Governmental Decree No. 1240-N validating requirements for bottled drinking water

Համարը Համարը N 1240-Ն Տ եսակը Տ եսակը Հիմնական Տ իպը Տ իպը Որոշում Կարգավիճակը Կարգավիճակը Գործում է Սկզբնաղբյուրը Սկզբնաղբյուրը ՀՀՊՏ 2014.11.19/63(1076) Հոդ.1034 Ընդունման վայրը Ընդունման վայրը Երևան Ընդունող մարմինը Ընդունող մարմինը ՀՀ կառավարություն Ընդունման ամսաթիվը Ընդունման ամսաթիվը 30.10.2014 Ստորագրող մարմինը Ստորագրող մարմինը ՀՀ վարչապետ Ստորագրման ամսաթիվը Ստորագրման ամսաթիվը 12.11.2014 Վ ավերացնող մարմինը Վ ավերացնող մարմինը Վ ավերացման ամսաթիվը Վ ավերացման ամսաթիվը Ուժի մեջ մտնելու ամսաթիվը Ուժի մեջ մտնելու ամսաթիվը 29.11.2014 Ուժը կորցնելու ամսաթիվը Ուժը կորցնելու ամսաթիվը Կապեր այլ փաստաթղթերի հետԿապեր այլ փաստաթղթերի հետ ՀՀ ԿԱՌԱՎ ԱՐՈՒ Թ ՅԱՆ ՈՐՈՇՈՒ ՄԸ ՇՇԱԼՑՎ ԱԾ ԽՄԵԼՈՒ ՋՐԻՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎ ՈՂ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸՀՀ ԿԱՌԱՎ ԱՐՈՒ Թ ՅԱՆ ՈՐՈՇՈՒ ՄԸ ՇՇԱԼՑՎ ԱԾ ԽՄԵԼՈՒ ՋՐԻՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎ ՈՂ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ ՀԱՍՏ ԱՏ ԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆՀԱՍՏ ԱՏ ԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒԹՅՈՒՆՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒԹՅՈՒՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ ՄՈ Ր Ո Շ ՈՒ Մ 30 հոկտեմբերի 2014 թվականի N 1240-Ն ՇՇԱԼՑՎ ԱԾ ԽՄԵԼՈՒ ՋՐԻՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎ ՈՂ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ ՀԱՍՏ ԱՏ ԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆՇՇԱԼՑՎ ԱԾ ԽՄԵԼՈՒ ՋՐԻՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎ ՈՂ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ ՀԱՍՏ ԱՏ ԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ Ղեկավարվելով «Սննդամթերքի անվտանգության մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքի 6-րդ հոդվածի 1 ին մասի 4-րդ կետով` Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը ոորորոշ ում է .շ ում է . 1. Հաստատել՝ 1) շշալցված խմելու ջրին ներկայացվող պահանջները` համաձայն N 1 հավելվածի. 2) շշալցված խմելու ջրի որակի և անվտանգության չափորոշիչները` համաձայն N 2 հավելվածի: 2. Սույն որոշումը գործում է մինչև վերահսկողության ենթակա տվյալ ապրանքների վերաբերյալ Եվրասիական տնտեսական միության (ԵՏՄ) Տեխնիկական կանոնակարգի կիրառումը Հայաստանի Հանրապետությունում: 3. Սույն որոշումն ուժի մեջ է մտնում պաշտոնական հրապարակման օրվան հաջորդող տասներորդ օրը: Հայաստանի ՀանրապետությանՀայաստանի Հանրապետության վարչապետվարչապետ Հ. ԱբրահամյանՀ. Աբրահամյան 2014 թ. նոյեմբերի 12 Երևան Հա վել վա ծ N 1 Հա վել վա ծ N 1 ՀՀ կա ռա վա րությա ն 2014 թվա կա նի ՀՀ կա ռա վա րությա ն 2014 թվա կա նի հոկտ եմբ երի 30-ի N 1240հոկտ եմբ երի 30-ի N 1240-Ն որոշմա ն-Ն որոշմա ն ՇՇԱԼՑՎ ԱԾ ԽՄԵԼՈՒ ՋՐԻՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎ ՈՂ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸՇՇԱԼՑՎ ԱԾ ԽՄԵԼՈՒ ՋՐԻՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎ ՈՂ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ I. ԿԻՐԱՌՄԱՆ ՈԼՈՐՏ ԸI. ԿԻՐԱՌՄԱՆ ՈԼՈՐՏ Ը