Law on wine and brandy (Republic of Srpska)

b) ako prestanu da postoje uslovi iz ~lana 34. t. a) i v) ovog zakona, v) po isteku roka na koji je izabran, ako ne bude pono vo izabran, g) ako odbije da se stru~no usavr{ava, d) ako nestru~no i nesavjesno obavqa du`nosti, |) ako se neuredno odaziva na poziv Agencije, e) ako neopravdano odugovla~i postupak mirnog rje{avawa radnog spora, `) na li~ni zahtjev, z) usqed gubitka poslovne sposobnosti i i) usqed smrti. ^lan 48. (1) Zahtjev za brisawe miriteqa, odnosno arbitra iz Imenika podnosi Savjet u slu~ajevima iz ~lana 47. stav. 2. t. a), b), g), d), |) i e). (2) U sla~ajevima iz stava 1. ovog ~lana direktor je du`an da u roku od sedam dana od dana prijema zahtjeva izvr{i brisawe miriteqa i arbitra iz Imenika. (3) U slu~ajevima nastanka okolnosti iz ~lana 47. stav 2. t. v), `), z) i i), direktor Agencije donosi rje{ewe o brisawu miriteqa i arbitra iz Imenika u roku od 15 dana od dana saznawa za nastale okolnosti o ~emu obavje {tava Savjet. ^lan 49. Rje{ewe o upisu i brisawu iz Imenika objavquje se u “Slu`benom glasniku Republike Srpske”. V - EVIDENCIJA O POSTUPCIMA MIRNOG RJE[AVAWA RADNIH SPOROVA ^lan 50. Agencija vodi evidenciju o postupcima mirnog rje{avawa radnih sporova. ^lan 51. (1) Evidencija sadr`i naro~ito: a) ime, prezime i adresu, odnosno naziv i sjedi{te strana u sporu, b) ime i prezime miriteqa, odnosno arbitra, v) predmet spora, g) datum pokretawa postupka i d) datum okon~awa spora i na~in na koji je spor rije {en. (2) Ministar pravilnikom propisuje obrazac i na ~in vo|ewa evidencije iz stava 1. ovog ~lana. VI - PRELAZNE I ZAVR[NE ODREDBE ^lan 52. (1) U roku od devet mjeseci od dana stupawa na snagu ovog zakona Vlada }e donijeti Odluku o uslovima za ostvarivawe prava na nagradu i naknadu tro{kova miriteqa i arbitara (~lan 44. stav 2.). (2) Izbor miriteqa i arbitara izvr{i}e se do kraja 2009. godine, u skladu sa ovim zakonom. (3) Ministar }e u roku od {est mjeseci od dana stu pawa na snagu ovog zakona donijeti sqede}e pravilnike: a) o na~inu vo|ewa Imenika miriteqa i arbitara (~lan 39. stav 3.), b) o na~inu me|usobne komunikacije u~esnika u mir nom rje{avawu spora i vo|ewa postupka (~lan 46.) i v) o na~inu vo|ewa evidencije o mirnom rje{avawu radnih sporova (~lan 51.). ^lan 53. Postupci za mirno rje{avawe radnih sporova zapo ~eti prije stupawa na snagu ovog zakona zavr{i}e se pre ma propisu na osnovu kojeg su i pokrenuti. ^lan 54. Ovaj zakon stupa na snagu osmog dana od dana objavqivawa u “Slu`benom glasniku Republike Srpske”. Broj: 01-1116/09 Predsjednik 15. jula 2009. godine Narodne skup{tine, Bawa Luka Mr Igor Radoji~i}, s.r. 1264 Na osnovu ta~ke 2. Amandmana XL na Ustav Republi ke Srpske (“Slu`beni glasnik Republike Srpske”, broj 28/94), d o n o s i m U K A Z O PROGLA[EWU ZAKONA O VINU I RAKIJI Progla{avam Zakon o vinu i rakiji, koji je Narodna skup{tina Republike Srpske usvojila na Trideset drugoj sjednici, odr`anoj 15. i 16. jula 2009. godine - a koji je 29. jula 2009. godine razmatrao Klub delegata srpskog na roda u Vije}u naroda Republike Srpske i Klub delegata hrvatskog naroda u Vije}u naroda Republike Srpske, te konstatovali da Zakonom nije ugro`en vitalni nacio nalni interes ovih konstitutivnih naroda, a kako Klub delegata bo{wa~kog naroda u Vije}u naroda Republike Srpske nije ni razmatrao Zakon o vinu i rakiji, niti u Ustavom propisanom roku pokrenuo postupak za{tite vitalnih nacionalnih interesa, proizilazi da vitalni nacionalni interes konstitutivnih naroda u Republici Srpskoj ovim zakonom nije ugro`en. Broj: 01-020-760/09 Predsjednik 30. jula 2009. godine Republike, Bawa Luka Dr Rajko Kuzmanovi}, s.r. Z A K O N O VINU I RAKIJI I - OSNOVNE ODREDBE ^lan 1. Ovim zakonom ure|uju se: proizvodwa vina i rakije od gro`|a i vo}a, za{tita geografskog porijekla vina i rakije, izrada i vo|ewe vinogradskog katastra, uslovi za stavqawe u promet vina i rakije, proizvodwa i uslovi za stavqawe u promet drugih alkoholnih pi}a koja se pro izvode uz upotrebu destilata (od gro`|a, vo}a i vina), kao i rafinisanog etil-alkohola. ^lan 2. Vino, rakija, druga alkoholna pi}a i alkohol moraju ispuwavati propisane norme kvaliteta i uslove u pogle du pakovawa i deklarisawa, utvr|ene ovim zakonom i drugim propisima kojima se ure|uje wihov kvalitet. ^lan 3. Pojedini pojmovi koji se koriste u ovom zakonu ima ju sqede}e zna~ewe: a) kquk gro`|a je izmuqano gro`|e sa peteqkovinom ili bez peteqkovine, b) {ira je te~ni proizvod dobijen odgovaraju}im po stupcima ocje|ivawa i cije|ewa cijelog gro`|a ili kquka gro`|a, v) koncentrisana {ira je nekaramelizovana {ira ko ja je dobijena djelimi~nom dehidracijom {ire zagrija vawem u uslovima vakuuma ili zamrzavawem i uklawawem dijela vode, bez primjene neposrednog zagrijavawa, g) rektifikovana koncentrisana {ira je koncentri sana {ira dobijena postupcima koncentrisawa iz koje su ukloweni svi sastojci osim {e}era, d) gro`|ani sok je nefermentisani te~ni proizvod koji mo`e poslu`iti za qudsku ishranu, koji sadr`i naj Utorak, 4. avgust 2009. SLU@BENI GLASNIK REPUBLIKE SRPSKE Broj 71 - Strana 7 vi{e 1 volumni