National Horticultural Policy

جوِْری اسلاهی افغبًستبى دّلت آثیبری ّ هبلذاری ّسارت سراعت، پبلیسی هلی ثبغذاری افغبًغتبى – کبثل 1396 سال ،حوت أ هطبلتفِزست عٌبّیي صفحَ .......................................................................................................................................... اختقبسات ............................................................................................................................................ پیؾگفتبس ................................................................................................................................................ همذهَ ................................................................................................................ ّمؼیت ثبغذاسی دس افغبًغتبى .............................................................................................................................همبفذ ّ افْل 1 ..........................................................................................................................عبصَ کبسی پبلیغی 2 ..................................................................................چبلؼ ُبیی کَ ثبیذ تْعو ایي پبلیغی ساٍ صل یبثذ 3 .......................................................................................................پبلیغی اًکؾبف عکتْس ثبغذاسی 4 ....................................................................................................................ُوکبسی ُبی اًکؾبفی 5 ...........................................................................................................................تْلیذات ثبغذاسی 6 ...........................................................................................................................خذهبت صوبیْی 7 .......................................................................................................................................تزبست 8 .........................................................................................................................اًکؾبف هبسکیت 9 .........................................................................................................................................صیشثٌب 10 ....................................................................................................چبسچْة صمْلی، لبًًْی ّ اداسی 11 .............................................................................................................................هغبیل هؾتشک 12 .............................................................................................................................تؼلین ّ آهْصػ 13 .........................................................................................................ُوکبسی هٌطمْی ّ ثیي الوللی 14 ........................................................................................................................... تطجیك ّ ثشسعی 15 ة د 1 1 2 3 4 5 5 6 8 9 10 11 12 13 14 14 15 ة اختصبرات ACCIاتبق ُبی تزبست ّ فٌبیغ افغبًغتبى AAIDOهْعغَ اًکؾبف فٌؼت ثبدام افغبًغتبى AISAاداسٍ صوبیت اص عشهبیَ گزاسی ُب دسافغبًغتبى ANDSاعتشاتیژی اًکؾبف هلی افغبًغتبى ANHDOهْعغَ هلی اًکؾبف ثبغذاسی افغبًغتبى ANNGOهْعغَ هلی لْسیَ داساى افغبًغتبى ARIAاًغتیتْت تضمیمبت صساػتی افغبًغتبى CSOاداسٍ اصقبئیَ هشکضی DAILسیبعت صساػت، آثیبسی ّ هبلذاسی DoHسیبعت ثبغذاسی FFSهکتت عبصْی دُبلیي IRAروِْسی اعلاهی افغبًغتبى ICTتکٌبلْری هؼلْهبتی ّ استجبهی ISEتقذی تخن ُبی افلاس ؽذٍ JICAاداسٍ ُوکبسی ُبی ثیي الوللی ربپبى MAILّصاست صساػت، آثیبسی ّ هبلذاسی MoCIّصاست تزبست ّ فٌبیغ MoEّصاست هؼبسف MoFّصاست هبلیَ MoHEّصاست تضقیلات ػبلی MoJّصاست ػذلیَ NADFچِبسچْة هلی اًکؾبف صساػت NC (هیٍْ ربت ّ هغضثبت)کلکغیْى هلی NPPثشًبهَ اّلْیت هلی NVRCکویتَ هلی حجت ّسایتی PHDPپشّژٍ اًکؾبف ثبغذاسی ًجبتبت چٌذیي عبلَ SPSصفع القضَ ّ فضت ًجبتی UPOVاتضبدیَ ثیي الوللی صفبظت اص ّسایتی ُبی رذیذ ًجبتبت د پیطگفتبر وزارت زراعت آبیاری و مالداری خود ،داشت اهمیت باغداری در سکتور زراعت و تأثیرات آن در اقتصاد ملی نظر دربا بمنظور کیفیت آنبهبودیاد محصولات باغداری و دقصد ازه مب راباغداری سکتوررا موظف می داند تا زمینه رشد . مصرف داخلی و صادرات فراهم سازدافزایش در عرصه ادارات دولتی، پروژه های همکار خارجی و سکتور خصوصی که ساختن فعالیت های گبرای هم آهن تنظیم کشافی دولتن پلان های ا یکدیگر فعالیت نموده و وظایف خویش را مطابق یگ هم آهن باباغداری مصروف اند، . نمایند پالیسی ملی باغداری را تدوین ایجاد زمینه هم آهنگی و موثریت بیشتر کاری، برای زراعت، آبیاری و مالداریوزارت تطبیق درست این پالیسی رشد امید است با. سازدمعین اشخاص ذیربط برای ادارات و را خطوط اساسی کارتاکرده کمی رونما نظر کیفی و چه از نظر رتقای سطح تولید محصولات چه از نهایت ا در عرصه باغداری کشور و دربمناس .رددگ به ریاست باغداری که در صحنه عمل صحت آن را محقق میداند را ات و پیشنهادات خودییربط می توانند نظرذراجع م . وزارت محول سازند تا در تجدید پالیسی و خطوط کاری عندالوقع تجدید بعمل آید رایشکه پلان های کاری خو توقع می شودآن مصروف انددر ساحه باغداری و عرضه محصولات ی که کنانراز همه کا مشکلات در ساحات کاری خود مجادله و بانمایندبا احساس مسئولیت عملی مطابق پالیسی ملی باغداری عیار ساخته و . مهیا سازدباغداری سکتور نموده و راه را برای رشد هر چه بیشتر کشور این پالیسی تقدیم و پیشکش می و مرفه ینده سبز نهایت آدر و تولیداتفزایشا توسعه صنعت باغداری و امیده ب .شود نصیر احمد دُرانی وزیر زراعت، آبیاری و مالداری 1 ثغن الله الشصوي الشصین هقذهَ ًّیت غزایی ئدّلت روِْسی اعلاهی افغبًغتبى ًمؼ هِن ّ صیبتی ثبغذاسی سا دس افضایؼ تْلیذات صساػتی ّ کوک ثَ دعتیبثی ثَ هـ ُبی تزبستی دس ثبصاسًّیت غزایی، اًکؾبف ئدس پِلْی دعتیبثی ثَ هـ. دس عطش خبًْادٍ ُب، ربهؼَ ّ دس عطش هلی دسک هی ًوبیذ . افغبًغتبى ّ خبسد اص آى ّ افلاس کیفیت ًجبتبت ًیض اص رولَ اّلْیت ُب ثشای تمْیَ التقبد دس اکخشیت هشدم سّعتبئی هی ثبؽذ دّلت افغبًغتبى دس هْسد عیغتن ُبی هتٌْع صساػتی کَ دس داخل کؾْس ّرْد داسد آگبٍ ثْدٍ ّ ًیض مشّست اعتفبدٍ پبیذاس اص هٌبثغ اُویت مشّست ًگِذاؽت . اًکؾبف دُبت اًؼکبط دادٍ اعت ّ هجیؼی سا دس توبم پبلیغی ُب ّ اعتشاتیژی ُبی صساػتی، ثبغذاسی پْلی/ هقئًیت غزایی ّ ًجبتبت پشُ دس آهذ،اًْاع گًْبگْى ًجبتبت سا دس صّى ُبی اگشّایکبلْریکی رِت تْاصى هیبى ًجبتبت (Cash Crops) ُبی داخلی ّ فبدساتی سا ثخْثی دسک هی ًوبیذثبصاس دس . فشفت ُبی هغتمین ایزبد ؽغل اص هشیك . ؽِشی هی ثبؽذ ثبغذاسی یک هٌجغ هِن ایزبد اؽتغبل دس عبصبت سّعتبیی، ًیوَ ؽِشی ّ تْلیذ هضقْلات ثبغذاسی دس هٌبهك ًیوَ ؽِشی، ّ فشّػ دس . کؾت، پشّعظ ّ صول ّ ًمل هضقْلات ثبغذاسی افضایؼ هی یبثذ ُبی هشثْهَ ّ فؼبلیت دس هشاکض پشّعظ ًیض اص رولَ فشفت ُبی ُغتٌذ کَ تْعو عکتْس ثبغذاسی فشاُن ؽذٍ ّ هی تْاًذ ثَ ثبصاس ػٌْاى یک ػبیذ هتون هضغْة ؽْد ّ ثَ اؽتغبل افضائی ثشای فبهیل ُبی ثی ثنبػت کَ دس عبصبت ًیوَ ؽِشی صًذگی هی کٌٌذ، کوک . ثیؾتش ًوبیذ ّسد ُب دس ثخؼ ثبغذاسی دس چٌذ عبل گزؽتَ تب اکٌْى پبلیغی هذّى ّ یب همشسات آ ثبّرْد دعت ، آثیبسی ّ هبلذاسیّصاست صساػت ایي عٌذ ثَ ػٌْاى اّلیي گبم ثَ هشف عبختي یک پبلیغی ّ چْکبت لبًًْی کَ هْسد تْافك توبم . خبؿ ثشای عکتْس ثبغذاسی ًذاسد . تِیَ ؽذٍ اعت،رْاًت ریذخل ثبؽذ چِبسچْة هلی اًکؾبف صساػت، (ANDS)دس تِیَ ایي پبلیغی عبیش اعٌبد اعتشاتژیک ثَ ؽوْل اعتشاتیژی اًکؾبف هلی افغبًغتبى (NADF) ثشًبهَ اّلْیت ُبی هلی ّ(NPPs) لشاس داسدُوبٌُگیهذًظش گشفتَ ؽذٍ ّ ثب آًِب دس . ّضعیت ثبغذاری در افغبًستبى هیي أ ُبی رِبًی سا تثبصاس فیقذ ًیبص 50 ثیؼ اص 1982دس عبل (ػوذتبً ثبدام ّ کؾوؼ)تبى ــــــک افغبًظــهغضثبة ّ هیٍْ ُبی خؼ . فیقذ کبُؼ یبفت16 ثَ 1990هی ًوْد اهب ایي همذاس دس عبل هضقْلات ٍ،ادد اًزبم ثبغذاسی عکتْس ثبسٍ دس 2014 عبل دس کَ Altai Consulting التبیهؾْستی هْعغَ عشّی اعبط ثش امبفَ ّ ًوْدٍ اصتْا هیذُذ، تؾکیل سا آثی ُبی صهیي فیقذ 14 کَ عبصَ ُکتبس 360000 صذّد دس (ربت هیٍْ ّ عجضیزبت) ثبغذاسی کَ اهشیکبیی دالش ثیلیْى 1.4 هلی هزوْػی داخلی تْلیذات دس ثبغذاسی عکتْس عِن .