Regulation on the manner for conducting the required disinfection, pest and rodent control

Strana 1/8 ''Službene novine Federacije Bosne i Hercegovine'' broj 81/14 Na osnovu člana 29. Zakona o zaštiti stanovništva od zaraznih bolesti („Službene novine Federacije BiH“, broj 29/05), federalni ministar zdravstva donosi PRAVILNIK O NAČINU OBAVLJANJA OBAVEZNE DEZINFEKCIJE, DEZINSEKCIJE I DERATIZACIJE I. OSNOVNE ODREDBE Član 1. (1) Ovim Pravilnikom utvrđuje se način provođenja obavezne dezinfekcije, dezinsekcije i deratizacije (u daljem tekstu: DDD mjere), koje se provode sa ciljem sprečavanja pojave i suzbijanja širenja zaraznih bolesti. (2) Način provođenja DDD mjera obuhvata i rokove, kao i druge uvjete provođenja ovih mjera, te fumigaciju i termičku aerosolizaciju, kao posebne načine provođenja obaveznih DDD mjera. II. NAČIN PROVOĐENJA OBAVEZNE DEZINFEKCIJE, DEZINSEKCIJE I DERATIZACIJE KAO OPĆE MJERE ZAŠTITE STANOVNIŠTVA OD ZARAZNIH BOLESTI Član 2. (1) Dezinfekcija podrazumijeva skup mjera i postupaka koji se poduzimaju sa ciljem uništavanja, usporavanja rasta i razmnožavanja patogenih i drugih mikroorganizama na površini tijela, na predmetima, materijalima, opremi ili u prostoru. (2) Dezinsekcija je skup različitih postupaka koji se poduzimaju sa ciljem smanjenja populacije – najmanje do praga štetnosti, zaustavljajući rast i razmnožavanje ili potpuno uništavajući prisutnu populaciju štetnih insekata koji prenose uzročnike zaraznih bolesti, parazitiraju na tijelu čovjeka, uzrokuju alergijske reakcije, imaju toksično djelovanje ili su uznemirivači ili skladišni štetnici u hrani. (3) Deratizacija podrazumijeva skup postupaka i mjera kojima se štetnim vrstama glodara sprečava ulaženje, zadržavanje, hranjenje i razmnožavanje ili se reducira njihov broj u stambenim i poslovnim prostorima i njihovoj neposrednoj okolini. Član 3. (1) Obavezna dezinfekcija, dezinsekcija i deratizacija obavljaju se kao preventivna i protivepidemijska. (2) Obavezna dezinsekcija i deratizacija obavljaju se i kao sistematske mjere (u daljem tekstu: sistematska dezinsekcija sistematska deratizacija). Član 4. (1) Obavezna preventivna dezinfekcija, dezinsekcija i deratizacija i sistematska deratizacija provodi se na osnovu programa mjera zaštite stanovništva od zaraznih bolesti u skladu sa Zakonom o zaštiti stanovništva od zaraznih bolesti ("Službene novine Federacije BiH", broj 29/05). (2) Obavezna protivepidemijska dezinfekcija, dezinsekcija i deratizacija se provodi povremeno prema epidemiološkim i sanitarno-higijenskim indikacijama, a obavezu njihovog provođenja određuje nadležno kantonalno ministarstvo zdravstva na prijedlog kantonalnog zavoda za javno zdravstvo. Strana 2/8 1. Obavezna preventivna dezinfekcija Član 5. (1) Obavezna preventivna dezinfekcija kao opća mjera za sprečavanje pojave zarazne bolesti podrazumijeva mehaničke,fizikalne ili hemijske mjere koje se poduzimaju radi održavanja lične higijene te održavanja higijene prostora i mikrobiološke ispravnosti pribora, predmeta, opreme, površina, prostora i u objektima. (2) Obavezna preventivna dezinfekcija kao opća mjera provodi se uvijek prije prve upotrebe površina, prostora ili objekata ili nakon njihovoga dužeg nekorištenja, odnosno prije ponovne upotrebe, a obaveznici provođenja obavezne preventivne dezinfekcije kao opće mjere obavezni su povremeno u skladu sa propisima kontrolisati uspješnost provedenih mjera dezinfekcije putem ovlaštenog