Loi n°1/05 du 17 mars 2025 portant modification de la loi n°1/09 du 13 novembre 2020 portant organisation générale de l'administration publique
Made 2025-03-17 · Text as of 2026-10-01
Public law and official guidance, published as research. Not legal, tax or financial advice.
About this law
- Language
- French; Kirundi
- Kind
- Act
- Country
- Burundi
- Subjects
- General
- Keywords
- governance, equity, offences/penalties, legal proceedings/administrative proceedings, classification/declassification
Where to read it
Text
The law's own text, section by section, as held. Each section has its own link.
Article 2: lngingo ya 2 : Les dispositions de la presente loi ne sont pas lngingo z'iri bwirizwa ntizikurikizwa ku applicables aux cours et tribunaux, ni aux unites masentare, ku migwi igize inzego z'ukwivuna des corps de defense et de securite. Toutefois, abansi n'iz'umutekano. Ariko, zirakurikizwa ku elles s'appliquent aux administrations centrales qui bushikiranganji butandukanye bukurikiranira hafi encadrent leurs activites. ibikorwa vyayo. Les principes d'organisation fixes pour les services lngingo zisungwa mw'itunganywa zashingiwe centraux et deconcentres ne sont pas applicables ibisata vyo mu bushikiranganji n'ivyatijwe aux services de la superstructure ububasha bumwebumwe biri mu gihugu otizikurikizwa ku bisata vy'urwego gouvemementale. nshingwabikorwa vya Reta. ,., .) CHAPITRE II : DES SERVICES PUBLIC$ IGICE CA II : IBISATA VYA RETA
Article 3 : lngingo ya 3 : kanijwe n'iri bwirizwa, ibisata Selan les dispositions de la presente loi, les Hisunzwe ibitege services publics sont classes comme suit : vya Reta biri mu migwi ikurikira : 1° les services de la superstructure 1° ibisata vy'urwego rukuru rwa Reta, ni ibi gouvernementale : bikurikira : a) les services de la Presidence de la a) ibisata bikukira urwego rw'Umukuru Republique ; w'igihugu; - b) ibisata bikukira urwego rw'icegera b) les services de la Vice-presidence de la Republique; c'Umukuru w'igihugu ; c) ibisata bikukira urwego c) les services de la Primature. rw'Umushikiranganji wa mbere. 2° les services centraux : 2° ibisata mu bushikiranganji ni ibi bikurikira: a) les ministeres ; a) ubushikiranganji ; b) les secretariats permanents; b) ubunyamabanga ntayegayezwa; c) les coordinations des cabinets ministeriels ; c) ibiro mpuzabikorwa mu bushikiranganji ; d) les inspections gen_erales ministerielles ; d) ubugenduzi bukuru mu bushikiranganji ; e) les directions generales; e) ubuyobozi bukuru; ij les inspections techniques ; ij ubugenduzi bujejwe ubuhinga ; g) les directions. g) ubuyobozi. 3° les services rattaches ; 3° ibisata vyegukira ibindi ; Reta vyitunganiriza intwaro 4° les administrations personnalisees de l'Etat et 4° ibisata vya les etablissements publics ; n'ubutunzi n'amashirahamwe ya Reta ; 5° ibisata biri mu gihugu no mu makungu bifise 5° les services deconcentres: ububasha bw'ivyariho : a) uburongozi bw'intara; a) !'administration provinciale ; b) ubuserukizi mu makungu. b) les services exterieurs. umutumba canke ikaritiye, 5° la commune, la zone, la colline au le quartier, 6° ikomine, izone, la sous-colline ou avenue et la cellule ou rue ; agacimbiri canke ibarabara n'inyecumi canke akabarabara ; 7° les projets publics. 7° imigambi ya Reta. 4
Article 4: lngingo ya 4 : La creation, !'organisation et le fonctionnement des ltegeko ryihariye, riratomora uko ibisata vya Reta services cites a !'article 3 sont determines par un biri mu ngingo ya 3, bishingwa, bitunganywa texte specifique. n'ingene bikora. Section 1 : Des services de la superstructure Agace ka 1 : lbisata vy'urwego rukuru rwa gouvernementale Reta Paragraphe 1 : Des services de la Presidence Agahimba ka 1 : lbisata bikukira urwego de la Republique rw'Umukuru w'igihugu
Article 5: lngingo ya 5 : Places -sous l'autorite du President de la lbisata bikukira urwego rw'Umukuru w'igihugu Republique, les services de la Presidence de la bikora vyisunze amategeko bihabwa na we Republique assurent : bikarangura ibikorwa bikurikira : 1° la preparation, !'organisation et !'execution des 1° gutegura ibikorwa Umukuru w'igihugu afitiye missions et taches relevant de la competence ububasha, kubitunganya no kubishira mu du President de la Republique ; ngiro ; 2° l'intendance et l'appui de la logistique du 2° gutunganya ivyo vyose vya nkenerwa President de la Republique ainsi que de vy'Umukuru w'igihugu no kuronsa ibikenewe !'ensemble des services de la Presidence de ibisata bikukira urwego rw'Umukuru la Republique. _ w'igihugu.