اعت ًوْدٍ کبس هقشّف سا ًفش هیلیْى 2 اص تش .هیذُذ تؾکیل سا،اعت هلی هزوْػی داخلی تْلیذات فیقذ 6.7 ّ صساػتی هزوْػی داخلی تْلیذات فیقذ 34 هؼبدل پشّعظ، عبصبت هختلف دس گزاسی عشهبیَ فْست رزة دس .ًوْدٍ اعت سؽذ فیقذ 5.5 گزؽتَ دَُ دس ثبغذاسی فشػی عکتْس کبسی ُبی فشفت آّسدى ّرْد ثَ فبسم، ػبیذ ثشدى ثلٌذ ثَ هٌتذ کَ ثیؾتش عجت سؽذ صساػتی هضقْلات رخیشٍ، اًتمبل ّ ثبصاسیبثی گزؽتَ ًمؼ افغبًغتبى تزبست ،2015 ّ 2006ُبی عبل ثیي. هی گشدد ؽِشی ّ دُبتی رْاهغ دس غزایی هقئًْیت ثِجْد ّ ّظبیف هیلیْى دالش 280اهشیکبیی اًگْس تبصٍ ّ دالش هیلیْى 150) کؾوؼ کٌٌذٍ فبدس ُفتویي افغبًغتبى ّ آّسدٍ دعت ثَ اًذاصٍ تب خْیؼ اعت گشدیذٍ رِبى دس (اهشیکبیی دالش هیلیْى 110)ثبدام کٌٌذٍ فبدس یبصدُویي ّ (کؾوؼ 1 . عکتْس ثبغذاسی ٌُْص ُن ثَ ػٌْاى یک دّسًوبی ػبلی ثشای سؽذ عکتْس ُبی داخلی ّ فبدسات ثب فشاُن عبختي صهیٌَ اؽتغبل دس اًگْس، کؾوؼ، ثبدام، پغتَ، رلغْصٍ، چبسهغض، . هذ دس تؼْیل تْلیذ کْکٌبس ثبلی هبًذٍ اعتاهٌبهك سّعتبیی ّ ثذیل خْة ّ پشُ دس ّ عیت دس صبل صبمش اص رولَ ػوذٍ تشیي هضقْلات دس ثخؼ هیٍْ ربت ّ هغضثبة ثْدٍ ّ ُوچٌیي صسدآلْ تبصٍ ّ خؾک، اًبس اًگْس فیقذی ثلٌذ توبم تْلیذات هیٍْ . آلْثبلْ، گیلاط ّ عتشّط هیٍْ ربتی ُغتٌذ کَ داسای ظشفیت خْة تْلیذی دس آیٌذٍ هی ثبؽٌذ 1 ۲۰۲۰ - ۲۰۱۶پشّګشام هلی ُوَ ربًجَ اّلْیت ُبی اًکؾبف صساػت، 2 فیقذی ثلٌذ تْلیذات آًشا ، ثبدًزبى سّهی ّ ثبدسًگ خشثْصٍ ،ربت سا تؾکیل دادٍ دس صبلیکَ دس ثخؼ عجضیزبت کچبلْ، پیبص، تشثْص دس ثش هی گیشد 2 . تبى فؼلاً همذاس صیبد هیٍْ ربت ّ عجضیزبت سا اص خبسد ّاسد هی ًوبیذ دس صبلیکَ ایي ـــــدس ػیي صهبى لبثل یبدآّسی اعت کَ افغبًظ ایي هْمْع ًؾبى دٌُذٍ یک فشفت اص دعت سفتَ هی ثبؽذ کَ اص . هیٍْ ربت ّ عجضیزبت سا دس داخل افغبًغتبى ًیض هیتْاى تْلیذ ًوْد هیٍْ ربت تبصٍ کَ دس . هشیك آى افغبًغتبى هی تْاًذ فشفت ُبی ؽغلی سا فشاُن ًوْدٍ ّ تْاصى ثیي ّاسدات ّ فبدسات سا ایزبد ًوبیذ ى ثغتَ ثٌذی غیش هؼیبسی، ًجْد آهٌبعت ًجْدٍ کَ ػلت اعبعی ی داخلی ّ خبسری افغبًغتبى تْلیذ هی گشدد ثشای فشّػ دس ثبصاس ُب ثبصاس ُبی داخلی فبلذ عبختبس ُبی هٌبعت فضیکی ّ عیغتن ُبی هؼلْهبتی .هطبثك ثَ ًیبص هقشف کٌٌذٍ ُب هی ثبؽذ ًَ صًزیشٍ عشد ّ ثْدٍ ّ ثَ ثبصاس ُبی هؼتجش اسّپبیی، ایبلات هتضذٍ کؾوؼ ّ ثبدام افغبًغتبى دس صبلت فؼلی اص اعتٌذسد ُبی پبئیي ثشخْسداس. هی ثبؽذ ثقْست کل همذاس تْلیذات ثبغذاسی کن ثْدٍ کَ دس ًتیزَ ثشای تْلیذ کٌٌذٍ گبى داخلی . اهشیکب ّ ؽشق هیبًَ فبدس ؽذٍ ًوی تْاًٌذ . ثشآّسدٍ عبختي ًیبص ُبی هْرْد دس ثبصاس ُبی هؼتجش داخلی ّ خبسری هؾکل اعت کفبیی دس تْلیذ غزا هی ثبؽٌذ، ثبغذاسی یک فشفت اعتخٌبیی ثشای تْلیذ هضقْلات دس صبلیکَ گٌذم ّ عبیش ًجبتبت هضسّػی کلیذ خْد . ثب اسصػ ثلٌذ سا دس ثبصاس ُبی داخلی ّ فبدساتی فشاُن هی عبصد .ى هیجبؽٌذآ فبدساتی ُبی ػوذٍ ثبصاس هٌضیج تبىــــپبکظ ّ ٌُذ هیکٌذ کَ تْلیذ سا رِبى ُبی هیٍْ ثِتشیي اص ثؼنی تبىــــافغبًظ صًزیشٍ عیغتن اسصػ، صًزیشٍ صیشثٌب هْرْدیت ػذم آًِن داسا ثْدٍ، ّلی ثبسا تْلیذ هضقْلات ثبغذاسی ثضسگ ظشفیت افغبًغتبى .اعت عبختَ هْارَ چبلؼ ثَ سا رذیذ ُبی ثبصاس دس ؽذى ؽبهل تقذیمی رِت ًجْد عیغتن ّ هضقْلات ُبی هؼیبس ػذم تطجیك ّ عشد ثبیذ صبفل ثشداؽت اص ثؼذ مبیؼبت ّ یبثذ افضایؼ ثبیذ هضسػَ اثتذایی تْلیذات کَ هیذُذ ًؾبى ّامش هْس ثَ ّمؼیت تزضیَ ّ تضلیل .یبثذ کبُؼ ُش گبٍ دس هْسد ّمؼیت صساػت دس افغبًغتبى فضجت ًوبیین، دلیل داؽتي یک عکتْس ثبغذاسی هئحش ُوچٌبى ثَ ُوبى لْت آى ثبلی افغبًغتبى داسای یک تؼذاد اص ّیژگی ُب ّ ؽبخـ ُبی هخجت اعت کَ ًوبیبًگش ظشفیت ػبلی ثشای داؽتي عکتْس لْی . هی هبًذ : ثبغذاسی دس آیٌذٍ هی ثبؽذ  ایي کؾْس داسای آة . ثبغذاسی هی ثبؽذ افغبًغتبى داسای آة ّ ُْا ّ ؽشایو هٌبعت هضیطی ّ اللیوی ثشای اًکؾبف ّ تْلیذات ّ ُْا ّ صّى ُبی صساػتی هتٌْع ثْدٍ کَ صهیٌَ سا ثشای تْلیذ ًجبتبت هختلف دس فقل ُبی تْلیذی ّ ثشداؽت هتذاّم تْلیذ سا . ایي هْمْع ظشفیت تؼْیل ًوْدى ّاسدات ثب تْلیذات داخلی ّ سؽذ فبدسات سا افضایؼ هی دُذ. هغبػذ هی عبصد  ّس داسای ـــّس ًیض ثَ ؽکل دسعت تٌظین ّ هذیشیت ؽْد، ایي کؼـــافغبًغتبى داسای خبک هٌبعت ثْدٍ ّ اگش رخبیش آثی ایي کؼ خْة اص ّسایتی ُبی تخجیت ؽذٍ هیٍْ ربت (تخن، پبیَ هبدسی، پٌذک، ًِبل ُبی پیًْذی، للوَ)هْاد ثزسی . آة کبفی ًیض هی ثبؽذ . اص کلکغیْى ُبی هلی دس دعتشط لشاس داسد  تٌْع صیبتی . هشکض تٌْع چٌذیي هیٍْ هی ثبؽذ،آعیبی هشکضی(Biodiversity) هجیؼی ایي هٌطمَ صهیٌَ خْة سا ثشای افلاس . ًیض فشفت خْة سا دس آیٌذٍ ثشای هضقْلات ّ ّسایتی ُبی رذیذ فشاُن هی عبصد هغبػذ عبختَ ّ کٌٌذٍ گبى ًغل ًجبتی کلکغیْى ُبی هلی ّسایتی ُبی هیٍْ ربت ّ هغضثبة دس چٌذ عبل اخیش ثشای اکخش اًْاع دسختبى هخوش ّ تبکغتبى ُب تؤعیظ .گشدیذٍ اعت اهب ٌُْص ُن هؾکلات صیبدی ّرْد داسد کَ ثبیذ صل گشدد ّ ایي هؾکلات دس ایي پبلیغی ّ عبیش اعٌبد اعتشاتیژیک دّلت کَ ثؼذاً عبختَ . هی ؽْد هْسد ثضج لشاس خْاُذ گشفت هقبصذ ّ اصْل 1 هیضاىدس افضایؼ تْلیذات، صبفلخیضی، سؽذ التقبدی، دّلت روِْسی اعلاهی افغبًغتبى ًمؼ هِن ّ صیبتی ثبغذاسی سا 1.1 تزبست ّ کوک دس دعتیبثی ثَ هقئًیت غزایی دس عطش فبهیل ُبی دُبلیي، رْاهغ هضلی ّ هلی ثَ خْثی دسک ّ هْسد ُبی تزبسی ّ افلاس کیفیت هضقْلات ًیض اص ثبصاسهْاصی ثب دعتیبثی ثَ هقئًیت غزایی، اًکؾبف . تْرَ لشاس هیذُذ . رولَ اّلْیت ُب ثشای تمْیَ التقبد عبصبت سّعتبیی دس عشاعش کؾْس هی ثبؽذ 2 سیبعت اصقبئیَ صساػتی ّ تٌظین هؼلْهبت 3 ثشد داسد آگبٍ ثْدٍ ّ صقْل دّلت روِْسی اعلاهی افغبًغتبى دس هْسد عیغتن ُبی هتٌْع صساػتی کَ دس داخل کؾْس کبس 1.2 اهویٌبى اص اعتفبدٍ پبیذاس هٌبثغ هجیؼی سا ثَ ػٌْاى یک ًیبص هجشم دسک هیٌوبیذ ّ آًشا دس توبم پبلیغی ُبی اًکؾبفی صساػتی عیغتن ُبی صساػتی ثبیذ ثقْست دسعت هطبلؼَ ّ دعتَ ثٌذی ؽذٍ ّ دس . ّ ُوچٌیي پبلیغی اًکؾبف دُبت اًؼکبط دادٍ اعت ایي ساعتب تؤهیي استجبهبت هیبى تضمیمبت، تشّیذ، صفبظَ ًجبتبت ّ لشاًطیي، تْلیذ کٌٌذٍ گبى، هتقذیبى دس ثخؼ اًکؾبف . ، پشّعظ ّ ثبصاسیبثی ثقْست هؾخـ اص اُویت فْق الؼبدٍ ثشخْسداس هی ثبؽذثبصاس کتْس ثبغذاسی اًکؾبف پبیذاس ایي عکتْس اص هشیك افضایؼ تْلیذات ّ صبفلخیضی ـــط (ّ یب دیذگبٍ)هذت الُذف هْیل 1.3 اػبدٍ دّثبسٍ التقبد هؾشّع صساػتی ثَ هٌظْس عِوگیشی دسثبصاساف ـــثبغذاسی، ایزبد ّ اصیبی هزذد صیشثٌب ُب ّ اًکؼ . هی ثبؽذ : همبفذ هیبى هذت 1.4  هْرْدیت یک عکتْس داسای ُْیت هلی ّ تْاًوٌذ ثبغذاسی دس کؾْس.  ثلٌذ ثشدى ظشفیت ثبغذاساى کؾْس.  ،هجی ّ ثتَ ُبی صیٌتیًجبتبتافضایؼ عطش تْلیذات تزبستی ّ ثب کیفیت هیٍْ ربت ّ عجضیزبت .  افضایؼ فبدسات هیٍْ ربت ّ عجضیزبت.  فیقذ ػْایذ ًبخبلـ هلی سا تؾکیل 2.4فؼلاً هیٍْ ربت )افضایؼ عِن تْلیذات ثبغذاسی دس ػْایذ ًبخبلـ هلی هیذُذ 3 .) ػذم هْرْدیت هضذّدیت عبصَ صهیي ُبی آثی ثشای صساػت، ّ ؽشایو للوی، ّ تْلیذ غلَ ربت دس،ثب تْرَ ثَ فنبی ؽکٌٌذٍ 1.5 هٌبثغ کبفی ثشای افضایؼ عبصَ صهیي ُبی آثی، هتخققیي صساػت ثَ ایي ػمیذٍ اًذ کَ صهیي ُبی آثی ثشای تْلیذ غلَ ربت، صهیي ُبی للوی ثشای تْعؼَ د ثبیذ اختقبؿ دادٍ ّىؽشایو للوی تْافك خْة ًذاس یک تؼذاد هیٍْ ربت کَ دس عجضیزبت ّ ظشفیت ثضسگ عبصبت للوی یک هشف اص اهلْک اختقبؿ دادٍ ؽْد تب اص ُبی پغتَ، صیتْى، ثبدام، اًگْس، خشهب ّ ثبؽ ُوضهبى گشایی رلْگیشی ثَ ػول آیذ ّ فضشا فشعبیؼ خبک ّ اص ربًت دیگش اص التقبدی فْست گیشد ّ اعتفبدٍ هؼمْل ّ .اسصػ تْرَ فْست گیشد کَ افغبًغتبى ثَ عطش رِبى لذست سلبثت سا داسا هیجبؽذ ثَ آًؼذٍ ًجبتبت ثب ایي . ُذف ایي پبلیغی ایزبد ؽشایو هغبػذ ثشای تؤعیظ یک عکتْس ثبغذاسی ثب اسصػ تزبستی، پبیذاس ّ ُوَ ربًجَ هی ثبؽذ 1.6 پبلیغی ُوضهبى ثَ ػٌْاى یک دیذگبٍ ثشای اًکؾبف عکتْس ثبغذاسی ّ ُن هٌضیج یک چْکبت کبسی ثشای اًزبم توبم فؼبلیت ُبی هشثْه ثَ ایي عکتْس تْعو ّصاست خبًَ ُبی ریذخل، ُوکبساى اًکؾبفی، ؽشکت ُب، کْپشاتیف ُب ّ اداسات غیش .