Arrêté présidentiel nº 895-11 relatif aux autorisations de lotir et de bâtir
صدر في 1990-11-27 · النص بتاريخ 2026-10-01
القانون العام والإرشادات الرسمية منشورة بوصفها أبحاثاً. ليست مشورة قانونية أو ضريبية أو مالية.
البحث نفسه مكتوب بالإنجليزية. العناوين والوسوم مترجمة؛ أما النتائج والاقتباسات فغير مترجمة.
عن هذا القانون
- اللغة
- French
- النوع
- لائحة
- المنظمة
- East African Community (EAC)
- الدولة
- رواندا
- الموضوعات
- Land and soil
- الكلمات المفتاحية
- land-use planning, authorization/permit
أين تقرؤه
لا يوجد رابط مصدر مسجل لهذا القانون.
النص
نص القانون نفسه، مادةً مادة، كما هو محفوظ. لكل مادة رابطها.
ARRETE PRESIDENTIEL N° 895/11 DU 27 NOVEMBRE 1990 RELATIF AUX AUTORISATIONS DE LOTIR ET DE BATIR. Nous, HABYAR.IMANA Juvenal, President de la Rep·ublique, Vu le decret-loi n° 04/81 du 29 janvier 1981 relatif a l'amenagement urbain et du ~erritoire, tel que modifie a ce jour, specialement en son article 26; Sur proposition de Notre Ministre des Travaux Publics, de l'Energie et de l'Eau et apres avis du Conseil du Gouvernement en sa seance du 6 novembre 1990, A VONS. ,ARRETE ET ARRETONS: CHAPITRE PREMIER. LES AUTORISATlONS DE LO.TIR. Article premier. Sauf le cas ou les plans particuliers d'amenagernent valent plans de letissement par application de l'article 14, alinea 2 du decret-loi n° 04/81 du 29 janvier i9.81 relatif a l'amenagement urbain et. du terri1oire, la division d'une prbphet~ 'publique' OU priv~par une OU plusieurs pers·onnes physiqiits pumoral~·pnveeiou publiques~ fait l'objetd'une a·utori~tion: adfuirftstnt'rwe,iireafab'te 'dite' « autorisatiori de lotfr. Pour que le plan particulier d'amenagement puisse valoir, plan de lotissement. ce plan doit contenir. toutes lcs indications juridiques habituellement utilisees en matiere de lotissemeht. ·sne plan 'd'amenagement ne lcs contient-pas. !es operations ullerieures de lo1issement I font l'objet d'auforisations aomlnistratives particulieres: ITEKA RYA PEREZIDA N° 895/11 RYO KUWA 27 UGUSHYINGO 1990 RYEREKEYE GUKATA IBIBANZA N'URUHUSHYA RWO KUBA.KA. Twebwe, HABYARIMANA Yuvenali, Perezida wa Repubulika, Tumaze kubona itegeko-teka n° 04/81 ryo kuwa 29 M utarama 1981 ryerekeye irnitunganyirize y'imijyi n'ubutaka bw'Igihugu, nk'uko ryahinduwe kugeza ubu. cyane cyane mu ngingo yaryo ya 26; Tubisabwe na Minisitiri Wacu w'lmirimo ya Leta, lngufu n'Amazi kandi tumaze kumva icyo Inama ya Guverinoma yateranye kuwa 6 Ugushyingo 1990 ibitekerezaho, TWATEGETSE KANDI DUTEGETSE: UMUTWE WA MBERE. IMPUSHYA ZO GUKATA IBIBANZA. Jngingo ya mbere. Uretse igihe pula z'umwihariko zo gutunganya intara zifashwe kimwe na pula yo gukata ibibanza hakurikijwe igika cya 2 cy'ingingo ya 14 y'itegeko-teka n° 04/81 ryo kuwa 29 Mutarama 1981 ryerekeye imitunganyirize y'imijyi n 'ubutaka bw'lgihtigu." gilkata ibibanza mu' i,·utaka bwa Leta' cyangwa · b~"um~ntt1 ·ku 'giti eye,' bikozwe n 'umuntu umwe cyangwa'n 'abaiitifbtnshi kimwe n 'ibigb' l,y'abikoi-era ku 1git,a't!yabo cyangwa"ibigo' bya Leta. bigomba kubanza guta·ngir\\•a· ·uruhu'shya 't}i•frizego z'ubutegetsi; · rwitwa «uruhushya rwo gukatlfibibanz.a ». K ugira ngo pula y'umwihariko ifatwe kimwe na pula yo gukeba ibibanza, iyo pula igomba kuba irimo ibisfl\lshanyo n'amategeko asanzwe akurikizwa mu ikatabibanza. Iyo ibyo oibuze muri. ·pula · y'uinwihariko, ibi~otwa byose by'ikatabibanza bigomba gutangirwa impushya zihariye. .1.0. N" I du 1•·1 janvkr 1991. Artklc 2. le, I. ·au1orisa1ion de lotir est n.igihk ;'1 l'intcricur dt·s pi:rimctrcs dcfinis. soit par arn:tc prcsidentil'I. soit par ks schemas ou plan d'amcnagcmen1 approu\'cs .... ·onformcmcnt a un cchcancicr lixc park ministrc 4ui a l'urh:mismc dans ses attributions. Cha4ue anncc. ii arrcte la liste des sc ... ·teurs .... i,1mnunaux ou parties des secteurs dans lcsquels l'exigibilitc est effective. Article 3. L 'autorisation de lotir est delivree par le ministre ayant J'urbanisme dans ses attributions a toutes les personnes physiques ou morales qui en font la demande suivant les conditions definies a !'article 10 du present arrete. II peut deleguer tout ou partie de ses pouvoirs aux autorites prefectorales et communales. Article 4. Le lotissement est realise par rEtat ou les communes soit directement, soit par delegation a un ou plusieurs amenageurs prives ou publics. Le lotisseur ou ramenageur peut demander a des groupements de co-lotis de prendre en charge la realisation d'amenagements et d'equipements ainsi que leur fonctionnement. Articie 5. Tout dossier de demande d'aut-orisation de Iotir ·comprend un schema ou un plan de decoupage parcellaire avec indication des statuts des terrains inclus flans la zone a lotir ainsi que espaces, encrages et autres equipements a realiser. En outre, Je .dossier .comprend. un calendrier previsionnel d'execution .... du ltitissement: un ·montage ecoriomique et institutionnel, y compris une description du dispositif de prise en charge par !es co-lotis des travaux, equipements et frais Jeur.incombant:. Article 6.· four . .-~iw,id~ .. a~x necessites adlll~nistratives e~ en vue d:~,\l~r. ~.b~tnll9 '?W,che des iervi~.1~ schema~ et plans d'amell!lgcm~~.u~ent. eire ~~ um/f,.~ Ll)tpprp~~tio q pa! partic. <>Ul~µs.J<>rmc de. documents partiels, pour aut~nt qu 'il nc sqit p~ Mfte aty;jntCiA,la coMr~n~~ fl 'ensemble des projets des schemas et des plans. en cours •. L ·a 4J~f~~on de lo*' flpprouvc, et rend executoires.: a) le schema OU le plan de decoupage parcellairc: b) le montage economique ct institutionnel de !'operation: lfruhushya rwo gulrnta ihiban,a rwcmcrcwc mu mhago ,cmcjwc n'i1cka ry:1 Pcrc,ida cyangwa n'ibishushanyo llY\lhMi cyangwa pula 1cmcwc. hakurikijwc iJtihc gitcg:rnyijwl' na minisi1iri ushimwc imitunganyiri,ey'imijyi. y'imijyi. Buri mwaka ashyiraho ilisiti ya segiteri za komini cyangwa ibicc bya scgitcri byabonewe uburenganzira buhamye. lnging ya 3. Uruhushya rwo gukata ibibanza rutangwa na minisitiri ushinzwe imitunganyirize y'imijyi ku bantu bose cyangwa ibigo bvose byabisabye hakurikijwe :biteganyijwe n'ingingo ya 10 y'iri teka. Ashobora guha ubushobozi busesuye cyangwa bucagase abategetsi ba perefegitura n'aba komini. Jngingo ya 4. lkatabibanza rikorwa na Leta cyangwa n'amakornini, bikabyikorera cyangwa bikabishinga abatunganyantara. yaba umwe cyangwa benshi, baba abikorera ku giti cyabo cyangwa abakorera Leta. Ukata ibibanza cyangwa ubitunganya ashobora gusah,t amashyirahamwe y·abahawe ibibanza kwishingira imirimo y'itunganya yo gushyirnho ibikorcshoreme,o ndetsc n 'imikorcshcrcl'.e yahyo. I ngingo ya 5. Buri dosiye yo gusaba uruhushya rwo gukata ibibanza igizwe n'igishushany.smyobozi cyangwa. pula y'ikatwa ry'ibibanza hamwe n'ibimenyetso ·. byerekana imiterere y'ubutaka. buri gace gakatwa, ndetse n'ibyanya, ibisigara n'ibindi bikorwaremezo bigomba kujyaho. Byongeye, idosiy~ j g izwe na gahunda iteganya imikorere y'ikatwa ty'ibibaiizti: :ikigertranyo cy'ibizagenda ku mushinga n'inzego zizamma ukora. hakagaragazwa n'uko abahawe ibibanza bazishingira imirimo-remczo, ibikoresho n'imari bagomba gutangl}. J ngingQ ya. ,6. Kug,ra, n&'?, i 9,zego z'.i~rim~ .