Article 6: lngingo ya 6 : Les missions, !'organisation et le fonctionnement lbikorwa vy'ibisata bikukira urwego rw'Umukuru des services relevant du President de la w'igihugu, ingene bitunganijwe n'ingene bikora Republique sont fixes par decret a !'exception de bishingwa n'itegeko ry'Umukuru w'igihugu, ceux qui ont une gestion a caractere autonome et kiretse ibisata vyitunganiriza intwaro n'ubutunzi qui sont crees par une loi. bishirwaho n'ibwirizwa. Paragraphe 2 : Des services de la Vice- Agahimba ka 2 : lbisata bikukira urwego presidence de la Republique rw'icegera c'Umukuru w'igihugu
Article 7: lngingo ya 7 : Places sous l'autorite du Vice-president de la lbisata bikukira urwego rw'icegera c'Umukuru Republique, les services de la Vice-presidence de w'igihugu bikora vyisunze amategeko bihabwa la Republique assurent : n'icegera c'Umukuru w'igihugu birangura ibikorwa bikurikira : 1° la preparation, !'organisation et !'execution des 1° gutegura ibikorwa icegera c'Umukuru missions et taches relevant de la competence w'igihugu afitiye ububasha, kubitunganya no du Vice-president de la Republique ; kubishira mu ngiro ; 2° l'intendance et la logistique a la Vice- 2° ugutunganya ivyo vyose vya nkenerwa presidence de la Republique. vy'icegera c'Umukuru w'igihugu. 5
Article 8: lngingo ya 8 : Les missions, !'organisation et le fonctionnement lbikorwa vy'ibisata bikukira urwego rw'icegera des services relevant de la Vice-presidence de la c'Umukuru w'igihugu, ingene bitunganijwe Republique sont fixes par decret. n'ingene bikora bishingwa n'itegeko ry'Umukuru w'igihugu. Paragraphe 3 : Des services de la Primature Agahimba ka 3 : lbisata bikukira urwego rw'Umushikiranganji wa mbere
Article 9: lngingo ya 9: Places sous l'autorite du Premier Ministre,. les lbisata bikukira urwego rw'Umushikiranganji wa services relevant de la Primature assurent : mbere bikora vyisunze amategeko bihabwa n'Umushikiranganji wa mbere birangura ibikorwa bikurikira : 1° !'impulsion, la programmation, la coordination, 1° guteza imbere ibikorwa vya Reta, gutegura le suivi, le contr6Ie et !'evaluation de !'action indinganizo zavyo, kubihuza, kubikurikiranira gouvernementale ; hafi, kubisuzuma no kubirimbura ; 2° l'intendance et la logistique a_ la Primature. 2° gutunganya ivyo vyose vya nkenerwa vy'Umushikiranganji wa mbere.
Article 10: lngingo ya 10: Les missions, !'organisation et le fonciionnement lbikorwa vy'ibisata bikukira urwego des services relevant de la Primature sont fixes par rw'Umushikiranganji wa mbere ingene des decrets specifiques, a !'exception de ceux qui bitunganijwe n'ingene bikora bishingwa n'itegeko ont une gestion a caractere autonome et qui sont ry'Umukuru w'igihugu vyiharije, kiretse ibisata crees par une loi. vyitunganiriza intwaro n'ubutunzi na vyo bishingwa n'ibwirizwa. Section 2 : Des services centraux Agace ka 2 : lbisata vyo mu bushikiranganji
Article 11 : lngingo ya 11 : Les services centraux sont des services a lbisata vyo mu bushikiranganji ni ibisata bifise competence unique pour !'ensemble du territoire et ububasha bumwe mu gihugu case kandi bikora places sous l'autorite directe du ministre. vyisunze amategeko bihabwa n'umushikiranganji. Les services centraux assurent, au niveau national, lbisata vyo mu bushikiranganji bishinzwe, mu des mIssIons d'impulsion, de conception, gihugu, ibikorwa vyo gukaburira abakozi d'orientation, de suivi, d'evaluation et de contr6Ie. kurangurana ubwira ivyo bajejwe, kubitegura, kubiha intumbero, kubikurikiranira hafi, kubirimbura no kubisuzuma. 6 Paragraphe 1 : De la coordination du cabinet Agahimba ka 1 Ubuhuzabikorwa mu ministeriel bushikiranganji
Article 12: lngingo ya 12: Chaque ministere dispose d'une coordination du Ubushikiranganji ubwo ari bwo bwose burafise cabinet charge d'assister le ministre dans abahuzabikorwa bunganira umushikiranganji l'accomplissement de ses fonctions politiques et mwirangurwa ry'amabanga ajejwe muri poritike, protocolaires. kwakira abantu no guserukira ubushikiranganji.
Article 13: lngingo ya 13 : La coordination du cabinet est composee d'un Ubuhuzabikorwa mu bushikiranganji bugizwe assistant du ministre, de conseillers et de n'umwunganizi w'ubushikiranganji, abahanuzi secretaires. hamwe n'abanyamabanga. Chaque conseiller et chaque secretaire doit avoir Umuhanuzi n'umunyamabanga wese un cahier de charges bien defini. ategerezwa kuba afise urutonde rutomoye rw'ivyo ashinzwe.
Article 14: lngingo ya 14: _Les missions, !'organisation et le _tonctionnement Ubuhuzabikorwa mu bushikiranganji, ingene d'une coordination d'un cabinet ministeriel sont butunganije n'ingene bukora, bishingwa determines par decret. n'itegeko ry'Umukuru w'igihugu. Paragraphe 2 : Des secretariats permanents Agahimba ka 2 Ubunyamabanga ntayegayezwa
Article 15: lngingo ya 15 : Chaque ministere dispose d'au moins un secretaire Ubushikiranganji ubwo ari bwo bwose burafise permanent, charge d'assurer la bonne marche n'imiburiburi umunyamabanga ntayegayezwa quotidienne des activites des differentes directions ajejwe guhagarikira no gukurikirana ibikorwa generales placees sous sa coordination. vy'ubuyobozi bukuru bwo mu bushikiranganji vyega.
