تخطَّ إلى المحتوى
Nelum
قوانين أوزبكستان

Decree No. 362 of the Cabinet of Ministers validating the procedure for development and effective implementation of the National Action Plan to combat the risk of climate change and natural disasters

صدر في 2023-08-11 · النص بتاريخ 2026-10-01

القانون العام والإرشادات الرسمية منشورة بوصفها أبحاثاً. ليست مشورة قانونية أو ضريبية أو مالية.

البحث نفسه مكتوب بالإنجليزية. العناوين والوسوم مترجمة؛ أما النتائج والاقتباسات فغير مترجمة.

عن هذا القانون

العنوان الأصلي
O'ZBEIOSTON RESPUBLIКASI VAZIRLAR MAHКAMASINING QARORI 2023 yil «11» avgust № 362 Toshkent sh. Иклим узгариши ва табиий офатлар хавфига нисбатан миллий харакатлар режасини ишлаб чикиш хамда самарали амалга оширишни ташкил этиш тугрисида.
اللغة
Uzbek
النوع
لائحة
الدولة
أوزبكستان
الموضوعات
Air and atmosphere, Environment
الكلمات المفتاحية
policy/planning, climate change, hazards, risk assessment/management, financing, fire management, water shortage/drought, education, flood, early warning system, monitoring, data collection/reporting, access-to-information, meteorology

أين تقرؤه

النص

نص القانون نفسه، مادةً مادة، كما هو محفوظ. لكل مادة رابطها.

  1. QMMB: 09/23/362/0592-son 14.08.2023-y O'ZBEIOSTON RESPUBLIКASI VAZIRLAR MAHКAMASINING QARORI 23 11 avgust 20 yil « » № 362 Toshkent sh. И«:лим узгариши ва табиий офатлар хавфига нисбатан миллий ~аракатлар режасини ишлаб чи«:иш ~амда самарали амалга оширишни ташкил этиш туFрисида Узбекистон Республикаси Президентининг "2030 йилгача, Узбекистон Республикасининг "яшил" ик,тисодиётга утишига к,аратилган ислох,отлар самарадорлигини ошириш буйича чора-тадбирлар туFрисида" 2022 йил 2 декабрдаги П:К,-436-сон к,арори ижросини таъминлаш, шунингдек, табиий офатлар хавфини камайтириш ва ик,лим узгаришига чидамлиликни ошириш буйича чора-тадбирлар самарадорлигини ошириш мак,садида Вазирлар Мах,камаси «:арор «:илади: 1. У збекистон Республикаси Президентининг 2022 йил 2 декабрдаги ПК,-436-сон к,арори билан тасдик,ланган 2030 йилгача Узбекистон Республикасида "яшил" ик,тисодиётга утиш ва "яшил" усишни таъминлаш буйича х,аракатлар режасининг 10-бандида ик,лим узгариши ва табиий офатлар хавфига нисбатан миллий жавоб чораларини ишлаб чик,иш ва амалга оширишнинг самарали норматив-х,ук,ук,ий ва институционал базасини мустах,камлаш назарда тутилганлиги маълумот учун к,абул к,илинсин. 2. К,уйидагилар: 2023-2030 йилларда табиий офатлар хавфини камайтириш ва ик,лим узгаришига чидамлиликни ошириш буйича Узбекистон Республикасининг миллий ~аракатлар режаси (кейинги уринларда - Миллий х,аракатлар режаси) 1-иловага мувофик,; 2023-2030 йилларда табиий офатлар ва ик,лим узгаришига чидамлиликни ошириш буйича Узбекистон Республикасининг миллий ~аракатлар режасини амалга ошириш буйича "йул харитаси" (кейинги уринларда "йул харитаси") 2-иловага мувофик, тасдик,лансин. 3. К,уйидагилар Миллий х,аракатлар режасини амалга ошириш доирасида устувор йуналишлар этиб белгилансин: табиий офатлар хавфини камайтириш ва ик,лим узгаришига чидамлиликни оширишнинг ташкилий-х,ук,ук,ий асосларини такомиллаштириш; ах,олининг табиий офатлар хавфини камайтириш ва ик,лим узгаришига чидамлиликни ошириш борасидаги билим ва тажрибаларини шакллантириш; QMMB: 09/23/362/0592-son 14.08.2023-y 2 табиий офатлар хавфини камайтириш ва ИК)IИМ узгаришига чидамлиликни ошириш тадбирларини молиялаштиришни ташкил этиш; табиий офатлар руй берганда х,аракат I\ИЛишга тайёрлик даражасини ошириш. 4. Табиий офатлар хавфини камайтириш ва чидамлиликни ошириш буйича х,аракатларни идоралараро кенгаш (кейинги уринларда - Кенгаш) таркибда тузилсин. ИI\ЛИМ узгаришига мувофиl\Лаштирувчи 3-иловага мувофиl\ Куйидагилар Кенгашнинг асосий вазифалари этиб белгилансин: Миллий х,аракатлар режаси ва "йул харитаси"да белгиланган чора­ тадбирларнинг тулиl\ х,ажмда бажарилишини таъминлаш, шунингдек, уларнинг уз ваl\тида бажарилиши устидан назорат урнатиш; табиий офатлар хавфини камайтириш ва ИI\ЛИМ узгаришига чидамлиликни ошириш буйича вазирлик ва идораларнинг фаолиятини мувофи1'лаштириш; табиий офатлар хавфини камайтириш ва ИI\ЛИМ узгаришига чидамлиликни оширишнинг ташкилий-Х.УI\УI\ИЙ асосларини такомиллаштириш; табиий офатлар хавфини камайтириш ва ИI\ЛИМ узгаришига чидамлиликни ошириш буйича чора-тадбирлар ишлаб ЧИI\ИШ ва уларнинг ижроси самарадорлигини ошириш; ~ар чоракда вазирлик ва идоралар рах,барларининг табиий офатлар хавфини камайтириш ва ИI\ЛИМ узгаришига чидамлиликни ошириш буйича режалаштирилган чора-тадбирлар бажарилиши туFрисидаги ~исоботларини эшитиб бориш; табиий офатлар хавфини камайтириш ва ИI\ЛИМ узгаришига чидамлиликни ошириш тадбирларини молиялаштириш чораларини куриш. 5.Белгилансинки: Узбекистон Республикаси Экология, атроф-мух,итни мух,офаза I\ИЛИШ ва икдим узгариши вазирлиги хузуридаги "Яшил трансформация ва И1'ЛИМ узгаришига мослашиш миллий маркази" давлат муассасаси Кенгашнинг ишчи органи х,исобланади; тасдик:ланган Миллий х,аракатлар режаси ва "йул харитаси"да назарда тутилган функциялар давлат бюджети параметрларида назарда тутилган маблаFлар, вазирлик ва идораларнинг бюджетдан ташl\ари жамFармалари маблаFлари, халк:аро молия институт лари маблаFлари, шунингдек, к:онунчиликда так:ик:ланмаган бошк:а манбалар х,исобидан амалга оширилади. 6. Узбекистон Республикаси Экология, атроф-мух,итни мух,офаза к:илиш ва икдим узгариши вазирлиги Рак:амли технологиялар вазирлиги х,амда манфаатдор вазирлик ва идоралар билан биргаликда 2024 йил 1 январга 1'адар Экология жамFармаси ва к:онунчиликда так:икданмаган бошк:а манбалар х,исобидан табиий офатлар хавфини камайтириш ва ик:лим узгаришига чидамлиликни ошириш сох,асида илмий-тадк:ик:отларнинг натижалари, мониторинг, прогноз ва бошк:а QMMB: 09/23/362/0592-son 14.08.2023-y 3 маълумотларнинг ягона электрон платформасини ишга тушириш, чораларини курсин. 7. Мазкур 1\арорда белгиланган чора-тадбирларнинг сифатли х,амда уз вак;тида бажарилишини мувофик;лаштириш ва мониторинг к;илишнинг к;уйидаги тартиби белгилансин: вазирлик ва идоралар - х,ар чорак якуни буйича кейинги ойнинг 5-санасига 1'адар Узбекистан Республикаси Экология, атроф-мух,итни мух,офаза к;илиш ва ик;лим узгариши вазирлигига Миллий х,аракатлар режаси х,амда "йул харитаси"да назарда тутилган чора-тадбирларни амалга ошириш х,олати туFрисида х,исобот тамим этади; Экология, атроф-мух,итни мух,офаза к;илиш ва ик;лим узгариши вазирлиги х,ар чоракда :х:исобот чорагидан кейинги ойнинг 15-санасига 1'адар умумлашган тах,лилий маълумотларни Кенгашга киритади; Кенгаш х,ар чорак якуни буйича кейинги ойнинг 25-санасига 1'адар амалга оширилган ишлар туFрисида Вазирлар Мах,камасига х,исобот таl\дИм этади. 8. Мазкур к;арорнинг бажарилишини назорат к;илиш Узбекистан Республикаси Бош вазирининг уринбосари А.Ж. Раматов, Узбекистан Республикаси экология, атроф-мух,итни мух,офаза к;илиш ва ик;лим узгариши вазири А.А. Абдух,акимов х,амда Узбекистан Республикаси фавк;улодда вазиятлар вазири А.Х,. Кулдашев зиммасига юклансин. У збекистон Республикасининг Бош вазири А. Арипов QMMB: 09/23/362/0592-son 14.08.2023-y Вазирлар Мах:камаси нинг 2023 йил •1I "августдаги 36~-сон 1<арорига 1-илова 2023-2030 йилларда табиий офатлар хавфини камайтириш ва Иf\ЛИМ узгаришига чидамлиликни ошириш буйича У збекистон Республикасининг МИЛЛИЙ х,АРАКАТЛАР РЕЖАСИ 1-боб. Умумий маълумот 1. Узбекистон география ну1<таи назаридан тоF тизимлари, йирик чул, яйловлар ва к;ир-адирларни уз ичига олган минтак;а х.