http://www.arlis.am/DocumentView.aspx?DocID=93842 1/17 https://pdf.arlis.am/93842 https://www.arlis.am 1. Սույն պահանջներով կարգավորվում են մարդկանց սպառման համար նախատեսված խմելու ջրին` տարայավորված շշերում, կոնտեյներներում, փաթեթներում (այսուհետ` շշալցված ջուր), ներկայացվող անվտանգության պահանջների հետ կապված հարաբերությունները: 2. Սույն որոշման գործողությունը չի տարածվում հանքային բնական ջրերի (բուժիչ, բուժիչ-սեղանի հանքային ջրերի) վրա: 3. Սանիտարահամաճարակային և հիգիենիկ պահանջների համապատասխանության նկատմամբ հետազոտությունների անցկացման ժամանակ հնարավոր է տիպային նմուշի (միևնույն արտադրողի կողմից արտադրված միևնույն անվանմամբ պատրաստի արտադրանքի նմուշ՝ արտադրանքի թողարկումը կանոնակարգող տեխնիկական պայմաններին և տեխնոլոգիական հրահանգին համապատասխան) առանձնացումը: II . ԸՆԴՀԱՆՈՒ Ր ԴՐՈՒ ՅԹ ՆԵՐII. ԸՆԴՀԱՆՈՒ Ր ԴՐՈՒ ՅԹ ՆԵՐ 4. Շշալցված ջրերի արտադրման ու իրացման գործընթացը թույլատրվում է հետևյալ փաստաթղթերի առկայությամբ՝ 1) շշալցված խմելու ջրի անվտանգությունը հիմնավորող. 2) Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված կարգով տրամադրված փաստաթուղթ. 3) սահմանված կարգով հաստատված և համաձայնեցված տեխնիկական պայմանները, տեխնոլոգիական հրահանգը և (կամ) ստանդարտացման փաստաթղթերը: 5. Սինթետիկ նյութերից պատրաստված տարողություններում շշալցված ջրերի պահման ժամկետներն ու ջերմաստիճանային պայմանները պետք է համապատասխանեն պատրաստի արտադրանքի վերաբերյալ նորմատիվ փաստաթղթերում նշված պահանջներին: 6. Չի թույլատրվում շշալցման համար նախատեսված խմելու ջրի մշակման ժամանակ քլոր պարունակող միջոցների կիրառումը. վարակազերծման գերադասելի մեթոդներ են օզոնացումն ու մշակման ֆիզիկական մեթոդները, մասնավորապես, ուլտրամանուշակագույն ճառագայթումը: 7. Շշալցված ջրեր արտադրողներն ապահովում են շշերի և (կամ) տարաների վարակազերծումը, ինչպես նաև համաճարակային առումով և, ըստ քիմիական կազմի, անվտանգությունը երաշխավորող ջրի վարակազերծումը կամ պահածոյացումը: 8. Թույլատրվում է շշալցման համար օգտագործել Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված պահանջներին համապատասխանող տարաներ` հաշվի առնելով դրանցում արտադրանքի առավելագույն պահման ժամկետները: III. ՇՇԱԼՑՎ ԱԾ ԽՄԵԼՈՒ ՋՐԻ ՈՐԱԿԻ ԿԱՐԳԵՐԻ ԴԱՍԱԿԱՐԳՈՒ ՄԸIII. ՇՇԱԼՑՎ ԱԾ ԽՄԵԼՈՒ ՋՐԻ ՈՐԱԿԻ ԿԱՐԳԵՐԻ ԴԱՍԱԿԱՐԳՈՒ ՄԸ 9. Կախված աղբյուրից՝ խմելու ջրերը դասակարգվում են` 1) ստորգետնյա ջրաղբյուրից ստացված (արտեզյան, մաքուր աղբյուրի, գրունտային). 2) մակերեսային ջրաղբյուրից ստացված (գետային, լճային, սառցային): 10. Կախված մշակման եղանակից՝ խմելու ջրերը դասակարգվում են` 1) մաքրված կամ հավելյալ մաքրված (ջրատար ցանցից). 2) լավորակված (լրացուցիչ հարստացված կենսականորեն անհրաժեշտ մակրո- և միկրոտարրերով): 11. Կախված կենտրոնական ջրամատակարարման համակարգի ջրերին ներկայացվող հիգիենիկ պահանջների նկատմամբ բարելավված ջրի որակից, ինչպես նաև լրացուցիչ բժշկակենսաբանական պահանջներից` շշալցված ջրերը դասակարգվում են՝ 1) առաջին կարգի` խմելու ջուր (անկախ ստացման աղբյուրից), որն անվտանգ է առողջության համար և՛ համաճարակային, և՛ ճառագայթային առումներով, ամբողջությամբ համապատասխանում է զգայորոշման ցուցանիշների բարձր չափորոշիչներին, ունի անվնաս քիմիական կազմ և կայուն պահպանում է խմելու ջրի բարձր որակը. 