• zikore ne~ ka~4i amj\tege~p .~kJ'!.i.~i z.~c., .. i~~~q~hjln}'.o, · n~ .z, .. P,aja ~·itµn&~PYlJPJ~raz~~O~T<l gµ~qi~a XW~IIlCfWll ~l<(lr~ zose cyangwa ari inzandiko zimwe. bipfa kuba bitica ubwuzuzanye rusange bw'imishinga y'ibishushanyo na za pula zikorwa. lngingo.ya J~ Urus,hya rwo gukata ibibanza rwcmeza kandi rugategcka ·ibi. bikurikira: a) igishushanyo CY4'0gli\'a pula y'*atw~ ry'ibiba~za; b) ikigereranyo cy'ibizatangwa lrn mushinga n'inzcgr, zawo; 17- .1.0. N•• I du ,~, janvkr 1991, c) le calcndricr prcvisionncl d'exccu1ion du lo1isscment: d) ainsi qu'cvcn1uellemcn1 un rcgkmcnt d'urilisation du sol. L ·autorisation ou le refus de l'autorisation de lotir devicnt exccutoire a parlirde la date de notification au demandcur. Article 8. L 'autorisation de lotir est accordee ou refusce expresscment par le ministre ayant l'urbanisme dans ses attributions dans un delai de 90 jours a com pl er de la date de reception de la demande. A defaut, l'autorisation est n.:putcc acquise a !'expiration de cette periode, sauf decision de prolongation prise par !'administration et notifiee au demandeur avant le terme du delai imparti. Toutefois, cette prolongation ne doit pas depasser 31) jours et ne peut etre reconduite. Article 9. Toute decision de refus de l'autorisation de lotir doit etre motivee. L;autorisation de lotir peut etre conditionnelle. En ce cas, elle enumere les sujetions particulieres que le beneficiaire devra respecter sous peine de decheance. Article 10. Les autorisations de lotir sont accordees ou refusees en conformite avec les schemas d'amenagement urbain et avec les pla11? \?faux et particuliers d'amenagement et en tenant compt.e - ,-de toutes l~s servitudes qu 'exige le bon fopctionneme[lt ,des ouvrages et des services- p4blics. y compris en matiere de voirie. d'alignement et de circulation. Ces servitudes publiques sont liees notamment au transport d'energie elecu;ique, a la defense. aux installations militaires et aeronautiques. a la protection des ressources en eau. a l'assainissement et au drainage des sols. a la protection de l'environnement. etc ... Article) I. l,.~~~l9{~~J:i.on de lotir accordee n 'est plus valab!~ ~i les trava~ d~,lot1ssement n'ont pas encore demarr~ dans un delai d'un an a partir de la date de sa notification. Article,.12 .... '" ·', t :Au '.~9urs- d~. l'operation de lotissement, l e~ .. autorites habititees· et ·1es iospecteurs d'.urbanisme peµye~t a tout mom~~• 1y,.i.siter la zqne ct proc¢der aux ver1hda-~i.9~s qu'ils jugent utiles. r) ingrngabihc itcganya imikorcrc y'ikatwu ry'ibibann1: d) 1yo hibayc ngombwa. amabwirirn agcnga imikoreshcrezc y'ubutaka. llruhushya rwemcra cyangwa ruhakana gukata ibibanrn rushyirwa mu bikorwa uhcrcyc ku itariki usaba ikiban,a yabimcnyesherejweho. I ngingo ya 8. Uruhushya rwo gukata ibibanza rutangwa cyangwa rn-'imanwa na· minisitiri ushin1.we imitunganyirize y'imijyi mu gihe cy'iminsi 90 uhereye ku itariki yaboneyeho urwandiko rusaba. Iyo icyo gihe kirenze ma cyemezo afashe, uruhushya ruzaba rwemewe, keretse iyo ubutegetsi bwiyemeje kongera igihe kandi bikamenyeshwa usaba mbere y'uko igihe cyateganyijwe kirenga. Cyakora. iyongerwa ry'igihe ntirigomba kurenga iminsi 30 kandi rikorwa inshuro imwe gusa. lngingo ya 9. lcyemezo cyose cyo kwimana uruhushya rwo gukata ·ibibanza kigomba gutangirwa impamvu. Uruhushya rwo gukata ibibanza rushobora gushyirwamo agateganyo. lcyo gihe. uruhushya rurondora ibya ngombwa byihariye ny'irukuruhabwa agomba kubahiriza ngo uruhushya rwatanzwe rutaba imfabusa. lngingo ya 10. lmpushya zo gukata ibibanza zitangwa cyangwa zimanw a hakurikijwe igishtishanyonyobozi cy'imijyi ham we na pula rusange cyangwa pula z'umwihariko kandi hubahirijwe amategeko mberabose ariho mu i:wego rw'ibikorwa: n'imirimo rusange, harimo imihanda n'imbago zayo n •~t,uryo bwo kuyigendamo: Ayo matege.ko mberabose agendana n'ikwirakwita ry'ingufu z.'amashanyarazi. kurinda ubusugire bw'igihugu, ihigo bya gisirikari n'iby'indege. kurinda umuturigo w'amazi, gutunganya no kugomera amazi, kurinda ibidukikije n'ibindi. lngingo.ya 11. Uruhushya rwo gukata ibibanza rwatanzwe nia gaciro ruba rugifite igihe imirimo y'ikatwa ~y'ibibanza itatangiye mu gihe. cy;umw~ka uhereye ku itariki y'imenyeshwa ry'itangwa ry'µrwo ruhushya. lngingo ya 12. lgihe cy'ikatwa ry'ibibanza. abategetsi babishinzwe n'abagenzuzi b'imitunganyirize y'imijyi, bafite uburenganzira, igihe cyo,se babishakiye, b~o gusura ahakatwa ibibanza bakariagenzura ibyo babo'na ari ngombwa kugenzura. .1.0. N" I du 1•·• jamil'1 1991. Si ks verifications font apparaitrcqucl'opcrotion n·a paHtc cffcctuec conform~mcnt a l'autorisat ion. unc misc en dcmeure et un delai dt· rectification ne depnssant pas dcux mois sonl si~nifies au lotisseur. Si a !'expiration de ce delai le lotisseur ne s·cst pas execute. !'operation de lotisscmcnt est d'officc suspcnduc jusqu'a la decision du tribunal competent dans le rcsson duquel se trouvc la 1onc a lotir. sur saisine de la panic diligente. La suspension de !'operation est consignee dans un proces-verbal dont une copie est laissee a l'interesse. CHAPITRE II. LES AUTORISATIONS OE BATIR. Article 13. Toute personne desireuse d'entreprendre une construction, a l'interieur des perimetres definis a !'article 2, quel que soit l'usage auquel elle est destinee, doit au prealable obtenir J'autorisation administrative, dite autorisation de batir. Elle est de meme exigee pour Jes travaux a executer sur les constructions existantes et qui auraient pour effet d'en changer ra destination, de modifier leur aspect exterieur OU leur volume. ou de creer des niveaux supplemeritaires. Cette obligation s'impose a toutes Jes personnes privees et publiques, y compris l'Etat, Jes communes et les etablissements publics. Article 14. La demande d'autorisation de batir n'est exigee qu'a l'interieur des perimetres definis, soit par arrete presidentiel, soit par !es sch~mas OU plans d'amenagem!!nt approuves. . Toutefois, le ministre ayant l'urbanisme dans ses attributions peut exercer un dr6it de controle des constructions en milieu ~unil. Article 15. Le dossie~ de demande d'autorisation de batir comprend: f , lij , , • I. u·n· extra it 'du plan cad astral:· 2. urlthre conitant le statut d'occupation du sol (contrat de loca'don; de cession ou de concession):: J. un devis detaille des constructions projetees: 4. les plans en cinq exemplaires chacun dont : a) une v4e en plan de chaque niveau A l'echelle de l / 50 pour Jes constructions ne depassant pas JO m de ' 1 longueur :et de I/ 100 pour les autres; · / 1 , (l 't .: , ? 