mikrobiološkog laboratorija i o tome voditi evidenciju. Član 6. (1) Obavezna preventivna dezinfekcija obavlja se u slijedećim rokovima: a) svakih 30 (trideset) dana u: 1) objektima za proizvodnju, skladištenje i promet životnih namirnica i sirovina za njihovu proizvodnju i prevoznim sredstvima namijenjenim za njihov prevoz (klaonice, mljekare, prodavnice mesa i proizvoda životinjskog porijekla, različiti proizvodni pogoni, ugostiteljski i ostali objekti prehrane, kuhinje, trgovački objekti i tržni centri, hladnjače i sl.), 2) objektima za javno vodosnabdijevanje, 3) veletržnicama, tržnicama, ribarnicama, 4) prostorima za održavanje izložbi ili sajmova, 5) objektima namijenjenim za smještaj većeg broja ljudi (hoteli i drugi turistički objekti, studentski i đač ki domovi, prihvatilišta, socijalne ustanove i dr.), 6) objektima odgojno obrazovnih ustanova (obdaništa, osnovne, srednje, više i visoke škole i dr.), 7) svim zdravstvenim objektima (domovi zdravlja, ambulante, ordinacije, bolnice, klinički centri i dr.), 8) objektima za sport i rekreaciju (bazeni za kupanje, sportske dvorane i pojedini dijelovi sportskih stadiona), 9) objektima i sredstvima javnog prevoza putnika (aerodromi, željezničke i autobuske stanice, avioni, vozovi, autobusi, trolejbusi, tramvaji, taksi vozila i dr.), 10) objektima i mjestima za javna okupljanja i gdje je frekventnost ljudi povećana (kinodvorane, pozorišta, objekti MUP-a, zatvori, banke, šalter sale i dr.), 11) mrtvačnicama, te prevoznim sredstvima za prevoz umrlih osoba, 12) deponijama otpada. b) svakih 60 (šezdeset) dana u svim drugim objektima u kojima se obavlja društvena, privredna ili javna djelatnost. c) svakih 180 (sto osamdeset) dana obavlja se preventivna dezinfekcija zatvorenih vodova klimakomora i kanala za snabdijevanje zrakom, kao i prostora snabdjevenih tim zrakom – metodom termičke aerosolizacije. (2) Provođenje preventivne dezinfekcije obaveza je vlasnika ili korisnika objekata i prostora iz stava (1) tač. a), b) i c) ovog člana 2. Obavezna preventivna dezinsekcija Član 7. (1) Obavezna preventivna dezinsekcija kao opća mjera podrazumijeva mehaničke, fizikalne, biološke ili hemijske mjere koje se provode s ciljem sprječavanja zadržavanja, razmnožavanja, smanjenja Strana 3/8 populacije štetnih člankonožaca (Arthropoda), te održavanje njihove populacije ispod praga štetnosti, radi osiguranja kvalitetnih higijenskih i sanitarno– tehničkih uvjeta na površinama, u prostorima ili objektima. (2) Obavezna dezinsekcija se obavlja kao preventivna i sistematska dezinsekcija. Član 8. (1) Obavezna preventivna dezinsekcija obavlja se u slijedećim rokovima: a) svakih 90 (devedeset) dana u: 1) objektima za proizvodnju, skladištenje i promet životnih namirnica i sirovina za njihovu proizvodnju (klaonice, mljekare, prodavnice mesa i proizvoda životinjskog porijekla, različiti proizvodni pogoni, ugostiteljski i ostali objekti prehrane, kuhinje, trgovački objekti i tržni centri, i sl.), 2) objektima za javno vodosnabdijevanje, 3) veletržnicama, tržnicama, ribarnicama, 4) objektima namijenjenim za smještaj većeg broja ljudi (hoteli i drugi turistički objekti, studentski i đački domovi, prihvatilišta, socijalne ustanove i dr.), 5) objektima odgojno obrazovnih ustanova (obdaništa, osnovne, srednje, više i visoke škole i dr.), 6) svim zdravstvenim objektima (domovi zdravlja, ambulante, ordinacije, bolnice, klinički centri i dr.), 7) objektima javnog