دّلتی ثَ ؽوْل اًزوي ُبی دُبلیي هْسد اعتفبدٍ لشاس خْاُذ گشفت سبحَ کبری پبلیسی 2 حیش لشاس أایي پبلیغی توبم هْمْػبت هشثْه ثَ ثخؼ دّلتی ّ غیش دّلتی سا دس ثش هی گیشد کَ عکتْس ثبغذاسی سا تضت ت 2.1 ثَ )هضقْلات ًجبتبت کَ تْعو ایي پبلیغی تضت پْؽؼ لشاس هی گیشًذ ؽبهل هیٍْ ربت ّ هغضثبة، عجضیزبت . هی دٌُذ ایي پبلیغی . هی ثبؽذ( ثَ ؽوْل ًجبتبت لیوتی هبًٌذ صػفشاى)، گلِب ّ ثتَ ُبی صیٌتی ّ ًجبتبت هجی (ؽوْل کچبلْ ّ فبلیض کبسی داّهلجبًَ ّ دُبلیي هْس لبًًْی هؼشفی خْاُذ کشد ّ ًِبیت ثبغذاسی سا ثَ صیج یک ثذیل هٌبعت ثشای هضقْلات غیش دس . لبًًْی هٌقشف خْاٌُذ ؽذ تْلیذ هضقْلات غیش ثَ سمبیت خْد ؽبى اصکؾت ّ ؽبهل عبصَ کبسی ایي پبلیغی ًوی ثبؽذ صیشا ایي هْمْػبت (SPS)هْمْػبت هشثْه ثَ صفع القضَ ّ فضت ًجبتبت 2.2 تضت پْؽؼ لشاس گشفتَ ّ تْعو عبیش سیبعت ُبی ایي ّصاست ثَ (کَ دس صبل عبختَ ؽذى اعت)تْعو عبیش اعٌبد تمٌیٌی ثَ ُش صبل مشّسی پٌذاؽتَ هی ؽْد تب هغبیل هشثْه ثَ صفع القضَ ًجبتبت ّ ّاسد ؽذى هْاد ثزسی، . پیؼ ثشدٍ هی ؽًْذ ثبیذ ّمبصت ثیؾتشی دس هْسد تفکیک هغئْلیت ُبی سیبعت ُبی . ثقْست تٌگبتٌگ ثب ایي پبلیغی ُوبٌُگ عبختَ ؽْد ُبی عشهبیَ گزاسی ثبلای هٌبثغ داسای ُضیٌَ ثلٌذ، هبًٌذ لاثشاتْاس;هغئل دس ثخؼ تْلیذ ّ سیبعت صفبظَ ًجبتبت ثْرْد آهذٍ . آصهبیؾی ًجبیذ ثؾکل رذا گبًَ ّ هْاصی ثب ُن فْست گیشد 3 139 ففضَ – 1391 اداسٍ هشکضی اصقبئیَ، عبلٌبهَ اصقبئیْی 4 چبلص ُبیی کَ ثبیذ تْسط ایي پبلیسی راٍ حل یبثذ 3 این چالش ها ذیلاً خلاصه گردیده و در بخش های .سکتور باغداری در افغانستان فعلاً با چالش های بسیار زیادی مواجه می باشد 3.1 .بعدی این پالیسی به جزئیات بیشتر مورد بررسی قرار گرفته است :تولید 3.2  کوجْد ّسایتی ُبی داسای کیفیت ػبلی عجضیزبت .  ّسگَ داسای کیفیت ػبلی عجضیزبت کوجْد تخن ّسایتی ُبی د.  فشّػ تخویبًزبت ّ ًِبل ُبی داسای کیفیت پبئیي .  ػذم تْرَ دس تْعؼَ اًْاع دیگش هیٍْ ربت کَ ؽشایو اللیوی افغبًغتبى ثشای ؽبى هغبػذ اعت.  ًجْد هؼیبس ُبی کیفیت هٌزش ثَ تْلیذات داسای کیفیت پبئیي ّ افضایؼ مبیؼبت ثؼذ اص سفغ صبفل هی گشدد.  غشط ًِبل، ؽبخَ ثشی، یکَ کبسی،ًمؾَ کؾی صهیي– داًؼ کن دُبلیي دس هْسد ؽیٍْ ُبی اگشّتخٌیکی ّ هذیشیت ثبغذاسی (. IPM)هیٍْ، اعتفبدٍ اص کْد، کٌتشّل گیبُبى ُشصٍ، تٌظین آة ّ کٌتشّل ُوَ ربًجَ اهشاك ّ آفبت  َمؼف اًزوي ُب ّ کْپشاتیف ُبی ثبغذاسی ّ ًیض داًؼ کن دُبلیي دس هْسد ثشداؽت هضقْل، عْست، دسرَ ثٌذی، ثغت . عشد عبختي اّلی، رخیشٍ، پشّعظ، اًتمبل ّ ثبصاسیبثی آى ثٌذی،  ًجْد یک ثشًبهَ هٌظن ثشای تْعؼَ عبصبت تضت آثیبسی ّ ثِجْد تٌظین آة دس عبصبت تضت آثیبسی فؼلی. :حمایت تخنیکی 3.3  (تشّیذ)مؼف دس خذهبت تضمیمبتی دس عطش هلی ّ صوبیت تخٌیکی .  هشالجت رذی اص اهشاك ّ آفبت ًجبتی کوجْد ثشًبهَ ُبی.  ًجْد ثشًبهَ ُب ثشای آصهبیؼ ًوْدى ّسایتی ُبی عجضیزبت.  ػذم کٌتشّل کیفیت تخن ُبی ّاسداتی عجضیزبت .  ػذم صقْل اهویٌبى اص صًزیشٍ (ثگًَْ هخبل تشکیجبت ػٌبفش فؼبل کْد کیویبّی)آصهبیؼ ًٌوْدى ػْاهل تْلیذ ثبغذاسی ّ .ػشمَ ثب داؽتي تقذیك ًبهَ اص هٌؾبء ّ کٌتشّل کیفیت آى  ًجْد عِْلت ُبی لشمَ دُی ثشای دُبلیي ّ ثبغذاساى .  پشّگشام تمْیت/اصتکشاس رلْگیشی) ربسی ُبی فؼبلیت عبختي ٌُگآُن: ػذم ُوبٌُگی دسعت دس ُوکبسی ُبی اًکؾبفی ثبغذاسی عکتْس تمْیت خبهش ثَ ثْدٍ، مؼیف هشثْهَ ریٌفغ ّ ریذخل رْاًت ثیي ُوکبسی. دهیجبػ مشّسی (هْرْد ُبی سیبعت افغبًغتبى، صساػتی تضمیمبت اًغتیتیْت ثبغذاسی، سیبعت ثیي ٌُگیآُن ّ ُوکبسی تمْیت. تاط مشّسی ُوکبسی ٌُگیآُن کْؽؼ ُیچ اخش عبل دٍ دس .هیجبؽذ مشّسی ثبغذاسی ُبی پشّژٍ هغتمین غیش ثْدرَ هْسد دس تشّیذ ّ تْعؼَ توبهی پشّژٍ ُب ّ پشّگشام ُب دس ػشفَ .اعت ًگشفتَ فْست فبدساتی ُبی ثبصاس اصیب رِت ریذخل رْاًت تْعو . فْست گیشدثبیذ ٌُگی ثب سیبعت تْعؼَ ثبغذاسی آثبغذاسی دس ُن  اًکؾبف ًبچیض صهیي ُبی صساػتی رذیذ ثَ ؽوْل صهیي فبسم ُبی دّلتی .  ثبصاستضمیمبت اعتشاتیژیک ّ اًکؾبف ًبچیض دس.  کوجْد ظشفیت سیبعت اًکؾبف ثبغذاسی دس تطجیك پبلیغی . :مارکیت و تجارت 3.4  ّ ًین دَُ گزؽتَ دس رِت اػبدٍ هبسکیت ُبی فبدساتی اص دعت سفتَ ػذم اًزبم فؼبلیت ُبی ُوآٌُگ رْاًت ریذخل دس یک.  اص دعت دادى هبسکیت ُبی داخلی ّ فبدساتی ثخبهش ًجْد اهکبًبت هذسى پشّعظ ّ ثغتَ ثٌذی تْلیذات .  ًجْد ًؾبى تزبستی(Brand) ثشای تْلیذات ثب کیفیت ػبلی .  ُبی داخلی ّ فبدساتیثبصاس ثشای ثبصاسًجْد عیغتن ُبی هؼلْهبتی .  پشّعیزش ُبی تؤخیشی ّ ًجْد رخیشٍ گبٍ ُب دس گوشکبت افغبًغتبى دس صهبى فبدسات .  (صفع القضَ ّ غیشٍ)هضذّدیت ُبی تزبست ثیي الوللی.  (اداسٍ اًکؾبف فبدسات تضت احش ّصاست تزبست ّ فٌبیغ)پبئیي ثْدى ظشفیت ّ فؼبلیت لاثشاتْاس ُبی کٌتشّل کیفیت .  ُبی هْرْد ثشای تزبست داخلی فبلذ تغِیلات هذسى فضی هی ثبؽٌذثبصاس . 5  ثبیذ هغلَ اػوبس .فقل دعتیبثی ثَ اکخش هضقْلات ثبغذاسی ثغیبس کْتبٍ ثْدٍ کَ فشفت ُبی فبدساتی سا هضذّد هی عبصد . عشدخبًَ ُب رِت هْل عبختي ػوش رخیشّی هیٍْ ربت ّ عجضیزبت دس ًظش گشفتَ ؽْد  ًٍوبیؾگبٍ ُبی هلی تزبست صساػتی ثقْست هٌظن تذّیش ًوی گشدد تب یک ؽجکَ استجبهی هیبى تْلیذ کٌٌذٍ گبى، پشّعظ کٌٌذ . گبى ّ تزبس ثشلشاس گشدیذٍ ّ عشهبیَ گزاساى خبسری سا رلت ًوبیذ :موضوعاتسایر 3.5  کوجْد کبسکٌبى ثب تزشثَ ّ هبُش کَ ثتْاًٌذ ثبؽ ُب سا تٌظین ّ هذیشیت ًوبیٌذ.  کوجْد فشفت ُبی تضقیلی دس صهیٌَ ثبغذاسی دس عطش هکبتت، هْعغبت تضقیلات ًیوَ ػبلی ّ پٌُْتْى ُب یک هؾکل ػوْهی اعت، ّلی ثب آًِن تؼذاد افشاد فبسؽ التضقیل اص ثخؼ ثبغذاسی دس عبلِبی اخیش ثقْست لبثل هلاصظَ افضایؼ یبفتَ .ّ تؼذاد آًِب ثیؾتش اص فشفت ُبی کبسی هْرْد اعت  ثشد تکٌبلْری ُبی کوجْد هْاد آهْصؽی تخٌیکی ثشای ؽبگشداى ّ هضقلاى دس ثخؼ عکتْس ثبغذاسی ثب هؼشفی ّ ثکبس . ػقشی پبلیسی اًکطبف سکتْر ثبغذاری 4 ایزبد یک چْکبت کبسی هٌظن ّ لبًًْوٌذ ثشای عکتْس ثبغذاسی یکی اص ّظبیف هِن ّ اعبعی دّلت روِْسی اعلاهی 4.1 . افغبًغتبى ثْدٍ ّ ّصاست صساػت، آثیبسی ّ هبلذاسی ًیض ایي هْمْع سا دس اّلْیت ُبی آى لشاس دادٍ اعت ُوچٌیي ثب تطجیك ایي پبلیغی اهویٌبى صبفل هی ًوبیذ کَ سیبعت ثبغذاسی ّ عبیش ، آثیبسی ّ هبلذاسیّصاست صساػت 4.2 ثب اعتفبدٍ اصیي سّػ ثَ ؽکلی تمْیَ ؽًْذ کَ ثتْاًٌذ خذهبت صوبیْی هْسد ، آثیبسی ّ هبلذاسیسیبعت ُبی ّصاست صساػت دس صبلیکَ اًزبم فؼبلیت ُبی تضمیمبت صساػتی ثَ ػٌْاى . ًیبص ثشای اًکؾبف عکتْس ثبغذاسی ّ عبیش ثخؼ ُب سا اسائَ ًوبیٌذ هشیك هؾبسکت عکتْس اص ثبلی خْاُذ هبًذ، اسائَ خذهبت تشّیزی، آثیبسی ّ هبلذاسییکی اص ّظبیف ػوذٍ ّصاست صساػت . خقْفی ثَ سٌُوبیی عکتْس دّلتی تضمك پزیش هیجبؽذ هشیك عکتْس یب اص دّلتی ّ خقْفی ّ ثب عبیش ّصاست خبًَ ُبی ریشثو، کؾْس ُبی خبسری، ّ رْاًت ریذخل دس سؽذ فٌؼت ، آثیبسی ّ هبلذاسیّصاست صساػت 4.3 ثبصاسسا دس ( عجضیزبت ّ غیشٍ،هیٍْ ربت، هغضثبة)ثبغذاسی دس افغبًغتبى، کبس خْاُذ ًوْد تب تزبست هضقْلات ثبغذاسی . ُبی ثبلمٍْ فبدساتی رِبًی تغِیل ّ تمْیت ًوبیذثبصاسُبی فؼلی ّ ُبی ثبصاسدُبلیي ّ ؽشکت ُبی خقْفی هغئلیت داسًذ تب هضقْلات ثبغذاسی سا ثب دس ًظش داؽت تمبمبی هْرْد دس 4.4 . ُب ایزبد ًوبیٌذثبصاسثیي الوللی تْلیذ، پشّعظ ّ تْصیغ ًوْدٍ ّ فشفت ُبی رذیذ سا دس هلی ّ ُوکبری ُبی اًکطبفی 5 سعوی دّلتی ّ غیش دّلتی ًمؼ ُبی سعوی ّ غیش هی یک دّسٍ هْلاًی، تؼذاد صیبدی اص ُوکبساى اًکؾبفی هٌضیج ًِبد 5.1 ظشفیت ایفب ءکلیذی سا دس ساعتبی اًکؾبف عکتْس ثبغذاسی اص هشیك عشهبیَ گزاسی، اسائَ ُوکبسی ُبی تخٌیکی ّ استمب . ًوْدٍ اًذ عشهبیَ گزاسی ُب ّ تلاػ ُب ثبػج ؽذٍ اعت تب عیغتن ُبی اسصیبثی رشم پلاصم، ثِشٍ ثشداسی، صفبظت، تْلیذ هْاد ثزسی 5.2 ثب ّرْد هؾکلات صیبدی کَ افغبًغتبى ثب آًِب هْارَ هیجبؽذ، . ػبلی ّ عبیش رٌجَ ُبی تْلیذات تزبستی ّ ثبصاسیبثی ایزبد گشدد ثَ ًظش هیشعذ کَ کوک ُبی خبسری . دس هزوْع ایي فؼبلیت ُب یک اعبط خْة سا ثشای عکتْس ثبغذاسی ایزبد ًوْدٍ اعت فؼبلیت ُبی صوبیْی کَ دس آیٌذٍ اًزبم دادٍ هی ؽْد ثبیذ دس رِت دعتیبثی ثَ اُذاف . ثَ ایي پیوبًَ دیگش اداهَ ًخْاُذ داؽت . ظشفیت ّ حجبت هبلی توشکض یبثذءهؾخـ تش هٌزولَ استمب لاصم اعت تب ُوکبساى اًکؾبفی فؼبلیت ُبی ؽبى سا دس رشیبى دّسٍ اًتمبل پشّژٍ ُبی توْیل ؽذٍ تْعو دًّش ُب ثَ پشّژٍ 5.3 ُبیکَ تْعو دّلت ّ عکتْس خقْفی تطجیك هیگشدد، ثَ ؽکلی ُوآٌُگ ًوبیٌذ کَ دس رِت ًیل ثَ اُذاف ّ همبفذ تغزیل پبیذاسی ایي فؼبلیت ُب ُن اص یبفتَ دس ایي پبلیغی کوک ًوْدٍ ّ اص هقشف ثْدرَ ثَ فْست هْحش اهویٌبى صبفل ًوبیٌذ ّ .