiraman ta’ee miseensi hojii irratti badii raawwate yookiin dirqama kennameef kan hin baane yoo ta’e yeroo waggaa afurii osoo hin eegin miseensummaa irraa haqamee namni biraa akka filatamu ni taasifama. 6. Miseensi koree yeroo lammaffaatiif deebi’ee filatamuu ni danda’a. Miseensi koree walitti’aansee yeroo lammaffaaf filatame yeroo sadaffaaf filatamuu hin danda’u. 30. Gahee fi itti gaafatamummaa koree bulchiinsaa fi ittifayyadama ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓ ዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓ ዓዓ ዓዓዓዓ" 4) ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓ ዓዓ ዓዓዓ ዓ ዓዓ ዓዓዓዓዓ 5) ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ administration. 3. The Committee shall report to the kebele administration. 4. Members of he Committee shall be elected by residents of the kebele and the terms of services shall be for 4 years. 5. The Committee members shall be elected for four years terms; however, a member who has comied fault on works or who failed responsibilities shall be terminated before reaching the four years time and cause other person to be elected. 6. The Committee may be elected for 2nd time but can not be elected for 3rd time at consicutive terms. 30. Duties and responsibilities of Kebele Rural Land Administration and use Committee 1. Give awwerness for people of the kebele regarding regestrationn, undertaking of cadastral worke of land and land holding certificate. 2. Pereform registration and surveying of land based on directive issued by the Bureau. 3. Worke procedure of the Committee shall be decided by directive issued by the Bureau. 4. Cause rural land use plan prepared to be implemented based on watershed, follow up and control regarding conservation and preservation 41 lafa baadiyaa gandaa 1. Kaayyoo lafa baadiyaa galmeessuun kaadastara gaggeesuu fi waraqaa ragaa kennuu ilaalchisee uummataaf barumsa ni kenna. 2. Qajeelfama Biiroon baasuu irratti hundaa’uudhaan hojii lafa safaruu fi galmeessuu ni raawwata. 3. Hojimaanni koree qajeelfama Biiroo basuun kan murta’u ta’a. 4. Sulula irratti hundaa’ee karoora itti fayyadama lafa baadiyaa qophaa’e akka hojii irra oolu ni taasisa, eegumsaa fi kunuunsa lafaaf barbaachisu akka raawwatamu ni hordofa, ni to’ata, rakkoo jiru irratti tarkaanfii sirreeffamaa akka fudhatamu bulchinsa gandaatiif ni dhiyeessa. 5. Waldiddaa fi waldhabiinsa daangaa fi qabiyyee lafaa irratti ka’u akkaataa furmaata itti argatu ilaalchisee hubannaa uummataa ni cimsa. 6. Ragaa lafa safaramee galmaa’ee haala sirrii ta’een ni qabata, abbaan qabiyyee waraqaa ragaa akka argatu ragaa lafa safaramee galmaa’e bulchiinsa gandaatiin mirkanaa’ee Waajjiraaf ni erga. 7. Mirga itti fayyadama lafa baadiyaa kennaan dabarsuu gaaffii dhiyaatu akkaataa labsii keewwata 9 keewwata xiqqaa (5) fi dambii kana keewwata 10 keewwata xiqqaa (2) jalatti tumameen ta’uu isaa qulqulleessee bulchiinsa gandaatiif ni dabarsa. 31. Gahee fi ittigaafatamummaa qaamolee adda addaa Qaamoleen Mootummaa, Dhaabbileen adda addaa fi qaamni kamiyyuu dambii kan raawwachuu fi raawwachiissuuf ittigaafatamuummaa qabu. ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓ ዓዓ ዓዓዓዓዓ 34. SS]Á ¾Tመ׃ YM×መ ÃI” Å”w KTeðçU u=a¨< SS]Á ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓዓ 35. }ðéT>’ƒ ¾TÕ^†¨< QÑA‹ 1. ¾ÑÖ` S ƒ ዓe}ÇÅ`“ ዓÖnkU Å”w lØ` 39/1996 u²=I Å”w }ዓbM" 2. T”—¨<U ዓዓዓ ዓዓዓ Ò` ¾T>n[ዓ Å”wዓ ዓዓዓዓ ዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓ ዓዓዓዓዓ ዓዓዓዓ ዓዓ }ðéT>’ƒ ዓÕ^†¨<U:: necessary for land, present and cause corrective measure to be taken by the kebele administration where there are problems. 5. Strengthen the awerness of the people regarding solution of conflicts and desputs on bounderies and holdings of the land. 6. Keep measured and registered datas of land, cause land holder to get land holding certificate up on confirmation by the Kebele Administration and sending it to the Office. 7. Clear and transfer request of transfer of land use right through gift in accordance with article 9 sub article (5) of the proclamation and article 10 sub article (2) of this regulation and transfer to kebele administration. 