Biosecurity Policy of the Kingdom of Bhutan 2010

BIOSECURITY POLICY OF THE KINGDOM OF BHUTAN 2010 ༢༨ ༨༤ ཆེད་བརོད། ང་བཅས་རའི་ རྒྱལ་ཡོངས་རྒྱུ་ནོར་གྱི་ར་ས་ ཧ་ལམ་ཅིག་ རང་བཞིན་ཀྱི་རྒྱུ་ནོར་ཨིན། འབྲུག་པའི་སི་སྡེ་ཚུ་གིས་ སྲིད་བྱུས་དང་ ལག་ལེན་གཉིས་ཚ་རའི་ཐོག་ལས་ རང་བཞིན་དང་ རང་བཞིན་བོན་སྐེད་དང་གཅིག་ཁར་ དམིགས་བསལ་བྱི་ མཐུན་འབྲེལ་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་ཡང་གཙོ་བོ་ ང་བཅས་རའི་ ལམ་སྲོལ་བཟང་པོའི་ནང་ལུ་ སེམས་ཅན་ཡོད་ཚད་གཅིག་ལུ་ བཅི་ བཀུར་ཡོདསི་ལུ་བརེན་ཏེ་ཨིན། མི་དབང་འབྲུག་རྒྱལ་བཞི་པ་ འཇིགས་མེད་མེང་གེ་དབང་ཕྱུག་མཆོག་གི་ཞལ་ལས་ ༥ ང་བཅས་རའི་ སྲར་སྲོལ་ནང་ལུ་ རང་བཞིན་གནས་སྟངས་ལུ་ གུས་ཞབས་སྦོམ་ཡོདསི་ལུ་བརྗེན་ཏེ་ དུས་རབས་༢༠ པའི་ནང་ལུ་ཡང་ ངབཅས་རའི་ མཐའ་འཁོར་གནས་སྟངས་འདི་ལུ་ ཉམས་འགྲུར་ག་ནི་ཡང་མེད་པར་ཡོད། ROSMAN AY མཐུད་དེ་ར་ རང་བཞིན་དང་ མཐམ་མཐུན་ཐོག་ལུ་གནས་ཞིནམ་ལས་ སྒོལ་རྒྱུན་བཟང་པོ་འདི་ དབནས་རའི་ མ་ལོངས་མི་རབས་ཙུ་ལུ་ རྱིས་སྔོད་ནིའི་རེ་བ་ཡོད་?༡ ཟེར་གསུངས་གནང་ ཡི། ང་བཅས་རའི་ རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོའི་ནང་ལུ་ཡང་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཐོན་སྐྱེད་དང་ མཐའ་འཁོར་བདག་འཛིན་འབབ་ནི་ལུ་ འབྲུག་མི་ཡོངས་ཀྱིས་ འབྲེལ་གཏོགས་དགོལ་སྦེ་ བཀོད་དེ་ཡོད། གཞུང་གི་དོངས་ལས་ཡང་ ཉམས་འགྲུར་མེད་པའི་མཐའ་འཁོར་འདི་ སུང་སྒྲོབ་དང་ GAINS ལེགས་བཙོས་གཏང་དགོཕ་མ་ཚད་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ སྤེ་ལྨན་རིགས་སྟ་ སྤུང་སྒྲོབ་འབད་ནི་དང་ ཉྟེན་སུང་དང་འབྲོད་བསྟེན་ལྡན་པའི་ མཐའ་འཁོར་གནས་སྟངས་ཅིག་ ངེས་གཏན་བཟོ་དགོབ་ཨིན། དེམ་ཚད་ རང་བཞིན་བོན་སྟེད་ཚུ་ ཡུན་བརྟན་ཐོག་ལུ་སློད་ནི་ ཡོདཔ་ བཟོ་དགོཕ་མ་ཚད་ མི་རབས་ཕན་ཚུན་ཙུ་ལུ་ ཐོབ་དབང་འདུ་མནམ་རྒྱུན་སྐོང་འབབ་དགོཕ་དང་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྱེ་ལླན་ཤོན་སྟེད་ཚུ་ལུ་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཐོབ་དབང་ཡོདཔ་བཟོ་དགོཕ་ ཨིན། འཛམ་གླིང་གཅིག་འགྲུར་གུ་ གནམ་གཞིས་འཁྲུར་བསྐོད་ལུ་བརྟེན་ཏེ་ འཁྲུར་བ་མགྲོགས་དྲགས་སྦེ་ འགྲོ་བའི་དུས་སྐབས་འདི་ནང་ ནད་གཞི་དང་ མི་ སོ་ནམ་ཐོན་སྐྱེད་ བཟའ་འབུང་ ཚུ་ ས་མཛམས་བརྒྱུད་དེ་ པན་ཚུན་འབྲེལ་པ་འབབ་ནི་ ཡར་འཕར་འགྲོ་བའི་ དཀའ་རལ་འབྲུང་བཞིན་དུ་ཡོད། དེ་གིས་སྦེ་ འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་ ཉེན་ཁ་ཚུ་ འཛིན་སོང་འབབ་ནིའི་ སྲིད་ བྱུས་དང་ ཐབས་ཤེས་ ཚད་འཛོན་ཚུ་ ག་ནི་བ་ གལ་ཇེབ་ལུ་གྱུར་ཏེ་ཡོད། དེ་གི་གྲངས་སུ་ འགྲོ་བ་མི་དང་ སེམས་ཅན་ སྐྱེ་ཤིང་ མཐའ་འཁོར་དང་ བཟའ་འབུང་ དེ་ལས་ སེམས་ ཅན་ལས་ མི་ལུ་འབུ་མི་ནད་གཞི་ཚུ་དང་འབྲེལ་པའི་ཉེན་ཁ་ཚུ་ འཛིན་སྦོང་འབབ་ནི་དང་ སྤེ་ཤིང་དང་ སེམས་ཅན་ཚུ་གི་ནད་འབུབ་དང་ ནད་གཞི་ཆུ་ངོ་སྟོད་འབད་ནི་ རིགས་རྒྱུད་ཐོག་ལུ་ བསྐུར་བཙོས་འབདསི་བྲ་འབུབ་ཚུ་ བོ་སྟོད་དང་གསར་བཀོན་འབད་ནི་ སྤི་ལ་ལས་དབང་གཞོན་སྡེ་འོང་མི་ རིགས་སྟ་ཚུ་ བོ་སྟོད་དང་ འཛིན་སྡོང་འབབ་ནི་ཚུ་ཚུདཔ་ཨིན། འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ སྐེ་ལྷན་སུང་སྒོབ་སྲིད་བྱུས་ སྤྱི་ལོ་༢༠༠༨ ཅན་མ་འདི་ དཀའ་དལ་དེཚུ་སེལ་ཐབས་དང་ Arma yg Peggy ངེས་གཏན་བཟོ་ཐབས་ལུ་ Vals! བརྒྱམས་ཨིན། སྲིདབྲུས་ཀྱི་ཡིག་ཚ་འདིགིས་ ད་ལྟོ་ཡོདསི་ ཁྲིམས་ཡུགས་དང་གཙུག་སྟེའི་སྲིག་གཞི་ དེལས་ འབྲུག་གི་སྤེ་ལྔན་སུང་སྟོབ་ལས་ལུགས་ལུ་ ལྷ་རྨོག་འབདསི་ He ཡོངས་སྐེ་ལྟན་སུང་སྟོབ་སྟན་ཚོགས་ གཞི་བཟུགས་འབད་དི་ཙུ་ སྱིག་མཐུན་བཟོཝ་ཨིན། དེ་གིས་སྐེ་ལྕན་སུང་སྒོབ་དང་འབྲེལ་པའི་ཉེན་ཁ་ཚུ་ དོན་སྲིན་ཅན་སྡེ་ Tags aS འབབ་ནི་ལུ་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ སྤྱི་ལླན་སྡུངསྟོབ་ཀྱི་ལྗོགས་གྲུབ་ རྒྱ་སིད་བཏང་ཐབས་ལུ་ ཁྲིམས་ཡུགས་གསརཔ་བཅས་ནི་དང་ གཙུག་སྟེའི་བདེ་སྲིག་ཚུ་ རྩ་བྟན་བཟོ་ནི་ལུ་ཡང་ ug ཐབས་ཡོད། དེམ་ཚད་ སོ་ནམ་དང་ནགས་ཚལ་ལྷན་ཁག་འོག་གི་ འབྲུག་སོ་ནམ་དང་ཟ་ཆས་ཁྲིམས་དོན་དབང་འཛིན་དེ་ སྐྱེ་ལྔན་སུང་སྒྲོབ་དང་འབྲེལ་བའི་ SAAR མཐམ་འབྲེལ་ འབད་མི་ ཚད་ལན་དབང་འཛིན་སྤེ་ཡང་ ངོས་འཛོན་འབདལ་ཨིན་མས། ཡིག་ཚ་འདིགིས་ སྤྱི་ལླན་སུང་སློབ་ཀྱི་རབས་ལམ་ཚུ་ མཐར་འཁྲོལ་ཐན་སྦེ་ ལག་ལེན་འབབ་ནི་ལུ་ འབྲེལ་བ་ཡོདཔའི་ལས་སྦེ་ཚུ་ མཐམ་འབྲེལ་གྱི་ཐོག་ལས་ལུ་འབད་དེ་ ང་བཅས་ RR འགྲོ་བ་མི་དང་ སྐེ་ཤིང་ སེམས་ཚན་ཚུ་གི་མོ་སྗོག་དང་ སྤྱིར་གྱིས་ མཐའ་འཁོར་གནས་སྟངས་ལུ་ ལེགས་པའི་འཁྲུངཔ་ཚུ་ འབྲུང་ཚུགས་པའི་རེ་བ་ལོད། སྤྱི་ལོ་༢༠༡༠ ཟླ་ལྔ་པ། FOREWORD The natural capital forms a significant proportion of our national wealth. The Bhutanese society shares a very special relationship with nature and natural resources through policy as well as practice. This is mainly becausé respecting all forms of life is an integral part of our value system. His Majesty the Fourth King Jigme Singye Wangchuck said “This traditional reverence for nature has delivered us into the twentieth century with our environment richly intact. We wish to continue living in harmony with nature and to pass on this rich heritage to our future generations”. This concept is also aptly reflected in our Constitution which calls for participation by all citizens of Bhutan to be trustees of the Kingdom’s natural resources and environment. It also requires the Government to protect, conserve and improve the pristine environment and safeguard the biodiversity of the country as well as to ensure a safe and healthy environinent. It further requires us to be able to ensure sustainable use of natural resources and maintain intergenerational equity and reaffirm the sovereign rights of the State over its own biological resources At a time when rapid changes are taking place in the form of ever increasing globalization, compounded by the issues of climate change, we are increasingly facing the realities of spread of transboundary diseases, increased movement of people, agricultural and food products across borders. Policies and strategic approaches and controls to managing relevant risks have, therefore, become paramount. This includes management of risks to health of humans, animal and plant life as well as associated risks to the environment, covering food safety, zoonoses, introduction of pests and diseases of plants and animals, introduction and release of genetically modified organisms, introduction and management of invasive alien species. The Biosecurity Policy of the Kingdom of Bhutan, 2008 is formulated to address these issues and to ensure the biosecurity of the country. The policy document formalizes all existing legislative and institutional frameworks and constitution of the National Biosecurity Commission to oversee Bhutan’s Biosecurity System. It will also facilitate development of new legislations and strengthening of institutional arrangement to enhance the biosecurity capacity of the country to effectively prevent and manage biosecurity related risks. The policy also designates Bhutan Agriculture and Food Regulatory Authority (BAFRA) of the Ministry of Agriculture and Forests as the competent authority to coordinate all biosecurity-related activities. | sincerely hope that this document will help concerned agencies to work in coordination for a successful implementation of biosecurity measures for bringing about positive changes in the lives of our people, plants and animals and the environment at large. Tashi Delek! March, 2010 MINISTER དེས་ཚིག། སྤེ་ལྷན་སུང་སྒྲོབ་ ཟེར་མི་འདི་ འགྲོ་བ་མི་དང་ སེམས་ཅན་ སྷོ་ཤིང་གི་མོ་གློག་དང་འབྲོད་བརྩིན་ དེ་ལས་མཐའ་འཁོར་དང་འབྲེལ་པའི་ཉེན་ཁ་ཚུ་ བྒགཤིབ་འབདགི་དང་འཛན་སྦོངའབབ་ནའི་ སྲིད་བྱུས་དང་ ཁྲིམས་ལུགས་ཀྱི་སྱིག་བཀོད་ཚུ་ ལུ་གབ་ཚུགས་པའི་ ཐབས་བྱུས་དང་ གཅིག་ བསྱིལ་ཐབས་ཤེས་ཅིག་ལུ་གོ། ༼ག་སློད་དང་ལོ་ ནམ་ལས་ཆོགས་ཀྱི་ སྤྱི་ལླན་སུང་སྒྲོབ་ཕག་ཆས་ 2000} ནང་འདྲེན་ ཟེར་མི་འདི་ དོན་ཆེད་སྡེ་ ས་མཚམས་ བརྒལ་ཏེ་ བསྡེ་ཚན་གཅིག་ལས་གཅིག་ལུ་ སྣོད་ ལེན་འབདསི་ལུ་གོ། a Ysa GASA ae ༼4 ༼ཌོ ༨ ༠༩༥༠ ༼ : al >> འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་འདི་ རྒྱ་གར་དང་ རྒྱ་ནག་གི་བར་ན་ཡོད་པའི་ སྟོབས་ཚུད་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ ས་རྒྱ་ཀི་ལོ་མི་ཊར་གུ་ ༨༡ རླ་ཏ་ RY AG ༣༨:༣༩༤ ཡོད་མི་ཅིག་ཨིན། སའི་ཆགས་ཚཙུལ་དེ་ ལྷོ་མམམས་ལུ་བསིལ་དྲོད་ལྡན་པའི་ས་གནས་ལས་ བྱང་ ཕྱོགས་ལུ་ ཁ་བཅན་ཀྱི་ཏི་མ་ལ་མའི་རི་རྒྱུད་ཅུ་ཡོདཔ་ཨིན། shaq gary Saran གནམ་གཞིས་ཀྱི་ཁྱད་ པར་འཱར་མིན་ལུ་བརྗེན་ཏེ་ རི་ཁའི་སོ་ཤིང་ལ་སོགས་པའི་རིགས་ རྒྱ་རེམ་ཡོདསི་ཚུ་གི་གྲས་ལས་ ལེ་ཤ་ཅིག་ རྒྱལ་ ཁབ་འདི་ནང་མ་གཏོགས་ གཞན་ཁར་མེདཔ་ཨིན། རང་བཞིན་གྱི་ནགས་ཚལ་དང་ སྟང་ཚལ་ཚུ་གིས་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ ས་ཁོངས་བརྒྱ་ཆ་ ༡༢ ལྕགས་ཅིག་ལུ་ཁྲབ་སྟེ་ཡོད། ཨིན་རུང་ ས་ཁོངས་བརྒྱ་ཆ་ ༨ མ་གཏོགས་ བཟའ་སྟོད་འབད་ མ་བཏུབ་པའི་ཁར་ སོ་ནམ་གྱི་ལུ་ཡང་ གཙོ་བོ་རང་གི་འཛོ་བ་ཙམ་གྱི་ ཞིང་ལས་དང་ སྒོ་ནོར་གྱི་གསོ་སོང་ཚུ་ཨིན། གལ་ཆེའི་འབྲུ་སྟ་གི་གྲངས་སུ་ fi འབྲ་དང་གེ་ཛ།་ ཚོད་བསྡེ་ ༼ ཀེ་བ་དང་ཨི་མ། ཤིང་འབྲས་ fi ཚལ་ལུ་དང་ arya དང་ སྐོ་ནོར་སེམས་ཅན་རིགས་ གཡུས་ནོར་དང་ལ་ནོར་ ཕགཔ་དངབྱ་ཚུ་ ara Gig འབྲུག་ གི་མི་སེར་ཡོངས་བསོམས་ ༦༧༢:༤༢༥ fi འབྲུག་གཞུང་གི་ ༢༠༠༥ འི་ཚད་ཅིས་། ཡོད་ཐོག་ལས་ བཅྒྱ་ཆ་ ༦6:༡ དེ་ཅིག་ སོ་ནམ་ལུ་བརྟེན་ཏེ་སྟོདཔ་ཨིན། འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་འདི་ ནང་འདྲེན་ལུ་བརྟེན་ཏེ་སོདསི་ཅིག་ཨིནམ་དང་ ནང་འདྲེན་གྱི་གྲངས་སུ་ གཙོ་བོ་ནང་འཁོད་འཐོན་བསྐེད་དམའ་བའི་སྐབས་༽ ཟ་ཆས་དང་ འབྲུང་ནིའི་རིགས་ $5" དང་ནད་བཀག་སྔན་གྱི་རིགས་ སུམ་འཁོར་དང་འཕྲུལ་ཆས་ཚུ་ཡོདཔ་ཨིན། ཚོང་འབྲེལ་དང་ བལྟ་བཤལ་གཉིས་ཚ་ར་ ཡར་འབར་འགྲོ་དོ་ཡོདཔ་ལས་ དེཚུ་གིས་ འབྲུག་གི་ཡར་རྒྱས་དང་གོང་འཕེལ་ དབུལ་ལོངས་མར་ཕབ་ཙུ་ལུ་ ཕན་ ༨༩ x ཐོགསཔ་ཨིན Introduction The Kingdom of Bhutan has an area of 38,394 square kilometres and is a landlocked nation located between India and the People’s Republic of China. The landscape ranges from subtropical plains in the south to the glaciated Himalaya Mountains in the north. Due to the nation’s great geological relief and climatic heterogeneity, Bhutan is extraordinarily rich in wild species diversity, including a large percentage of endemics. The natural forests and scrub forests cover more than 72 percent of the country. However, only 8 percent of the land can be cultivated and agriculture consists largely of subsistence farming and animal husbandry. Important crops include food grains (rice, maize), vegetable crops (potato, chili) and fruits (mandarins, apples) while the main domestic livestock species are cattle, yaks, pigs and poultry. About 69.1 percent of Bhutan’s population of 672,425 (RGOB, 2005) relies on agriculture. The Kingdom of Bhutan is dependent on imports; import items include food (especially in seasons of low domestic production) and beverages, pharmaceuticals and vaccines, vehicles, and machinery. Both trade and tourism are increasing - they are seen to be important to Bhutan’s growth and development and poverty alleviation. " RGOB, (2005). Office of the Census Commissioner, Population and Housing Census of Bhutan 2005, Thimphu. 1 bir |-~-༠ GRRE Rb bE we gowbsenl bebmmbglsBby RyndyFlargexee Sisk Us lbghveemstorgusy nul (=ྔོྔ= ower lel wosblw& sb sbBbgs LozglwBL§ Girbiy by bSe &=༥:༥༦༡༥, ༡༢༦༧ "= wlyole gl ༡༦:༡༧༦༤༧༦༩ ༡༩༧༢ =- = Rag ༡༦༧༤༦༥*་འཛིཨིལི་ལི --ྗྒྗྨ་-. = Sosbblostyiy ||-|"= | | ༢༠༠༠ ༠ (༼* )ཉཊི་ེ་ཨནཝཨ༦༦༡༢༤ spuver wbiy ༠༠ - = 1155) ༠༧༦༡༩ཏ༠ི 216༦ |- -ྔ" gle Rbloww See SLRs be bboy ">>" lobes SodrGrgibk be ༠༡ ཨི Gown Reserd xbdond Goto = ༢ ༢ས- (༥༦༤༠ ཤཟླི ་ ༤༤ ་ ་ - (= ༠༦༡ཚ༧༦༧༦༦-༢༠༩-༡༩-༠༦-ཇི Bkebloy ༠༡༩༦ ཅི༢ཊི་ཡ ༩༩༧༠ 40༦༩ ༦༡༦༦ ཅི "་ ༢༢ ྣྀ" ྦྣ༥|༢-------ྗ> "༠༠ ---་- = ༦༦༦༦༡༩༩༩༩-=༦ ༡༦༩༩༧-༠-༢ཛ ྣ---. = ༽ ༩༠༠༧༡༠-༢༠- 1༦འི་ལཨ-ྩ༉ ༩༡༡༡ ༩༡༩༧ "| ༢ྦ༠༩༠༩༠༠༩༠༢༠༢༡༠༠༠-༠་༤~-~-~ -༼ ྀམདཨ༦༣ ༠༢༠༢༩༢-ྤ༡༡༠---༠- - (- ཅི༡༦༠༦༦༢༠༩༦༠༦@༠༠ ༦༦༩༡ །༩༠༠༧༡919-49- .