Land Exchange Rules and Regulations of Bhutan, 2022

དཔལ་ལྡན་འབྲུག་གཞུང་། རྒྱལ་ཡོོངས་ས་ཆ་ལྷན་ཚོོགས། ས་ཆ་བརྗེ་སོར་གྱི་བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་ ༢༠༢༢ ཅན་མ། Land Exchange Rules and Regulations 2022 National Land Commission Royal Government of Bhutan དཔལ་ལྡན་འབྲུག་གཞུང་། རྒྱལ་ཡོོངས་ས་ཆ་ལྷན་ཚོོགས། National Land Commission Royal Government of Bhutan ས་ཆ་བརྗེ་སོར་གྱི་བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་ ༢༠༢༢ ཅན་མ། Land Exchange Rules and Regulations 2022 ཆེད་བརྗོད། འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་འདི་ མི་དབང་རིམ་བོྱོན་ཚུ་གི་དབུ་ཁྲིད་འོག་ལུ་ གལ་གནད་ཅན་གྱི་ས་ཆའི་ལེགས་བསྒྱུར་མང་རབས་ཅིག་ མཛད་གནང་མི་ལུ་བརྟེན་ འབྲུག་མི་ཚུ་གི་འཚོོ་བའི་གནས་སྟངས་ཀྱི་དོན་ལས་ ས་ཆ་འདི་ལོངས་སོྤྱོད་དེ་ དཔལ་འབོྱོར་གྱི་ ཁེ་ཕན་སོྦོམ་སྦེ་འབྱུང་ཡོོདཔ་ཨིན། ས་གཞི་འདི་ མི་སྡེ་དང་ བཟའ་འཐུང་ དཔལ་འབོྱོར་ཉེན་སྲུང་གི་དོན་ལུ་ གཞི་རྩ་ ངོ་མ་ཨིནམ་ད་ རྒྱལ་ཁབ་ག་ཏེ་ལུ་ཡོང་ ས་གཞི་འདི་ཚོད་ཅན་གྱི་འཐོོན་ཁུངས་ཨིནམ་ལས་ བཟོ་འདོན་གྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་དང་ མི་ སྡེ་དཔལ་འབོྱོར་གོང་འཕེལ་གྱི་རྒྱུ་རྫས་གལ་ཅན་ཅིག་ཨིན། འཆར་གཞི་ལེགས་ཤོམོ་སྦེ་མ་བརྩམས་པར་ ས་ཆ་བཀོལ་སོྤྱོད་ འབད་མི་དེ་གིས་ ས་ཆའི་འཐོོན་ཁུངས་མགྱོགས་པར་རོྫགས་ཏེ་ མི་སྡེ་དཔལ་འབོྱོར་གྱི་དཀའ་ངལ་ལེ་ཤོ་ར་ འབྱུང་སྲིད་ནིའི་ ཉེན་ཁ་འདུག། འབྲུག་གི་སའི་བཅའ་ཁྲིམས་ ༢༠༠༧ ཅན་མ་ནང་གསལ་བཀོད་ཡོོདཔ་བཞིན་དུ་ རང་བཞིན་རྐྱེན་ངན་ལུ་བརྟེན་ཏེ་མེདཔ་བཏང་ མི་དང་ ཉེན་གལ་ཅན་གྱི་ཆུ་རྐའི་ས་ཁོངས་ནང་ཚུད་མི་ ཁྲམ་བཀོད་གྲུབ་པའི་ས་ཆ་ཚུ་ བྱོ་སྟབས་མ་བདེ་བའི་དཀའ་ངལ་སེལ་ ཐོབས་ལུ་ རྒྱལ་ཁམས་ཀྱི་ས་ཆ་དང་ཅིག་ཁར་ བརྗེ་སོར་འབད་ཆོག་པའི་ ཐོབས་ལམ་ཅིག་སྒྲིག་ཡོོདཔ་ཨིན། ལྷག་པར་དུ་ ས་ཆ་བརྗེ་སོར་འབད་མི་དེ་གིས་ མི་སྡེ་ལུ་ མ་འོངས་གོང་འཕེལ་གྱི་ལམ་སོྟན་འབད་དེ་ ས་གནས་ཁའི་གལ་ཅན་རང་བཞིན་དང་ རྒྱལ་རབ་ཅན་ སོྤྲོ་གསེང་གི་ཐོོན་ཁུངས་ལྡན་པའི་སྒེར་གྱི་ས་གཞི་མི་ཉམས་རྒྱུན་སྐྱོང་འབད་ནིའི་གོ་སྐབས་བྱིནམ་ཨིན། ཨིན་རུང་ སྒེར་གྱི་ཁྲམ་བཀོད་གྲུབ་པའི་ས་ཆ་ རྒྱལ་ཁམས་ཀྱི་ས་ཆ་དང་ཅིག་ཁར་བརྗེ་སོར་གྱི་བྱོ་རིམ་འཐོབ་པའི་སྐབས་སུ་ མི་ སེར་གྱི་འཚོོ་བ་དང་འཚོོ་བའི་མཐུན་རྐྱེན་ཡོར་དྲག་བཟོཝ་དང་འབྲེལ་ ཚོད་ཅིག་ལས་བརྒལ་མེད་པའི་རྒྱལ་ཁམས་ཀྱི་ས་ཆ་འདི་ དྭངས་གསལ་ཅན་དང་ ཡུན་བརྟན་གྱི་ལམ་ལུགས་ཆ་ཚོང་ཐོོག་ལས་ བགོ་སོྤྲོད་འབད་ཡོོདཔ་ངེས་བརྟན་བཟོ་དགོཔ་འདི་ རྒྱལ་ ཡོོངས་ས་ཆ་ལྷན་ཚོོགས་ཡིག་ཚོང་གི་འགན་ཁུར་ཨིན། སྤྱི་ལོ་ ༢༠༡༥ ཟླ་ ༦ པའི་ཚེས་ ༡༠ ལུ་ རྒྱལ་ཡོོངས་ས་ཆ་ལྷན་ཚོོགས་ཞལ་འཛོམས་ཐེངས་༤༥ པའི་ནང་ ས་ཆ་བརྗེ་ སོར་གི་དོན་ལུ་ གནང་བ་བྱིན་ཆོག་པའི་དབང་ཚོད་འདི་ ལྷན་ཚོོགས་ཡིག་ཚོང་ལུ་སོྤྲོད་ཡོོདཔ་ཨིན། ས་ཆ་བརྗེ་སོར་གྱི་བཅའ་ ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་ ༢༠༢༢ ཅན་མ་འདི་ ཁེ་གྱོང་ཡོོད་མི་ལས་སྡེ་ངོ་མ་ཚུ་དང་ རྒྱལ་ཁམས་ཀྱི་ས་ཆ་ སྒེར་གྱི་ཁྲམ་བཀོད་གྲུབ་ པའི་ས་ཆ་དང་གཅིག་ཁར་བརྗེ་སོར་འབད་ནི་ལུ་ གྲལ་གཏོགས་ཡོོད་པའི་ཁར་ རོྫང་ཁག་ལས་ བཅའ་ཡིག་ལག་ལེན་འཐོབ་ མི་ཚུ་དང་གཅིག་ཁར་ གྲོས་བསྟུན་ཞལ་འཛོམས་མང་རབ་ཅིག་ཚོོགས་པའི་ཤུལ་ལུ་བཟོ་ཡོོདཔ་མ་ཚོད་ སོ་ནམ་དང་ནགས་ ཚོལ་ལྷན་ཁག་གིས་ ས་ཆ་བརྗེ་སོར་གྱི་བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་ ༢༠༢༢ ཅན་མ་ སྤུས་དག་བཟོ་ནི་ལུ་བསྐྱར་ཞིབ་འབད་ དེ་ ཁག་ཆེ་བའི་གྲོགས་རམ་འབད་ཡོོདཔ་ཨིན། ས་ཆ་བརྗེ་སོར་ནང་གྲལ་གཏོགས་ཡོོད་མི་འགོ་དཔོན་དང་ མི་ངོམ་ཚུ་ལུ་འགན་ ཁུར་དང་ འགན་འཁྲི་ཧྲིལ་བུ་བཀོལ་ཐོོག་ དྭངས་གསལ་དང་ མགྱོགས་དྲག་སྦེ་ཞབས་ཏོག་སོྤྲོད་ཐོབས་ལུ་ ས་ཆ་བརྗེ་སོར་ གྱི་ཡོོངས་འབྲེལ་རིམ་ལུགས་ཅིག་བཟོ་བའི་བསྒང་ཡོོདཔ་ཨིན། རྒྱལ་ཡོོངས་ས་ཆ་ལྷན་ཚོོགས་ཡིག་ཚོང་དང་ འབྲེལ་ཡོོད་ལས་ ཁུངས་དང་ལས་སྡེ་ཚུ་གིས་ ས་ཆ་བརྗེ་སོར་གྱིས་ རང་བཞིན་གྱི་འཐོོན་ཁུངས་ཚུ་ སྲུང་སྐྱོབ་འབད་ནི་དང་ ལག་ལེན་ ཡོང་ ན་ འཛིན་སྐྱོང་ཡོར་དྲག་གཏང་སྟེ་ ཕྲལ་ཕུག་གཉིས་ཀྱི་མི་རབས་ལུ་ ཁེ་ཕན་ཡོར་འཕེལ་གཏང་ཚུགསཔ་ངེས་བརྟན་བཟོ་དགོ། ༼དྲགོས་པདྨ་ཚེ་དབང་༽ དྲུང་ཆེན། FOREWORD Bhutan is blessed with major land reforms under successive Monarchs and every Bhutanese has enjoyed⁠-reaping the benefits for their economic livelihood from the land. Land which is fundamental for social security, food security, and economic security is a finite resource, a major factor of production, and a crucial element in the socioeconomic development of any country. Unplanned utilization of land resources leads to quick exhaustion, giving rise to many socio-economic problems in the process. As specified in the Land Act, 2007, the mechanism of exchanging private registered land with State Land (SL) was initiated to address the issue of private registered lands affected by natural calamities and those falling within critical watershed areas. In addition, land exchanges offer local communities the opportunity to direct future growth and preserve private lands containing significant local natural, historic and recreational resource values. However, in the entire process of exchanging private registered land with SL, it is the mandate of the National Land Commission Secretariat (NLCS) to ensure that the allocation of limited SL is done in a transparent, sustainable, and holistic manner while improving the lives and livelihood of the people. The authority to approve the Exchange of SL with private registered land was delegated to the Secretariat during the 45th National Land Commission Meeting held on 10th June 2015. The Land Exchange Rules and Regulations, 2022 (LERR) has been formulated following a series of consultation meetings with the key stakeholders and implementers from the Dzongkhags involved in exchanging SL with private registered land. The Ministry of Agriculture and Forests have made invaluable contributions in reviewing and developing the LERR, 2022. Further, the online system for land exchange is also being developed to promote transparency, efficiency, and effectiveness in service delivery while placing full responsibility and accountability on the concerned officials and individuals involved. Therefore, the NLCS and the relevant stakeholders shall ensure that the exchange results in an improvement in the protection, use, or management of natural resources and increase public benefits for present and future generations. Dasho Pema Chewang Secretary དཀར་ཆག། ལེའུ་ ༡ པ། ༡ སྔོན་བརྗོད། ༡ མཚོན་གནས་དང་ ཁྱབ་ཚོད་ འགོ་བཙུགས། ༡ ཆ་མེད། ༡ དབང་ཚོད་དང་ ལག་ལེན། ༡ ཚིག་དོན་གྱི་གོ་བ་ལེན་ཐོངས། ༡ ས་ཆ་བརྗེ་སོར་གྱི་དོན་ལུ་ ཁྱད་ཡོོན་ཚོད་གཞི། ༡ ལེའུ་ ༢ པ། ༢ སྤྱིར་བཏང་གི་དགོངས་དོན། ༢ ས་ཆའི་གནས་གོང་བཏོན་ཐོངས། ༣ རྒྱལ་ཁམས་ས་ཆ་ ངོས་འཛིན་འབད་དེ་ སོྤྲོད་ཐོངས། ༣ ལེའུ་ ༣ པ། ༤ གཙུག་སྡེའི་བདེ་སྒྲིག་དང་ལཱ་འགན། ༤ རྒྱལ་ཡོོངས་ས་ཆ་ལྷན་ཚོོགས་ཡིག་ཚོང་། ༤ ས་ཆ་འཛིན་སྐྱོང་སྡེ་ཚོན། ས་ཆ་བདག་སྐྱོང་དང་འཛིན་སྐྱོང་ལས་ཁུངས། ༤ རོྫང་ཁག་བདག་སྐྱོང་། ༤ རྒེད་འོག་བདག་སྐྱོང་། ༥ མཉམ་འབྲེལ་ལྟ་རོྟག་སྡེ་ཚོན། ༦ ལེའུ་ ༤ པ། ༦ ས་ཆ་བརྗེ་སོར་གྱི་བྱོ་སྒོའི་རིམ་པ། ༦ ལེའུ་༥ པ། ༧ དགོངས་དོན་སྣ་ཚོོགས། ༧ ལྟ་རོྟག་དང་དབྱེ་ཞིབ། ༧ རྩིས་སོྤྲོད་འབད་མི་སྒེར་གྱི་ཁྲམ་བཀོད་གྲུབ་པའི་ས་ཆ་རྩིས་ལེན་ཐོངས། ༧ རྒྱལ་ཁམས་ས་ཆ་ནང་ལས་ ཤིང་བཏོན་ནི། ༧ གནོད་འགེལ་དང་ཉེས་ཆད། ༨ ངེས་ཚིག། ༩ ཟུར་སྦྲགས།: འབྲི་ཤོགོ། Table of Contents CHAPTER 1 1 PRELIMINARY 1 Title, Extent and Commencement 1 Repeal 1 Scope and Application 1 Rule of Construction 1 Eligibility Criteria for Land Exchange 1 CHAPTER 2 2 GENERAL PROVISIONS 2 Valuation of Land 3 Identification and Allocation of State Land (SL) 3 CHAPTER 3 4 INSTITUTIONAL ARRANGEMENT AND FUNCTIONS 4 National Land Commission Secretariat 4 Dzongkhag Administration 4 Gewog Administration 5 Joint Monitoring Team (JMT) 6 CHAPTER 4 6 PROCEDURE FOR LAND EXCHANGE 