31. Duties And Responsibilities of Other Bodies. Government Organizations, different organizations and any other organe shall be responsible to implement and cause to be implemented this regulation. Part Six Miscellaneous Provisions 32. periods of limitation for Ilegally Occupiede land Any person who illegally occupied rural land shall not be limited by period of limitation up to 12 years to discard him from the land. 33. Penalty 42 Kutaa Ja’a Tumaalee Adda Addaa 32. Darbiinsa yeroo lafa seeraan ala qabamee Namnii lafa badiyaa seeraan ala qabatee argame kamiyyuu hanga wagga 12 tti gadidhisisuuf darbiinsa yerootiin hin daangeeffamu. 33. Adabbii 1 Lafa baadiyaa osoo hin kennamniif seeraan ala qabachuun yookiin qabachuu yaaluun yookiin mana ijaaruun yookiin dallaa ijaaruun yookiin qotuun yookiin qotuu yaaluun dhorkaadha, namni kamiyyuu osoo beekuu yookiin beekuu osoo qabuu: lafa badiyaa seeraan ala qabatee yookiin qabachuu yaale yookiin mana ijaare yookiin dallaa ijaaree yookiin qotee yookiin qotuu yaalee argame seera biraatiin kana caalaa kan adabsiisu yoo ta’e malee adabbii hidhaa waggaa tokkoo hanga waggaa shanii fi qarshii kuma lamaa hanga kuma jahaatiin adabama. 2 Hojjataan mootummaa yookiin namni ragaa lafa badiyaa akka qopheessu akka kennu akka jijjiiru angoon seeraan kennameef ragaa lafa baadiyaa dogongoraa kennuun yookiin qopheesuun yookiin jijjiiruun dhoorkaadha; namni kamiyyuu osoo beekuu yookiin beekuu osoo qabuu: ragaa qabiyyee lafa baadiyaa sobaa yookiin dogongooraa kenne yookiin jijjiiree yookiin qopheesee argame seera biraatiin kana caalaa kan adabsiisu yoo ta’e malee adabbii hidhaa cimaa waggaa tokkoo hanga waggaa shanii fi qarshii kuma sadii hanga kuma jahaatiin adabama. 36. ÃI Å”w Y^ Là ¾T>¨<Muƒ Ñ>²? ÃI Å”w ዓዓዓዓ 28 ዓዓ 2®®5 ¯.U ዓUa uY^ Là ¾T>¨<M ÃJ“M:: መKT¾G< ›„UX ¾*aT>Á wN?^© ¡ML© S”ÓYƒ – Ç”ƒ መመመ 28 k” 2005 ¯.U. ò”ò’@ 1. Squatting rural land or attempting, constracting house or fences, cultivating or attempting is forbidden by law. Any person, who squat rural land or attempt or constract house or fance or caltivate or attempt to caltivate, unless it is punishable with more penality in other laws he shall be punished with 1-5 years (one year up to five years) inprisnment and 2000-6000 Birr (two thousand up to six thousand Birr) fine. 2. Any person who is government worker or given responsibilities by law to prepare give and change datas of rural land shall be prohibited mistakenly giving or preparing or changing datas on rural land. Any person who give ,prepare incorrect or false datas or chang to folse rural land datas while he knew or should have knowen it, unless it is punishable with more penalities in other laws he shall be punished with 1-5 (one up to five) years rigorous imprisonment and 3000-6000 Birr ( three thousand up to six thousand Birr) fine. 3. Any person who has got the rural land use right shall be prohibited giving land use right or attempt to give illegally or occupied or attempt to occupied with illegal certificate or preparing or causing to be prepared or attempt to prepare false certificate and occupied land 43 3 Abbaan qabiyyee lafa baadiya mirga ittifayyadama lafa baadiyaa seeraan ala kennuun yookiin kennuu yaaluun, ragaa dogongoraatiin fayyadamuun lafa baadiyaa qabachuun yookiin qabachuu yaaluun, ragaa dogongoraa qopheessuun yookiin qopheessisuun yaaluuun, waraqaa ragaa qabiyyee lafaa seeraan ala fudhachuun yookiin fudhachuu yaaluun dhoorkaadha; namni kamiyyuu osoo beekuu yookiin beekuu osoo qabuu: mirga ittifayyadama qabiyyee lafa baadiyaa seeraan ala kenne yookiin kennuu yaale, ragaa dogongoraatiin fayyadamuun lafa baadiyaa qabate yookiin qabachuu yaale, ragaa dogongoraa qopheesse yookiin qopheessise, waraqaa ragaa qabiyyee lafaa seeraan ala fudhate yookiin fudhachuu yaalee argame seera biraatiin kana caalaa kan adabsiisu yoo ta’e malee adabbii hidhaa waggaa tokkoo hanga waggaa sadii fi qarshii kuma tokkoo hanga kuma sadiitiin adabama. 