--་་་་({({({1>=༢=༠~- | = Boba basi "| | ་་-ར་་ "༦༦༦༠ |--=~-=༢ (= "== ༩༠ Babel -ྔ "= - ༢ཡ་ - "|| GobRusey ༌- ༢༢-༢༠༢༠༠༠༠༠༠༠༠༢1༠༠༠༠ = ( = "༩༩ ༠༡༢༠ ,$),;20 | (རྒྱ་བླ་ osecurity ——— PF; e eS ie ~~ ༦ ༡༢༩༧ security is defined by the food and Agriculture འཝླུ་རྩེ་ | of the United. ༥༠ བྤེ་བྱབྱིད་ རྗེང་རྱ the policy and regulatory frameworks for analysing and managing relevant risks to human, animal and plant life and health, and associated risks to the environment. The Royal Government of Bhutan therefore acknowledges that “biosecurity covers food safety, zoonoses, the introduction of animal and plant pests and diseases, the introduction and release of living modified organisms (LMOs), genetically modified organisms (GMOs) and their products, and the introduction and management of invasive alien species” (FAO, 2007) as well as the official control of significant pests and diseases. Biosecurity is understood to be a holistic concept of direct relevance to the sustainability of agriculture, public health and protection of the environment, including biological diversity (FAO, 2007). Biosecurity Vision Unique to the Kingdom of Bhutan is its development philosophy of achieving Gross National Happiness (GNH). The well-being of the Bhutanese people and the preservation of Bhutan’s biological resources are central to the GNH philosophy. To protect the country’s rich biodiversity, the Royal Government of Bhutan has established constitutionally a policy to avoid over-exploitation of Bhutan’s forests, minerals and natural resources. It has chosen to place a high priority on the conservation of natural resources in maintaining at least 60 percent of the country’s area under forest cover for all time to come. Also in the context of GNH, the Royal Government of Bhutan has adopted various policies related to food, health, agriculture, the environment and trade. The health vision is to “build a healthy and happy nation through a dynamic professional health system, attainment of the highest standard of health by the people within the broader framework of overall national development, in the spirit of social justice and equity”. Linked with the need to improve the safety of food and agricultural products for human consumption, Bhutan’s main agricultural policy is to achieve food self sufficiency through intensification, diversification and integrated nutrient and pest management. To successfully pursue these policies, and without any particular policy taking priority over another, the overall vision for Bhutan‘s biosecurity is as follows: Biosecurity shall contribute to achieving Gross National Happiness by ensuring Bhutanese people, the biological resources, plants and animals are protected from the harmful effects of pests and diseases, invasive alien species, genetically modified organisms, toxic chemicals and food additives. Biosecurity Policy of the Kingdom of Bhutan 2010 Jat encompasses. སྤྱ་ལྷན་སུང་སྒྲོབ་འདི་གིས་ འབྲུག་མི་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ ཟ་ཆས་ཚུ་ ཉྟེན་སུང་ཅན་དང་ འབྲུག་གི་སོ་ནམ་འབོན་བསྱྱིད་ ལམ་ལུགས་འདི་གཞོད་འབུབ་དང་ནད་རིགས་ཚུ་ལས་ སྤུང་སྒྲོབ་འབད་ནི་ fi ཀྱི་ཁའི་ ཡངན་ གཞུང་འབྲེལ་དམ་ འཛིན་ཐོག་ལུ་ཡོདསི་། ཕྱིར་ཚོང་དང་བལྟ་བཤལ་ལུ་ཕན་ཐབས་འབད་ནི་ འབྲུག་གི་མི་སེར་བྱི་འབྲོད་བསྟེན་ འདི་ འབྲུ་ནད་དང་ གཤོད་འབུལ་ལུ་བྟེན་པའི་ནད་རིགས་ཚུ་ལས་སུང་ནི་ འབྲུག་ནང་འཕོད་ཀྱི་ སྤྱི་ལླན་རིགས་སྐ་ཚུ་ ཉམས་སུང་འབད་ནི་ལུ་ པན་ཐོགས་སྟོམ་འབྲུང་ཚུགས། སྐེ་ལྷན་སུང་རྒོབ་ཀྱི་ ཁེ་ཕན་གཞན་ཡང་ མཐའ་འཁོར་ ཉམས་སྐུང་གི་ལྕོགས་གྲུབ་གོང་འཕེལ་གཏང་ནི་དང་ འཕྲུལ་རིག་གསརཔ་དང་འབྲེལ་བའི་ དེས་མེདགནས་ སྟངས་ཚུ་ལས་སུང་སྟོབ་འབད་ནི་ རྒྱལ་སླིའི་འགན་ཁུར་འགྲུབ་ནི་ འཇམ་གླིང་གི་ཟ་ཆས་དང་ སོ་ནམ་ཚོང་འབྲེལ་ གྱི་ གོ་སྐབས་གྱིས་བུ་ལེན་ནི་ཚུ་ཨིན། རྒྱུ་མཚན་དེ་ལུ་བརྟེན་ཏེ་ འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་འདི་གི་ འབྲོ་མཐུད་ཡར་རྒྱས་དང་ དཔལ་འབྱོར་གོང་འཕེལ་ མཐུན་མོང་ མ་ཡིན་པའི་ རྒྱལ་ཡོངས་དགའ་སྩྱིད་དཔལ་འཛོམས་ཀྱི་ལྟ་བ་འགྲུབ་ནི་ལུ་ པན་ནུམ་ནན་གྱི་ སྐྱེ་ལྷན་སྤུང་སྒྲོབ་ ལམ་ལུགས་ཅིག་ དེས་པར་དུ་མཁོཝ་ཨིན། སྲིད་བྱུས་ཀྱི་དབིགས་ཡུལ། ྤལྷནསུངསྒོལ་སྲིདབྱུས་ཀྱི་ དསིགས་ཡུལ་འདི་འབྲུག་གི་སྱི་ལླན་སུང་སྐོབ་མམ་ཡུགས་འདིགིས་ » འབྲུག་གི་མི་སེར་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ ཟ་ཆས་ཆུ་ཉེན་སུབ་ནན་ རེས་གཏནཔཐོ་ཚུགས་ནི། 2 འབྲུག་གི་མི་སེར་གྱི་འབྲོད་བབྟེན་ཚུ་ ཆུ་ནོ་སེས་དང་ གཤོད་འབུལ་ལུ་བརྟེན་པའི་ནད་རིགས་ཚུ་ལས་ སྐུང་ སྒྱོབ་འབདུགས་ནི། 2 རང་བཞིན་འབོན་བསྟེན་ཚུ་ ཡུན་བཅན་ཐོག་ལུ་ སྣྲོདདི་ཡོདཔ་བཟོ་ཚུགས་ནི། » འབྲུག་གི་སོ་ནམ་འཛོན་འཕྲེན་མམ་ཕུགས་འདི་ PIS ནད་རིགས་ཚུལས་ HGH ཚུགས་ནི། ཀཱ འབྲུག་ལུ་རྒྱ་ཆེམ་སྡེ་ཡོད་པའི་ སྐེ་ལྷན་རིགས་སྐ་དང་ རང་བཞིན་གནས་སྟངས་ཚུ་ ཉམས་སྐུང་འབད་ ཚུགས་ནི་དང་། ); ཉེན་སླང་ཅན་དང་ཡུན་བཅན་གྱི་ ཚོང་འབྲེལ་དང་ བལྟ་བཤལ་ལུ་ལྷན་ཐབས་འབད་ཚུགསཔ་ བཟོ་ནི་ཨིན། » སྐྱེ་ལྷན་སུང་སྒྲོབ་སྲིད་བྱུས་འདི་གིས་ འབྲུག་གི་ཡོད་བཞིན་པའི་ གསོ་བ་དང་ སོ་ནམ་ fi ནགས་ཚལ་ ages] ཚོང་འབྲེལ་དང་ མཐའ་འབོར་སིད་བྱུས་ཚུ་ལུ་ ཕན་ཐབས་འབདམ་ཨིན། འབྲུག་གི་རྩེ་ལན་སྤང་སྟོབ་སེད་བྱུས་ yar ༢༠༡༠ Biosecurity can contribute significantly to ensuring that food is safe for Bhutanese people, protecting Bhutan’s agricultural production systems from pests and diseases (being exotic or under official control), facilitating exports and tourism, protecting the health of the Bhutanese people from zoonotic and pest-borne diseases and Bhutan’s indigenous biodiversity. Other benefits from biosecurity include improved capability to safeguard the environment, protect against the uncertainties associated with new technologies, meet international obligations and take full advantage of opportunities with global food and agricultural trade. Therefore, effective biosecurity systems are essential for the Kingdom of Bhutan‘s continued growth and economic development, and its pursuit of the unique development philosophy of achieving GNH. Policy Objective The objective of this Biosecurity Policy is to make sure that Bhutan’s biosecurity systems can: » Ensure that food is safe for Bhutanese people; » Protect the health of the Bhutanese people from zoonotic and pest borne diseases; » Enable sustainable use of natural resources; » Protect Bhutan’s agricultural production systems from pests and diseases; » Preserve Bhutan’s rich biodiversity and natural environment; and » Facilitate safe and sustainable trade and tourism. The Biosecurity Policy complements Bhutan’s existing health, agriculture (including forestry), and trade and environment policies. Policy Statements 1. The Royal Government of Bhutan shall maintain its sovereign right to provide biosecurity system to ensure the Bhutanese people, Bhutan’s biological resources, plants and animals are protected from harmful effects of pests and diseases, invasive alien species, GMOs, toxic chemicals and food additives that the country deems appropriate. 2. Inrecognising that human, animal and plant life and health and protection of the environment are inextricably linked, the Royal Government of Bhutan will adopt an integrated approach to Bhutan’s biosecurity. 