Regulation No. 573 date 3.10.2018 approving rules and rules of procedure regarding natural gas sector oversight functions of the ministry responsible for energy

1. Mbikëqyrja e zbatimit të dispozitave të ligjit të inspektoratit shtetëror përgjegjës për sektorin e nr. 102/2015, “Për sektorin e gazit natyror”, në gazit natyror. aktivitetet, instalimet dhe pajisjet e sektorit të 6. Ministria përgjegjëse për sektorin e energjisë gazit natyror kryhet nga ministria përgjegjëse për përcakton formën dhe përmbajtjen e certifikatës së energjinë, me përjashtim të akteve dhe lejes profesionale përkatëse, në përputhje me kompetencave rregullatore të Entit Rregullator të përcaktimet e vendimit nr. 551, datë 18.6.2015, të Energjisë.

2. Ministria e realizon funksionin e saj mbikëqyrës nëpërmjet strukturave të saj Këshillit të Ministrave, “Për miratimin e kritereve a) Përcaktimin e kushteve tekniko- teknologjike dhe të procedurave për pajisjen me certifikatën e për lidhjen e objekteve të shpërndarjes së gazit, të lejes profesionale për veprimtaritë studimore- pajisjeve dhe impianteve; projektuese dhe zbatuese për kërkimin, prodhimin, b) Hermetizimin dhe mbajtjen e presionit të përpunimin, transportimin, depozitimin dhe gazit; tregtimin e lëndëve hidrokarbure”, si dhe miraton c) Operimin e sistemit të shpërndarjes së gazit kartën e identifikimit për inspektorin që kryen natyror; inspektim në sektorin e gazit. ç) Respektimin e parimit të transparencës dhe III. Mbikëqyrja dhe inspektimi në ndërtimin dhe mungesës së diskriminimit në sistemet e operimin e infrastrukturës në sektorin e gazit tubacioneve dhe sistemit të informacionit në natyror, si dhe në operatorët që kryejnë infrastrukturën e shpërndarjes së gazit natyror; veprimtari në sektorin e gazit natyror d) Shpërndarjen e sigurt të gazit natyror;

1. Mbikëqyrja dhe inspektimi mbulojnë dh) Funksionimin, mirëmbajtjen dhe zbatimin e dispozitave të ligjit nr. 102/2015, “Për modernizimin e sistemit të shpërndarjes; sektorin e gazit natyror”, rregulloret, rregullat e) Zbatimin e rregullave e të standardeve në teknike dhe procedurat përkatëse, të përcaktuara veprimtarinë që kryen; sipas dispozitave të këtij ligji, të cilat kanë të bëjnë ë) Kryerjen e kontrollit teknik në instalimet e me kryerjen e aktivitetit të gazit:, projektimin, shpërndarjes, në përputhje me rregullat teknike ndërtimin, mirëmbajtjen dhe shfrytëzimin e dhe Kodin e Rrjetit, që u referohet ndërtimit, objekteve të gazit, të pajisjeve e linjave, përfshirë mirëmbajtjes dhe përdorimit të instalimeve. edhe linjat direkte, si dhe mbikëqyrjen e cilësisë së 4. Ministria do të ushtrojë funksionin gazit të shpërndarë për konsumatorët. mbikëqyrës në operatorin e magazinimit të gazit