Article 16: lngingo ya 16: Chaque secretariat permanent est dirige par un Ubunyamabanga ntayegayezwa ubwo ari bwo secretaire permanent et est compose d'autant de bwose burongorwa n'umunyamabanga conseillers techniques que de besoin. ntayegayezwa bukaba bugizwe n'abahanuzi b'abahinga, igitigiri cabo naco kikavana n'ababa bakenewe. Le secretaire permanent occupe une fonction Umunyamabanga ntayegayezwa ajejwe technique, son changement n'est pas lie au ibikorwa vy'ubuhinga, ntahindurwa ngo ni uko changement du gouvernement. Reta ihindutse. Le secretaire permanent et les conseillers Umunyamabanga ntayegayezwa n'abahanuzi techniques sont nommes sur base de leurs bo mu bunyamabanga ntayegayezwa bagenwa competences, professionnalisme et integrite hisunzwe ubumenyi n'ubushobozi bafise mu morale. mwuga hamwe n'inyifato ibereye. 7 lngingo ya 17:
Article 17: nt lbikorwa mu bunyamabanga ntayegayezwa, Les missions, !'organisation et le fonctionneme a par ingene bitunganije n'uko birangurwa bishingw d'un secretariat permanent sont determines n'itegeko ry'Umukuru w'igihugu. decret. es Agahimba ka 3 : Ubugenduzi bukuru mu Paragraphe 3 : Des inspections general bushikiranganji ministerielles lngingo ya 18:
Article 18: n Ubushikiranganji ubwo ari bwo bwose burafise Chaque ministere dispose d'une inspectio e ubugenduzi bukuru bujejwe gusuzuma ko ibisata generale chargee d'une mission de controle intem amategeko bihabwa du bikora- vyisunze des services places sous l'autorite ou la tutelle n'umushikiranganji. ministre. ji Ubugenduzi bukuru mu bushikirangan Une inspection generale ministerielle peut rwa co de burashobora kandi gushingwa igiko egalement etre chargee d'effectuer une mission ma vie gusuzuma mu bindi bisata vy'ubuzi controle externe dans divers secteurs de la a n bw'igihugu ko ishirwa mu ngiro ry'ibikorw nationale en application de la reglementatio jwe muri rihwanye n'ivyo ubwo bugenduzi buje concernant le domaine d'activite du ministere dont ,----- -~---- -,--_ -~-- ~bw.PJJ u~hi~imnggnji. ____ , ____ . ___ ·--· _ ______ _ ~ ~--. eHe--releve.-.,--,-- .-,;; •• ~. -----..~ •=~-- •-·-- ci cHan s- gene rates - -mtn ister ieltes -ent- un- Ubugenduzi-bukum bwo mu bushikiranganji.bu - Les inspe o e ku rugero rumwe n'ubuyobozi bukuru. Ubw niveau hierarchique equivalent a celui d'un bugenduzi bukora bwisunze amategeko direction generale. Elles sont placees sous - ----- - - - - buhabwa n'umushikiranganji. - ·-- --- -rautorite•directe-du ministre. -- -·- --- duzi en Ubugenduzi bukuru bugizwe n'ubugen Les inspections generales sont subdivisees iri butandukanye bujejwe ivy'ubuhinga. lgitig autant d'inspections techniques que de besoin. cabwo kivana n'ububa bukenewe. lngingo ya 19:
Article 19: bukuru mu nt lbikorwa vy'ubugenduzi Les missions, !'organisation et le fonctionneme elles sont bushikiranganji, uko butunganijwe n'uko bukora des inspections generales ministeri bitomorwa n'ttegeko ry'Umukuru w'igihugu. determines par decret. Agahimba ka 4 : Ubuyobozi bukuru Paragraphe 4 : Des directions generales lngingo ya 20 :
Article 20: r Ubuyobozi bukuru, bujejwe gutegura poritike Les directions generales sont chargees d'elabore y'ubushikiranganji mu gisata bujejwe, gushira les elements de la politique sectorielle du ministere de mu nteguro z'amategeko iyo poritike, guhuza dans leurs domaines respectifs de competence, atifs, ibikrnwa no gusuzuma ko iyo poritike ishirwa mu traduire cette politique dans des textes norm ngiro n'ibisata ubwo buyobozi bukuru bujejwe. de coordonner et de controler !'application de cette . politique par les services sous leur responsabilite Vyongeye, ubuyobozi bukuru burakurikiranira Les directions generales assurent en outre le suivi en hafi ishirwa mu ngiro ry'imigambi bujejwe. de !'execution des projets dont elles sont charge. 8
Article 21 : lngingo ya 21 : En plus des missions et objectifs operationnels lruhande y'ibikorwa bujejwe n'intumbero bufise, dont elle est particulierement chargee, chaque ubuyobozi bukuru ubwo arl bwo bwose direction generale a le devoir d'informer les butegerezwa kumenyesha ababwitura ivyo beneficiaires des services publics de leurs droits et bafitiye uburenganzira n'ivyo bategerejwe de leurs devoirs eu egard au domaine hafatiwe ku vyo bukora bukongera bugatomora d'intervention du service et de clarifier les neza ibikurikizwa muri ubwo buyobozi. procedures administratives a suivre dans ces domaines.
Article 22: lngingo ya 22 : Les directions generales sont creees et organisees Ubuyobozi bukuru bushingwa bukongera par un decret portant missions-, organisation et bukaringanizwa n'itegeko ry'Umukuru w'igihugu fonctionnement du ministere. ritomora ibikorwa vy'ubushikiranganji ingene butunganijwe n'uko bubirangura.