prevoza putnika (aerodromi, željezničke i autobuske stanice, i dr.), 8) objektima i mjestima za javna okupljanja i gdje je frekventnost ljudi povećana (kinodvorane, pozorišta, objekti MUP-a, zatvori, banke, šalter sale i dr.) 9) deponijama otpada. b) svakih 180 (sto osamdeset) dana: 1) u kanalizacionim sistemima, kolektorima, šahtovima i energetskim kanalima toplovodnih, električnih, telefonskih i drugih instalacija, 2) u svim drugim objektima u kojima se obavlja društvena, privredna ili javna djelatnost. (2) Provođenje preventivne dezinsekcije obaveza je vlasnika ili korisnika objekata i prostora iz stava (1) i (2) ovog člana. Član 9. (1) Sistematska dezinsekcija se obavezno obavlja na javnim površinama na kojima je utvrđeno povećano prisustvo i infestiranost insektima koji mogu biti prenosioci zaraznih bolesti. (2) U slučaju postojanja uvjeta iz stava 1. ovog člana, nadležna kantonalna ministarstva zdravstva, na prijedlog nadležnog zavoda za javno zdravstvo, dužni su organizovati i nadzirati provođenje sistematske dezinsekcije za područje iz svoje nadležnosti, kao i finansirati troškove provođenja na javnim površinama i objektima od općeg i zajedničkog interesa za područje svoje nadležnosti, u skladu sa Zakonom o javnim nabavkama Bosne i Hercegovine ("Službeni glasnik BiH", br. 49/04, 19/05, 52/05, 8/06, 24/06, 70/06, 12/09, 60/10 i87/13). 3. Obavezna preventivna deratizacija Član 10. (1) Obavezna preventivna deratizacija kao opća mjera podrazumijeva mehaničke, fizikalne i hemijske mjere koje se provode sa ciljem sprječavanja ulaženja, zadržavanja, razmnožavanja i smanjenja populacije štetnih glodavaca na površinama, prostorima ili objektima. (2) Pod obaveznom preventivnom deratizacijom kao općom mjerom, podrazumijevaju se i sve mjere kojima se stvaraju nepovoljni uvjeti za ulaženje, zadržavanje i razmnožavanje štetnih glodara na površinama, u prostorima ili objektima koje su osobe korisnici obaveznih DDD mjera dužni provoditi, a to su: Strana 4/8 a) higijensko - tehničke mjere: 1) sprečavanje kapanja vode iz cijevi, 2) sprečavanja zadržavanja vode u lokvama, 3) pravodobno uklanjanje kućnog i ostalog organskog otpada, 4) sprečavanje pristupa glodara do mjesta odlaganja organskog otpada, 5) sakupljanje organskog otpada u zatvorenim kontejnerima, 6) pravilno skladištenje i manipulacija hranom, 7) sprečavanje pristupa glodavcima do zaliha hrane, 8) osiguravanje karantene za pristiglu hranu u većim skladištima, 9) primjereno uskladištenje hrane kako bi bio moguć vizualni pregled prostora, 10) povremeno preslagivanje uskladištene hrane, i 11) uzgoj negrmolikih i nepuzajućih biljaka oko objekata gdje se mogu sklanjati glodavci. b) građevinsko - tehničke mjere: 1) zatvaranje svih otvora oko dovodnih i odvodnih instalacija na način da se spriječi ulaz štetnim glodavcima, 2) zidovi bez otvora sa glatkim donjim dijelom, 3) pravilno izvođenje i ugradnja vrata s metalnim obrubom, 4) ugradnja zaštitnih mreža na prozore, odzračnike i ostale otvore, 5) ugradnja sifona i prepreka u kanalizacijskom sistemu, 6) postavljanje štakorobrana na vezove brodova i na energetske provodnike tokom boravka brodova u lukama. c) fizikalne mjere: 1) upotreba ultrazvuka, ljepljivih traka. (3) Obavezna deratizacija se obavlja kao preventivna i kao sistematska deratizacija. Član 11. (1) Obavezna preventivna deratizacija obavlja se najmanje dva puta u toku godine i obuhvata: a) objekte odgojno obrazovnih ustanova (obdaništa, osnovne, srednje, više i visoke škole i dr.); b) svim zdravstvenim objektima (domovi zdravlja, ambulante, ordinacije, bolnice, klinički centri i dr.); c) objekte namijenjene za smještaj većeg broja ljudi (hoteli i drugi turistički objekti, studentski i đački domovi, prihvatilišta, socijalne ustanove i dr.); d) objekte i mjesta za javna okupljanja i gdje je frekventnost ljudi povećana (kinodvorane, pozorišta, objekti MUP-a, zatvori, banke, šalter sale i dr.); e) objekte javnog prevoza putnika (aerodromi, željezničke i autobuske stanice i dr.); f) objekte za javno vodosnabdijevanje; g) veletržnice, tržnice, ribarnice; h) šahtove i energetske kanale plinskih, telefonskih, električnih i toplovodnih i drugih instalacija; i) glavnu sanitarnu deponiju i ostale prostore gdje se deponuje smeće; j) zajedničke prostore stambenih i stambeno-poslovnih zgrada u svim oblicima svojine; k) sportske i rekreacione prostore; l) poslovne, skladišne, prodajne i proizvodne prostore pravnih lica; m) individualne, zanatske, ugostiteljske i dr. radnje; (2) Provođenje preventivne deratizacije obaveza je vlasnika ili korisnika objekata i prostora iz stava (1) ovog člana. Član 12. (1) U cilju sprečavanja i suzbijanja zaraznih bolesti, poboljšanja općih higijenskih uvjeta za život, zaštite čovjekove sredine i smanjenja ekonomskih šteta koje prouzrokuju štetni glodari provodi se obavezna sistematska deratizacija u svim naseljenim mjestima. Strana 5/8 (2) Obaveznom sistematskom deratizacijom se smatraju postupci uništavanja glodara jedinstvenom metodologijom, istim preparatima, na širem području i u što kraćem roku. (3) Obaveznom sistematskom deratizacijom obuhvataju se: a) objekti odgojno-obrazovnih ustanova (obdaništa, osnovne, srednje, više i visoke škole i dr.); b) svi zdravstveni objekti (domovi zdravlja, ambulante, ordinacije, bolnice, klinički centri i dr.); c) objekti namijenjeni za smještaj većeg broja ljudi (hoteli i drugi turistički objekti, studentski i đački domovi, prihvatilišta, socijalne ustanove i dr.); d) objekti i mjesta za javna okupljanja i gdje je frekventnost ljudi povećana (kinodvorane, pozorišta, objekti MUP-a, zatvori, banke, šalter sale i dr.); e) objekti javnog prevoza putnika (aerodromi, željezničke i autobuske stanice, garažni prostori, remize saobraćajnih sredstava za javni prevoz); f) objekti za javno vodosnabdijevanje; g) veletržnice, tržnice, ribarnice; h) šahtovi i energetski kanali plinskih, telefonskih, električnih i toplovodnih i drugih instalacija; i) glavna sanitarna deponija i ostali prostori gdje su deponije smeća; j) sportski i rekreacioni prostori; k) poslovni, skladišni, prodajni i proizvodni prostori pravnih lica; l) individualne zanatske, ugostiteljske i dr. radnje; m) otvoreni i zatvoreni vodotoci, parkovi, groblja, površine koje nisu privedene urbanističkoj namjeni, saobraćajnice, mostovi, otvorena i zatvorena parkirališta, trgovi, javni nužnici i druga javna mjesta na kojima postoji mogućnost zadržavanja i razmnožavanja glodara; n) mreža gradske i mjesnih kanalizacija za odvođenje otpadnih i oborinskih voda, uređaji za prečišćavanje tih voda, kanali; pomoćni prostori stambenih i stambeno-poslovnih zgrada u svim oblicima svojine, uključujući: podrume, tavane, drvarnike, magacinske prostore, dvorišta, smetljarnike, garaže, otvorena i zatvorena đubrišta, te prostorije za ostavljanje poljoprivrednih mašina i oruđa. (4) Obavezna sistematska deratizacija