't \' • ,i,, '1 ; \ b~:,1.~~ ~ fan!·:d 1 ~\1ft~}~irechelle 1 de 1~~9 1 :;," • ... c) les plans dc..fa~des et Jes coup~;, ·,,.· i , Iyo utmgcn,u,i bwcrckanyc ko ihyako,wc bitakurikijc ihitcganywa n'uruhushya. nyir'ugukata ihihan,a arihanangirinva kandi agahahwa igihc ntarcngwa cy·nmc,i 2 cyo gukosora ibyapfuyc. Iyo icyo gihc ntarcngwa kiren,c nyir'ugukata ibibanza atarakora ihyo yasabwe. imirimo y•ikatabibanrn ihita ihagarikwa kugc,a igihc urukiko rubifitiyc ubushohMi kandi ruri mu karcre ihiban1a bizakatwamo ruciyc urubanza rwashyikirijwc n'ubabaye. lhagarikwa ry'imjrimo y'ikatabibanza rikorcrwa inyandikomrngo. nyir·ugukata ibibanza agahabw~ kopi yayo. UMUTWE WA II. IMPUSHYA ZO KUBAKA. I ngingo ya 13. Umuntu wese ush~a kubaka mu mbago z'ahavugwa n'ingingo ya 2, agomba kubanza kubibonera uruhushya rutangwa n'ubutegetsi. rwitwa « uruhushya rwo kubaka ». Urwo ruhushya rugomba nanone gusabwa iyo imirimo igomba gukorwa ku bwubatsi bwari busanzweho izatum.a, icyo bwagenewe gihinduka cyangwa · imiterere yabwo y'inyuma cyangwa ubunini. bwayo buzahinduka, cyangwa se iyo izagira icyo ibwunguruzaho. lbyo bigomba gukurikizwa n'abantu bose, baba abikorera ku giti cyabo. Leta, amakomini n'ibigo bya Leta. lngingo ya 14. Uruhushya rugomba gusa gusabwa ayo kubaka bizaba mu· mbago z'ahavugwa n'iteka rya Perezida, igishushanyo nyobozi cyemewe cyarigwa na pula zemewe zo gutunganya aho·hantu. Ariko rero, mfoisitiri ushinzwc imitunganyirize y'imijyi ashobora gukoresha· uburenganz1ra bwo gusuzuma imyubakire mu cyaro. lngingo ya 15. Dosiye y'isaba ry'uruhushya rwo kubaka igizwe n'ibi bikuri~ira: . t:· 'kopiya pula y'ahazubakwa itangwa n'ibir'o byacadastri: 2 .. 'ieyemezo ngengabutaka (amasezerano yo gukodesha. yo yo kugura cya,fgwa yo guhabwa); J. kurondora uko amafaranga azagenda ku bwubatsi; 4. kopi eshatu za buri pula 1ikurikira: a) pula ya buri murambararo iri ku kigereranyo cya I/ 50 ku byerekeye ibyubakwa bitarenza mctero mirongo 'itatu z·uburebure no ku kigereranyo cya I /100.:~u bw~ba~si bu ren gejeho; , . . . ' b) pula· z,sobantJra ·bun g1ce cy'1cyubakwa zm ku kigercranyo cya I /20; c) pula y'impande z'icyubakwa na pula z"uko cyubakitse; 19- J.O. N" I du I" janvicr 1991. d) un plan d'implan1a1ion a l'cchcllc de I/ 500: e) un plan de situation a l'echelle de I /2000. 5. un plan de canalisation indiquant I'alimentation en eau, !'evacuation des eaux de pluies et des eaux usees; 6. un plan de fosse septique ou de raccordement au reseau public; 7. un plan d'installations electriques: 8. un planning detaille des travaux. Article 16. Les plans des constructions ayant plus d'un niveau doivent etre accompagnes de notes de calcul et des plans techniques y relatif!>. Article 17. Les pieces dont question a l'aiticle 15 et 16 doivent etre etablies et signees par un ingenieur civil OU un bureau d'etudes agree pour Jes notes de calcul, alors que les plans sont du ressort d'un architecte ou d'un bureau d'etudes agree. Article 18. L 'autorisation de batir est accordee ou refusee par le ministre ayant l'urbanisme dans ses attributions dans un delai de 90 jours a partir de la date de depot de la demande. , A defaut, l'autorisation est ~eputee acquise a !'expiration de cette periode sauf decision de prolongation de 30 jours prise par !'administration et notifiee au demandeur avant le terme du delai imparti. Celui-ci ne peut etre reconduit plus d'une fois. Article 19. ·•· L'autorisat'io~ · accordee est consideree comme ·no"n avenue·si les trava·ux de construction n'ont pas demarre da;s le delai d\in an A partir de la date de sa n"otification OU si fa parcelle octroyee a ete retiree par le ministre · ayant l'urbanisme dans ses attributions. ,:) ; ,,; Article 20. Toute decision de refus de l'autorisation de bAtir doit ~tre motivee. S'il s'agit de l'autorisatioJl definitive, les plans en quatre cxemplaires soitt renvoyes au requcrant. l.:'autorisadon de bAtir peut e1re conditionnelle. En cc cas, elle enumere· les sujetions particulieres que le beneficiaire devra respecter sous peine de decheance. d) pula y'uko icyubakwa gishinzc mu kiban1a kiri ku kigcrcranyo cya I/ 500: e) pula y'aho ikibanza cy'icyubakwa kiri ku kigereranyo cya I/ 2000. 5. pula y'imiyoboro y'amazi akoreshwa. ay'imvura n'ayakoreshejwe; 6. pula y'aho ibivuye mu musarani bizajya; 7. pula y'amashanyarazi: 8. * gahunda inonosoye y'ibikorwa. I ngingo ya 16. Pula z'amagorofa zigomba guherekezwa n'imibare yerekana ubukomere bwayo kimwe na pula za t ekiniki z'imyubakire yayo. lngingo ya 17. lbyangombwa bivugwa ku ngingo ya 15 na 16 bigomba gukorwa kandi bigashyirwaho umukono n'umuntu ufite impamyabushobozi ihanitse mu by'ubwubatsi rusange cyangwa ibiro byiga imishinga byemewe. Naho ibyerekeye za pula'birebwa n'umuntu ufite impamyabushobozi ihanitse mu bwubatsi bw'amazu cyangwa ibiro byiga imishinga byemewe. Ingingo ya 18. · Uruhushya rwo .kubaka rutangwa cyangwa rwimanwa.. na minisitiri ushinzwe imitunganyirize y'irrtijyi mu gihe cy'iminsi 90 uhereye igihe ibaruwa irusaba yabonekeye. Iyo iyo minsi irenze minisitiri ntacyo abivuzeho, urwo ruhushya ruhita rwemerwa keretse iyo ubutegetsi bwiyemeje kongera igihe kandi bikamenyeshwa usaba mbere yuko igihe cyateganijwe kirangira. Cyakora igihe cyongerewe ntigishobora kurenga iminsi 30 kandi bikorwa rimwe gusa. lngingo ya 19. Uruhushya rwatanzwe ruba imfabusa igihe ·imirimo y'ubwubatsi itatangiye mu gihe cy'uniwaka uhereye igihe riyir•ukwaka uruhushya yamenyeshejwe ·ko arubonye cyangwa iyo minisitiri ushinzwe imitunganyirize y'imijyi yamwambuye ikiba~za. I ngingo ya 20. K wimana uruhushya rwo kubaka bigomba gutangirwa impamYl;J. Iyo ari uruhushya rutangwa burundu, kopi enye za pula zigarurirwa uwasabye uruhushya. • Uruhushya rwo kubaka rushobora gutangwa ari uko hakozwe iki n'iki. lcyo gihe usaba uruhushya abwirwa ibyo agomba gukora, byaba bidak.ozwe bakarumwambura. .1.0. N•' I du 1°1 j:invil'r 1991, :\re idc 21. Les autorisat ions dl' batir sont acnlrdccs ou rcfusc:cs ,·n l·onformitc avcc lcs rcglcs exprimtcs par lcs plans d·amenagement locaux ou parti,·ulicrs. par Jes plans de lotissement ct cvcntucllcmcnt avcc lcs mcsurcs d,· sauvegarde prises par Jes schemas d'amcnagcmcnt ct en tenant comptc des servitudes qu'cxigc le hon fonctionnement des ouvrages et services publics, y compris en matiere de