procenat (vol. %) stvarnog alkohola i koji je dobijen iz svje`eg gro`|a, iz {ire, razrje|ivawem koncentrisane {ire ili razrje|ivawem koncentrisanog gro`|anog soka, |) koncentrisani gro`|ani sok je nekaramelizovani proizvod dobijen dehidracijom gro`|anog soka bez di rektnog izlagawa toploti koji sadr`i najvi{e 1 vol. % alkohola i u kojem je procentni sadr`aj {e}era najmawe 50,9%, mjereno refraktometrom pri 20 oC, e) vinski talog je istalo`eni ostatak u posudama sa vinom nakon vrewa, za vrijeme odle`avawa i dozrije vawa vina i dopu{tenih postupaka bistrewa i talo`ewa, kao i ostatak dobijen filtrirawem ili cen trifugirawem vina. Vinskim talogom se smatra i osta tak nakon bistrewa, talo`ewa, filtrirawa ili cen trifugirawa {ire, `) komina gro`|a je neprevreli ili prevreli ostatak nakon cije|ewa gro`|a ili kquka gro`|a, z) destilat poqoprivrednog porijekla je poluproi zvod dobijen alkoholnom fermentacijom i destilacijom poqoprivrednih sirovina, a koji ima karakteristike sirovine od koje poti~e, i) originalno pakovawe je takvo pakovawe proizvoda koje se bilo kojom radwom ne mo`e vratiti u prvobitno stawe, j) proizvo|a~ vina, rakije i drugih alkoholnih pi}a je privredno dru{tvo, odnosno drugo pravno lice i preduzetnik koje se bavi proizvodwom vina, rakije i dru gih alkoholnih pi}a i koje je upisano u Registar proiz vo|a~a vina, rakije i drugih alkoholnih pi}a, k) proizvo|a~ka specifikacija je dokument koji do nosi proizvo|a~ ostalih alkoholnih pi}a prije po~etka proizvodwe i po woj postupa, l) Registar proizvo|a~a vina, rakije i drugih alko holnih pi}a je baza podataka o proizvo|a~ima vina, ra kije i drugih alkoholnih pi}a, proizvodwi i kvalitetu vina, rakije i drugih alkoholnih pi}a, kao i o drugim podacima, u skladu sa ovim zakonom, q) rafinisani etanol je etil-alkohol poqo privrednog porijekla proizveden redestilacijom sa rek tifikacijom poslije alkoholne fermentacije sirovina poqoprivrednog porijekla i upotrebqava se za proizvodwu drugih alkoholnih pi}a, kao i za proizvod wu biqnih ekstrakata, boja, aroma i aditiva, m) redestilacija je ponovna destilacija destilata ni`eg stepena destilacije, n) rektifikacija je vi{estepena uzastopna destila cija sa ciqem dobijawa etanola {to ve}eg stepena ~isto }e, w) fermentacija je biohemijska transformacija ugqenih hidrata (monosaharida) u etanol i o) stepen eksla (oznaka jedinice je Oe) je procenat ili koli~ina {e}era u gro`|anom soku, odnosno mo{tu (1Oe° je pribli`no 0,2% {e}era po te`ini soka). ^lan 4. Gro`|e je, u smislu ovog zakona, svje`, zdrav, zreo, prezreo, prosu{en ili prirodno smrznut plod vinove loze namijewen proizvodwi vina i drugih proizvoda od gro`|a i vina, ~iji sok u vrijeme berbe sadr`i najmawe 64 °Oe. ^lan 5. Vino je poqoprivredno-prehrambeni proizvod, dobi jen potpunim ili djelimi~nim alkoholnim vrewem kquka gro`|a ili {ire, od gro`|a pogodnog za preradu u vino iz ~lana 4. ovog zakona. ^lan 6. Drugi proizvodi od gro`|a i vina u smislu ovog za kona (u daqem tekstu: drugi proizvodi) su: a) niskoalkoholna pi}a, b) proizvodi od gro`|a i vina bez vrewa ili sa dje limi~nim vrewem, gro`|ani mo{t, gro`|ani mo{t dje limi~nog vrewa, gusti gro`|ani sok i gusti gro`|ani mo{t, rektifikovani gro`|ani sok i mistela, v) mje{avina drugih pi}a, odnosno biqnih ekstraka ta sa vinom, u kojima je udio vina ve}i od 50%, g) nealkoholni proizvodi od vina, d) vinsko sir}e, |) vina za destilaciju, e) proizvodi destilacije alkoholno prevrelih pro izvoda od gro`|a: rakija (komovica, lozova~a, vinovica, dro`denka), vinski destilat, vinski alkohol (rafinisa ni i nerafinisani) i viwak, `) sporedni proizvodi od gro`|a i vina: drop, peteqkovina i proizvodi od sporednih proizvoda: vin ski talog, vinski kamen i sjemewe gro`|a i z) ostali proizvodi od gro`|a i vina. ^lan 7. Rakija je alkoholno pi}e proizvedeno destilacijom fermentisanog kquka, mati~nog soka, komine vo}a, gro `|a, jestivih {umskih plodova i drugih sirovina poqo privrednog porijekla sa minimalnim sadr`ajem etanola 15 vol. % i sa sa~uvanim specifi~nim organolepti~kim osobinama koje poti~u od sirovine od koje je proizvede na. ^lan 8. (1) Druga alkoholna pi}a razvrstavaju se na `estoka alkoholna pi}a i ostala alkoholna pi}a. (2) @estoka alkoholna pi}a su alkoholna pi}a pro izvedena od rafinisanog etanola poqoprivrednog pori jekla, odnosno mije{awem etanola poqoprivrednog po rijekla, rakije i destilata poqoprivrednog porijekla, odnosno mije{awem drugih `estokih pi}a, rakije i de stilata poqoprivrednog porijekla uz dodatak dozvo qenih aditiva, zasla|iva~a, boja i aroma. (3) Ostala alkoholna pi}a su alkoholna pi}a koja se proizvode po proizvo|a~koj specifikaciji koju donosi proizvo|a~. (4) Ministar poqoprivrede, {umarstva i vodopri vrede (u daqem tekstu: ministar) donosi pravilnik ko jim propisuje kategorije rakije i drugih alkoholnih pi }a i sadr`aj proizvo|a~ke specifikacije. II - USLOVI ZA PROIZVODWU ^lan 9. (1) Privredno dru{tvo, odnosno drugo pravno lice i preduzetnik koji se bave proizvodwom vina, rakije, dru gih alkoholnih pi}a i alkohola (u daqem tekstu: pro izvo|a~) mora, u zavisnosti od obima