2. Ministria do të ushtrojë funksionin natyror për përgjegjësitë e mëposhtme: mbikëqyrës në operatorin e transmetimit të gazit a) Presionin dhe kontrollin e sasisë në dy natyror për përgjegjësitë e mëposhtme: ciklet e punës; a) Përcaktimin e kushteve tekniko-teknologjike b) Funksionimin e magazinave të gazit natyror; për lidhjen e objekteve të transportit të gazit, të c) Koordinimin e operacioneve në terren me pajisjeve dhe impianteve; operatorin e sistemit të transportit; b) Hermetizimin dhe mbajtjen e presionit të ç) Monitorimin dhe sigurimin e disponueshmë- gazit natyror; risë funksionale të sipërfaqes dhe pjesës c) Operimin e sistemit të transportit të gazit nëntokësore të ruajtjes së gazit; natyror; d) Respektimin e kodit në operacionet për ç) Koordinimin e operacioneve në terren, mbi qasjen e palëve të treta në kapacitetet magazinuese; bazën e një rregulloreje të miratuar nga ministri; dh) Shfrytëzimin racional të kapacitetit d) Monitorimin e disponueshmërisë teknike e magazinues; funksionale të transportit, duke përfshirë programin e) Kryerjen e kontrollit teknik në depozitat e kohor për modernizimin e sistemit të transportit; magazinimit nëntokësor të gazit natyror, në dh) Sigurimin e sistemit të transportit për përputhje me rregullat teknike që u referohen dëmet që mund të shkaktohen në palët e treta; ndërtimit, mirëmbajtjes dhe përdorimit të instalimeve. e) Përdorimin, mirëmbajtjen dhe përmirësimin 5. Ministria do të ushtrojë funksionin e sistemit të monitorimit e të operimit të sistemit mbikëqyrës në operatorin e terminalit të gazit të gazit natyror, në zbatim të rregullave dhe natyror të lëngëzuar për përgjegjësitë e mëposhtme: standardeve në fuqi; a) Funksionimin e depozitave e të instalimeve të ë) Kryerjen e kontrollit teknik në instalimet e ngarkim-shkarkimit dhe gazifikimit të gazit natyror transmetimit, në përputhje me rregullat teknike të lëngëzuar; dhe Kodin e Rrjetit, që u referohet ndërtimit, b) Presionin dhe kontrollin e sasisë në dy ciklet e mirëmbajtjes dhe përdorimit të instalimeve. punës;

3. Ministria do të ushtrojë funksionin c) Koordinimin e operacioneve në terren me mbikëqyrës në operatorin e shpërndarjes së gazit operatorin e sistemit të transportit; natyror për përgjegjësitë e mëposhtme: ç) Monitorimin dhe sigurimin e disponueshmë- risë funksionale të depozitave dhe infrastrukturës ankese të bërë për çështje që janë në kompetencë të bregdetare të ngarkimit e shkarkimit të gazit autoriteteve të inspektimit. natyror të lëngëzuar; V. Roli dhe përgjegjësitë e strukturës d) Respektimin e kodit në operacionet për përgjegjëse për sektorin e gazit në ministri në qasjen e palëve të treta në kapacitetet depozituese mbikëqyrjen dhe inspektimin e ndërtimit e të dhe të ngarkim-shkarkimit; operimit të infrastrukturës në sektorin e gazit dh) Shfrytëzimin racional të kapacitetit të natyror, si dhe të subjekteve që kryejnë terminalit të gazit natyror të lëngëzuar; aktivitet në sektorin e gazit natyror e) Kryerjen e kontrollit teknik në terminalin dhe 1. Struktura përgjegjëse për sektorin e gazit në instalimet bregdetare të gazit natyror të lëngëzuar, ministri kryen mbikëqyrje në subjektet dhe në përputhje me rregullat teknike që u referohen personat që kanë të bëjnë me kryerjen e aktivitetit të ndërtimit, mirëmbajtjes e përdorimit të terminalit gazit: projektimin, ndërtimin, mirëmbajtjen dhe dhe instalimet bregdetare të gazit natyror të shfrytëzimin e objekteve të gazit, të pajisjeve e lëngëzuar. linjave, përfshirë edhe linjat direkte, si dhe IV. Procedurat në realizimin e funksionit mbikëqyrjen e cilësisë së gazit të shpërndarë për mbikëqyrës të ministrisë dhe inspektoratit konsumatorët, në lidhje me zbatimin e rregulloreve e shtetëror përgjegjës për sektorin e gazit natyror akteve, për rregullat teknike dhe procedurat

1. Gjatë kryerjes së mbikëqyrjes, ministria dhe/ përkatëse në objektet dhe instalimet që shërbejnë ose inspektorati shtetëror përgjegjës për gazin, për transportin, shpërndarjen dhe depozitimin e nëpërmjet kryeinspektorit, zbatojnë procedurat e gazit natyror, si dhe të terminaleve të gazit natyror të parashikuara në ligjin nr. 10433, datë 16.6.2011, lëngëzuar, por edhe të objekteve të tjera të gazit, në “Për inspektimin në Republikën e Shqipërisë”. përputhje me përcaktimet e këtij vendimi dhe