ختن پشّژٍ اهویٌبى صبفل گشدد لجل اص تلاػ خْاُذ ًوْد تب فؼبلیت ُبی ُوکبساى اًکؾبفی سا اص هشیك ، آثیبسی ّ هبلذاسیثؼذ اص هٌظْسی پبلیغی، ّصاست صساػت 5.4 حش ّ ثذّى کن ّ کبعت إتب اهویٌبى صبفل ًوبیذ کَ اُذاف پبلیغی ثقْست م ٌُگآُب ُن پشّعَ هؾْستی دس عطش عکتْس . ثذتضمك یب 6 تْلیذات ثبغذاری 6 افضایؼ هضقْلات ًجبتبت اص هشیك اعتفبدٍ اص هْاد ثزسی ثبکیفیت، ثِجْد . کویت ّ کیفیت تْلیذات ثبغذاسی ثبیذ ثِجْد یبثذ 6.1 کیفیت هضقْلات سا هیتْاى ػلاٍّ ثش ثکبس گیشی تزِیضات . هٌزوٌت ًجبتبت ّ تْعؼَ ثبغبت تزبستی اهکبى پزیش ثْدٍ هیتْاًذ هذسى، ثب اعتفبدٍ اص ّسایتی ُبی افلاس ؽذٍ، هیکبًیضٍ ؽذى ّ ثکبس گیشی ػولیبت خْة صساػتی ّ ًیض اعتفبدٍ اص سّػ دس صبلیکَ افضایؼ کویت ّ کیفیت هضقْلات صساػتی ثَ . ُبی افلاس ؽذٍ ثشداؽت صبفل ّ ثؼذ اص سفغ صبفل افضایؼ داد ُبی دّلتی ّ خقْفی ًیبص داسًذ تب ثتْاًٌذ ػٌْاى یکی اص ّظبیف اعبعی ثبغذاساى هضغْة هی ؽْد اهب آًِب ثَ صوبیت ًِبد . ّسًذآًتبیذ لبثل هلاصظَ ثذعت هْاد ثزسی فضتوٌذ کَ اص ّسایتی ُبی هٌبعت اًتخبة ؽذٍ ثبؽٌذ، ثشای ثلٌذ ثشدى عطش صبفلات، ثذعت آّسدى عْد 6.2 لْسیَ داساى تزبستی دسختبى هخوش ثبیذ پبیَ . التقبدی ّ ثبصاسیبثی هضقْلات صاسػتی اص اُویت فْق الؼبدٍ ثشخْسداس اعت سا تکخیش ًوْدٍ ّ ًِبل ُبی پیًْذی تقذیك ؽذٍ سا ثب خْة ( Scion Wood)ّ پٌذک ُبی (غیش صّری)ُبی هبدسی کلًْل عغَ إم. ّ ػبسی اص ّیشّط ّ اهشاك ثبؽٌذ (True to Type)هشصالؼول هٌبعت ثَ فشّػ ثشعبًٌذ کَ ًْع هطبثك افل هلی لْسیَ داساى افغبًغتبى کَ فؼلآ هغئلیت تقذیك ًوْدى لْسیَ ُبی دسختبى هخوش سا ثش ػِذٍ داسًذ، ثبیذ ثطْس تذسیزی هْاد ثزسی ثبیذ ثشای عبصَ پیؾٌِبدی تضت کؾت هٌبعت . ایي هغئلیت سا ثَ سیبعت تقذیك دُی تخن ُبی ثزسی اًتمبل دُذ توبم . ثبؽذ ّ ًیض ایي هْاد ثبیذ ُوشاٍ ثب ُذایبت اگشًّْهیکی ػشمَ ؽذٍ ّ هطبثك ثَ کویت ّ کیفیت هْسد ًیبص ثبصاس ثبؽذ لْسیَ داساى تزبستی ثبیذ ثَ ؽذت تؾْیك ؽًْذ تب ثَ هْعغَ هلی لْسیَ داساى افغبًغتبى پیْعتَ ّ اص عیغتن تقذیك دُی اػنب ثبیذ ،هْعغَ هلی لْسیَ داساى افغبًغتبى ًجبیذ لیوت اللام ػشمَ ؽذٍ تْعو اػنبی آًشا تؼییي ًوبیذ. پیشّی ًوبیٌذ . ثب یکذیگش آصادی ػول داؽتَ ثبؽٌذثبصاسثشای سلبثت عبلن دس ثؼذ اص ایٌکَ لْاًیي ّ . ثبیذ رلْگیشی ؽْد (اعتٌذسد غیش)هؼیبسی ّ غیش (لایغٌظ)اص تْلیذ ّ تْسیذ هْاد ثزسی ثذّى رْاص 6.3 اعت کَ اص هشیك تفتیؼ ًوْدى هْاد ثزسی، ، آثیبسی ّ هبلذاسیهمشسٍ ُبی هشثْهَ ایزبد گشدیذ، ایي ّظیفَ ّصاست صساػت . ایي لْاًیي سا هؼشفی ًوْدٍ ّ آًشا تٌفیز ًوبیذ اًغتیتْت )عیغتن سعوی تْلیذ تخن ثزسی . تؼذاد ّسایتی ُبی افلاس ؽذٍ کن اعتّ دؽْاس ؽشایو ثشای تْلیذ عجضیزبت 6.4 همذاس هْسد ًیبص تخن ُبی (تضمیمبت صساػتی، تقذی تخن ُبی ثزسی افلاس ؽذٍ ّ ؽشکت ُبی خقْفی تْلیذ تخن ثزسی دس صبل صبمش تخن ُبی ثزسی ثب کٌتشّل ّ هؼلْهبت کن دس هْسد تْافك پزیشی آًِب ثب . عجضیزبت سا تْلیذ کشدٍ ًوی تْاًٌذ پبلیغی هلی تخن هطبثمت ثَ لبًْى ّ ًیبص اعت تب تْسیذ تخن عجضیزبت دس. ؽشایو هضلی افغبًغتبى اص خبسد ّاسد هی گشدد ُبی ثزسی فْست گیشد ّ یک عیغتن اسصیبثی ثشای تخن ُبی تْسیذ ؽذٍ ثخبهش هؼلْم ًوْدى کیفیت ّ عبصگبس ثْدى آًِب ًیبص ثَ عشهبیَ گزاسی صیبد داؽتَ ّ (Hybrid) سگَ تشّیذ ّ تکخیش تخن عجضیزبت ّ ثخقْؿ ّسایتی ُبی دّ. ایزبد گشدد ثٌبثشیي تمبمب ثشای ثذعت آّسدى تخن ُبی ثزسی دس هیبى هذت تْعو تخن ُبی ثزسی ّاسداتی هشفْع هیگشدد، ّلی دس دساص .سگَ عجضیزبت دس افغبًغتبى ایزبد گشدد هذت ًیبص اعت کَ تکٌبلْری تْلیذ تخن ُبی دّ دس صبلیکَ کْد کیویبّی، . عکتْس ثبغذاسی هئحش ّ کبسا ًیبصهٌذ دعتشعی داؽتي ثَ ػْاهل تْلیذ ثب کیفیت ّ لیوت هٌبعت داسد 6.5 آفت کؼ ُب، تزِیضات ّ ّعبیل ثغتَ ثٌذی هْرْد اعت ّلی اکخشاً ثغیبس پشُ ُضیٌَ، داسای کیفیت پبئیي ّ دس هکبى هٌبعت کَ کیویبّی ّ آفت همشسٍ ُبی هشثْهَ ثبیذ ایزبد ّ هٌظْس گشدًذ تب اهویٌبى صبفل ؽْد کَ کْد. لبثل دعتشط ثبؽذ لشاس ًذاسد کؼ ُب داسای لیجل ُبیی ثبؽٌذ کَ دلیمبً هضتْیبت فؼبل آًشا تؾشیش ًوْدٍ ّ ُذایبت هٌبعت ثشای اعتفبدٍ اص آى ّ عبیش هؼلْهبت ّ تغِیلات لاثشاتْاسی تؤعیظُبی کیویبّی ثبیذ لاثشاتْاس ُبی رذیذ ثخبهش آصهبیؼ ًوْدى کیفیت کْد. ایوٌی سا اسائَ ثذاسد ایي لاثشاتْاس هوکي ثقْست هؾتشک تْعو عکتْس دّلتی ّ ؽخقی پیؾجشدٍ ؽْد اهب . هْرْد تمْیَ ّ اًکؾبف دادٍ ؽْد .ثبیذ تضت ًظبست دّلت افغبًغتبى فؼبلیت ًوبیذ دیپبستوٌت خبکؾٌبعی اًغتیتْت تضمیمبت صساػتی ثَ کوک ربیکب ُبی کیویبّی کَ دس لاثشاتْاس اصهبیؼ کْد دسصبل صبمش . رِت فؼبلیت ُبی تضمیمبتی هْسد اعتفبدٍ لشاس هی گیشد،فؼبل گشدیذٍ اعت لاثشاتْاس اصهبیؼ کْد کیویبّی ّ ادّیَ ربت صساػتی سا ایزبد ّ هغئلیت پیؾجشد اهْس ، آثیبسی ّ هبلذاسیّصاست صساػت توبم ارٌبط کَ ّاسد هی ؽًْذ ثبیذ پشّعَ کٌتشّل گوشک ،رِت کٌتشّل. ت صفبظَ ًجبتبت ّ لشاًطیي هی ثبؽذطثذّػ سیب ىآ ًیض ثبیذ فذّس رْاصًبهَ ، آثیبسی ّ هبلذاسی ّصاست صساػت،ثخبهش صقْل اهویٌبى اص کٌتشّل کیفیت. سا تکویل ًوبیٌذ . ثشای ّاسدات سا هذًظش داؽتَ ثبؽذ ثبیذ ثب دّام ّ کن هقشف ّ هتٌبعت ثَ ؽشایو کؾْس اص تکٌبلْژی ُبی هٌبعت ثبؽذ ّ ًیض ػشمَ افشار ّ هبضیي آلات 6.6 افضاس ّ هبؽیي آلات ّاسد ؽذٍ ثبیذ . کٌٌذگبى ایي افضاس ّ هبؽیي آلات ثبیذ ًغجت ثَ ػشمَ خذهبت پظ اص فشّػ هتؼِذ ثبؽٌذ 7 ثخبهش ، آثیبسی ّ هبلذاسیّصاست صساػت. داسای تقذیك ًبهَ ُب ثَ اعبط هؼیبس ُبی لجْل ؽذٍ هلی ّ ثیي الوللی ثبؽٌذ .تؤهیي هؼیبس ُبی کیفیت، عیغتن تقذیك دُی سا هذًظش هیگیشد گیش اص ػذم ّرْد صیشثٌبُب، آساهی ثَ فْست ثغیبس چؾن تْلیذ ًجبتبت دس افغبًغتبى دس رشیبى عبل ُبی هْلاًی رٌگ ّ ًب 6.7 خبک ّ ؽشایو اللیوی ٌُْص ُن ثشای صساػت ّ ثبغذاسی هٌبعت ثْدٍ اهب . تزِیضات ّ هِبست ُبی صساػتی فذهَ دیذٍ اعت اگش ثَ فْست هؾخـ تش . پبییي اعتحبصلخیشی ثذیي عْ اًزبم ؽذٍ اعت، عطش 2001ثب ّرْد ثبصعبصی ُبیی کَ اص عبل فضجت ًوبیین، ثبؽ ُبی عبثمَ ثب ّسایتی ُبی افلاس ؽذٍ ثَ عیغتن ػقشی ثبیذ اصیبی هزذد گشدًذ ّ تخٌیک ُبی هذیشیت هؼشفی تکٌبلْری ُبی پیؾشفتَ ّ رذیذ هذیشیت . ًیض ثبیذ ثِجْد یبثٌذ تب عطش صبفلات ّ کیفیت آى ثَ صذ اکخش ثلٌذ ثشدٍ ؽْد ، آثیبسی ّ ّ سیبعت ُبی صساػت، آثیبسی ّ هبلذاسیتضمیك ّ تشّیذ ّصاست صساػت)ُبی دّلتی ًجبتبت هغئْلیت ًِبد هی ثبؽذ کَ ثبیذ ایي کبس سا دس تؾشیک هغبػی ثب عیغتن ُبی تشّیزی خقْفی، دُبلیي پیؾمذم، ( دس ّلایبتهبلذاسی عغَ هلی لْسیَ داساى افغبًغتبى، هئعغَ هلی اًکؾبف ثبغذاسی افغبًغتبى إم. کْپشاتیف ُب ّ اًزوي ُبی دُمبًی اًزبم دٌُذ . ُبی تزبسی ًمؼ ثغیبس هِن سا دس پخؼ هؼلْهبت ّ ثلٌذ ثشدى عطش داًؼ تخٌیکی ایفب هی ًوبیذ ّ عبیش ًِبد ثبیذ فشفت ُبی صیبد سا ثشای افضایؼ صبفلخیضی اص هشیك هؼشفی تکٌبلْری ُبی ، آثیبسی ّ هبلذاسیّصاست صساػت 6.8 : پیؾشفتَ ایزبد ًوبیذ کَ ایي فشفت ُب ؽبهل هْاسد ریل هی ثبؽٌذ  ٍثب صبفلات ثلٌذهؼشفی پبیَ ُبی هبدسی کلًْل، تخن ّ ّسایتی ُبی افلاس ؽذ.  ُب ّ ثبؽ ُب اص هشیك چیلَ عبصی ّ غشط هتشاکن افلاس تبکغتبى.  ٍ(گلخبًَ ُب) افضایؼ تْلیذ عجضیزبت خبسد فقل اص هشیك صساػت دس هضیو صفبظت ؽذ.  تؾْیك ّ هختلو ًوْدى فؼبلیت ُبی ثبغذاسی ّ هبلذاسی، ثگًَْ هخبل کؾت ػلْفَ ربت ثشای صیْاًبت ّ اعتفبدٍ اص اًجبس .صیْاًی رِت تمْیَ ّ افلاس خبک صیْاًبت ثَ ػٌْاى کْد  سیك اداسٍ ًوْدى ّ کبسثشد صًجْس ػغلـــسدٍ افؾبًی داسد، اص هـــثَ صذ اکخش سعبًیذى صبفلات هیٍْ ربت کَ ًیبص ثَ گ.  ؽذٍ ثؾوْل اعتفبدٍ اص تخٌیک ُبیذسّپًْیک تْلیذ ًجبتبت ثب ثکبس گیشی سّػ پیؾشفتَ صفبظت(Hydroponics ) .پشّسػ ًجبتبت داخل آة ّ یب ثذّى آة ّ ثذّى خبک ّ اعتؼوبل هضلْل عبیش فشفت ُبیکَ ثبیذ ثؾکل دسعت هْسد آصهبیؼ ّ ثشسعی لشاس گیشد ؽبهل تؾْیك ثبغذاسی دس صهیي ُبی للوی، اعتفبدٍ 6.9 تکٌبلْژی اص عیغتن ُبی آثیبسی هْحش، عیغتن ُبی کؾت کشدى هختلو، هذیشیت ُوَ ربًجَ آفبت ّ اهشاك، صساػت ػنْی، . رذیذ ثشای پشّگشام ثبغچَ اؽپضخبًَ ّ اصذاث لطؼبت کْچک ًوبیؾی تکخیش تخن عجضیزبت هی ثبؽذ فؼلاً فشفت ُبیی . همذاس تْلیذ دس عطش هلی ثَ هزوْع عبصَ تضت کؾت ّ هیضاى صبفلخیضی فی ُکتبس ثغتگی داسد 6.10 ُب ّرْد ثشای افضایؼ عبصبت تضت کؾت ًجبتبت ثبغذاسی ُن دس عطش فبسم ُبی دُبلیي ّ ًیض تْعو ایزبد تغییشات ًِبد ُبی دّلتی فؼلاً فبصت صهیي ُبیی ُغتٌذ کَ ثشای ثبغذاسی هٌبعت اهب اص ایي صهیي ُب اعتفبدٍ دسعت هْسیکَ ًِبد. داسد . لاصم اعت فْست ًوی گیشد هْرْدیت آة فؼلاً لاهضسّع ػذم همذاس صیبد اص صهیي ُبی لبثل آثیبسی ّ هٌبعت ثشای ثبغذاسی ثَ دلیل هؾکلات دس صهیٌَ . هغئْلیت صل ایي هؾکلات سا ثشػِذٍ داسد، آثیبسی ّ هبلذاسیّصاست صساػت. ُغتٌذ ؽشایو لاصم ّ لبًًْی سا ثشای تؾْیك عشهبیَ گزاسی هتؾجخیي خقْفی داخلی ّ ، آثیبسی ّ هبلذاسیّصاست صساػت 6.11 .ایزبد ًوبیذ ثیآخبسری فشاُن ًوْدٍ تب فبسم ُبی تزبستی ثبغذاسی سا دس صهیي ُبی للوی ّ ثْعیلَ اعتفبدٍ اص ّسایتی ُبی هٌبعت ّ تکٌبلْری ُبی سهیي ُبی للویدس ثؼنی هٌبهك افضایؼ عبصبت تضت کؾت دس 6.12 صاسػیي سا ثَ صسع ًجبتبت هخل پغتَ، صیتْى، ثبدام، ، آثیبسی ّ هبلذاسیّصاست صساػت. رذیذ رخیشٍ آة ًیض اهکبى پزیش اعت ّ غشط آى سا اًگْس، چبسهغض ّ خشهب کَ اص پبیَ ُبی هبدسی همبّم دس ثشاثش خؾک عبلی ثب ّسایتی افلاس ؽذٍ پیًْذ . ًوبیذتؾْیك ّ تشغیت ّ عبیش ، آثیبسی ّ هبلذاسیّ صمْق غیش سعوی اعتفبدٍ اص صهیي ثبیذ تْعو ّصاست صساػتقبًًْی سهیي تخصیص غیز 6.13 ّصاست خبًَ ُبی ریذخل صل گشدد تب ثبغذاسی یکزب ثب رٌگلذاسی، ّ چشاگبٍ ُب ثشای صیْاًبت دس صهیي ُبی للوی تْعؼَ تْعؼَ ثَ هٌظْس داس ًجبتبت گل یبثذ، ثخقْؿ دس لغوت ثبغذاسی هبًٌذ پغتَ، صیتْى، ثبدام، اًگْس، اهلْک، خشهب ّ .