6 CHAPTER 5 7 MISCELLANEOUS 7 Monitoring & Evaluation 7 Management of Registered Land taken over by State 7 Removal of Trees from State Land 7 Offenses and Penalties 8 Definitions 9 Annexure: forms Acronyms CID Cadastral Information Division DLEC Dzongkhag Land Exchange Committee DoLAM Department of Land Administration and Management DoSAM Department of Survey and Mapping JMT Joint Monitoring Team LERR Land Exchange Rules and Regulations LMD Land Management Division NLCS National Land Commission Secretariat SL State Land ལེའུ་ ༡ པ། སྔོན་བརྗོད། འབྲུག་གི་སའི་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་དོན་ཚོན་ ༡༠(ཉ) པའི་དབང་ཆ་དང་འཁྲིལ་ སའི་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་དགོངས་དོན་ཚུ་ དོན་ སྨིན་ཅན་སྦེ་བསྟར་སྤྱོོད་འབད་ནིའི་དོན་ལུ་དང་ ཞབས་ཏོག་བསྐྱལ་སྤྲོོད་དོན་སྨིན་ཅན་སྦེ་བཟོ་ཐོབས་ལུ་ རྒྱལ་ཡོོངས་ས་ཆ་ ལྷན་ཚོོགས་ཡིག་ཚོང་གིས་ ས་ཆ་བརྗེ་སོར་གྱི་བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་ སྤྱི་ལོ་ ༢༠༢༢ ཅན་མ་འདི་ ཆ་འཇོག་དང་ཁྱབ་ སྤེལ་འབདཝ་ཨིན། མཚོན་གནས་དང་ ཁྱབ་ཚོད་ འགོ་བཙུགས། ༡༽ བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་འདི། (ཀ) འབྲུག་གི་ས་ཆ་བརྗེ་སོར་གྱི་བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་སྤྱི་ལོ་ ༢༠༢༢ ཅན་མ་ ཟེར་བརྗོད་དགོ། (ཁ) འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ས་ཁྱོན་ཡོོངས་ལུ་ཁྱབ་དགོ། (ག) གནམ་ལོ་ཆུ་ཕོ་སྟག་ལོ་ ཟླ་དགུ་པའི་ཉེར་བརྒྱད་ལུའམ་ སྤྱི་ཚེས་ ༢༡.༡༡.༢༠༢༢ ལས་འགོ་བཟུང་བསྟར་སྤྱོོད་འབད་ དགོ། ཆ་མེད། ༢༽ བཅའ་ཡིག་འདི་གིས་ སྤྱི་ལོ་ ༢༠༠༧ ཅན་མའི་ འབྲུག་གི་སའི་བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་གི་དོན་ཚོན་ ༥༥ པ་ ལས་ ༥༩ ཚུན་དང་ བཅའ་ཡིག་འདི་ནང་གི་གནད་དོན་དང་འབྲེལ་བ་ཡོོད་པའི་ ཁྱབ་སྒྲགས་དང་གསལ་སྒྲགས་ཚུ་ ཆ་མེད་ཨིན། དབང་ཚོད་དང་ ལག་ལེན། ༣༽ བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་འདི་ སྒེར་གྱི་ཁྲམ་བཀོད་གྲུབ་པའི་ས་ཆ་ བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་འདིའི་འོག་ལུ་གསལ་ བཀོད་འབད་ཡོོད་པའི་ རྒྱལ་ཁམས་ཀྱི་ས་ཆ་དང་གཅིག་ཁར་བརྗེ་སོར་ འབད་ནིའི་དོན་ལས་ལག་ལེན་འཐོབ་དགོ། ༤༽ བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་འདི་ སྒེར་གྱི་ཁྲམ་བཀོད་གྲུབ་པའི་ས་ཆ་ཅིག་ སྒེར་གྱི་ཁྲམ་བཀོད་གྲུབ་པའི་ས་ཆ་གཞན་ ཅིག་དང་ གཅིག་ཁར་བརྗེ་སོར་འབད་ནིའི་དོན་ལས་ ལག་ལེན་འཐོབ་མི་ཆོག། ཚིག་དོན་གྱི་གོ་བ་ལེན་ཐོངས། བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་འདི་ནང་ ཚིག་འགྲེལ་གྱི་གོ་དོན་ལོགས་སུ་སྟོན་ན་མ་གཏོགས་ གཅིག་ཚིག་གིས་མང་ཚིག་ལུ་ དང་ མང་ཚིག་གིས་གཅིག་ཚིག་ལུ་གོ། ས་ཆ་བརྗེ་སོར་གྱི་དོན་ལུ་ ཁྱད་ཡོོན་ཚོད་གཞི། ༥༽ ཁྲམ་བཀོད་གྲུབ་པའི་ས་ཆ་འདི་ བརྗེ་སོར་གྱི་དོན་ལས་འོས་འབབ་དེ་ གཤོམ་འཁོད་ཀྱི་ཚོད་གཞི་དང་འཁྲིལ་དགོ། (ཀ) རང་བཞིན་རྐྱེན་ངན་གྱིས་མེདཔ་བཏང་ཡོོད་པའི་ སྒེར་གྱི་ཁྲམ་བཀོད་གྲུབ་པའི་ས་ཆ། (ཁ) ཉེན་གལ་ཅན་གྱི་ཆུ་རྐའི་ས་ཁོངས་ནང་ཚུད་མི་ཚུ་དང་ རླན་ས་(ཆུ་རྫབ་འདམ་རྫབ) ནང་ཚུད་མི་ སྒེར་གྱི་ཁྲམ་ བཀོད་གྲུབ་པའི་ས་ཆ། CHAPTER 1 PRELIMINARY In pursuant to the power conferred under Section 10(h) of the Land Act of Bhutan, 2007, the National Land Commission Secretariat, hereby adopts and promulgates the Land Exchange Rules and Regulations of Bhutan, 2022 for effective implementation of the provisions of the Act. Title, Extent and Commencement 1. These Rules and Regulations shall: (a) Be called as the “Land Exchange Rules and Regulations of Bhutan, 2022;” (b) Extend to the whole of the Kingdom of Bhutan; and (c) Come into force from the date of 28th day of 9th Month of the Water Male Tiger Year of the Bhutanese Calendar corresponding to the November 21, 2022. Repeal 2. These Rules and Regulations shall supersede Rule 55 to 59 of Land Rules and Regulations of the Kingdom of Bhutan, 2007; circulars and notifications in force concerning the matters under these Rules hereinafter. Scope and Application 3. These Rules and Regulations shall apply to exchange of private registered land with the State Land as specified under these Rules and Regulations. 4. These Rules and Regulations shall not apply for the exchange of private registered land with another private registered land. Rule of Construction In these Rules and Regulations, unless the context indicates otherwise, the singular shall include the plural and vice versa. Eligibility Criteria for Land Exchange 5. The private registered land shall be eligible for exchange as per the following criteria: (a) Private registered plot affected by Natural Calamities; (b) Private registered plot falling within the Critical Watershed area and Wetland; and ༡ 1 (ག) རྒྱལ་ཁམས་ནགས་ཚོལ་ནང་འཁོད་ ས་ཁ་གཏོར་ཏེ་ཡོོད་པའི་ སྒེར་གྱི་ཁྲམ་བཀོད་གྲུབ་པའི་ས་ཆ། ལེའུ་ ༢ པ། སྤྱིར་བཏང་གི་དགོངས་དོན། ༦༽ བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་འདི་ནང་ཆེད་དུ་བཀོད་པའི་ ས་ཆ་བརྗེ་སོར་གྱི་ཚོད་གཞི་ལྡན་མིའི་ སྒེར་གྱི་ཁྲམ་བཀོད་གྲུབ པའི་ས་ཆ་གང་རུང་ རྒྱལ་ཁམས་ས་ཆ་དང་གཅིག་ཁར་ ས་ཆ་བརྗེ་སོར་འབད་ནིའི་དོན་ལུ་འོས་འབབ་ཡོོད། ༧༽ སྒེར་གྱི་ཁྲམ་བཀོད་གྲུབ་པའི་ས་ཆ་འདི་ གནོད་སྐྱོན་གྱི་ཤུགས་ཆེ་ཧིང་དང་བསྟུན་ཏེ་ ཧྲིལ་བུ་ ཡོངན་ ཆ་ཤོས་ཙམ་ ཅིག་ བརྗེ་སོར་གྱི་དོན་ལས་ གྲོས་འཆར་བཀོད་ཆོག། ༨༽ རྒྱལ་ཁམས་ས་ཆ་དང་གཅིག་ཁར་ བརྗེ་སོར་འབད་ནི་ཨིན་མི་ ཁྲམ་བཀོད་གྲུབ་མི་ས་ཆའི་རྒྱ་ཚོད་འདི་ ཕྱག་བཞག་ ས་ཁྲམ་ནང་ འགོ་ཐོོག་ཐོོ་བཀོད་འབད་བའི་རྒྱ་ཚོད་དང་འཁྲིལ་དགོ། ཨིན་རུང་ ས་ཆ་བསྐྱར་འཇལ་གྱི་ས་འཐེབ་འདི་ སྐྱིད་སྡུག་ཐོོབ་སྟེ་ ཁྲམ་ནང་བཀོད་པའི་ཤུལ་ལས་ གནོད་སྐྱོན་རྐྱབ་ཡོོད་པ་ཅིན་ བརྗེ་སོར་གྱི་དོན་ལུ་འོས་འབབ་ཡོོད། ༩༽ གྲོང་གསེབ་ས་ཁོངས་ནང་ བརྗེ་སོར་གྱི་དོན་ལུ་གྲོས་འཆར་བཀོད་མི་ རྒྱལ་ཁམས་ས་ཆ་འདི་ གཡུས་ཚོན་དང་ རྒེད་ འོག་ རྫོང་ཁག་གི་ ས་མཚོམས་གོ་རིམ་དང་འཁྲིལ་ སྔོན་ཐོོབ་བརྩི་འཇོག་གི་ཐོོག་ལས་སྤྲོོད་དགོཔ་དང་ གྲོས་ འཆར་བཀོད་མི་དེ་གིས་ ཁྲམ་བཀོད་གྲུབ་པའི་ས་ཆ་དང་གཅིག་ཁར་ མཉམ་སྡེབས་ཀྱི་ཐོབས་ལམ་བརྩི་འཇོག་འབད་ དགོ། ༡༠༽ རྒྱལ་ཁམས་ས་ཆ་དང་གཅིག་ཁར་ བརྗེ་སོར་འབད་ནི་ཨིན་མི་ ཁྲམ་བཀོད་གྲུབ་པའི་སའི་རྒྱ་ཚོད་འདི་ སའི་རྒྱ་ཚོད་ ཉུང་ཤོོས་དང་འཁྲིལ་དགོ། གལ་སྲིད་ སའི་རྒྱ་ཚོད་ཉུང་ཤོོས་ནང་མ་ཚུད་པ་ཅིན་ ས་ཆ་བརྗེ་སོར་གྱི་གྲོས་འཆར་འདི་ རྒྱལ་ཁམས་ས་ཆ་གཅིག་ ས་ཇོ་གི་ཁྲམ་བཀོད་གྲུབ་པའི་ས་ཆ་གང་རུང་དང་གཅིག་ཁར་སྦྱེལ་ཏེ་ཡོོད་པ་ཅིན་རྐྱངམ་ ཅིག་ ས་ཆ་བརྗེ་སོར་ཐོོབ། ༡༡༽ དོན་ཚོན་ ༡༠ པ་དང་འཁྲིལ་མ་དགོ་པར་ འབྲུག་གི་སའི་བཅའ་ཁྲིམས་ ༢༠༠༧ ཅན་མའི་ཧེ་མ་ལས་ སའི་རྒྱ་ཚོད་ ཉུང་ཤོོས་ལས་ཉུངམ་སྦེ་ཡོོད་མི་ཚུ་ ས་ཆ་བརྗེ་སོར་གྱི་ཐོོབ་ལམ་ཡོོད། ༡༢༽ གལ་སྲིད་ རྒྱལ་ཁམས་ས་ཆ་དང་གཅིག་ཁར་བརྗེ་སོར་འབད་ནི་ཨིན་མི་ ཁྲམ་བཀོད་གྲུབ་པའི་ས་ཆ་འདི་ ཆུ་ཞིང་ ཨིན་པ་ཅིན་ བརྗེ་སོར་གྱི་རྒྱལ་ཁམས་ས་ཆ་འདི་ཡོང་ གདམ་ཁ་ཡོོད་པ་ཅིན་ ཆུ་ཞིང་སྤྲོོད་དགོ། ཆུ་ཞིང་མེད་པ་ཅིན་ རྒྱལ་ཁམས་ས་ཆ་ནང་ལས་སྐམ་ཞིང་སྤྲོོད་དགོ། ༡༣༽ གལ་སྲིད་ ཁྲམ་བཀོད་གྲུབ་པའི་ས་ཆ་དང་གཅིག་ཁར་ བརྗེ་སོར་འབད་ནི་ཨིན་མི་ གྲོས་འཆར་བཀོད་པའི་ རྒྱལ་ ཁམས་ས་ཆ་འདི་ ཆུ་ཞིང་ཨིན་པ་ཅིན་ བརྗེ་སོར་སྦེ་ཐོོབ་མི་ས་ཆའི་དབྱེ་བ་དེ་ ཁྲམ་གྱི་གཞི་བརྟན་གནས་སྡུད་ནང་ཆུ་ ཞིང་སྦེ་ ཐོོ་བཀོད་འབད་དེ་རྒྱུན་སྐྱོང་འཐོབ་དགོ། ༡༤༽ བརྗེ་སོར་གྱི་དོན་ལུ་ རྩིས་སྤྲོོད་ནི་ཨིན་པའི་ ཁྲམ་བཀོད་གྲུབ་མི་ས་ཆ་འདི་ གཞན་འཁྲི་བ་ག་ནི་ཡོང་མེདཔ་སྦེ་འོང་ དགོ། ༡༥༽ གལ་སྲིད་ རྩིས་སྤྲོོད་ནི་ཨིན་མི་ ཁྲམ་བཀོད་གྲུབ་པའི་ས་ཆའི་དབྱེ་བ་འདི་ སྐྱིད་སྡུག་ ཡོང་ན་ གཞིས་ཆགས་ཀྱི་ ས་ཆ་ཨིན་པ་ཅིན་ བརྗེ་སོར་གྱི་དོན་ལུ་གྲོས་འཆར་བཀོད་མི་ཁྲམ་བཀོད་གྲུབ་པའི་ས་ཆ་འདི་ ཟ་སྤྱོོད་འབད་དེ་ཡོོད་པ་ ཡོང་ན་ འཕྲལ་ཁམས་ཅིག་ཁར་ ཟ་སྤྱོོད་འབད་འབདཝ་ཅིག་དགོ། (c)Scattered private registered plot(s) located within State forests. CHAPTER 2 GENERAL PROVISIONS 6. Any registered land fulfilling the land exchange criteria prescribed in these Rules and Regulations shall be eligible for land exchange with the SL. 7. The registered land may be wholly or partially proposed for exchange⁠ depending on the severity of damages. 