исобланади. Ик,лими кескин континентал, кеча-кундузги ва фасллар х.ароратининг катта амплитудаси, юк;ори к;уёш радиацияси ва нисбатан паст намлик билан тавсифланади. 2. Республиканинг жойлашуви ва ик;лимига кура х.удудларида к;уйидаги табиий офатлар кузатилиши мумкин: геологик офатлар ( зилзила, ер ва тош кучкилари, упирилиш:11ар ); метеорологик офатлар ( кучли шамол, кучли жала, дул, 1<ор кучки си, к;урrок;чилик); гидрологик офатлар ( сел, сув тош:к:инлари); табиий ёнFинлар (дашт ва урмон ёнFинлари). 3. Республиканинг катта к;исми сезиларли даражада ик;лим узгариши таъсири доирасида булиб, и1<лим узгариши ва унинг ок;ибатлари ижтимоий­ ик;тисодий ривожланишга, одамларнинг турмуш тарзи ва соFЛИFига, шунингдек, ик;тисодий объектларнинг барк;арор фаолият олиб боришига уз салбий таъсирини курсатмок;да. Сунгги йилларда ик;лим узгариши 01<ибатида республика х.удудида табиий офатлар сони сезиларли даражада ошди. Табиий офатларнинг уртача сони 2001-2010 йилларда- 115 та х.олат, 2011-2022 йилларда-12~ та х.олатни ташкил этган. У ларнинг 46 фоизи зилзилалар, 2 7 фоизи селлар, 13 ,5 фоизи ер кучкилари, 8, 7 фоизи кучли шамоллар, 2,4 фоизи сув тошк;инлари, 1,6 фоизи табиий ёнrинлар, 0,8 фоизи к;ор кучкилари ва бошк;алар х.иссасига ТУf'РИ келган. 4. Глобал ик;лим узгариши билан боFлик; кузатилаётган вазият сабабли республикада ик;лим узгаришига мослашув чораларини куриш ва табиий офатлар билан боFлик; йук;отишларни камайтириш долзарб вазифа булиб к;олмок;да. QMMB: 09/23/362/0592-son 14.08.2023-y 2 2-боб. Узбекистон х;удудида руй бериши мумкин булган табиий офатлар хавфи ва ин:лим узгаришига чидамлиликни оширишдаги асосий муаммолар 1-§. Зилзилалар 5. Республикада 12 баллик халl\аро МСК-64 шкаласи (Медведев­ Шпонхойер-Карни) буйича интенсивлиги 7 балл ва ундан Юl\Ори булган зилзилалар содир булиш хавфи мавжуд. Марказий Осиё давлатларининг бир l\атор сейсмологик хизматлари х,ар йили турли жадалликдаги 3 ООО га Яl\ИН ер ости силкинишларини l\аЙд этади. 6. Кучли зилзилаларда энг куп зарар курадиган уй-жой сектори, хизмат курсатиш, Иl\Тисодиёт, саноат ва савдо сох,алари булиб, уларнинг аксарияти шах,арлар ва йирик ах,оли пунктларида жойлашган. 7. Узбекистан ах,олисининг l\арийб 70 фоизи сейсмик фаол зоналарда исТИl\ОМат l\ИЛади. Куплаб бинолар, аЙНИl\Са, якка тартибдаги уйлар l\урилиш норма ва l\ОИдаларини х,исобга олмаган х,олда l\урилганлиги сабабли уй-жой l\урилиши объектларининг 70 фоизи сейсмик барl\арор эмас. 8. Зилзиланинг иккиламчи таъсири х,алокатли булиши ва бошl\а хавфларни келтириб ЧИ!\ариши ёки тезлаштириши эх,тимоли Юl\Ори. Зилзиланинг иккиламчи таъсирининг аксарияти ( туFонларнинг бузилиши, баланд тоFлардаги кулларнинг тошиб кетиши натижасида юзага келадиган сув ТОШl\ИНлари ва сел орl\алИ зах,арли моддаларнинг,тарl\алиши) жиддий трансчегаравий ОJ\Ибатларга олиб келиши мумкин. 2-§. Ер ва тош кучкилари, упирилишлар 9. Ер ва тош кучкилари, упирилишлар асосан тоFли ва тоFолди х,удудларга хос булиб, табиий офатларнинг кенг тарl\алган турларидан бири х,исобланади. У лар J\Ияликларнинг тиклиги ошиши, сейсмик х,одисалар, метеорологик ва гидрологик узгаришлар, шунингдек, турли антропоген жараёнлар х,исобига х,аракатга тушади. Ер ва тош кучкилари, упирилишлар тез-тез тоFолди ва тоFли х,удудларда денгиз сатх,идан 1000-2400 метр баландликда, 15 даража ва ундан ортиl\ булган l\ИЯЛикларда содир булади. 10. Ер ва тош кучкилари, упирилишлар ах,оли турар жойлари ва хужаликлари, бинолар, транспорт коммуникациялари, х,аёт маромини таъминловчи ва мух,андислик иншоотлари, каналлар, электр узатиш линиялари ва бошl\а мух.им объектларни вайрон l\ИЛИШ х,амда кумиб юбориши эх,тимоли билан х,ам хавфли х,исобланади. 11. Ер ва тош кучкилари, упирилиш жараёнларининг ривожланиши ах,оли яшаш пунктлари, соFломлаштириш мажмуалари, автомобиль ва темир QMMB: 09/23/362/0592-son 14.08.2023-y 3 йул участкалари, тоr-кон, гидротехник ва бошк;а турдаги объектларга хавф солиши мумкин. 3-§. Кучли шамоллар 12. Узбекистонда сунгги йилларда кучли шамоллар асосан республиканинг шимоли-rарбий ва жануби-rарбий ~дудларида кузатилиб, шамол тезлиги 25-27 м/с, баъзи х,олларда 27-40 м/с ташкил этган х,олда, мамлакат ик;лимига хос булмаган талафотли бурон ва довуллар кузатилмок;да. 13. К учли шамоллар уйларнинг том к;исмлари кучириб ташланиши, дарахтлар к;улаши, электр таъминоти устунларининг аrдарилиши ва ушбу х,одисалар билан боrлик; равишда одамларнинг х,алок булиши , ва жарох,ат олишлари, шунингдек, электр таъминотидаги узилишлар, мух,андислик иншоотлари ва х,аёт маромини таъминлаш тизимларининг вайрон булиши каби ок;ибатларга олиб келмок;да. 2020 йилда Бухоро вилоятида кузатилган 40 м/с тезликда эсган ( соатига 144 км - Бофорт шкаласи буйича бурон) кучли шамол бир кишининг х,алок булишига, 40 нафарга як;ин инсонларнинг жарох,атланишига, 5 ООО дан ортик; объектларнинг том к;исми шикастланишига х,амда 42 минг туп йирик дарахтларнинг нобуд булишига ва шикастланишига сабаб булди. Шунингдек, бинолар ва дарахтлар остида к;олган 415 та транспорт воситаларига жиддий зарар етиб, куп мик;дорда к;ишлок; хужалиги экинлари нобуд булди ва 1 О миллион Аl\Ш долларига як;ин моддий зарар етди. 4-§. Кучли жала, дул 14. Кучли жала ёrиши республика ик;лими учун хос метеорологик х,одиса булиб, ёrингарчилик мик;дори 1 соат ва ундан кам вак;т ичида 15 мм ва ундан куп мик;дорни ташкил этганда юзага келади. 15. К учли жала ва дул сел, тошк;ин сувларини х,осил к;илиши билан хавфли х,исобланади. Кучли жала ва дул к;ишлок; хужалиги экинлари, мевали дарахтлар ва экин майдонларига жиддий зарар етказади. 16. Ик;лим узгариши натижасида тез-тез кузатилаётган кучли жала ва дул шах,арларда ирригация ва ок;ова тизимларининг талабга жавоб бермаслиги сабабли куплаб сув тошк;инларига олиб келмок;да. 5-§. J\op кучкиси 1 7. 1\ор кучкиси одамларнинг ик;тисодий, рекреацион, спорт ёки бошк;а фаолиятига, шунингдек, к;ор кучкиси хавфи мавжуд зоналарда жойлашган ах,оли пунктлари, санаторий, курорт, спорт, саноат мажмуалари, инфратузилма ва бошк;а объектларга хавф туrдиради. 18. 1\ор кучки си асосан к;ор куп тупланган йилларда к;иш ва бах,ор ойларида кузатилади. QMMB: 09/23/362/0592-son 14.08.2023-y 4 19. Узбекистон худудида к;ор кучкиси хавфини урганиш даражаси бир хил эмас. К,ор кучкисининг юзага келиши, унинг тарl\алиш шароитлари маълум булган жойлар билан бир к;аторда етарли даражада урганилмаган жойлар хам мавжуд. Сунгги йилларда олиб борилган ярим стационар ва аэровизуал кузатувлар натижалари маълум х;удудларда к;ор кучкиси фаоллашишини курсатмома. 20. Республикада l\Op кучкиси хавфини мониторинг l\ИЛИШ учун 18 та l\OP кучкиси кузатув пунктлари мавжуд. 6-§. 1\урF01'ЧИЛИК 21. К,урFОl\Чилик узоl\ ваl\Т давомида Юl\ори хаво харорати ва ёFингарчилик миморининг камлиги натижасида юзага келади. Сунгги йилларда 1\УРFОI\ЧИЛИК кузатилиши жадаллашиб, жанубий ИССИI\ ик;лим шароити республиканинг шимоли-шарl\ИЙ минтаl\асига силжиши кузатилмоl\да. 22. К,урFок;чилик озик;-овк;ат хавфсизлигига салбий таъсир курсатувчи, ахоли саломатлигининг ёмонлашуви, биохилма-хилликнинг йуl\олиши, худудларнинг сахролашиши, экологиянинг ёмонлашуви, Иl\ЛИМ узгаришига чидамлиликнинг пасайиши, мажбурий миграция каби ижтимоий ва экологик муаммоларни келтириб чик;арувчи табиий офат хисобланади. 