voirie. d'alignement et de circulation. Ces servitudes publiques sont liecs notammcnt au transport d'energie electrique. a la defense. aux installations militaires et aeronautiques. a la protection des ressources en eau. a rassainissement et au drainage des sols. a la protection de l'environnement, etc. Article 22. L 'autorisation de batir approuve egalement la conformite des ouvrages projetes avec: les normes de construction habituellement appliquees au .Rwanda. d'aspect, d'architecture, d'esthetique et de confon; les normes devant assurer la pr~tection du public. des employes et de renvironnement contre les. risqucs d'in.cendie. de panique et de nuisances ou danger de toutes sones ; le planning detaille des travaux et. en general; to3tesles autces specifications .des reglementations applicables auxdits quvrages; Article 23. L ·autorisa:tion de batir ne peut etre acior~ee qu·apres pai.eme~t ~es taxes de batisse dont le montant esi determine par le ·ministre ay ant l'urbanisme ·dans ses attributions. Des taxe!. de batisse ne sont pas exigees lorsque Ja d~mande entane de l'Etat, des prefectures ou des commu.nes. Le montant de la taxe de batisse est reduit de 20% Iorsque· la reql)erant .sou met des plans qui m9.n,trent qu 'ii utilisera des materiaux locaux de construction. Ces maicri~ux S~lll determines par le minis.ere ayani rurbanisme •• ' • • '. '· • • --✓ .·'lo. . dans ses ato:i.butions. . , . . . , Pour les constructions en hauteur, I~ taxes.d.~ batisse sont reduites de 20% par etage. A.niclc. 24·. I • Les pla.ns ap1prouvt.s poncm .e cachet du departement a4lsi q~e l es n.?~!1ti9ns ~ Vµ .et approuvc par». suivies· par lcs noms. ct prcnoms de, l'a~ tqritc qui Jes a approuvcs ainsi quc la date de lc;pr. approbation. , 20 lmpushya 10 kubaka zitangwa cyungwa 1.imanwa hakurikijwc amabwirirn agcndcra kuri pula rusangc cyangwa pula ,·umwihariko. kuri pula z'ikatabibanrn ~yangwa sc hagakuriki1.wa ibycmc.:1.0 byo kurcngcra ibyafashwc n'ibishushanyonyobozi kandi hakubahiri.zwa amategcko mberabosc ashingiye ku bikorwa n'imirimo rusangc. harimo imihanda n'imbago ,ayo n'uburyo bwo kuyigcndamo. Ayo mategeko mberabose agendana n'ikwirakwizwa ry'ingufu z'amashanyarazi. kurengera ubusugire bw'lg~hugu. ibigo bya gisirikari n'iby'indege, kurinda umutungo w'amazi n'ibyubakiwe amazi. gutunganya no kugomera amazi, kurengera ibidukikije n'ibindi .. I ngingo ya 22. Uruhushya rwo kubaka rwemeza nanone ko ibigiye kubakwa byubahirije ibi bikurikira: ~ amabwiriza y'imyubakire asanzwe akoreshwa mu Rwanda, mu igenanyubako, mu bwiza no mu iraha amazu agomba kugira; . amabwiriza agamije kurengera rubanda, abakozi, n'ibidukikije kugira ngo birinde impanuka z'umuriro, z'ubwoba no kumererwa nabi, cyangwa· ibyago by'ubwoko bwose; gahunda inonosoye y'imirimo, mbese muri rusange . n'iQindi byose bifitanye isano n'amategeko ajyana n'ibyo .bikorwa .. lngingo ya,23. Uruhushya rwo kubaka ntirushobora gutangwa iyo hataratangwa umusoro wo ku~ka wagenwe na minisi!iri ushinzwe imitunganyirize y'imijyi. Umusoro w'ubwubatsi ntutangwa iyo uwasabye kubaka ari ~ Leta, za perefegitura cyangwa amakomini. Umusoro w'ubwubatsi ugabanywaho makumyabiri ku ijana iy,Q 1Jwatse . uruhushya rwo kubaka atanze pula zerekana ko azubakisha ibikoresho nyarwanda. lbyo bik.o ~~sh~ ~y(imezw~ na minisi::ri ushinzwe ;mitunga~yirize y'iqiijyi , ·, .. . ,: .. , Ku by ere keye amazu !l&ereker.u1ye. imisoro y'ubwubatsi igabanywaho makumyabiri k\l ijana kuri buri gorofa: lngingO,Yl\)~ •. .J .. ' • Pula ;2cmewe ~- zigira kashe ya mm1S1tcri, kandi zanditsweho aya magambo: "Bibonywc kandi byemejwe na» ~kurikiw e n'amazin~ y'umutegetsi wazemeyc n'itariki zcmcreweho. 1\11idc 25. llnc copie de la decision accordant l'autorisation lk h;itirct cdlc des plans approu\'es sont transmiscs au ministrc ayant la sante dans ses attributions. a l'inspecuur de J'urbanisme interesse ainsi qu'au ministrc ayant rindustrie dans ses attributions s'il s·agit des constructions a caractcrc industrieL La decision accordant l'autorisation de batir n'engagc pas la responsa bilite de !'administration en ce qui concerne la qualite constructive du projet qui lui est soumis. Article 26. Le ministre ayant l'urbanisine dans ses attributions peut deleguer tout ou partie de ses pouvoirs aux aurorites prefectorales ou communales. En cas de delegation d'une partie de ses pouvoirs. le ministre determine la categoric des aurorisations pour lesquelles ces autorites sont habilitees a delivrer. II determine aussi Jes services de l'urbanisme qui doivent les aider a mener a bonne fin cette tache. Article 27. Le titulaire de l'autorisation de batir doit, des l'ouverture du chantier, indiquer de fa~on apparente et visible de la voie principale, et lisiblement sur un panneau de 50 cm x 50 cm au moins: a) le nom du proprietaire de la parcelle; b) le numero de la parcelle; c) le numero et la date de l'autorisation de batir ;· d) le numero et la date de la quittance delivree; e) la destination de la construction; f) la date de commencement des travaux. Article 28. Le;titulaire de l'autorisation de batir ou le responsable des travaux <ioit;ponctuellement observer le!i pr~scriptions du code de la rouie relatives a la signalisation-des chantiers et des. obstacles. Les contraventions y relatives sonr punies conformement aux sanctions prevues par le code.de laroute;, Articlt'.-.29. A titre exceptionnel' et trantitoire, le ministre· ayant l'urt;ani~fne; 'dans'' ·s~'"Attributions peut· ·-accorder• une autorisa'tion de bAtir pro~isoire aux pcrsonnes'deslreiises de : s'installer ,:dansU'desr1 quitniers ne disposaht' -~as·' de, lotissement. :; : ii L 'autorisation: ainsj,, d6livree1 precise< les prescriptions urbanlniques 11A• 1 'O)jserver eh: vue <ie "l'obtentlbn" d'une ' autorisation definitive; le cas echeanr; .1.0. N" I du I'' jail\ 1,·r 1'1<11 Kopi ykycmc10 cy·uruhushya rwcl lrnhal.:a na l.:opi ya pula ,cmcwc 1ohcrc:re1wa minisitiri ushin,wc uhu,ima. umugcnZlui w·imitunganyirill· y'imijyi uhigcncwc. na minisitiri ushin,wc inganda. iyo icyubakwa gifitan~'C isano n 'imiriino y'inganda. Gutanga uruhusa rwo kubaka ntibin1ga ko ubutegctsi bwishingiye uburyo ihizubakwa bizakorwa. lngingo ya 26. Minisitiri ushinzwe imitunganyirize y'imijyi ashobora guha ububasha bwe bwose cyangwa igice cyabwo abategetsi ba perefegitura cyangwa ba komini. Iyo atanze igice cy'ububasha bwe. minisitiri avuga ubwoko bw·impushya abo bategetsi bafitiye ububasha bwo gutanga. Anavuga kandi abakozi bashinzwe imitunganyirize y'imijyi bagomba kubafasha kurangiza neza uwo murimo. lngingo ya 27. Iyo uwahawe uruhushya rwo kubaka atangiye ubwubatsi, agomba kwandika ibi bikurikira ku cyapa