provodi se dva puta u toku godine, proljeće i jesen, a dužna su je organizovati nadležna kantonalna ministarstva zdravstva i finansirati troškove provođenja na javnim površinama i objektima od općeg i zajedničkog interesa za područje svoje nadležnosti, u skladu sa propisima o javnim nabavkama. (5) Zavod za javno zdravstvo kantona donosi plan i program izvođenja obavezne sistematske deratizacije, prati provedbu i obavlja stručni nadzor nad provođenjem u saradnji sa sanitarnom inspekcijom kantona, te podnosi izvještaj o provedbi nadležnom kantonalnom ministarstvu zdravstva. (6) Termini i uvjeti provođenja preventivne deratizacije iz tačke 1. člana 11. ovog Pravilnika uskladit će se sa terminom i uvjetima provođenja sistematske deratizacije. 4. Obavezne protivepidemijske DDD mjere Član 13. (1) Obavezna protivepidemijska dezinfekcija obavlja se pod uvjetima propisanim članom 25. Zakona o zaštiti stanovništva od zaraznih bolesti. (2) Obavezna protivepidemijska dezinsekcija obavlja se u skladu sa epidemiološkim indikacijama pod uvjetima propisanim članom 26. Zakona o zaštiti stanovništva od zaraznih bolesti. (3) Obavezna protivepidemijska deratizacija obavlja se u skladu sa epidemiološkim indikacijama pod uvjetima propisanim članom 27. Zakona o zaštiti stanovništva od zaraznih bolesti. 5. Fumigacija i termička aerosolizacija Član 14. Strana 6/8 (1) Ukoliko se za obavljanje dezinfekcije, dezinsekcije i deratizacije koriste fumiganti (I grupa otrova koji djeluju u obliku plina), moraju biti ispunjeni slijedeći uvjeti: a) Tim za fumigaciju mora brojati najmanje tri izvršioca (inženjera ili tehničara sanitarno ekološke struke). Rukovodilac tima za fumigaciju mora imati najmanje tri godine radnog iskustva na poslovima fumigacije. Obavljanja fumigacije mora nadzirati doktor medicine specijalista epidemiolog ili specijalista higijene, kao odgovorno lice izvođača radova. b) Tim za fumigaciju mora imati: 1) dovoljan broj plinskih maski sa filterima, 2) dva izolaciona aparata, 3) komplet prve pomoći s uputama za prvu pomoć i medicinsku pomoć, 4) uređaj za detekciju plinova sa dovoljnim brojem odgovarajućih indikatorskih cjevčica za plinove, te aparat za davanje kisika. c) Pravna ili fizička lica čiji uposlenici provode fumigaciju obavezno izvještavaju pisanim putem nadležnu zdravstvenu ustanovu sa službom hitne medicinske pomoći, kantonalnu sanitarnu inspekciju i nadležnu policijsku upravu najmanje 24 sata prije puštanja plina, pri čemu obavezno navodi: 1) vrstu i koncentraciju plina koji se primjenjuje, 2) dan i sat puštanja plina, 3) dan i sat početka provjetravanja, 4) pravila ponašanja tokom i nakon fumigacije objekata koje uručuje uz potpis vlasniku fumigiranog objekta. d) Ako se fumigacija obavlja u luci, obavezno treba obavijestiti lučku kapetaniju i graničnu sanitarnu inspekciju. Tim za fumigaciju mora biti dostupan i u stalnoj pripravnosti do završetka fumigacije. e) Objekat u kojem se provodi fumigacija mora biti slobodan od osoba te, fizički odvojen od objekata u kojima borave ljudi. Pred primjenu plina na objekat se obavezno postavljaju oznake, koje noću moraju biti uočljive i osvijetljene, a prilazni put mora biti pregrađen konopcem. Na oznakama na bijeloj podlozi crnim slovima treba pisati: POZOR OTROV! ZABRANJEN PRISTUP! OTROVNI PLIN! FUMIGACIJA (vrsta plina), te znak mrtvačke glave. Objekat mora biti pod neprekidnom čuvarskom službom od časa puštanja plina do završetka