صًجْسداسی افغبًغتبى داسای هٌبثغ عشؽبس هجیؼی، ؽشایو اللیوی هتٌْع ّ فشفت ُبی هٌبعت ثشای اًکؾبف ثبغذاسی اعت کَ دس 6.14 سّى ثٌذی ثبغذاری تب ٌُْص ُیچگًَْ تلاػ ربهغ دس رِت . صبل صبمش اص ایي هٌبثغ ثِشٍ ثشداسی کوتش فْست هی گیشد اّلْیت ثٌذی ًوْدى ًجبتبت ثبغذاسی ّ عیغتن ُبی . ثشای اًکؾبف عکتْس ثبغذاسی فْست ًگشفتَ اعتیب ًقطَ کطی هٌبثع تْلیذ دس عبصبت هؾخـ رفشافیبیی ثب داؽتي ظشفیت ثلٌذ صبفل دُی کَ هٌتذ ثَ تْلیذ صزن ثلٌذتش صبفلات دس عبصبت 8 هؾخـ خْاُذ ؽذ، تْرَ پشّعظ کٌٌذگبى ّ تزبس سا ثیؾتش رلت ًوْدٍ ّ ػبیذات فؼبلیت ُبی ثؼذ اص سفغ هضقْل سا ًغجت هْیل ًوْدى فقل سفغ هضقْل اص هشیك غشط ًوْدى . افضایؼ هی ثخؾذ،ثَ ایٌکَ تْلیذ ثؾکل پشاگٌذٍ فْست گیشد سط هی تْاًذ فشفت ُب سط دس عبصبت دیش سط ّ غشط ًوْدى ّسایتی ُبی دیش سط دس عبصبت صّد ّسایتی ُبی صّد اص ریٌفغ ّ ریذخل رْاًت عبیش ُوکبسی ثب ثبغذاسی سیبعت. ُبی داخلی ّ خبسری افضایؼ دُذثبصاسسا ثشای ثبصاسیبثی دس .ًوْد خْاٌُذ کبس ثیؾتش ثبغذاسی هضقْلات ثٌذی صّى ثبلای تزبست ّ تْلیذ عبصَ دس صبل صبمش ثَ (، دیضایي داخلی، تٌظین لْسیَصیٌتی ّ ثتَ ُبیتضییي عبصی صهیي، تٌظین غشط گل) یىثبغذاری تشئی 6.15 هْسیکَ سؽذ. پیوبًَ کن دس افغبًغتبى سایذ ثْدٍ اهب دس عکتْس گلپشّسی پیؾشفت ُبی لبثل هلاصظَ فْست گشفتَ اعت اهب اص فشفت ُبی ثضسگ . التقبدی اداهَ هی یبثذ ایي ثخؼ هیتْاًذ فشفت ُبی ثضسگ ؽغلی ّ هٌبثغ ػبیذاتی سا ایزبد ًوبیذ دس هْسد اًکؾبف ًجبتبت صیٌتی ثومقذ ثبصاس دسیي ثخؼ هْسیکَ لاصم اعت اعتفبدٍ فْست ًگشفتَ ّ ًیبص ثَ صوبیت ثیؾتش .ُبی داخلی ّ خبسری داسًذ خذهبت حوبیْی 7 خذهبت ػوذٍ صوبیْی کَ . ثشای ثِجْد تْلیذات ثبغذاسی فشاُن عبصی خذهبت صوبیْی هٌبعت ثشای دُبلیي اُویت صیبدی داسد 7.1 تضمیك ّ اًکؾبف هتٌبعت، خذهبت هبلی، سؽذ تزبست، : فمیت دس ثخؼ ثبغذاسی مشّست هی ثبؽذ ػجبستٌذ اصإثشای م تؼِذ هی ًوبیذ کَ رِت فشاُن عبختي ، آثیبسی ّ هبلذاسیّصاست صساػت. خذهبت ثیوَ، تشّیذ، هؼلْهبت ّ تؤهیي استجبهبت . صوبیت ُبی هئحش ثشای ایي عکتْس دس عطش هلی، ّلایبت ّ ّلغْالی ُب هٌبثغ کبفی سا فشاُن هی عبصد اص رولَ ّظبیف اًغتیتْت تضمیمبت صاسػتی افغبًغتبى دس ّصاست صساػت، آثیبسی ّ هبلذاسی ثْدٍ ّلی دس صبل تحقیق 7.2 ثقْست )تضمیمبت اص هشیك پشّژٍ ُبی توْیل ؽذٍ تْعو دًّش ُب . صبمش داسای ظشفیت کن دسیي ػشفَ هی ثبؽذ دس ؽؼ هشکض عبصْی ُوشاٍ ثب کلکغیْى ُبی هلی ّ تْعو هئعغَ هلی (هؾخـ تْعو پشّژٍ هشاکض اًکؾبف ثبغذاسی . اًزبم دادٍ هی ؽْد (، آثیبسی ّ هبلذاسیموي اهنبی یک تْافك ًبهَ ثب ّصاست صساػت)اًکؾبف ثبغذاسی افغبًغتبى ظشفیت کبسهٌذاى ّصاست صساػت، آثیبسی ّ هبلذاسی ثبیذ ثَ هٌظْس اًزبم تضمیمبت اعبعی، تْافمی ّ تطجیمی ثلٌذ ثشدٍ ؽذٍ ّ ًیض لاصم اعت تب کبس پشّژٍ ُبی توْیل ؽذٍ تْعو دًّش ُب، لاثشاتْاس هشکضی ّ هشاکض تضمیمبتی تضت هذیشیت آًِب لشاس ایزبد خْاُذ ًوْد کَ اعتیؾي ُبی تضمیمبتی ًیض دس تؾکیلات سا دس عطش صّى ُب، آثیبسی ّ هبلذاسیّصاست صساػت. گیشد ثغت ُبی کلیذی ثَ ؽوْل یک ثغت هٌضیج هغئْل کلکغیْى ُبی هلی ّ . ُش کذام اص ایي هشاکض عبصْی هْرْد خْاُذ ثْد . هتخقـ ثبغذاسی دس ُش کذام اص ایي هشاکض ایزبد خْاُذ ؽذ تشّیذ تضمیمبت تطبثمی کَ ثقْست هؾخـ ثبلای ّسایتی ُب، پبیَ ُبی هبدسی، تْافك هضیطی ّ ّسایتی ُبیکَ دیشتش گل 7.3 فمیت دساص هذت دس ثخؼ فٌؼت ثبغذاسی إثشای م. ّ غیشٍ هتوشکض ثبؽذ صبیض اُویت اعت (هبًٌذ ثبدام، صسد آلْ)کٌٌذ هْاد . کَ داسای کیفیت ثبلا، ظشفیت خْة ًگِذاسی ّ کیفیت خْة پشّعظ داسد ثبیذ ؽٌبعبیی ّ تشّیذ گشدد ّسایتی ُبی مشّس . گیشی ثذعت ثیبیذ ّصؾی، اًتخبة لیي ُبی پیؾشفتَ ّاسداتی ّ تْعو ًغل (اکغیژى ُبی)ثزسی رذیذ ثبیذ اص الغبم . اعت تب تضمیمبت ثبلای تٌظین اهْس اگشّتخٌیکی ًجبتبت ّ عشّی ُبی ؽٌبعبیی آفبت ّ اهشاك ًجبتی هؼشفی گشدد روغ آّسی ّ صفبظت هٌبثغ رٌیتیک ثبغذاسی یکی اص اّلْیت ُب ثشای ّصاست صساػت، آثیبسی ّ هبلذاسی ثْدٍ ّ ثبیذ دس 7.4 کَ هکلف ثَ افضایؼ هضقْلات ًجبتی دس افغبًغتبى ُوکبسی ًضدیک ثب اًغتیتْت ُبی تضمیمبتی ثیي الوللی ّ عبیش دًّش ُبی کَ دس هؼبُذٍ ثیي الوللی هٌبثغ رٌیتیک ًجبتبت دس ثخؼ تجبدل هٌبثغ رٌیتیکی دس هطبثمت ثب هشصالؼول ُبی. فْست گیشد،اًذ . فْست هیگیشد،غزا ّ صساػت تزکش یبفتَ اعت ، صفع ّ ًگِذاسی هی ؽْد، آثیبسی ّ هبلذاسیفبسم تضمیمبتی ّصاست صساػتؽؼ ّسایتی ُب ّ پبیَ ُبی هبدسی کَ دس 7.5 تؾشیش ّسایتی ُبی هلی ثبیذ تکویل گشدیذٍ . ثیي الوللی تؾشیش هی ؽًْذ (ُبی اعتٌذسد)ُبی ّسایتی ُبی هلی هطبثك ثَ هؼیبس ، آثیبسی ّ ّ یک فِشعت کبهل کلکغیْى هلی حجت ؽذٍ کَ ؽبهل تؾشیضبت ّسایتی ُب ثبؽٌذ ثبیذ تْعو ّصاست صساػت ANNGOیک لغت اص ّسایتی ُبیی ّارذ ؽشایو ثشای تقذیك ؽذى عبلاًَ ًؾش هی گشدد ّ . تِیَ ّ تشتیت ؽْدهبلذاسی ثشای تکخیش ANNGOًجبتبت هبدسی اص کلکغیْى ُبی هلی ثَ اختیبس . یک فِشعت کبهل ّسایتی تزبستی سا هٌتؾش هی ًوبیذ کویتَ هلی حجت ّسایتی ُب فؼلاً هغئْلیت حجت ّسایتی عجضیزبت سا ثش ػِذٍ داسد . تْعو عکتْس خقْفی لشاس دادٍ هی ؽْد کویتَ هلی حجت ّسایتی ُب ثبیذ اص ًظش تخٌیکی . اهب دس صقَ حجت دسختبى هخوش ّ تبکغتبى ُب کذام ًمؼ سا ػِذٍ داس ًوی ثبؽذ هیٍْ ربت ّ هغضثبة سا ثش ػِذٍ گشفتَ ّ اص اًِذام ّسایتی ُبی افیل یتمْیَ گشدد تب ثتْاًذ هغئْلیت پشّعَ حجت ّسایتی ُب . داخلی رلْگیشی ًوبیذ 9 تؼذاد پشّگشام ُب ثشای هضقْلات ػوذٍ ثبیذ یک،تضمیمبت کن دس ثخؼ ّسایتی ُبی رذیذ عجضیزبت فْست گشفتَ اعت 7.6 تؼذاد دیگش اص تخن ُبی کَ تؼذادی صیبدی اص دُبلیي تخن ُبی ثزسی خْد ؽبًشا تکخیش ّلی یک. عجضیزبت هذًظش گشفتَ ؽْد یب دّ سگَ کَ داسای هزْص لبًًْی ًجْدٍ ّ ًیض ایي ّسایتی Hybridsُبی ّاسد هی گشدیذٍ اعتفبدٍ هی ًوبیٌذ، ثخقْؿ تخن دس لغوت تخن ُبی ثزسی دس ثخؼ ثبغذاسی، مشّست ثَ ّاسد . ُب تْعو عیغتن سعوی هْسد آصهبیؼ لشاس ًگشفتَ اعت سگَ ّرْد ًوْدى آى ثؾکل تزبستی ؽٌبعبیی گشدیذٍ ّ دس صبل صبمش کذام گضیٌَ ثشای تْلیذات داخلی دس لغوت تخن ُبی دّ ثب ّرْد ایي، تْلیذات غیش سعوی تخن ُبی ثزسی عجضیزبت چْى پیبص، . یب ثخبهشیکَ تکٌبلْری تْلیذ آى هغلك اعت،ًذاسد . ُشات ّ ثشخی اص ّلایبت دیگش عشیؼبً افضایؼ یبفتَ اعتّلایت ُبی اخیش ثخقْؿ دس ثبهیَ ّ ثبدًزبى عیبٍ هی عبل ؽشایو هضیطی دسیي هٌبهك ثغیبس هغبػذ ثْدٍ ّ دس فْست سػبیت ًوْدى اعبعبت ػلوی دس تْلیذ تخن ُبی ثزسی، فبدس .ًوْدى تخن ُبی ثزسی اصیي هٌبهك هوکي دس آیٌذٍ فْست گیشد ُوچٌبى تضمیمبت ثبیذ ؽبهل هؼشفی تکٌبلْژی ثؾوْل اًْاع کؾت ؽذٍ، ّصؾی ّ تضمیمبت التقبدی دس ثخؼ صًزیشٍ اسصػ 7.7 ایي اهش ًیض ثبیذ اص رولَ هغئلیت ُبی عکتْس دّلتی ثب دسًظش داؽت ّمبصت . ُبی داخلی ّ ثیي الوللی گشدد ثبصاس افضایی ّ . کبهل دس تمغین ّظبیف هیبى ّصاست صساػت، آثیبسی ّ هبلذاسی ّ ّصاست تزبست ّ فٌبیغ ثبؽذ آصهبیؼ، . کذام پبلیغی خبؿ دس لغوت پبعخگْیی ثَ پیؾٌِبد ثشای هؼشفی هضقْلات افلاس ؽذٍ رٌیتیکی ّرْد ًذاسد 7.8 کَ دس ًتیزَ افلاصبت رٌیتیکی ثذعت آهذٍ اعت، ثب دس ًظش داؽت هٌفؼت ُبی هتْلؼَ فذّس رْاص ّ تکخیش ّسایتی ُبی ( Bio-safety)ًیت صیبتی ئْثشای دُبلیي، اعتفبدٍ اص هْاد هؾبثَ دس کؾْس ُبی ُوغبیَ ّ پشّعیزش ُبی اعتٌذسد هـ دس فْست اهکبى ثبیذ اص هؼلْهبت ػلوی عبیش کؾْس ُب ثشای ایي همقذ . مشّست ثَ تزذیذ ًظش ثقْست رذاگبًَ داسد . اعتفبدٍ فْست گیشد . اًذصول ّ ًملهبهْسیي تشّیذ داسای داًؼ کن، هْسال پبئیي ّ فبلذ خذهبت . تش اعت مؼیف (دّلتی) ػبهَ خذهبت تزّیج 7.9 علغلَ اًتمبل . ًیبص اعت تب خذهبت تشّیزی داًؼ دُبلیي سا دس هْسد ػولیبت اگشًّْهیکی، پشّعظ ّ ثبصاسیبثی ثبلا ثجشد داًؼ هغلکی اص تضمیمبت ثَ تشّیذ ّ اص تشّیذ ثَ دُبلیي اص هشیك ثکبس گیشی ّعبیل عٌتی ّ اثتکبسی مشّست ثَ تمْیت هؾبسکت عکتْس خقْفی ّ دّلتی ثبیذ ایزبد گشدد تب عطش فشاُن عبصی خذهبت سا ثشای دُبلیي ثَ صذ اػظوی . ثیؾتش داسد هْاد آهْصؽی هٌبعت رِت اعتفبدٍ ُوشاٍ ثب هٌبثغ کَ لجلاً تْعو ثغیبسی اص پشّژٍ ُبی توْیل ؽذٍ تْعو دًّش . افضایؼ دُذ . عبختَ ؽْد،ُب عبختَ ؽذٍ ّ تْعو دُبلیي هْسد اعتفبدٍ لشاس هیگیشد ثب ّرْد ایٌکَ ثشًبهَ ُب دس ثخؼ لشمَ ُبی کْچک ّرْد داسد، دُبلیي دعتشعی کن ثَ خذهبت لشمَ ثب لیوت هٌبعت کَ 7.10 دعتشعی ثَ خذهبت هبلی هٌبعت ّ اثضاس کبس ثبیذ یکی اص رولَ اّلْیت ُب ثشای . داسًذ،تْاًبیی ثبص پشداخت آًشا داؽتَ ثبؽٌذ . دّلت روِْسی اعلاهی افغبًغتبى ثبؽذ . صساػت دس ؽشایو کًٌْی هذًظش ثبؽذ/هؼشفی هشس ثیوَ ًجبتی ثبیذ هٌضیج یک ُذف دساص هذت ثشای عکتْس ثبغذاسی 7.11 تجبرت 8 دس 35 عبل گزؽتَ مؼیف ؽذٍ ّلی ثب آى ُن دس هزوْع 30هْلف رِبًی ثغیبس خْة فٌؼت ثبغذاسی لجلی افغبًغتبى دس 8.1 ثخقْؿ هیٍْ ربت خؾک ّ خغتَ ثبة فشفت ثضسگ تزبستی سا ثشای افغبًغتبى . فذ فبدسات کؾْس سا تؾکیل هیذُذ ُبی داخلی ّ ًفغ ثشداسی اص فشفت ُبی فبدساتی، ثبصاسثَ هٌظْس ثذعت آّسدى دّثبسٍ کٌتشّل ثبلای . فشاُن عبختَ اعت . ًیبص اعت تب ثبلای ثبصاسیبثی رِت دعتیبثی عشیغ دس ثِجْد عطش کیفیت تْلیذات هیٍْ ربت ّ عجضیزبت توشکض فْست گیشد ثشایسا کغت ًوْدٍ ثبیذ (WTO) هشف ػنْیت عبصهبى ثیي الوللی تزبست یيٍ ا ة2017خْؽجختبًَ افغبًغتبى اص عبل تمْیَ، سا هضقْلات علاهتی کَ همشسات ّ لبًًْی چْکبت فٌبیغ، ثشایلاصم عشهبیَ رلت ّ پیؾشفت ثبؽٌذ هْرْد ثبیذثبصاسیبثی هلی ُبی ًِبدعیظأت ّ ُب، هؼیبس ّ ثٌذی دسرَ اًکؾبف فبدسات، ثشای عشتیفیکیؾي .