gifite byibura cm 50 x cm 50, ku buryo busomeka, budahishe kandi buboneka umuntu ari mu muhanda munini: a) izina rya nyir'ikibanza; b) nomero y'ikibanza; c) nomero y'uruhushya rwo kubaka n'itariki rwatangiweho; d) nomero ya gitansi n'itariki yatangiweho; e) icyo icyubakwa kizakorerwamo; f) itariki imirimo yatangiriyeho. I ngingo ya 28. Uwahawe uruhushya rwo kubaka cyangwa ushinzwe imirimo y'ubwubatsi agomba kwita bikomeye ku mategeko y'umuhanda yerekeye gushyiraho ibimenyetso biranga ko hari ubwubatsi no kwerekana ahashobora gutera ibyago. Kurenga kuri ayo mategeko bihanishwa ibihano byateganijwe n 'igitabo cy'amategeko yerekeye i9igen~era mu muhanda. tn•gingo ya 29. Ku buryo bw'umwihariko kandi bw'agateganyo·. rrliriisitiri ·ushin;,we irriltunganyirize'y'imijyi ashob6ra guha um'untu ubisabye 'ufohushya rw'agateganyci rwo · ku'baka. iyol umuntu ·t1saba 1 ari mu mbago ,~un1ujyi arikd·nakaba hatarakatwa ibibanza: · . J,Uruhushyn rutailzwe muri ibyo bihc rugaragnza nc,a amafeg~ko '- y~rekeye··!iniitungiinyitiie y'imijyl agomba gukuriki1.wa, kugira ngo nibiba ngombwa ba1atangc uruhushya burundu. .1.0. N·• I du I'' jan\'11:r 1991. Artick 30. 22 La dcmande d'autorisation de batir visee a l'artick 29 comp rend les indications relatives a: a) l'idcntite du demandcur, sa profession. son adressc. le lieu d'implantation de la construction; b) l'actc de notoriete signe par l'autorite communalc. Jes titres ct actes de toutc nature contrcsignes par l'autorite communale; c) la description sommaire des travaux projctes; d) la situation du terrain dans !'agglomeration ct le quarticr et comportant au besoin un schema; e) !'implantation de la construction dans la parcelle et par rapport aux constructions ou parcelles voisines. Article 31. La demande de modification ou de refection d'une construction sise sur un terrain coutumier ne faisant pas l'objet d'un lotissement doit revetir l'avis du bourgmestrc concerne qui se prononce sur l'opportunite de la demande. La demande de modification ou de refection d'une construction sise dans la zone ou le quartier ayant fait l'objet d'une restructuration doit etre accompagnee des plans de la situation anterieure ainsi que ceux concernant !'operation projetee. Article 32. Les demandes visees par Jes articles 29 et 31 doivent etre accompagnees des croquis de vue en plan et d'implantation. Article 33. Sous reserve des dispositions des articles 29 et 31 ci dessus, les cQnstr uctions erigees avant l'entrec en vigueur du present arrete et se trouvant sur des terrains compris dans Jes perimetres des circonscriptions urbaines et ne faisant pas l'objet d'un lotissement rcstcnt dans cet etat. Article 3;4.•. Les autorites habilitecs ainsi quc Jes inspccteurs d'urbanisme pcuvcnt, a tout moment, visiter Jes constructions en cours ct proceder aux verifications qu'ils jugenLutiles. ., . .Si l~,y.erifi.catiC? l?.S font apparaitrc quc lcs t ravaux n'ont. pas. c~.e1 ~ffect ucs ,~nfq~ll]emcnt au.x. p~ns approuves, un delAi, ~~) ;accor~ ~J,:pour. )a realisaii~~; 1 des travau1( indispensables pour assurer la conformi~.e, r:,•· C~~.t~ay~ !fx,A,!.¢~liJ~J'. spnt consign,¢~ ,dP.lU iw, proc es verbitJ, .~c visit~. 9e c;~nt)~r d.ont unc .~opic est laissec A l'intcresse.i lngingo ya 30. lnzandiko zisaba uruhushya rwo kubaka 1avu1we mu ngingo ya 29 zigizwe n'ibi bikurikira: a) umwirondoro w'usaba ikibanza. icyo akora. aho abarizwa, aho- ashaka kuzubaka; b) icyemezo gihamya ko ikibanza ari icye. gitanzwc n'ubutegetsi bwa komini, inyandiko izo arizo zose zashyizweho umukono n'ubutegetsi bwa komini zikaba zirebana n'ahantu usaba kubaka atuye; c) irpndora rihinnye ry'imirimo iteganyijwe; d) imiterere y'ikibanza mu mudugudu no mu karere, byaba ngombwa hakongerwaho igishushanyo mbonera; e) uko inzu izashingwa mu kibanza, hagati y·andi mazu cyangwa y'ibibanza bihana imbibi, ibyo bikajyana n 'igishushanyo. lngingo ya 31. Gusaba guhindura cyangwa gusaba gusana icyubatswe kiri ku butaka bugengwa n'umuco w'igihugu butarakebwamo ibibanza n 'ubutegetsi bigomba kujyana n 'icyemezo cya burugi.lmesitiri ubigenewe cyerekana ko ibyo usaba gukora bikenewe koko. · Gusaba kugira ibyo uhindura cyangwa gusaba gusana ibyubatswe mu karere cyangwa mu gace k'ahantu havuguruwe, bigomba kujyana na pula z'uko hari hameze mbere, ·kimwe na pula z'uko hazakorwa. I ngingo ya 32. Gusaba impushya zivugwa mu ngingo ya 29 n'iya 31 bigomba kujyana n 'ibishushanyo byerekana uko amazu akase ibyumba n'uko ateye mu bibanza. lngingo ya 33. Haseguriwe ibivugwa ku ngingo ya 29 n'iya 31, ibyubatswe byose mbere y'uko iri teka ryemerwa, ku butaka buri mu mbago z'imijyi kandi bukaba butarakebwamo ibibanza n'ubutegetsi, bizakomeza kuguma uko biri. lngingo-ya 34: Abategetsi babifitiye ububasha, kimwe n'abagenzuzi b'imitunganyirize y'imijyi bashobora buri gihe cyose gusura ubwubatsi kandi bakagenzura ibyo babona ko ari ngombwa. ly9 bagenzura .. baga~anga 1mmmo yarakozwe mu buryo bunyu,ranye .. na pula zemewe, batanga · igihe cyo gukora imirimo .ya ngombwa kugira ngo pula zubahirizwe. Iyo m1rimo igomba gukorwa ishyirwa mu nyand ikomvugo ikoova.. igihe cyo gusura ubwubatsi, nyirabwo agasigirwa kopi. Si :i l"issu de cc ddai k hl'ndic1airc dc r:m1oris;11ion 011 k rl·sronsahk des 1r:n·a11., n'a ras ,011111 s·cxcc111n. k~ tra\'aux de construction son1 d"office susrl·ndus j11sq11';'1 la decision du tribunal competent dans k rcsson duqucl sc font ks constructions. sur saisine de la panic diligente. La suspension des tra,·aux est consignee dans un proces-vcrbal dont une copic est laisscc :i l'interessc. Article 35. Tou1e modification reconnue utile par le cons1ruc1eur ou l'architecte en cours d'execution des travaux doit prealablemelll faire l'objet d'une nouvelle demande accompagnee des plans modifies et d'une notice explicati\'c. Les travaux faisant l'objet d'une demande de modification sont d'office suspend us jusqu·a la decision de l'aulorite competente. Les dispositions des· articles 18 a 22 du present arrete sont applicables. Article 36. Des l'achevement des travaux et sur !'invitation du beneficiaire de l'autorisation de batir. l'autorite habilitee a delivrer !es autorisations de batirdelivre. a pres !'expertise, le certificat de conformite qui vaut permis d'habitcr pour ks constructions destinee·s a !'habitation. ou qui · autorise !'admission du public ou du personnel pour celles destinees au commerce. a l'industrie ou a tout autre usage. Article 37. Toute personne qui aura occupe une maison d'habitation ou qui aura autorise !'admission du public ou du personnel aux constructions destinees au commerce. a l'industrie ou a toute autre usage, sans permisdont question a !'article