8. The area of registered land proposed for exchange with a SL shall be the initial registered area reflected in the Chhagzhhag Sathram. However, excess land granted as Kidu during NCRP shall be eligible for exchange if the land is affected post-registration. 9. The SL proposed for exchange in rural areas shall be located in preference of the same village, Gewog, and Dzongkhag boundary wherein consolidation with the proponent’s registered land shall be considered, wherever possible. 10. The area of registered land proposed for exchange with the SL shall meet the minimum plot size. In the event the area does not meet the minimum plot size, the land exchange proposal shall only be eligible if the proposed SL is adjoining any registered land of the proponent. 11. Notwithstanding Section 10, a solid plot less than the minimum plot size prevalent before the enactment of the Act shall be eligible for exchange. 12. If the registered land proposed for exchange with the SL is Chhuzhing, the SL provided in exchange may preferentially be Chhuzhing. In absence of Chhuzhing, Kamzhing from SL shall be allotted. 13. If the SL proposed for exchange with the registered land is Chhuzhing, the category of such land allotted as exchange shall be registered and maintained as Chhuzhing in the Thram database. 14. The registered land to be surrendered shall be free from any encumbrances. 15. If the mode of the surrendered registered land is ‘Kidu and/or Rehabilitation’, the registered land proposed for exchange should be under active cultivation or occupied in the recent past. ༢ 2 ༡༦༽ ཁྲམ་ནང་བཀོད་ཚོར་ཞིནམ་ལས་ རང་བཞིན་རྐྱེན་ངན་གྱིས་གནོད་སྐྱོན་རྐྱབ་སྟེ་ཡོོད་ན་མ་གཏོགས་ ས་ཆ་ཉོ་བཙོང་ འཐོབ་པ་ ཡོང་ན་ སྟོང་པར་བྱིན་ཐོོག་ལས་ ཁྲམ་བཀོད་གྲུབ་མི་ས་ཆ་ཨིན་པ་ཅིན་ བརྗེ་སོར་ཐོོབ་ལམ་མེད། ༡༧༽ གྲོས་འཆར་བཀོད་མི་གིས་ རྩིས་སྤྲོོད་ནི་ཨིན་མི་ ཁྲམ་བཀོད་གྲུབ་པའི་ས་ཆ་དེ་ ལག་ཁྲམ་དང་སྦྲགས་ཏེ་བརྡ་བསྐུལ་ ཐོོབ་པའི་ཚེས་གྲངས་ལས་ ཞག་གྲངས་ ༣༠ འི་ནང་འཁོད་ལུ་སྟོངམ་བཏོན་དགོ། གལ་སྲིད་ རྩིས་སྤྲོོད་འབད་ཚོར་ མི་ས་ཆ་དེ་ འཕྲོ་མཐུད་བཟའ་སྤྱོོད་འབད་བ་ཅིན་ སའི་བཅའ་ཁྲིམས་དང་ དེའི་བཅའ་ཡིག་ཚུ་ནང་ ས་ཆ་ཧམ་འཛུལ་ གྱི་དོན་ཚོན་དང་འཁྲིལ་ཏེ་དང་ལེན་འབད་དགོ། ༡༨༽ གྲོས་འཆར་བཀོད་མི་ལུ་ རྩིས་སྤྲོོད་ཚོར་བའི་ཁྲམ་བཀོད་གྲུབ་པའི་ས་ཆ་ནང་ཡོོད་མི་ བསྒུལ་མེད་ཀྱི་བཟོ་བཀོད་ བརྡལ་བཤུབ་འབད་ནི་བརྩིས་ཏེ་ ལོ་ཐོོག་གང་རུང་ལུ་ རྒུད་འཐུས་མི་ཐོོབ། གལ་སྲིད་ གྲོས་འཆར་བཀོད་མི་གིས་ བསྒུལ་མེད་ཀྱི་བཟོ་བཀོད་ཚུ་ ལོ་གཅིག་གི་ནང་འཁོད་ལུ་ བརྡལ་བཤུབ་མ་འབད་བ་ཅིན་ དེ་ཚུ་རྒྱལ་ཁམས་ཀྱི་རྒྱུ་ དངོས་སྦེ་བརྩི་འཇོག་འབད་དགོ། ༡༩༽ བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་འདི་གི་དོན་ཚོན་ ༡༨ པ་དང་འཁྲིལ་མ་དགོ་པར་ རྩིས་སྤྲོོད་འབད་ཚོར་བའི་ཁྲམ་བཀོད་ གྲུབ་པའི་ས་ཆ་ནང་ ལོ་ཐོོག་བཏབ་ཡོོད་པ་ཅིན་ དུས་ཚིགས་གཅིག་གི་ལོ་ཐོོག་བསྡུ་བའི་ཤུལ་མར་ གྲོས་འཆར་ བཀོད་མི་གིས་ས་ཞིང་སྟོངམ་བཏོན་དགོ། ༢༠༽ ས་ཆ་བརྗེ་སོར་གྱི་དོན་ལུ་ཞུ་ཡིག་འདི་ ས་ཆ་བརྗེ་སོར་ཡོོངས་འབྲེལ་རིམ་ལུགས་ཐོོག་ལས་བཙུགས་དགོ། ས་ཆའི་གནས་གོང་བཏོན་ཐོངས། ༢༡༽ གལ་སྲིད་ གྲོས་འཆར་བཀོད་ཡོོད་པའི་ རྒྱལ་ཁམས་ས་ཆའི་གནས་གོང་འདི་ རྩིས་སྤྲོོད་འབད་ཡོོད་མི་ ཁྲམ་བཀོད་ གྲུབ་པའི་ས་ཆའི་གནས་གོང་ལས་དམའ་སུ་སྦེ་ཨིན་པ་ཅིན་ རྒྱལ་ཁམས་ས་ཆའི་རྒྱ་ཚོད་འདི་ ཁྲམ་བཀོད་གྲུབ་ པའི་ས་ཆའི་རྒྱ་ཚོད་དང་འདྲ་མཉམ་སྦེ་སྤྲོོད་དགོ། ༢༢༽ ཆུ་ཞིང་དང་སྐམ་ཞིང་གི་གནས་གོང་འདི་ ས་ཆ་བརྗེ་སོར་གྱི་བྱོ་རིམ་འཐོབ་པའི་སྐབས་སུ་ འདྲ་མཉམ་སྦེ་བརྩི་འཇོག་ འབད་དགོ། རྒྱལ་ཁམས་ས་ཆ་ ངོས་འཛིན་འབད་དེ་ སྤྲོོད་ཐོངས། ༢༣༽ རྫོང་ཁག་ས་ཁྲམ་སྡེ་ཚོན་གྱིས་ འབྲེལ་ཡོོད་ལས་སྡེ་ཚུ་དང་གཅིག་ཁར་ མཉམ་འབྲེལ་ཐོོག་ལས་བརྗེ་སོར་གྱི་དོན་ལུ་ རྒྱལ་ཁམས་ས་ཆ་ངོས་འཛིན་འབད་དགོ། ༢༤༽ སའི་ཇོ་བདག་ལུ་ བརྗེ་སོར་གྱི་ཚོབ་ལུ་སྤྲོོད་མི་རྒྱལ་ཁམས་ས་ཆའི་ ས་གནས་ཀྱི་གདམ་ཁ་མི་ཐོོབ། ༢༥༽ བརྗེ་སོར་གྱི་དོན་ལུ་ ངོས་འཛིན་འབད་མི་རྒྱལ་ཁམས་ས་ཆའི་ས་མཚོམས་ཀྱི་ནང་འཁོད་ རྒྱལ་ཁམས་ས་ཆ་ཚུད་ནི་ མི་འོང་། ༢༦༽ བརྗེ་སོར་གྱི་དོན་ལུ་ ངོས་འཛིན་འབད་མི་རྒྱལ་ཁམས་ས་ཆ་འདི་ གཙུག་སྡེའི་ས་ཁོངས་དང་འབྱེལ་ཏེ་སྤྲོོད་མི་ཆོག། ༢༧༽ བརྗེ་སོར་གྱི་ཚོབ་ལུ་སྤྲོོད་མི་རྒྱལ་ཁམས་ས་ཆའི་རྒྱ་ཚོད་དང་ ས་དབྱིབས་དེ་ སྙོམ་ཏོག་ཏོ་དང་ དམིགས་གཏད་ བསྐྱེད་པའི་དགོས་དོན་ལུ་ འོས་འབབ་ཡོོདཔ་སྦེ་དགོ། 16. The land shall not be eligible for exchange if the mode of registration is purchased or gifted except for those affected by natural calamities after registration in Thram. 17. The proponent shall vacate the surrendered registered land within one month from the date of receipt of Lag Thram along with the notice. In the event the proponent continues to occupy the surrendered registered land, it shall be dealt as per the encroachment provisions of the Act and Rules. 18. The proponent shall not be compensated for any immovable structures or crops on the surrendered registered land including its removal. In the event the proponent has not removed the immovable structure from such land within a period of one year, the structure shall be deemed as a property of the State. 19. Notwithstanding Section 18, if the surrendered registered land is cultivated, the proponent shall vacate such land immediately after harvesting the crop for one season. 20. The application for Land Exchange shall be routed through the Land Exchange Online System. Valuation of Land 21. In the event the value of the proposed SL is lower than the surrendered registered land, the area of the SL shall be equivalent to the registered area. 22. The value of Chhuzhing and Kamzhing shall be considered at par while executing the land exchange. Identification and Allocation of State Land (SL) 23. The Dzongkhag Land Sector in collaboration with the relevant stakeholders shall identify the SL in exchange. 24. The landowner shall have no choice over the location of the SL provided in exchange. 25. The SL identified for exchange shall not enclose any patch of SL inside its boundary. 26. The SL identified in exchange shall not be located adjacent to any institutional land. 27. The shape and size of the SL in exchange shall be regular and deemed feasible for the intended purpose. ༣ 3 ༢༨༽ ངོས་འཛིན་འབད་མི་རྒྱལ་ཁམས་ས་ཆ་འདི་ འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འབྲེལ་ཡོོད་བཅའ་ཁྲིམས་ཚུ་དང་འཁྲིལ་ ངོས་འཛིན་ འབད་བའི་སྲུང་སྐྱོབ་ས་ཁོངས་ནང་ཚུད་ནི་མི་འོང་། ༢༩༽ བརྗེ་སོར་གྱི་ཚོབ་ལུ་སྤྲོོད་ནི་ཨིན་མི་རྒྱལ་ཁམས་ས་ཆ་འདི་ འཁོར་ལམ་གྱི་ཐོོབ་དབང་ས་ཁོངས་དང་ གཙང་ཆུ་ རོང་ ཆུའི་བར་གླིང་ནང་འཁོད་ངོས་འཛིན་འབད་མི་ཆོག། ལེའུ་ ༣ པ། གཙུག་སྡེའི་བདེ་སྒྲིག་དང་ལཱ་འགན། རྒྱལ་ཡོོངས་ས་ཆ་ལྷན་ཚོོགས་ཡིག་ཚོང་། ༣༠༽ རྒྱལ་ཡོོངས་ས་ཆ་ལྷན་ཚོོགས་ཡིག་ཚོང་གིས་ གཤོམ་འཁོད་ཀྱི་ལཱ་འགན་འབག་དགོ་མི་ཚུ་ཡོང་། (ཀ) ས་ཆ་བརྗེ་སོར་གྱི་གྲོས་འཆར་ཚུ་ རྒྱབ་སྣོན་འབད་དེ་ གནང་བ་གནང་ནིའི་དོན་ལས་ ཚོད་ལྡན་དབང་འཛིན་ལུ་ ཕུལ་ནི་དང་ གྲོས་འཆར་ཚུ་ཕྱིར་འབུད་ ཡོང་ན་ ཆ་མེད་གཏང་ནི། (ཁ) དུས་མཐུན་བཟོ་ཡོོད་མི་དང་བློོ་གཏད་ཅན་གྱི་ རྒྱལ་ཁབ་ནང་གི་སྤྱོོད་བཏུབ་པའི་ས་ཆའི་ཐོོ་གཞུང་ རྒྱུན་སྐྱོང་ འཐོབ་དགོ། ས་ཆ་འཛིན་སྐྱོང་སྡེ་ཚོན། ས་ཆ་བདག་སྐྱོང་དང་འཛིན་སྐྱོང་ལས་ཁུངས། (ཀ) རྫོང་ཁག་གིས་ ལྷན་ཚོོགས་ཡིག་ཚོང་ལུ་ ས་ཆ་བརྗེ་སོར་གྱི་གནད་དོན་དང་ གྲོས་འཆར་བཀོད་མི་རྒྱལ་ ཁམས་ས་ ཆ་ཚུ་ བསྐྱར་ཞིབ་དང་ ཞིབ་དཔྱད་འབད་དེ་ རྒྱབ་སྣོན་འབད་ནི། (ཁ) ས་ཆ་བརྗེ་སོར་གནང་བ་གྲུབ་མི་ཚུ་ འབྲེལ་བ་ཡོོད་པའི་ལྷན་ཁག་ལུ་ བརྡ་དོན་སྤྲོོད་ལེན་འབད་ནི། (ག) ལོ་བསྟར་ལྟ་རྟོག་འགོ་འདྲེན་འཐོབ་ནིའི་དོན་ལུ་ མཉམ་འབྲེལ་ལྟ་རྟོག་སྡེ་ཚོན་གཞི་བཙུགས་འབད་ནི། (ང) མ་འོངས་ཁུངས་གཏུགས་འབད་ནིའི་དོན་ལུ་ རྩིས་སྤྲོོད་འབད་ཚོར་བའི་ཁྲམ་བཀོད་གྲུབ་པའི་ས་ཆ་དང་སྦྲགས་ ཏེ་ ས་ཆའི་ཆ་ཚོད་སབ་ཁྲ་ཚུ་ དུས་མཐུན་བཟོ་ཡོོད་པའི་ཐོོ་གཞུང་རྒྱུན་སྐྱོང་འཐོབ་ནི། རྫོང་ཁག་བདག་སྐྱོང་། ༣༡༽ རྫོང་ཁག་བདག་སྐྱོང་གིས་ རྫོང་ཁག་ས་ཆ་བརྗེ་སོར་ཚོོགས་ཆུང་ཅིག་གཞི་བཙུགས་འབད་དེ་ གཤོམ་འཁོད་ཀྱི་ལཱ་ འགན་འབག་དགོཔ་ཚུ་ཡོང་། (ཀ) རྫོང་ཁག་ས་ཆ་བརྗེ་སོར་ཚོོགས་ཆུང་ནང་ འབྲེལ་ཡོོད་ལས་སྡེ་ཚུ་ཚུད་དགོཔ་དང་། (ཁ) བརྗེ་སོར་གྱི་དོན་ལུ་ རྩིས་སྤྲོོད་འབད་མི་ཁྲམ་བཀོད་གྲུབ་པའི་ས་ཆ་དང་ གྲོས་འཆར་བཀོད་པའི་རྒྱལ་ཁམས་ ས་ཆ་གཉིས་ཆ་ར་ ས་གནས་ཁར་བདེན་དཔྱད་འབད་ཞིནམ་ལས་ རྒྱབ་སྣོན་འབད་ནི་ ཡོང་ན་ ཆ་མེད་གཏང་ནི། (ག) རྩིས་སྤྲོོད་འབད་ནི་ཨིན་མི་ གནོད་སྐྱོན་བྱུང་བའི་ཁྲམ་བཀོད་ས་ཆ་འདི་ ས་ཆ་བརྗེ་སོར་གྱི་ཁྱད་ཚོད་དང་འཁྲིལ་ ཏེ་ཡོོདཔ་ ངེས་བརྟན་བཟོ་ནི། 28. The identified SL shall not fall within any of the areas designated as protected areas as per the relevant laws of the Kingdom of Bhutan. 