i tehnolo{kog po stupka proizvodwe imati odvojene prostorije za proizvodwu, ~uvawe i doradu vina, rakije i drugih alko holnih pi}a, kao i prostorije za ~uvawe sredstava koja se koriste u proizvodwi i doradi gro`|a i vo}a. (2) Proizvo|a~ iz stava 1. ovog ~lana mora imati prostoriju za proizvodwu i doradu opremqenu posudama, ure|ajima i priborom za preradu, fermentaciju, destila ciju, doradu, manipulaciju, ~uvawe i drugu opremu pro pisanu za obavqawe ove djelatnosti. (3) Proizvo|a~, pored uslova iz st. 1. i 2. ovog ~lana, mora imati i ure|aj za automatsko mjerewe i regi strovawe koli~ine proizvedenog alkohola izra`enog u alkoholnim stepenima. (4) Proizvo|a~ koji vr{i puwewe u mala komercijal na pakovawa vina, rakije i drugih alkoholnih pi}a, mo ra zavisno od obima proizvodwe da obezbijedi prostori ju i ure|aje za puwewe u originalna pakovawa. (5) Proizvo|a~ je du`an da ima higijenski i tehnolo {ki ispravnu teku}u hladnu i toplu vodu. Strana 8 - Broj 71 SLU@BENI GLASNIK REPUBLIKE SRPSKE Utorak, 4. avgust 2009. (6) Proizvo|a~ mora da ima obezbije|eno uklawawe otpadnih voda i materijala i obezbije|ena sredstva za odr`avawe li~ne higijene. (7) Pod proizvo|a~em u smislu ovog zakona ne smatra se fizi~ko lice koje vino i rakiju proizvodi za sopstve nu potro{wu. ^lan 10. (1) Proizvo|a~ je du`an da obezbijedi stru~no ruko vo|ewe procesom proizvodwe pi}a. (2) Procesom proizvodwe mo`e stru~no da rukovodi diplomirani in`ewer prehrambene tehnologije ili di plomirani in`ewer poqoprivrede, smjera prehrambene tehnologije, vo}arstva i vinogradarstva, hortikulture ili op{teg smjera, sa najmawe dvije godine radnog isku stva na poslovima proizvodwe pi}a. (3) Proizvo|a~ mo`e stru~no rukovo|ewe procesom proizvodwe da povjeri privrednom dru{tvu, odnosno drugom pravnom licu koje je registrovano za pru`awe stru~nih usluga u poqoprivredi, a ima zaposleno lice koje ispuwava uslove iz stava 2. ovog ~lana. ^lan 11. (1) Proizvo|a~ mo`e da po~ne da obavqa proizvodwu ovih pi}a i wihovo puwewe u originalno pakovawe ako ispuwava uslove iz ~l. 9. i 10. ovog zakona. (2) Ministarstvo poqoprivrede, {umarstva i vodo privrede (u daqem tekstu: Ministarstvo) izdaje odobrewe o ispuwenosti uslova iz stava 1. ovog ~lana. (3) Ministar donosi pravilnik kojim propisuje mi nimalne tehni~ko-tehnolo{ke uslove koje moraju da ispuwavaju prostorije, ure|aji i oprema za proizvodwu vina, rakije, drugih alkoholnih pi}a i alkohola. ^lan 12. (1) Ministarstvo vodi registar proizvo|a~a vina, rakije i drugih alkoholnih pi}a (u daqem tekstu: regi star proizvo|a~a). (2) Registar iz stava 1. ovog ~lana sadr`i: a) podatke o proizvo|a~u (naziv, sjedi{te, adresu, ma ti~ni broj, poreski identifikacioni broj), b) podatke o odgovornom licu, v) {ifru djelatnosti, g) podatke o prostorijama, ure|ajima i opremi za proizvodwu vina, rakije i drugih alkoholnih pi}a, d) podatke o proizvodwi (ugovorenoj ili sopstvenoj) i |) podatke o vrsti i koli~ini proizvedenog vina, ra kije ili drugih alkoholnih pi}a. (3) Proizvo|a~ se upisuje u registar u roku od 15 da na od dana dostavqawa rje{ewa iz ~lana 11. stav 2. ovog zakona. ^lan 13. (1) Prerada gro`|a i vo}a namijewenog za proizvod wu vina, rakije i drugih alkoholnih pi}a mo`e da se vr {i samo za vrijeme kada gro`|e i vo}e dostigne odgova raju}u zrelost za odre|eno podru~je i vrstu, odnosno sor tu. (2) Zabrawena je prerada gro`|a u vino ako to gro`|e ne obezbje|uje kvalitet vina utvr|en odredbama ovog za kona i propisa donesenih na osnovu wega. ^lan 14. (1) Zabraweno je u prostorijama u kojima se proizvo di vino i rakija dr`ati, odnosno u proizvodwi vina i rakije upotrebqavati {e}er, alkohol i druga sredstva kojima se mo`e pove}ati koli~ina i mijewati propisani prirodni sastojci vina i rakije, ako ovim zakonom nije druga~ije odre|eno. (2) Izuzetno od stava 1. ovog ~lana, u godini u kojoj je sadr`aj {e}era u gro`|u ni`i od normalnog sadr`aja za odre|enu sortu sa odre|enog podru~ja, mo`e se kquku od tog gro`|a ili {iri dodati {e}er ili koncentrovana rektifikovana {ira u koli~ini koja obezbje|uje kvali tet vina. (3) Na zahtjev proizvo|a~a, a na osnovu nalaza poqo privrednog inspektora, Ministarstvo odobrava dodavawe {e}era, koncentrovane {ire ili koncentrova ne rektifikovane {ire kquku od gro`|a ili {iri. (4) Dodavawe kquku od gro`|a ili {iri: {e}era, koncentrovane {ire ili koncentrovane rektifikovane {ire vr{i se pod kontrolom republi~kog poqo privrednog inspektora. (5) Prilikom proizvodwe deklarisano vrhunskih (visokokvalitetnih) vina zabraweno je dodavati {e}er. ^lan 15. Proizvo|a~ vina, rakije i drugih alkoholnih pi}a du`an je da vodi proizvodni list, za svaki proizvod po sebno, sa podacima o upotrijebqenoj sirovini, nazivu, koli~ini i ja~ini proizvedenog vina, rakije i drugih al koholnih pi}a i dokumentaciju koja se odnosi na proizvodwu ovih pi}a ~uvati najmawe tri godine. ^lan 16. (1) Proizvo|a~ je du`an da na posudi sa vinom, odno sno rakijom i drugim alkoholnim pi}em, u rinfuznom stawu, u proizvodnom pogonu, istakne deklaraciju sa po dacima o: a) porijeklu gro`|a ili vo}a (sopstvena proizvodwa, kupqeno, uvezeno), b) nazivu