Law No. 8518 regulating irrigation and drainage

LIGJ Nr .8518, date 30.7.1999 PER UJITJEN DHE KULLIMlN Ne mbeshtetje te neneve 78 dhe 83 pika I te Kushtetutes, me propozimin e Keshillit te Ministrave KUVENDI I REPUBLIKES SE SHQIPERISE VEND OS I: KREU I DISPOZIT A TE PERGJITHSHME Neni 1 Qellimi i ligjit Ky Iigj ka per qellim: a) te percaktoje kuadrin Iigjor per krijimin dhe funksionimin e shoqatave te perdoruesve te ujit, te federatave, te shoqatave te perdoruesve te ujit dhe cc bordeve te kullimit; h) te percaktoje kuadrin institucional qe c'i sherbeje nje politike komhetare per ujitjen, kullimin, mbrojtjen nga permbytja dhe erozioni; c) te percaktoje te drejtat dhe detyrat e personave fizike dhe juridike qe merren me ujitjen, kullimin dhe mbrojtjen nga permbytja dhe erozioni; ~) te rregulloje transferimin e te drejtave te perdorimit te sistemeve te ujitjes shoqatave te perdoruesve te ujit dhe federatave te shoqatave te perdoruesve te ujit; d) te rregulloje transferimin e te drejtave te perdorimit te sistemevc te kullimit dhe te veprave te mbrojtjes nga permbytja tek bordet e kullimit. Neni2 Perkufizime Ne kuptimin e ketij Iigji termat kane keto kuptime: "Shoqate" eshte bashkesia e individeve perdorues te ujit, e krijuar ne pcrputhje me dispozitat e ketij Iigji dhe te Kodit Civil te Republikes se Shqiperise. "Mbledhja e shoqates" eshte organi kryesor vendimmarres i shoqates. "Perfitues" jane fermeret ose banoret e vendosur ne zonat nenujitje te precaktuara ne kete nen dhe qe perfitojne nga sherbimet perkatese. 863 "Federate" eshte bashkimi i shoqatave te perdoruesve te ujit, e krijuar ne perputhje me dispozitat e ketij ligji. ·· Keshill administrativ" eshte organi i ngarkuar me drejtimin e nje shoqate apo feder ate. "Bordi kullimit" eshte personjuridik puhlik i caktuar nc perputhje me kreun V te ketij ligji. "Stacion pompash kullimi" perfshijne nje teresi elektropompash te vendosura ne grup apo te vcc;anta, linja furnizimi me energji elektrike, linja telefoni dhe nenstacione te lidhura me te. qe sherbejne per kullimin e tokave. "Yepra te mbrojtjes nga permbytja" perfshijne diga te mbrojtjes nga permbytja dhe ndertime pergjate lumenjve dhe rrjedhave te tjera ujore, kanaleve te ujerave te larta, per parandalimin nga permbytja te tokave bujqesore dhe qendrave rurale. "Zone nen ujitje'· eshte nje zone e caktuar gjeografike qe furnizohet me uje nga shoqata ose federata qe perdor nje/disa sisteme ujitjeje. "Zone nen kullim" eshte nje zone e caktuar gjeografike qe perfiton prej nje sistemi kryesor kullimi. "Sistem ujitjeje" eshte nje rrjet ujites, se bashku me veprat perkatese hidroteknike, stacion pompash, rruge, ndertesa dhe infrastruktura qe shoqeron ato, te furnizuar nga nje kanal paresor ose nje rezerve ujore paresore per ujitjen e nje siperfaqeje toke, duke perfshire tubacionet dhe kanalet qe ujitin e kullojne vetem ate siperfaqe toke. Sistemi i ujitjes perf shin edhe token bashkengjitur me kanalet e ujitjes qe lejon perdorimin e tyre. "Sistem kullimi" eshte nje rrjet kullimi, kanale te ndertuara dhe kanale natyrore, si dhe me veprat perkatese hidroteknike dhe infrastruktura, perfshire ketu stacionet e pompave te kullimit, rruget dhe ndertesat. Sistemi i kullimit sherben per te kulluar token, perfshire edhe token bujqesore, rruget dhe zonat urbane. Sistemi kryesor i kullimit perfshin edhe token bashkengjitur me kanalet kullues te ndertuara dhe atyre natyrore, per te lejuar perdorimin e tyre. "Kanai kryesor ujites" nenkupton kanalin qe merr uje nga nje lume kullues, rezervuar ose burime te tjera. "Departament Mbikeqyres" eshte organi mbikeqyres i ujitjes dhe te kullimit, prane Ministrise se Bujqesise dhe Ushqimit. Neni3 Burimet ujore te lumenjve, perrenjve, liqeneve natyrore, te ujembledhesve, ujerave nentokesore dhe ujerat e sistemeve ujitese dhe te kullimit, qe perdoren per ujitjen e tokave bujqesore, jane prone e shtetit. Neni 4 Parimet kryesore Administrimi i sistemeve te ujitjes, i sistemeve te kullimit dhe i veprave te mbrojtjes nga permbytja kryhet ne perputhje me parimet qe vijojne: a) Sistemet e ujitjes dhe te kullimit funksionojne per te nxitur dhe mbrojtjur interesat e te gjithe perfituesve. 864 b) Sistemct e ujitjes dhe te kullimit funksionojne edhe per te parandaluar erozionin dhe ndotjen, si dhe per te nxitur mbrojtjen e mjedisit. c) Perfituesit nga sistemet e ujitjes , te kullimit dhe veprave te mbrojtjcs nga pcrmbytja, perballojne shpenzimet e funksionimit dhe te mirembajtjes se tyre . Neni 5 Administrimi i ujitjes dhe kullimit 1. Mini striae Bujqesise dhe Ushqimit eshte organi kryesor pergjegjes per administrimin e ujitjes dhe te kullimit. 2. Drejtorite e ujerave ne rrethe kryejne administrimin e ujitjes dhe te kullimit te percaktur ne kete ligj, derisa administrimi t'u jepet shoqatave, federatave ose bordeve te kullimit. 3. Shoqatat kryejne shfrytezimin dhe mirembajtjen e sistemeve te ujitjes, qe u jane dhene atyre ne perputhje me kreun III te ketij ligji . 4. Federatat kryejne shfrytezimin dhe mirembajtjen e kanaleve kryesore ujitese, qe u jane dhene atyre ne perputhje me kreun IV te ketij Iigji . 5. Bordet e kullimit kryejne detyrat e percaktuara ne kete ligj, ne perputhje me kreun V te ketij Iigji . Neni6 Kompetencat e Ministrise se Bujqesise dhe Ushqimit 1. Ministria e Bujqesise dhe Ushqimit : a) percakton politiken kombetare te ujitjes dhe te kullimit; b) percakton detyrat, buxhetin dhe planet e punimeve te drejtorive te ujerave te rretheve dhe mbikeqyr funksionimin e tyre; c) mbikeqyr funksionimin dhe veprimtarine e shoqatave, te federatave dhe bordeve te kullimit nga ana ligjore dhe financiare; 9) mbikeqyr infrastrukturen e ujitjes dhe te kullimit nga ana teknike; d) propozon krijimin e bordeve te kullimit; dh) autorizon transferimin e sistemeve te ujitjes dhe kanaleve kryesore ujitese shoqatave dhe federatave : e) kryen detyrat e tjera te percaktuara ne kete ligj . 2 . Ministria e Bujqesise dhe Ushqimit mund te delegoje detyrat e veta drejtorive te bujqesise ne rrethet perkatese . 3. Prane Ministrise se Bujqesise dhe Ushqimit krijohet Departamenti i Mbikeqyrjes se Ujitjes dhe te Kullimit. Departamenti Mbikeqyres ka per detyre: a) te mbaje regjistrin e shoqatave, te federatave dhe bordeve te kullimit ; b) te keshilloje dhe te udhezoje shoqatat, federatat dhe bordet e kullimit, me kerkesen e ketyre te fundit per 9eshtje ligjore, teknike dhe financiare; c) te mbikeqyre zgjedhjen e keshillave administrative te shoqatave dhe federatave; 9) te kryeje kontrolle financiare te shoqatave, federatave dhe bordeve te kullimit; d) te kryeje kontrollin teknik dhe fizik te sistemeve te ujitjes, kanaleve kryesore, 865 sistemeve kryesore te kullimit dhe veprave mhrojtese; dh) te kryeje monitorimin e cilesise se ujerave te ujitje-kullimit dhe te tokave nen sistemin e ketyre ujerave; e) te kryeje detyra te tjera te percaktuara ne kete ligj. Neni 7 Drejtorite e ujerave ne rrethe 1. Drejtorite e ujerave ne rrethe jane ndermarrje shteterore ne varesi te Ministrise se Bujqesise dhe Ushqimit. Ato kryejne detyrat e parashikuara ne kete nen, derisa keto detyra t'u kalohen shoqatave, federatave ose bordeve te kullimit. 