23. Хозирги ваl\тда республика худудининг 70 фоизи ёки 31,4 млн. гектар майдони табиий шурланиш, харакатланувчи J\УМЛарнинг ёйилиши, чанг буронлари ва гармсел шамоллари эсувчи 1\УРFОI\ЧИЛ хамда ярим 1\УРFОI\ЧИЛ ерлардан ташкил топган. Орол денгизининг l\уриши натижасида ОрОЛl\УМ деб ном олган янги сахро пайдо булиб, хозирда 6 млн. гектарга Яl\ИН майдонни l\амраб олди. Оролбуйи худудидаги 2 млн. гектар майдонда ерларнинг сахролашиши ва деградацияси кузатилмома. 24. Глобал Иl\ЛИМ исиши, сув ресурсларининг тобора камайиб бориши, 1\УШНИ давлатлар томонидан трансчегаравий дарёларда турли гидротехника иншоотлари J\Урилиши, сув сарфининг ошиши ва сувдан НООI\ИЛона фойдаланиш каби омиллар 1\УРFок,чилик хавфини янада ошириб бормома. 7-§. Сел, сув тош1'инлари 25. Сел, сув ТОШI\Инлари хавфлилик даражаси ЮI\Ори булиб, республиканинг тогли ва тоFолди худудларида, Амударё ва Сирдарё хавзаларида куп кузатиладиган табиий офатлар хисобланади. Купинча сел ОI\ИМлари 1\УШНИ давлатлар К,иргизистон ва Тожикистон худудларида хосил булиши сабабли сел ОI\Имлари трансчегаравий хам булиши мумкин. QMMB: 09/23/362/0592-son 14.08.2023-y 5 26. Сел, сув ТОШI\ИНлари ОI\Ибатида турар жойлар, ижтимоий сох.а ва ах,олининг х,аёт маромини таъминлаш объектлари, инфратузилмалар, мух,андислик, х,имоя, ирригация иншоотларининг вайрон булиши, уларнинг ТОШI\ИН сувлари ва лой остида I\Олиб кетиши, дарё узанларининг узгариши ва х,удудлар санитария-гигиена х,олатининг ёмонлашуви асосий тах,дидлар х,исобланади. 27. Сунгги ун йилда сел, сув ТОШI\ИНлари сони кескин ортди ва ушбу даврда Узбекистоннинг барча х,удудларида 650 тадан ортик, сел, сув тошк,инлари кузатилиб, сунгги беш йил ичида шу каби х,олатлар сони 141 тага ошган. 28. Амударё ва Сирдарё х,авзаларида юзага келган мавсумий тошJ<инлар сув сатх,ининг кутарилишига, дарёлар узанлари узгаришига, к,ирFок,ларнинг емирилишига олиб келиб, ах,оли пунктлари ва экин майдонларини сув босишига (сув тошк,инларига) сабаб булади. 29. К,ор ва музликларнинг жадал эриши натижасида х,осил буладиган куп миI<дордаги сувлар, дамбалар ва музли куллар туFонларининг эх,тимолий упирилиши, к,ушни давлатлар томонидан йирик сув омборларидан сувнинг чи:r<ариб юборилиши, дарёлардаги музларнинг механик эритилиши ок,ибатида дарё узанларининг узгариши, сув сатх,ининг кутарилиши ва к:ирFок,ларнинг ювилиши х,удудлардаги ах,оли пунктлари ва экин майдонларини сув босиш хавфини юзага келтирмоI<да. 8-§. Табиий ёнFинлар 30. Республикада урмон фонди майдони 11 858 130 гектарни ташкил этади. 3 1. Хар йили республикада 4 тадан 16 тагача урмон ёнFинлари J<айд этилиб, ёнFинлар экология ва атроф-мух,итга салбий таъсир курсатиши билан бир к,аторда ах,оли яшаш пунктларига ва экин майдонларига тарJ<алган таI<дирда, жиддий ик,тисодий-ижтимоий ок,ибатларга олиб келиши мумкин. 32. Сунгги олти йилда урмонларда 46 та ёнFин юз берган булса, 2021 йилда Жиззах вилоятининг Зомин туманидаги урмонзорларнинг 80 гектарга як:ин майдонида, Сирдарё вилоятидаги урмон-овчилик хужалигининг 140 гектардан ортик: майдонида х,амда :f\орак,алпоFистон Республикасидаги к,урик,хона х,у ду дига кирувчи тук,айзорнинг 3 5 гектар майдонида йирик табиий ёнFинлар содир булди. 33. Урмон ёнFинлари ва ик:лим узгариши бир-бири билан чамбарчас боFлик, жараён х,исобланиб, I<УРFок,чилик, юк,ори х,арорат, нисбий паст намлик, чаJ<мок,лар ва кучли шамол ёнFинлар келиб чик,иш хавфини кескин оширади. 34. Урмон ёнFинлари юзага келишининг асосий сабабларидан бири инсон омили булсада, яшин тушиши ок,ибатида юзага келувчи ёнFинлар янада жиддийрок, ОJ<ибатларни келтириб чик:аради. QMMB: 09/23/362/0592-son 14.08.2023-y 6 9-§. Табиий офатлар билан боFЛИ1' техноген хусусиятга эга хавфлар 35. Табиий офатлар Оl\Ибатида гидротехника иншоотларида юзага келадиган авариялар инсонлар соFлиги, х.аёти, мол-мулкига ва атроф мух.итга жиддий хавф туFдиради. 36. Тошк;ин сувлари гидротехника иншоотларининг турrунлигига салбий таъсир курсатиб, улардаги максимал сув сарфининг кескин ошишига сабаб булади. Сув сарфининг кескин ошиши сув ташловчи иншоотларнинг утказувчанлигига салбий таъсир курсатиб, иншоотнинг бузилишига, гидротехника иншооти юк;ори бьефининг (ЮБС) сатх,лари кугарилишига, тусувчи иншоотларнинг устидан сув к;уйилиши ва гидродинамик аварияларга олиб келиши мумкин. 3 7. Сув иншоотлари, к;ияликлар ва 1\ИрFокдар х.амда гидротехника иншоотининг мах.камланадиган элементлари муз юкланиш чегарасига эга булиб, х.алокатли муз х.одисалари ок;ибатида бундай юкланишлар ортиб кетиши иншоотнинг бузилишига ва ювилиб кетишига олиб келиши мумкин. 3 8. К учли шамоллар (довуллар, буронлар) гидротехника иншоотлари, хусусан, сув омборлари учун хавф туFдирувчи тах.дидлар к;аторига кириб, сув омборида пуртана туЛl\ИНЛарини х.осил к,илади ва улар таъсирида босимни ушлаб турувчи к,ияликлар, к;ирFокдар ва мах.камловчи элементларнинг мустах,камлигига хавф солади. 3 9. Ер ва тош кучкилари, упирилишлар сув омборларининг юк;ори бьефида цунамисимон тулк,инлар х.осил булишига ва ок;ибатда туFоннинг устки к,исмидан сувнинг тошиб чик,ишига х,амда уларнинг бузилишига олиб келиши мумкин. 40. Табиий офатлар хавфини камайтириш ва ик;лим узгаришига чидамлиликни ошириш борасидаги асосий муаммолар к;уйидагилардан иборат: йиллар давомида руй берган табиий офатларни бах.олаш натижалари ва прогноз маълумотлари асосида табиий офатлар хавфини эрта аникдаш, табиий офатлар хавфи ёки содир булганлиги туFрисида хабар бериш ва маълумот етказиш тизимларининг такомиллашмаганлиги, табиий офатлар хавфи туFрисида маълумот алмашиш буйича миллий ва мах.аллий даражадаги маълумотлар базасининг яратилмаганлиги; табиий офатлар хавфини бах.олашнинг замонавий услублари ишлаб чик,илмаганлиги ва тах.дидларни тор доирада бах.олаш амалиётининг саманиб к,олаётганлиги; мах,аллий ижро этувчи х.окимият органларининг табиий офатлар хавфи буйича ер хусусиятлари х,исобланган эх,тимолий тах.дидлар частотаси, тах.дид хариталари кабилар туFрисида янгиланган маълумотларни олиш имкониятининг QMMB: 09/23/362/0592-son 14.08.2023-y 7 чекланганлиги. Ах,оли пунктларини :куриш ва х,удудларни риво~антиришда табиий офатлар хавфининг етарли даражада инобатга олинмаслиги; ах,оли орасида хавфсизлик маданиятини тарFиб 1\ИЛИШ ва ах,олини табиий офатлар билан боFЛИl\ фавк;улодда вазиятларда туFри х,аракат :к;илишга тайёрлаш ишларининг етарли даражада олиб борилмаслиги; табиий офатлар хавфини камайтириш ва и:к;лим узгаришига чидамлиликни оширишга l\аратилган тадбирларни амалга оширишда табиий офатлар хавфи таъсирига учраш эх,тимоли юк;ори булган ва бошI<а заиф ижтимоий гурух,ларнинг тули:к; инобатга олинмаслиги; табиий офатлар хавфидан суFурталаш ва ушбу йуналишдаги ички инвестицияларни раFбатлантириш чоралари ва амалий механизмларининг сует ривожланганлиги. 3-боб. Миллий :х:аракатлар режасининг ма1'сади, · устувор йуналишлари ва вазифалари 41. Миллий х,аракатлар режасининг ма:к;сади - табиий офатлар хавфини камайтириш ва и:к;лим узгаришига чидамлиликни ошириш буйича комплекс чора-тадбирларни ишлаб чи:к;иш ва амалга оширишдан иборат. 42. К,уйидагилар Миллий х,аракатлар режасини амалга ошириш доирасида устувор йуналишлар х,исобланади: табиий офатлар хавфини камайтириш ва икдим узгаришига чидамлиликни оширишнинг ташкилий-х,у:ку:к;ий асосларини такомиллаштириш; табиий офатлар хавфини камайтириш ва и:к;лим узгаришига чидамлиликни ошириш борасидаги билим ва тажрибаларни шакллантириш; табиий офатлар хавфини камайтириш ва икдим узгаришига ч11дамлиликни ошириш тадбирларини молиялаштиришни ташкил этиш; табиий офатлар юз берганда, х,аракат :к;илишга тайёрлик даражасини ошириш. 