29. The SL in exchange shall not be identified within the road right of way and river/stream buffer zone. CHAPTER 3 INSTITUTIONAL ARRANGEMENT AND FUNCTIONS National Land Commission Secretariat 30. The functions of the National Land Commission Secretariat are as follows: (a) Recommend or defer or reject land exchange proposals. If recommended, accordingly submit to the competent authority for approval; and (b) Maintain an updated and reliable inventory of alienable land in the country. Land Management Division (LMD), Department of Land Administration and Management (DoLAM) (a) Review, scrutinize, and recommend the land exchange cases and the SL proposed by the Dzongkhag to the Secretariat; (b) Communicate the approved land exchange cases to the concerned Ministry; (c) Institute and Coordinate the Joint Monitoring Team (JMT) for annual monitoring; and (d) Maintain an up-to-date inventory of the surrendered registered land with cadastral map for future reference. Dzongkhag Land Exchange Committee (DLEC) 31. The Dzongkhag Administration shall institute a Dzongkhag Land Exchange Committee (DLEC) to carry out the following functions: (a) The DLEC shall constitute of all relevant stakeholders; (b) Conduct field verification and recommend or reject, both the surrendered registered land and the SL proposed for exchange; (c) Ensure that the affected surrendered land is in compliance with the eligibility criteria; ༤ 4 (ང) བརྗེ་སོར་གྱི་དོན་ལུ་ ངོས་འཛིན་འབད་ཡོོད་མི་ རྒྱལ་ཁམས་ས་ཆའི་འོས་འབབ་ཞིབ་འཇུག་འགོ་འདྲེན་འཐོབ་ནི། (ཅ) རང་བཞིན་མཐོའ་འཁོར་གྱི་ཁྲིམས་ལུགས་ཚུ་ལུ་ གནས་ཡོོདཔ་ངེས་བརྟན་བཟོ་ནི། (ཇ) ནགས་ཚོལ་ཉོགས་མེན་ལེན་ནི། (ཉ) རྒྱུ་དངོས་དབྱེ་ཞིབ་དང་གནས་གོང་བཏོན་མི་ལས་སྡེ་གིས་ གཏན་འཁེལ་བཟོ་ཡོོད་པའི་ རྒུད་འཐུས་ཀྱི་ཚོད་གཞི་ལུ་ གཞི་བཞག་སྟེ་ ཁྲམ་བཀོད་ས་ཆ་དང་ གྲོས་འཆར་བཀོད་པའི་རྒྱལ་ཁམས་ས་ཆ་གཉིས་ཀྱི་གནས་གོང་བཏོན་ནི། ༣༢༽ རྫོང་ཁག་ས་ཆ་ལས་སྡེ་གིས། (ཀ) རྒེད་འོག་ལས་ ས་ཆ་བརྗེ་སོར་གྱི་ཞུ་ཡིག་ཚུ་ལེན་ནི། (ཁ) བརྗེ་སོར་གྱི་དོན་ལུ་ གྲོས་འཆར་བཀོད་པའི་ ཁྲམ་བཀོད་གྲུབ་མི་ས་ཆ་འདི་ འཁྲི་བ་ག་ནི་ཡོང་མེདཔ་སྦེ་ ངེས་བརྟན་ བཟོ་ནི། (ག) རྫོང་ཁག་ས་ཆ་བརྗེ་སོར་ཚོོགས་ཆུང་དང་གྲལ་གཏོགས་ཐོོག་ལས་ ས་གནས་ཁའི་བདེན་དཔྱད་འགོ་འདྲེན་འཐོབ་ ཞིནམ་ལས་ གཤོམ་འཁོད་ཀྱི་སྙན་ཞུ་ཁ་གསལ་ རྒྱལ་ཡོོངས་ས་ཆ་ལྷན་ཚོོགས་ཡིག་ཚོང་ལུ་གཏང་ནི། ༡༽ ས་ཆ་བརྗེ་སོར་འབྲི་ཤོོག་ ༡ པ་དང་ ༢ པ། ༢༽ ཆ་ཤོས་ཅིག་གནོད་རྐྱེན་རྐྱབ་ཡོོད་པའི་ས་ཞིང་དོན་ལུ་ ས་འཇལ་སྙན་ཞུ། ༣༽ ས་ཆ་བརྗེ་སོར་འབད་ནི་ཨིན་པའི་ རྒྱལ་ཁམས་ས་ཆའི་ ས་འཇལ་སྙན་ཞུ། ༤༽ འབྲེལ་ཡོོད་ལས་སྡེ་ཚུ་ལས་ཉོགས་མེད་ཡི་གུ་ཚུ་དང་ ༥༽ ས་ཐོག་རིང་ཐུང་གཉིས་ལས་བཏབ་པའི་ པར་གྱི་སྒྲུབ་བྱེད། (ང) གྲོས་འཆར་བཀོད་པའི་རྒྱལ་ཁམས་ས་ཆའི་ ས་འཇལ་འབད་དེ་ ས་མཚོམས་བཀལ་ནི། (ཅ) དུས་མཐུན་བཟོ་ཡོོད་མི་ རྫོང་ཁག་ནང་འཁོད་ སྤྱོོད་བཏུབ་པའི་ས་ཆའི་ཐོོ་གཞུང་རྒྱུན་སྐྱོང་འཐོབ་ནི། (ཆ) ཁྲམ་བཀོད་གྲུབ་པའི་ས་ཆ་ རྒྱལ་ཁམས་ས་ཆ་སྦེ་རྩིས་སྤྲོོད་འབད་ཚོར་མི་ཚུ་ ལྟ་རྟོག་འབད་ནི། རྒེད་འོག་བདག་སྐྱོང་། ༣༣༽ རྒེད་འོག་བདག་སྐྱོང་གིས་ གཤོམ་འཁོད་ཀྱི་ལཱ་འགན་འབག་དགོཔ་ཚུ་ཡོང་། (ཀ) ས་ཆ་བརྗེ་སོར་གྱི་དོན་ལས་ ངོ་ཚོབ་ཅིག་ངོས་འཛིན་འབད་དགོཔ་དང་། (ཁ) ས་ཆ་བརྗེ་སོར་གྱི་ཞུ་བ་འདི་ ངེས་བདེན་དང་ བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞིའི་དགོངས་དོན་ཚུ་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ཡོོདཔ་ ངེས་ བརྟན་བཟོ་དགོ། (d) Undertake a feasibility study of the State Land identified for exchange; (e) Ensure compliance with the environmental laws; (f) Obtain forestry clearance; and (g) Ensure the land valuation of the surrendered registered land and the SL proposed for exchange are based on the prevailing Compensation Rates fixed by the Property Assessment and Valuation Agency (PAVA). 32. The Dzongkhag Land Sector shall: (a) Receive land exchange applications from the Gewog; (b) Ensure that the registered land proposed for exchange is free of any encumbrances; (c) Coordinate field verification involving DLEC and submit the detailed report to NLCS containing the following items: I. Land Exchange Form 1 & 2; II. Survey report (including Shapefile) for partially affected plots; III. Survey report (including Shapefile) for the identified State Land in exchange; IV. Clearances from the relevant agencies; and V. Photographic evidence (Close and Far view). (d) Survey and demarcate the proposed SL; (e) Maintain an updated inventory of the alienable land in the Dzongkhag; and (f) Monitor the surrendered private registered land reverted to SL. Gewog Administration 33. The Gewog Administration shall carry out the following functions: (a) Designate a focal person for land exchange; (b) Ensure the land exchange application is genuine and in consonance with the provisions of these Rules and Regulations; and ༥ 5 (ག) ཞུ་ཡིག་དེ་ འབྲི་ཤོོག་ LE-1 ནང་ཆེད་དུ་བཀོད་པའི་དགོས་མཁོ་དང་འཁྲིལ་ཡོོད་མེད་ བསྐྱར་ཞིབ་དང་བདེན་དཔྱད་ འབད་དགོ། མཉམ་འབྲེལ་ལྟ་རྟོག་སྡེ་ཚོན། ༣༤༽ མཉམ་འབྲེལ་ལྟ་རྟོག་སྡེ་ཚོན་གྱིས་ གཤོམ་འཁོད་ཀྱི་ལཱ་འགན་འབག་དགོཔ་ཚུ་ཡོང་། (ཀ) ཁྲམ་བཀོད་གྲུབ་པའི་ས་ཆ་ རྩིས་སྤྲོོད་འབད་ཚོར་མི་དེ་ ལོ་བསྟར་ལྟ་རྟོག་འགོ་འདྲེན་འཐོབ་དགོཔ་དང་། (ཁ) ས་ཆ་བརྗེ་སོར་གྱི་བྱོ་རིམ་ཚུ་ བཅའ་ཡིག་འདི་ནང་བཀོད་དེ་ཡོོད་པའི་ དགོངས་དོན་ཚུ་ལུ་གནས་ཡོོད་མེད་ བརྟག་ དཔྱད་དང་དབྱེ་ཞིབ་འབད་དགོ། (ག) ལྷན་ཚོོགས་ཡིག་ཚོང་དང་ འབྲེལ་ཡོོད་ལྷན་ཁག་ལུ་ ལོ་བསྟར་ལྟ་རྟོག་སྙན་ཞུ་ཕུལ་དགོ། ལེའུ་ ༤ པ། ས་ཆ་བརྗེ་སོར་གྱི་བྱོ་སྒོའི་རིམ་པ། ༣༥༽ ས་ཆ་བརྗེ་སོར་གྱི་དོན་ལུ་ གཤོམ་གསལ་གྱི་བྱོ་སྒོའི་རིམ་པ་དང་འཁྲིལ་དགོཔ་ཚུ་ཡོང་། (ཀ) ཞུ་བ་འབད་མི་གིས་ ས་ཆ་བརྗེ་སོར་གྱི་ཞུ་ཡིག་འདི་ འབྲི་ཤོོག་ LE-1 པ་ནང་གསལ་ ཆེད་དུ་བཀོད་པའི་ དགོས་ མཁོ་ཚུ་ཚོངམ་སྦེ་ བཀང་ཞིནམ་ལས་ རྒེད་འོག་བདག་སྐྱོང་ལུ་ཕུལ་དགོཔ་དང་། (ཁ) རྒེད་འོག་བདག་སྐྱོང་གིས་ ཞུ་ཡིག་བདེན་དཔྱད་འབད་དེ་ ཉིན་གྲངས་ ༡༠ གྱི་ནང་འཁོད་ རྫོང་ཁག་བདག་སྐྱོང་ལུ་ གཏང་དགོ། གལ་ སྲིད་ ས་ཆ་བརྗེ་སོར་གྱི་དོན་ལུ་ རྒྱབ་སྣོན་མེད་པ་ཅིན་ རྒེད་འོག་བདག་སྐྱོང་གིས་ བདེན་ཁུངས་དང་སྦྲགས་ཏེ་ ཞུ་བ་འབད་མི་དེ་ལུ་ལོག་སྤྲོོད་དགོ། (ག) རྫོང་ཁག་ས་ཆ་ལས་སྡེ་གིས་ རྒེད་འོག་བདག་སྐྱོང་ལས་ ས་ཆ་བརྗེ་སོར་གྱི་ཞུ་ཡིག་ཐོོབ་པའི་ཚེས་གྲངས་ལས་ ཟླ་ངོ་ ༢ ཀྱི་ནང་འཁོད་ ས་གནས་ཁར་བདེན་དཔྱད་འབད་ནིའི་དོན་ལུ་ རྫོང་ཁག་ས་ཆ་བརྗེ་སོར་ཚོོགས་ཆུང་འགོ་འདྲེན་ འཐོབ་དགོ། (ང) རྫོང་ཁག་ས་ཆ་བརྗེ་སོར་ཚོོགས་ཆུང་གིས་ ས་གནས་ཁའི་བདེན་དཔྱད་མཇུག་བསྡུ་ཞིནམ་ལས་ ཉིན་གྲངས་ ༡༥ འི་ ནང་འཁོད་ རྒྱལ་ཡོོངས་ས་ཆ་ལྷན་ཚོོགས་ཡིག་ཚོང་ལུ་ སྙན་ཞུ་ཁ་གསལ་ཕུལ་དགོ། གལ་སྲིད་ གྲོས་འཆར་དེ་ལུ་ རྒྱབ་སྣོན་མེད་པ་ཅིན་ བདེན་ཁུངས་དང་སྦྲགས་ཏེ་ ཞུ་བ་འབད་མི་ལུ་ལོག་སྤྲོོད་དགོ། (ཅ) ས་ཆ་བདག་སྐྱོང་དང་འཛིན་སྐྱོང་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ས་ཆ་འཛིན་སྐྱོང་སྡེ་ཚོན་གྱིས་ རྫོང་ཁག་གིས་ཕུལ་མི་སྙན་ཞུ་འདི་ བསྐྱར་ཞིབ་འབད་དེ་ རྒྱབ་སྣོན་ཡོོད་པ་ཅིན་ ལྷན་ཚོོགས་ཡིག་ཚོང་ལུ་ཕུལ་ནི་ རྒྱབ་སོྣན་མེན་པ་ཅིན་ ཉིན་གྲངས་ ༡༥ འི་ནང་འཁོད་ བདེན་ཁུངས་དང་སྦྲགས་ཏེ་ རྫོང་ཁག་ལུ་ལོག་སྤྲོོད་དགོ། (c) Review and verify whether the application fulfill the requirements prescribed in Form LE-1. Joint Monitoring Team (JMT) 34. The JMT shall carry out the following functions: a) Conduct annual monitoring of the surrendered registered land; b) Examine and evaluate the land exchange processes and its adherence to the provision stipulated in these Rules; and c) Submit an annual monitoring report to the Secretariat and the concerned Ministry. CHAPTER 4 PROCEDURE FOR LAND EXCHANGE 35. The procedure for land exchange shall be as follows: (a) The applicant shall submit an application for land exchange to the Gewog Administration fulfilling the requirements prescribed in Form LE-I; (b) The Gewog Administration shall verify and forward the application to the Dzongkhag Administration within 10 working days. In the event the proposal is not recommended for the land exchange, the Gewog Administration shall return it to the applicant with justification; (c) Upon receipt of the application Form LE-I, the Dzongkhag Land Sector (DLS) shall verify and coordinate the Dzongkhag Land Exchange Committee (DLEC) for field verification as prescribed in Form LE-2 within two months; (d) The DLEC shall submit the detailed report to NLCS within 15 working days upon completion of the field verification. In the event the proposal is not recommended, the DLS shall return it to the applicant with justification; (e) The LMD, DoLAM shall review the detailed report submitted by the Dzongkhag and recommend to the Secretariat. If not recommended, return to the Dzongkhag with justification within 15 working days; ༦ 6 (ཆ) ལྷན་ཚོོགས་ཡིག་ཚོང་གིས་ ས་ཆ་བརྗེ་སོར་གྱི་གནད་དོན་ཚུ་ རྒྱབ་སྣོན་འབད་བ་ཅིན་ གནང་བ་ཞུ་ནིའི་དོན་ལས་ ཚོད་ལྡན་དབང་འཛིན་ལུ་ཕུལ་ནི་ ཡོངན་ ཕྱིར་ཕུད་འབད་དགོ། གལ་སྲིད་ གྲོས་འཆར་དེ་ གནང་བ་མ་གྲུབ་པ་ཅིན་ ཉིན་གྲངས་ ༡༠ གྱི་ནང་འཁོད་ བདེན་ཁུངས་དང་སྦྲགས་ཏེ་ རྫོང་ཁག་ལུ་ལོག་སྤྲོོད་དགོ། (ཇ) ཆ་འཇོག་གྲུབ་པའི་ཤུལ་ལུ་ ས་ཆ་བདག་སྐྱོང་དང་འཛིན་སྐྱོང་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ས་ཆ་འཛིན་སྐྱོང་སྡེ་ཚོན་དང་ ས་འཇལ་ དང་སབ་ཁྲ་བཟོ་སྐྲུན་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ ས་ཆའི་ཆ་ཚོད་སྡེ་ཚོན་གྱིས་ ཉིན་གྲངས་ ༡༠ གྱི་ནང་འཁོད་ལུ་ རང་སོའི་ ཁྲམ་དང་ ཆ་ཚོད་སབ་ཁྲ་ནང་བསྒྱུར་བཅོས་དུས་མཐུན་བཟོ་སྟེ་ དུས་མཉམ་ལུ་ ཡོོངས་འབྲེལ་རིམ་ལུགས་ཐོོག་ ལས་ འབྲེལ་ཡོོད་ལྷན་ཁག་ལུ་ དྲན་བསྐུལ་འབད་དགོ། ལེའུ་ ༥ པ། དགོངས་དོན་སྣ་ཚོོགས། ལྟ་རྟོག་དང་དབྱེ་ཞིབ། ༣༦༽ རྫོང་ཁག་ས་ཆ་ལས་སྡེ་གིས་ རྒྱལ་ཁམས་ས་ཆ་སྦེ་ རྩིས་སྤྲོོད་འབད་ཡོོད་པའི་ ཁྲམ་བཀོད་གྲུབ་པའི་ས་ཆ་དེ་ ལྟ་ རྟོག་འབད་དགོ། ༣༧༽ ས་ཆ་བདག་སྐྱོང་དང་འཛིན་སྐྱོང་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ ལྟ་རྟོག་སྙན་ཞུ་ཚུ་བསྡུ་སྒྲིག་འབད་དེ་ འདྲ་གཅིག་འབྲེལ་ཡོོད་ ལས་སྡེ་ལུ་དང་སྦོགས་ཏེ་ ལྷན་ཚོོགས་ཡིག་ཚོང་ལུ་ཕུལ་དགོ། རྩིས་སྤྲོོད་འབད་མི་སྒེར་གྱི་ཁྲམ་བཀོད་གྲུབ་པའི་ས་ཆ་རྩིས་ལེན་ཐོངས། ༣༨༽ རྒྱལ་ཁམས་ས་ཆ་དང་གཅིག་ཁར་བརྗེ་སོར་འབད་མི་ ཁྲམ་བཀོད་གྲུབ་པའི་ས་ཆ་རྩིས་སྤྲོོད་ཚོར་ཞིནམ་ལས་ འབྲེལ་ ཡོོད་ལྷན་ཁག་གིས་ ནགས་ཚོལ་དང་རང་བཞིན་ཉམས་སྲུང་གི་ཁྲིམས་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ དེ་ལུགས་ཀྱི་ས་ཆ་ཚུ་ རྩིས་ ལེན་དགོ། ༣༩༽ ཁྲམ་ནང་ཐོོ་བཀོད་འབད་མ་ཚོརཝ་ཚུན་ གྲོས་འཆར་བཀོད་མི་གིས་ གྲོས་འཆར་བཀོད་ཡོོད་མི་ རྒྱལ་ཁམས་ས་ ཆ་གུར་ གོང་འཕེལ་གཏང་ནི་ ཡོང་ན་ ལས་སྣ་གང་རུང་འགོ་བཙུགས་མི་ཆོག། གལ་སྲིད་ འདི་ལུ་མ་གནས་ པ་ཅིན་ སའི་བཅའ་ཁྲིམས་དང་འཁྲིལ་བཟོ་ཡོོད་མི་བཅའ་ཡིག་གི་ ས་ཆ་ཧམ་འཛུལ་གྱི་དགོངས་དོན་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ དང་ལེན་འབད་དགོ། རྒྱལ་ཁམས་ས་ཆ་ནང་ལས་ ཤིང་བཏོན་ནི། ༤༠༽ བརྗེ་སོར་གྱི་ཚོབ་ལུ་སྤྲོོད་ཡོོད་མི་ རྒྱལ་ཁམས་ས་ཆའི་ཐོོག་ལུ་ཡོོད་པའི་ཤིང་ཚུ་ ནགས་ཚོལ་དང་རང་བཞིན་ཉམས་ སྲུང་གི་ཁྲིམས་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ འབྲེལ་ཡོོད་ལྷན་ཁག་གིས་ཤིང་ཚུ་བཏོན་ཞིནམ་ལས་ ཐོོ་བཀོད་འབད་ཚོར་བའི་ ཤུལ་ལུ་ ཉིན་གྲངས་ ༦༠ གི་ནང་འཁོད་ ས་ཆ་དེ་འཁྲི་བ་ག་ནི་ཡོང་མེད་པར་ གྲོས་འཆར་བཀོད་མི་ལུ་ རྩིས་སྤྲོོད་ འབད་དགོ། གལ་སྲིད་ ཆེད་དུ་བཀོད་པའི་དུས་ཡུན་གྱི་ནང་འཁོད་ལུ་ ཤིང་ཚུ་མ་བཏོན་པར་ཡོོད་པ་ཅིན་ སའི་ཇོ་ བདག་ལུ་བདག་དབང་ཡོོད། (f) The Secretariat shall recommend or defer the land exchange cases and submit to the competent authority for final endorsement. In the event the proposal is not endorsed, LMD, DoLAM shall return it to the Dzongkhag with justification within 10 working days; and (g) Upon receipt of the endorsement, LMD, DoLAM and CID, DoSAM shall update the changes in Thram registration and cadastral map, respectively within 10 working days. Simultaneously, the concerned Ministry shall be notified through the online system. CHAPTER 5 MISCELLANEOUS Monitoring & Evaluation 36. The Dzongkhag Land Sector shall monitor the surrendered registered land reverted to SL. 37. The DoLAM shall compile and submit the monitoring report to the Secretariat with a copy to the relevant agency. Management of Registered Land taken over by State 38. Upon surrendering the registered land in exchange for SL, the Ministry concerned shall take over such land in accordance with the Forest and Nature Conservation laws. 39. Until the registration is complete, the proponent shall not develop or start any activity on the proposed SL. In the event of non-compliance, it shall be dealt with as per the encroachment provisions of the Land Act, and Rules formulated under it. Removal of Trees from State Land 40. The trees on SL allotted for exchange shall be disposed off by the Ministry concerned in accordance with the Forest and Nature Conservation laws and hand over it to the proponent without any encumbrances within 60 days after registration. In the event where trees are not removed within the prescribed period, it shall belong to the landowner. ༧ 7 གནོད་འགེལ་དང་ཉེས་ཆད། ༤༡༽ སའི་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་དོན་ཚོན་ ༢༩༥ པ་དང་འཁྲིལ་ བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་ དེ་ལས་བཅའ་ཁྲིམས་འདི་ནང་ འགབ་མ་ཚུགས་པའི་གནོད་འགེལ་དང་ ཉེས་ཆད་ཚུ་ འབྲེལ་བ་ཡོོད་པའི་འབྲུག་གི་ཁྲིམས་ལུགས་གཞན་ཚུ་དང་ འཁྲིལ་ཏེ་ དང་ལེན་འབད་དགོ། ༤༢༽ སའི་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་དོན་ཚོན་ ༢༩༦ པ་དང་འཁྲིལ་ ནོར་འཁྲུལ་ཞུགས་ཡོོདཔ་སྦེ་བརྩི་འཇོག་མ་འབད་བར་ ས་ ཆའི་ཆ་ཚོད་ཀྱི་ཐོོ་ཡིག་དང་ཁྲམ་ནང་ཁ་སྐོང་ ཡོངན་ བཏོགས་གཏང་ནི་ བསྒྱུར་བཅོས་འབད་ནི་ཚུ་ཁྲིམས་འགལ་ ཨིན། ༤༣༽ སའི་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་དོན་ཚོན་ ༢༩༧ པ་དང་འཁྲིལ་ གཤོམ་གསལ་བྱོ་སྤྱོོད་ཚུ་ལས་གང་རུང་འཐོབ་མི་ མི་ངོ་ དེ་དབྱེ་རིམ་གསུམ་པའི་ཉེས་ཆེན་གནོད་འགེལ་གྱི་ཉེས་སྐྱོན་གྲངས་སུ་བརྩི་ཞིནམ་ལས་ འབྲུག་གི་ཉེས་འགེལ་ ཁྲིམས་དེབ་དང་འཁྲིལ་ཏེ་བཙོན་ཁྲིམས་ཕོག་དགོཔ་འདི་ཡོང་། ༢༩༧(ཀ) ཁྲམ་བཀོད་གྲུབ་པའི་ས་ཆའི་ས་གོ་རྒྱ་ཚོད་ ཡོངན་ ས་ཆའི་བདག་དབང་ལུ་ གནོད་ནི་ཨིན་པའི་ ས་ཆའི་ ཆ་ཚོད་ཀྱི་སབ་ཁྲ་དང་ཁྲམ་ནང་ ཁྲིམས་འགལ་གྱི་ཁ་སྐོང་ ཡོངན་ བཏོགས་གཏང་ནི་ བསྒྱུར་བཅོས་འབད་ནི། ༢༩༧(ཁ) བཅའ་ཁྲིམས་འདི་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ཐོོབ་ཁུངས་ཡོོད་པའི་མི་ངོ་ ཡོངན་ མངའ་ཁུལ་ལས་སྡེ་གང་རུང་མེན་མི་ གི་མིང་ཐོོག་ལུ་ ཁྲམ་སྤྲོོད་ནི་ ཡོངན་ ས་ཆ་ཐོོ་བཀོད་འབད་ནི། ༤༤༽ སའི་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་དོན་ཚོན་ ༢༩༨(ང) པ་དང་འཁྲིལ་ གཤོམ་གསལ་གྱི་བྱོ་སྤྱོོད་གང་རུང་འཐོབ་མི་ མི་ངོ་ དེ་ ཉེས་ཕྲའི་གནོད་འགེལ་གྱི་ཉེས་སྐྱོན་གྲངས་སུ་བརྩི་ཞིནམ་ལས་ འབྲུག་གི་ཉེས་འགེལ་ཁྲིམས་དེབ་དང་འཁྲིལ་ ཏེ་ བཙོན་ཁྲིམས་ཕོག་ནི་འདི་ཡོང་། བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་དོན་ཚོན་ ༡༣༦(ཀ) པ་དང་ ༡༣༦(ཁ) པ་ ༡༣༨ དང་མ་མཐུན་པར་ གཞུང་གི་གཙུག་སྡེ་དང་ དགེ་ རབ་གྲྭ་ཚོང་ ཆོས་སྡེ་གཙུག་སྡེའི་བདག་དབང་ལུ་ཡོོད་པའི་ས་ཆ་སྤོོ་སོར་འབད་ནི། ༤༥༽ སའི་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་དོན་ཚོན་ ༢༩༩ པ་དང་འཁྲིལ་ གཤོམ་གསལ་གྱི་བྱོ་སྤྱོོད་ཚུ་ལས་གང་རུང་འཐོབ་མི་ མི་ངོ་ དེ་ ཉེས་པ་ཡོང་ཕྲའི་གནོད་འགེལ་གྱི་ཉེས་སྐྱོན་གྲངས་སུ་བརྩི་ཞིནམ་ལས་ འབྲུག་གི་ཉེས་འགེལ་ཁྲིམས་དེབ་དང་ འཁྲིལ་ཏེ་བཙོན་ཁྲིམས་ཕོག་ནི་འདི་ཡོང་། ༢༩༩(ཁ) ས་ཆའི་ས་མཚོམས་ཀྱི་རྟགས་བཀལ་ནིའི་དོན་ལུ་ ས་ནང་བཙུགས་ཏེ་ཡོོད་མི་བཙོག་ཕུར་ཚུ་བཏོན་གཏང་ བ། ༢༩༩(ང) ས་གནས་དབང་འཛིན་དང་/ཡོངན་ལྷན་ཚོོགས་ཡིག་ཚོང་ ཡོངན་ མི་ངོ་གང་རུང་གིས་་ བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་ འོག་ལུ་བཀོད་ དེ་ཡོོད་པའི་ ཁོང་རའི་བྱོ་སྒོ་འཐོབ་ནི་གི་འགན་འཁུར་ལས་ འཐུས་ཤོོར་བ། ༢༩༩(ཅ) གཞུང་དང་སྒེར་དབང་གི་ས་ཆ་ནང་ཧམ་འཛུལ་འབད་བ། ༤༦༽ སའི་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་དོན་ཚོན་ ༣༠༠ པ་དང་འཁྲིལ་ གཤོམ་གསལ་བྱོ་སྤྱོོད་གང་རུང་འཐོབ་མི་ མི་ངོ་ཅིག་ལུ་ ཁྲིམས་འཆལ་གྱི་གནོད་འགེལ་གྱི་ཉེས་སྐྱོན་གྲངས་སུ་བརྩི་ཞིནམ་ལས་ འབྲུག་གི་ཉེས་འགེལ་ཁྲིམས་དེབ་དང་ Offenses and Penalties 41. In accordance with section 295 of the Act, offenses and penalties not specifically covered under the Act shall be dealt with any other applicable laws of the kingdom of Bhutan. 42. In accordance with section 296 of the Land Act, any addition, deletion, or alteration in the cadastral records and Thram if not deemed erroneous shall be unlawful. 43. In accordance with section 297 of the Land Act, a person committing any of the following acts shall be guilty of an offence of felony of the third degree and shall be liable to be sentenced in accordance with Bhutan Penal Code: 297 (a) Unlawful addition, deletion or alteration in the cadastral records and Thram affecting the registered land area or land ownership. 297 (b) Issuing Thram or registration of land in the name of any individual or entity other than those entitled in accordance with this Act. 44. In accordance with section 298(d) of the Act, a person committing the following act shall be guilty of an offence of misdemeanor and shall be liable to be sentenced in accordance with Bhutan Penal Code: Transferring ownership of land belonging to the Government, Gerab Dratshang, and religious institutions contrary to Sections 136(a) and 136(b) and 138 of the Act. 45. In accordance with section 299 of the Act, any person committing the following act shall be guilty of an offence of petty misdemeanor and shall be liable to be sentenced in accordance with Bhutan Penal Code: 299 (b) removing the pegs grounded in the land to demarcate land boundary coordinates; 299 (d) Failure of the Local Authority and/or Commission Secretariat or any individuals responsible to carry out their functions under the Act; and 299 (e) Encroachment on a State owned and private registered land. 46. In accordance with section 300 of the Act, a person committing the following acts shall be guilty of an offense of violation and shall be liable to be sentenced in accordance with Bhutan Penal Code: 300 (b) Not recording the prescribed contents in Thram in accordance with the provisions of the Act; 300 (e) Failure to provide access to registered land to authorized persons; and ༨ 8 འཁྲིལ་ཏེ་ཉེས་ཁྲིམས་སྨིན་དགོཔ་འདི་ཡོང་: ༣༠༠(ཁ) སའི་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་དགོངས་དོན་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ཁྲམ་གི་ནང་དོན་ཚུ་ཐོོ་བཀོད་མ་འབད་བར་བཞག་ནི། ༣༠༠(ཅ) ཁྲམ་བཀོད་གྲུབ་པའི་ས་ཆ་ནང་ དབང་ཚོད་སྤྲོོད་པའི་འགོ་དཔོན་ཚུ་འཛུལ་སྤྱོོད་འབད་མི་བཅུག་ནི། ༣༠༠(ཆ) ཁོ་གི་ས་ཆ་ནང་འཛུལ་སྤྱོོད་འབད་ནི་གི་བརྡ་ལན་འབད་ཞིནམ་ལས་ སའི་ཇོ་བདག་ ཡོངན་ཁོ་རའི་དབང་ ཚོད་སྤྲོོད་པའི་མི་ངོ་གིས་འོང་མ་བཏུབ་མི། ངེས་ཚིག ༤༧༽ བཅའ་ཡིག་འདི་ནང་ ཚིག་འགྲེལ་ལོགས་སུ་སྦེ་དགོ་ན་མ་གཏོགས། (ཀ) བདག་དབང་སྤོོ་བཏུབ་པའི་ས་ཆ་ ཟེར་མི་འདི་ བདག་དབང་སྤོོ་སོར་འབད་བཏུབ་པའི་རྒྱལ་ཁམས་ཀྱི་མངའ་འོག་ལུ་ ཡོོད་པའི་ ངོས་འཛིན་འབད་ཡོོད་པའི་རྒྱལ་ཁམས་ས་ཆ་ལུ་གོ། (ཁ) ཉེན་གལ་ཅན་གྱི་ཆུ་རྐའི་ས་ཁོངས་ ཟེར་མི་འདི་ འཐུང་ཆུ་བཀྲམ་སྤེལ་དང་ ཞིང་ཆུ་དཔག་ནི ཆུ་རུད་བཀག་ཐོབས་ དང་ གློག་མེ་ཕྲུལ་ཁང་ ཡོངན་ འབྲེལ་བ་ཡོོད་པའི་དགོས་དོན་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ སྲུང་སྐྱོབ་འབད་དགོ་པའི་ས་ཁོངས་ གལ་ཅན་ཅིག་ སྤྱི་ཚོོགས་ཀྱིས་ཉེན་གལ་ཅན་གྱི་ཆུ་རྐའི་ས་ཁོངས་སྦེ་གསལ་བསྒྲགས་འབད་ཡོོད་མི་ཅིག་ལུ་གོ། (ག) ས་ཞིང་ཁ་གཏོར་ཏེ་ཡོོདཔ་ ཟེར་མི་འདི་ ནགས་ཚོལ་གྱི་སྦུག་ལུ་ སྒེར་གྱི་ཁྲམ་བཀོད་ཀྱི་ས་ཞིང་ཡོོད་མི་ཚུ་ལུ་གོ། (ང) ས་ཆ་བརྗེ་སོར་ ཟེར་མི་འདི་ རྒྱལ་ཡོོངས་ཀྱི་མཐོའ་དོན་ལུ་མཁོ་གལ་ཅན་སྦེ་འཐོོན་པའི་སྐབས་ལུ་ ཡོངན་རང་བཞིན་ གྱི་རྐྱེན་ངན་ལུ་བརྟེན་ཏེ་མེདཔ་བཏང་མི་ ཉེན་གལ་ཅན་གྱི་ཆུ་རྐའི་ས་ཁོངས་དང་རླན་སའི་ས་ཁོངས་ནང་ ནགས་ ཚོལ་ནང་ན་ཁ་གཏོར་ཡོོད་མི་ ས་ཆའི་ཇོ་བདག་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ རྒྱལ་ཁམས་ཀྱིས་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ཁྲམ་བཀོད་གྲུབ་པའི་ ས་ཆ་ཅིག་ རྒྱལ་ཁམས་ས་ཆ་དང་གཅིག་ཁར་བརྗེ་སོར་འབད་མི་ལུ་གོ། (ཅ) རང་བཞིན་རྐྱེན་ངན་ ཟེར་མི་འདི་ དཔེར་ན་ ས་འཕྱག་བདའ་ནི་དང་ ས་རུད་ ཆུ་རུད་ ས་བརྡིབ་ནི་ ཡོངན་ དེ་ བཟུམ་གྱི་རྐྱེན་ངན་བྱུང་མིའི་གནོད་སྐྱོན་ ཡོངན་ རྐྱེན་ངན་བྱུང་མི་ རང་བཞིན་གྱི་བྱུང་རིམ་གང་རུང་ལུ་གོ། (ཆ) རྒྱལ་ཁམས་ས་ཆ་ ཟེར་མི་འདི་ མི་ངོ་ག་གི་བདག་དབང་ལུ་ཡོང་མེད་པར་ རྒྱལ་ཁམས་ཀྱི་དམ་འཛིན་ལུ་ཡོོད་པའི་ ས་ ཆ་དང་ ཆུའི་འཐོོན་ཁུངས་གང་རུང་ལུ་གོ། (ཇ) བཅའ་ཁྲིམས་ ཟེར་མི་འདི་ འབྲུག་གི་སའི་བཅའ་ཁྲིམས་ ༢༠༠༧ ཅན་མ་ལུ་གོ། (ཉ) རློན་ས་ ཟེར་མི་འདི་ ཁཝ་དང་ འཁྱེག་ཕུང་རྩིས་པའི་ འགྱུར་མེད་ ཡོངན་ འབབ་མི་ བ་ཚྭ་མེདཔ་ བ་ཚྭ་ཅན་གྱི་ ཆུ་ཡོོད་སའི་ འདམ་རྫབ་ ས་ལུད་ ཡོངན་ ཆུ་རང་བཞིན་གྱི་ ཡོངན་ བཟོ་བཟོཝ་དང་ གཏན་འཇགས་ ཡོངན་ གནས་སྐབས་ཀྱི་ས་ཆ་ལུ་གོ། (ཏ) བཅའ་ཡིག་འདི་ནང་ ལག་ལེན་འཐོབ་ཡོོད་པའི་ མིང་ཚིག་དང་ བརྡ་རྟགས་ཚུ་ ཁ་གསལ་སྦེ་ འགྲེལ་བཤོད་མ་རྐྱབ་ པར་ཡོོད་མི་ཚུ་གི་གོ་དོན་དེ་ རང་སོའི་བཅའ་ཁྲིམས་ ཡོངན་ འབྲེལ་བ་ཡོོད་པའི་ཁྲིམས་ཚུ་ནང་ གོ་དོན་བཀོད་མི་ཚུ་ དང་ ཅོག་འཐོདཔ་སྦེ་གོ་བ་ལེན་དགོ། 300 (f) Failure to attend by the landowner or his authorized individual after serving notice on access to his land. Definitions 47. In these Rules, unless the context otherwise requires: (a) Alienable Land means the land under the State domain that has been identified and declared as such is available for disposition. (b) Critical Watershed means any area critical for protecting the supply of water for drinking, irrigation, flood control, hydroelectric project or related purpose which has been declared to be a critical watershed by the Parliament. (c) Scattered Plot(s) means the private registered plot(s) located in the middle of the forest. (d) Land Exchange: Where necessary in the interests of the Nation and/or for those landowners whose land have been affected by natural calamities, falling within critical watershed and wetland areas and scattered plot(s) located within state forests, the state may exchange a rural registered land with the state land. (e) Natural calamities: Any natural event causing damage or disaster such as soil erosion, landslide, flash flood, sinking, or such other calamities. (f) State Land shall mean any land