2. Në rastet kur parregullsitë dhe mangësitë e rregulloret përkatëse, të miratuara nga organet konstatuara, që janë identifikuar gjatë mbikëqyrjes përkatëse, në zbatim të dispozitave të ligjit nr. së shoqërive që kryejnë veprimtari gazi të 102/2015, “Për sektorin e gazit natyror”. rregulluara, nuk janë eliminuar brenda afatit të 2. Objekti i mbikëqyrjes dhe inspektimit përcaktuar, ministria i kërkon Entit Rregullator të përfshin zbatimin e dispozitave të parashikuara Energjisë që të fillojë procedurën për heqjen e në këtë vendim, në ligjin nr. 102/2015, “Për licencës, sipas përcaktimeve të ligjit nr. 102/2015, sektorin e gazit natyror”, aktet nënligjore, “Për sektorin e gazit natyror”. rregullat teknike dhe procedurat përkatëse, të

3. Ministri, në bashkëpunim me ministrat e tjerë, nxjerra në bazë dhe për zbatim të këtij ligji, si urdhëron kryerjen e inspektimeve të kombinuara, dhe specifikimet teknike dhe normat e cilësisë, në në rastet kur: lidhje me performancën e veprimtarive të gazit a) Është e nevojshme për të eliminuar një rrezik nga ana e subjekteve që kryejnë veprimtari gazi, të menjëhershëm për jetën, shëndetin dhe pronën e subjekteve të sektorit publik dhe shfrytëzuesve të qytetarëve; sistemit të gazit. b) Është e nevojshme të merren masa urgjente, 3. Gjatë mbikëqyrjes, nëpunësit shtetërorë të që nuk mund të shtyhen; njësisë përgjegjëse për sektorin e gazit, për c) Është e nevojshme, për shkak të kryerjen e detyrave të caktuara, mund të kompleksitetit të mbikëqyrjes apo për rëndësinë e angazhojnë ekspertë nga organet dhe institucionet eliminimit të defekteve; që kanë kualifikimin dhe eksperiencën e duhur në ç) Është e nevojshme për të kryer auditimin e aktivitetin për projektimin, ndërtimin dhe shoqërive të gazit; operimin e linjave e të instalimeve të sektorit të d) Konsiderohet se mbikëqyrja e kombinuar gazit natyror. mund të kryhet më shpejt dhe me kosto më të ulët VI. Roli dhe përgjegjësitë e inspektoratit për të dyja palët, që janë subjekt i mbikëqyrjes dhe i shtetëror, përgjegjës për sektorin e gazit, nën kontrollit të inspektorëve; mbikëqyrjen dhe inspektimin e ndërtimit e të dh) Është e nevojshme që të rishqyrtohen operimit të infrastrukturës në sektorin e gazit përfundimet e një inspektimi apo çdo nisme ose natyror, si dhe të subjekteve që kryejnë aktivitet në sektorin e gazit natyror

1. Inspektorati shtetëror përgjegjës për a) Nëse leja e ndërtimit dhe e operimit të sektorin e gazit kryen inspektimin e objekteve infrastrukturës së gazit natyror është marrë në për transportin, shpërndarjen dhe depozitimin e pajtim me nenin 11, të ligjit nr. 102/2015, “Për gazit natyror, si dhe të terminaleve të gazit sektorin e gazit natyror”; natyror të lëngëzuar, por edhe të objekteve të b) Nëse miratimi i organit përkatës për tjera të gazit, nëpërmjet lëshimit të një urdhri punimet ndërtimore është përfituar në përputhje inspektimi dhe në përputhje me përcaktimet e me legjislacionin për objektet e ndërtimit; këtij vendimi, të ligjit nr. 102/2015, “Për sektorin e c) Nëse është përgatitur dokumentacioni gazit natyror”, dhe të rregullores së miratuar nga teknik për vendosjen e pajisjeve dhe instalimeve të ministri. gazit;

2. Objekti i këtij inspektimi përfshin zbatimin e ç) Nëse instalimi dhe testimi i pajisjeve të dispozitave të parashikuara në këtë vendim, të gazit është kryer në përputhje me ligjin dhe akteve nënligjore për rregullat teknike përkatëse, rregullat teknike përkatëse; në lidhje me performancën e veprimtarive të d) Nëse subjektet në sektorin e gazit, në gazit nga ana e subjekteve që kryejnë veprimtari funksionimin e tyre, plotësojnë kushtet e gazi, subjekteve të sektorit publik dhe përcaktuara nga ligji nr. 102/2015, “Për sektorin e shfrytëzuesve të sistemit të gazit. gazit natyror”, në lidhje me kryerjen e këtyre