43. К,уйидагилар Миллий х,аракатлар режасини амалга ошириш доирасидаги вазифалар х,исобланади: а) табиий офатлар хавфини камайтириш ва икдим узгаришига чидамлиликни оширишнинг ташкилий-х,у:ку:к;ий асосларини такомиллаштириш буйича: янги :к;онунчилик нормаларини ишлаб чи:к;иш ва табиий офатлар хавфи ва и:к;лим узгаришини инобатга олган х,олда, мавжуд норматив-х,у:к;у:к;ий х,ужжатларга узгартиришлар киритиш; табиий офатлар хавфини камайтириш ва и:к;лим . узгаришига чидамлиликни ошириш юзасидан режалар, республика ва мах,аллий стратегияларни ишлаб чи:к;иш х,амда амалга ошириш; QMMB: 09/23/362/0592-son 14.08.2023-y 8 табиий офатлар хавфини камайтириш ва шщим узгаришига чидамлиликни ошириш борасидаги профилактик тадбирларн,и самарали ташкил этиш; мах,аллий даражада табиий офатлар хавфини камайтириш ва и:к:лим узгаришига чидамлиликни ошириш масалаларида мах,аллий ижро этувчи х:окимият органларининг иштирокини кенгайтириш ва жавобгарлигини кучайтириш; табиий офатлар хавфини камайтириш ва и:к:лим узгаришига чидамлиликни оширишда манфаатдор томонлар уртасида х,амкорликни ривожлантириш; б) табиий офатлар хавфини камайтириш ва и:к:лим узгаришига чидамлиликни ошириш борасидаги билим ва тажрибаларни шакллантириш буйича: табиий офатлар хавфини ани:к:лаш ва бах,олаш, прогноз материалларини тайёрлаш, замонавий геоахборот технологиялари асосида маълумотлар базасини юритиш; табиий офатлар етказиши мумкин булган зарарни бах,олашнинг методологик асосларини ишлаб чи:к:иш; давлат бош:к:аруви органлари мансабдор шахслари ва ах,олининг барча :к:атламларининг табиий офатлар хавфини камайтириш ва и:к:лим узгаришига чидамлиликни ошириш масалалари буйича маълумотга эгалиги ва хабардорлик даражасини ошириш, шунингдек, уларга билим бериш ва у:к:итиш; табиий офатлар хавфини камайтириш ва и:к:лим узгаришига чидамлиликни ошириш масалалари буйича ах,олини у:к:итиш, сох,а учун профессионал кадрларни тайёрлаш дастурларини янада такомиллаштиришга кумаклашиш; жамоат ташкилотлари ва нодавлат ташкилотлар ор:к:али табиий офатлар хавфи туFрисидаги ахборотни тар:к:атиш ма:к:садида фу:к:аролар уртасида узаро х,амкорликни яхшилаш; в) табиий офатлар хавфини камайтириш ва и:к:лим узгаришига чидамлиликни ошириш тадбирларини молиялаштириш буйича: табиий офатлар хавфини камайтириш ва и:к:лим узгаришига чидамлиликни оширишга оид тадбирларга давлат инвестициялари ва хусусий инвестицияларни жалб этиш; авария-:к:утк,арув ва бошк,а махсус мулк-ашёларни ишлаб чи:к:аришни мах,аллийлаштиришга доир чора-тадбирларни амалга оширишда давлат­ хусусий шериклик механизмларини жорий этиш; табиий офатлар хавфини суFурта :к:илишга оид тадбирларни ташкил этиш; QMMB: 09/23/362/0592-son 14.08.2023-y 9 сел, тошк;инлар, кучкилар ва бошк;а хавфли табиий офатлар, шунингдек, к;урrок;чилик билан боrлик; фавк;улодда вазиятларнинг олдини олиш буйича манзилли профилактик тадбирларни амалга ошириш; мах,аллий шароитларда табиий офатлар хавфини камайтиришга доир чора-тадбирлар самарадорлигини оширишга к;аратилган шах,арсозлик нормаларини, к;оидаларини, ах,оли пунктларини режалаштириш ва к;уришга оид стандартларни такомиллаштириб бориш; табиий офатлардан жабрланганларни ижтимоий мух,офаза к;илиш стратегияларини ишлаб чик;иш ва амалга ошириш, шунингдек, механизмларини такомиллаштириш; г) табиий офатлар руй берганда, х,аракат к;илишга тайёрлик даражасини ошириш буйича: замонавий ахборот-коммуникация технологиялари асосида алок;а, табиий офатлар билан боrлик; фавк;улодда вазиятлар хавфи ёки руй берганлиги х;ак;ида хабар бериш ва маълумот ( ахборот) етказишнинг автоматлаштирилган тизимларини модернизация к;илиш ва доимий шай холатда сак;лаш; табиий офатлар ва фавк;улодда вазиятлар хавфи юзага келганлиги ёки руй берганлиги туrрисида ахолига хабар бериш ва маълумот етказишнинг автоматлаштирилган тизимини яратиш учун техник воситаларни мах;аллий ишлаб чик;аришни йулга к;уйиш; табиий офатлар 01<ибатларини бартараф этиш буйича Фав1<улодда вазиятларнинг олдини олиш ва бундай вазиятларда х,аракат к;илиш давлат тизими куч ва воситаларининг шайлигини таъминлашга к;аратилган комплекс чора-тадбирларни амалга ошириш; Фавк;улодда вазиятларнинг олдини олиш ва бундай вазиятларда харакат 1<илиш давлат тизими кучлари ва ах,олининг табиий офатларда х,аракат f\Илишга шайлигини, рах;барлар таркибининг вазирликлар, идоралар ва ташкилотлар билан узаро х;амкорлигини такомиллаштириш; хавфсизлик маданияти даражасини оширишда табиий офатлар билан боrли1< фав1<улодда вазиятларда х;аракат 1<илишга тайёрлаш буйича ах,олини кенг 1<амраб олиш; табиий офатлардан жабрланганларга тиббий ёрдам курсатиш механизмларини такомиллаштириш; ижтимоий, мух;им объектлар ва бош1<а инфратузилмалар фаолиятининг табиий офатларга нисбатан бар1<арорлигини ва ик;лим узгаришига чидамлилигини ошириш; табиий офатлар хавфини камайтириш ва ик;лим узгаришига чидамлиликни ошириш сох,асида халк;аро хамкорликни ривожлантириш. QMMB: 09/23/362/0592-son 14.08.2023-y 10 4-боб. Табиий офатлар хавфини камайтириш ва И1'ЛИМ узгаришига чидамлиликни ошириш буйича асосий чора-тадбирлар 44. Зилзилалар билан боFЛИI\ сейсмик хатарни камайтириш буйича асосий чора-тадбирлар: сейсмопрогностик мониторинг, турли сейсмик хавфларни бах,олаш, кучли зилзилалар юзага келиш эх,тимолини прогнозлаш; зилзилалар натижасида ер кучиши, сел, сув тошR;инлари билан боFЛИI\ иккиламчи хавфлар юзага келиши мумкин булган жойлар буйича прогноз маълумотлари ва хариталарини тайёрлаш; бино ва иншоотларни R;уриш учун ер участкаларини танлашда уларнинг туFри жойлаштирилишини таъминлаш, шунингдек, бино ва иншоотларнинг R;урилишини лойих,алаштиришда ва R;урилиш-монтаж ишларини амалга оширишда зилзилабардошлик меъёрларига риоя этилишини назорат R;илиш; к,урилган бинолардан кейинчалик фойдаланиш имконияти,ни бах,олаш ва зилзилабардошлик даражаси паст булган биноларни мустах,камлаш буйича техник ечимлар топиш маR;садида биноларнинг сейсмик чидамлилигини аниR;лаш буйича комплекс тадl\ИI\ОТлар утказиб бориш; мах,аллий хомашёдан сифат-мустах,камлик хусусиятлари, шу жумладан зилзилабардошлилиги замонавий R;урилиш талабларига жавоб берадиган янги конструкциялар ва 1\урилиш материалларини ишлаб чиR;ариш, шунингдек, зилзилабардош уйларнинг лойих,а ечимлари каталогларини тузиш ва оммавий ахборот воситаларида кенг ёритиш; якка тартибдаги уй-жойларни к,уришда зилзилабардош турар жой бинолари лойих,аларидан фойдаланиш амалиётини кенг жорий этиш; республика ва мах,аллий ижро этувчи х,окимият органлари х,амда бошR;а ташкилотларнинг рах,барлари, масъ ул мутахассислари, R;утк,арув хизматлари, R;yTR;apyв ва фуR;аро мух,офазаси тузилмалари, ишчи х,амда хизматчиларини зилзиладан олдин, зилзила ваR;тида ва зилзиладан кейин узини тутиш 1\ОИдалари, кучли зилзилаларга олдиндан тайёргарлик куриш х,амда улардан талафотларсиз чик,иш буйича билим ва тажрибаларини изчил ошириб бориш ва амалий куникмаларни х,осил 1\ИЛИШ буйича тегишли чора­ тадбир комплексини амалга ошириш; мактабгача таълим ташкилотлари тарбияланувчилари, умумий урта ва урта махсус таълим ташкилотлари, профессионал таълим муассасалари УI\УВчилари х,амда олий таълим ташкилотлари талабаларининг зилзиладан олдин, зилзила ваl\ТИда ва зилзиладан кейин узини тутиш 1\ОИдалари, шунингдек, кучли