Article 23: lngingo ya 23 : Chaque direction generale est dirigee par un Ubuyobozi bukuru ubwo ari bwo bwose directeur general experimente et specialise danile butwarwa n'umuyobozi mukuru, afise uburambe, domaine technique de competences du service ubumenyi n'ubushobozi_ mu gisata c'ubuhinga qu'il dirige. ajejwe. Aiticle 24: lngiogo ya 24 : Dans le cadre des missions lui assignees, le Mu ntumbero y'ukurangura - ibikorwa aJeJwe, directeur general est notamment charge de : umuyobozi mukuru ashinzwe canecane ibi bikurikira : 1° programmer, impulser, coordonner, suivre et 1° gutunganya ibikorwa vy'ubuyobozi bukuru evaluer les activites de la direction generale et n'ivy'ibisata atwara canke bubikukira, des services qui en dependent kubiteza imbere, gutegura indinganizo hierarchiquement ou qui y sont rattaches ; zavyo, kubihuza no kubikurikiranira hafi ; 2° suivre !'execution des decisions prises par 2° gukurikirana ishirwa mu ngiro ry'ingingo ziba l'autorite hierarchique dans le domaine des zafashwe n'inzego zimukurira mu bijanye attributions de la direction generale ; n'ibikorwa ubuyobozi bukuru bujejwe ; 3° assurer, sur le plan technique, les liaisons 3° kwitwararika, mu bijanye n'ubuhinga, avec l'environnement exterieur national et gukorana n'ibindi bisata bitari muri ubwo international ; buyobozi vyo mu gihugu n'ivyo mu makungu; 4° prendre toutes les decisions pour lesquelles ii 4° gufata ingingo zose z'ugukora ivyo a re<;u delegation de pouvoirs par les textes en yaherewe ububasha hisunzwe amategeko vigueur ; asanzwe akurikizwa ; 9 5° etablir periodiquement un programme de 5° kwama ategura indinganizo y'ibikorwa travail des differentes directions ainsi qu'un vy'ubuyobozi butandukanye n'icegeranyo rapport de la situation du secteur d'intervention c'ingene ibintu vyifashe mu vyo ubuyobozi qui releve de la competence de sa direction bukuru bufitiye ububasha. generale.
Article 25: lngingo ya 25 : Une direction generale ne peut etre creee que si Ubuyobozi bukuru bushingwa iyo bugizwe elle comprend au mains deux directions justifiees n'imiburiburi n'upuyobozi bubiri bufise ibikorwa par une definition claire de leurs missions. biboneka. ibisata Les directions peuvent etre subdivisees en autant Ubuyobozi burasnobora kugaburwamwo de services que de besoin. vyinshi bivanye n'ibiba bikenewe. imirwi myinshi Les services peuvent etre subdivises en autant de lbisata bishobora kugaburwamwo cellules que de besoin. bivanye n'iyiba ikenewe. amazina La denomination de ces differents niveaux de lvyo bisata n'iyo migwi bihabwa bitunganijwe mu gihugu •-- -•--·. --stmctumtien,-,est--41arm0nise~ pour-.l'ensemble.....de .bisunzwe u_ko_ b_isanzwe l'adrninistr?tio_n. case. Section 3: Des services rattaches Agace ka 3 : lbisata vyegukira ibindi higfngo Yi.! 2s ·: · · ·· • · - - Article 26 : - Les services rattaches sent des services publics de lbisata vyegukira ibindi ni ibisata vya Reta, biri l'Etat, techniquement deconcentres pour assumer mu gihugu vyatijwe ububasha bumwebumwe des fonctions de gestion ou d'etudes dans un bivanye n'ubuhinga buhakenewe kugira secteur d'activites particulieres et dent le personnel birangure ibikorwa vyo gutunganya canke vyo permanent est constitue de fonctionnaires kugira ivyirwa mu gisata c'ibikorwa vyihariye detaches ou des contractuels. lls sent dotes, en bikaba bifise abakozi bavyo bamaho bagizwe raison de !'exigence et de la technicite de leur n'abakozi ba Reta babaye barahagarika akazi mission, d'une organisation structurelle et d'un bahoramwo kugira bakore muri ivyo bisata regime de fonctionnement qui leur sent propres. canke abakozi bakorera ku masezerano y'akazi. Bishirwaho, bivanye n'ivyo ibikorwa vyavyo bisaba n'ubuhinga bukenewe, indinganizo yavyo hamwe n'amategeko vyiharije agenga ingene bikora.