vina, odnosno rakije i drugog alkoholnog pi}a, v) godini proizvodwe, g) sadr`aju alkohola u zapreminskim procentima, d) koli~ini vina, odnosno rakije i drugog alkohol nog pi}a, |) nazivu geografskog podru~ja (geografsko porije klo) za vino, odnosno rakiju sa za{ti}enim geografskim porijeklom i e) broju i datumu izdanog uvjerewa - dokaza o ispita nom i utvr|enom kvalitetu proizvoda. (2) Proizvo|a~ je du`an da posebno ozna~i vino, od nosno rakiju koje je potrebno preraditi ili doraditi, sa naznakom nedostataka u odnosu na propisani kvalitet. ^lan 17. (1) Proizvo|a~ rafinisanog etil-alkohola (u daqem tekstu: alkohol) du`an je da obavijesti Ministarstvo o po~etku proizvodwe alkohola i redovno - mjese~no {aqe izvje{taje o proizvedenim koli~inama. (2) Proizvodwa alkohola vr{i se pod kontrolom poqoprivrednog inspektora. (3) Proizvo|a~ alkohola du`an je da vodi evidenciju sa podacima o: koli~ini i kvalitetu upotrijebqene si rovine, koli~ini proizvedenog alkohola u litrima, sa dr`aju alkohola izra`eno u zapreminskom procentu al kohola, koli~ini alkohola u hektolitarskim stepenima (°Hl), nazivu i sjedi{tu kupca alkohola, broju i datumu dokumenta na osnovu kojeg je isporu~en, odnosno upotri jebqen alkohol. ^lan 18. Za konzervisawe vo}a mo`e se koristiti samo alko hol koji odgovara propisanim standardima i normama kvaliteta, uz saglasnost Ministarstva. III - ISPITIVAWE KVALITETA ^lan 19. (1) Vino, rakija i druga alkoholna pi}a podlije`u obaveznom ispitivawu i utvr|ivawu kvaliteta, prije deklarisawa i stavqawa u promet, na na~in utvr|en od redbama ovog zakona i na osnovu wega donesenim propi sima. Utorak, 4. avgust 2009. SLU@BENI GLASNIK REPUBLIKE SRPSKE Broj 71 - Strana 9 (2) Ispitivawe i utvr|ivawe kvaliteta mo`e da obavqa ovla{}ena i akreditovana institucija, ako je re gistrovana za obavqawe poslova ispitivawa i utvr|ivawa kvaliteta vina, rakije i drugih alkoholnih pi}a, ako ima laboratoriju i laboratorijsku opremu za vr{ewe odgovaraju}ih ispitivawa i utvr|ivawa kvali teta i ako ima prostoriju za smje{taj i ~uvawe uzoraka. (3) Ovla{}ena institucija iz stava 2. ovog ~lana mo ra da osigura stru~no rukovo|ewe tim poslovima. (4) Ministar donosi pravilnik kojim propisuje me tode ispitivawa i utvr|ivawa kvaliteta vina, rakije i drugih alkoholnih pi}a i uslove stru~nog rukovo|ewa. ^lan 20. Ovla{}ena i akreditovana institucija koja vr{i ispitivawe i utvr|ivawe kvaliteta vina, rakije i dru gih alkoholnih pi}a du`na je da ~uva dokumentaciju o ispitivawu i utvr|ivawu kvaliteta tih pi}a najmawe tri godine. ^lan 21. (1) Vino, rakija i druga alkoholna pi}a pakuju se i deklari{u u skladu sa odredbama ovog zakona i propisa donesenih na osnovu wega. (2) Pakovawe i deklarisawe vina, rakije i drugih al koholnih pi}a vr{i proizvo|a~, odnosno uvoznik. (3) Podatak o odlikovawu vina, rakije i drugih alko holnih pi}a stavqa se samo na koli~ine koje u potpuno sti odgovaraju kvalitetu i svojstvima odlikovanih i na gra|enih proizvoda. (4) Isticawe posebnog kvaliteta vina, rakije i dru gih alkoholnih pi}a (stara, ekstra i sli~no) dozvoqeno je samo ako su rakija i drugo alkoholno pi}e odle`ali najmawe tri godine. IV - ZA[TITA GEOGRAFSKOG PORIJEKLA VINA I RAKIJE ^lan 22. Za{tita geografskog porijekla vina i rakije obezbje |uje se kontrolom proizvodwe gro`|a i vo}a na odre|e nom geografskom podru~ju koje se odlikuje posebnim kli matskim, zemqi{nim i ostalim uslovima, kontrolom od re|enih tehnolo{kih postupaka u proizvodwi gro`|a, vo}a, vina i rakije, kontrolom kvaliteta vina i rakije i utvr|ivawem oznake geografskog porijekla. ^lan 23. (1) Za{tita geografskog porijekla vina i rakije pro izvedene od gro`|a i vina (viwak, lozova~a, komovica) vr{i se prema rejonizaciji vinogradarstva, a za{tita geografskog porijekla rakije proizvedene od vo}a ({qivovica, prepe~enica, klekova~a, kajsijeva~a, kru {kova~a, jabukova~a i drugo) prema rejonizaciji vo}ar stva, utvr|enoj posebnim propisom. (2) Rejonizacijom vinogradarstva i vo}arstva utvr |uju se granice vinogradarskih i vo}arskih podru~ja i sortiment vinove loze i vo}ki za ta podru~ja. (3) Za{tita geografskog porijekla rakije od vo}a, sa podru~ja za koje nije donesen propis o rejonizaciji vo }arstva, koje se odlikuje posebnim klimatskim, zemqi{nim i ostalim uslovima izrazito pogodnim za proizvodwu vo}a od kojeg se proizvodi rakija sa speci fi~nim osobinama, vr{i se na osnovu stru~ne dokumen tacije proizvo|a~a za odabrano geografsko podru~je. ^lan 24. Vino i rakija, u proizvodwi i prometu, mogu nositi oznaku samo onog geografskog porijekla, odnosno pod ru~ja sa koga poti~e gro`|e i vo}e. ^lan 25. (1) Proizvo|a~ mo`e proizvoditi vino, odnosno ra kiju, sa oznakom geografskog porijekla, po prethodno pribavqenoj saglasnosti Ministarstva. (2) Uz zahtjev za izdavawe saglasnosti iz stava 1. ovog ~lana podnosi se stru~na dokumentacija o obezbije|enoj proizvodwi gro`|a, odnosno vo}a u odre|enom vinogra darskom, odnosno vo}arskom podru~ju, o nazivu i koli ~ini vina, odnosno rakije koja se mo`e proizvesti, teh nologiji proizvodwe vina, odnosno rakije i wihovim specifi~nim