зилзила билан боFЛИI\ фавl\)'лодда вазиятлардан жабрланганларга биринчи ёрдам курсатиш 1\ОИдалари ва усулларига ургатиш; ишлаб чиR;ариш ва хизмат курсатиш сох,асида банд булмаган, жисмоний имконияти чекланган, шунингдек, фаолият туридан 1\атъи назар, барча QMMB: 09/23/362/0592-son 14.08.2023-y 11 фуl\ароларни зилзиладан олдин, зилзила ваl\тида ва зилзиладан кейин тугри х,аракатланишга ургатиш; зилзиладан олдин, зилзила ваl\тида ва зилзиладан кейин тугри х,аракатланиш I\ОИдалари буйича оммабоп адабиётлар ва кургазмали :к,улланмаларни нашр этиш, :к,ушимча у:к,ув марказларини ташкил этиш. 45. Ер ва тош кучкилари, упирилишлар хавфини камайтириш буйича асосий чора-тадбирлар: ер ва тош кучкилари, упирилишлар хавфи мавжуд зоналарни мониторинг :к,илиш, кузатув тармоFини (постларни, об-х,аво кузатиш станцияларни) кенгайтириш х,амда визу ал ва инструментал кузатишнинг замонавий усулларини жорий этиш; ер ва тош кучкилари, упирилишлар буйича прогноз маълумотлари ва хариталарини тайёрлаш, уларнинг мунтазам равишда янгиланишини таъминлаш ва хавфли х,удудлар тугрисидаги маълумотларни жамоатчиликка етказиш учун оммавий ахборот воситаларида жойлаштириш; мух,андислик х,имоя иншоотлари l\урилишини тизимли режалаштириш ва иншоотларни ишчи х,олатда саl\лаш ( кучки жисмларини гидроизоляция :к,илиш ва дренажлаш, l\ИЯликларни террасалаш ва оFирлигини пасайтириш, тиргак деворлар билан мустах,камлаш, ер усти сувларини бош:к,а жойларга йуналтириш ва бошl\алар ); ер кучкиси хавфи булган I\ИЯликлар юзасига куп йиллик чим х,осил 1<илувчи утлар билан биргаликда дарахт ва бута усимликларини экиш; ер кучкиси хавфи булган майдонларни узлаштириш, суFориш ва бош1<а мелиоратив ишлар олиб борилишининг олдини олиш; ер ва тош кучкилари, упирилишлар хавфи мавжуд х,удудларда яшовчи ах,олини хавфсиз х,удудларга кучириш чора-тадбирларини тизимли равишда амалга ошириш; ер ва тош кучкилари, упирилишлар хавфи мавжуд х,удудларда яшовчи ах,олини уларнинг эх,тимолий таъсир х,удуди ва чегаралари туFрисцда хабардор 1<илишнинг замонавий усулларини жорий этиш ва мавжудларини такомиллаштириш; ер ва тош кучкилари, упирилишлар о:к,ибатларини бартараф этиш учун куч ва воситаларни яратиш, уларнинг шайлигини таъминлаш, шунингдек, ер ва тош кучкилари, упирилишлар хавфининг олдини олиш х,амда уларнинг 01<ибатларини бартараф этиш буйича х,амкорлик режаларини тизимли янгилаб бориш; ах,олига, Иl\ТИсодиёт тармо:к,ларига ва ижтимоий сох.ага эх.тимол тутилган зарарни камайтириш учун кучкиларни мажбуран тушириш; ах,олига ер ва тош кучкиси фаоллашуви, упирилишларнинг дастлабки белгиларини тушунтириш ишларини олиб бориш ва хавфли х,удудларда узини тутиш I\ОИдаларига ургатиш. QMMB: 09/23/362/0592-son 14.08.2023-y 12 46. Кучли шамол хавфини камайтириш буйича асосий чора-тадбирлар: гидрометеорологик вазиятни кузатиш тармо:f\ларини такомиллаштириш ва кенгайтириш, уларни замонавий асбоб-ускуналр билан жих,озлаш; ах,олини кучли шамол хавфи туFрисида уз ва:f\тида хабардор l\ИЛиш; бинолар том l\Исмларининг шамол кучига барl\арорлигини ошириш буйича ва янги l\урилаётган объектларда бажариладиган монтаж ишлари сифатини назорат l\ИЛИШ юзасидан тизимли чоралар куриб борищ; Юl\Ори кучланишли электр узатиш тарМОl\Ларининг мустах,камлигини ошириш буйича комплекс чора-тадбирларни амалга ошириш; электр токи узатилиши билан боFЛИl\ аварияларни бартараф этиш режаларини такомиллаштириб бориш; дарахтларнинг кучли шамал О:f\ибатида синиши ва l\улаб тушишининг олдини олиш чораларини куриш; кучли шамал О:f\Ибатларини бартараф этиш учун куч ва воситаларни яратиш, уларнинг шайлигини таъминлаш, шунингдек, кучли шамал ок;ибатларини бартараф этиш буйича х,амкорлик режаларини тизимли янгилаб бориш; ах,олининг барча :f\атламларини кучли шамал кузатилганида тугри х,аракатланиш l\ОИдаларига ургатиш. 47. Кучли жала ва дул хавфини камайтириш буйича асосий чора-тадбирлар: гидрометеорологик вазиятни кузатиш тармо:f\Ларини такомиллаштириш ва кенгайтириш, уларни замонавий асбоб-ускуналар билан жих,озлаш, визуал ва инструментал кузатишнинг замонавий усулларини жорий этиш; ах,олини кучли жала ва дул хавфи тугрисида уз ва:f\тида хабардор к;илиш тизимларини такомиллаштириш; ах,оли пунктлари бош режаларига мувофиl\ шах.ар ва бошк;а ах,оли пунктларида l\урилишларни сув босиш х,удудларини х,исобга олган х,олда амалга ошириш, шунингдек, табиий арик;ларни са:f\лаб к;олиш ва ёFингарчилик сувларини ЧИl\ариб юборувчи янги ирригация тизимларини яратиш (жала коллекторлари ва бошl\алар ); гидрометеорологик жараёнларни атроф табиий мух,итга таъсир курсатиш орl\алИ бошl\ариш (кучли жала ва дул ёFишининг олдини олиш); кучли жала ва дул Оl\Ибатларини бартараф этиш учун куч ва воситаларни яратиш, уларнинг шайлигини таъминлаш, шунингдек, сел ва сув тошк;инлари хавфининг олдини олиш х,амда уларнинг О:f\Ибатларини бартараф этиш буйича х,амкорлик режаларини тизимли янгилаб бориш; ах,олининг барча :f\атламларини кучли жала ва дул х,одисалари пайтида туFри х,аракатланиш к;оидаларига ургатиш. QMMB: 09/23/362/0592-son 14.08.2023-y 13 48. Крр кучкиси хавфини камайтириш буйича -асосий чора-тадбирлар: 1\Ор кучкиси хавфи мавжуд худудларни аниI<лаштирган холда уларни мониторинг 1\ИЛИШ ва 1\ОР кучкисини прогнозлаш, гидрометеорологик параметрларни кузатиш ва назорат 1\ИЛИШ тармоI<ларини ривожлантириш; 1\ОР кучкиси хавфи буйича прогноз маълумотлар ва хариталарни тайёрлаш, мунтазам равишда янгилаб бориш; 1\ОР кучкиси хавфи мавжуд худудлар туFрисидаги маълумотларни тегишли мутахассислар ва жамоатчиликка етказиш чораларини куриш; 1\ОР кучкисига I<арши иншоотларни (кучки 1\аЙтарувчи ва кучки тухтатувчи) барпо этиш ва уларни ишчи холатда саI<Лаш; 1\Ор кучкиси хавфи юзага келган худудларда транспорт воситаларининг ва одамларнинг харакатини чеклаш; 1\ОР кучкисини сунъий тушириш (артиллерия ёрдамида отиб тушириш); 1\Ор кучкиси хавфи мавжуд жойларда ахолини хабардор 1\ИЛИШ ( транспорт харакатланиши тартиби туFрисида маълумот стендлар ва бошI<а белгилар урнатиш); 1\ОР кучкиси ОI<ибатларини бартараф этиш буйича куч ва воситаларни яратиш, уларнинг шайлигини таъминлаш, шунингдек, 1\Ор кучкиси хавфининг олдини олиш хамда уларнинг ОI\Ибатларини бартараф этиш буйича хамкорлик режаларини тизимли янгилаб бориш; 1\Ор кучкиси хавфи мавжуд булган ~дудларда яшовчи ахоли ва сайёхларни 1\ОР кучкисида туFри харакат 1\Илишга ургатиш. 49. КурFОI\Чиликка 1\арши курашиш буйича асосий чора-тад?ирлар: I<УРFОI\Чиликни прогнозлаш ва мониторинг 1\ИЛИШ тизимини такомиллаштириш ( маълумотлар туплаш, гидрологик ва и:к;тисодий шарт­ шароитларни моделлаштириш, маълумотлардан эркин фойдаланиш); :к;урFо:к;чилик сабаблари ва о:к;ибатларини бартараф этиш чоралари ва 1\УРFОI\ЧИлик хавфини юмшатиш буйича тадбирларни мувофшщаштириб бориш; :к;ишло:к; хужалигида сув ресурсларидан фойдаланиш самарадорлигини ошириш; :к;ишЛОI\ хужалиги экинларини диверсификациялаш; J\УрFок,чиликка чидамли усимлик турларини етиштириш, шу жумладан, диверсификациялаш учун шу турдаги усимликлар уруFларини тайёрлаш; I<УРFОI\ЧИликка чидамли кдшлоl\ хужалиги экинларини экиш; 1\УРFОI\ЧИлик хавфи билан боFЛИI\ суrурта хизматлари турларини кенгайтириш; чул ~дудларида урмонзорлар ва яшил :к;опламалар барпо этиш, I<умли худудларни мустахкамлаш. QMMB: 09/23/362/0592-son 14.08.2023-y 14 50. Сел, сув тошк,инлари хавфини камайтириш буйича асосий чора-тадбирлар: сел, сув тошк,инлари хавфи мавжуд ~удудларни мониторинг к,илиш, кузатув тармогини (гидропостларни, об-~аво кузатиш станцияларини) кенгайтириш, уларни замонавий асбоб ускуналар билан жи~озлаш, визуал ва инструментал кузатишнинг замонавий усулларини жорий этиш; сел, сув тошк,инлари хавфи буйича прогноз маълумотлари ва хариталарини тайёрлаш, уларнинг мунтазам равишда янгиланишини таъминлаш ва хавфли ~дудлар тугрисидаги маълумотларни оммавий ахборот воситаларига, шу жумладан электрон оммавий ахборот воситаларига жойлаштириш; сунъий йулдош маълумотларидан фойдаланган ~олда сел ~одисаларини олдиндан аник,лаш; баланд тоглардаги куллар, дарёлар ва сел келиш узанларини тизимли урганиш, уларнинг таъсири э~тимоли булган ~дудларни, узанларининг торайиш жойларини, к,ум-шагал материалларининг тупланиши каби хавфларни аник,лаш; му~андислик ~имоя иншоотлари к,урилишини тизимли режалаштириш ва уларни ишчи ~олатда сак,лаш ( сел к,абул к,илиш, каналлар, сел утказгичлари, х.