2. Drejtoria e ujerave ne rreth ka per detyre: a) shfrytezimin dhe mirembajtjen e sistemeve kryesore ujitese dhe furnizimin e shoqatave me uje per ujicje sipas kontrates; b) shfrytezimin dhe mirembajtjen e sistemeve kryesore te kullimit; c) shfrytezimin dhe mirembajtjen e veprave mbrojtese nga permbytja; c;:) kryerjen e sherbimeve te tjera ne perputhje me aktet nenligjore. 3. Buxheti vjetor dhe plani i punimeve te drejtorive te ujerave te rretheve miratohet nga Ministria e Bujqesise dhe Ushqimit. Fondet per drejtorite e ujerave ne rrethe krijohen mete ardhurat e mbledhura nga furnizimi me uje per ujitje, nga buxheti i shtetit dhe nga te ardhurat e krijuara nga veprimtari te tjera te perfshira ne fushen e veprimtarive te ketyre ndermarrjeve. 4. Tarifat per furnizimin me uje sipas paragrafit a) te pikes 2 te ketij neni llogariten mbi bazen e sasise se ujit te furnizuar ose per zonen qe eshte ujitur dhe dote llogaritet ne baze te bisedimeve ndermjet drejtorive te ujerave ne rrethe dhe shoqatave te interesuara. Detyrimi financiar qe shoqatat ose federatat do t'i paguajne drejtorise se ujerave vendoset mbi bazen e bisedimeve ndermjet paleve. Kontrata e hartuar ne kete rast permban te gjitha te drejtat dhe detyrimet e paleve, si dhe sanksionet. Tari fat mbi haze volumi ose siperfaqeje do t'i raportohen nga drejtoria e ujerave Ministrise se Bujqesise dhe Ushqimit, e cila do te jape miratimin perkates. 5. Drejtoria e ujerave te rrethit nuk furnizon me uje drejpersedrejti pronarin ose zoteruesin e tokes, i cili ndodhet brenda zones nen ujitje te nje shoqate. Kur fermeret nuk jane te organizuar ne shoqata, zbatohen tarifa te vec;:anta, te miratuara nga Ministria e Bujqesise dhe Ushqimit. 6. Drejtoria e ujerave ne rreth, e cila funksionon brenda zones te nje bordi keshillimor kullimi, bashkepunon ngushte me te dhe ve ne dispozicion te tij kopjen e dokumentacionit ose te te dhenave qe ajo ka. 866 KREU II INFRASTRUKTURA E UJITJES DHE KULLIMIT Neni 8 lnventari i sistemeve te ujitjes dhe te kullimit Ministria e Bujqesise dhe Ushqimit mban inventarin e gjendjes se sistemeve te ujitjes, kullimit dhe veprave te mbrojtjes nga permbytja, te cilat jane prone shteterore. Neni 9 Bazat per transf erimin e infrastruktures se ujitjes dhe te kullimit 1. Deri ne krijimin e bordeve te kullimit sipas kreut V te ketij ligji, transferimi i infrastruktures se ujitjes dhe te kullimit kryhet ne baze te te drejtes kontraktuale te perdorimit dhe koncensionit. (do transferim behet me ane te nje marreveshjeje me shkrim, ne formen e percaktuar ndermjet Ministrise se Bujqesise dhe Ushqimit dhe kujtdo qe i transferohet prona. Marreveshja permban te drejtat dhe detyrat e paleve per shfrytezimin dhe mirembajtjen e infrastruktures. 2. Keshilli i Ministrave me propozimin e Ministrise se Bujqesise dhe Ushqimit mund te vendose qe transferimet e infrastruktures te kryhen ne baze: a) te nje transferimi ne perdorim; b) te nje marreveshjeje koncesioni ne perputhje me Iigjin per koncensionet. Ministria e Bujqesise dhe Ushqimit eshte institucioni i autorizuar per qellim te atij ligji. Neni 10 Transf erimi i infrastruktures se ujitjes dhe te kullimit Ministria e Bujqesise dhe Ushqimit miraton qe: a) kanali kryesor ose rezervuari qe i sherben me shume se nje shoqate, t'i transferohet federates, e cila eshte krijuar per te shfrytezuar dhe mirembajtur ate kanal ose rezervuar; b) kanali kryesor ose nje rezervuar, i cili i sherben vetem per nje shoqate, mund t'i transferohet asaj shoqate; c) sistemi ujites, i cili i sherben nje shoqate, t'i kalohet asaj shoqate; <;) sistemi kryesor i kullimit t'i kalohet bordit te kullimit; d) r;do transferim te behet duke iu referuar nje planimetrie ose harte, e cila pershkruan kanalin kryesor, rezervuarin, sistemin e ujitjes dhe te kullimit qe eshte objekt transferimi. Neni 11 Shfrytezimi i infrastruktures se ujitjes dhe te kullimit 1. Shoqata shfrytezon sistemin e ujitjes se transferuar ne menyre te tille qe r;do anetar 867 i saj te marre ujin ne kohcn e duhur, duke u vene ne pozita te barabarta per sasine e furnizimit. 2. Shoqata furnizon me uje sipas kontrates nje person, i cili eshte pronar toke brenda zones nen ujitje te shoqates, por qe nuk eshte anetar i shoqates . Ne perputhje me statutin, shoqata mund te vendose tarifa per furnizimin me uje ne nivel me te Iarte sesa tarifat qe paguajne anetaret e vet, por jo me shume se dyfishi i ketyre tarifave. 3. (do shoqate merr masat e nevojshme per te ruajtur dhe mbrojtur c;do sistem ujitjeje qe i eshte transferuar, per te parandaluar nderhyrjet e paautorizuara ne to, duke perfshire edhe siperfaqet e tokes bashkengjitur, te cilat i jane perfshire atij sistemi. 4. Federata furnizon me uje sipas kontrates nje shoqate joanetare te federates me tarife mete larte se ajo qe paguajne anetaret e federates, por jo me shume se dyfishin e kesaj tarifr. 5. (do federate merr masat e nevojshme per te ruajtur dhe mbrojtur c;do infrastrukture qe i eshte transferuar, per te parandaluar nderhyrjet e paautorizuara, duke perfshire edhe siperfaqet e tokes bashkengjitur, te cilat i jane perf shire atij sistemi. 6. <;do federate dhe shoqate duhet: a) te mirembaje dhe te shfrytezoje infrast.ukturen qe i eshte transferuar; b) te permbushe detyrat e saj ne perputhje me legjislacionin per mbrojtjen e mjedisit dhe te rezervave ujore; c) te monitoroje sasine e ujit qe perdor gjate nje viti. KREU III SHOQATAT E PERDORUESVE TE UJIT Neni 12 Krijimi i shoqatave I . Shoqatat krijohen ne haze vullnetare ne perputhje me dispozitat e Kodit Civil. <;do person fizik a juridik qe ka ne pronesi ose ne perdorim toke brenda zones nen ujitje te nje shoqate, ka te drejten te behet anetar i kesaj shoqate. Ajo dergon statutin e vet ne Ministrine e Bujqesise dhe Ushqimit dhe, pas miratimit prej saj, shoqata regjistrohet ne gjykaten kompetente. 2. Ndryshimet ne statutin e nje shoqate behen ne perputhje me Kodin Civil, me perjashtim te faktit qe c;do propozim per ndryshimin e statutit te nje shoqate, te miratohet nga mbledhja e pergjithshme, si dhe nga Ministria e Bujqesise dhe Ushqimit. Shoqata depoziton statutin e ndryshuar ne gjykaten kompetente brenda 30 diteve nga marrja e miratimit nga Ministria e Bujqesise dhe Ushqimit. 3. Ministri i Bujqesise dhe Ushqimit miraton rregullore per procedurat qe duhet te ndiqen per krijimin e shoqatave. Neni 13 Shoqatat hartojne statutin ne perputhje me dispozitat e Kodit Civil . Detyrat e shoqates, si dhe te drejtat dhe detyrat e anetareve te shoqates, percaktohen ne statutin e saj. 868 Neni 14 Organizimi i shoqatave I. Organet e shoqates jane mbledhja e pergjithshme, keshilli administrativ dhe kryetari i tij. 2. Shoqata me me pak se 30 anetare nuk ka keshill administrativ dhe detyrat e ketij keshilli kryhen nga kryetari. 