2) բարձր կարգի` խմելու ջուր` ինքնուրույն ստորգետնյա ջրաղբյուրներից, հուսալի պաշտպանված կենսաբանական և քիմիական աղտոտումից, որն ունի լավագույն որակ: Առաջին կարգի ջրերի համար բոլոր չափորոշիչների պահպանման ժամանակ բարձր կարգի խմելու ջուրը պետք է բավարարի մարդու ֆիզիոլոգիական կարիքները՝ ըստ հիմնական կենսաբանորեն անհրաժեշտ մակրո- և միկրոտարրերի պարունակության և ավելի խիստ չափորոշիչների` ըստ մի շարք զգայորոշման, ֆիզիկաքիմիական ցուցանիշների ու քիմիական կազմի: IV. ՇՇԱԼՑՎ ԱԾ ՋՐԵՐԻ ԱՆՎ Տ ԱՆԳՈՒ Թ ՅԱՆԸ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎ ՈՂ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸIV. ՇՇԱԼՑՎ ԱԾ ՋՐԵՐԻ ԱՆՎ Տ ԱՆԳՈՒ Թ ՅԱՆԸ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎ ՈՂ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ 12. Շշալցված ջրերը պետք է համապատասխանեն հիգիենիկ նորմատիվներին՝ արտադրության, փոխադրման, պահման ժամանակ, ինչպես նաև սահմանված ամբողջ պիտանիության ժամկետի ընթացքում: 13. Շշալցված ջրերի անվտանգության պահանջներն են` http://www.arlis.am/DocumentView.aspx?DocID=93842 2/17 1) բարենպաստ զգայորոշման հատկություններ. 2) անվնասակարություն՝ ըստ քիմիական կազմի (հիմնական աղային բաղադրիչների, վտանգավորության I, II և III դասերի ծանր մետաղների, թունավոր ոչ մետաղական տարրերի և հալոգենների, մարդու կողմից ստեղծված և բնական ծագում ունեցող օրգանական նյութերի պարունակություն). 3) համաճարակային առումով խմելու ջրի անվտանգություն (ըստ մանրէաբանական, վիրուսոլոգիական և մակաբուծաբանական ցուցանիշների). 4) ճառագայթային առումով խմելու ջրի անվտանգություն: 14. Շշալցված ջրերի մակրո- և միկրոտարրային կազմի ֆիզիոլոգիական լիարժեքությունը որոշվում է դրա համար սահմանված չափորոշիչներին համապատասխան: 15. Որպես շշալցված ջրերի պահածոյացնող նյութ` թույլատրվում է օգտագործել արծաթ, յոդ, ածխածնի երկօքսիդ: 16. Մանկական սննդի պատրաստման համար նախատեսված շշալցված ջրերը (երեխաների արհեստական կերակրման ժամանակ) պետք է համապատասխանեն նորմատիվային մեծություններին` ըստ բարձր կարգի ջրի հիմնական ցուցանիշների, ինչպես նաև հետևյալ լրացուցիչ պահանջներին` 1) չի թույլատրվում արծաթի, ածխածնի երկօքսիդի օգտագործումը՝ որպես պահածոյացնող նյութ. 2) ֆտորիդ իոնների պարունակությունը չպետք է գերազանցի 1 մգ/լ խտությունը. 3) յոդիդ իոնների պարունակությունը 0,04-0,06 մգ/լ խտության սահմաններում է. 4) մանկական սննդի պատրաստման համար նախատեսված՝ շշալցված ջրի լավորակումը, ըստ յոդի, պարտադիր չէ, քանի որ մանկական սնունդը հիմնականում կարգավորված է ըստ յոդի պարունակության: V. ՇՇԱԼՑՎ ԱԾ ՋՐԵՐԻ Փ ԱԹ ԵԹ ԱՎ ՈՐՄԱՆԸ, ՄԱԿՆՇՄԱՆԸ, Փ ՈԽԱԴՐՄԱՆԸ ԵՎ ՊԱՀՄԱՆԸV. ՇՇԱԼՑՎ ԱԾ ՋՐԵՐԻ Փ ԱԹ ԵԹ ԱՎ ՈՐՄԱՆԸ, ՄԱԿՆՇՄԱՆԸ, Փ ՈԽԱԴՐՄԱՆԸ ԵՎ ՊԱՀՄԱՆԸ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎ ՈՂ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸՆԵՐԿԱՅԱՑՎ ՈՂ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ 17. Խմելու ջուրը լցվում է սննդամթերքի հետ շփման համար նախատեսված նյութերից պատրաստված սպառողական տարաներ: 18. Շշալցված ջրի մակնշումը պարունակում է գործող նորմատիվ իրավական ակտերով սահմանված պահանջներին համապատասխանող տեղեկատվություն: Մանկական սննդի համար նախատեսված՝ շշալցված ջրի մակնշումը պարունակում է տեղեկատվություն շիշը բացելուց