имоя деворлари, йуналтирувчи ва ураб турувчи тугонлар, к,ияликларни терассалаш, шунингдек, к,иргок,ларни му~офаза к,илиш ва сув тубини чук,урлаштирувчи ишларни олиб бориш, тошк,ин сувларини к,абул к,илиш ва келаётган сувларни бошк,ариш учун сув омборларининг ишлашини доимий назорат к,илиш, музлар тик,илиб к:олишига к,арши курашиш ва бошк,а чораларини куриш); а~оли пунктлари бош режаларига мувофик, ша~ар ва бошк:а а~оли пунктларида к,урилишларни сув босиш ~удудларини ~исобга олган х.олда амалга ошириш, шунингдек, табиий арик,ларни сак:лаб к:олиш ва ёгингарчилик сувларини чик:ариб юборувчи янги тизимларини яратиш (жала коллекторлари ва бошк,алар); сел, сув тошк:ини хавфи тугрисида а~олини уз вак,тида хабардор к,илиш (юк:ори ~арорат, ёгингарчилик, куллар ва сув омборларни упирилиши хавфи ва бошк,алар ); сел, сув тошк,инларини хавфсиз утказиб юбориш буйича чора­ тадбирларни амалга ошириш (дарё узанларини, каналларни, селдан ~имоя 1щлиш иншоотларини тозалаш, к:иргок,ларни муста~камлаш, арик,ларни тиклаш ва янгиларини к,уриш); сел, сув тошк,инлари хавфи мавжуд х.удудларда яшовчи ах,олини хавфсиз х.удудларга кучириш ~амда хавф мавжуд жойларда турар жой ва жамоат бинолари к,урилишининг олдини олиш буйича тизимли чора-тадбирларни амалга ошириш; QMMB: 09/23/362/0592-son 14.08.2023-y 15 сел, сув ТОШI\ИНлари ОI\Ибатларини бартараф этиш учун куч ва воситаларни яратиш, уларнинг шайлигини таъминлаш, шунингдек, сел ва сув ТОШI\ИНЛари хавфининг олдини олиш х,амда уларнинг ОI\Ибатларини бартараф этиш буйича х,амкорлик режаларини тизимли янгилаб б~риш; х,имоя туrонларини 1\уриш учун материаллар захираларини яратиш, авария ва х,имоя ишларини амалга ошириш учун техникаларни шай х,олатга келтириш; ах,олига, ИI\ТИсодиёт тарМОI\Ларига ва ижтимоий сох,ага эх,тимол тутилган зарарни камайтириш учун гидрометеорологик жараёнларни атроф табиий мух,итга таъсир курсатиш орl\алИ бошl\ариш (ёrингарчиликлар ва сел келишининг олдини олиш); ах,олини сел, сув ТОШI\ИНлари хавфи юзага келганда ёки содир булганда туrри х,аракат 1\Илишга тайёрлаш. 51. Табиий ёнrинлар хавфини камайтириш буйича асосий чора-тадбирлар: ёнrинларни учиришнинг самарадор тизимларини яратиш, уларнинг олдини олиш ва учириш ишларига кенг жамоатчиликни жалб эти~; ёнrинлар сабаблари юзасидан тадl\ИI\Отлар утказиш ва натижаларини тах,лил 1\Илган х,олда ёнrин сабабларини бартараф этиш буйича таклифлар ишлаб ЧИI\ИШ; ёнrинларни тезкор мониторинг 1\ИЛИШ ва тезкорлик билан учириш учун инновацион технологияларни жорий этиш (космик мониторинг, учувчисиз учадиган аппаратлардан фойдаланиш, ёнrинларни видеокамералар ёрдамида кузатиш ва аНИI\Лаш); ёнrинларининг олдини олиш буйича чора-тадбирларни ташкил этиш (ёнrинга 1\арши х,имоя оралиl\лар, тусиl\лар ва бошl\а инфратузилмаларни яратиш); яшинлар туфайли ёнrинлар руй бериши мумкин булган жойларни аНИl\Лаган х,олда, ушбу жойларда момаl\алдироl\ пеленгациясини ва яшиндан х,имоялаш тизимларини яратиш; ёнrинларни учириш учун куч ва воситаларни яратиш, уларнинг шайлигини таъминлаш, шунингдек, ва Оl\Ибатларини бартараф этиш буйича янгилаб бориш; ёнrинларнинг олдини олиш х,амкорлик режаларини тизимли ах,оли ва сайёх,лар уртасида аланга билан эх,тиёт булиш чоралари юзасидан тарrибот-ташвиl\ОТ ишларини олиб бориш. 52. Табиий офатлар билан боrЛИl\ техноген хусусиятга эга хавфларни камайтириш буйича асосий чора-тадбирлар: гидротехника иншоотларининг хавфсизлигини таъминловчи чораларни амалга ошириш, шу жумладан, уларнинг хавфсизлик мезонларини белгилаш, иншоотлар х,олатини доимий назорат 1\ИЛИШ маl\садида назорат-улчов QMMB: 09/23/362/0592-son 14.08.2023-y 16 асбоблари билан жих,озланишини таъминлаш, хавфсизлик декларациясини ишлаб ЧИI\ИШ; гидротехника иншоотларининг хавфсизлиги устидан давлат назоратини амалга ошириш тизимини такомиллаштириш; гидротехника иншоотларига малакали мутахассислар томонидан хизмат курсатилишини таъминлаш; гидротехника иншоотларида авариялар юзага келиш хавфини камайтириш буйича олдиндан комплекс чора-тадбирларни утказиш; гидротехника иншоотларидан хавфсиз фойдаланиш учун ишлаб ЧИI\ИЛган фойдаланиш 1\ОИдалари ва хавфсизлик 1\ОИдаларига риоя этилишини таъминлаш; гидротехника иншоотлари ва унинг сув ОI\Иб утувчи 1\ИСмларининг х,олати устидан доимий назорат 1\ИЛИШ техник тизимларини такомиллаштириш; гидротехника иншоотларини доимий кузатиш натижасида олинган маълумотларни тизимли равишда тах,лил 1\ИЛиб бориш ва гидротехника иншоотларининг хавфсизлигини пасайтирувчи омилларни аНИI\Лаш; гидротехника иншоотларининг техник х,олатига табиий 13а техноген омиллар таъсир курсаткичларини назорат (мониторинг) 1\ИЛиш; авариялар ва фавl\улодда вазиятлар ОJ\Ибатларини бартараф этиш учун куч ва воситаларни яратиш, уларнинг шайлигини таъминлаш, шунингдек, иншоотларда юзага келиши мумкин булган авариялар ва фавl\улодда вазиятлар Оl\Ибатларини бартараф этиш буйича х,амкорлик режаларини тизимли янгилаб бориш; гидротехник иншоотларни метрологик таъминлаш; гидротехник иншоотларда юзага келган авариялар ва фавl\улодда вазиятлар туFрисида ах,олига хабар бериш ва маълумот етказишнинг автоматлаштирилган тизимларини жорий этиш; • гидротехник иншоотларнинг ходимлари ва ах,олини гидротехник иншоотларда юзага келган авариялар ва фавl\улодда вазиятларда туFри х,аракат 1\ИЛишга ургатиш. 5-боб. Миллий :х;аракатлар режасини амалга ошириш механизми 53. Миллий х,аракатлар режасининг устувор йуналишлари ва вазифалари давлат стратегиялари, ривожлантириш дастурлари, уларни амалга ошириш режаларига, шунингдек, бошl\а сох,аларни такомиллаштиришга доир дастурий х,ужжатларга интеграциялаштирилади. 54. Миллий х,аракатлар режасини амалга ошириш учун барча манфаатдор томонлар, шу жумладан, давлат бошl\аруви органлари, мах,аллий ижро этувчи х,окимият органлари ва ташкилотлар, фуl\ароларнинг узини узи QMMB: 09/23/362/0592-son 14.08.2023-y 17 бошк:ариш органлари ва фук:аролик жамиятининг бошк:а институтлари, халк:аро ташкилотлар, хусусий сектор, шунингдек, ах,оли жалб к:илинади. 5 5. Миллий х,аракатлар режаси "йул харитаси" да белгиланган механизмлар орк:али ва муддатларда амалга оширилади. 56. Миллий х,аракатлар режаси ва "йул харитаси"нинг бажарилиши юзасидан х,аракатларни мувофик:лаштириш идоралараро бошк:арув Кенгаши томонидан амалга оширилади. 