دهیجبػ (WTO) رِبًی تزبست عبصهبى دس ػوذٍ همشسات اص یکی ایيکَ .گشدًذ تطجیك ّ یکَ هقشّف کبس دس صًزیشٍ اسصػ افضایی ى دس ثخؼ تْلیذات ثبغذاسی یک هٌجغ هِن اهشاس هؼیؾت ثشای آًبتجبرت داخلی 8.2 ثبصاس ُبی داخلی دس افغبًغتبى ظشفیت رزة همبدیش صیبد تْلیذات هضلی هیٍْ ربت ّ . هیجبؽذ،هضقْلات ثبغذاسی اًذ ثَ ػٌْاى هخبل هیٍْ ربت خبًذاى عتشّط کَ ثَ پیوبًَ ّعیغ ّاسد هیگشدد ّلی ٌُْص ُن فشفت ثخبهش . عجضیزبت سا داسد . ثطْسهخبل ّادی ًٌگشُبس عبصَ خْة ثشای اًکؾبف خبًذاى عتشّط هی ثبؽذ. افضایؼ تْلیذات داخلی ّرْد داسد ثٌبثشیي اّلْیت . ُب تْلیذات داخلی سا ًغجت ثَ تْلیذات ّاسداتی ثب دس ًظش داؽت همبیغَ لیوت ُبی آى تشریش هیذٌُذ افغبى 8.3 ثبغذاسی سا ثبیذ ایزبد اعتٌذسد ُبی ثبلاتش، ربٍ گضیٌی تْلیذات داخلی ثزبی تْعؼَ اعتشاتیژیک کْتبٍ ّ هیبى هذت سیبعت 10 ایي کبس ّلت کبفی سا ثشای ایزبد عیغتن ُبی کٌتشّل کیفیت فشاُن هی . تْلیذات ّاسداتی ّ افضایؼ فبدسات تؾکیل ثذُذ ُبی ّرْد ایٌکَ هقشف کٌٌذٍ گبى داخلی ًغجت ثَ خشیذاساى ثیي الوللی هتفبّت اًذ ّ تمبمبی کوتش داسًذ، هؼیبس ثب. عبصد . کیفیت دس عبصبت ؽِشی ثلٌذ سفتَ ّ تمبمب ثشای هیٍْ ربت ثب اسصػ تْعو فبدسات تؤهیي هیگشدد ثبلای ّاردات گوزکی فصلی تعزفَ ُبی ُوشاٍ ثب ّصاست هبلیَ ثبلای هشس هؼشفی ًوْدى ، آثیبسی ّ هبلذاسیّصاست صساػت 8.4 ایي هْمْع دس پبلیغی تؼشفَ ُبی گوشکی دّلت روِْسی . تْلیذات هؾخـ ثشای سؽذ تْلیذات داخلی کبس هی ًوبیٌذ . اعلاهی افغبًغتبى هذًظش گشفتَ خْاُذ ؽذ مشّست اعت تب کیفیت ّ کویت هضقْلات ثبغذاسی ثِجْد یبفتَ، فقل ثبصاسیبثی تجبرت صبدراتثخبهش اػبدٍ دّثبسٍ 8.5 دس صبل صبمش تؼذاد کن اص هضقْلات ثبغذاسی ثَ . ٌُگ ّ سلبثتی دس فشّؽبت ثْرْد آیذآهْیل گشدیذٍ ّ ًیض ثبصاسیبثی ُن ثبیذ ثب تْلیذ کٌٌذٍ گبى کَ ثؾکل تزبستی تْلیذ ، آثیبسی ّ هبلذاسیّصاست صساػت. س ُبی هضذّد خبسری فبدس هیگشدداثبص افضایؼ تْلیذات ثبغذاسی تغِیلات لاصم سا داسًذ ّ فبدس کٌٌذٍ گبى یکزب کبس ًوْدٍ ّ ثَ هٌظْس ثِجْد دس کیفیت، کویت ّ .ثشای آًِب فشاُن ًوبیذ تْلیذات تبصٍ . پشاًی دس ثؼنی اص ثٌبدس کؾْس ثبػج ایزبد هؾکلات ثشای فبدس کٌٌذٍ گبى ؽذٍ اعت تؤخیش ًبؽی اص کبغز 8.6 ّصاست هبلیَ ّ ّصاست ، آثیبسی ّ هبلذاسی،ّصاست صساػت. ثبغذاسی ثبیذ دس گوشکبت ثذّى تؼلل عشیؼبً هی هشاصل گشدد ٌُگی ّ ظشفیت عبصی گوشکبت دس ثخؼ پشّعیزش ُبی هی هشاصل گوشکبتی ثذّى ًمل آتزبست ثبیذ دس رِت ثِجْد ُن دس عشصذات ًیض ثبیذ ثخبهش ، آثیبسی ّ هبلذاسیکبسهٌذاى ثخؼ لشاًطیي ّصاست صساػت. ُب ثبصسعی کبس ًوبیٌذ هؼیبس .رلْگیشی اص ایزبد تؤخیش، پشّعیزش ُبی ؽبًشا ثِجْد ثخؾٌذ ُبی هلی هبًغ ثبصاسهضذّدیت ُبی ّمغ ؽذٍ ثبلای فبدسات ثَ اعبط همشسات صفع القضَ ًجبتی ّ ثخبهش صفبظت اص 8.7 صکْهت ثبیذ اص هشیك یک سّػ هؾتشک هیبى ّصاست ُب دعت ثَ گفتگْ ُبی . ُبی فبداستی گشدیذٍ اعتثبصاساًکؾبف صدٍ ّ ثقْست هؾخـ تضمیمبت دس ،عیبعی دس هْسد فشاُن آّسی عِْلت تزبست فشا هشصی دس لغوت تْلیذات ثبغذاسی هْسد ثبصاس ثؾوْل یبفتي هْاًغ هْرْد دس تزبست سا تغِیل ًوبیذ، ّ الذاهبت لاصم رِت ثِجْد ثخؾیذى دعتشعی فبدس کٌٌذٍ خبًَ ُبی افغبًغتبى دس دیگش کؾْس ُب ثبیذ دس روغ آّسی هؼلْهبت دس عفبست. گبى افغبى سا ثَ ثٌبدس سّی دعت ثگیشد . کوک ًوبیٌذثبصاسهْسد اًکطبف هبرکیت 9 اػوبل ؽذٍ اص عْی ثبصاس ُبی خبسری ّعیؼبً اص همشسات ًبچیض دس ثبصاس ُبی داخلی تب ثَ همشسات ؽذیذ استٌذرد ُبی کیفیت 9.1 تْلیذ کٌٌذٍ گبى ّ پشّعظ کٌٌذٍ گبى . ُبی هؼتجش رِبًی هتفبّت هی ثبؽذثبصاسًیت دس ئّْ عختگیشاًَ دس ثخؼ کیفیت ّ هـ ُبی کیفیت هؼیبس. ی ثَ تمبمب ُبی ُش ثبصاس ثبؽٌذیًیبص ثَ اهکبًبت، هِبست ُب ّ هٌبثغ فضیکی داسًذ تب آًِب لبدس ثَ پبعخگْ ّصاست . ؽبهل سًگ، ؽکل، اًذاصٍ، تبصٍ گی، ػبسی ثْدى اص داؽ ُب، آفبت ّ اهشاك ّ فبلذ ثمبیبی هْاد کیویبّی هی ثبؽذ دسرَ ثٌذی سا عبختَ ّ تٌفیز /کیفیت (اعتٌذسد ُبی)ُبی دس رشیبى پٌذ عبل آیٌذٍ ثبیذ هؼیبس، آثیبسی ّ هبلذاسیصساػت ُبی هٌبعت سا هجك هؼیبس ُبی ثیي الوللی ایزبد ًوْدٍ ّ دس هْلف ثبؽذ کَ ثتْاًذ کیفیت هضقْلات سا دس ًوْدٍ، پشّعیزش ُبی تقذیك ؽذٍ ّارذ ؽشایو کَ هشثْه عکتْس خقْفی ُغتٌذ، کٌتشّل ّ تخجیت ُبی ّصاست یب دس لاثشاتْاس لاثشاتْاس . ًوبیذ ّ تقذیك دُی فبدسات ثیْلْژیک آسهبیص ُبی هبیکزّهغئْل (EPA)ّصاست تزبست ّ فٌبیغ ّ اداسٍ تْعؼَ فبدسات 9.2 ُبی ثب ثبصاسایي اداسٍ فؼلاً لبدس ثَ اًزبم ایي هغئْلیت ثقْست دسعت ًجْدٍ ّ ثبیذ تمْیَ گشدد تب ثتْاًذ ؽشایو . سا داسًذ ثغیبس خْة ثشای تْلیذات افغبًغتبى اعت ثَ صّدی ثشای ّاسد ثبصاسٌُذّعتبى کَ یک . اسصػ ّ ایزبثبت آًشا ثشآّسدٍ عبصًذ . ًوْدٍ ایي تْلیذات تمبمبی اسائَ تقذیك ًبهَ سا خْاُذ ًوْد رِت پلاًگزاسی دس تْلیذات، رخیشٍ، پشّعظ، ثغتَ ثٌذی ّ ثبصاسیبثی هضقْلات ثبسار هْحك ّ ثَ هْلغ دس ثبسٍ هعلْهبت 9.3 ثَ پیوبًَ ّعیغ ثبلای تکٌبلْری ثبصاسهْسد دس (MIS)عیغتن ػقشی هؼلْهبت . ثبغذاسی خیلی ُب ثب اُویت هی ثبؽذ اتبق ُبی تزبست، اداسٍ ) ثبصاس ثبیذ ثب عبیش اػنبی کلیذی ، آثیبسی ّ هبلذاسیّصاست صساػت. اًتشًتی ّ هجبیل ّاثغتَ اعت ّ ُوکبساى اًکؾبفی کبس کٌذ تب ثَ فْست (صوبیت اص عشهبیَ گزاسی ُب دس افغبًغتبى، اداسٍ اصقبئیَ هشکضی ّ غیشٍ ایي هؼلْهبت ثبیذ ثَ دعتشط توبم رْاًت ریذخل اص هشیك سعبًَ ُب، اًتشًت . پبیذاس سا ایزبد ًوبیذMISهؾتشک یک عیغتن ثَ هٌظْس فشاُن عبصی ثبصاستضمیمبت ثیؾتش دس ثخؼ . لیفْى ُبی ُوشاٍ لشاس گیشدیّ اعتفبدٍ اص تکٌبلْری هؼلْهبتی دس ت . تغِیلات ثشای تزبست دس دساص هذت ّ اخز تقبهین ثشای عشهبیَ گزاسی ُب مشّسی هی ثبؽذ 11 اسلبم اصقبئیْی هلی دس ثبسٍ هضقْلات ثبغذاسی ّ صزن تزبست هٌطمْی هئحك ًجْدٍ، ّ ُوچٌیي اسلبم هْرْد دس هْسد 9.4 ُب، اًذاصٍ فبسم ُب، عبصبت صبفلخیض ّ ًمؾَ عبصگبسی ًجبتبت لبثل ثبصاسلیوت ُب، تْلیذات، هضقْل دُی، ؽیٍْ هقشف، ثَ . ایي اهش ثبػج پلاًگزاسی مؼیف ّ تقوین گیشی ًبدسعت تْعو دّلت ّ عکتْس خقْفی هیگشدد. اػتوبد ًوی ثبؽذ ّ دعتشعی فشاُن ثبصاسًَّ هخبل صزن فبدسات ّ لیوت دس ـــادساتی ثگـــّهبت دس هْسد فشفت ُبی ؿـــُویي گًَْ هؼل ّلایبت، ، آثیبسی ّ هبلذاسیهخلاً سیبعت ُبی صساػت)هؼلْهبت اص توبم هٌبثغ . کٌٌذٍ گبى ّ غیشٍ ًیض دس دعتشط ًوی ثبؽذ ثؾوْل هطبلؼبت کَ لجلاً دس عکتْس ثبغذاسی فْست گشفتَ اعت ثبیذ روغ آّسی (اتبق تزبست ّ فٌبیغ افغبًغتبى ّ گوشکبت هطبلؼبت ثیؾتش ثش هجٌبی اهلاػبت دلیك ّ هٌبثغ هئحك هؼلْهبت ثبیذ فْست گشفتَ ّ ثبیذ دس دیتبثیظ ؽبهل . ّ تْصیذ گشدد . عیغتن روغ آّسی، تضلیل ّ تزضیَ ّ اًتؾبس اسلبم اصقبئیْی ًیبص ثَ تزذیذ ًظش ّ آّسدى افلاصبت داسد. عبختَ ؽْد ُبی رِبًی، تْلیذ ثبیذ اص هشیك یک عیغتن هغلغل حجت ّ یب سیکبسد کٌٌذٍ، الی تْلیذ کٌٌذٍ آى ثبصاسثَ هٌظْس کغت سمبیت 9.5 اربصٍ هیذُذ تب (عْپش هبسکیت ُبی صًزیشٍ ای ثضسگ)ایي اهش ثَ ػشمَ کٌٌذٍ گبى پشچْى . هضقْل لبثل پیگیشی ثبؽذ تب صبل ایي . ى ثْدى سا ثبصسعی ًوْدٍ ّ ًیض هؾکلات دس کیفیت سا ؽٌبعبیی ًوبیٌذفئْهغبیل هشثْه ثَ فضی ثْدى ّ م دس لغوت هْاد ثزسی هی تْاًذ هٌضیج یک هْدل هٌبعت ANNGOچٌیي یک عیغتن دس افغبًغتبى ّرْد ًذاسد اهب عیغتن تْلیذات ثبیذ دس استجبه ثب فبدس کٌٌذٍ گبى ّ خشیذاساى پیؾتبص افغبى کَ ًوبیٌذٍ گی اص عْپش طزح آسهبیطی پیگیزییک . ثبؽذ ًیت غذاییئْهصهفبُین . هبسکیت ُبی کؾْس ُبی اًکؾبف یبفتَ سا هی ًوبیٌذ دس هْلغ مشّست هذًظش گشفتَ ؽْد HACCP 4 ُبی فبدسات ّ داخلی هؼشفی ؽذٍ ّ هٌضیج یک ؽشه ثشای فبدسات ثبصاسثبیذ ثَ فْست تذسیزی دس . اتبق تزبست ّ فٌبیغ افغبًغتبى ثبیذ دس تطجیك ایي هشس هذًظش گشفتَ ؽْد. گٌزبًیذٍ ؽْد اسصػ تْلیذات پشّعظ ؽذٍ ًغجت ثَ تْلیذات خبم ثذّى . دس افغبًغتبى ثقْست دسعت اًکؾبف ًیبفتَ اعتصٌعت پزّسس 9.6 فشفت ُبی صیبد ثشای اسصػ افضایی تْلیذ خبم ّ کبُؼ مبیؼبت دس ًتیزَ اًتمبلات ثْعیلَ . پشّعظ ثغیبس ثلٌذ اعت ثب عکتْس خقْفی دس ، آثیبسی ّ هبلذاسیّصاست صساػت. پشّعظ ثیؾتش ّ ثغتَ ثٌذی دس داخل افغبًغتبى ّرْد داسد .