precedant. subira .des peines prevues a !'article 35 du decret-loi n° 04/ 81 du 29 janvier 1981 relatif a l'amebagement urbain et du territoire. Article 38. Toutes dispositions contraires au present arrete sont abrogees. Article J9. Notre M inistre des Travaux Publics. de l'Energie et de l'Eau est charge de l'execution du present arre1e. II arrtfe les modeles ec formulaires neceS5aires: .1.0 N·· I du 1•·• jam 1cr 1991. Iyo icyo gihc gishi,e uwahawc uruhushya rwo kuhaka cyangwa ushi111we imirimo y"uhwuhatsi a1ak01e ihyo y:11cgctswc. imirimo yo kubaka irahagarikwa kugaa igihl· lrnhllnckcye icyeme10 cy\1rukiko ruhigencwc ruri mu ifasi y'aho uhwuhatsi huri. ruhisahwc n\1hahayc. Guhagarika imirimo hikorcrwa inyandikomrngo. J..;ori y:iyo igasigirwa nyir'uhwubatsi. I ngingo 1•a 35. Iyo mu gihe cy'ubwuhatsi. umufundi cyangwa impuguke mu bwubatsi basanze ko hari ibigomba guhindurwa. bagomba mberc na mbere kubisabira uruhushya. kandi bagatanga pula z'ibigomba guhindurwa. kimwe n"inyandiko ikubiyemo ibisobanuro. lmirimo y'ahagomba guhindurwa irahagarara kugeza igihe habonekeye icyemezo cy'umutegetsi ubigenewe. lbivugwa mu ngingo ya 18 kugeza ku ya 22 z'iri teka birakurikizwa. lngingo ya 36. Iyo imirimo y'ubwubatsi irangiye, uwahawe un.ihushya rwo kubaka atumiza umutegetsi ufite ububasha bwo gutanga uruhushya rwo kubaka, yamara gusuzuma uko imyubakire iteye , agatanga icyemezo cy'uko ubwubatsi bwakurikije pula zemewe. icyo cyemezo.gituma ashobora gutaha inzu. iyo ibyubatswe bigenewe guturwamo, nanone gituma rubanda cyangwa abakozi bahinjira iyo ibyubatswe byagenewe ubucuruzi. imirimo y'inganda cyangwa ibindi. lngingo ya 37. Umuntu. uzaba ·yaratuye mu nzu cyangwa uzaba yaratanze uruhushya ngo rubanda cyangwa abakozi binjire mu mazu yubakiwe ubucuruzi, inganda cyangwa ikindi cyose nta ruhushya nk'uko byavuzwe mu ngingo ibanziriza iyi. azacibwa ibihano biteganywa mu ngingo ya 35 y'itegeko-teka n° 04/81 ryo kuwa 29 Mutarama 1981 ryerekeye imitunganyirize y'imijyi n'ubutaka bw'Igihugu. lngingo ya 38. lbinyuranyije. byose n'iri 1eka bivanyweho. lngingo ya J9. Minisi1iri Wacu w'lmirimo ya Leta, lngufu n"Amazi ashinzwe ku bahiri,a iri teka. Asliyiraho amabwiriza• n'inyurnzwa za ngombwa. .1.0. N" I du I'' jail\ 1n 1991. Anick 40. 24 1 ngingo ya 40. l.c present arrctc enire en vigueur le jour de sa publication au .Journal Officiel de la Rcpuhliquc Rwandaisc. lri tcka rirntangira gukurikizwa ku munsi rizatangarizwaho mu lga,eti ya Leta ya Rcpuhulika y'u Rwanda. Kigali. le 27 nowmbrc 1990. Le Ministre des Travaux Publics, de J"Energie et de J"Eau, Kigali. kuwa 27 Ugushyingo 1990. HABYARIMANA Juvenal. Gcneral-M ajor. (SC) Minisitiri w'Imirimo ya Leta, lngufu n'Amazi. NT AGERURA Andre. (se) Vu et sceile du Sceau de la Republique: Bibonywe kandi bishyizweho lkirango cya Repubulika: Le Ministre de la Justice. EXTRAITS. M inisitiri w'U butabera. MUJYANAMA Theoneste. (se) Par arrete presidentiel n° 865/01 du 8 novembre 1990, Madame SHA YU Caritas. matricule 4168, Redacteur Principal, commissionneeau grade de Secretaire d'Administration, a etc reprise dans les cadres de l'Administration Centrale et affectee a la Presidence de la Republique. Par arrete presidentiel n° 866/04 du 8 novembre 1990, le Lieutenant NIYONSABA Edouard, matricule 0434, a ete transfere des cadres des Forces Armees Rwandaises au Ministere de l'Interieur et du Developpement Communal au grade de Chef de Bureau. Par arrete presidentiel n° 867 /07 du 8 novembre 1990, ii a etc mis fin au commissionnement au grade de Chef de Division et a !'affectation de Monsieur A Y ABAGABO Jean de Dieu, matricule 8460, Redacteur Principal au Ministere des Finances. Par arrete presidentiel n° 868/ 11 du S novembre 1990, ii a ete mis fin au commissionnement au grade de Chef de Divi'sion et a !'affectation de Monsieur SIN GA ¥UMUREMYI Deograt!3S, matricule 5433, Chef de Bureau au Ministe~e des Travaux Publics, de l'Energie et de l'Eau. L 'interesse a etc mis en disponibilite pour motifs de convenances personnelles. Par arretc presidentiel n° 869/ 14 du 8 novembre 1990, Monsieur KAR ENGE RA Dan, matricule 13828, Assistant a l'U niversite Nationale du Rwanda (U .N.R.), a etc mis en dispo~ibilite pour motifs de convenances personnelles, a partirdu 26 septembre 1990. Par arrete presidentiel n" 870/ 14 du 8 novembre 1990, Monsieur BUCY ANA James, matricule 13836, Charge de Cours Associe a l'Universite Nationale du Rwanda ( U.N.R.), a etc !l]is en disponibilite pour motifs de convenances personnelles. Par ar~te presidentiel n° 87J.j IS..du..& oQvembrc 1990. f1essieurs HATEGEKIMANA Emmanuel, matricule 6290 et' KABERA Guy, matricule 5407, ont etc.promos respectivement aux grades de Secretaire d'Administration et de Chef de Division, a partir du J~r octobre 1990. Par arrtte presidentiel n" 872/ 13 du 8 1novembre 1990, Monsieur NSANZABERA Paul, matricule 2867, Fonctionnairc Principal au Ministerc de l'Enseignement Primaire et Secondaire, a etc promu au grade de Secretaire d'Administration, a partir du I er octobre 1989. 31- .1.0. N" I d11 I'' ianvin 1991. ARRETE MINISTERIEL N· 01/11/90 DU 30 NOVEMBRE 1990 RELATIF A LA CONSERVATION ·FONCIERE COMMUNALE. Le Ministrc des Tr;mrnx Publics. de l'Encrgic ct de !'Eau. \'u la loi du 23 nmcmbrc 1963 portant organisation communalc tclle quc modifice et complctcc a ccjour. specialcment en son article 119-19°: Vu l'arrete presidentiel n" 895/ 11 du 27 novembre 1990 relatif a l'autorisation de l01ir et de batir. specialement en ses articles 29, 30, 31, 32, 33, ARRETE: CHAPITRE PREMIER. DES DISPOSITIONS GENERALES. Article premier. Pour !'.application du present arrete, ii faut entendre par: I. Acte de notoriete foncier: Un document justificatif de detention prov1s01re de droits fonciers sur des terrains situes dans des zones non encore loties. 2. Autorisation de batir a titre provisoire: Un acte par lequel !'administration autorise une personne a eriger une construction et/ OU a refectionner ou modifier une construction dans une zone non encore lotie. Zones agglomerees : Tous· les ccnt'res- hah'ites tels que les poles ruraul'di' 'divefoppe1n'erit; Jes 'cen'fres: commetdaux et de· niliJc~~ n'ayant pas encore fait l'objet de reglementation portant creation et delimitation des circonscriptions urbaines. Croquls d'amenagement: Un document graphique presente A grande echelle et de• fa~on schematique dans le but de definir les conditions d'utillsation du sol. ITEKA RYA MINISITIRI N" 01/11/90 RYO KUWA 30 UGUSHYINGO 1990 RYEREKEYE IMPAPURO NYEMEZA Z'UBUTAKA ZIBIKWA NA KOMINI. Minisitiri w"lmirimo ya Leta. lngufu n'Ama1i, Ashingiyc ku itcgcko ryo kuwa 23 Ugushyingo 1963 r);erekcyc imitcgckere ta Komini. nk'uko ryahinduwe rikanazuzwa kugeza ubu. cyane cyane mu ngingo yaryo ya 119-19": Ashingiye ku iteka rya Perezida n" 895; 11 ryo kuwa 27 Ugushyingo 1990 ryerekeye uruhusa rwo gukata ibibanza n·urwo kubaka. cyane cyane mu ngingo zaryo za 29, 30. 