6-боб. Миллий х:аракатлар режасини амалга оширишдан кутилаётrан натижалар 5 7. У шбу Миллий режани амалга ошириш натижасида: янги табиий офатлар хавфи пайдо булишининг олди олиниши ва маълум хавфларнинг тах,диди камайиши; табиий офатлардан жабрланганлар сони, шунингдек, уларнинг ок:ибатида улим даражаси имкон к:адар камайиши; табиий офатлар ва Иl\ЛИМ узгаришидан курилган ижтимоий, ик:тисодий ва экологик зарарлар кулами миморлари камайиши; ах,олининг табиий офатлар хавфи ва Иl\ЛИМ узгаришига чидамлиликни ошириш буйича билим-тажрибалари шаклланиши; ик:лим узгаришига чидамлилик даражасининг ошиши; табиий офатлар ва Иl\ЛИМ узгаришидан жабрланган ах,олининг х,аёт фаолиятини таъминлаш тизимларининг ривожлантирилиши кутилмома. QMMB: 09/23/362/0592-son 14.08.2023-y Т/р 1 2 Вазирлар Мах камасининг 202з йил 'iI "августдаги ЗG~-сон R;арорига 2-илова 2023 - 2030 йилларда табиий офатлар хавфини камайтириш ва И1'ЛИМ узгаришига чидамлиликни ошириш буйича Узбекистон Республикасининг миллий ~аракатлар режасини амалга ошириш буйича "йул харитаси" Чора-тадбирлар Амалга ошириm механизми Ижро Молиялаmтириш мvддати манбалари Масъул ижрочилар 1. ТАБИИЙ ОФАТЛАР ХАВФИНИ КАМАЙТИРИШ ВА ИДЛИМ УЗГ АРИШИГ А ЧИДАМЛИЛИКНИ ОШИРИШНИНГ ТАШКИЛИЙ-~УДУДИЙ АСОСЛАРИНИ ТАКОМИЛЛАШТИРИШ Табиий офатлар хавфини 1. Табиий офатлар хавфини камайтириш 2024 йил Давлат бюджети камайтириш ва Иl\ЛИМ узгариши ва Иl\ЛИМ узгариши масалаларини х,исобга май параметрларида масалаларини инобатга олган х.олда олган х.олда, КJ'рилишни режалашrnриш назарда тутилган шах.арсозлик норма ва R;Оидаларини идоравий хужжатни ишлаб "ПЩИШ ва маблаrлар х.амда такомиллаштириш. Ах.олини табиий офатлар ва фавR;улодда вазиятлар туFрисида хабардор R;илиш ва ахборот бериш сох.асидаги шах арсозлик фаолиятини техник жих.атдан тартибга солиш доирасидаги меъёрий х.ужжатларни такомиллаштириш. тасдик,лаш. 2. Табиий офатлар хавфини камайтириш ва Иl\ЛИМ узгариши масалаларини х,исобга олган х.олда КJ'рилишни режалаштириш актини амалиётга жорий этиш. 1. "Янгидан ва R;айта 1\)'рилаётган, капитал таъмирлаш талаб этиладиган бино ва иншоотларда симли радиохабар етказиш тармоR;лари" лойих:асини 2022 2023 йилларда шах арсозлик фаолияти сох.асида техник жих:атдан тартибга солишга доир миллий норматив х.ужжатларни ишлаб чик.иш ва к.айта куриб чик.иш дастурига киритиш. 2024 йил июнь 2024-2025 йиллар давомида вазирлик ва идораларнинг бюджет дан ташR;ари жамFармалари маблаrлари, ташаббускорлар маблаFЛари Давлат бюджети параметрларида назарда тутилган маблашар х.амда вазирлик ва идораларнинг бюджетдан ташк.ари жамFармалари маблаглари, J\урилиш ва уй-жой коммунал хужалиги вазирлиги (Б. Закиров), манфаатдор вазирлик ва идоралар, техник ва архитектура­ R;урилиш йуналишидаги олий таълим ташкилотлари (келишилган х.олда) J\урилиш ва уй-жой коммунал хужалиги вазирлиги (Б. Закиров), манфаатдор вазирлик ва идоралар QMMB: 09/23/362/0592-son 14.08.2023-y Т/р 3 4 Чора-тадбирлар 2 Амалга оmириш механизми 2. Шах.арсозлик меъёрларини ишлаб чик:иш, манфаатдор вазирлик ва идоралар билан келишиш, тасдик:лаш ва амалиётга ЖОРИЙ ЭТИШ. Ик,лим узгариши билан бошик: 1. Охирги 5 йилда (худудлар кесимида) табиий офатлар хавфини камайтириш ик:лим узгариши билан бошик: табиий буйича республика, худудИЙ ва офатлар ривожланишининг узига хос мах.аллий даражада тадбирларни хусусиятлари ва куламларини тах,лил 1\ИЛИШ. белгилаш ва амалга ошириш. 2. Ик,лим узгариши билан боFЛИК: табиий Ах,оли пунктлари ва объектларга хавфсизлик паспортларини жорий этиш. офатлар хавфини камайтириш буйича республика, худудИй ва мах.аллий даражада намунавий режаларни ипшаб Ч1ЩИ1П ва тасдИIQШШ. 3. Норматив-техник хужжат лойихасини Адлия вазирлигидан руйхатдан утказиш. 4. Намунавий режалар асосида республика, худудий, махаллий ва объектлар учун тадбирлар режаларини ипшаб Ч1ЩИ1П ва амалга ошириш. 1. Ах,оли пунктлари ва объектларнинг намунавий хавфсизлик паспортларини тузиш ва тасдИIQШШ тартибини ипшаб чик:иш. 2. Хавфсизлик паспортларини тузиш тартибини белгиловчи меъёрий хужжатни Адлия вазирлигидан руйхатдан утказиш. 3. "Хавфсизлик паспорти" автоматлаш­ тирилган ахборот-маълумот тизимини ишлаб ЧIЩИШ ва жорий этиш. 4. Мах.аллий ижро этувчи х:окимият органлари, фук:ароларнинг узини узи бопщариш органлари, хавфли ишлаб Ижро мvддати 2024йил 1 март 2024 йил январдан бошлаб Молиялаmтириш манбалари ташаббускорлар маблашари МаблаF талаб этилмайди Давлат бюджети параметрларида назарда тутилган маблаFлар, ташаббускорлар маблашари Масъул ижрочилар Фавкулодда вазиятлар вазирлиги (А.Кулдашев), Ик:тисодиёт ва молия вазирлиги хузуридаги Кадастр агентлиги (Ф.Пулатов), :К,орак:алпоrистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шах.ар х.окимликлари, манфаатдор вазирлик ва идоралар Фавкулодда вазиятлар вазирлиги (А.Кулдашев), Ик:тисодиёт ва молия вазирлиги хузуридаги Кадастр агентлиги (Ф.Пулатов), Адлия вазирлиги (А. Ташкулов), манфаатдор вазирлик ва идоралар QMMB: 09/23/362/0592-son 14.08.2023-y Т/р 5 6 Чора-тадбирлар Ах.оли пунктлари ва шах:арлар барк:арор ривожланипшга комплекс ва яхлит ё~щашувни амалга ошириш юзасидан стандарт курсаткичларни жорий этиш. Зомин давлат к:урик:хонаси мисолида урмон ёнгинларининг олдини олиш тизимларини яратиш буйича илмий-тадIQП<от тажриба­ конструкторлик ишланмаларини (ИТТКИ) амалга ошириш. 3 Амалrа ошириш механизми чик:ариш ва М)')ЩМ объектлар мутасадди рах:барлари билан хавфсизлик паспортини юоитиш бvй:ича семинаолаu vrказиш. 1 "Жамиятнинг барк,арор ривожланиши. Шах:ар хизматлари ва х:аёт сифати курсатки'Шари" халк:аро стандартини (ISO 37120:2018 "SustainaЫe cities and communities - lndicators for city services and quality of life", IDT) мах,аллий шарт­ шароитларни инобатга олган х,олда урганиб чик:иш ва таклифлар ишлаб чик:иш. 2. Республикада "Жамиятнинг барк:арор ривожланиши. Шах:ар хизматлари ва х,аёт сифати курсатки'Шари" халк:аро стандартини (ISO 37120:2018 "SustainaЫe cities and communities - Indicators for city services and quality of life", IDT) жорий этиш. 1. Чак:мок:лар эх:тимоли булган жойларни аник:лаш буйича пассив бир тармок:ли ёки куп тармок,ли радиотехник тизимлари асосида момак,алдирок. пеленгация тизимини ишлаб чик:иш. 2. Видеокузатув тизимлари ёрдамида урмон ёНFИНЛарини аник,лаш комплексларини ишлаб чик:иш. 3. Илмий-тадк:ик:от ишлар натижалари асосида урмон ёнгинларининг олдини Ижро муддати 2024 йил февраль 2024 йил мартдан бошлаб 2024 -2030 йиллар Молиялаштириш манбалари Маблаг талаб этилмайди Т асдик,ланган дастурларга мувофик: Давлат бюджети параметрларида назарда тутилган маблаглар х,амда вазирлик ва идораларнинг бюджетдан ташк:ари жамгармалари маблаглари, Масъул ижрочилар Ик,тисодиёт ва молия вазирлиги (ИНор!fУлов), Техник жих,атдан тартибга солиш агентлиги (д. Саттаров), Фавк:улодда вазиятлар вазирлиги (А.Кулдашев), Камбагалликни к:иск:артириш ва ба~щлик вазирлиги (Б.Мусаев), . }\орак,алпоrnстон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шах:ар х,окимликлаои Экология, атроф-мух:итни мух,офаза к:илиш ва ик:лим узгариши вазирлиги (А.Абду:fакимов), }\ишлок. хужалиги вазирлиги (А.Воитов), ахборот технологиялари ва техник йуналишидаги QMMB: 09/23/362/0592-son 14.08.2023-y Т/р 7 8 Бино офатлар ошириш Чора-тадбирлар ва иншоотларнинг табиий таьсирига бардоIПЛИJШГИНИ мак,садида бино ва иншоотларIШ таъмирлаш, 4 Амалга ошириш механизми олишнинг замонавий технологиялар асосидаги тизимларини яратиш. 