3. Shoqata, ka te drejte te parashikoje ne statut krijimin dhe funksionimin e organeve te tjera shtese si keshilli ekzekutiv, komisioni i kontrollit financiar, si dhe grup arbitrash. Neni 15 Mbledhja e pergjithshme 1. Mbledhja e pergjithshme eshte organi kryesor vendimor i shoqates dhe mblidhet te pakten nje here ne vit. <;do anetar shoqate gezon te drejten te ndjeke mbledhjen e pergjithshme ne te gjitha sesionet. 2. Mbledhja e jashtezakonshme e mbledhjes se pergjithshme thirret nga keshilli administrativ, kur ky i fundit e sheh te nevojshme. Mbledhja thirret me shkrim ne baze te kerkeses se te pakten 20 per qind te anetareve te perfaqesuesve te tyre ose sic; tregohet ne statut. 3. Vendimet e mbledhjes se pergjithshme merren me shumice te thjeshte te votave te anetareve te pranishem, kur ne te marrin pjese jo me pak se gjysma e tyre. Sesionet e mbledhjes se pergjithshme drejtohen nga kryetari i keshillit administrativ te shoqates, ose ne mungese te tij nga zevendeskryetari, ose nga nje person tjeter i parashikuar ne statut. 4. Pervec; kompetencave qe i njihen sipas Kodit Civil, mbledhja e pergjithshme ka kompetence te trajtoje c;eshtjet qe vijojne: a) M iratimi i bilancit vjetor, i rape rt it vjetor dhe buxhetit te propozuar. b) Miratimi i planit te shfrytezimit dhe mirembajtjes te sistemeve ujites. c) Miratimi i programit te shpemdarjes se ujit dhe planit te ujitjes. c;) Miratimi i nivelit te tarifave qe do te mblidhen nga shoqatat, si dhe sanksionet qe vendosen prej shoqates. d) Ndryshime te statutit. dh) Miratimi i rregullores se brendshme dhe i rregullores se funksionimit brenda kuadrit te statutit;. e) Vendime lidhur me bashkimin e shoqates per anetaresimin e saj ne federate. Neni 16 Sistemi me perfaqesim 1. Nese numri i anetareve te shoqates eshte i tille sa qe praktikisht eshte e pamundur te mbahen sesione te mbledhjes se pergjithshme, ne perputhje me kete nen, statuti parashikon krijimin e nje sistemi me perfaqesim. 2. Anetaret, sipas sistemit me perfaqesim, ndahen ne grupe te vec;anta, ku secili zgjedh 869 nje perfaqesues te grupit perkates ne sesionet e mbledhjes se pergjithshme. Ky perfaqesul· voton ne emer grupit. Statuti parashikon qe i;:do perfaqesues te kete nje vote ose qe <;:d1 perfaqesues te ushtroje votat e anetareve qe ai/ajo perfaqeson. Ne rast se perdoret sistemi m1 perfaqesim, anetaret e shoqates gezojne te drejten te ndjekin sesionet e mbledhjes se pergjithshme. por nuk kane te drejten e votes. 3. Statuti duhet te percaktoje kohezgjatjen e mandatit te perfaqesuesve dhe procedurat per zgjedhjen e perfaqesuesve. Neni 17 Keshilli administrativ 1. Keshilli administrativ jep llogari perpara mbledhjes se pergjithshme per mbikeqyrjen e funksionimit te shoqates dhe perbehet prej nje minimumi prej tre vetesh. 2. Anetaret e keshillit administrativ jane anetare te shoqates dhe zgjidhen nga mbledhja e pergjithshme vjetore per nje afat deri deri ne dy vjet. Anetaret qe plotesojne afatin mund te rizgjidhen. Askush nuk gezon te drejten te paraqese kandidature per t'u zgjedhur, nese ka ndaj shoqates detyrime financiare si pagesa, tarifa, sanksione etj. 3. Detyrat e keshillit administrativ jane: a) Thirrja e sesioneve te mbledhjes se pergjithshme. b) Pergatitja e projektbuxhetit, e planit te punes dhe planit te shfrytezimit dhe mirembajtjes per t'ia kaluar per miratim mbledhjes se pergjithshme. c) Pergatitja e kontratave ne perputhje me buxhetin e miratuar, me planin e punes dhe me plani"n e shfrytezimit dhe te mirembajtjes. ~) Marrja dhe largimi nga puna e personelit te shoqates. d) Propopozimi i ~eshtjeve qe dote vendosen nga mbledhja e pergjithshme. dh) Ndjekja e funksionimit te shoqates. e) Ndjekja e procedurave financiare te shoqates. e) Ceshtje te tjera qe jane percaktuar ne statut. 4. Mbledhjet e keshillit administrativ zhvillohen i;:do muaj, nese statuti nuk parashikon ndryshe.Mbledhjet thirren sipas kerkeses se kryetarit ose nje te tretes se anetareve te keshillit administrativ. Vendimet e ketij keshilli merren me shumice te thjeshte votash te anetareve te pranishem dhe vota e kryetarit eshte vendimtare ne rast barazie votash. Statuti percakton numrin e anetareve te keshillit administrativ, te cilet duhet te jene te pranishem per te arritur shumicen e duhur per fillimin e mbledhjes. 5. Kryetari zgjidhet nga keshilli administrativ ndermjet anetareve te vet ose drejtpersedrejti nga mbledhja e pergjithshme prej anetareve te shoqates.Kompetencat dhe detyrat e kryetarit percaktohen ne statut. Neni 18 Keshilli ekzekutiv 1. Krijimi dhe funksionimi i keshillit ekzekutiv, perberja e stafit dhe kohezgjatja e emerimit te tyre percaktohen ne statutin e shoqates ose me vendim te mbledhjes se pergjithshme. 2. Ne keshillin ekzekutiv te nje shoqate perfshihen kryetari, sekretari i pergjithshem, 870 kryellogaritari, mhikeqyresi dhe nje mjeshter ujerash. Dctyrat, kompetencat dhc pershkrimi i punes se ketyre punonJesve detajohet ne statut ose me vendim te mbledhjes se pergjithshme. Neni 19 Tarifat qe paguhen nga anetaret c shoqates 1. Statuti i ~do shoqate percakton tarifat qe duhet te paguaje ~do anetar. Ne keto tarifa perfshihen: a) Tarifa e ujit per ujitje b) Tarifa e kullimit c) Kuote anetaresie vjetore ~) (do tarife tjeter e vendosur nga shoqata 2. (do person qe eshte perjashtuar·ose i eshte kerkuar te jape doreheqjen nga shoqata, ne perputhje me nenin 20, detyrohet te paguaje te gjitha tarifat e papaguara dhe detyrimet qe i ka shoqates. Neni20 Largimi dhe perjashtimi i anetareve 1. (do anetar i nje shoqate ka te drejten te largohet nga shoqata, me perjashtim te rastit kur statuti parashikon qe nje e drejte e tille nuk ushtrohet deri ne fund te stines se ujitjes. Nese shoqata ben shpenzime te ve~anta per projektimin, ndertimin, ripajisjen ose funksionimin e nje sistemi ujites si pasoje e anetaresise se nje personi, ky person nuk mund te largohet nga shoqata derisa te kete ripaguar shpenzimet ne fjale. 2. Kushdo qe shet token e vet brenda zones se ujitjes se nje shoqate ose pushon se qeni i vendosur ne token ne fjale dhe nuk ploteson me kushtet per anetaresi ne shoqate, sipas nenit 13, duhet te jape doreheqjen. Perpara shitjes, bleresi dhe shitesi vene ne dijeni shoqaten, e cila eshte pergjegjese per detyrimet qc shitesi duhet t'i shlyeje shoqates. Bleresi mund te behet anetar i shoqates, nese gjithe tarifat dhe pagesat qe shitesi i detyrohej shoqates, jane paguar. 3. (do person perjashtohet nga shoqata, ne perputhje me statutin, per shkak: a) te shkeljeve sistematike te akteve ligjore e nenligjore, te rregullave te brendshme dhe rregulloreve te shoqates; b) te voneses ne pagesen e detyrimeve dhe te tarifave te vendosura nga shoqata; c) te refuzimit per te paguar detyrimet dhe tarifat e vendosura nga shoqata; <;:) te refuzimit per te shlyer demin qe i eshte shkaktuar pronesise se shoqates. Neni 21 Largimi nga detyra i anetareve te keshillit administrativ 1. Mbledhja e pergjithshme voton per largimin nga detyra te te gjithe ose te disa prej anetareve te keshillit administrativ dhe/ose kryetarit per: a) shkelje te rende te detyres; ose b) ~eshtje te tjera, te cilat jane parashikuar ne statut. 