Article 27: lngingo ya 27 : Ces services sent rattaches, selon le cas, lvyo bisata vyegukira, bivanye n'ivyo bijejwe, directement au ministre, au secretariat permanent, umushikiranganji, ubunyamabanga a une direction generale, a une direction centrale ntayegayezwa, ubuyobozi bukuru, ubuyobozi ou aune direction provinciale. bwo mu bushikiranganji canke ubuyobozi bukorera mu ntara. 10 lngingo ya 28 :
Article 28: vyegukira umushikiranganji, lbisata Les services rattaches directement au cabinet du ubunyamabanga ntayegayezwa, ubuyobozi ministre, au secretariat permanent, a la direction bukuru canke ubuyobozi kandi kimwe case generale ou ala direction et qui sont individualises kikaba kironswa co nyene amafaranga sur le plan budgetaire, sont crees et organises par gikoresha, bishingwa kandi bigatunganywa decret. n'itegeko ry'Umukuru w'igihugu. Mu bindi bihe vyose, ivyo bisata bishingwa Dans tous les autres cas, ils sont crees ou institues canke bigashirwaho hisunzwe amategeko- conformement aux textes normatifs qui abigenga mu vyo birangura. reglementent le secteur d'activite dans lequel ces services interviennent. s Agace ka 4 lbisata vya Reta Section 4 : Des administrations personnalisee vyitunganiriza intwaro n'ubutunzi hamwe de l'Etat et des etablissements publics n'amashirahamwe ya Reta lngingo ya 29 :
Article 29: lgisata ea Reta citunganiriza ivyerekeye intwaro Une administration personnalisee de l'Etat est un n'ubutu]zi, ni igisata ea Reta catijwe ububasha - service public deconcentre presentant un caractere bumwebumwe gifise ubuhinga cisangije, technique specifique, dote d'une personnalite cisefukira imbere y'amategeko, gifise amatungo jutidique, d'un patrimoine propre et d'une yaco kandi citunganiriza intwaro n'ubutunzi. autonomie de gestion administrative et financiere ne r~sp onsa ble est place sous l'autorite Urwego rukirongoye ruhabwa amategeko dont l'orga rugakurikiranirwa haft rukongera directe et le contr61e hierarchique d'un ministre. n' umushikiranganji. lngingo ya 30 :
Article 30: lshirahamwe rya Reta ni ishirahamwe rigengwa Un etablissement public est une personne morale n'amategeko araba ivya Reta. Rihabwa na Reta, de droit public ayant re9u de l'Etat, d'une ikomine canke umurwi w'amakomine, amatungo commune, ou d'un groupe de communes, un arigenerwa canke amafaranga y'imfashanyo patrimoine d'affectation ou des subsides annuels atangwa na Reta ku mwaka ku mwaka kugira en vue de la gestion d'un service public ou d'une ritunganye ibikorwa birangurwa ku neza ya base entreprise d'interet general dotee de l'autonomie canke titunganya ishirahamwe rikora ku nyungu financiere et organique. II est place sous la tutelle ya base ryitunganitiza ubutunzi n'inzego. lryo d'un ministre pour les etablissements publics shirahamwe rikukira umushikiranganji mu gihe nationaux ou celle de la commune pour les ari amashirahamwe yo ku rwego rw'igihugu etablissements publics communaux. canke agakukira ikomine mu gihe ari amashirahamwe ya Reta ari ku rwego rw'ikomine. lngingo ya 31 :
Article 31: lshingwa ry'amashirahamwe ya Reta n'ibisata La creation, !'organisation et le fonctionnement des vya Reta vyitunganiriza intwaro n'ubutunzi, etablissements publics et des administrations ingene bitunganijwe n'uko bikora bitomorwa personnalisees de l'Etat sont determines par n'itegeko ry'Umukuru w'igihugu. decret. Il no mu Agace ka 5 : lbisata biri mu gihugu Section 5 : Des services deconcentres riho makungu bifise ububasha bw'ivya lngingo ya 32 :
Article 32: no mu makungu serv ices dec onc entres sont des services lbisata vya Reta biri mu gihugu Les ibisata vya Reta, nnes a bifise ububasha bw'ivyariho ni publics de l'Etat, hierarchiquement subordo bihaye trale qui leur a delegue certains bitwarwa mu bushikiranganji bwa l'autorite cen ububasha bumwebumwe. pouvoirs. iale Agahimba ka 1 : lntwaro mu ntara Paragraphe 1 : De !'administration provinc lngingo ya 33 :
Article 33: ego niveau Buramatari w'intara ni we aserukira urw Le pouvoir executif est delegue, au ba ari rge de nshingwabikorwa rwa Reta mu ntara, aka provincial, a un gouverneur de province cha ikorwa entres de we atwara akongera akaba n'umuhuzab diriger et coordonner les services deconc ntara ions des w'ubuzi bwose bwa Reta burangurirwa mu l'Etat qui executent par delegation les miss bukora ibikorwa bishingwa arongoye ministeres sectoriels dans la province. n'ubushikiranganji bikukira. -fbisata province, Bikurikiraniwe haft na buramafari w'infara, Sous la coordination du gouverneur de e bir-i-- .. rit les vya Reta vyatijwe ububasha bumwebumw les services deconcentres de l'Etat encadre omine politiques mu ntara birakurikirana ibikorwa vy'amak communes dans la mise en reuvre des mu ngiro ry'im igam bi mw'ishirwa _-~~ct9rjajles publiques. " - • -----• -· - --•-r• -• "•- ••• -•• - --• -•--. yub11shikiranganp-bikukira. ububasha, ku vern eur de province exerce, en outre, au Buramatari w'intara arafise kandi Le gou birangurwa na s de rwego rwa mbere, ku bikorwa premier degre, la tutelle sur les acte musitanteri wa komine. l'administrateur communal. lngingo ya 34 :
Article 34: lntwaro mu ntara igizwe na : L'administration provinciale comprend : hafi du gou vern eur, coo rdon ne par un 1° ibiro vya buramatari bikurikiranirwa 1° un cabinet de n'umuyobozi mwishikira mu biro vya chef de cabinet assiste d'une cellule i; buramatari afashijwe n'umurwi w'abahanuz conseillers; ye mu ntara s par 2° ubuyobozi bw'ibisata bitandukan 2° des directions provinciales coordonnee bukurikiranirwa hafi n'abayobozi bivyo bisa ta. rs provinciaux. Les direction s les directeu com pren nen t les serv ices Ubwo buyobozi bugizwe n'ibisata vya Reta provinciales l. vyatijwe ububasha bumwebumwe. deconcentres de l'Etat au niveau provincia ijwe n'uko ikora, nement lntwaro mu ntara, ingene itungan Les missions, !'organisation et le fonction w'igihugu. decret. bishingwa n'itegeko ry'Umukuru de !'administration provinciale sont fixes par 12
Article 35: lngingo ya 35: Les services deconcentres de l'Etat dans la lbisata vya Reta biri mu ntara vyatijwe ububasha province ant pour missions de contribuer a bumwebumwe bishinzwe gutanga intererano mu !'elaboration et a la mise en oouvre de la politique gutegura no mu gushira mu ngiro poritike ya de l'Etat. lls sont places sous l'autorite Reta. lvyo bisata bikurikiranirwa hafi na administrative du gouverneur de province qui les buramatari ari na we abitunganya, kugira organise, pour l'exercice d'activites des communes, birangure ibikorwa vyo mu makomine, hisunzwe selon les modalites qu'il determine. lls sont a la ibikurikizwa bitomorwa na buramatari. lvyo disposition des communes pour la planification de bisata bishirwa mu makomine kugira bitegure leurs programmes et projets de developpement. indinganizo y'imigambi y'iterambere ry'ayo makomine.