provjetravanja. f) Na slobodnom otvorenom prostoru rizičnim područjem se smatra prostor unutar šest metara od fumigiranog objekta. Rizični prostor mora biti slobodan od ljudi čitavo vrijeme fumigacije, do kraja provjetravanja. U rizičnom području dozvoljen je boravak samo sa odgovarajućom zaštitnom maskom ili izolacijskim aparatom. g) Kod prozračivanja u naseljenom mjestu straža se udaljuje najmanje 30 metara od objekta. Zaustavlja se prolaz pješaka i vozila, te određuje zatvaranje prozora na svim susjednim zgradama unutar 30 metara udaljenosti u trajanju od najmanje dva sata od trena ispuštanja plina. Za vrijeme prozračivanja u objektu i prostoru 30 metara od njega dozvoljeno je boraviti samo sa propisnom zaštitnom opremom. Rad sa fumigantima mora biti u skladu sa propisom koji se odnosi na otrove. h) Ponovni ulazak u fumigirani objekt po završetku provjetravanja dopušten je tek nakon stručne provjere rezidua plina. (2) Pisano odobrenje za ponovni ulazak u fumigirani objekat daje rukovodilac tima za fumigaciju, te obavezno upisuje vrijeme, mjesto i nađene koncentracije rezidua plina u objektu. (3) Nadležni sanitarni inspektor provjerava da li su ispunjeni uvjeti propisani stavom (1) tač. a) do h) ovog člana, te ukoliko utvrdi da nisu, zabranit će provođenje fumigacije. Član 15. (1) Termička aerosolizacija predstavlja poseban metod dezinfekcije zraka i ventilacionih sistema koji Strana 7/8 podrazumijeva proces pretvaranja fizičkih supstanci u formu mikro čestica, dovoljno laganih da budu preneseni vazduhom kroz ventilacioni sistem radi virucidnog, baktericidnog i fungicidnog djelovanja. (2) Termička aerosolizacija obavezno se obavlja preparatima biljnog porijekla i aplicira se u veličini čestice od 0,5-1 mikrona, u količini od 1-2 ml na m3 prostora. III. NAČIN I ROKOVI OBAVLJANJA OBAVEZNE DEZINFEKCIJE, DEZINSEKCIJE I DERATIZACIJE, KAO POSEBNE MJERE ZAŠTITE STANOVNIŠTVA OD ZARAZNIH BOLESTI Član 16. Obavezna DDD, kao posebna mjera radi sprečavanja pojave zaraznih bolesti obavlja se prema Programu mjera zaštite stanovništva od zaraznih bolesti, a koji se donosi u skladu sa Zakonom o zaštiti stanovništva od zaraznih bolesti. 1. Obavezna dezinfekcija Član 17. (1) Obavezna dezinfekcija kao posebna mjera podrazumijeva mehaničke, fizikalne ili hemijske mjere koje se provode na površinama, u prostorima ili objektima koji podliježu sanitarnom nadzoru, a poduzimaju se u vanrednim situacijama: a) ako nastaju uvjeti ili se povećava rizik prenošenja zaraznih bolesti na temelju epidemioloških indikacija, b) ako su u sanitarnom nadzoru određene nepravilnosti u održavanju površina, prostora ili objekata koje pogoduju razvoju mikroorganizama, c) tokom elementarnih nepogoda, d) tokom izljeva kanalizacije, e) tokom masovnih skupova, f) tokom proljevanja ili rasipa infektivnog materijala, g) tokom zbrinjavanja infektivnog otpada i sl. (2) Površine, prostori i objekti u kojima je provedena obavezna dezinfekcija kao posebna mjera mogu se ponovno upotrebljavati nakon izdane potvrde o mikrobiološkoj ispravnosti koju izdaje ovlaštena ustanova. 