871 2. Ne rast se anetari i keshillit administrativ largohet nga detyra gjate nje sesioni te mbledhjes se pergjithshme, e njejta mbledhje cakton menjehere zevendesuesin. Ne rast se kryetari zgjidhet nga keshilli administrativ mes anetareve te ketij te fundit, statuti parashikon qe keshilli administrativ te heqe kryetarin mbi bazen e arsyeve te parashikuara ne piken 1 te ketij neni. Neni22 Zgjidhja e mosmarreveshjeve dhe sanksionet I. Shoqata parashikon ne statut dispozita per zgjidhjen e rnosrnarreveshjeve dhe zbatimin e sanksioneve kunder anetareve qe shkelin statutin e shoqates, rregullat e brendshme ose rregulloret e leshura ne baze te statutit. Keto sanksione perfshijne gjoba, pezullim dhe perjashtim. 2. Shoqata parashikon ne statut qe mbledhja e pergjithshme ose keshilli adrninistrativ te percaktoje rastet e parashikuara ne piken 1 te ketij neni. Statuti parashikon qe zgjidhja e mosmarreveshjeve te behet nga: a) nje grup i posar;ern ose nga nje juri e dale prej anetareve qe caktohen nga rnbledhja e pergjithshme; b) Departarnenti Mbikeqyres; c) ndonje pale e trete e pavarur. Neni 23 Bashkimi i shoqatave 1. Dy ose me shume shoqata mund te bashkohen per te formuar nje shoqate te vetrne, ne perputhje me statutin perkates te tyre dhe vendimet e mbledhjeve te pergjithshme re shoqatave, te krijuara ne baze te keij ligji dhe te Kodit Civil. 2. Shoqata e bashkuar regjistron ne gjykate te gjitha pasurite e shoqatave qe jane bashkuar ne te. KREUIV FEDERATAT E PERDORUESVE TE UJIT Neni 24 Krijimi i federates 1. Federatat jane bashkimi i shoqatave jofitimprurese per te adrninistruar dhe shfrytezuar te njejta burime kryesore ujitese. 2. Federatat krijohen vullnetarisht prej shoqatave me interesa te perbashketa. <;do shoqate, e cila fumizohet me uje nga nje kanal kryesor ose rezervuar, qe shfrytezohet nga nje federate, gezon te drejten te anetaresohet ne ate federate. Ajo dergon statutin e vet ne Ministrine e Bujqesise dhe Ushqimit dhe pas miratimit prej saj, federata regjistrohet ne gjykaten perkatese. 872 3. Ministri i Bujqesise dhe Ushqimit miraton rregullore per procedural qe duhen ndjekur per krijimin e federatave. Neni25 Detyrat e federates Detyrat e federates jane: a) Shfrytezimi dhe mirembajtja e kanaleve kryesore, rezervuareve dhe e infrastruktures perkatese. b) Furnizimj me uje per ujitje i shoqatave anetare ose joanetare te federates. c) Veprimtari ndertimi, te nevojshme per te arritur qellimet e renditura ne pikat a) dhe b) te ketij neni. ~) Mbledh dhe te administron pagesat e anetareve dhe joanetareve si shkembim i sherbimeve te kryera nga federata, perfshire ketu edhe ndonje kosto te rastit te shfrytezimit dhe mirembajtjes se kanalit kryesor, rezervuarit apo te infrastruktures perkatese. Neni26 Parimet e funksionimit te federates Federata funksionon ne baze te parimeve te meposhtme: a) Cakton nje pjese te barabarte rezerve ujore per ¢0 shoqate anetare, ne varesi te sasise se ujit qe ka gjendje dhe te zones nen ujitje per secilen shoqate anetare. b) <;do shoqate anetare e nje federate paguan ne menyre perpjesetimore koston e shfrytezimit dhe te mirembajtjes nga federata. Neni 27 Statuti i federates 1. <;do federate harton statutin e vet ne perputhje me dispozitat e ketij ligji. 2. Statuti rregullon organizimin dhe funksionimin e federates, si dhe: a) pershkruan kanalin kryesor dhe rezervuarin ose ¢0 rezerve ujore, nese ka te tille, qe shfrytezohet nga federata, ne varesi te planimetrive dhe hartave; b) permban emrin dhe seline e federates; c) percakton strukturen organizative te federates; ~) permban dispozita per kushtet dhe natyren e anetaresise; d) percakton te drejtat dhe detyrat e anetareve te federates, perfshire ketu edhe te drejten e tyre te votes. 3. Ndryshimet ne statutin e federates kryhen ne perputhje me Kodin Civil. <;do propozim per ndryshimin e statutit te federates miratohet nga keshilli administrativ dhe Ministria e Bujqesise dhe Ushqimit. Federata depoziton statutin e ndryshuar ne gjykaten perkatese brenda 30 diteve nga marrja e miratimit nga Ministria e Bujqesise dhe Ushqimit. 873 Neni 28 Organizimi i federates I. <;do federate perbehet nga keshilli administrativ dhe kryetari. 2. Federata ka te drejte te parashikoje ne statut krijimin dhe funksionimin e organeve te tjera shtese si keshilli ekzekutiv, komisioni i kontrollit financiar, si dhe grup arbitrash. Neni 29 Keshilli administrativ I. Keshilli administrativ eshte organi kryesor vendimor i federates dhe mbledhjet e keshillit administrativ zhvillohen ydo muaj, nese statuti nuk parashikon ndryshe. Mbledhjet thirren sipas kerkeses se kryetarit ose nje te tretes se anetareve te ketij keshilli. Vendimet e keshillit administrativ merren me shumice te thjeshte votash te anetareve te pranishem dhe vota e kryetarit eshte vendimtare ne rast barazie votash. Statuti percakton numrin e anetareve te keshillit administrativ, te cilet duhet te jene te pranishem, per te arritur shumicen e duhur per fillimin e mbledhjes. 2. Statuti vendos per numrin e anetareve qe ka te drejte te emeroje ¢0 shoqate ne keshillin administrativ te federates dhe numrin e votave qe ata duhet te kene ne mbledhjet e ketij keshilli. 3. Keshilli administrativ zgjedh nga radhet e anetareve te vet kryetarin, i cili kryeson mbledhjet e ketij keshilli. Te drejtat dhe detyrat e kryetarit percaktohen ne statut. 4. Detyrat e keshillit administrativ perfshijne: a) miratimin e kontabilitetit, te raportit vjetor dhe buxhetit te propozuar; b) miratimin e planit te shfrytezimit dhe mirembajtjes se veprave kryesore ujitese; c) miratimin e programit te shperndarjes se ujit dhe te planit te ujitjes; <;) miratimin e nivelit te tarifave dhe te ~anksioneve qe vendos federata; d) miratimin e rregullores se brendshme dhe te rregullores se funksionimit brenda kuadrit te statutit; dh) pergatitjen e kontratave ne perputhje me buxhetin e miratuar, me planin e punes dhe me planin e shfrytezimit dhe te mirembajtjes; e) ndjekjen e funksionimit te federates; e) ndjekjen e procedurave financiare te federates; f) i;eshtje te tjera qe jane percaktuar ne statut. Neni 30 Keshilli ekzekutiv I. Krijimi dhe funksionimi i keshillit ekzekutiv, perberja e stafit dhe kohezgjatja e emerimit te tyre percaktohen ne statutin e federates ose me vendim te keshillit administrativ. 2. Ne keshillin ekzekutiv te federates perfshihen kryetari, sekretari i pergjithshem, kryellogaritari, mbikeqyresi dhe nje mjeshter ujerash. Detyrat, kompetencat dhe pershkrimi i 874 punes se ketyre punonjesve detajohen ne statut ose me vendim te keshillit administrativ te federates. Neni 3 I Te drejtat dhe detyrat e anetareve te federates percaktohen ne statut. Neni 32 Tarifa qe paguhen nga anetaret e federates I. Statuti i 9do federate percakton qe 9do anetar i saj duhet te paguaje tarifat e meposhtme: a) Tarifat e furnizimit me uje per ujitje, te bazuara ne sasine e ujit ne zonen qe eshte ujitur dhe numrin e ujitjeve te bera prej anetareve te tyre. b) Shpenzimet e shfrytezimit dhe te mirembajtjes se kanalit kryesor dhe te rezervuarit ose 9do rezerve tjeter ujore te shfrytezuar dhe mirembajtur nga federata. c) Tarifat e kullimit. 9) Kuote anetaresie vjetore. d) <::do tarife tjeter te vendosur nga federata. 2. Statuti parashikon pagesen e tarifave me keste dhe i lejon federates te vendose edhe interes mbi pagesat e prapambetura. Neni33 Largimi dhe perjashtimi i anetareve 1. Nje shoqate anetare e nje federate ka te drejten te largohet nga federata, me perjashtim te rastit kur statuti parashikon qe nje e drejte e tille nuk ushtrohet deri ne fund te stines se ujitjes. Nese federata ben shpenzime te ve9anta per projektimin, ndertimin, ripajisjen ose funksionimin e nje sistemi ujites, si pasoje e anetaresise se nje shoqate, kjo e fundit nuk largohet nga federata dcrisa t'i kete paguar te gjitha shpenzimet ne fjale. 2. <;do shoqate perjashtohet nga federata me vendim te keshillit administrativ ne perputhje me statutin, per shkak: a) te shkeljeve sistematike te akteve ligjore dhe nenligjore, te rregullave dhe te rregullores se brendshme te funksionimit te federates; b) te voneses ne pagesen e detyrimeve dhe te tarifave te vendosura nga federata; c) te refuzimit per te paguar detyrimet dhe tarifat e vendosura nga federata; 9) te refuzimit per te shlyer demin e shkaktuar pronesise se federates. 3. Nje shoqate qe largohet nga nje federate ose qe perjashtohet ne perputhje me piken 2 te ketij neni, mbetet pergjegjese per tarifat e papaguara dhe pagesat qe i detyrohet federates. Kjo e fundit kerkon pagimin e ketyre detyrimeve ne gjykate dhe ne keto kushte nuk e furnizon me uje shoqaten derisa ajo te paguaje te gjitha detyrimet e prapambetura. 875 Neni 34 Zgjidhja e mosmarreveshjeve dhe sanksionet 1. Federata parashikon ne statut dispozita per zgjidhjen e mosmarreveshjeve dhe zbatimi e sanksioneve kunder anetareve qe shkelin statutin e federates ose rregullat dhe rregulloret brendshme te leshuara ne baze te statutit. Keto sanksione perfshijne gjoba, pezullim di perjashtim. 2. Federata parashikon ne statut qe keshilli administrativ te percaktoje rastet parashikuara ne piken 1 te ketij neni. Statuti parashikon qe zgjidhja e mosmarreveshjeve behet nga: a) nje grup i posa~em i perbere nga anetare te keshillit administrativ dhe i caktuar n · keshilli administrativ; b) nje grup i posa~em i perbere nga persona te tjere; c) nje arbiter i paanshem si Departamenti Mbikeqyres, kryetari i komunes apo i keshi' te rrethit. KREUV BORDET E KULLIMIT Neni 35 Bordet e kullimit 1. Bordet e kullimit krijohen ne perputhje me kete ligj si persona juridike publikl kane per qellim te kryejne detyrat e parashikuara ne te. 2. <;do bord kullimi krijohet me vendim te Keshillit te Ministrave, sipas propozirn Ministrit te Bujqesise dhe Ushqimit. 3. Vendimi i Keshillit te Ministrave per krijimin e bordit te kullimit permban tip bordit, zonen nen kullim qe dote mbuloje dhe perberjen e bordit te perfaqesuesve. Neni36 Tipet e bordeve te kullimit 1. Bordi kullimit krijohet si bord keshillimor kullimi, si bord i financuar nga buxl shtetit ose si bord me vetefinancim. 2. Me propozimin e Ministrit te Bujqesise dhe Ushqimit, Keshilli i Ministrave ndry'. tipin e bordit te kullimit. 876 Neni37 Bordi keshillimor i kullimit I. Bordi keshillimor i kullimit ka per detyre te mbikeqyre funksionimin e drejtorive te ujerave ne rreth ose te drejtorive te ujerave te rretheve, te cilat veprojne brenda zones nen kullim te ketij bordi dhe te keshilloje Ministrin e Bujqesise dhe Ushqimit per veprimtarine dhe permbushjen e detyrave nga ana e tyre. Keshillat kane te bejne me: a) projektbuxhetin dhe planin e punimeve te drejtorise se ujerave ne Ministri ose te drejtorive te ujerave te rretheve perkatese; b) bilancet vjetore te drejtorise se ujerave ne rreth; c) strukturen organizative dhe nivelin tekniko-profesional te stafit te drejtorise se ujerave ne rreth; c;) zbatimin e buxhetit dhe te planit te punimeve. 2. Bordi mblidhet te pakten tri here ne vit dhe percakton rregullat procedurale. Vendimet merren me votim, ku ¢0 anetar ka te drejten e nje vote dhe vota e kryetarit eshte vendimtare ne rast barazie votash. Per marrjen e vendimeve eshte e nevojshme prania e te pakten gjysmes se anetareve. 3. Drejtori i drejtorise se ujerave te rrethit ka te drejten te ndjeke mbledhjet e bordit, por nuk ka te drejte vote. 4. Ministria e Bujqesise dhe Ushqimit: a) miraton statutin e ¢0 bordi keshillimor kullimi; b) monitoron veprimtarine financiar te c;cto bordi keshillimor; c) shqyrton dhe merr vendime per keshillimet e dhena nga bordet keshillimore te kullimit. Neni38 Perberja e borclit keshillimor te kullimit 1. (;do bord keshillimor kullimi perbehet te pakten nga: a) dy perfaqesues te shoqatave/federatave qe funksionojne brenda zones nen sherbirnin e kullimit, te perzgjedhur nga shoqatat/federatat mes anetareve te tyre; b) perfaqesues te rretheve brenda te cileve ndodhet zona nen kullim, te emeruar nga keshilli i rrethit; c) perfaqesues nga komuna, te ndodhura brenda zones se sherbimit te kullimit dhe te cilat pefitojne prej kullimit, te zgjedhura nga komunat; c;) perfaqesues te bashkive te ndodhura brenda zones se sherbimit te kullimit dhe e cila/ te cilat perfitojne prej sherbimit, te zgjedhur nga bashkite; d) perfaqesues te Ministrise se Bujqesise dhe Ushqimit, te emeruar nga Ministri i Bujqesise dhe Ushqimit. 2. Drejtori i Sekretariatit Teknik te Keshillit Kombetar te Ujerave dhe Kryetari i Agjencise Kombetare te Mjedisit mund te caktojne perfaqesues, te cilet duhet te ndjekin mbledhjet e bordit keshillimor te kullimit si vezhgues, por pate drejte vote. 3. Keshilli i Ministrave cakton ose zgjedh perfaqesues te tjere te grupeve perfituese 877 prej grupeve te renditura ne piken I te ketij neni, apo grupe te tjera qe perfitojne nga sherbimi ne fjale. 4. Keshilli i Ministrave percakton perberjen e bordit keshillimor te kullimit. 5. <;do bord keshillimor kullimi ka nje kryctar, i cili emerohet nga Ministri i Bujqesise dhe Ushqimit. 6. Anetareve te bordit keshillimor te kullimit u paguhen shpenzimet ose nje page me vendim te Keshillil te Ministrave. Neni 39 Bordet e kullimit me financim nga buxheti i shtetit 1. Bordi i kullimit me financim nga buxheli i shtelit shfrytezon dhe miremban c;:do sistem kullimi dhe veper mbrojljeje nga permbytja brenda zones perkatese nen sherbim, ne menyre qe te largoje ujin e lepert dhe te parandaloje grumbullimin e ujit, zhvillimin e kripezimit dhe loksifikimit dhe te parandaloje permbyljen. 2. Bordi i kullimit me financim nga buxheti i shtetit, brenda zones se vet nen sherbim: a) pastron dhe miremban kanalet kulluese, mbledhese, tubat dhe strukturat; b) shfrytezon dhe miremban stacionet e pompave te kullimit hidrovoret); c) kontrollon cilesine e ujit qe kullohel; c;:) kontrollon, mbikeqyr, miremban dhe rregullon sistemel kryesore le kullimit dhe veprat e mbrojljes nga permbytja; d) merr ne shqyrtim pasojat e veprimtarise se vet ne ekuilibrin natyror dhe merr masa per le parandaluar ose per le minimizuar c;:rregullimel ose demet ne te; dh) pergatit nje plan periodik dhe te azhornuar te emergjences nga permbytja; e) miremban veprat mbrojtese detare dhe lumore. 