رِت تؾْیك اًکؾبف ثخؼ پشّعظ کبس خْاُذ ًوْد ًیض هیتْاًذ دس افضایؼ اسصػ ارٌبط ثب کیفیت ثلٌذ دس ساثطَ ثَ سلبثت پبیذاس ّ خْة (Branding) گذاضتي ًطبى تجبرتی 9.7 عبختي . دس صبل صبمش کذام هشس ػلاهت گزاسی تزبسی هغتمل ّ یب هلی ّرْد ًذاسد. دس ثبصاس ًمؼ اسصؽوٌذ داؽتَ ثبؽذ . ُبی داخلی ّ فبدساتی مشّسی اعتثبصاسیک اعتشاتیژی ثشای ًؾبى گزاسی تزبستی ثبلای هیٍْ ربت ّ عجضیزبت دس ُبی داخلی ایي کبس هیتْاًذ ثقْست آصهبیؾی دس ُوکبسی ثب تزبس، پشّعظ کٌٌذٍ گبى ّ یب اًزوي ُبی دُبلیي ثبصاسدس هفبد، لبثلیت تطجیك ّ هیتْدّلْژی عبختي - ُبی فبدساتی ثَ هطبلؼبت دلیك ثشای ثشسعی لیوتثبصاسثشای . فْست گیشد . ػلاهت تزبستی هؼیبسی ًیبص اعت دس صبل صبمش اهکبًبت ثغتَ ثٌذی . ًیض هیتْاًذ عجت افضایؼ اسصػ هضقْلات ّ کبُؼ مبیؼبت تْلیذات گشددثستَ ثٌذی 9.8 عغَ إم. ایي پشّعَ ثبیذ اص هشیك تؤهیي سّاثو ثب تِیَ کٌٌذٍ گبى ثبلمٍْ هؼشفی گشدد. هٌبعت ثَ دعتشط ثبغذاساى لشاس ًذاسد کَ دس ثخؼ تزبست صساػتی کبس هیکٌٌذ ثبیذ دسیي ػشفَ سّل کلیذی هلی اًکؾبف ثبغذاسی افغبًغتبى ّ عبیش پشّژٍ ُبی .سا ثبصی ًوبیٌذ ثبیذ تْعو تْلیذ کٌٌذٍ گبى اللام تزبستی، ّصاست صساػت، آثیبسی ّ هبلذاسی ّ یب ُوکبساى ثخؼ ُبثبسار/تْلیذات اًحصبری 9.9 ایي تْلیذات هوکي ؽبهل اًْاع ًجبتبت هبًٌذ هیٍْ ربت خبًذاى عتشّط ّ گیلاط، ّ یب گیبُبى . اًکؾبفی دلیمبً هطبلؼَ گشدد . ّصؾی ّ ًجبتبت هجی هٌضقش ثَ افغبًغتبى ًیض ؽْد سیزثٌب 10 تشاًغپْست صهیٌی ػوذٍ . ثَ ثبصاس ُبی فشّػ داسداًتقبل سزیعتْلیذات ثبغذاسی ثغیبس صّد فبعذ ؽذٍ ّ ًیبص ثَ 10.1 ُبی اخیش ثِجْد یبفتَ عیغتن ربدٍ ُبی افغبًغتبى هی عبل. تشیي ّعیلَ ثشای اًتمبل تْلیذات ثبغذاسی دس ؽشایو کًٌْی هیجبؽذ اعت ّلی تؼذاد صیبدی اص ایي عشک ُب مشّست ثَ تشهین ّ ثبصعبصی داسد تب اًتمبلات سا تغِیل ثخؾیذٍ ّ مبیؼبت اعتفبدٍ اص دُلیض ُبی ُْایی ّ ساٍ آُي ًیض ثبیذ دس آیٌذٍ هذًظش گشفتَ . هضقْلات ثبغذاسی سا کَ صّد فبعذ هیؾْد کبُؼ دُذ ثب تْلیذ کٌٌذٍ گبى ّ ّصاست تشاًغپْست ّ ُْاًْسدی هلکی دس رِت افلاس ، آثیبسی ّ هبلذاسیّصاست صساػت. ؽْد . ّمؼیت فؼلی کبس خْاُذ ًوْد 4 یک عیغتن ثیي الوللی ثشای ثشسعی ّ کٌتشّل خطشات دس لغوت اهٌیت غزایی دس صًزیشٍ ُبی تْلیذ غزا – تضلیل خطشات ّ کٌتشّل ًمبه ثضشاًی .هی ثبؽذ 12 هتضشک هبًٌذ ثبغذاسی ثقْست هؾخـ ثشای ثبصاس رِت ُوگبم ثْدى ثب اًکؾبف دس یک یــارتجبطبت الکتزًّیک 10.2 هکبلوَ اص هشیك هجبیل ثْیژٍ هی عبل ُبی اخیش ثَ پیوبًَ . سّل صیبتی داسدثبصاستِیَ کٌٌذٍ گبى ّ اسائَ هؼلْهبت دس هْسد سّست ثَ ثِجْد ّ ــــکل پشاگٌذٍ ثْدٍ ّ كــــساً آُغتَ ّ ثؼـــی اص هشیك اًتشًت اکجــــکَ دعتشط ّعیغ ثِجْد یبفتَ ثب ّرْدی . افلاس ؽذى داسد ثغیبسی اص ثخؼ ُبی ثبغذاسی هبًٌذ ّاتش پوپ ثشای آثیبسی، گشم ًگِذاؽتي ّ ًْس افگٌی ثشای دس اًزژی 10.3 دس صبل صبمش کوتش اص ًقف ًفْط افغبًغتبى ثَ . هضقْلات گلخبًَ ای ّ عشد عبصی ّ پشّعظ هضقْلات ًیبص اعت عشهبیَ گزاسی ُبی صیبد ثَ . ثشق دعتشعی داؽتَ ّ هوکي ثقْست پشاگٌذٍ ثْدٍ ّ ثَ ًْعبًبت صیبد دس ّلتبژ هْارَ اعت . هٌظْس ثِجْد ّ فشاُن آّسی تغِیلات ثشای سفغ ًیبصهٌذی ُبی تْلیذ کٌٌذٍ گبى ّ پشّعظ کٌٌذٍ گبى مشّست اعت یک رض صیبتی ثشای توبم تْلیذات صساػتی ثؾوْل ثبغذاسی ثَ اعتخٌبی ثؼنی اص ًجبتبت للوی هبًٌذ پغتَ ّ ثبدام آة 10.4 ثغیبسی . تِیَ آة اص عجت صیشثٌب ُبی کٌَِ ّ تخشیت ؽذٍ ّ ػذم هْرْدیت تٌظین هئحش اعتفبدٍ اص آة هضذّد هی ثبؽذ. هیجبؽذ اص هضقْلات ثبغذاسی تِیَ آة ًبکبفی ثقْست هتٌبّة ّ ّلفَ ای سا تضول ًتْاًغتَ ّ دس ًتیزَ ثبػج مبیغ ؽذى صبفلات آة ُبی خبسد اص ،هؾکلات دس صیشثٌب ُبی آثیبسی ؽبهل هشس ُبی غیش لبثل اػتوبد. ّ پبئیي آهذى کیفیت آى هیگشدد عیغتن ُبی مؼیف تٌظین آة . گیش ّ رخبیش غیش هئحش آة هی ثبؽذ هضسػَ، تآخیش دس اػوبس عیغتن ُبی آثیبسی ّ صْك آة ًیبص هجشم ثشای تذاّم کبس ثبلای تؤهیي تِیَ آة دس عشتبعش عبصبت تْلیذی ّ . اسصػ آة ُبی هْرْد سا هضذّد عبختَ اعت گشداى ّ صوبیت اص ایزبد همشسات ثشای تٌظین آةّ پشّعظ، صوبیت اص ایزبد همشاست ثشای تٌظین آة صْك ُبی آثگیش ّ آة ًوکیبت ّ ؽغتؾْ هْاد کیویبّی رِت . ُبی هضلی رِت تؤعیظ عیغتن ُبی هٌبعت ثشای ؽشیک عبصی هٌبثغ آثی ّرْد داسد . ًیت اًغبى ّ هضیو ثبیذ کٌتشّل گشددئْهـ مشّست ثَ . هختل گشدیذٍ اعت ُبثبسارثبصاس داخلی ثشای ػشمَ تْلیذات ثبغذاسی ثٌبثش عبختبس مؼیف فضیکی 10.5 . ُب دس کبثل ّ هشاکض ّلایبت ّرْد داسدثبصاس ُبی رذیذ، هزِض ّ فضی ُوشاٍ ثب اًزوي ُبی هئحش ّ هٌظن ثبصاستٌظین لیي ؽبسّالی ُب ثب سٌُوبیی ّصاست صساػت، آثیبسی ّ هبلذاسی ّ صوبیت ئْصیشثٌب ُبی ػقشی ّ اعبعی ثبیذ تْعو هظ . ُوکبساى دس ثخؼ اًکؾبفی تؤعیظ گشدد سًجیزئی سزد ُبی فبدساتی داؽتي تغِیلاتثبصاسثَ هٌظْس فشاُن عبختي تْلیذات تبصٍ ثب کیفیت ثلٌذ ثشای 10.6 تزبساى عکتْس خقْفی ثبیذ . تؼذاد هضذّد عشد خبًَ ُب دس افغبًغتبى هْرْد اعت دس صبل صبمش یک. مشّسی اعت ّصاست صساػت، . ثشای ایزبد تغِیلات رذیذ ثخقْؿ ثَ هٌظْس هْیل عبختي هیؼبد فقل فبدسات ثبصاس تؾْیك گشدًذ آثیبسی ّ هبلذاسی ثبیذ ثب ُوکبساى اًکؾبفی آى کبس ًوْدٍ ّ اهویٌبى صبفل ًوبیذ کَ تغِیلات هْرْد تؤعیظ ؽذٍ تْعو . پشّژٍ ُبی خبسد اص ثْدرَ دّلتی تْعو عکتْس خقْفی لبثل پزیشػ هیجبؽذ چِبرچْة حقْقی، قبًًْی ّ اداری 11 " تخن ثزسی"دس لبًْى تخن ُبی ثزسی تؼشیف . دس صبل صبمش عکتْس ثبغذاسی فبلذ لبًْى ّ همشسات تطجیمی هیجبؽذ 11.1 عیغتن تقذیك دُی ثشای هْاد ثزسی دس ثخؼ دسختبى . هؾوْل ًِبل ُبی پیًْذی ّ للوَ هْسد اعتفبدٍ ثشای تکخیش هی ثبؽذ ّ ثش اعبط یک هْافمتٌبهَ ثب ّصاست ANNGO ثذیي عْ تْعو 2010فؼلاً ّرْد داؽتَ ّ اص عبل ُب هخوش ّ تبکغتبى هْاد ثزسی ثَ فْست سعوی تْعو ّصاست عیغتن تقذیك دُی ثَ ؽوْل تخن ّ. صساػت، آثیبسی ّ هبلذاسی تطجیك هی ؽْد فمو ّسایتی ُبیی کَ . صساػت، آثیبسی ّ هبلذاسی اص هشیك اداسٍ هغئْل تقذیك دُی تخن ُبی ثزسی تطجیك خْاُذ ؽذ .سارغتش ؽذٍ اًذ ثبیذ ّاسد ؽذٍ، تکخیش گشدیذٍ ّ ثشای کؾت ثَ فشّػ سعبًیذٍ ؽْد دس هبعتش پلاى صساػتی، پلاى اًکؾبف هلی، 2006ُبی ػوْهی ثشای پبلیغی ثبغذاسی دس عبل ثؼنی اص سٌُوْد 11.2 پلاى اص آى صهبى ثَ ثؼذ تزذیذ ًگشدیذٍ اعت اهب یک ّسکؾبپ کَ دس هبعتش. چْکبت هلی اًکؾبف صساػت تؼییي گشدیذٍ ثْد ثَ فْست گغتشدٍ هٌضیج ػوذٍ تشیي فؼبلیت NPP2 دایش گشدیذٍ ثْد دس آى ّسکؾبپ کبًغپت ًْت 2012هبٍ هبسچ عبل . ایي عٌذ پبلیغی تشکیت اص اعٌبد فْق الزکش ّ ًظشیبت رْاًت ریذخل هی ثبؽذ. ُبی دّلت دس ثخؼ پبلیغی لجْل ؽذٍ اعت تؾشیک هغبػی ّصاست . ثَ تؼمیت تقْیت ایي پبلیغی ًیبص اعت تب اعتشاتیژی ثبغذاسی تذّیي، تقْیت ّ تطجیك گشدد 11.3 سیبعت ثبغذاسی دس ایي پشّعَ صیبتی ثْدٍ ّ / آثیبسی ّ هبلذاسی ّ سیبعت ُبی صساػت، آثیبسی ّ هبلذاسی ّلایبت،صساػت ثبیذ اهویٌبى صبفل گشدد کَ اعتخذام کبسهٌذاى ّ ّعبیل ػولیبتی دس ثخؼ ثبغذاسی هکفی ثْدٍ تب آًِب لبدس ثَ دعتیبثی ثَ رْاًت ریذخل هتؼذد هبًٌذ دُبلیي ّ اًزوي ُبی دُبلیي، تزبس هلی ّ اًزوي ُبی آًِب، ًِبد ُبی فشاُن . ًتبیذ هتْلؼَ ثبؽٌذ کٌٌذٍ خذهبت هبلی ّ تخٌیکی ثؾوْل ّصاست هبلیَ، عبیش سیبعت ُب دس چِبسچْة ّصاست صساػت، سیبعت ُبی صساػت 13 ّلایبت، ّصاست اًشژی ّ آة، ّصاست اصیبء ّ اًکؾبف دُبت، ّصاست هؼبسف ّ ّصاست تضقیلات ػبلی دس تطجیك ثغیبسی اعتشاتیژی ثبیذ هغئلیت ُب سا ثشای اًزبم ُش کبس ّ ثخقْؿ ًمؼ عکتْس . اص ثخؼ ُبی اعتشاتیژی ثبغذاسی دخیل هیجبؽٌذ ثبغذاسی هکلف اعت تب تطجیك ایي اعتشاتیژی سا تغِیل ًوْدٍ ّ آًشا تْعؼَسیبعت . دّلتی ّ خقْفی سا تؼیي ًوبیذ . ثشسعی ًوبیذ هغْدٍ لبًْى ّ یب همشسات ثبغذاسی کَ توبم عبصبت ثبغذاسی ثَ ؽوْل فضت ًجبت، صفبظَ ًجبتبت، اعتٌذسد ُبی کیفیت، 11.4 ثش هیگیشد، ثبیذ تْعو ّصاست صساػت، آثیبسی ّ هبلذاسی، سیبعت تْعؼَ ثبغذاسی تِیَ ؽذٍ، ًیت غزایی سا دسئّْ هـ . تقْیت ّ تطجیك گشدد : احش گزاس ثبلای عکتْس ثبغذاسی ثْدٍ ّ ػجبستٌذ اص پبلیغی ُب، لْاًیي ّ همشسات هتؼذد ّرْد داسد کَ 11.5  ًبفز 1395ُش دّی ایي اعٌبد دس عبل . اعتفبدٍ اص آفت کؼ تضت لبًْى ّ همشسات آفت کؼ ُب لشاس هیگیشد . ؽذٍ اعت  تقْیت گشدیذٍ اعت ّ هشػی الارشا هیجبؽذ2009لبًْى تخن ُبی ثزسی دس عبل .  تقْیت گشدیذٍ اعت ّ هشػی الارشا هیجبؽذ1395لبًْى صفبظَ ًجبتبت ّ لشاًطیي دس عبل .  ًبفز ّ لبثل ارشا هی ثبؽذ1395ًیت هْاد غزایی دس عبل ئْلبًْى هـ .  ًبفز ّ لبثل ارشا هی ثبؽذ1396لبًْى صفبظت ّسایتی ُب دس عبل .  کَ دس التجبط اص ایي پبلیغی فْست هیگیشد ثبیذ دس ُوغْیی ثب عبیش پبلیغی ُبی دّلت ثبؽذ هبًٌذ کبس ُبی .