4 Namni lafa baadiyaa ittifayyadamu irraan gadee qotuun, daagaa hojjatame diiguun,daagaa bakka barbaaddametti ijaaruu dhisuun, karaa lolaa irra gadee baasuun lafa biqiltuu yookiin lafa eegumsa biyyee fi bishaantiif ittifame beelada itti gadi dhiisuun dhoorkaadha; namni kamiyyuu osoo beekuu yookiin beekuu osoo qabuu: lafa baadiyaa ittifayyadamuu irraan gadee qotee yookiin daagaa hojjatame diigee yookiin daagaa bakka barbaaddametti ijaaruu dhisee yookiin karaa lolaa irra gadee baasee yookiin lafa biqiltuu yookiin lafa eegumisa biyyee fi bishaantiif ittifame beelada itti gadi dhiisee yoo argame seera biraatiin kana caalaa kan holding.any person who knew or should have knowen and give land holding use right illegally or attempt to give or occupied or attempted to occupy using illegal land holding certificate or who prepared or cause to be prepared a false certificate or who held or attempt to hold land illegal unless it is punishable with more penalty in other laws he shall be punished with 1-3 (one up to three) years imprisonment and 1000-3000 (one thousand up to three thousand) Birr fine. 4. Any rural land user shall be prohibited plowing at slope on is land and destroy bunds or failed to constract bunds or making pathway of rain flood at slopy land or allowing free grazing of cattle in to protected area for plant, water and soil preservation. Any person who knew or should have knowen and plowed at slope on his land and destroied bunds or failed to constract bunds or making pathway of rain flood at slopy land or allowed free grazing of cattle in to protected area for plant, water and soil preservation, unless it is punishable in other laws with more penalty he shall be punished with 3 (three) months imprisonment and 44 adabsiisu yoo ta’e malee adabbii hidhaa salphaa hanga ji’a sadii fi hanga qarshii kuma tokkootiin adabama. 5 Bulchiinsi Gandaa dhimma mirga qabiyyee lafa baadiyaatiin walqabatuu irratti iyyata dhiyaatu fuudhee yeroo seeraan murta’ee keessatti deebii qaama barbaachisuu kennuu diduun dhoorkaadha; bulchiinsi gandaa osoo beekuu yookiin beekuu osoo qabuu: dhimma mirga qabiyyee lafa baadiyaatiin walqabatuu irratti iyyata dhiyaate yoo fuudhuu dide yookiin iyyata fuudhee jaarsolee araaraa filachiisuun raawwachuu yoo dide yookiin bu’aa araaraa raawwachisuu yoo dhiise yookiin yeroo seeraan murta’ee keessatti qaama barbaachisuuf deebii yoo kennuu dhabee argame seera biraatiin kana caalaa kan adabsiisu yoo ta’e malee, hidhaa salphaa ji’a tokkoo hanga ji’a sadii fi qarshii dhibba shanii hanga kuma tokkootiin adabama. 34. Aangoo Qajeelfama Baasuu Biiroon dambii kana raawwachiisuuf qajeelfama baasuu ni danda’a. 35. Seerota Raawwatiinsa Hin Qabaanne 1) Dambiin Bulchiinsaa fi Itti fayyadama lafa baadiyaa Lakk. 39/1996 Dambii kanaan haqamee jira. 2) Dambiin, qajeelfamnii fi barmaatileen hojii dambii kanaan wal-faallessan kamiyyu dhimmoota dambii kanaan hammataman irratti raawwatiinsa hin qabaatan. 1000 Birr (one thousand) Birr fine. 5. The kebele administration shall be obliged to accept case related with rural land use rights and to give response to concerned party within time limited by law. Kebele administration that knew or should have knowen and refused to recive petition related to rural land use rights or failed to elacte mediators or to execute cases resolved by them or respond to concerned body within the time limited by the law unless it is punishable with more penalty in other laws he shall be punshed with 1-3 (one up to three) months imprisonment and 500-1000Birr(five hundred up to one thousand) Birr fine. 34. Authority to issue Directives The Bureau may issue directives to implement this regulation. 35. Repealed and inapplicable laws 1. Rural land administration and use Regulation No.39/1996 is repealed by this regulation. 2. Regulations, directives and practices inconsistent with this regulation shall not be applicable on matters covered by this regulation. 36. Effective Date This regulation shall enter in to force as of 7th November 2012. 45 36. Yeroo Dambiin Kun Hojii Irra Oolu Dambiin kun sadaasa 28 bara 2005 irraa eegalee hojii irra kan oolu ta’a. Alamaayyoo Atoomsaa Pirezidaantii Mootummaa Naannoo Oromiyaa Guyyaa sadaasa 28 bara /2005 Finfinnee Alamaayyoo Atoomsaa President, Oromiya Regional State December,7 /2012 Finfine