3. Buxheti vjetor i c;:do bordi kullimi te financuar nga buxheti i shtetit miratohet nga Ministri i Bujqesise dhe Ushqimit ne baze te propozimit te bordit te perfaqesuesve. Neni 40 Bordi i kullimit me vetermancim 1. Bordi i lrullimit me vetefinancim shfrytezon dhe miremban cdo sistem kullimi dhe veper mbrojtjeje nga permbytja brenda zones respektive nen sherbim, ne baze te fondeve te mbledhura nga tarifat e kullimit te pagueshme nga grupet qe perfitojne nga sherbimi dhe prej buxhetit te shtetit nese eshte e nevojshme, nen drejtimin e Ministrise se Bujqesise dhe Ushqimit. 2. Bordi i lrullimit me vetefinancim kryen veprimet e parashikuara ne nenin 39 pika 2 dhe merr masa per te mbledhur tarifat e kullimit nga perfituesit ne perputhje me legjislacionin perkates ne fuqi. 3. Pa rene ndesh me piken 2 te ketij neni, te drejtat dhe detyrat e bordeve te kullimit me vetefinancim, per te vendosur dhe mbledhur tarifa kullimi prej perfituesve te ketij sherbimi dhe prej grupeve perfituese, dote percaktohen me ligj te vec;:ante. 878 Neni41 Keshilli i perfaqesuesve 1. Me perjashtim te bordit keshillimor te kullimit, c;do bord kullimi ka nje keshill perfaqesuesish, i cili perbehet nga perfaqesues te grupeve qe perfitojne nga sherbimet e kullimit te ofruara brenda zones nen sherbim. Keshilli i perfaqesuesve perbehet nga minimumi shtate anetare dhe maksimumi njembedhjete anetare. 2. Cdo keshill perfaqesuesish ka ne perberje te pakten: a) dy perfaqesues te shoqatave/federatave qe funksionojne brenda zones nen sherbimin e kullimit, te perzgjedhur nga shoqatat/federatat mes anetareve te tyre; b) perfaqesues te rretheve brenda te cileve ndodhet zona nen kullim, te emeruar nga keshilli i rrethit; c) perfaqesues nga komuna te ndodhura brenda zones se sherbimit te kullimit qe pefitojne prej kullimit, te zgjedhura nga komunat; ~) perfaqesues te bashkive te ndodhura brenda zones se sherbimit te kullimit qe perfitojne prej sherbimic, te zgjedhur nga bashkite; d) perfaqesues te Ministrise se Bujqesise dhe Ushqimit, te emeruar nga Ministri i Bujqesise dhe Ushqimit. 3. Drejtori i Sekretariatit Teknik te Keshillit Kombetar te Ujerave dhe Kryetari i Agjencise Kombetare te Mjedisit mund te caktojne perfaqesues, te cilet duhet te ndjekin mbledhjet e bordit te perfaqesuesve si vezhgues, por pa te drejte vote 4. Keshilli i Ministrave cakton ose zgjedh perfaqesues te tjere te grupeve perfituese prej grupeve te parashikuara ne piken 2 te ketij neni, apo grupe te tjera qe perfitojne nga sherbimi ne fjale. 5. Ne rastin e bordit te kullimit me vetefinancim, Keshilli i Ministrave percakton perberjen e keshillit te perfaqesuesve ne haze te grupeve perfituese nga sherbimi qe perfaqesohen ne perpjesetim me kontributin perkates ne shpenzimet e funksionimit te bordit te kullimit. 6. Cdo anetar i keshillit te perfaqesuesve emerohet per nje afat prej tre vjetesh, mete drejte riemerimi. 7. <;do keshill perfaqesuesish ka nje kryetar. Ne rastin e bordeve te kullimit me financim nga buxheti i shtetit, kryetari i keshillit perfaqesues emerohet nga Ministri i Bujqesise dhe Ushqimit. Ne rastin e bordeve te kullimit me vetefinancim, kryetari zgjidhet nga keshilli i perfaqesuesve mes anetareve te ketij te fundit, me perjashtim te rastit kur parashikohet ndryshe ne nje vendim te Keshillit te Ministrave. 8. Anetareve te keshillit te perfaqesuesve u paguhen shpenzimet ose nje page me vendim te Keshillit te Ministrave. Neni 42 Detyrat e keshillit te perfaqesuesve te bordit te kullimit me financim nga buxheti i sbtetit 1. Keshilli i perfaqesuesve te bordit te kullimit me financim nga buxheti i shtetit i raporton Ministrit te Bujqesise dhe Ushqimit per funksionimin e bordit te kullimit. Detyrat e ketij keshilli jane: 879 a) propozimi i drejtorit te bordit te kullimit; b) miratimi i projektbuxhetit dhe raportit vjetor; c) miratimi i planit te shfrytezimit dhe mirembajtjes; ~) miratimi i nje plani pune dhe i personelit; d) vleresimi i kontratave ne perputhje me buxhetin e miratuar, planin e punes dhe planin e shfrytezimit dhe te mirembajtjes; dh) ndjekja e funksionimit te bordit te kullimit; e) ~eshtje te tjera te percaktuara ne statut. 2. Statuti i bordeve te kullimit me financim nga buxheti i shtetit miratohet nga Ministria e Bujqesise dhe Ushqimit. 3. Keshilli i perfaqesuesve mblidhet te pakten nje here ne muaj. Vendimet e keshillit te perfaqesuesve merren me votim dhe secili prej anetareve ka te drejten e nje vote. Vota e kryetarit eshte vendimtare ne rast barazie votash. Per marrjen e vendimeve eshte e nevojshme prania e te pakten gjysmes se anetareve. 4. Drejtori ekzekutiv i bordit te kullimit ndjek mbledhjet e keshillit te perfaqesuesve, por nuk ka te drejte vote. 5. <;do bord kullimi me financim nga buxheti i shtetit mban llogari dhe regjistra ne perputhje me dispozitat e ketij ligji dhe te ligjit per kontabilitetin. Neni 43 Detyrat e keshillit te perfaqesuesve te bordit te kullimit me vetefinancim 1. Keshilli i·perfaqesuesve te bordit te kullimit me vetefinancim eshte pergjegjes ndaj grupev~ qe perfitojne nga sherbimet e bordit te kullimit. Detyrat e tij jane te njejta me detyrat e keshillit te perfaqesuesve te bordit te kullimit me financim nga buxheti i shtetit, te parashikuara ne piken 1 te nenit 42, me perjashtimin qe bordet e rregulluara ne kete nen kane gjithashtu kompetencen qe: a) te miratoje buxhetin e vet dhe llogarite vjetore; b) te aplikoje ne Keshillin e Ministrave-per te marre fonde. 2. Statuti i bordeve te kullimit me vetefinancim miratohet nga keshilli i perfaqesuesve te bordit te kullimit dhe nje kopje depozitohet ne Ministrine e Bujqesise dhe Ushqimit. 3. Keshilli i perfaqesuesve mblidhet te pakten nje here ne muaj. Vendimet e keshillit te perfaqesuesve merren me votim dhe secili prej anetareve ka te drejten e nje vote. Vota e kryetarit eshte vendimtare ne rast barazie votash. Per marrjen e vendimeve eshte e nevojshme prania e te pakten gjysmes se anetareve. 4. Drejtori ekzekutiv i bordit te kullimit me vetefinancim merr pjese ne mbledhjet e keshillit te perfaqesuesve, por nuk ka te drejte vote. 5. <;do bord kullimi me vetefinancim mban llogarite e veta dhe regjistra ne perputhje me kete ligj dhe me ligjin per kontabilitetin. 880 Neni44 Statuti i bordeve te kullimit I. Statuti i c;do bordi kullimi rregullon organizimin dhe funksionimin e ketij bordi. Statuti, gjithashtu: a) pershkruan zonen nen sherbimin perkates te bordit te kullimit, referuar planimetrive dhe hartave; b) permban emrin dhe seline e bordit te kullimit; c) ne rastin e bordit te kullimit me financim nga buxheti i shtetit ose te bordit te kuUimit me vetefinancim, percakton strukturen organizative te bordit te kullimit dhe pershkruan detyrat e drejtorit ekzekutiv; c;) permban dispozita per te drejtat dhe detyrat e anetareve te bordit te perfaqesuesve; d) permban dispozita per mbledhjet e bordit te perfaqesuesve. 