3. Kushtet, procedurat për vendosjen e veprimtarive; gjobave dhe masa konkrete për çdo shkelje dh) Nëse instalimet në sektorin e gazit zbatohen në përputhje me pikën 3, të nenit 106, të mbahen brenda parametrave teknikë gjatë ligjit nr. 102/2015, “Për sektorin e gazit natyror”, funksionimit të tyre dhe janë të kontrolluara dhe përcaktohen në rregulloren e miratuar nga rregullisht e të testuara në përputhje me rregullat ministri. teknike dhe standardet;

4. Gjatë inspektimit, inspektorati shtetëror e) Nëse personat që veprojnë në instalimet e përgjegjës për sektorin e gazit, për kryerjen e gazit dhe personat që punojnë në mirëmbajtjen e detyrave të caktuara mund të angazhojë ekspertë tyre plotësojnë kushtet e përcaktuara për këto nga organet dhe institucionet e tjera, që kanë veprimtari dhe kanë dëshmitë përkatëse; kualifikimin dhe eksperiencën e duhur në ë) Nëse cilësia e gazit natyror të furnizuar aktivitetin për projektimin, ndërtimin dhe operimin e është në përputhje me standardet e miratuara. linjave e të instalimeve të sektorit të gazit natyror. 4. Inspektori nuk mund të marrë pjesë në VII. Të drejtat dhe detyrimet e inspektorit përgatitjen e dokumentacionit teknik dhe në për inspektim në sektorin e gazit natyror kryerjen e kontrollit teknik të dokumentacionit

1. Inspektori në sektorin e gazit kryen teknik për objektet, për të cilat ai/ajo është inspektim të objekteve për transportin, përgjegjës për kryerjen e inspektimit, nuk mund të shpërndarjen dhe depozitimin nëntokësor të gazit marrë pjesë në punimet në objektet në të cilat natyror, si dhe të terminaleve të gazit natyror të ai/ajo do të kryejë inspektime dhe nuk mund të lëngëzuar e të objekteve të tjera të gazit natyror, kryejë mbikëqyrjen e ekspertëve për veprat në në përputhje me autoritetin që u jepet sipas ligjit objektet në të cilat ai/ajo kryen inspektimin. nr. 102/2015, “Për sektorin e gazit natyror”, dhe VIII. Autorizimi i inspektimeve ligjit nr. 10433, datë 16.6.2011, “Për inspektimin Autorizimi i inspektimeve për mbikëqyrjen në Republikën e Shqipërisë”. dhe inspektimin e aktiviteteve të ndërtimit e të

2. Inspektori për sektorin e gazit natyror operimit të infrastrukturës në sektorin e gazit kryen, gjithashtu, inspektimin e objekteve e të natyror, si dhe të subjekteve që operojnë në instalimeve të sektorit të gazit, në rastet e sektorin e gazit natyror realizohet në përputhje parashikuara nga ligji nr. 102/2015, “Për sektorin e me dispozitat e ligjit nr. 10433, datë 16.6.2011, gazit natyror”, dhe nga ky vendim. “Për inspektimin në Republikën e Shqipërisë”, si

3. Inspektori për sektorin e gazit natyror ka të dhe të këtij vendimi. drejtë dhe është i detyruar që, në proceset dhe IX. Detyrimet e subjekteve që ndërtojnë e aktivitetet e këtij sektori të inspektojë: shfrytëzojnë infrastrukturën në sektorin e gazit natyror dhe janë operatorë në transmetimin, shpërndarjen e depozitimin nëntokësor të gazit natyror, si dhe në terminalet e gazit 1. Nëse inspektori nga inspektorati shtetëror natyror të lëngëzuar përgjegjës për sektorin e gazit, gjatë kryerjes së

1. Subjekti, që kryen veprimtari të gazit inspektimit identifikon se dispozitat e ligjit nr. natyror dhe/ose çdo person tjetër juridik në 102/2015, “Për sektorin e gazit natyror”, të këtij aktivitetet e gazit natyror është i detyruar të vendimi, të rregulloreve të tjera, rregullave, sigurojë mbikëqyrje dhe inspektim të papenguar standardeve, specifikimeve teknike dhe normave për përfaqësuesit e strukturës së gazit në ministri të cilësisë nuk kanë qenë në përputhje me apo të inspektorëve të inspektoratit shtetëror përcaktimet dhe vlerat përkatëse ose janë zbatuar përgjegjës për gazin, t’i lejojë atë/ata për të hyrë në në mënyrë të papërshtatshme, miraton një objektet dhe t’u vërë në dispozicion të gjitha vendim, me anë të të cilit: informatat e nevojshme, dokumentet dhe raportet a) Urdhëron riparimin e mangësive të e nevojshme për realizimin e mbikëqyrjes e të identifikuara, të cilat ndikojnë negativisht në inspektimit. funksionimin e impianteve e të pajisjeve dhe