kvalitativnim svojstvima. ^lan 26. (1) Gro`|e i vo}e koje se koristi za proizvodwu vina i rakije sa oznakom geografskog porijekla, kao i vino i rakija proizvedeni od tog gro`|a i vo}a, podlije`u oba veznoj kontroli o ispuwenosti uslova za za{titu geo grafskog porijekla. (2) Kontrolom nad proizvodwom gro`|a, odnosno vo }a, vina, odnosno rakije, utvr|uje se da li je u proizvod wi gro`|a, vo}a, vina i rakije primijewen propisani, ili u stru~noj dokumentaciji utvr|en tehnolo{ki postu pak i kvalitet vina i rakije. ^lan 27. (1) Kontrolu u procesu proizvodwe gro`|a, odnosno vo}a, namijewenog za proizvodwu vina, odnosno rakije sa oznakom geografskog porijekla i proizvodwe vina, odno sno rakije od tog gro`|a, odnosno vo}a, obavqa ovla{}e na i akreditovana institucija. (2) Ovla{}ewe za kontrolu u procesu proizvodwe gro`|a, odnosno vo}a namijewenog za proizvodwu vina, odnosno rakije sa oznakom geografskog porijekla, Mini starstvo mo`e dati instituciji koja ima stalno zaposle na najmawe dva diplomirana in`ewera poqoprivrede, smjer vo}arstvo i vinogradarstvo, hortikultura ili op {ti smjer. (3) Ovla{}ewe za kontrolu u procesu proizvodwe vi na, odnosno rakije sa oznakom geografskog porijekla, Ministarstvo mo`e dati instituciji koja pored zapo slenih iz stava 2. ovog ~lana ima i stalno zaposlenog najmawe jednog diplomiranog in`ewera poqoprivrede smjera prehrambene tehnologije ili diplomiranog in`ewera prehrambene tehnologije. (4) Ovla{}enoj instituciji koja pru`a stru~ne usluge u proizvodwi vina i rakije ne mogu da se povjere poslovi kontrole nad sopstvenom proizvodwom gro`|a, vo}a, vi na i rakije, kao ni poslovi kontrole proizvodwe vina i rakije drugog pravnog lica, ako je u~estvovalo u izradi stru~ne dokumentacije ili pru`awu usluga stru~nog rukovo|ewa poslovima proizvodwe tog vina i rakije. ^lan 28. (1) Na osnovu izvr{ene kontrole procesa proizvodwe gro`|a, vo}a, vina i rakije i izvr{enog ispitivawa i utvr|ivawa kvaliteta vina i rakije sastavqa se izvje {taj koji se sa stru~nim mi{qewem vr{ioca ispiti vawa i utvr|ivawa kvaliteta vina i rakije dostavqa Ministarstvu. (2) Na osnovu izvje{taja i stru~nog mi{qewa iz sta va 1. ovog ~lana Ministarstvo izdaje odobrewe o ispuwenosti uslova za proizvodwu, pakovawe i stavqawe u promet vina, odnosno rakije, sa za{ti}enim geografskim porijeklom. (3) Zahtjev za izdavawe odobrewa za stavqawe u pro met odre|enih koli~ina vina, odnosno rakije sa oznakom za{ti}enog geografskog porijekla, proizvo|a~ je du`an da podnese Ministarstvu najkasnije do 30. novembra te ku}e godine za narednu godinu. (4) Proizvo|a~ vina i rakije snosi tro{kove vr{ewa kontrole procesa proizvodwe gro`|a i vo}a, odnosno vina i rakije i utvr|ivawa kvaliteta tog vina, odnosno rakije. ^lan 29. (1) Utvr|ivawe kvaliteta vina i rakije sa geograf skim porijeklom vr{i se uzimawem uzoraka i ispiti vawem hemijskog sastava i organolepti~kih svojstava ovih proizvoda. Strana 10 - Broj 71 SLU@BENI GLASNIK REPUBLIKE SRPSKE Utorak, 4. avgust 2009. (2) Organolepti~ka svojstva vina i rakije, u skladu sa stavom 1. ovog ~lana, utvr|uje komisija za degustaciju. (3) Komisiju iz stava 2. ovog ~lana imenuje ministar. (4) Tro{kove rada komisije za degustaciju snosi pro izvo|a~ vina i rakije. (5) ^lanovi komisije ne mogu biti lica koja su u~e stvovala u izradi stru~ne dokumentacije ili u tehnolo {kom procesu proizvodwe gro`|a i vo}a (kao sirovine), kao i vina i rakije koji su predmet za{tite, odnosno ocjewivawa. ^lan 30. (1) Oznaka geografskog porijekla vina i rakije mora biti istaknuta na vidnom mjestu na ambala`i. (2) U slu~aju istih geografskih imena, potrebno je precizno odrediti geografsko podru~je sa podacima ko ji ga razlikuju od drugog sa istim imenom da ne bi do{lo do zabune. ^lan 31. Dopu{teno je ogla{avawe vina sa za{ti}enim geo grafskim porijeklom posredstvom elektronskih i pisa nih medija, svih oblika oglasa na javnim mjestima, objek tima i sredstvima javnog saobra}aja, na kwigama, ~aso pisima, kalendarima i odjevnim predmetima. ^lan 32. Ministar donosi pravilnik kojim propisuje uslove i na~in za{tite geografskog porijekla vina, odnosno ra kije (sadr`aj prijave proizvo|a~a za za{titu, stru~na dokumentacija koja se prila`e, izvje{taj o izvr{enoj kontroli procesa proizvodwe gro`|a i vo}a, kao i kon troli nad proizvodwom vina i rakije i izvje{taj o ispi tivawu i utvr|ivawu kvaliteta vina i rakije, na~in uzi mawa uzoraka vina i rakije i ocjewivawe organolepti~ kih svojstava vina i rakije) i rejonizaciju vinogradar stva, odnosno vo}arstva. V - USLOVI STAVQAWA U PROMET ^lan 33. (1) U promet se mo`e staviti samo gro`|e, mo{t, vi no, rakija i druga alkoholna pi}a koji su proizvedeni u skladu sa odredbama i propisima donesenim na osnovu ovog zakona. (2) Vino, rakija i druga alkoholna pi}a mogu da se prodaju za neposrednu qudsku potro{wu samo u origi nalnom pakovawu. ^lan 34. (1) Izuzetno od ~lana 33. stav 2, proizvo|a~ vina i rakije mo`e da prodaje i kupuje vino, odnosno rakiju i u rinfuznom stawu, za neposrednu qudsku potro{wu ili kao sirovinu za daqu doradu i preradu, uz prethodno obezbje|ewe dokaza o