2. Ministri i Bujqesise dhe Ushqimit ndryshon statutin e nje bordi keshillimor kullimi dhe me kerkesen e bordit te perfaqesuesve ndryshon statutin e nje bordi kullimi te financuar nga buxheti i shtetit, si dhe miraton ndryshime ne statutin e bordeve te kullimit me vetefinancim. Neni 45 Stafi i bordeve te kullimit Bordet e kullimit me financim nga buxheti i shtetit dhe bordet e kullimit me vetefinancim marrin ne pune staf punonjesish. Perberja e stafit dhe kohezgjatja e emerimit te tyre percaktohen ne statut ose me vendim te bordit te perfaqesuesve. KREUVI MBIKEQYRJA E SEKTOREVE TE UJITJES DHE TE KULLIMIT Neni46 Llogarite dhe regjistrat 1. <;do shoqate mban llogarite dhe regjistrat e meposhtem: a) Regjister te anetareve, i cili pershkruan madhesine dhe vendndodhjen e prones se <;do pronari; regjistri rishikohet dhe plotesohet c;do tre muaj. b) Plan qe tregon zonen e sherbimit nen ujitje. c) Regjister per joanetaret te cilet furnizohen me uje. ~) Regjister per sasite e ujit te marre prej shoqates. d) Regjister per sasite e ujit ose numrin e ujitjeve te perfituara nga anetaret dhe joanetaret. dh) Regjister per pagesat e detyruara, tarifat per t'u paguar dhe ato te paguara. e) Regjister per procesverbalet e mbledhjeve te keshillit administrativ. e) Regjister per transaksionet dhe kontratat. 881 f) Inventar te pasurive. g) Regjister per inspektimet dhe kontrollet e kanaleve kryesore dhe/ose te sistemeve te ujitjes, te cilat i jane transferuar shoqates. gj) Llogarite financiare sipas nenit 4 7. 2. (;do federate mban llogarite dhe regjistrat e meposhtem: a) Regjister te anetareve. b) Plan qe tregon kanalin kryesor, rezervuarin ose rezerva te tjera ujore te shfrytezuar dhe te mirembajtura nga federata. c) Regjister per joanetaret, te cilet furnizohen me uje. c;:) Regjister per sasite e ujit te marre nga anetaret dhe joanetaret. d) Regjister per pagesat e detyruara, tarifat per t'u paguar dhe ato te paguara. dh) Regjister per procesverbalet e mbledhjeve te keshillit administrativ. e) Regjister per transaksionet dhe kontratat. e) Inventar te pasurive. f) Regjister pet inspektimet dhe kontrollet e kanaleve kryesore dhe infrastruktures qe i eshte transferuar federates. g) Llogarite financiare sipas nenit 47. 3 a) Bordi kullimit mban regjistrat dhe librat e meposhtem: planimetrine qe tregon zonen nen sherbimin e kullimit; regjistrin e anetareve te bordit te perfaqesuesve; regjistrin e procesverbaleve te mbledhjeve te bordit te perfaqesuesve. b) Bordet e kullimit me financim nga buxheti i shtetit dhe bordet e kullimit me vetefinancim mbajne edhe regjistrat e meposhtem: regjistrin e kontratave te mirembajtjes, rehabilitimit dhe ndertimit; inventarin e pasurive; regjistrin per inspektimet ne kanalet kryesore kulluese dhe te veprave te mbrojtjes nga permbytja te transferuar ne bordin e kullimit; Ilogarite financiare sipas nenit 4 7. c) Bordi i kullimit me vetefinancim mban edhe regjistrin e tarifave te drenimit te paguara ose jo. Neni47 Llogarite financiare 1. <;do shoqate, federate, bord kullimi me financim nga buxheti i shtetit ose me vetefinancim mban Ilogari te faturave dhe shpenzimeve, si dhe pergatit bilancin vjetor dhe raportin e te ardhurave dhe shpenzimeve. 2. Bilanci vjetor dhe raporti i te ardhurave dhe shpenzimeve miratohet ~do vit: a) ne rastin e shoqates, nga mbledhja e pergjithshme; b) ne rastin e federates, nga keshilli administrativ; c) ne rastin e bordit te kullimit te financuar nga buxheti i shtetit, nga bordi i perfaqesuesve dhe Ministri i Bujqesise dhe Ushqimit; ~) ne rastin e bordit te kullimit me vetefinancim, nga bordi i perfaqesuesve. 3. Dokumentacioni financiar i ¢0 bordi keshillimor kullimi mbahet nga Ministria e Bujqesise dhe Ushqimit. 882 Neni48 Kontrolli fioanciar i llogarive dhe i te ardhurave vjetore 1. Llogarite e i;:do shoqate, federate, bordi kullimi me financim nga buxheti i shtetit dhe bordi kullimi me vetefinancim, qe pcrfshijne bilancin vjetor dhe raportin e te ardhurave dhe shpenzimeve i nenshtrohen kontrollit vjetor nga Departamenti Mbikeqyres. Departamenti Mbikeqyres, me miratimin me shkrim nga Ministri i Bujqesise dhe Ushqimit ia delegon kompetencat e veta per kryerjen e kontrollit financiar nje enti tjeter te kualifikuar per kete qellim. 2. Ministri i Bujqesise dhe Ushqimit mund te caktoje rrethe te cilat u nenshtrohen kerkesave te raportimit, sic; jane treguar ne piken 3 te ketij neni. Lajmerimi per caktimin e ketyre rretheve publikohet zyrtarisht. 3. <;do shoqate, federate, bord kullimi me financim nga buxheti i shtetit dhe bord kullimi me vetefinancim, i cili ka zyren e vet te regjistruar ne njerin prej rretheve te caktuara sipas pikes 2, brenda 120 diteve nga fundi i vitit financiar, depoziton raportin e te ardhurave vjetore ne Departamentin Mbikeqyres, ne formatin e percaktuar nga ky i fundit, bashke me nje kopje te bilancit te tij vjetor dhe raportit te shpenzimeve, si dhe nje tarife depozitimi, nese nje gje e tille parashikohet. 4. Anetaret e keshillit administrativ te shoqates apo federates jane pergjegjes dhe ndeshkohen administrativisht nese nuk depozitojne raportin e te ardhurave vjetore dhe kopje te llogarive financiare brenda afatit te parashikuar ne piken 3 te ketij neni. 5. Anetaret e keshillit te perfaqesuesve te bordeve te kullimit me financim nga buxheti i shtetit ose te bordit te kullimit me vetefinancim mbajne pergjegjesi dhe ndeshkohen administrativisht nese nuk depozitojne raportin e te ardhurave vjetore dhe kopje te llogarive financiare brenda a fa tit te parashikuar ne pi ken 3 te ketij neni. Neni 49 Regjistri i shoqatave, federatave dhe bordeve te kullimit I. Ministria e Bujqesise dhe Ushqimit krijon regjistrin e shoqatave, federatave dhe bordeve te kullimit, i cili mbahet nga Departamenti Mbikeqyres. 2. Regjistri i shoqates permban te dhenat e meposhtme: a) emrin e shoqates; b) seline e shoqates; c) zonen perkatese ne sherbim ujitjeje te shoqates, madhesine dhe vendndodhjen e zones se sherbimit te ujitjes se kesaj shoqate; c;) numurin e anetareve te shoqates; d) emrat, adresat, numrat e telefonit (nese kane) te anetareve te keshillit ad.ministrativ dhe te kryetarit; dh) daten e depozitimit te raportit te fundit te te ardhurave. 3. Regjistri i federates permban te dhenat e meposhtme: a) emrin e federates; b) seline e federates; 883 c) kanahn kryesor dhe tc tjera infrastruktura te cilat i jane transferuar federates; r;) anetaret e federates; d) emrat, adresat, numrat e telefonit (nese kane) te anetareve te keshillit administrativ dhe te kryetarit; dh) daten e depozitimit te raportit te fundit te te ardhurave. 4. Regjistri i bordit te kullimit permban te dhenat e meposhtme: a) emrin e bordit te kullimit; b) seline e bordit te kullimit; c) zonen perkatese te sherbimit te kullimit te bordit te kullimit; ~) emrat, adresat, numrat e telefonit (nese kane) te anetareve te bordit te perfaqesuesve; d) daten e depozitimit te raportit te fundit te te ardhurave. 