2. Subjektet që kryejnë veprimtari të gazit dhe përcakton afatin për këtë riparim; përdoruesit e sistemit të gazit janë të detyruar të b) Ndalon përdorimin e objektit, të impiantit, veprojnë sipas kërkesës apo urdhrit të lëshuar pajisjes ose instalimit, kur subjekti nuk ka arritur të nga autoriteti inspektues, i përcaktuar në kreun riparojë parregullsitë e identifikuara brenda afatit VI të këtij vendimi dhe, në veçanti, duhet: të caktuar; a) Të mundësojnë kryerjen e mbikëqyrjes dhe c) Ndalon përdorimin ose ndërtimin e objektit, inspektimit; të impiantit, pajisjes ose instalimit derisa b) Të sigurojnë informacion për dokumentet parregullsitë e identifikuara të jenë riparuar. dhe të dhënat e nevojshme për mbikëqyrjen; 2. Në rast të përsëritjes së shkeljeve, sipas c) Të sigurojnë kushtet e nevojshme për pikës 1 të këtij neni, inspektori propozon përcaktim të gjendjes faktike; vendosjen e sanksioneve, sipas përcaktimeve të ç) Të mundësojnë, në afatin e përcaktuar, shkronjës “b”, të pikës 1, të nenit 106, të ligjit nr. aksesin në objektet, produktet ose çfarëdo 102/2015, “Për sektorin e gazit natyror”. dokumentesh të tjera, që janë objekt i inspektimit; 3. Inspektorati njofton ministrinë për shkeljet, d) Të ndërpresin veprimtarinë gjatë mbikëqyrjes sipas pikave 1 e 2 të këtij kreu, informon Entin apo inspektimit, në bazë të kërkesës me shkrim Rregullator të Energjisë për vendimin e marrë nga autoriteti mbikëqyrës apo inspektues, vetëm dhe, në rast mosrespektimi të masave të kur, sipas të dhënave korrente që disponohen, përcaktuara në pikat 1 e 2 të këtij kreu, kërkon instalimet e gazit rezultojnë jo brenda parametrave heqjen e licencës së veprimtarisë së gazit. teknikë të operimit të sigurt gjatë funksionimit të XI. Dispozita të fundit tyre, me qëllim kryerjen e mbikëqyrjes apo 1. Në rast kundërshtimi nga subjekti të inspektimit dhe përcaktimin e gjendjes faktike; rezultateve të mbikëqyrjes apo inspektimit, ai ka të dh) T’i paraqesin inspektorit ose të përgatisin të drejtë ankese kundër vendimit të inspektorit të dhëna të sakta e të plota, raporte, materiale apo gazit natyror, ankesë që do të dorëzohet në dokumente të tjera të nevojshme, me qëllim ministri, jo më vonë se 30 ditë nga data e marrjes. kryerjen e inspektimit, bazuar në kërkesën me Ankesa kundër vendimit të përmendur në shkrim dhe brenda një afati të përcaktuar në paragrafin e parë, të kësaj pike, nuk do të ndikojë kërkesën e organit të inspektimit. në zbatimin e vendimit.

3. Subjekti që kryen veprimtari të gazit 2. Subjekti ka të drejtën e ankimit edhe sipas natyror, një person juridik dhe sipërmarrës, që ligjit nr. 44/2015, “Kodi i Procedurave është udhëzuar me vendim të inspektorit të Administrative i Republikës së Shqipërisë”. mënjanojë të metat dhe parregullsitë, do të jetë i 3. Ngarkohen Ministria e Infrastrukturës dhe detyruar të informojë me shkrim inspektorin Energjisë dhe Inspektorati Shtetëror Teknik dhe rreth korrigjimit të defekteve dhe parregullsive Industrial për zbatimin e këtij vendimi. brenda afatit të specifikuar në vendim. Ky vendim hyn në fuqi pas botimit në Fletoren Zyrtare. X. Procedimi, në rast moszbatimi të KRYEMINISTRI kërkesave ligjore Edi Rama