ispitanom i utvr|enom kvalitetu tog vina i rakije. (2) Vino i rakiju u rinfuznom stawu proizvo|a~ mo `e prodavati za neposrednu qudsku potro{wu samo u objektu u kome je vino i rakija proizvedeno i u specija lizovanoj prodavnici pi}a. (3) Vino sa oznakom za{ti}enog geografskog porije kla ne mo`e da se prodaje u rinfuznom stawu za neposred nu qudsku potro{wu. ^lan 35. (1) Vino u rinfuznom stawu mo`e da se stavqa u pro met u specijalizovanoj prodavnici pi}a pod uslovom da se u toj prodavnici druga alkoholna i bezalkoholna pi }a stavqaju u promet u originalnom pakovawu. (2) Specijalizovana prodavnica pi}a, za promet vina u rinfuznom stawu, mora da ispuwava sqede}e uslove: a) da je prostorija izra|ena, odnosno ozidana od tvr dog materijala i opremqena potrebnom ambala`om, od nosno sudovima za vino koji nisu izlo`eni direktnom uticaju sunca i velikim promjenama temperature, odno sno da su osigurani uslovi ~uvawa vina tako da maksi malna temperatura vina ne pre|e 20 stepeni celzijuso vih, b) da ambala`a, odnosno posu|e u kojima se dr`i vi no u rinfuznom stawu bude od materijala koji osigurava wegovu stabilnost u pogledu hemijskih i organolepti~ kih svojstava, odnosno koji spre~avaju promjenu kvalite ta vina, v) da ima opremu za manipulaciju, pretakawe i prov jetravawe vina, za dolijevawe posuda i za sumporisawe posuda i vina, kao i da ima sredstva za spre~avawe oksi dacije vina i g) da ima opremu i instalaciju za hladnu i toplu vo du za prawe prostorija, posu|a i opreme. (3) Ministar donosi pravilnik kojim propisuje ispuwenost uslova iz stava 2. ovog ~lana. ^lan 36. (1) Na ambala`i, odnosno posudi sa vinom u rinfu znom stawu koje se stavqa u promet u specijalizovanoj prodavnici pi}a mora se ista}i deklaracija sa podaci ma iz ~lana 16. stav 1. ovog zakona. (2) Proizvo|a~ vina mora u prostoriji za stavqawe u promet vina u rinfuznom stawu da ima dokumentaciju o ispitanom i utvr|enom kvalitetu vina koju je na zahtjev poqoprivrednog inspektora du`an da stavi na uvid. ^lan 37. (1) Zabraweno je prepakivawe originalnog pakovawa vina, rakije i drugih alkoholnih pi}a od drugog pro izvo|a~a i naknadno deklarisawe, kao i kori{}ewe, od nosno stavqawe na pakovawe deklaracije drugog pro izvo|a~a bez wegove saglasnosti, kao i prodaja tako de klarisanih proizvoda. (2) Zabraweno je mije{awe uvezenog vina, odnosno ra kije sa vinom, odnosno rakijom iz doma}e proizvodwe. (3) Zabrawuje se na fla{ama i drugoj ambala`i pi}a stavqati etikete sa likovima svetiteqa. (4) Uslu`no puwewe vina, rakije i drugih alkoholnih pi}a iz doma}e proizvodwe i uvoza mo`e da se vr{i sa mo za potrebe proizvo|a~a, odnosno uvoznika vina, raki je i drugih alkoholnih pi}a, u smislu ovog zakona. (5) O uslu`nom puwewu pi}a iz stava 1. ovog ~lana vodi se evidencija koja se ~uva najmawe tri godine. ^lan 38. Na tr`nicama i drugim sli~nim mjestima, odnosno van mjesta u kome se proizvode ili van specijalizovane prodavnice pi}a, zabraweno je izlagati i prodavati vi no, rakiju i druga alkoholna pi}a u rinfuznom stawu. ^lan 39. Vino, rakija i druga alkoholna pi}a transportuju se i skladi{te na na~in kojim se obezbje|uje o~uvawe wihovih fizi~ko-hemijskih i organolepti~kih karakte ristika. ^lan 40. Melasa, druge sirovine koje sadr`e ugqene hidrate koji se koriste za proizvodwu alkohola i alkohol mogu se prodavati, odnosno kupovati samo uz saglasnost Mi nistarstva. VI - NADZOR ^lan 41. (1) Nadzor nad sprovo|ewem ovog zakona i propisa donesenih na osnovu wega vr{i Ministarstvo. (2) Inspekcijski nadzor nad izvr{avawem ovog zako na i podzakonskih propisa donesenih na osnovu wega, vr {i Republi~ka uprava za inspekcijske poslove i inspek cije u sastavu jedinica lokalne samouprave u okviru svo jih nadle`nosti. Utorak, 4. avgust 2009. SLU@BENI GLASNIK REPUBLIKE SRPSKE Broj 71 - Strana 11 ^lan 42. (1) Poqoprivredni inspektori su ovla{}eni i du `ni da vr{e: a) kontrolu i utvr|ivawe uslova za proizvodwu vina, rakije i drugih alkoholnih pi}a, uslove za ispitivawe i utvr|ivawe kvaliteta vina, rakije i drugih alkoholnih pi}a, kao i uslove za promet vina u rinfuznom stawu, b) kontrolu u proizvodwi vina, rakije i drugih alko holnih pi}a, v) kontrolu i obaveze pregleda nad proizvodwom gro `|a i vo}a, odnosno nad proizvodwom vina i rakije sa za{ti}enim geografskim porijeklom, g) utvr|ivawe sadr`aja {e}era u gro`|u, {iri ili kquku, d) kontrolu i prisustvuju postupku dodavawa {e}era, koncentrovane {ire i koncentrovane rektifikovane {ire, {iri ili kquku u postupku proizvodwe vina po odobrewu Ministarstva, |) kontrolu da li se povjereni stru~ni poslovi kon trole nad proizvodwom gro`|a i vo}a, odnosno proizvodwom vina i rakije sa za{ti}enim geografskim porijeklom vr{e u skladu sa odredbama ovog zakona i propisima donesenim na osnovu ovog zakona i e) kontrolu kvaliteta vina, rakije i drugih alkohol nih pi}a, osim zdravstvene ispravnosti, u proizvodwi i prometu. (2) U vr{ewu poslova iz stava 1. ovog ~lana repu bli~ki poqoprivredni inspektor mo`e da uzima uzorke vina, rakije i drugih alkoholnih pi}a bez naknade radi ispitivawa kvaliteta. (3) Zdravstveno-sanitarna inspekcija