հետո ջրի օգտագործման պայմանների մասին: 19. Շշալցված ջրերի պահման և փոխադրման պայմանները համապատասխանում են սահմանված կարգով հաստատված պատրաստի արտադրանքի վերաբերյալ արտադրողի նորմատիվ փաստաթղթերում նշված պահանջներին: VI. ԽՄԵԼՈՒ ՋՐԻ ԵՎ ԴՐԱ ՀԻՄՔՈՎ ՊԱՏ ՐԱՍՏ Վ ԱԾ ԸՄՊԵԼԻՔՆԵՐԻ ՃԱՌԱԳԱՅԹ ԱՅԻՆVI. ԽՄԵԼՈՒ ՋՐԻ ԵՎ ԴՐԱ ՀԻՄՔՈՎ ՊԱՏ ՐԱՍՏ Վ ԱԾ ԸՄՊԵԼԻՔՆԵՐԻ ՃԱՌԱԳԱՅԹ ԱՅԻՆ ԱՆՎ Տ ԱՆԳՈՒ Թ ՅԱՆԸ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎ ՈՂ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸԱՆՎ Տ ԱՆԳՈՒ Թ ՅԱՆԸ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎ ՈՂ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ 20. Խմելու ջրում ռադիոնուկլիդների պարունակությունը պետք է լինի այնպես, որպեսզի խմելու ջրի սպառման հաշվին բնակչության ճառագայթման տարեկան չափը կազմի 0,1 մԶվ: 21. Խմելու ջրի որակի նախնական գնահատումը, ըստ ճառագայթային անվտանգության ցուցանիշների, կարող է տրվել ըստ տեսակարար գումարային ալֆա (Աα) և բետա (Աβ) ակտիվության: 22. Եթե Աα և Աβ մեծությունները ցածր են համապատասխանաբար 0,2 և 1 Բկ/կգ չափից, ապա ջրի հետագա հետազոտությունը պարտադիր չէ: 23. Նշված մակարդակները գերազանցելու դեպքում որոշվում է ջրում առանձին ռադիոնուկլիդների պարունակությունը: 24. Ջրում բնական և տեխնածին մի շարք տեսակի ռադիոնուկլիդների առկայություն հայտնաբերելու դեպքում կատարվում է հետևյալ պայմանը` Σ Աi / ՆՄi ≤1, որտեղ՝ 1) Աi`-ն ջրում i-ռադիոնուկլիդի տեսակարար ակտիվությունն է. 2) ԲԿ/կգ, ՆՄi `- ն Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 2014 թվականի հոկտեմբերի 30-ի N 1240-Ն որոշման N 2 հավելվածի N 7 աղյուսակով սահմանված համապատասխան ներգործության մակարդակներն են: 25. Սույն պահանջների 24-րդ կետում նշված դեպքում խմելու ջրի ճառագայթվածության նվազեցման միջոցառումներ չեն իրականացվում: 26. Սույն որոշման 24-րդ կետում նշված պայմանը չկատարելու դեպքում պետք է իրականացվեն խմելու ջրում ռադիոնուկլիդների պարունակության նվազեցման պաշտպանողական բնույթի միջոցառումները: Հայաստանի ՀանրապետությանՀայաստանի Հանրապետության կառավարության աշ խատակազմիկառավարության աշ խատակազմի ղեկավար-նախարարղեկավար-նախարար Դ. ՀարությունյանԴ. Հարությունյան http://www.arlis.am/DocumentView.aspx?DocID=93842 3/17 Հա վել վա ծ N 2 Հա վել վա ծ N 2 ՀՀ կա ռա վա րությա ն 2014 թվա կա նի ՀՀ կա ռա վա րությա ն 2014 թվա կա նի հոկտ եմբ երի 30-ի N 1240հոկտ եմբ երի 30-ի N 1240-Ն որոշմա ն-Ն որոշմա ն Չ Ա Փ Ո Ր Ո Շ Ի Չ Ն Ե ՐՉ Ա Փ Ո Ր Ո Շ Ի Չ Ն Ե Ր ՇՇԱԼՑՎ ԱԾ ԽՄԵԼՈՒ ՋՐԻ ՈՐԱԿԻ ԵՎ ԱՆՎ Տ ԱՆԳՈՒ Թ ՅԱՆ ՇՇԱԼՑՎ ԱԾ ԽՄԵԼՈՒ ՋՐԻ ՈՐԱԿԻ ԵՎ ԱՆՎ Տ ԱՆԳՈՒ Թ ՅԱՆ 1. Խմելու ջրի զգայորոշման հատկությունները որոշվում են N 1 աղյուսակով սահմանված նորմատիվներին, ինչպես նաև նույն աղյուսակով սահմանված ջրի զգայորոշման հատկությունների վրա ազդող հիմնական աղային բաղադրիչների պարունակության նորմատիվներին համապատասխան: Աղյուսակ N 1 Ցուցանիշները Չափի միավորը Շշալցված խմելու ջրի որակի նորմատիվները, ոչ ավելի Վնասակարության ցուցանիշը (ըստ օրգանիզմի վրա թունավոր ազդեցության` նորմավորված աղային կազմի ցուցանիշներ) առաջին կարգի բարձր կարգի ՕՐԳԱՆՈԼԵՊԼԻԿ ՀԱՏԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՉԱՓՈՐՈՇԻՉՆԵՐԸ 1) զգայորոշման ցուցանիշները Հոտ՝ 200C-ում բալ 0 0 զգբ Հոտ՝ մինչև 