Article 36: lngin_go ya 36 : Les ministeres sectoriels sont representes au Ubushikiranganji buserukirwa ku rwego rw'intara niveau des provinces par des directions n'ubuyobozi bwo mu ntara bugizwe n'ibisata provinciales subdivisees en autant de services que bingana n'ibiba bikenewe. Ubwo bushikiranganji de besoin. lls veillent au redeploiement des cadres burarungika abakozi gukorera mu bisata vyabwo et agents dans leurs services deconcentres vyo mu ntara vyatijwe ububasha bumwebumwe. provinciaux. - - - - bwo mu ntara, ibikorwa bujejwe, La creation, les missions, !'organisation et le Ubuyobozi fonctionnement des directions provinciales sont ingene butunganijwe n'uko bukora bishingwa - determines par decret. n'itegeko ry'Umukuru w'igihugu. Paragraphe 2 : Des services exterieurs Agahimba ka 2 : lbisata vy'ubuserukizi
Article 37: lngingo ya 37 : Les services exterieurs sont des services lbisata vy'ubuserukizi ni ibisata vya Reta deconcentres de l'Etat situes a l'exterieur du bikorera mu makungu vyatijwe ububasha territoire national. lls comportent les missions bumwebumwe. Bigizwe n'ibiro vy'ibikorwa diplomatiques et consulaires du Burundi a vy'ubuserukizi bw'igihugu n'ivy'abahagararira l'etranger ainsi que les antennes exterieures de inyungu z'Uburundi mu makungu hamwe certains services de l'Etat. n'ivy'amashami y'ibisata bimwebimwe vya Reta bikorera mu makungu. Les antennes a l'etranger de certains services de Amashami y'ibisata bimwebimwe vya Reta l'Etat relevent, sur le plan administratif, de l'autorite bikorera mu makungu, mu bijanye n'intwaro, qui les a mandates. bikukira uburongozi bwayashizeyo. Section 6 : De la commune, de la zone, de la Agace ka 6 : lvyererekeye ikomine, izone, colline ou du quartier, de la sous-colline ou umutumba canke ikaritiye, agacimbiri canke avenue et de la cellule ou rue ibarabara n'inyecumi canke akabarabara
Article 38: lngingo ya 38 : La commune est une entite administrative lkomine ni igisata nshingwantwaro. Yegereye decentralisee, dotee de la personnalite juridique, de abenegihugu, irihagararira imbere l'autonomie organique et financiere. Elle est y'amategeko kandi iritunganiriza ivyerekeye subdivisee en zones. intwaro n'ubutunzi. lkomine igizwe n'amazone. .. 13 vy'intwaro, kari hagati La zone est une circonscription administrative lzone ni akarere mu canke n'ikaritiye deconcentree de la commune, intermediaire entre y'ikomine n'umutumba y'uwuserukira intwaro celle-ci et la colline ou le quartier placee sous karongorwa n'intumwa e mu mitumba canke l'autorite d'un delegue de la commune. Elle est ya komine. lzone igabuw subdivisee en collines et/ou quartiers. mu makaritiye. e k'intango mu vy'intwaro La colline est une cellule de base de Umutumba ni akarer . Umutumba ugizwe !'administration territoriale en milieu rural. Elle hagati mu gihugu imbiri tubiri. regroupe au mains deux sous-collines n'imiburiburi n'uduc geographiques. Le quartier est une communaute lkaritfye ni akarere ko mu gisagara kinini,. mu geographiquement localisee dans une grande ville, gisagara, mu micungararo y'igisagara canke une ville, une banlieue ou une zone rurale, parfois ahatari mu gisagara, rimwe na rimwe kagizwe constituee d'une seule rue et des batiments qui la n'akabarabara kamwe hamwe n'inyubakwa bordent. zigakikije. ibarabara ni akarere ko mu La sous-colline ou avenue est une entite Agacimbiri canke ntwaro kagizwe n'igitigiri kinini ea nyecumi. .. a,dmini$trative cqnstituee par un nombre important• -- de cellules. •• • • • • ·· · · e ko mu ntwaro kagizwe La cellule est une circonscription administrative Nyecumi ni akarer composee d'un minimum de dix menages. n'imiburiburi n'ingo icumi. ni akabarabara kose ko • mu La rue est toute voie amenagee, bordee au mains Akabarabara anijwe ku buryo haba hari en partie de maisons dans une agglomeration gisagara gatung urbaine. n'imiburiburi inzu zigakikuje.