5. Regjistri i shoqatave kontrollohet nga publiku gjate orarit normal zyrtar. Neni50 Mbikeqyrja ligjore financiare 1. Departamenti Mbikeqyres kerkon vazhdimisht kopje te bilanceve te shoqatave, federatave dhe bordeve te kullimit, se bashku me kopje te regjistrave, te cilat mbahen ne perputhje me kete ligj. 2. Departamenti Mbikeqyres kontrollon financat dhe regjistrat e shoqates ose te federates: a) Ne baze te kerkeses me shkrim te nje anetari te shoqates ose federates; b) pasi zbulon prova te shkeljeve financiare ose prova parregullsish ne kopjen e raportit te te ardhurave vjetore dhe te llogarive te shoqates apo federates perkatese. 3. Nese Departamenti Mbikeqyres gjate kontrollit financiar te nje shoqate, gjen prova te shkeljeve financiare ose prova se shoqata nuk ka funksionuar ne perputhje me dispozitat e ketij ligji, i kerkon keshillit administrativ te therrase nje sesion te mbledhjes se pergjithshme, ku u paraqiten anetareve shkeljet e verejtura. Nese keshilli administrativ nuk therret nje sesion te mbledhjes se pergjithshme brenda 30 diteve, Departamenti Mbikeqyres pezullon keshillin administrativ dhe e therret vete kete sesion. 4. Nese keshilli administrativ pezullohet ne perputhje me piken 3, Departamenti Mbikeqyres cakton nje drejtues te perkohshem te shoqates, derisa mbledhja e pergjithshme te caktoje nje keshill administrativ. 5. Nese gjate kontrollit financiar te nje federate, Departamenti Mbikeqyres gjen prova te shkeljeve financiare ose prova se federata nuk ka funksionuar ne perputhje me dispozitat e ketij ligji, i kerkon keshillit administrativ te therrase nje sesion te mbledhjes, ku paraqiten para anetareve shkeljet e verejtura. Nese keshilli administrativ nuk therret nje sesion te mbledhjes brenda 30 diteve, Departamenti Mbikeqyres pezullon keshillin administrativ dhe cakton nje drejtues federate te perkohshem, deri ne r;astin kur anetaret e federates te caktojne nje keshill te ri administrativ. 6. Nese gjate kontrollit financiar te bordit te kullimit, Departamenti Mbikeqyres gjen prova te shkeljeve financiare ose bordi i kullimit nuk ka funksionuar ne perputhje me kete ligj, Ministri i Bujqesise dhe Ushqimit pezullon bordin e perfaqesuesve dhe cakton nje drejtues te perkohshem te bordit te perfaqesuesve, derisa te caktohet nje bord i ri i perfaqesuesve. 884 Neni 51 Mbikeqyrja teknike I. Ministria e Bujqesise dhe Ushqimit u kerkon shoqatave, federatave dhe bordeve te kullimit te dhena dhe dokumentacion mbi shfrytezimin dhe mirembajtjen e infrastruktures qe i eshte transferuar atyre ne perputhje me dispozitat e ketij ligji. 2. Ministria e Bujqesise dhe Ushqimit autorizon stafin e vet te kontrolloje infrastrukturen qe eshte transferuar ne perputhje me dispozitat e ketij ligji dhe i kerkon shoqates, federates ose bordit te kullimit te marre persiper punime specifike, kur kjo eshte e nevojshme: a) per te ~iguruar mirembajtjen e kesaj infrastrukture; b) per te parandaluar demet ose cenimin e kesaj infrastrukture; c) per te parandaluar demet e prones shteterore ose demet e prones se te treteve; c) ne interes publik. Neni52 Servitutet l. Shoqata, federata dhe bordi i kullimit perfiton servitut ne perputhje me Kodin Civil. 2. Shoqata, federata ose nje bord kullimi autorizojne persona, te cilet kane te drejte te hyjne ne toke private per te kryer kontrolle dhe pune emergjente per infrastrukturen, e cila i eshte transferuat shoqates, federates ose bordit te kullimit. 3. Siperfaqja mbi te cilen eshte vendosur sistemi ujites dhe kullues, se bashku me &trukturat perkatese, regjistrohet ne zyren e regjistrimit te pasurise se paluajtshme, ku beht· dhe regjistrimi i servituteve te krijuar ne baze te ketij neni. Ndryshime kryhen ne rastet ~ transferimit te infrastruktures ne baze te urdhrit te Ministrit te Bujqesise dhe Ushqimit. Neni 53 Fondet e emergjences dhe fondet rezerve Shoqatat, federata dhe border e kullimit me vetefinancim mund te krijojne fonde emergjence dhe fonde rezerve dhe te hapin nje llogari te ve~ante bankare per keto fonde. Neni54 Shperndarja dhe likuidimi i shoqatave dhe federatave Shperndarja dhe likuidimi i shoqatave dhe federatave behet ne perputhje me dispozitat e Kodit Civil. 885 Neni55 Shperndarja dhe likuidimi i bordeve te kullimit Nje bord kullimi shperndahet me vendim te Keshillit te Ministrave nese qellimi pc: cilin u ngrit pushon se ekzistuari, ose kur praktikisht detyrat e ketij bordi nuk mund te permbusl ose kur qenia e metejshme e bordit tc kullimit nuk nevojitet per arsye te tjera. Keshi! • Ministrave ne marrjen e nje vendimi te tille percakton procedurat qe ndiqen per Iikuidimi: bordit te kullimit. Neni 56 Kundervajtje administrative i. Perbejne kundervajtje administrative, kur nuk fonnojne veper penale dhe ndeshkol si te till a: a) ndertimi, rehabilitimi ose modifikimi i nje sistemi ujitjeje apo kullimi pa le i, perkatese; b) demtimi i sistemit te ujitjes, i sistemit te kullimit ose te veprave te mbrojtjes r; permbytja; c) ndertimi i paautorizuar mbi sistemet e ujitjes, sistemet e kullimit ose veprave mbrojtjes nga permbytja; ~) ndertimi ose ngritja e ¢0 ndertese apo strukture, mbjellja e pemeve me pak tete metra nga bordura e kanalit kryesor ose nje sistemi kryesor kullimi ose me pak se kat metra nga bordura e c;faredo kanali ujitjeje ose kullimi. 2. Zbulimi, pershkrimi dhe denoncimi i kundervajtjeve te parashikuara ne piken 1 ketij neni, dote behet nga shoqatat, federatat dhe bordet e kullimit, ndersa shqyrtimi, gjyki, dhe denimi i tyre behet nga kryetari i deges se policise se ndertimit te rrethit perkates ku esr kryer kundervajtja. 3. Kundervajtesi eshte i detyruar te perballoje shpenzimet per rikthimin e objektit demtuar ne gjendjen e meparshme. 4. Kundervajtjet administrative, sipas nenit 56 te ketij ligji, denohen me gjobe nga 000 (dhjete mije) deri ne 100 000 (njeqind mije) leke. Neni 57 Kunder vendimeve te kryetarit te deges se policise te ndertimit ne rreth mund te beh ankim brenda 5 diteve nga dita e njoftimit prane drejtorit te policise se ndertimit, i cili duhet shprehet brenda 10 diteve. Kunder vendimit te ketij te fundit mund te behet ankim ne gjykat<. e rrethit ku eshte kryer kundervajtja, brenda 5 diteve nga njoftimi i tij. Neni 58 Ankimi ne gjykate kunder vendimeve te organeve te policise se ndertimit nuk pezullo ekzekutimin e tyre. Ne rast se ne baze te vendimit perfundimtar te formes se prere te gjykates vendose 886 pranimi i padise ose i a11kimi:. , di il1tuari ka k drejtc te kerkojc. nga organi qc: ka dll~nc vendimin. shperblimin per demin e shkaktuar. Neni 59 Dispozita te fundit Ngarkohet Keshilli i Ministrave dhe Ministria e Bujqesise dhe e Ushqimit te nxjerrin aktet nenligjore ne zbatim te ketij ligji. Neni 60 Me hyrjen ne fuqi te ketij ligji, ligji nr. 7846, date 21.7.1994 "Per ndertimin, administrimin, mirembajtjen dhe shfrytezimin e veprave te ujitjes dhe kullimit", si dhe ligji nr. 8111, date 28.3.1996 "Per nje ndr\shim ne ligj in nr. 7846, date 21.7.1994", si dhe <;do akt tjeter qe bie ndesh me kete ligj, shfuqizohet. Neni 61 Hyrja ne f uqi Ky ligj hyn ne fuqi 15 dite pas botimit ne Fletoren Zyrtare. Shpallur me ciekretin nr.2439, date 13.8.1999 te Presidentit te Republikes se Shqiperise, Rexhep Meidani 887