600C տաքացման դեպքում 1 0 Կողմնակի համ բալ 0 0 զգբ Գունավորություն աստիճան 5 5 զգբ Պղտորություն ՊՄՖ (պղտորության միավորը՝ ըստ ֆորմազինի) 1,0 0,5 զգբ Ջրածնային ցուցանիշ (pH), սահմաններում միավորներ 6,5-8,5 6,5 8,5 զգբ 2) աղային կազմի ցուցանիշները (ըստ ջրի զգայորոշման (զգայորոշման) հատկությունների վրա ազդեցության` աղային կազմի նորմավորված ցուցանիշներ) Քլորիդներ մգ/լ 250 150 զգբ http://www.arlis.am/DocumentView.aspx?DocID=93842 4/17 Սուլֆատներ մգ/լ 250 150 զգբ Ֆոսֆատներ (PO43- ) մգ/լ 3,5 3,5 զգբ 2. Ըստ քիմիական կազմի` ջրի վնասակարությունը որոշվում է նորմատիվներին համապատասխան՝ 1) աղային հիմնական բաղադրիչների պարունակության (N 2 աղյուսակ, «ա» ենթակետ). 2) վտանգավորության I, II և III դասերի ծանր մետաղների պարունակության (N 2 աղյուսակ, «բ» ենթակետ). 3) թունավոր ոչ մետաղական տարրերի և հալոգենների պարունակության (N 2 աղյուսակ, «գ», «դ» ենթակետեր). 4) մարդու կողմից ստեղծված և բնական ծագում ունեցող օրգանական նյութերի պարունակության` ըստ ընդհանրացված և առանձին ցուցանիշների (N 2 աղյուսակ, «ե» ենթակետ): Աղյուսակ N 2 Ցուցանիշները Չափի միավորը Շշալցված խմելու ջրի որակի նորմատիվները՝ ոչ ավելի Վնասակարության ցուցանիշը (ըստ օրգանիզմի վրա թունավոր ազդեցության` նորմավորված աղային կազմի ցուցանիշները) Վտանգավորության դասը 1 2 3 4 5 6 ՔԻՄԻԱԿԱՆ ԿԱԶՄԻ ԱՆՎՏԱՆԳՈՒԹՅԱՆ ՉԱՓՈՐՈՇԻՉՆԵՐԸ ա. աղային և գազային կազմի ցուցանիշները (ըստ օրգանիզմի վրա թունավոր ազդեցության` նորմավորված աղային կազմի ցուցանիշները)` Սիլիկատներ (ըստ Si) մգ/լ 10 10 ս-թ 2 Նիտրատներ (ըստ NO3-) մգ/լ 20 5 զգբ 3 Ցիանիդներ (ըստ CN-) մգ/լ 0,035 0,035 ս-թ 2 Ծծմբաջրածին (H2S) մգ/լ 0,003 0,003 զգբ 4 բ. թունավոր մետաղներ Ալյումինիում (Al) մգ/լ 0,2 0,1 ս-թ 2 Բարիում (Ba) մգ/լ 0,7 0,1 ս-թ 2 Բերիլիում (Be) մգ/լ 0,0002 0,0002 ս-թ 1 http://www.arlis.am/DocumentView.aspx?DocID=93842 5/17 Երկաթ (Fe, գումարային) մգ/լ 0,3 0,3 զգբ 3 Կադմիում (Cd, գումարային) մգ/լ 0,001 0,001 ս-թ 2 Կոբալտ (Co) մգ/լ 0,1 0,1 ս-թ 2 Լիթիում (Li) մգ/լ 0,03 0,03 ս-թ 2 Մանգան (Mn) մգ/լ 0,05 0,05 զգբ 3 Պղինձ (Cu, գումարային) մգ/լ 1,0 1,0 զգբ 3 Մոլիբդեն (Mo, գումարային) մգ/լ 0,07 0,07 ս-թ 2 Նատրիում (Na) մգ/լ 200 20 ս-թ 2 Նիկել (Ni, գումարային) մգ/լ 0,02 0,02 ս-թ 3 Սնդիկ (Hg, գումարային) մգ/լ 0,0005 0,0002 ս-թ 1 Սելեն (Se) մգ/լ 0,01 0,01 ս-թ 2 Արծաթ (Ag) մգ/լ 0,025 0,0025 ս-թ 3 Կապար (Pb, գումարային) մգ/լ 0,01 0,005 ս-թ 2 Ստրոնցիում (Sr2+) մգ/լ 7 7 ս-թ 2 Ծարիր (Sb) մգ/լ 0.005 0,005 ս-թ 2 Քրոմ (Cr6+) մգ/լ 0,05 0,03 ս-թ 3 (Zn2+) մգ/լ 5 3 զգբ 3 գ. թունավոր ոչ մետաղական տարրեր Բոր (B) մգ/լ 1 0,3 ս-թ 2 Արսեն (As) մգ/լ 0,01 0,006 ս-թ 2 http://www.arlis.am/DocumentView.aspx?DocID=93842 6/17 Օզոն (մնացորդային օզոնի պարունակության նկատմամբ հսկողությունն իրականացվում է խառնման խցից հետո` 12 րոպեից ոչ պակաս շփման ժամանակահատվածի ապահովմամբ) մգ/լ 0,1 0,1 զգբ 3 դ. հալոգեններ Բրոմիդ իոն մգ/լ 0,2 0,1 ս-թ 2 Քլոր մնացորդային՝ կապված (հետազոտությունը կատարվում է միայն շշալցված ջրից, որի աղբյուրը խմելու ջրի մատակարարման կենտրոնական համակարգերից ստացված խմելու ջուրն է) մգ/լ 0,1 0,1 զգբ 3 Քլոր մնացորդային՝ ազատ (հետազոտությունը կատարվում է միայն շշալցված ջրից, որի աղբյուրը խմելու ջրի մատակարարման