Article 39: lngingo ya 39 : La commune est dirigee par un administrateur lkomine irongorwa na musitanteri, izone communal, la zone par un chef de zone, la colline n'umukuru wa zone, umutumba n'umukuru w'umutumba, ikaritiye nayo n'umukuru ou quartier par un chef de colline ou de quartier, la sous-colline ou avenue par un chef de sous-colline w'ikaritiye, agacimbiri n'umukuru w'agacimbiri, ou d'avenue et la cellule ou rue par un chef de ibarabara naryo n'umukuru w'ibarabara, cellule ou de rue. nyecumi na yo na nyumbakumi, akabarabara nako kakarongorwa n'umukuru w'akabarabara. Section 7 : Des projets publics Agace ka 7: lmigambi ya Reta
Article 40: lngingo ya 40 : Les projets publics sont des structures acaractere lmigambi ya Reta ni imigambi y'ikiringo gito ifise temporaire chargees de la gestion d'un ensemble intumbero y'ugutunganya ibikorwa vyose kugira d'activites pour la realisation d'un objectif hashikwe kw'ihangiro ryihariye rishikana specifique, a!'aide des moyens humains, financiers kw'ihangiro nyamukuru hakoreshejwe abakozi, et materiels alloues acet effet pendant une periode amafaranga n'ibikoresho bigenewe 'ivyo bikorwa limitee. mu kiringo kanaka. .. 14 une lmigambi ya Reta igengwa n'amategeko Les projets publics sont regis par fois, ayerekeye. Ariko, abakozi ba Reta bahabwa reglementation qui leur est propre. Toute projets akazi muri iyo migambi hubahirijwe ingingo zo !'affectation des fonctionnaires dans ces des mu gitabu c'amategeko agenga akazi canke izo publics doit se faire dans le strict respect ral mu gitabu c'amategeko agenga abakozi ba dispositions du code du travail ou du statut gene Reta. des fonctionnaires. ERE Ill : DU CONTROLE DE IGICE CA Ill : GUSUZUMA ITERAMB CHAPITRE RY'IBISATA VYA RETA L'EVOLUTION DES SERVICES PUBLICS Agace ka 1 : Ugusuzuma ibisata vya Reta Section 1 : Ou controle des services publics lngingo ya 41 :'
Article41: a et lbisata vya Reta biratororokanywa bigahabw Les services publics sont repertories o rale, inomero zibiranga hafatiwe ku mazina yavy immatricules apartir d'une nomenclature gene ti , muri rusangi ari na yo yerekana isano riri haga qui constitue le lien entre la gesfion des structures a effectifs y'itunganywa ry'ivyo bisata, itunganyw la gestion administrative et financiere des ngan ywa ry'intwaro n'ubutunzi hamwe n'itu et la gestion budgetaire. ry' amafaranga ategekanywa_ guk.2reshwa. ruro rer;oivent un code d'identification qui leur est lgisata kimwekimwe cose kirahabwa igiha !Is kikiranga propre. lngingo ya 42 :
Article 42: bres Ububasha bw'umwumwe wese mu bagize Reta La repartition des competences entre les mem la butomorwa n'itegeko ry'Umukuru w'igihugu du gouvernement est faite par un decret qui fixe du riringaniza inzego za Reta, ingene zikora structure, le fonctionnement et les missions n'ibikorwa vyazo. gouvernement. a nt ltegeko ry'Umukuru w'igihugu riringaniz Le decret portant organisation et fonctionneme ation s ubushikiranganji n'ingene bukora riratomora d'un ministere precise les administr les ibisata vya Reta vyitunganiriza ibijanye n'intwaro personnalisees de l'Etat sous son autorite et n'ubutunzi biri muri ubwo bushikiranganji hamwe etablissements publics sous sa tutelle. n'amashirahamwe ya Reta abukukira. Agace ka 2 : lsuzumwa ry'ubuzi Section 2 : Du controle des emplois lngingo ya 43 :
Article 43 : i ine d Mu Burundi akazi ka Reta kari mu migw L'administration publique burundaise compren ikurikira: quatre types d'emplois asavoir: ubuzi bw'intwaro bwamaho ; les emplois administratifs permanents ; 10 10 20 ubuzi bw'igihe gito ; les emplois temporaires ; ubuzi bwa Reta bujanye n'amabanga ya 20 les emplois publics acaractere politique ; 30 30 poritike; 40 les emplois superieurs. 40 ubuzi bwo ku rugero rukuru. • .. 15
Article 44: lngingo ya 44 : Les recrutements et les affectations dans les Ugutanga akazi ku bakozi n'ukubashira mu buzi emplois administratifs permanents des services bw'intwaro bwamaho bwo mu bisata vyo mu centraux et des services deconcentres se font par bushikiranganji n'ubwo mu bisata vyatijwe reference aux plans des effectifs qui fixent, en ububasha bumwebumwe biri mu gihugu no mu terme quantitatif et qualitatif et conformement a la makungu, bigirwa hafatiwe ku ndinganizo progr~mmation des depenses et des zerekeye igitigiri c'abakozi zishinga ibitigiri investissements publics, les emplois necessaires a vy'abakenewe n'ivyo bashoboye kandi hisunzwe la realisation des objectifs fixes dans les politiques integuro y'amafaranga ategekanijwe sectorielles. gukoreshwa n'imigambi ya Reta, ubuzi bukenewe kugira hashikwe ku mahangiro ya poritike ntunganyabikorwa y'ubushikiranganfi.
Article 45: lngingo ya 45 : Aux termes de la presente loi, sont consideres Hisunzwe iri bwirizwa, ubuzi bw'intwaro comme etant des emplois administratifs bwamaho ni ubuzi bwose buri mu ndinganizo permanents tous les emplois retenus dans le plan zerekeye igitigiri c'abakozi bushobora gukorwa des effectifs et devant etre occupes, selon les cas, n'abakozi ba Reta bagengwa n'amategeko · par des personnels• fonctionnaires mi contractuels Y:akazi _ can.Ire abagengwa. . n'amaseze(anq .. de la fonction pu_blique. (akazi bivanye n'ubwo ari bwo. La designation aces emplois entraine !'affectation Ukugena abakozi muri ubwo buzi kwisunga des interesses. confQ.rmement a la. reglementation amategeko asanzwe akurikizwa ku murwi relative a chacune des categories de ce personnel. umwi.frnwe wose w'abo oakozi.