3. In principle, relevant existing legislations will be used to enable Bhutan’s Biosecurity Policy. Where these legal instruments are found to be inadequate, existing legislations will be strengthened or new legislations developed to enable the implementation of effective biosecurity measures for Bhutan. 4. All bilateral, multilateral, regional and international trade arrangements, free trade or otherwise, shall not detract from implementation of the Kingdom's biosecurity measures. “Developed by the National Environment Commission within the National Biosafety Framework of the Kingdom of Bhutan, 2006 3 སྲིད་བྱུས་ཀྱི་གསལ་བཤད། 9. འབྲུག་གཞུང་གིས་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འོམ་འབབ་དང་བསྡུན་ འབྲུག་གི་སྟོག་ལྟན་འབོན་བསྐྱིད་དང་ སོ་ཤིང་ སེམས་ ཅན་ཚུ་ ART གཞོད་འབྲུབ་དང་ནད་རིགས་ བྱའི་ཉེནཅན་རིགས་སྱ་ རིགས་བརྒྱུད་བསྒུར་བཆོས་སོག་ ཆགས་ དུག་ཆན་རས་སོར་ཚུ་ལས་ སྤུང་སྒྲོབ་དེས་གཏན་འབད་ཚུགས་ནི་ལུ་ འབྲུག་མི་ཚུ་ལུ་ སྤེ་ལྷན་སུང་སྒོབ་ལམ་ ལུགས་ཀྱི་ རང་བཙན་གྱི་ཐོབ་དབང་ཡོདཔ་བཟོ་ནི་ཨིན། ༢ འགྲོ་བ་མི་དང་ སེམས་ཅན་ སྟོ་ཤིང་གི་མོ་སོག་དང་འབྲོད་བསྟེན་ མཐའ་འཁོར་སུང་སྟོབ་ཚུ་ སོ་སོ་དབྱེ་མ་ཚུགས་པའི་ འབྲེལ་མཐུད་པོདཔཤི Keg Spy འབྲུག་གཞུང་ཤིས་ འབྲུག་གི་རེ་སགསྐབྱོབ་ལྱི་དོན་ལུ་ PT བསྲིལ་གྱི་ཐབས་ཤེས་ཅིག་ དང་ལེན་འབད་ནི་ཨིན། ༣. གཙོ་བོར་ འབྲུག་གི་སྡེ་ལྔན་སུང་སྟོལ་ཀྱི་སྲིདབྱུས་ལག་ལེན་གྱི་དོན་ལུ་ ད་ལྟོ་ཡོདཔའི་འབྲེལ་ཡོད་ཁྲིམས་ཡུགས་ཚུ་ ལག་ལེན་འབབ་ནི་དང་ ཁྲིམས་ལུགས་དེཚུ་གིས་གབ་མ་ཚུགས་སར་ འབྲུག་གི་དོན་ལུ་ པན་ནུས་ཅན་གྱི་ སྐྱེ་ལྔན་ སུང་སྒྲོབ་ཐབས་ལམ་ ལག་ལེན་འབབ་ཚུགས་ནིའི་དོན་ལུ་ དལྷོ་ཡོད་པའི་ཁྲིམས་ལུགས་ཚུ་ རྩ་བརྒན་བཟོ་ནི་ WK ན་ ཁྲིམས་ཡུགས་གསརམ་ཙུ་ བཅམ་ནི་ཨིན། ༤. ཆུང་ཕྱོགས་དངམར་ཕྱོགས་ ལུང་ཕྱོགས་ རྒྱལ་སིའི་ཚོང་འབྲེལ་གྱི་བདེ་སྲིག་དང་བཀག་མ་མེད་པའི་ཚོང་འབྲེལ་ ཡང་ ན་ གཞན་ཚུ་གེ་ར་ འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ སྐེ་ལྔན་སྤུང་སྒོབ་ཀྱི་ ཐབས་ལམ་ལས་མ་འགལ་བར་ ལག་ལེན་འབབ་ནི། a འབྲུག་གི་སྤེ་ལྔན་སུང་སྒོབ་ལམ་ལུགས་ལུ་ བཀོད་ཁྱབ་གནང་ནིའི་དོན་ལུ་ རྒྱལ་ཡོངས་སྐེ་ལན་སུང་སྟོབ་སྟན་ཚོགས་ Sey གཞི་བཙུགས་འབད་དགོ། ༦. རྒྱལ་ཁབ་ནང་ སྐེ་ལྷན་སུང་སྒྲོབ་དང་འབྲེལ་བའི་ ar Rar Sagar མཐམ་འབྲེལ་འབད་ནིའི་དོན་ལུ་ ཚད་ལྟན་ དབང་འཛིན་ཅིག་དགོ། ༧. སྤྱི་ལླན་སུང་སྟོལ་ཀྱི་དོན་ལུ་ དབུ་ཁྲིད་ཀྱི་འགན་ཁག་ གཞུང་གིས་བསམ་ནི་ཡིན་རུང་ སྤྱི་ལླན་སྲུངསྒོལ་གླིང་གླིང་དང་ པན་ནུས་ནན་བཟོ་ནིའི་དོན་ལུ་ གཞུང་གི་གནས་རིམ་ཆམསམ་དང་ མི་མངའས་སྦེ་ ཞབས་ཤོག་ཕྱིན་མི་ བཟོ་འདོན་ འབད་མི་ ནང་འདྲེན་པ་ ཕྱིར་ཚོང་པ་ སྐྱེལ་འདྲེན་ཚོང་ལས་པ་ མཐའ་འཁོར་འཛིན་སྟོང་པ་ གཞུང་མིན་ལས་ཚོགས་ བལ་བཤལ་ལག་ལེན་པ་ འབྲུག་ལུ་བལྟ་སྐོར་ལུ་འོང་མི་ འབྲུག་གི་མི་སེར་ ཆམམ་ལུ་ འགན་ཁག་ཕོགཔ་ཨིན། ༨. གྲོས་ཐག་བཅད་ནི་བཟྩིས་ཏེ་ སྤྱེ་ལྔན་སུང་སྒོབ་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་ས་ ཡངན་ བྱ་སྲོ་མམམམ་གྱི་དོན་ལུ་ ཉེན་ཁ་ ལུ་བརེན་པའི་ དུངས་གསལ་ཐབས་ཤེས་ཅིག་ དང་ལེན་འབད་ནི་ཨིན། ༼ཕླ་བའི་གནས་སྟོད་དྡུག་ཤོས་ཚུ་ལག་ ལེན་འབབ་པའི་ཐོག་ལས་༽། རྒྱལ་སླིའི་འགན་ཁུར་དང་མཐུན་ཚུགས་པའི་དོན་ལུ་ སྤྱེ་ལྔན་སུང་སྒྲོབ་དང་འབྲེལ་བའི་ ལས་སའི་ལམ་སྔོན་ཀྱི་དོན་ལུ་ དིགས་བསལ་བཟར་སོད་ཀྱི་གནས་ཚད་ ཡངན་ བྱ་བའི་གནང་སྟོདརུ་ Quy གནས་ཚད་ fi དཔེར་ན་ ཀོ་ཌེགསི་ ཨེ་ལི་མེན་ཌ་རི་ཡིསི་ གནས་ཚད་དང་ སྤྱི་ཤེང་བུར་བརག་ཐབས་ལམ་ཀྱི་དོན་ལུ་ རྒྱལ་སླིར་གནས་ཚད་། ༼ ཨའི་ཨེསི་བི་ཨེམ་། ཚུ་དང་ མཐུནམ་བཟོ་ནི་ཨིན། ཚན་རིག་ལུ་བངེན་པའི་ཉེན་ཁའི་ དབྱེ་ཞིབ་ཚུ་ རྒྱལ་སིའི་གནས་ཚད་བཟོ་མི་འདུས་ཚོགས་ དཔེར་ན་ ཨོ་ཨའི་ཨི་དང་ ཨའི་སི་བི་སི་ སི་ཨེ་སི་ཚུ་གི་ ལམ་སྔོན་དང་ གྲོས་འབུལ་ཚུ་དང་འཁྲིལ་ཏེ་འབད་ནི་ཨིན། ༩. སྤེ་ལྔན་སང་སོབ་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་ས་ ཡངན་ བྱ་གྷོ་ཚུ་གི་གྲངས་སུ་ ཉེན་ཁའི་ལོ་རྒྱུས་བཀོད་ནི་དང་ གཙོ་རིམ་ བཟོ་ནི་ དབྱེ་ཞིབ་འབད་ནི་ སྐེ་ལན་སུང་སྒོབ་ཀྱི་དགོས་མའོ་ལུ་ངོས་ལན་འབད་ནི་ གནས་ཚད་བཟོ་ནི་ དེ་ལས་ལག་ ལེན་དང་ ཐུར་བརྟག་ TARE བསྟར་སྒོད་ བློ་རྒོལ་གྱི་གྱ་སྲིག་དང་ ངོས་ལེན་ Say དང་ གསང་ཞིབ་འབད་ ནི་ཚུ་ཚུད་དགོ། ༡༠. འབྲུག་གིས་ སྐེ་ལྷན་སུང་སྒོབ་ཀྱི་ གཅིག་སླིལ་ཐབས་ཤེས་དེ་ ལུང་ཕྱོགས་དང་ རྒྱལ་སླིའི་གནས་རིམ་ནང་ དང་ QT HP WI GPA GT PH ༢༠༡༠། = 10. A National Biosecurity Commission shall be established to oversee Bhutan’s biosecurity system. There shall be a competent authority to coordinate all biosecurity-related activities in the country. While the Government has a leadership role in Biosecurity, a strong and . effective Biosecurity is the shared responsibility of everyone - that is, all levels of Government, public sector agencies, service providers, primary producers, importers, exporters, transport industries, environmental managers, Non-Government Organisations, tourism operators, visitors to Bhutan and citizens of Bhutan have a role to play. A risk-based transparent approach (utilising “best practice” procedures) shall be adopted for all biosecurity-related activities or functions including decision making. To maintain consistency with international obligations, the specific operational standards or procedures shall be aligned with international standards (eg. Codex Alimentarius Standards, International Standards for Phytosanitary Measures (ISPMs)) to guide biosecurity-related activities. Science-based risk analyses shall.be taken in accordance with guidelines and recommendations developed by international standard setting bodies such as OIE, IPPC and CAC. Biosecurity-related activities or functions shall include: risk profiling and priority setting, assessing and responding to biosecurity needs, standard setting and implementation, quarantine, verification and enforcement, emergency preparedness and response, and monitoring and surveillance. Bhutan shall encourage and advocate the integrated approach to biosecurity at regional and international levels. Legislative Framework The existing legislative framework that provides for and enables the biosecurity policy includes the following: » » » » » » » » The Plant Quarantine Act of Bhutan, 1993 (and the Plant Quarantine Rules of Bhutan, 2003) The Seeds Act of Bhutan, 2000 (and the Seeds Rules and Regulations of Bhutan, 2006) The Livestock Act of Bhutan, 2001 The Pesticides Act of Bhutan, 2000 The Food Act of Bhutan, 2005 (and the Food Rules and Regulations of Bhutan, 2007 and the Biosafety Rules and Regulations of Bhutan 2006 ) The Forest and Nature Conservation Act of Bhutan, 1995 (and the Forest and Nature Conservation Rules of Bhutan, 2006) The Biodiversity Act of Bhutan, Water Sheep Year 2003 The National Environment Protection Act of Bhutan, 2007 Biosecurity Policy of the Kingdom of Bhutan 2010 གཙུག་སྡེའི་བདེ་སྲིག། སུ་ འབྲུག་སོ་ནམ་དང་ཟ་ཆས་ཁྲིམས་དོན་དབང་འཛིན་གྱི་འཛིན་སྲོང་བཀོད་ཚོགས་དང་ ནང་སྲིད་དང་སྟོལ་འཛོན་ལྟན་ཚོགས་འོག་ལུ་ཡོད་པའི་ ཀྱེན་རན་ འཛིན་སྡྲོར་ལས་ཁུངས་དང་ རྒྱལ་ཡོངས་མཐའ་འཁོར་ལྟན་ཚོགས་ ཞབས་ཤོག་ལྟན་ཁག་འོག་ལུ་ཡོད་པའི་ གནས་ཚད་དང་རྒྱུ་སྨུས་ཚད་འཛོན་དབང་ འཛོན་ སོ་ནམ་ལྕན་ཁག་འོག་ལུ་ཡོད་པའི་ རྒྱལ་ཡོངས་སྐེ་ལྷན་རིགས་སྟ་ལྟེ་བ་ལས་ མཁས་མཆོག་འབུས་སི་རེ་དང་ འབྲུག་གི་དམག་སྦེ་ཚུ་ལས་ འབུས་མི་རེ་དགོ། སྐེ་ལྷན་སུང་སྒོབ་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་ས་ ཡང་ན་ བྱ་སྲོ་གཙོ་བོའི་གླངས་སུ་ ཉྟེན་ཁའི་ལོ་རྒྱུས་བཀོད་ནི་དང་ གཙོ་རིམ་བཟོ་ནི་ དབྱེ་ཤིབ་འབད་ནི་ སྐྱེ་ ལྡན་སྡུང་སྒོབ་ཀྱི་དགོས་མཁོ་ལུ་ངོས་ལན་འབད་ནི་ གནས་ཚད་བཟོ་ནི་ དེལས་ལག་ལེན་དང་ བུར་བརག་ བདེན་སྒྲོར་ བསྟར་སྟོད་ ཚབས་རྡོལ་གྱི་གྲ་ སྱིག་དང་ དོས་ལེན་ ལྟ་རོག་ དང་ གསང་ཞིབ་འབད་ནི་ཙུ་ཚུདཔ་ཨིན། ད་ལྟོ་ཡོད་པའི་ ཟ་ཆས་ཉེན་སུང་དང་ ཁྲིམས་ལུགས་ཀྱི་བདེ་སྲིག་ ཆམནམ་ཀྱི་ དོན་ལུ་ འགན་ཁག་བོག་སྡེ་ཡོདམི་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ སྤེ་ལྷན་སང་སྒྲོབ་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་སྷ་ཆམཏམ་ མཐམ་འབྲེལ་འབདསི་ ཚད་ལྡན་དབང་འཛིན་དེ་ འབྲུག སོ་ནམ་ ARTES ཁྲིམས་དྲོ། དོན་ དབང་འཛིན་ཨི ཨིན། མཐམ་འབྲེལ་གྱི་ལུ་འགན་འདི་ལུ་བརྟེན་ཏེ་ འབྲུག་མོ་ནམ་དང་ཐ་ཆས་ ཁྲིམས་དོན་ དབང་འཛིན་ དང་ ལྷན་ཁག་དང་ ལྡན་ཚོགས་སོ་སོའི་ སྐྱེ་ལྔན་སུང་ སྒྲོབ་དང་འབྲེལ་བའི་ ཁྲིམས་མཐུན་གྱི་གགན་ཁག་གཞན་གང་རུང་ལུ་ འཁྲུར་བ་མེད། དེ་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ འབྲུག སོ་ནམ་དང་ཟ་ཆས་ཁྱིམས་དོན་དབང་ འཛོན་གྱིས་ སྤེ་ལྷན་སུང་སྲོབ་དང་འབྲེལ་བའི་གནད་དོན་སྔོར་ འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་འབྲེལ་གཏོགས་པ་ཚུ་དང་གཅིག་ཁར་ བརྒྱུད་འབྲེལ་འཟབ་དགོབ་ མ་ཚད་ འོས་འབབ་དང་བསྡུན་ དང་འདོདཆན་གྱི་ རྩ་བོ་གཞན་ཚུ་དང་གཅིག་ཁར་ གྲོས་བསྒྱན་འབད་དགོ། དགོས་དོན་དེགི་ཆེད་དུ་ འོས་འབབ་ཡོད་ སར་ འབྲེལ་ཡོད་ལས་སྦེ་ཚུ་གིས་ འོས་འབབ་ཡོད་པའི་ བརྡ་དོན་མཐམ་རུབ་སྟོད་ཀྱི་ལམ་ལུགས་ཚུ་ གཞི་བཟུགས་འབད་དེ་ རྒྱུན་རྡོང་འཟབ་དགོ། འབྲུག་སོ་ནམ་དང་ཟ་ཆས་ཁྲིམས་དོན་དབང་འཛིན་དེ་ ཁྲི་འཛོན་དང་ ཁྲི་འཛོན་འོག་མ་ འབྲུས་མི་དྲུང་ཆེན་གུ་ འབུས་མི་༩ ཡོད་པའི་ འཛིན་སྡོང་བཀོད་ ཚོགས་ཅིག་གིས་ འཛིན་སྒྲོང་འཐབ་ཨིན། འཛིན་སྒྲོང་བཀོད་ཚོགས་དེ་ནང་ སོ་ནམ་ལྟན་ཁག་དང་ གསོ་བའི་ལྕན་ཁག་ བསྟན་རྒྱས་ལྷན་ཁག་ དངུལ་ རྩིས་སྷན་ཁག་གི་འབུས་སི་དང་ སྤེར་སྡེའི་ཁ་ཐུག་ལས་ འབྲུག་ཚོང་དང་བཟོ་གླ་ཚོགས་སྟེའི་འབུམ་མི་ཡོད། ཨིན་རུང་ འབྲུག་གི་སྤེ་ལླན་སུང་སྒོབ་ རྒྱུན་སྡོང་གི་དོན་ལུ་ གཞམ་གསལ་ལས་སྦེ་ཁག་གི་བར་ན་ མཐམ་རུབ་དང་ མཐམ་འབྲེལ་འབད་ནིའི་ གཅིག་ སྐྱེལ་ཐབས་ཤེས་ཅིག་ དེས་པར་དུ་དགོ་པའི་རོས་འཛིན་བྱུང་ལི། 2 སོ་ནམ་ལྕན་ཁག། » = གསོ་བའི་ལྕན་ཁག། 2 ནང་སིད་དང་སྟོལ་འཛོན་ལྷན་ཁག། 2 = བསྟན་རྒྱས་སན་ཁག། 2 = དངུལ་རྩེས་ལྷན་ཁག། > ཞབས་ཤོག་ལྟན་ཁག། > འཚར་གཞི་ལྟན་ཚོགས། ); རྒྱལ་ཡོངས་མཐའ་འཁོར་ལན་ཚོགས་དང༌། ཧི རྒྱལ་ཡོངས་ཚ་རིམས་ཀྱི་ནད་ཡམས་ལུ་རོས་ལན་འཆལ་གཞིནི་འོག་ལུ་ གཞི་བཟུགས་འབད་མི་ མཁས་མཆོག་དང་ ལས་བྱེད་ཚོགས་ཚུང་། ལས་སྦེ་སོ་སོ་དང་ འབྲུག་སོ་ནམ་དང་ཟ་ཆས་ཁྲིམས་དོན་དབང་འཛིན་གྱི་ དམིགས་བསལ་འགན་ཁག་ཙུ་ སྲིད་བྱུས་འདི་གི་སྩིགས་བཀོད་ནང་འཁོད་ བཟོ་མི་ སྤེ་ལྨན་སང་སྒོབ་ཐབས་ལམ་ནང་ ཁ་གསལ་སྟེ་བཀོད་དགོ། སྲིད་བྱུས་འདི་གིས་ ལྷན་ཐབས་སྲིད་བྱུས་དང་ཐབས་ལམ་གཞན་ཚུ་ བཅམ་དགོ་ བའྲི་གོར་བན་ iia དགོ། This coordination role shall not detract from any legislated biosecurity related responsibilities of BAFRA, and the various Ministries and Commissions. Accordingly, BAFRA shall communicate with relevant stakeholders on biosecurity matters, and as appropriate undertake consultation with interested parties. Where necessary, appropriate information sharing systems shall be established and maintained by relevant agencies for these purposes. BAFRA is governed by a Management Board consisting of nine members in addition to the Chair, Vice Chair and Member Secretary. The Ministry of Agriculture, Ministry of Health, Ministry of Economic Affairs, Ministry of Finance and Bhutan Chamber of Commerce and Industry (BCCI, representing the private sector) are represented on the Management Board. However, it must be recognized that an integrated approach to maintaining Bhutan’s biosecurity involves partnership and coordination among: » Ministry of Agriculture; » Ministry of Health (MoH); » Ministry of Home and Cultural Affairs; » Ministry of Economic Affairs; » Ministry of Finance; » Ministry of Works and Human Settlement; » The Planning Commission; » The National Environment Commission; and » The existing expert and working committee established under the » National Influenza Pandemic Response Plan (NIPRP). The specific role of each agency and of BAFRA shall be detailed in the Biosecurity Strategy developed within the framework of this policy. This policy shall inform the development of other subsidiary policies and strategies. Biosecurity Policy of the Kingdom of Bhutan 2010 དཔལ་ལྷན་འབྲུག་གི་རྒྱལ་ཁག . | Kingdom Of Bhutan