2. Obavezna dezinsekcija i obavezna deratizacija Član 18. (1) Obavezna dezinsekcija kao posebna mjera podrazumijeva mehaničke, fizikalne, biološke ili hemijske mjere. (2) Obavezna deratizacija kao posebna mjera podrazumijeva mehaničke, fizikalne i hemijske mjere. (3) Obavezna dezinsekcija i deratizacija kao posebne mjere provode se na površinama, u prostorima ili objektima koji podliježu sanitarnom nadzoru, a poduzimaju se u vanrednim situacijama: a) ako postoji povećan rizik prenošenja zaraznih bolesti koje prenose štetni insekti (Arthropoda) i štetni glodari temeljem epidemioloških indikacija, b) ako populacija štetnih insekata (Arthropoda) i štetnih glodara pređe prag štetnosti, c) ako se odredi šteta na zalihama hrane nastala djelovanjem štetnih insekata (Arthropoda) i štetnih glodara, d) ako su u sanitarnom nadzoru uočene nepravilnosti u održavanju objekata koje pogoduju razvoju štetnih insekata (Arthropoda) i štetnih glodara, e) tokom elementarnih nepogoda f) tokom masovnih skupova, sportskih i ostalih manifestacija. Strana 8/8 3. Obavezne protivepidemijske DDD mjere Član 19. (1) Protivepidemijska DDD mjera provodi se kao posebna mjera s ciljem brzog i efikasnog zaustavljanja i sprečavanja širenja zaraznih bolesti koje prenose ili uzrokuju mikroorganizmi, štetni insekti (Arthropoda) i štetni glodari. (2) Operativni plan mjera i provođenje protivepidemijske dezinfekcije, dezinsekcije i deratizacije obavljaju nadležni zavodi za javno zdravstvo kantona. (3) Operativni plan mjera i aktivnosti za sveobuhvatno i koordinirano provođenje protivepidemijske dezinfekcije, dezinsekcije i deratizacije u slučaju elementarnih nepogoda od značaja za Federaciju, donosi Zavod za javno zdravstvo Federacije Bosne i Hercegovine u saradnji sa nadležnim zavodima za javno zdravstvo kantona, a provode nadležni kantonalni zavodi za javno zdravstvo i o svim poduzetim aktivnostima dostavljaju izvještaje Zavodu za javno zdravstvo Federacije Bosne i Hercegovine, koji je u obavezi redovnog izvještavanja Federalnoga ministarstva zdravstva. V. OSTALE ODREDBE Član 20. (1) Prije početka obavljanja dezinfekcije i dezinsekcije u objektima u kojima se nalaze namirnice, treba zaštititi namirnice od mogućeg onečišćenja, kao i primijeniti preparate koji ne ostavljaju mirise na prehrambenim proizvodima. (2) Pri obavljanju deratizacije u prostorima u kojima se obavlja proizvodnja ili promet životnih namirnica treba otrovne meke postaviti u posebno zaštićenim, zatvorenim i označenim kutijama uz vođenje evidencije o šemi postavljanja, da se namirnice zaštite od slučajnog ili namjernog onečišćenja. (3) Ako se deratizacija obavlja u objektima u kojima se nalaze rasute životne namirnice, treba sakupiti ostatke meka nakon provedbe postupka deratizacije. (4) Deratizacijska sredstva treba postavljati u zatvorene kutije ili vezane na žicu (kanalizacijski sistemi, riječne i morske obale, nasipi) ili postavljene po šemi, nedostupne domaćim životinjama, te ih sakupiti i neškodljivo uništiti nakon provedenog postupka deratizacije. Član 21. Pravna i fizička lica koja obavljaju dezinfekciju, dezinsekciju i deratizaciju, odgovorna su za korištenje savremenih i ekoloških preparata, neškodljivih za čovjeka, domaće životinje i okolinu, te ostvarivanje mjera kojima se štiti zdravlje stanovništva i čovjekov okoliš od onečišćenja, trovanja i nanošenja šteta. VI. PRELAZNE I ZAVRŠNE ODREDBE Član 22. Danom stupanja na snagu ovog pravilnika prestaje važiti Pravilnik o načinu obavljanja obavezne dezinfekcije, dezinsekcije i deratizacije ("Službene novine Federacije BiH", broj 60/06). Član 23. Ovaj pravilnik stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u "Službenim novinama Federacije BiH". Broj 01-37-6290/14 30. septembrа 2014. godine Sarajevo Ministar Prof. dr. Rusmir Mesihović, s. r.