or waterbody, whether or not under vegetative cover, to which no person has acquired a permanent and transferable right of use and occupancy, which is not a private registered land. (g) The Act means The Land Act of Bhutan, 2007. (h) Wetland shall mean flowing water in river, stream, and spring with associated riverine wetland and riparian zone; still water, lake, pond, and well and basin-type wetlands encompassing an area of constant soil saturation or inundation with the distinct vegetative and faunal community; and with an area of swamp, marsh, fen, peatland, water body, with water that is static or flowing. (i) Words and expressions used in these Rules and not specifically defined therein shall have the same meaning as are respectively assigned to them in the Act or other relevant laws. ༩ 9 སྤྱི་ཚེས་…………………… ༊ རྒཔོ་མཆོག་ལུ། …………………རྒེད་འོག་བདག་སྐྱོང་། …………………དྲུང་ཁག/རྫོང་ཁག། རྩ་དོན: རྒྱལ་ཁམས་ས་ཆ་དང་གཅིག་ཁར་ གྲང་གསེབ་ཁྲམ་བཀོད་ཀྱི་ས་ཆ་བརྗེ་སོར་གི་ཞུ་བ། ༡༽ ཞུ་བ་འབད་མིའི་ཁ་གསལ། ༢༽ བརྗེ་སོར་གྱི་དོན་ལུ་གྲོ་ས་འཆར་བཀོད་པའི་ ཁྲམ་བཀོད་ཀྱི་ས་ཆའི་ཁ་གསལ། རྫོང་ཁག:…………………………………………… དྲུང་ཁག:………………………………………… རྒེད་འོག:…………………………………………… ཁྲམ་ཨང་།:……………………………………… Date…………………… The Gup, …………………Gewog Administration, …………………Dungkhag/Dzongkhag. Sub: Exchange of rural registered land with State Land 1. Details of the Applicant 2. Details of Registered Land Proposed for Exchange Dzongkhag:…….................. Drungkhag:………........................ Gewog .................................... Thram No:…………............…… སྒེར་གྱི་ཁྲམ་བཀོད་གྲུབ་པའི་ས་ཆའི་དོན་ལུ། གཙུག་སྡེ་/མི་སྡེའི་ས་ཆའི་དོན་ལུ། ཀ) ངོ་མིང་………………………………………………………… ཁ) མི་ཁུངས་ཨང་………………………………………………… ད་ལྟོའི་ཁ་བྱོང་། ག) ད་ལྟོའི་ཁ་བྱོང་།……………………………………………… ང) རྫོང་ཁག/ཁྲོམ།……………………………………………… ཅ) འགྲུལ་འཕྲིན་ཨང་།……………………………………… ཆ) གློག་འཕྲིན་ཁ་བྱོང་།……………………………………… ཀ) ལས་སྡེ།/ ལས་ཁུངས།/ མི་སྡེ། མིང་…………………………………………………………… ཁ) ཁ་བྱོང་།………………………………………………… ག) བརྒྱུད་འཕྲིན་ཨང་།…………………………………… ང) གློག་འཕྲིན་ཁ་་བྱོང་།………………………………… For Private Registered Land For Institution/ Community a) Name:……………………............................. b) CID No:…………………………………….. Present address c) Present address……………………………… d) Dzongkhag/Thromde……………………….. f) Contact Number:…………………………… g) Email ID:………………………..................... a) Organization/ Dept./Agency /Com munity Name:………………………………………… ……………………………………………….. b) Address:……………………………………. c) Contact Number:………………………….... d) Email ID:……………………………………. གནོད་རྐྱེན་རྐྱབ་ཡོོད་པའི་ཁྲམ་བཀོད་ཀྱི་ས་ཆའི་ཁ་གསལ། སའི་ཨང་། ས་གནས། སའི་དབྱེ་བ། ཁྲམ་བཀོད་ཀྱི་ས་ རྒྱ་ ཨེ་དྲིསི། བཀའ་ཤོོག་ས་རྒྱ། ཨེ་དྲིསི། སའི་མིང་། ས་ཆའི་ལག་ ལེན་གྱི་གནས་ སྟངས། གནོད་རྐྱེན་རྐྱབ་ པའི་ས་རྒྱ། ཨེ་ དྲིསི། Details of the affected registered land Plot ID Location Land Type Registered Thram area (Ac) Kasho Area (Ac) Plot Name Land Use Status Affected Area (Ac) ས་ཆ་བརྗེ་སོར་གྱི་འབྲི་ཤོོག་ LE-1 རྒྱལ་ཁམས་ས་ཆ་དང་གཅིག་ཁར་ གྲང་གསེབ་ཁྲམ་བཀོད་ཀྱི་ས་ཆ་བརྗེ་སོར་གི་དོན་ལུ་ ཞུ་ཡིག་འབྲི་ཤོོག། (ཞུ་བ་འབད་མི་གིས་བཀང་དགོཔ།) Form LE-1 APPLICATION FORM FOR EXCHANGE OF RURAL REGISTERED LAND WITH STATE LAND (To be filled up by the Applicant) ༣༽ ས་ཆ་བརྗེ་སོར་གྱི་གྲོས་འཆར་བཀོད་དགོ་པའི་རྒྱུ་མཚོན་ཚུ། (✓རྟགས་བཀལ།) རང་བཞིན་རྐྱེན་ངན་གྱིས་གནོད་སྐྱོན་རྐྱབ་ཡོོདཔ། ཉེན་གལ་ཅན་གྱི་ཆུ་འབབ་ས་ཁོངས་དང་ ཆུ་རྩ་འདམ་རྩ་ནང་འཁོད་ཚུད་ཡོོདཔ། རྒྱལ་ཁམས་ཀྱི་ནགས་ཚོལ་ནང་འཁོད་ སྒེར་གྱི་ཁྲམ་བཀོད་ས་ཆ་ཁ་གཏོར་ཡོོདཔ། ༤༽ བརྡ་དོན་ཁ་སྐོང་། ༥༽ ཟུ་སྦྲགས་ཚུ་ཡོང་། ཀ) གནོད་སྐྱོན་རྐྱབ་ཡོོད་པའི་ ཁྲམ་བཀོད་ཀྱི་ས་ཆའི་པར་གྱི་སྒྲུབ་བྱེད། (རྒྱང་རིང་དང་ སྦོོ་ལོགས་ཁ་ལས་བཏབ་པའི་པར།) ཁ) གལ་སྲིད་ ས་ཆ་དེ་གཏའ་མར་བཙུགས་ཡོོད་པ་ཅིན་ དངུལ་འབྲེལ་ལས་ཁུང་ལས་ ཉོགས་མེད་ཡི་གུ། ཞུ་བ་འབད་མིའི་རྟགས། (དགོས་མཁོ་ཡོོད་པ་ཅིན་ ཤོོག་གུ་འཐེབ་ལག་ལེན་འཐོབ་ཆོག) 3. Reasons for proposing land exchange (please tick ✓) ✓ Affected by Natural Calamities ✓ Falling within the critical watershed and wetland area ✓ Scattered Private registered plot(s) located within state forests 4. Additional Information (Additional sheets may be used if necessary) 5. Enclosures a. Photograph evidence of the affected registered land (Far and Close-up view) b. NOC from Financial Institutions if the plot is mortgaged. Signature of Applicant ས་ཆ་བརྗེ་སོར་གྱི་འབྲི་ཤོོག་ LE-1 རྒྱལ་ཁམས་ས་ཆ་དང་གཅིག་ཁར་ གྲང་གསེབ་ཁྲམ་བཀོད་ཀྱི་ས་ཆ་བརྗེ་སོར་གི་དོན་ལུ་ ཞུ་ཡིག་འབྲི་ཤོོག། (ཞུ་བ་འབད་མི་གིས་བཀང་དགོཔ།) Form LE-1 APPLICATION FORM FOR EXCHANGE OF RURAL REGISTERED LAND WITH STATE LAND (To be filled up by the Applicant) 1. ASSESSMENT OF AFFECTED REGISTERED LAND 1.1 Status of Affected Registered Land (Please ✓) ✓ Affected by Natural Calamities ✓ Falling within critical watershed and wetland area ✓ Scattered Private registered plot(s) located within State forests Description (Additional sheets may be used if necessary) 1.2 Land Capability Assessment 1.2.1. Land Capability Assessment for Affected Registered Land (please refer to Guideline/Table 1.2.1.1) *The Decision factor shall be determined by considering the worst parame ter i.e., by following the Principle of Limiting Factor. Parameter Field Data Land Class DecisionFactor* Remarks Slope(degrees) Altitude (masl) Annual Rainfall (mm) Erodibility Soil Depth (cm) Soil Texture Drainage Land Aspect ༡༽ གནོད་སྐྱོན་འབྱུང་ཡོོད་པའི་ ཁྲམ་བཀོད་ཀྱི་ས་ཆའི་དབྱེ་ཞིབ། ༡.༡༽ གནོད་སྐྱོན་འབྱུང་ཡོོད་པའི་ ཁྲམ་བཀོད་ཀྱི་ས་ཆའི་གནས་སྟངས། (✓ རྟགས་བཀལ།) རང་བཞིན་རྐྱེན་ངན་གྱིས་གནོད་སྐྱོན་རྐྱབ་ཡོོདཔ། ཉེན་གལ་ཅན་གྱི་ཆུ་འབབ་ས་ཁོངས་དང་ ཆུ་རྫབ་འདམ་རྫབ་ནང་འཁོད་ཚུད་ཡོོདཔ། རྒྱལ་ཁམས་ཀྱི་ནགས་ཚོལ་ནང་འཁོད་ སྒེར་གྱི་ཁྲམ་བཀོད་ས་ཆ་ཁ་གཏོར་ཡོོདཔ། འགྲལ་བཤེད། ༡.༢༽ ས་ཆའི་ལྕོགས་གྲུབ་ཀྱི་དབྱེ་ཞིབ། ༡.༢.༡༽ གནོད་སྐྱོན་འབྱུང་བའི་ ཁྲམ་བཀོད་ཀྱི་ས་ཆའི་ལྕོགས་གྲུབ་ཀྱི་དབྱེ་ཞིབ། (ལམ་སྟོན་/ཐིག་ཁྲམ་ནང་བལྟ་ ༡.༢.༡.༡) (དགོས་མཁོ་ཡོོད་པ་ཅིན་ ཤོོག་གུ་འཐེབ་ལག་ལེན་འཐོབ་ཆོག) ཚོད་གཞི། ས་གནས་ཁའི་གནས་ སྡུད། ས་ཆའི་ དབྱེ་བ། གྲོས་ཆོད་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན།* དྲན་གསོ། གེན། (དྲི་གིརི།) མཐོོ་ཚོད། (masl) ལོ་བསྟར་གྱི་ཆར་ འབབ།(mm) ཆུ་རུད་ཀྱིས་འཕྱག་ བདའ་ཉེན། སའི་གཏིང་། (cm) སའི་རེག་ཚོོར། གཡུར་བ། སའི་ཆགས་ལུགས། *གྲོས་ཆོད་བཏོན་ནིའི་རྒྱུ་རྐྱེན་འདི་ ཚོད་གཞི་སྐྱོ་ཤོོས་ཀྱི་རྩིས་འཇོག་ཐོོག་ དཔེར་ན་ ཚོད་འཛིན་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་གཞི་རྩི་ལུ་ གཞི་བཞག་སྟེ་ གཏན་འཁེལ་བཟོ་དགོ། ས་ཆ་བརྗེ་སོར་གྱི་འབྲི་ཤོོག་ LE-2 རྒྱལ་ཁམས་ས་ཆ་དང་གཅིག་ཁར་ གྲང་གསེབ་ཁྲམ་བཀོད་ཀྱི་ས་ཆ་བརྗེ་སོར་གི་འབྲི་ཤོོག། (རྫོང་ཁག་ས་ཆ་བརྗེ་སོར་བདེན་དཔྱད་སྡེ་ཚོན་གྱིས་བཀང་དགོཔ།) ས་ཆ་བརྗེ་སོར་གྱི་འབྲི་ཤོོག་ LE-2 རྒྱལ་ཁམས་ས་ཆ་དང་གཅིག་ཁར་ གྲང་གསེབ་ཁྲམ་བཀོད་ཀྱི་ས་ཆ་བརྗེ་སོར་གི་འབྲི་ཤོོག། (རྫོང་ཁག་ས་ཆ་བརྗེ་སོར་བདེན་དཔྱད་སྡེ་ཚོན་གྱིས་བཀང་དགོཔ།) Form LE-2 EXCHANGE OF RURAL REGISTERED LAND WITH STATE LAND (To be filled up by the Dzongkhag Land Exchange Verification Team) 1.2.1.1. Guideline for Land capability assessment Land Class Highly Suit able Moderately Suitable Marginally Suitable Not Suitable Slope (degrees) Altitude (masl) Annual Rainfall (mm) Erodibility <10 <20 ≤30 for GRF ≤35 for RG 2601-3200 >30 for GRF >30 for RG >3200 Any for RG <700 Any for RG High, Severe ≤2000 2001-2600 >1200 1199-1000 999-7000 None Slight Slight-Moder ate Soil Depth (cm) Soil Texture ≥100 ≥75 ≥50 <50 ≤40 for RG S, C, Zi ZiCl, SCL, CL, SL WD L, SL, ZiL LS, ZiC Drainage MWD ID, PD XWD, PWL Note:ZiCl=Silty Clay, SCL=Sandy Clay Loam; CL=Caly; SL=Sandy Loam; L=Loam; ZiL=Silty Loam; LS=Loamy Sand; ZiC=Silty Clay; WD=Well Drained; MWD=Moderately Well Drained; ID=Imperfectly Drained; PD=Poorly Drained; XWD=Excessively Well Drained; PWL=Permanently Waterlogged. RG=Registered Land; GRF=Government Reserved Forest Land. 2. ASSESSMENT OF IDENTIFIED STATE LAND 2.1 Details of Identified State Land Attributes Details Location GPS Coordinates Point (Four sides & Central Point) Name of the land Area (in acres) Village Gewog Dungkhag Dzongkhag ༡.