Article 46: lngingo ya 46 : Les emplois temporaires sont des emplois crees Ubuzi bw'igihe gito ni ubuzi bushirwaho mu pour !'execution d'une mission ou de fonctions ntumbero yo kurangura igikorwa canke specifiques limitees dans le temps ou liees a la amabanga afise ikiringo amara canke ajanye mfse en reuvre d'un projet. 11s sont occupes par n'ishirwa mu ngiro ry'umugambi. Ubwo buzi des agents engages exclusivement par contrat de bukorwa n'abakozi bahawe akazi biciye mu louage de service. masezerano yo gushinga uwundi akazi wari kurangura. L'affectation a ces emplois se fait, en ce qui Abakozi ba Reta bashirwa muri ubwo buzi conceme les fonctionnaires, conformement a la hisunzwe amategeko ngenderwako abagenga. a reglementation statutaire relative ce personnel.
Article 47 : lngingo ya 47 : Sont consideres comme des emplois publics a Ubuzi bufatwa nk'ubwa poritike, ni ubwo bwose caractere politique, ceux qui sont directement lies a bujanye n'ukurangura amabanga ya Reta mu !'execution d'une fonction etatique de nature vy'intwaro kandi bufatwa uko n'amabwirizwa politique et reconnus en tant que tels par les textes n'amategeko asanzwe akurikizwa. legislatifs et reglementaires en vigueur. .. .. 16 La nomination aux emplois a caractere politique Abakozi ba Reta bagenywe mu mabanga ajanye entrafne, en ce qui conceme les fonctionnaires, la n'ivya poritike baca baba barahagarika ubuzi detachement des interesses bahora bakora nk'uko bitegekanijwe mise en conformement a la reglementation en vigueu r en n'amategeko agenga akazi n'abakozi ba Reta. matiere de travail.
Article 48: lngingo ya 48 : Les emplois superieurs, en raison de leur niveau Ubuzi bwo ku rwego rwo hejuru, bivanye hierarchique, sont reserves aux personnels n'urugero buriko, bugenewe abarongora abandi dirigeants appartenant aux grades les plus eleves bafise amapete yo hejuru cane mu murwi de la categorie de direction. w'abakozi bo ku rugero rw'abayobozi.
Article 49: lngingo ya 49 : mu buzi bujanye La nomination aux emplois a caractere politique et lgenwa ry'abakozi bo aux emplois superieurs est faite par decret n'amabanga ya poritike n'abo mu buzi bo ku rwego rwo hejuru, rishingwa n'itegeko ry'Umukuru w'igihugu. lngingo ya 50 -~
Article 50: ndangakazi ku buzi bwa La codification des emplois dans le repertoire des Ugushiraho urutonde kuru w'igihugu emplois publics se fait a partir d'une classification Reta bishingwa n'itegeko ry'Umu buzi burimwo. Urwo des professions fixee par decret. Cette codification hisunzwe imirwi ubwo a constitue une reference au niveau et la specificite rutonde ndangakazi nirwo rugenekereza urugero des emplois-types de la fonction publique. -fatiro rw'ubuzi bwa Reta.
Article 51 : lngingo ya 51 Dans les limites des plans des effectifs approuves, Hisunzwe indinganizo z'igitigiri c'abakozi bakenewe zemejwe, ibwirizwa rigenga la loi des finances fixe, chaque annee, les effectifs autorises. amafaranga Reta ikoresha rirashinga buri mwaka, igitigiri c'abakozi bemerewe guhabwa akazi.
Article 52: lngingo ya 52 : Les modalites d'elaboration et les procedures lngene indinganizo z'ibitigiri vy'abakozi zitegurwa d'approbation des plans des effectifs du personnel n'ibikurikizwa mu kuzemeza bishingwa n'itegeko sont fixees par decret. ry'Umukuru w'igihugu .. 17 CHAPITRE IV : DES DISPOSITIONS IGICE CA IV INGINGO MFATAKIBANZA TRANSITOIRES ET FINALES N'IZISOZERA
Article 53: lngingo ya 53 : Les textes de creation et d'organisation des Amategeko ashiraho ibisata vya Reta n'ingene services publics doivent se conformer aux bitunganijwe ategerezwa kwisunga ingingo z'iri dispositions de I~ presente loi dans un delai bwirizwa mu kiringo kitarenza amezi atandatu maximum de six mois acompter de la date de son giharurwa kuva kw'igenekerezo iri bwirizwa entree en vigueur. ritanguriyeko gukurikizwa.
Article 54 : lngingo ya 54 : Toutes les dispositions anterieures contraires a la lngingo zose zahahora ziteye kubiri n'iri bwirizwa presente loi sont abrogees. zirakuweho.
Article 55 : lngingo ya 55 : La presente loi entre en vigueur le jour de sa lri bwirizwa ritangura gushirwa mu ngiro kuva promulgation. umusi ritangarijweko. Fait aGitega; le l]y mars-2025- ---Bigiriwe i Gi-tega, ku wa.1f"Ntwarante 2025 Evariste NOAYISHIMIYE.- PAR LE PRESIDENT DE LA REPUBLIQUE, KU BW'UMUKURU W'IGIHUGU, ) IS E ' ' { il'.JlJS:TJCB •' '( './.• / \ U DE LA '·\ t~ J i:x:: • ~~~'l'XJ ri---!---===-=i- _:;:-. .:. .I ~ .... ' . I: D~ne·~y~-, ~~M~?~A~_.,,/ -~ . ... • 1_ / t..:.._,) .... • / -;:/ '~- ~..:::::-;_.::;:;..::. /