vr{i nadzor nad prometom vina, rakije i drugih alkoholnih pi}a na osnovu ovog zakona, kao i posebnih propisa koji ure|uju ovu oblast. ^lan 43. (1) U vr{ewu poslova iz ~lana 42. stav 1. ovog zakona republi~ki poqoprivredni inspektor du`an je da: a) zabrani proizvodwu vina, rakije, drugih alkohol nih pi}a i alkohola i ispitivawe i utvr|ivawe wihovog kvaliteta, ako za to nisu ispuweni propisani uslovi ili ako se ove djelatnosti obavqaju bez dokaza o ispuwenosti propisanih uslova (~l. 9, 10. i 19.), b) zabrani preradu gro`|a u vino ako to gro`|e ne obezbje|uje propisani kvalitet (~lan 13. stav 2.), v) zabrani proizvodwu vina i rakije sa oznakom za {ti}enog geografskog porijekla za koje nije izdana sa glasnost Ministarstva (~lan 25.), g) zabrani stavqawe u promet vina, rakije, drugih al koholnih pi}a i alkohola koji su proizvedeni suprotno odredbama ovog zakona i na osnovu wega donesenim pro pisima (~lan 33. stav 1.), d) zabrani stavqawe u promet vina u rinfuznom stawu za neposrednu qudsku potro{wu, ako prodavnica ne ispuwava propisane uslove ili ako se promet vina vr{i bez dokaza o ispuwenosti propisanih uslova (~lan 34. stav 1. i ~lan 35. st. 1. i 2.), |) zabrani stavqawe u promet vina u rinfuznom stawu na pijacama ili drugim mjestima, odnosno van mje sta u kome se proizvodi vino i van specijalizovane pro davnice pi}a (~lan 38.), e) naredi otklawawe nepravilnosti u primjeni pro pisa o vinu, rakiji i drugim alkoholnim pi}ima i odre di rok u kome se to mora u~initi, `) oduzme i uni{ti vino, odnosno rakiju, odnosno drugo alkoholno pi}e koje se stavqa u promet u rinfu znom stawu na pijacama ili drugim mjestima, odnosno van kruga podruma i specijalizovane prodavnice pi}a, z) oduzme vino, rakiju, drugo alkoholno pi}e i alko hol, koje je stavqeno u promet suprotno odredbama ovog zakona, ako prodavac nije proizveo ove proizvode i ako se neovla{}eno bavi wihovim prometom, oduzme i prevo zno sredstvo ako je vrijednost oduzetih proizvoda ve}a od jedne tre}ine tog prevoznog sredstva, odnosno posude u kojima se prevozi, odnosno ~uva to vino, rakija, drugo alkoholno pi}e i alkohol i i) zahtijeva pomo} organa unutra{wih poslova ako ocijeni da bez wihove pomo}i ne mo`e da izvr{i nadzor. (2) U slu~aju oduzimawa vina, rakije i drugih alko holnih pi}a, prevoznog sredstva i posuda, inspektor do nosi rje{ewe o oduzimawu u roku od tri dana od dana wihovog oduzimawa. (3) Izre~ena mjera zabrane iz stava 1. t. a), b) v), g) i d) ovog ~lana traje do otklawawa nepravilnosti koje su prouzrokovale zabranu. (4) Ako se ne postupi po nalogu inspektora za predu zimawe mjera iz stava 1. ta~ke |) ovog ~lana inspektor }e zabraniti rad prodavnice. (5) Tro{kovi koji nastaju prilikom oduzimawa, ~uvawa i uni{tavawa vina, rakije i drugih alkoholnih pi}a, prevoznog sredstva i posuda, na osnovu ovla{}ewa iz stava 1. t. `) i z) ovog ~lana padaju na teret lica od ko jeg je vino, rakija i drugo alkoholno pi}e, prevozno sred stvo i posude oduzeto. (6) Oduzeto vino, rakija i druga alkoholna pi}a ako ispuwavaju utvr|ene uslove o kvalitetu, javnom licita cijom mogu se prodati zainteresovanom proizvo|a~u vi na, rakije i drugih alkoholnih pi}a. ^lan 44. (1) Inspektor je du`an da o rezultatu analize oba vijesti vlasnika proizvoda od koga je uzorak uzet, a kada je analiziran uzorak iz originalnog pakovawa, obavije sti i proizvo|a~a analiziranog proizvoda. (2) Superanaliza proizvoda mo`e se zahtijevati u ro ku od sedam dana od dana obavje{tewa o rezultatu anali ze. (3) Stranka snosi tro{kove ispitivawa i utvr|ivawa kvaliteta proizvoda ~ije ispitivawe tra`i. (4) Tro{kove za utvr|ivawe ispuwenosti propisanih uslova iz ~l. 9. i 10. ovog zakona snosi podnosilac zahtje va. (5) Tro{kovi iz stava 4. ovog ~lana utvr|uju se u skla du sa propisom iz oblasti administrativnih taksa i na knada. VII - KAZNENE ODREDBE ^lan 45. (1) Nov~anom kaznom od 10.000 KM do 30.000 KM ka zni}e se za prekr{aj privredno dru{tvo ili drugo prav no lice, ako: a) stavi u promet vino ili rakiju ili drugo alkohol no pi}e ili alkohol koji ne ispuwava propisane norme kvaliteta ili uslove u pogledu pakovawa ili deklari sawa (~lan 2.), b) se bavi proizvodwom vina, rakije, drugih alkohol nih pi}a ili alkohola, ili puwewem vina, rakije, drugih alkoholnih pi}a ili alkohola u originalno pakovawe, ili ispitivawem i utvr|ivawem kvaliteta istih, a ne ispuwava propisane uslove (~l. 9, 10. i 19.), v) obavqa radwe suprotno ~lanu 13. stav 2. ovog zako na, g) u prostorijama u kojima se proizvodi vino i raki ja dr`i, odnosno u proizvodwi upotrebqava {e}er, al kohol i druga sredstva (~lan 14. stav 1.), d) proizvodwu alkohola vr{i bez kontrole repu bli~kog poqoprivrednog inspektora (~lan 17. stav 2.), Strana 12 - Broj 71 SLU@BENI GLASNIK REPUBLIKE SRPSKE Utorak, 4. avgust 2009. |) vr{i konzervisawe vo}a alkoholom, suprotno od redbi ~lana 18. ovog zakona, e) ne pakuje ili ne deklari{e vino ili rakiju ili drugo alkoholno pi}e, u skladu sa propisom kojim se ure |uje kvalitet vina, rakije i drugih alkoholnih pi}a (~lan 21. stav 1.), `) podatak o odlikovawu rakije ili drugih alkohol nih pi}a