༢.༡.༡༽ སའི་ལྕོགས་གྲུབ་ཀྱི་་དབྱེ་ཞིབ་ ལམ་སྟོན། སའི་དབྱེ་བ། གནམ་མེད་ས་མེད་ འོས་འབབ་ཡོོདཔ། རན་ཏོག་ཏོ ་གི་འོས་ འབབ་ཡོོདཔ། དུམ་དྲག་ཅིག་འོས་ འབབ་ཡོོདཔ། འོས་འབབ་མེདཔ། གྱེན། (དྲི་གིརི།) མཐོོ་ཚོད། (masl) Any for RL ལོ ་ བསྟར་གྱི ་ ཆར་ འབབ། (mm) Any for RL ཆུ་རུད་ཀྱིས་འཕྱག་ བདའ་ཉེན། <10 <20 ✓30 for GRF ✓35 for RL >30 for GRF >30 for RL >3200 <700 2001-2600 2601-3200 >1200 1199-1000 999-7000 མེདཔ། ཨ་ཙི་ཅིག་ཡོོདཔ། ཨཙི་ཅིག་ལས-རན་ ཏོག་ཏོ་ཅིག གནམ་མེད་ས་མེད་ ཤུགས་་སྦེ་ཡོོདཔ། སའི་གཏིང་། (cm) ✓100 ✓75 ✓50 <50 ✓40 for RL S, C, Zi སའི་རེག་ཚོོར། ZiCl, SCL, CL, SL L, SL, ZiL LS, ZiC གཡུར་བ། WD MWD ID, PD XWD, PWL Note:ZiCl=Silty Clay, SCL=Sandy Clay Loam; CL=Caly; SL=Sandy Loam; L=Loam; ZiL=Silty Loam; LS=Loamy Sand; ZiC=Silty Clay; WD=Well Drained; MWD=Moderately Well Drained; ID=Imperfectly Drained; PD=Poorly Drained; XWD=Excessively Well Drained; PWL=Permanently Waterlogged. RG=Registered Land; GRF=Government Reserved Forest Land. ༢༽ ངོས་འཛིན་འབད་ཡོོད་པའི་ རྒྱལ་ཁམས་ས་ཆའི་དབྱེ་ཞིབ། ༢.༡༽ ངོས་འཛིན་འབད་ཡོོད་པའི་ རྒྱལ་ཁམས་ས་ཆའི་ཁ་གསལ། ཁྱད་ཆོས། ཁ་གསལ། ས་གནས་ཀྱི་ ཇི་པི་ཨེསི་མཚོམས་རྟགས། (ཟུར་བཞི་དང་ སྦུག་གི་རྟགས།) སའི་མིང་། རྒྱ་ཚོད། (ཨེ་དྲིསི།) གཡུས། རྒེད་འོག། དྲུང་ཁག། རྫོང་ཁག། ས་ཆ་བརྗེ་སོར་གྱི་འབྲི་ཤོོག་ LE-2 རྒྱལ་ཁམས་ས་ཆ་དང་གཅིག་ཁར་ གྲང་གསེབ་ཁྲམ་བཀོད་ཀྱི་ས་ཆ་བརྗེ་སོར་གི་འབྲི་ཤོོག། (རྫོང་ཁག་ས་ཆ་བརྗེ་སོར་བདེན་དཔྱད་སྡེ་ཚོན་གྱིས་བཀང་དགོཔ།) Form LE-2 EXCHANGE OF RURAL REGISTERED LAND WITH STATE LAND (To be filled up by the Dzongkhag Land Exchange Verification Team) 2.2 Status of Identified State Land Attributes % Of State Land Area Dense forest (Crown cover > 40%) Degraded forest (Crown cover < 10%) Land with profuse regeneration Barren land (No trees) Richness of the Biodiversity Slope (degree) 2.3 Will the use of the State Land for the proposed purpose have any adverse implications on the surrounding environment based on com munity/stakeholder consultation and consent? Issues Impact Clearance from con cerned stakeholders Reason (If no consent provided) 2.4 Presence of endangered/endemic flora and fauna in the State Land. Species (List) Likely impact on its hab itat Safeguards Recommen dation Flora Fauna 2.5 Detail of Land valuation as per PAVA Land Details Area (Ac) Class Category (A, B, C,་D) PAVA Rate (Nu.) Affected registered land Recommended sub stitute land area after valuation ༢.༢༽ ངོས་འཛིན་འབད་ཡོོད་པའི་ རྒྱལ་ཁམས་ས་ཆའི་གནས་སྟངས། ཁྱད་ཆོས། རྒྱལ་ཁམས་ས་ཆ་ལས་བརྒྱ་ཆ། (%) ནགས་ཚོལ་མཐུག་པོ། (སྤྱི་ཏོག་གིས་གང་ཁྱབ། > ༤༠%) ནགས་ཚོལ་ཉམས་སོང་བ། (སྤྱི་ཏོག་གིས་གང་ཁྱབ། <༡༠%) སླར་སྐྱེས་མང་བའི་ས་ཆ། བཅུད་མེད་པའི་ས། (ཤིང་མེདཔ) སྐྱེ་ལྡན་རིགས་སྣ་གིས་ཕྱུག་པའི་ས་ཆ། གྱེན། (དྲི་གི་རི།) ༢.༣༽ མི་སྡེ་ ཡོང་ན་ འབྲེལ་ཡོོད་ལས་སྡེ་གྲོས་སྟོན་དང་ གནང་བ་སྤྲོོད་མི་གཞི་བཞག་ཐོོག་ ངོས་འཛིན་འབད་ཡོོད་པའི་ རྒྱལ་ཁམས་ས་ཆ་འདི་གིས་ མཐོའ་འཁོར་རང་བཞིན་གནས་སྟངས་ལུ་ ཉེན་ཁག་ཡོོད་ག? གནད་དོན ཕན་གནོད་ འབྲེལ་ཡོོད་ལས་སྡེ་ལས་ཉོག་ མེད་ཡི་གུ། རྒྱུ་མཚོན་ (གནང་བ་མེད་པ་ཅིན) ༢.༤༽ རྒྱལ་ཁམས་ས་ཆ་ནང་ ཡོལ་ཉེན་ཅན(རབས་ཆད་ནིའི་ཉེན་ཁ་ཅན)/དར་ཁྱབ་འབྱུང་སྲོོལ་གྱི་ ཤིང་སྣ་དང་སྲོོག་ཆགས་ ཡོོདཔ། རིགས་སྣ། (ཐོོ) དེ་གིས་འཁྱམ་ས་ལུ་འབྱུང་སྲིད་པའི་ ཕན་གནོད། ཉེན་སྲུང་གི་རྒྱབ་སྣོན། ཤིང་སྣ། སྲོོག་ཆགས། ༢.༥༽ རྒྱུ་དངོས་དབྱེ་ཞིབ་དང་གནས་གོང་བཏོན་མི་ལས་སྡེ་དང་འཁྲིལ་ས་ཆའི་གནས་གོང་བཏོན་པའི་ཁ་གསལ། ས་ཆའི་ཁ་གསལ། རྒྱ་ཚོད། (ཨེ་དྲིས) དབྱེ་བ། (ཀ, ཁ, ག, ང) རྒྱུ་དངོས་དབྱེ་ཞིབ་དང་གནས་གོང་ བཏོན་མི་ལས་སྡེའི་ཚོད་གཞི། (དངུལ་ ཀྲམ་) གནོད་སྐྱོན་འབྱུང་བའི་ཁྲམ་བཀོད་ས་ཆ། གནས་གོང་བཏོན་པའི་ཤུལ་ལུ་ བརྗེ་ སོར་གྱི་ས་ཚོབ་རྒྱ་ཚོད་ཀྱི་རྒྱབ་སྣོན། ས་ཆ་བརྗེ་སོར་གྱི་འབྲི་ཤོོག་ LE-2 རྒྱལ་ཁམས་ས་ཆ་དང་གཅིག་ཁར་ གྲང་གསེབ་ཁྲམ་བཀོད་ཀྱི་ས་ཆ་བརྗེ་སོར་གི་འབྲི་ཤོོག། (རྫོང་ཁག་ས་ཆ་བརྗེ་སོར་བདེན་དཔྱད་སྡེ་ཚོན་གྱིས་བཀང་དགོཔ།) Form LE-2 EXCHANGE OF RURAL REGISTERED LAND WITH STATE LAND (To be filled up by the Dzongkhag Land Exchange Verification Team) 3. Enclosures (Please tick ✓) 3.1 Photograph evidence of the affected registered land i) Far view ✓ ii) Close view ✓ iii) Close view along with nearby plot(s) ✓ 3.2 Photograph evidence of the substitute SL i) Far view ✓ ii) Close view ✓ iii) Close view along with nearby plot(s) ✓ 3.3 Forestry Clearance of the substitute SL ✓ 3.4 Survey Report (including Shapefile) for partially affected plot(s) ✓ 3.5 Survey Report (including Shapefile) for substitute plot(s) ✓ 4. Recommendation of the team based on the above observation (Please tick ✓) 8.1. Recommended for submission to NLCS ✓ 8.2. Not recommended for submission to NLCS ✓ Remarks/Justification (Additional sheets may be used if necessary) ༣༽ ཟུར་སྦྲགས (རྟགས་བཀལ།) ༣.༡༽ གནོད་སྐྱོན་འབྱུང་ཡོོད་པའི་ཁྲམ་བཀོད་ཀྱི་ས་ཆའི་ པར་གྱི་སྒྲུབ་བྱེད། ༡) ཐོག་རིང་གི་མཐོོང་སྣང་། ༢) སྦོོ་ལོགས་ཁའི་མཐོོང་སྣང་། ༣) ཉེ་འདབས་ཀྱི་ས་ཆ་སྦྲགས་པའི་ སྦོོ་ལོགས་ཁའི་མཐོོང་སྣང་། ༣.༢༽ བརྗེ་སོར་ལུ་སྤྲོོད་པའི་རྒྱལ་ཁམས་ས་ཆའི་ པར་གྱི་མཐོོང་སྣང་། ༡) ཐོག་རིང་གི་མཐོོང་སྣང་། ༢) སྦོོ་ལོགས་ཁའི་མཐོོང་སྣང་། ༣) ཉེ་འདབས་ཀྱི་ས་ཆ་སྦྲགས་པའི་ སྦོོ་ལོགས་ཁའི་མཐོོང་སྣང་། ༣.༣༽ བརྗེ་སོར་ལུ་སྤྲོོད་པའི་རྒྱལ་ཁམས་ས་ཆའི་ ནགས་ཚོལ་གྱི་ཉོགས་མེད། ༣.༤༽ ཆ་ཤོས་ཅིག་གནོད་སྐྱོན་འབྱུང་ཡོོད་པའི་ས་ཆའི་ ཤེཔ་ཕའིལ་དང་སྦྲགས་པའི་ ས་འཇལ་སྙན་ཞུ། ༣.༥༽ བརྗེ་སོར་ལུ་སྤྲོོད་པའི་རྒྱལ་ཁམས་ས་ཆའི་ ཤེཔ་ཕའིལ་དང་སྦྲགས་པའི་ ས་འཇལ་སྙན་ཞུ། ༤༽ གོང་གསལ་ཞིབ་རྟོག་འབྱུང་མི་དང་འཁྲིལ་ སྡེ་ཚོན་གྱིས་རྒྱབ་སྣོན། (རྟགས་བཀལ།) ༤.༡༽ རྒྱལ་ཡོོངས་ས་ཆ་ལྷན་་ཚོོགས་ཡིག་ཚོང་ལུ་ཕུལ་ནིའི་རྒྱབ་སྣོན་ཡོོད། ༤.༢༽ རྒྱལ་ཡོོངས་ས་ཆ་ལྷན་ཚོོགས་ཡིག་ཚོང་ལུ་ཕུལ་ནིའི་རྒྱབ་སྣོན་མེད། དྲན་གསོ།/བདེན་ཁུངས། ས་ཆ་བརྗེ་སོར་གྱི་འབྲི་ཤོོག་ LE-2 རྒྱལ་ཁམས་ས་ཆ་དང་གཅིག་ཁར་ གྲང་གསེབ་ཁྲམ་བཀོད་ཀྱི་ས་ཆ་བརྗེ་སོར་གི་འབྲི་ཤོོག། (རྫོང་ཁག་ས་ཆ་བརྗེ་སོར་བདེན་དཔྱད་སྡེ་ཚོན་གྱིས་བཀང་དགོཔ།) (དགོས་མཁོ་ཡོོད་པ་ཅིན་ ཤོོག་གུ་འཐེབ་ལག་ལེན་འཐོབ་ཆོག) Form LE-2 EXCHANGE OF RURAL REGISTERED LAND WITH STATE LAND (To be filled up by the Dzongkhag Land Exchange Verification Team) SIGNATURE OF THE DZONGKHAG LAND EXCHANGE COMMITTEE Dzongkhag Forest Officer Dzongkhag Agriculture Officer (Territorial)/Park Manager Dzongkhag Finance Officer Dzongkhag Land Registrar Dzongdag རྫོང་ཁག་ས་ཆ་བརྗེ་སོར་ཚོོགས་ཆུང་གི་མཚོན་རྟགས། རྫོང་ཁག་ནགས་ཚོལ་གཙོ་འཛིན། རྫོང་ཁག་སོ་ནམ་འགོ་དཔོན། (མངའ་ཁོངས་ཀྱི)/གླིང་གའི་འཛིན་སྐྱོང་པ། རྫོང་ཁག་དངུལ་རྩིས་འགོ་དཔོན། རྫོང་ཁག་ས་ཆ་ཐོོ་བཀོད་འགོ་དཔོན། རྫོང་བདག། ས་ཆ་བརྗེ་སོར་གྱི་འབྲི་ཤོོག་ LE-2 རྒྱལ་ཁམས་ས་ཆ་དང་གཅིག་ཁར་ གྲང་གསེབ་ཁྲམ་བཀོད་ཀྱི་ས་ཆ་བརྗེ་སོར་གི་འབྲི་ཤོོག། (རྫོང་ཁག་ས་ཆ་བརྗེ་སོར་བདེན་དཔྱད་སྡེ་ཚོན་གྱིས་བཀང་དགོཔ།) Form LE-2 EXCHANGE OF RURAL REGISTERED LAND WITH STATE LAND (To be filled up by the Dzongkhag Land Exchange Verification Team) 02-321217 Kawajangsa, Thimphu www.nlcs.gov.bt