կենտրոնական համակարգերից ստացված խմելու ջուրն է) մգ/լ 0,05 0,05 զգբ 3 ե. օրգանական աղտոտվածության ցուցանիշները Պերմանգանատային օքսիդացում մգO2/լ 3 2 - Ամոնիում և ամոնիում իոն մգ/լ 0,1 0,25 Նիտրիտներ (ըստ NO2-) մգ/լ 0,5 0,005 զգբ 2 Օրգանական ածխաջուր մգ/լ 10 5 - Մակերեսային ակտիվ նյութեր (ՄԱՆ), ամինաակտիվ մգ/լ 0,05 0,05 զգբ Նավթամթերքներ մգ/լ 0,05 0,05 զգբ Ֆենոլներ՝ ցնդող (գումարային) մկգ/լ 0,5 0,5 զգբ 4 http://www.arlis.am/DocumentView.aspx?DocID=93842 7/17 Քլորոֆորմ (հետազոտությունը կատարվում է միայն շշալցված ջրից, որի աղբյուրը խմելու ջրի մատակարարման կենտրոնական համակարգերից ստացված խմելու ջուրն է) մկգ/լ 60 1,0 ս-թ 2 Բրոմոֆորմ (հետազոտությունը կատարվում է միայն շշալցված ջրից, որի աղբյուրը խմելու ջրի մատակարարման կենտրոնական համակարգերից ստացված խմելու ջուրն է) մկգ/լ 20 1,0 ս-թ 2 Երկբրոմքլորմեթան (հետազոտությունը կատարվում է միայն շշալցված ջրից, որի աղբյուրը խմելու ջրի մատակարարման կենտրոնական համակարգերից ստացված խմելու ջուրն է) մկգ/լ 10 1,0 ս-թ 2 Բրոմերկքլորմեթան (հետազոտությունը կատարվում է միայն շշալցված ջրից, որի աղբյուրը խմելու ջրի մատակարարման կենտրոնական համակարգերից ստացված խմելու ջուրն է) մկգ/լ 10 1,0 ս-թ 2 Չորսքլորային ածխաջուր (հետազոտությունը կատարվում է միայն շշալցված ջրից, որի աղբյուրը խմելու ջրի մատակարարման կենտրոնական համակարգերից ստացված խմելու ջուրն է) մկգ/լ 2,0 1,0 ս-թ 2 Ֆորմալդեհիդ մկգ/լ 25 25 ս-թ 2 Բենզ(ա)պիրեն մկգ/լ 0,005 0,001 ս-թ 2 Երկ (2-էթիլհեքսիլ)ֆտալատ մկգ/լ 6,0 0,1 ս-թ 2 Հեքսաքլորբենզոլ մկգ/լ 0,2 0,2 ս-թ 2 Լինդան (ՀՔՑՀ-ի ա- իզոմեր) մկգ/լ 0,5 0,2 ս-թ 1 2,4-Դ մկգ/լ 1,0 1,0 ս-թ 2 Հեպտաքլոր մկգ/լ 0,05 0,05 ս-թ 2 http://www.arlis.am/DocumentView.aspx?DocID=93842 8/17 ԴԴՏ (իզոմերների գումար) մկգ/լ 0,5 0,5 ս-թ 2 Ատրազին մկգ/լ 0,2 0,2 ս-թ 2 Սիմազին մկգ/լ 0,2 0,2 զգբ 2 զ. թունավորության համալիր ցուցանիշները (հաշվարկվում է հետևյալ բանաձևով` ∑=Պ1/ՍԹԽ1+Պ2/ՍԹԽ2+Պվ/ՍԹԽվ, որտեղ Պ-ն ` շշալցված խմելու ջրում տվյալ նյութի պարունակությունն է` արտահայտված մգ/լ, կամ մկգ/լ ՍԹԽ-ն` շշալցված ջրում այդ նյութի սահմանային թույլատրելի խտությունն է` հաշվի առնելով ջրի կարգը, արտահայտված մգ/լ, կամ մկգ/լ Խորհուրդ տրվող մեծությունը կազմում է ∑<= 1։ )` Ըստ NO2 և NO3 գումարի Միավոր ները <= 1 <= 1 - Ըստ եռհալոմեթանների գումարի Միավոր ները <= 1 <= 1 - 3. Խմելու ջրի որակը գնահատվում է N 3 աղյուսակով սահմանված ճառագայթային անվտանգության ցուցանիշներին համապատասխան. Աղյուսակ N 3 Ցուցանիշները Չափի միավորը Շշալցված խմելու ջրի որակի նորմատիվները՝ ոչ ավելի Վնասակարության ցուցանիշը (նյութի վնասակարության սահմանափակող մեծությունը, ըստ որի սահմանվում են «ս-թ» (սանիտարաթունաբանական) և «զգբ» (զգայորոշման) նորմատիվները) առաջին կարգի բարձր կարգի Ճառագայթային անվտանգության ցուցանիշներ Տեսակարար գումարային ալֆա ճառագայթային ակտիվություն Բկ/լ 0,2 0,2 ճառագայթ. Տեսակարար գումարային բետա ճառագայթային ակտիվություն Բկ/լ 1 1 ճառագայթ. 