stavqa na koli~ine koje nisu dobile to odliko vawe, odnosno priznawe (~lan 21. stav 3.), z) rakiju ili drugo alkoholno pi}e ozna~ava suprot no odredbi ~lana 21. stav 4. ovog zakona, i) vino ili rakija nosi oznaku geografskog porije kla, odnosno podru~ja, a nije proizvedeno od gro`|a ili vo}a na tom podru~ju (~lan 24.), j) proizvodi vino ili rakiju sa oznakom geografskog porijekla, bez prethodne saglasnosti Ministarstva (~lan 25. stav 1.), k) stavi u promet vino ili rakiju sa oznakom geo grafskog porijekla, bez odobrewa Ministarstva (~lan 28. stav 2.), l) prodaje ili kupuje vino ili rakiju u rinfuznom stawu, suprotno odredbi ~lana 34., q) postupi suprotno odredbama ~lana 35. Zakona, m) postupi suprotno odredbama ~lana 37. st. 1, 2. i 3. ovog zakona i n) prodaje ili kupuje melasu i druge sirovine koje sa dr`e ugqene hidrate ili alkohol, bez saglasnosti Mini starstva (~lan 40.). (2) Za prekr{aj iz stava 1. ovog ~lana kazni}e se nov ~anom kaznom od 1.000 KM do 3.000 KM odgovorno lice u privrednom dru{tvu ili drugom pravnom licu. ^lan 46. (1) Nov~anom kaznom od 6.000 KM do 18.000 KM ka zni}e se za prekr{aj privredno dru{tvo ili drugo prav no lice, ako: a) u proizvodnom listu ne obezbijedi vo|ewe podata ka o upotrijebqenoj sirovini, nazivu, koli~ini i ja~ini vina, rakije ili drugih alkoholnih pi}a za svaki proiz vod posebno, ili ako ne ~uva dokumentaciju koja se odno si na proizvodwu vina, rakije i drugih alkoholnih pi}a do propisanog roka (~lan 15.), b) na posudi sa vinom, rakijom i drugim alkoholnim pi}em u rinfuznom stawu ne istakne deklaraciju sa pro pisanim podacima (~lan 16. stav 1.), v) ne dostavi obavje{tewe Ministarstvu o po~etku proizvodwe alkohola ili o mjese~no proizvedenim koli ~inama alkohola (~lan 17. stav 1.), g) ne vodi evidenciju o proizvodwi i prometu alko hola sa propisanim podacima (~lan 17. stav 3.), d) ne ~uva dokumentaciju o ispitivawu i utvr|ivawu kvaliteta vina ili rakije ili drugih alkoholnih pi}a do propisanog roka (~lan 20.), |) ne podnese prijavu Ministarstvu u propisanom ro ku (~lan 28. stav 3.), e) na posudi sa vinom u rinfuznom stawu ne istakne deklaraciju sa propisanim podacima ili ako nema doka za o ispitanom i utvr|enom kvalitetu vina ili ako doku mentaciju o ispitanom i utvr|enom kvalitetu vina ne stavi na uvid inspektoru (~lan 36.) i `) na pijaci ili drugom mjestu izla`e ili prodaje vino ili rakiju ili drugo alkoholno pi}e u rinfuznom stawu (~lan 38.). (2) Za prekr{aj iz stava 1. ovog ~lana kazni}e se nov ~anom kaznom od 600 KM do 1.800 KM i odgovorno lice u pravnom licu. ^lan 47. Nov~anom kaznom od 3.000 KM do 9.000 KM kazni}e se preduzetnik za prekr{aje navedene u ~lanu 45. stav 1. t. a), b), v), g) i n) ovog zakona. VIII - PRELAZNE I ZAVR[NE ODREDBE ^lan 48. (1) Ministar }e u roku od {est mjeseci od dana stu pawa na snagu ovog zakona donijeti sqede}e podzakonske akte: a) Pravilnik o kategorijama rakije i drugih alko holnih pi}a i sadr`aju proizvo|a~ke specifikacije (~lan 8. stav 4.), b) Pravilnik o minimalno tehni~ko-tehnolo{kim uslovima koje moraju da ispuwavaju prostorije, ure|aji i oprema za proizvodwu vina, rakije, drugih alkoholnih pi}a i alkohola (~lan 11. stav 3.), v) Pravilnik o metodama ispitivawa i utvr|ivawa kvaliteta vina, rakije i drugih alkoholnih pi}a (~lan 19. stav 4.), g) Pravilnik o za{titi geografskog porijekla vina i rakije (~lan 32.) i d) Pravilnik o uslovima koje mora da ispuwava spe cijalizovana prodavnica pi}a za promet vina u rinfu znom stawu (~lan 35. stav 3.). (2) Do dono{ewa propisa iz stava 1. ovog ~lana pri mjewiva}e se podzakonski propisi doneseni na osnovu Zakona o vinu i rakiji (“Slu`beni glasnik Republike Srpske”, broj 3/97). ^lan 49. Privredno dru{tvo, odnosno drugo pravno lice i preduzetnik koje se bavi proizvodwom i prometom gro`|a i vo}a, odnosno vina, rakije, alkohola i drugih alkoholnih pi}a du`no je da svoje poslovawe uskladi sa odredbama ovog zakona u roku od godinu dana od wegovog stupawa na snagu. ^lan 50. Stupawem na snagu ovog zakona prestaje da va`i Za kon o vinu i rakiji (“Slu`beni glasnik Republike Srp ske”, broj 3/97). ^lan 51. Ovaj zakon stupa na snagu osmog dana od dana objavqivawa u “Slu`benom glasniku Republike Srpske”. Broj: 01-1127/09 Predsjednik 16. jula 2009. godine Narodne skup{tine, Bawa Luka Mr Igor Radoji~i}, s.r. 1265 Na osnovu ta~ke 2. Amandmana XL na Ustav Republi ke Srpske (“Slu`beni glasnik Republike Srpske”, broj 28/94), d o n o s i m U K A Z O PROGLA[EWU ZAKONA O IZMJENI I DOPUNAMA ZAKONA O PENZIJSKOM I INVALIDSKOM OSIGURAWU Progla{avam Zakon o izmjeni i dopunama Zakona o penzijskom i invalidskom osigurawu, koji je Narodna skup{tina Republike Srpske usvojila na Trideset drugoj sjednici, odr`anoj 15. i 16. jula 2009. godine - a koji je 29. jula 2009. godine razmatrao Klub delegata srpskog na roda u Vije}u naroda Republike Srpske i Klub delegata hrvatskog naroda u Vije}u naroda Republike Srpske, te konstatovali da Zakonom nije ugro`en vitalni nacio nalni interes ovih konstitutivnih naroda, a kako Klub Utorak, 4. avgust 2009. SLU@BENI GLASNIK REPUBLIKE SRPSKE Broj 71 - Strana 13