پبلیغی ُب دس ثخؼ التقبد ّ صوبیت اص عشهبیَ گزاسی  همشسات رذیذ ثبیذ دس ُوخْاًی ثب همشسات هْرْدٍ ّ پبلیغی هلی ثبغذاسی لشاس داؽتَ ثبؽذ . افلاس لبًْى تخن ُبی ثزسی صك پشّسػ ّ. لبًْى دس هْسد صمْق ّسایتی ًجبتبت ًبفز گشدیذٍ اعت1396دس عبل 11.6 ثب ّرْد ایٌکَ صك الاهتیبص ّسایتی ًجبتبت دس صبل صبمش یک اّلْیت ثغیبس ػوذٍ ًوی . ًجبتبت سا دس آیٌذٍ هوکي هیغش عبصد ثبؽذ، پشّسػ ّ افلاس هیٍْ ربت فؼلاً دس افغبًغتبى اًزبم هی ؽْد ّ لبًْى صك اعتفبدٍ اص ّسایتی ًجبتبت، ثَ افشاد اربصٍ گیشی هؼشفی صك اعتفبدٍ اص ّسایتی ًجبتبت ثبیذ ثب دس ًظشداؽت پشّسػ ّ ًغل. دسیبفت صك الاهتیبص سا فشاُن خْاُذ ًوْد . ػشمَ آًِب فْست پزیشد ّسایتی رذیذ ّ کَ داسای ظشفیت تزبستی دس ُشگبٍ کذام ّسایتی تضت صفبظت صمْق هبلکیت خقْفی دس یک کؾْس دیگشی 11.7 عغَ إافغبًغتبى اعت لشاس داؽتَ ثبؽذ، دس لذم ًخغت ثبیذ ؽبهل کلکغیْى ُبی هلی هیٍْ ربت ّ هغضثبة ؽذٍ ّ عپظ ثَ م هؼشفی ؽذٍ ّ ثب کؾْس هشثْهَ موي یک تْافمٌبهَ هغبّیبًَ ثَ (لئّْ یب عبیش اداسات هظ)هلی لْسیَ داساى افغبًغتبى . هٌظْس تکخیش ّسایتی رذیذ ثؼذ اص پژُّؼ ُبی ػلوی هزاکشٍ ّ گفتگْ ثب فبصت ّسایتی فْست گیشد ٌُگ عبختي کبس ُب دس عکتْس ثبغذاسی آًیبص ثَ یک چِبسچْة هٌبعت، ػقشی، لبًًْی ّ اعبعی ثَ هٌظْس ُن 11.8 ًیت غزایی، تقذیك ئْکَ هؾکلات ػوذٍ سا ثشای اًکؾبف ایي عکتْس ایزبد ًوْدٍ هبًٌذ هـ ثقْست هؾخـ دس ثخؼ ُبی ّصاست صساػت، آثیبسی ّ هبلذاسی اص هشیك سیبعت . دُی فبدسات، عبختي عیغتن دسرَ ثٌذی ّ اعتٌذسد ُب ّرْد داسد . ثبغذاسی ثبیذ یکزب ثب پشّژٍ ُبی اًکؾبفی ثَ هٌظْس سؽذ ظشفیت ثشای تٌفیز ایي پبلیغی کبس ًوبیٌذتْعؼَ ّصاست صساػت، آثیبسی ّ هبلذاسی ثَ ایزبد اًزوي ُبی عکتْس ثبغذاسی ثَ هٌظْس اسائَ هٌبفغ تْلیذ کٌٌذٍ گبى هٌضیج 11.9 یک لذم هخجت ثشای اًکؾبف ّ تْعؼَ عکتْس ثبغذاسی اصتشام لبیل ثْدٍ ّ اؽتشاک آًِب سا دس عبختي پبلیغی ُب تؾْیك ّ عغَ هلی لْسیَ داساى افغبًغتبى، هئعغَ هلی اًکؾبف ثبغذاسی افغبًغتبى ّ هئعغَ اًکؾبف فٌؼت إم. تشغیت هی ًوبیذ .ثبدام افغبًغتبى هخبل ُبی اص اداسات هْرْد دسیي عکتْس اعت کَ لجلاً ًمؼ هِوی سا دسیي صهیٌَ ایفب ًوْدٍ اًذ هسبیل هطتزک 12 ًفْط افغبًغتبى سا تؾکیل هیذُذ، ّلی ثٌبثش هضذّیت ُبی ًبؽی اص صغبعیت ُبی فشٌُگی، لغوت % 50 ثیؾتش اص سًبى 12.1 دس . ًمؼ ّ ظشفیت آًبى دس هغبیل اًکؾبفی ثذسعتی دسک ًگشدیذٍ اعت ػوذٍ ًیشّی کبسی اعتفبدٍ ًؾذٍ سا تؾکیل دادٍ ّ ًمؼ صًبى دس فٌبیغ ثبغذاسی . عکتْس ثبغذاسی صًبى فؼلاً ُن یک ًمؼ اسصًذٍ سا دس تْلیذ ّ فٌبیغ پشّعظ ایفب هی ًوبیٌذ .ثبیذ ثب سػبیت هْمْػبت دیٌی ّ فشٌُگی ثَ سعویت ؽٌبختَ ؽذٍ ّ ًمؼ ؽبى تمْیَ گشدد ثبغذاسی یکزب ثب پشّعَ ُبی هختلف صًزیشٍ اسصػ افضایی فشفت ُبی صیبدی ؽغلی سا دس عشاعش کؾْس فشاُن هی 12.2 ثغیبسی اص رْاًبى خْاُبى ثذعت آّسدى ّظیفَ دس عکتْس . ّرْد داسدجْاًبىًوبیذ دس صبلیکَ هیضاى ثلٌذ ثیکبسی دس هیبى 14 هشیك ایزبد ثشًبهَ ُبی کبس ایي رْاًبى ًیشّی کبس ّ سُجشی آیٌذٍ سا تؾکیل خْاٌُذ داد ّ ثبیذ اص. ثبغذاسی هی ثبؽٌذ . آهْصی ّ عبیش ثشًبهَ ُب تؾْیك ؽًْذ توبم رْاًت ریذخل ثبیذ دس ساعتبی پبلیغی دّلت . دس ثغیبسی اص عکتْس ُبی التقبدی افغبًغتبى ًفْر ًوْدٍ اعتفسبد 12.3 ایي هْمْع هؾخقبً ؽبهل اعتفبدٍ ًبدسعت ّ غیش تخٌیکی . روِْسی اعلاهی افغبًغتبى ثشای اص ثیي ثشدى فغبد کبس ًوبیٌذ . اص هٌبثغ هبلی ّصاست صساػت، آثیبسی ّ هبلذاسی هی ثبؽذ هبًٌذ کیفیت آة ّ فشعبیؼ خبک ثبیذ ٌُگبهیکَ اًکؾبف رذیذ دس عکتْس ثبغذاسی ثْرْد هی آیذ هذًظش هسبیل هحیطی 12.4 هضیو هجیؼی یکی اص رولَ ثضسگتشیي هٌبثغ افغبًغتبى ثْدٍ ّ ُشگبٍ فذهًَ ثَ آى ّاسد گشدد احشات هٌفی ثبلای صًذٍ گی . ثبؽذ .هی گشدد ّ سفبٍ ػبهَ خْاُذ داؽت ّ ُوچٌبى عجت کن ؽذى اسصػ تْلیذات ثبغذاسی اعتخذام افشاد ثبیذ . ثبیذ ثش اعبط داًؼ، هِبست ّ تزشثَ ثبؽذ ُبی خقْفی ّ دّلتی اعتخذام افشاد هغلکی دس عکتْس 12.5 .ًظش اص ًژاد ّ هلیت فْست پزیشد فشف عکتْس ثبغذاسی سّل ثغیبس ػوذٍ سا دس . اص رولَ هؾکلات ػوذٍ دس افغبًغتبى هی ثبؽذًیت غذاییصئْفقز ّ عذم م 12.6 . هذ ّ تْلیذ غزا ایفب ًوْدٍ هیتْاًذاایزبد ؽغل ُبی ثب دس تعلین ّ آهْسش 13 یٌبهیک ثْدٍ ّ ًیبصهٌذ خذهبت تخققی ثشای سعیذٍ گی ثَ مشّسیت ُبی هتغیش ّ اثبغذاسی یک عکتْس هتضشک ّ د 13.1 ُبی داخلی ّ فبدساتی فشاُن هی ًوبیٌذ ثبصاسلذیي ّ دُبلیي کْچک کَ ثیؾتشیي تْلیذات سا ثَ إم. آًی ایي عکتْس هی ثبؽذ . ثب تغِیلات لاصم فضیکی ّ هِبست ُبی تخٌیکی هْسیکَ لاصم اعت هزِض ًوی ثبؽٌذ تؼلین ّ آهْصػ هغلکی ثشای کبسکٌبى فبسم ُب، دُبلیي، پشّعظ کٌٌذٍ گبى، تزبس، تْلیذ کٌٌذٍ گبى هْاد ثزسی، کبسکٌبى 13.2 ثَ هٌظْس ثلٌذ ثشدى عطش . ثبغذاسی مشّسی هی ثبؽذ تْعؼَتشّیذ ّ اعتبداى دس توبم ایي ثخؼ ُب ثْیژٍ کبسهٌذاى سیبعت لکی کْتبٍ هذت ّ دساص هذت دس ثخؼ صساػت ثؾوْل ـــداًؼ دسیي عکتْس ثَ تؼلیوبت سعوی ّ کْسط ُبی آهْصؽی هظ ثَ هٌظْس کوک ثَ لکچش . ًیبص اعت (تْلیذ، پشّعظ ّ ثبصاسیبثی)داسی ـــی دس هْسد اعبعبت ثبؽـــسٌُوْد ُبی آهْصػ دٌُذٍ گبى ّ آهْص گبساى، ثبیذ ثؼنی اص سٌُوْد ُبی اعتٌذسد دس هْسد ایي هْمْػبت تْعو اًغتیتْت ُبی هشثْهَ هؼلْهبت صساػتی ّصاست صساػت، آثیبسی ّ هبلذاسی اص ًؾش هٌظن. تؼلیوی ّ ّصاست صساػت، آثیبسی ّ هبلذاسی آهبدٍ گشدد .دس عطش هلی صوبیت هی ًوبیذ تْعؼَسیبعت. صاسػت دیذٍ هی ؽْدپٌُْځی ُبی ُوچٌبى ًیبص ثَ تزذیذ ًظش دس ًقبة دسعی هکبتت حبًْی ّ 13.3 ٌُگی هیبى ّصاست صساػت، آثیبسی ّ هبلذاسی، ّصاست هؼبسف ّ ّصاست تضقیلات ػبلی آثبغذاسی صهیٌَ گفتگْ ّ ایزبد ُن .سا دس ساثطَ ثَ ثِجْد ًقبة دسعی فشاُن ًوْدٍ ّ ایي سًّذ سا تغِیل هی ثخؾذ اًتمبل (1 :اًزوي ُبی دُبلیي ّ کْپشاتیف ُب ثبیذ سّػ ُبی هتفبّت آهْصؽی اص لجیل ،دس ظشفیت عبصی دُبلیي 13.4 تکٌبلْری ثب اًغتیتْت ُبی ػبلی ّ اداسٍ ُبی تضمیمبتی اص هشیك ایزبد ّ اصذاث لطؼبت ًوبیؾی ّ هؼشفی تکٌبلْری رذیذ ثَ اص هکبتت هضسػَ دُمبى ثبیذ ثَ . آهْصػ ّ کبس اؽتشاکی هْسد اعتفبدٍ لشاس گیشد (2دُبلیي هی سّص ُبی هضسػَ ّ . هٌظْس ظشفیت عبصی دُبلیي پیؾتبص اعتفبدٍ گشدد تب آًِب ثؼذاً داًؼ ؽبًشا ثَ دُبلیي هٌبهك ُوزْاس ؽبى هٌتمل ًوبیٌذ ُوچٌیي لْسیَ داساى تزبستی ثخؼ خقْفی ثبیذ ًمؼ هؾْسٍ دُی تخٌیکی سا ثشای لْسیَ داساى دیگش ثَ ػٌْاى ثخؾی اص . ثغتَ تْلیذ ؽبى ثطْس هتذاّم هذًظش ثگیشًذ ُوکبری ُبی هٌطقْی ّ ثیي الوللی 14 ٌُگی، ؽشیک آافغبًغتبى دس عبصهبى ُب ّ رلغبت هٌطمْی دس ساثطَ ثَ ثبغذاسی دس عطش دّلت ُب ثَ هٌظْس ایزبد ُن 14.1 اًزوي ُب ّ کوپٌی . عبصی هؼلْهبت، تکٌبلْری ّ تزبسة دس عطش ثیي الوللی ثْیژٍ کؾْس ُبی ُوغبیَ اؽتشاک هی ًوبیذ ُبی پیؾشفتَ لْیبً ُبی تزبستی ثشای اؽتشاک دس سّیذاد ُبی تزبستی دس خبسد اص کؾْس ّ دیذاس تْلیذ کٌٌذگبى اص کؾْس . تشغیت هیگشدد تؾْیك ّ تبى ـــــهش ثبلا ثشای افغبًظــــدس صبل صبمش ػنْیت دس عبصهبى ُبی ػوذٍ ثیي الوللی هْاد ثزسی یک اّلْیت دس ط 14.2 ُبی هٌبعت ّ افغبًغتبى اخز ػنْیت عبصهبى ُبی ثیي الوللی سا ُش صهبى کَ هٌبعت ثبؽذ ّ ثب اعتفبدٍ اص سّیکشد. ًوی ثبؽذ .ّالؼی ّ ثب دس ًظش داؽت هقبسف ّ هفبد ثَ دعت خْاُذ آّسد 15 تطجیق ّ ثزرسی 15 ّصاست . لیت تطجیك ایي پبلیغی سا ثش ػِذٍ داسًذئّْصاست صساػت، آثیبسی ّ هبلذاسی ّ عکتْس خقْفی هؾتشکبً هظ 15.1 ّ ثبصاسیبثیصساػت، آثیبسی ّ هبلذاسی هغبیل هؾتشک هبًٌذ هضیو صیغت، تٌظین هٌبثغ هجیؼی، تِیَ آة، هغبیل تؼلیوی، . ٌُگ هی عبصدآفبدسات سا ثب دیگش ّصاست ُبی ریذخل ُن ّصاست صساػت، آثیبسی ّ هبلذاسی دس هی یک چْکبت صهبًی اص لجل تْافك ؽذٍ پلاى کبسی سا هی عبصد کَ فشاُن 15.2 .کٌٌذٍ رضئیبت ثیؾتش ثشای تطجیك هْفمبًَ ایي پبلیغی هیجبؽذ ّصاست صساػت، آثیبسی ّ هبلذاسی هؾْسٍ ُبی تخٌیکی سا اص رْاًت ریذخل ثذعت هی آّسد تب ثشای ایي ّصاست 15.3 .ًظشیبت ّ سٌُوْد ُب دس هْسد تطجیك ایي پبلیغی دس عکتْس ثبغذاسی سا فشاُن عبصًذ ّصاست صساػت، آثیبسی ّ هبلذاسی اهویٌبى صبفل هی ًوبیذ کَ سیبعت ًظبست ّ اسصیبثی داسای هٌبثغ کبفی ثشای 15.4 . اًزبم ثشسعی ُبی هٌظن اص تطجیك ایي پبلیغی ثْدٍ ّ گضاسؽبت آًِب ّلتبً فْلتبً ثَ عکتْس ثبغذاسی اسائَ هیگشدد تْلغ هیشّد کَ ایي پبلیغی ثؼذ . ایي پبلیغی ثؼذ اص تقْیت تْعو ّصاست صساػت، آثیبسی ّ هبلذاسی لبثل ارشا هیجبؽذ 15.5 .اص چٌذ عبل دّثبسٍ تزذیذ ًظش گشدد تب هٌؼکظ کٌٌذٍ اًکؾبف ّ ًْآّسی ُبی هؼبفش ثْرْد آهذٍ دس عکتْس ثبغذاسی ثبؽذ ثؼذ اص تقْیت، اص ُوکبساى دس ثخؼ اًکؾبفی دػْت ثؼول هی آیذ تب تْافك ًبهًَ سا ثَ هٌظْس ثَ سعویت ؽٌبختي ایي 15.6 . سعبًیذٍ ّ اهویٌبى دٌُذ کَ فؼبلیت ُبی ؽبى هْسد تآییذ ایي پبلیغی لشاس داسدءپبلیغی ثَ اهنب .ایي پبلیغی ثؼذاص اهنب ّصیش صساػت، آثیبسی ّ هبلذاسی لبثل تطجیك ّ ًبفز هی ثبؽذ 15.7