31. 32, 33, ATEGETSE: UMUTWE WA MBERE. IBYEREKEYE INGINGO RUSANGE. lngingo ya mbere. Mu myubahirize y'iri teka, amagambo akurikira azajya yumvikana atya: I. lcyemezo gihamya nyir'ikiban:za : Ni icyangombwa cyerekana by'agateganyo ko umuntu afite uburenganzira ku butaka ari ahantu hadafite pula y'ikatabibanza yemewe. 2: Uruhushya rwo kubaka by'agateganyo: Ni icyemezo ubutegetsi bwemereraho umuntu k ubaka, gusaQa cyangwa kuvugurura inzu ahantu hadafite,pula y'ikatabibanza yemezwe. 3. lmidugudu: Imijyi mitoya yose--nk'ahanttr hateganirijwe ibiko~f by·amajyambere "y'icyaro. · sa'rt\er·: · 'z'ubucuruzit itarahabwa imbago n'arnategeko ayigira imijyi. · 4. lglshushanyo gldriritse: Pula igaragaza ku ihindurangano rinini kandi ikoresheje uburyo ncishirizo uko ubutaka bugomba gukoreshwa. .1.0. N·· I du 1•· 1 jam in l•N I. Sans prejudice :i l'artick .lO de l'arrctc prcsidcnticl n" 895, 11 du 27 novcmbrc 1990 rdatif ;'1 l'aurorisation de lotir ct de h:itir ct dans lcs limitl·s du pn.'.-scnt arrc:tc. lcs autorisations de batir a titre provisoirc seront octroyccs en guise dl· regularisation aux dctrntcurs des constructions cricccs sur des terrains compris dans lcs pcrimctres des cir~onscriptions urbaincs ct nl· faisant pas l'objct d'un lotisscmcnt. Article J. En vue de facilitcr !'instruction des demandes d ·autorisation de batir a titre provisoirc visee a !'article 29 de l'arrete presidentiel n° 895/ 11 du 27 novembre 1990 relatifa rautorisation de lotir et de bii1ir. el en !'absence du plan d'amenagement approu\'e ou de plan de lotissement autorise ou dans l'attente de leur approbation ou autorisation, des croquis d'amenagement seron1 dresses conformement aux exigences d'organisation rationnelle du territoire urbain. Article 4. En dehors des quartiers non lotis des circonscripdons urbaines, le ministre ayant l'urbanisme dans s.:s attributions determine les agglomerations au sein desquelles Jes actes de notoriete fonciers peuvent etre etablis. JI s'agit principalement des chefs-lieux de sous-prefectures qui n'ont pas de plan d'amenagement, des centres commerciaux' et· de· negoce et des poles ruraux de developpement. Article 5. Le croquis d'amenagement est dresse a la demande des autorites communales. JI est approuve par le representant prefectoral- . du 7'ministere ayant l'urbanisme dans · ses attributions. CHAPITRE II. DE L'OCT,:\QJ.P,~!,'ACTE DE NOTORIETf;fQij~IER ET DE l.,',\UTORISATION DE BATIR, A. JITRE PROVISOIR E., , Article 6. L 'acte de notoriete foncicr est octroye et conserve. pan les autorites communales scion les modalites prescrites' par le present ar~te· JI por~c.Au~icidroits d'occupation relatifs A de~ terfains n~n lot is ou non 'appropries scion les regles du code civil en vagueur. lngingo y:i 2. Bitaban!!amiyl· in!!ingo ya 30 y'itcka rva Pcraida n'' 8951 11 r yo k1rna 27 Ugushyingo 1990 rvcr~kcve 11 ruhusa rwo gukata ihihanrn no kubaka k~ndi ,;akurikijwc i~ikubiyc muri iri tcka. impushya zo kuhaka hy'agateganyo 111.ahabwa abuhatsc mu mijyi ahantu hadafite pula y'ikatabibanza. lngingo ya J. Mu rwego rwo korohereza isuzumwa 1'inzandiko zisaba impushya zo kubaka by'agateganyo nk'uko biteganywa n'ingingo ya 29 y'iteka rya Perezida n° 895/ 11 ryo kuwa 27 Ugushyingo 1990 ryerekeye uruhushya rwo gukata ibibanza n·urwo kubaka. kandi no mu gihe nta pula y'itunganyantara yemewe ihari cyangwa pula, y'ikatabibanza yemewc cyangwa se mu gihe bagitegereje ko byemerwa. ibishushanyo biciriritse bizakorwa hakurikijwe imitunganyirize myiza y'umujyi. lngingo ya 4. Ahatari mu bice by'umujyi bifite pula y'ikatabibanza, minisitiri ushinzwe iby'Imitunganyirize y'lmijyi, agena imidugudu ishobora gutangwamo ibyemezo bihamya nyir'ubutaka. Iyo ni nk'imijyi iri ku byicaro bya za superefegitura idafite. ibishushanyo ntunganyantara. cyangwa se santeri z'ubucuruzi n'imidugudu y'amajyambere. Ingingo ya 5. Jgishushanyo giciriritse gikorwa bisabwe n'abategetsi ba Komini. Cyemerwa n'umuko1.i wa minisiteri ishinzwe 1 imitunganyirize y'umujyi uyihagarariye muri perefegitura. UMUTWE WA 11 •. GUT ANGA IC'(EMEZO GIHAM)' A:~NYIR'IKIBANZA N'UR UHUSHYA RW O KUBAKA BY'AGATEGANYO. I ngingo ya 6. Jcyemezo gihamya nyir'ikibanza. gitangwa kandi kikabikwa n'u?utegctsi bwa ko~ini hakurikijwe amabwiriza akubayc muri iri teka. lcyo cyemezo cyerekeranyc ,.n'uburenganzira bwo gutura ku buta~a. ~-udakaswc mu ibibanza cyangwa butnbigcnewc hakunk 11wc amategcko y'imbonezamubano. JJ- .1.0. N·• I du 1•·1 jannn l'NI. .·\ rt 11.:lc 7. I. ·a etc de notorictc foncicr est octroyc dans 1111 ,1hjcc1 if Jc bonne gcstion du territoire. Au cas ou ii servir.1i1 sc11lcmcn1 d'immohilisation foncierc. lcs autoritc:s communaks doivcnt declarer sa decheance en conformitc avcc lcs rcgks applicablcs en ma1icrc d'expropriation pour la realisation des projch d'interet national ou communal. Article 8. L'acte de notoriete foncier est octroye conformement au croquis d'amenagement approuve. Dans !es circonscriptions urbaines e1 agglomera1ions. ks services Jocaux de l'urbanisme eta blissent les documents techniques relati(s au croquis du !eve manuel de terrain. Article 9. T oute demande d 'acte de notoriete foncicr donne lieu a l'ouverture d'un dossier foncier se rapportant au terrain pour lequel le demandeur sollicite la reconnaissance. Le dossier comporte un numero et est range par secteur ou panic de secteur. Article JO. Les numeros d'ordre sont egalement portes dans un registre foncier .qui reprend J'identite de I'occupant et renvoie eventuellement a un document graphique. L 'acte de notoriete comprend egalement une attestation de possession du terrain et un croquis du !eve manuel du terrain. L 'attestation de possession est signee par le bourgmestre de la Commune. Un modele de J'acte de notoriete est presente a !'annexe de cet arrete. Article l 1. L 'acte definissant les dimen~ions et !es limites du terrain: donne le croquis approximatif plus ou moins a l'echelle de I/ 1000; inaique Jes agents qui ont ~tablis le croquis; la'' loc-dlisution du lt'rrnirl p;ir Sl'Ctcur ct ccllulc ct IL~ occupants de terrains ri\Crains. Article 12. La commune etablit un dossier dans lequcl soot classes tous les actes successifs concernant le terrain. Article ,l:.l: Le dossier foncier'~lasie, en plus de l'acte de notoriet6S tous lea titres et act~ de ·toute nature contresignes par l'autorite communalc. Ingmgo ya 7. lcycmC/o giharnya nyir'ikibarm1 