4. Համաճարակային առումով անվտանգությունը որոշվում է մանրէաբանական և մակաբուծաբանական ցուցանիշներին համապատասխան. Աղյուսակ N 4 Ցուցանիշները Շշալցված ջրերի որակի նորմատիվները http://www.arlis.am/DocumentView.aspx?DocID=93842 9/17 առաջին կարգի բարձր կարգի 1) մանրէաբանական ցուցանիշներ Մանրէների ընդհանուր թիվը (ՄԸԹ)՝ 370C ջերմաստիճանում 20 ԳԱՄ/1 մլ, ոչ ավելի 20 ԳԱՄ/1 մլ, ոչ ավելի Մանրէների ընդհանուր թիվը (ՄԸԹ)՝ 220C ջերմաստիճանում 100 ԳԱՄ/1 մլ, ոչ ավելի 100 ԳԱՄ/1 մլ, ոչ ավելի Ընդհանուր կոլիձև մանրէներ ԳԱՄ-երի բացակայություն 300 մլ-ում ԳԱՄ-երի բացակայություն 300 մլ-ում Ջերմատոլերանտ կոլիձև մանրէներ ԳԱՄ-երի բացակայություն 300 մլ-ում ԳԱՄ-երի բացակայություն 300 մլ-ում Գլյուկոզդրական կոլիձև մանրէներ ԳԱՄ-երի բացակայություն 300 մլ-ում ԳԱՄ-երի բացակայություն 300 մլ-ում Սուլֆիտվերականգնող կլոստրիդիումների սպորներ ԳԱՄ-երի բացակայություն 20 մլ-ում ԳԱՄ-երի բացակայություն 20 մլ-ում Pseudomonas aeruginosa բացակայություն 1000 մլ-ում բացակայություն 1000 մլ-ում 2) վիրուսոլոգիական ցուցանիշներ Կոլիֆագեր ԳԱՄ-երի բացակայություն 1000 մլ-ում ԳԱՄ-երի բացակայություն 1000 մլ-ում 3) մակաբուծաբանական ցուցանիշներ Կրիպտոսպորիդիումների օցիստեր բացակայություն 50 լ-ում բացակայություն 50 լ-ում Լյամբլիաների ցիստեր բացակայություն 50 լ-ում բացակայություն 50 լ-ում Հելմինտների ձվեր բացակայություն 50 լ-ում բացակայություն 50 լ-ում 5. Մակրո- և միկրոտարրային կազմի ֆիզիոլոգիական լիարժեքությունը որոշվում է N 5 աղյուսակով սահմանված նորմատիվներին համապատասխան: Աղյուսակ N 5 http://www.arlis.am/DocumentView.aspx?DocID=93842 10/17 Ցուցանիշները Չափի միավորը Խմելու ջրի ֆիզիոլոգիական լիարժեքության նորմատիվները, սահմաններում Շշալցված խմելու ջրի որակի նորմատիվները առաջին կարգի բարձր կարգի 1 2 3 4 5 Ընդհանուր հանքայնացում (չոր մնացորդ) մգ/լ 100-1000 50-1000 200-500 Կոշտություն մգ- էկվ/լ 1,5-7 7-ից ոչ ավելի 1,5-7 Հիմնայնություն մգ- էկվ/լ 0,5-6,5 6,5-ից ոչ ավելի 0,5-6,5 Կալցիում (Ca) մգ/լ 25-130 (հաշվարկային՝ ելնելեվ 7 մգ-էկվ/լ. առավելագույն թույլատրելի կոշտությունից և հաշվի առնելով մագնեզիումի պարունակության նվազագույն անհրաժեշտ մակարդակը` կալցիումի պարունակության առավելագույն թույլատրելի մակարդակը հաշվարկելիս և հակառակը) 130-ից ոչ ավելի 25-80 Մագնեզիում (Mg) մգ/լ 5-65 (հաշվարկային՝ ելնելով 7 մգ-էկվ/լ. առավելագույն թույլատրելի կոշտությունից և հաշվի առնելով մագնեզիումի պարունակության նվազագույն անհրաժեշտ մակարդակը` կալցիումի պարունակության առավելագույն թույլատրելի մակարդակը հաշվարկելիս և հակառակը) 65-ից ոչ ավելի 5-50 Կալիում (K) մգ/լ - 20-ից ոչ ավելի 2-20 Բիկարբոնատներ (HCO3-) մգ/լ 30-400 400-ից ոչ ավելի 30-400 Ֆտորիդ-իոն (F) մգ/լ 0,5-1,5 1,5-ից ոչ ավելի 0,6-1,2 http://www.arlis.am/DocumentView.aspx?DocID=93842 11/17 Յոդիդ-իոն (J) մկգ/լ 10-125 125-ից ոչ ավելի (ջրի յոդացումը ՍԹԽ-ի մակարդակով թույլատրվում է յոդացված աղի հաշվին յոդի պակասի կանխարգելման բացակայության դեպքում` յոդիդ իոնների օրական թույլատրելի չափի պահպանման պայմանով` նկատի ունենալով շրջակա միջավայրից օրգանիզմ մտնող իոնների գումարը) 40-60 ( ջրի յոդացումը 40-60 մկգ/լ մակարդակով թույլատրվում է որպես յոդի պակասի զանգվածային կանխարգելման եղանակ այլ կանխարգելիչ միջոցների կիրառման հետ համատեղ) 6. Որպես պահածոյացնող նյութեր՝ թույլատրվում են N 6 աղյուսակով սահմանված հակազդակները. Աղյուսակ N 6 Պահածոյացնող նյութերը Չափի միավորը Խմելու ջրում սահմանային թույլատրելի խտությունը Շշալցված խմելու ջրի որակի նորմատիվները, ոչ ավելի առաջին կարգի բարձր կարգի Արծաթ (Ag) մգ/լ 0,05 0,025 0,0025 Յոդ (J) մգ/լ 0,125 0,06 0,06 Ածխածնի երկօքսիդ (CO2 ) % 0,4 (0,4 մգ/լ-ից ավելի պարունակությունը թույլատրվում է սպառողական տարայի վրա ածխածնի երկօքսիդի պարունակությունը նշելու դեպքում) 0,4 0,2 7. Ներգործության մակարդակների (ՆՄ) չափերը (Բկ/կգ), ըստ խմելու ջրում առանձին ռադիոնուկլիդների պարունակության, սահմանված են N 7 աղյուսակով. Աղյուսակ N 7 Նուկլիդ ՆՄ, Բկ/կգ Նուկլիդ ՆՄ Բկ/կգ H-3 7600 Tc-97 2000 Be-7 4900 Tc-97m 250 C-14 240 Tc-99 210 http://www.arlis.am/DocumentView.aspx?DocID=93842 12/17 Na-22 43 Ru-97 910 P-32 57 Ru-103 190 P-33 570 Ru-106 20 S-35 178 Rh-105 370 Cl-36 150 Pd-103 720 Ca-45 190 Ag-105 290 Ca-47 86 Ag-110m 49 Sc-46 91 Ag-111 110 Sc-47 250 Cd-109 69 Sc-48 81 Cd-115 98 V-48 69 Cd-115m 42 Cr-51 3600 In-111 470 Mn-51 1500 In-114m 33 Mn-52 76 Sn-113 190 Mn-53 4600 Sn-125 44 Mn-54 193 Sb-122 81 Fe-55 420 Sb-124 55 Fe-59 76 Sb-125 120 Co-56 55 Te-123m 86 Co-57 650 Te-127 810 Co-58 190 Te-127m 60 http://www.arlis.am/DocumentView.aspx?DocID=93842 13/17 Co-60 40 Te-129 2100 Ni-59 2200 Te-129m 46 Ni-63 910 Te-131 1600 Zn-65 35 Te-131m 72 Ge-71 11400 Te-132 36 As-73 530 I-123 650 As-74 110 I-125 9,1 As-76 86 I-126 4,7 As-77 340 I-129 1,3 Se-75 53 I-130 69 Br-82 250 I-131 6,2 Rb-86 49 Cs-129 2300 Sr-85 240 Cs-131 2400 Sr-89 53 Cs-132 270 Sr-90 4,9 Cs-134 7,2 Y-90 51 Cs-135 69 Y-91 57 Cs-136 46 Zr-93 120 Cs-137 11 Zr-95 140 Cs-138 1500 Nb-93m 1100 Ba-131 300 Nb-94 81 Ba-140 53 http://www.arlis.am/DocumentView.aspx?DocID=93842 14/17 Nb-95 240 La-140 69 Mo-93 44 Ce-139 530 Mo-99 220 Ce-141 190 Tc-96 120 Ce-143 120 Ce-144 26 Th-231 400 Pr-143 110 Th-232 0,60 Nd-147 120 Th-234 40 Pm-147 530 U-230 2,5 Pm-149 140 U-231 490 Sm-151 1400 U-232 0,42 Sm-153 190 U-233 2,7 Eu-152 98 U-234 2,8 Eu-154 69 U-235 2,9 Eu-155 430 U-236 2,9 Gd-153 510 U-237 180 Tb-160 86 U-238 3,0 Er-169 370 Pa-230 150 Tm-171 1200 Pa-231 0,19 Yb-175 310 Pa-233 160 Ta-182 91 Np-237 1,3 W-181 1800 Np-239 170 http://www.arlis.am/DocumentView.aspx?DocID=93842 15/17 W-185 310 Pu-236 1,6 Re-186 91 Pu-237 1400 Os-185 270 Pu-238 0,60 Os-191 240 Pu-239 0,55 Os-193 170 Pu-240 0,55 Ir-190 110 Pu-241 29 Ir-192 98 Pu-242 0,57 Pt-191 400 Pu-244 0,57 Pt-193m 300 Am-241 0,69 Au-198 140 Am-242 460 Au-199 310 Am-242m 0,72 Hg-197 600 Am-243 0,69 Hg-203 72 Cm-242 14 Tl-200 690 Cm-243 0,91 Tl-201 1400 Cm-244 1,1 Tl-202 300 Cm-245 0,65 Tl-204 110 Cm-246 0,65 Pb-203 570 Cm-247 0,72 Pb-210 0,20 Cm-248 0,18 Bi-206 72 Bk-249 240 Bi-207 110 Cf-246 42 http://www.arlis.am/DocumentView.aspx?DocID=93842 16/17 Bi-210 110 Cf-248 4,9 Po-210 0,11 Cf-249 0,39 Ra-223 1,4 Cf-250 0,86 Ra-224 2,1 Cf-251 0,38 Ra-225 1,4 Cf-252 1,5 Ra-226 0,49 Cf-253 98 Ra-228 0,20 Cf-254 0,34 Th-227 16 Es-253 22 Th-228 1,9 Es-254 4,9 Th-229 0,28 Es-254m 33 Th-230 0,65 Հայաստանի ՀանրապետությանՀայաստանի Հանրապետության կառավարության աշ խատակազմիկառավարության աշ խատակազմի ղեկավար-նախարարղեկավար-նախարար Դ. ՀարությունյանԴ. Հարությունյան http://www.arlis.am/DocumentView.aspx?DocID=93842 17/17