gitangwa hagamijc imicungirc myi,a y'ubutaka hwuhakwa. lgihc nyir'uguhabwa icyo cycmc/0 atagi,c icyo akora mu kibanza ngo acyubake. ubutegctsi hwa komim hushobora ku kimwambura hakurikijwc amategeko agcnga imyimurirc y'abantu mu mishinga ya Leta cyangwa ya Komini. lngingo ya 8. lcyemezo gihamya nyir'ikibanza gi1angwa hakurikijwe igishushanyo giciriritse cy'itunganyantara cyemewe. Mu mijyi ifi1e imbago no mu midugudu abashinzwe imitunganyirize y'imijyi y'aho hantu bategura impapuro zerekeye ibipimo by'ubutaka. lngingo ya 9. Isaba ryose ry'icyemezo gihamya nyir'ikibanza rituma hafungurwa dosiye yerekeranye n'ubutaka bwasabiwe icyo cyemezo. Dosiye zibikwa · hakurikijwe amasegiteri cyangwa uturere twayo kandi ziga.habwa nomero y'i.rko zikurikirana. lngingo ya JO. Nomero za dosiye zishyirwa mu gitabo cyabigenewe cyandikwamo umwirondoro wa nyir'ikiban:?a kandi bishobotse iyo nomero iba ishingiye ku gishushanyo cyakozwe. lcyemezo gihamya nyir'ikibanza kigizwe kandi n'inyandiko igaragaza ubutunzi bw'ubutaka hamwe n'urupapuro rwerekana igipimo cy'ikibanza. Iyo nyandiko ishyirwaho umukono na Burugumesitiri wa Komini cyangwa umuhagarariye .. Urugero rw'imiterere y'icyo cyemezo gihamya ruri ku mugereka w'iri teka. Inging,f ya 11. lcyemezo cyerekana ingero n'imbago by'ikibanza: cyerekana igishushanyo giciriritse ku kigeretanyo n ibura cya I/ I 000; '- ·tVeH:k'a1na1'abakozi babiteguye; ' cjerekana segiteri cyangwa selirc icyo kibania kirimo n'aoafite ibibahza bihana iinbibi. I ngingo ya 12. Komini itegura dosiye ibikwamo ibyemezo birebana n'ikibanza n'uko byagiyc bikurikirana. lngingo ya 13. Uretse ikimenyetso gihamya, iyo dosiye,· iblkwamo inyandiko izarizo zose zashyizweho umukono n'ubutegetsi bwa Komini. .1.0. N" I d11 1•·• jannn 1991. II pourrn s·agir de: ,I) la dcnrnndc d"acll" de llllh1nc1l;; h) l"autorisation de batir i1 titre provisoire; r) k cer1ificat de conformi1c dclivrc apn:s verification de !'execution des stipula1ions de l'au1orisalilm de ba1ir :i titre provisoirc: d) lcs dcmandcs dc-rcnscigncmcnts sue la situation foncie're et immobilierc du terrain don1 notamment celles qui i-manent des organismcs de crcdi1; e) les copies des attesta1ions y rcla1ives etablies par l'autori1e communale en rcponsc aux demandes de renseignements ; f) les conventions. dispositions et auestations relatives aux mutations foncieres. Article 14. L ·autorisation de batir a titre provisoire ne peut etre accordee que si un plan d"amenagemenl local ou particulier ou au besoin un croquis d'amenagement le permet. CHAPITRE Ill. DISPOSITIONS FINALES. Article 15 .. L 'autorite comm!-1nale est garante de la procedure de conservation. Les frais d'etablissement de l'acte de notoriete foncier sont supportes par Jes usagers par le moyen des taxes fixees par voie de reglements communaux. Article 16. Pour que l'autorisation provisoire puisse devenir definitif, le croquis d'amenagement elabore sous. forme schematique doit etre precise pour avoir les sujetions.d'un. plan de lotissement et etre prealablement approuvc· par l'autorite competente. Articl~ 17. Des quc la procedure d'cnregistrement de(i11itjf~selon lcs rcglcs du codc civil est cngagec, l~ service de con~r,y,atjon foncierc communalc· rcmct lcs dossiers corrcsponda ntsaux services compctcnts de l'Etat. Article 18. Les services charges de determiner l'assiette de l'imp~t ayant le foncier ct 11mmobilier commc matiere ou c:orriine· base ont acces aux dossiers des services commuriiJx ·de co,nservation foncierc,i' l1l1 11yand1ko 11~hohora k11ha: .i) 1haruwa isaha il·ycml·,o gihamya; b) uruhushya rwo kuhaka hy'agalcganyo: c) iq:cmol, ry"i1ko uh\, 11ha1si bwagcnze gi1angwa bama1c gusurnrna ulw nyiri kubaka yakurikijc uruhushya rwo kubaka hy"agatcganyo; d) i~~~ ndiko ,isa ba k umcnya irnitcrcrc y'ubutaka 0 .~bf b~uba~scmo .. rnuri 10 hakabarno cyanc cyane n 111b1go b11anga mgu,anyo: e) kopi z'inyandiko 1'ubutcgc1si bwa Komini zisubi1a ab a s a b Y e k u m e n y,-.i i rn i t e r e r c y • u b u t a k a n'ibyubatswemo; I) amasezerano, ingingo n'ibyemezo byerekeye ihinduka bya ba nyir'ubutaka. lngingo ya 14. Uruhushya rwo kubaka by'agateganyo rutangwa iyo pula rusange cyangwa iy'urnwihariko zihari. Iyo zidahari bashingira ku gishushanyo giciriritse. UMUTWE WA Ill. INGINGO ZISOZA. lngingo ya 15. Ubutegetsi bwa Komini bwishingira gushyiraho uburyo bwo kurinda ubutaka muri Komini. Amafaranga atangwa k'uruhushya rwo kubaka by"agateganyo no ku cyemezo gihamya nyir"ikibanza yakwa ababihabwa hakurikijwe uburyo ubutegetsi bwa Komini bwabigennye. lngingo ya 16. Kugira ngo uruhushya rwo kubaka by'agateganyo rwemerwe burundu, igishushanyo giciriritse kigomba kunonosorwa kigafata intera ya pula y'ikatabibanza kandi ikaba yemewe n'abatcgetsi babifi1iye ububasha. lpgingo ya 17. Iyo imirim,o yo. k.wandika amasambu burundu hakurikijwe amategcko y'imbonezamubano iti1ngly·e. urwcgo rushinzwc kurinda ubutaka muri ·fomini rushyikiri1a inzcgo zibishinzwe za Leta amad~~iyc ya ngombwa. lngingo ya 18. lnzego z'imirimo zishinzwe gushyiraho ikigcro cy'imisoro y'ubutaka n 'a~azu zifite uburenganzira bwo kwinjira mu nzcgo z1sh1nzwe kurinda ubutaka muri J(o•mini.in 35 Anicle 19. Jngingo ya 19. Le present arr~te entre en vigueur le jour de sa publication· -a·u ·Journal Officiel :;de i,Ja • .\Republique Rwandaise. Jri teka rizatangira · gukurikizwa ku munsi rizatanganzwa-muJjazefoya:Repubulika y'u Rwanda. Kigali. le 30 novembre 1990. Kigali, kuwa 30,Ugushyingo 1990. NT AGER URA Andre. ,}vu~et scelle du Sceau de la.Republique: r Bibonywei kandi>:bishtizweho Jkicango, cya Repubdlika: Le M'iriistre de la Justice. Mi11!~.iiiri w~Ubutabefa, MUJY AN AMA Theones~e. (~) ACTE DE NOTORIETE FONCIER ICYEMEZO GIHAMYA NYIR1KIBANZA I. A ITEST A TION DE POSSESSION DE TERRAIN. IMPAMYAMUTUNGO Y'IKIBANZA. No ···························· Je soussigne ................... Bourgmestre de la Commune de ...................................................... Jyewe ........................ Burugumesitiri wa Komini ya ............................................................. . atteste que le terrain dont les dimensions et les limites· sont figurees sur le croquis nemeje ko ikibanza gifite ingero n'imhago ziri ku gishushanyo gikurikira appanient a . . ......... . an 1cya. Commune: Komini .... Etahli k BikMW<' Tard..i Prtst·nts · Ct,nst·ilkr de Scctcm :\hahart K,H\s,·,,· "a Sq:1tn1 (k,·upan1 N,·1rH.1h;1n1;1 R1,cr;1111' Secteur: Segiteri. Le Bourgmestre Burugumesiciri Signature Umukono Cellule: Selire ... 2. CROQUIS DU LEVE MANUEL DE TERRAIN IGISHUSHANYO CYEREKANA IBIPIMO BY'UBUTAKA Par Na Echdk lbgcrcrnnyo n·a Si!!11;1t11rc ll11111lu,1w .-\h,, hah,11u 11nh1h1