1. Сейсмик фаол х,удудлардаги бино ва иншоотларнинг сейсмик бардошлилигини, шунингдек, кучли шамоллар эх,тимоли булган хавфли туманларда бино ва реконструкция кдлиш ва мустах,камлаш иншоотларнинг шамол кучига буйича конструктив х:амда техник бардошлилигини аниIQiаш юзасидан е-~:шмларни ишлаб чик;иш:. тадкдк;отларни утказиш. 2. Тадк:ик:отлар натижалари буйича бино ва иншоотларни таъмирлаш, реконструкция к:илиш ва мустах,камлаш буйича конструктив ва техник ечимлар каталогини ишлаб чик:иш. 4. Конструктив ва техник ечимлар каталогини офатлар хавфини камайтириш буйича махсус порталга жойлаштириш. 5. Конструктив ва техник ечимлар асосида бино ва иншоотларни табиий офатларга чидамлилигини ошириш чораларини куриш. Ижро муддати 2024-2026 йиллар Молиялаш111риш манбалари халк.аро молия институт лари маблаглари Давлат бюджети параметрларида назарда тутилган маблашар х,амда вазирлик ва идораларнинг бюджетдан ташк:ари жамгармалари маблаглари, халк,аро молия институт лари маблаrлари Масъул ижрочилар олий таълим ташкилотлари (келишилган х:олда), манфаатдор вазирлик ва идоралар Курилиш ва уй-жой коммунал хужалиги вазирлиги (Б. Закиров), Фанлар академияси (Б.Юлдашев), Фавк:улодда вазиятлар вазирлиги (А.Кулдашев), Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги (И. Абдурщмонов), манфаатдор вазирлик ва идоралар 11. Т АБИИЙ ОФА ТЛАР ХАВФИНИ КАМАЙТИРИШ ВА ИЦЛИМ УЗГ АРИШИГ А ЧИДАМЛИЛИКНИ ОШИРИШ БОР АСИДАГИ БИЛИМ ВА ТАЖРИБАЛАРИНИ ШАКЛЛАНТИРИШ Табиий, техноген ва экологик хусусиятдаги фавк,улодда вазиятлар мониторинги, уларни прогнозлаш ва ахборот алмашинуви ягона тизими 1. Ягона тизим фаолиятини тах,лил к,илиш орк,али уни янада такомиллаштириш буйича таклифлар тайёрлаш. 2. Ягона тизимга кирувчи вазирлик ва идоралар ахборот тизимлари х:амда 2023 йил октябрь 2024 йил июнь Маблаг талаб этилмайди Фавк,у лодда вазиятлар вазирлиги (А.Кулдашев), QMMB: 09/23/362/0592-son 14.08.2023-y Т/р 9 5 Чора-тадбирлар Амалга ошириш механизми (кейинги уринларда - Ягона тизим) маълумотлар базалари мажмуаларини фаолиятини такомиллаштириш. интеграллаш механизмларини ишлаб ЧИI\ИШ ва амалиётга жорий 1\ИЛИШ. Экология, атроф-мух,итни мух,офаза 1\Илиш ва ик,лим узгариши вазирлиги хузуридаги "Яшил трансформация ва ик,лим узгаришига мослашиш миллий маркази" давлат муассасасида офатлар хавфини камайтириш сох,асида давлат, илмий­ тадК:Иl\ОТ ва бошк.а ташкилотлар томонидан тамим этилаётган мониторинг, прогноз, илмий­ тадК.Иl\ОТ маълумотларининг ягона манбасини яратиш. 1. Мониторинг, прогноз ва илмий­ тадl\Иl\ОТ маълумотларининг ягона манбасини яратишга мулжалланган махсус портал (кейинги уринларда - махсус портал )ни ишга тушириш юзасидан техник топширик. ишлаб ЧИI\ИШ ва манфаатдор вазирлик ва идоралар келишиш. 2. Махсус портални яратишни молиялаштириш. 3. Мах су с портални яратиш ва ишга тушириш. Ижро мудцати 2023 йил ноябрь 2024 йил март-август Молиялаштириш манбалари Тасдиманган дастурларга мувофиl\ Давлат бюджети параметрларида назарда тутилган маблашар х,амда вазирлик ва идораларнинг бюджет дан ташl\ари жамFармалари маблашари Масъул ижрочилар Ракамли технологиялар вазирлиги (Ш.Шерматов), Ягона тизимга кирувчи манфаатдор вазирлик ваидоралар Экология, атроф мух,итни мух,офаза 1\ИЛИШ ва икдим узгариши вазирлиги (А.Абду;rакимов), Раl\амли технологиялар вазирлиги (Ш.Шерматов), Фавl\улодда вазиятлар вазирлиги (А.Кулдашев), ТоF-кон саноати ва геология вазирлиги (Б.Исламов), Сув хужалиги вазирлиги (Ш.Хамраев), l\ишлоl\ хужалиги вазирлиги (А.Воитов), Курилиш ва уй-жой коммунал хужалиги вазирлиги (Б. Закиров), QMMB: 09/23/362/0592-son 14.08.2023-y 6 Т/р Чора-тадбирлар Амалга ошириm механизми Ижро Молиялаштириш Масъул ижрочилар муддати манбалари Ик:тисодиёт ва молия вазирлиги х,узуридаги Кадастр агентлиги (Ф.Пулатов), Фанлар академияси (Б.Юлдашев), манфаатдор вазирлик ва идоралар 10 Геологик, метеорологик ва 1. Мониторинг к,илиш учун Х:ар йили, Тасдикданган Тоr-кон саноати ва гидрологик хавфли жараёнларга инструментал кузатишнинг замонавий мавсумий ва дастурларга геология вазирлиги ва табиий ёнrинларга мойил булган усулларини амалиётга жорий к,илиш. белгиланган мувофик: (Б.Саидов), зоналарни мониторинг к,илиш 2. Геологик, метеорологик ва гидрологик муддатларда Экология, атроф-мух,итни самарадорлигини ошириш. хавфли жараёнлар х,амда ёнrинлар хавфи мух,офаза к:илиш ва ик:лим буйича прогноз маълумотларни узгариши вазирлиги умумлаштириш, тах,лил к:илиш ва махсус (А.Абду~аки.мов), порталга жойлаштириб бориш. Фанлар академияси (Б. Юлдашев), К,Ишлок: хужалиги вазирлиги (А.Воитов), Сув хужалиги вазирлиги (ШХа.мраев), Фавк:улодда вазиятлар вазирлиги (А.Кулдашев), манфаатдор вазирлик ва идоралар QMMB: 09/23/362/0592-son 14.08.2023-y 7 Т /р Чора-тадбирлар Амалга ошириш механизми 11 Табиий офатлар ва имим узгариши 1. Табиий офатлар ва имим узгариши 12 натижасида етказилиши мумкин натижасида етказилиши мумкин булган булган зарарни бах:олаш тизимини зарарни бах.олаш буйича халr<:аро такомиллаштириш. тажрибани урганиш. У збекистон Республикаси Президенти томонидан 2023 йил 1-2 март кунлари Боку шах:рида булиб утган КJшилмаслик х.аракати гурух,и саммитида илгари сурилган ташаббус доирасида республикада махсус мониторинг ва илмий 2. Табиий офатлар ва ющим узгариши натижасида етказилиши мумкин булган зарарни бах.олашнинг замонавий услубларини ишлаб чикдш. 3. Табиий офатлар ва имим узгариши натижасида етказилиши мумкин булган зарарни бах.олашнинг замонавий услубларини амалиётга татбиl\ этиш. 1. ~шилмаслик х.аракати гурух.и доирасида У збекистонда мониторинг ва илмий тадl\ИI\ОТлар тармоrини яратиш буйича "Йул харитаси"ни ишлаб чик:иш ва уни тасди:f\Лаш. 2. "Йул харитаси"ни амалга ошириш буйича идоралараро ишчи гурух,ни ташкил тадк:и:к:отлар тармоrини яратиш этиш. 3. "Йу~л буйича ишларни ташкил этиш. харитаси" асосида махсус мониторинг ва илмий тадк:и:к:отлар тармоrини яратиш. Ижро муддати 2023 йил ноябрь 2023 йил декабрь 2024 -2030 йиллар 2023 йил октябрь 2023 йил ноябрь 2024 йил декабрь Молиялаштириш манбалари Маблаг талаб этилмайди Маблаr талаб этилмайди Масъул ижрочилар Экология, атроф-мух.итни мух.офаза 1\ИЛИШ ва ИI\ЛИМ узгариши вазирлиги ( А.Абду:,;акимов), Тоr-кон саноати ва геология вазирлиги (Б.Исламов), Фанлар академияси (Б.Юлдашев), Фавк:улодда вазиятлар вазирлиги (А.Кулдашев), манфаатдор вазирлик ва идоралар Экология,атроф-мух.итни мух.офаза 1\ИЛИШ ва ИI\ЛИМ узгариши вазирлиги (А.Абду:,;акимов), Тоr-кон саноати ва геология вазирлиги (Б.Исламов), Фав:к:улодда вазиятлар вазирлиги (А.Кулдашев), Фанлар академияси (Б.Юлдашев), Таш:к:и ишлар вазирлиги (Б.Саидов), манфаатдор вазирлик ва идоралар. QMMB: 09/23/362/0592-son 14.08.2023-y Т/р 13 14 Чора-тадбирлар Давлат бошкаруви органлари мансабдор шахслари ва ахолининг барча катламларининг табиий офатлар хавфини камайтириш ва иклим узгаришига чидамлиликни ошириш масалалари буйича маълумотга эгалиги ва хабардорлик даражасини ошириш, шунингдек, уларга билим бериш ва укитиш. 8 Амалга ошириш механизми 1. Фавкулодда вазиятлар вазирлиги Фукаро мух,офазаси институти ва х,удудий "Х:аёт фаолияти хавфсизлиги" укув марказларида рах,барлар ва мутахассисларни режа асосида укитиш. 2. Теле ва радиоканалларда курсатув ва IЛавх,алар х,амда эшиттиришлар ташкил этиш. 3. Босма ва электрон оммавий ахборот воситалари оркали маколалар, мурожаатлар ва эслатмалар чоп этиш. 4. Мах,аллаларда иш билан банд булмаган ах,оли, хусусан, имконияти чекланган фукаролар билан табиий офатлар ва иклим узгариши шароитида туFри х,аракат килиш буйича учрашувлар ва семинар-тренинглар утказиш. Ижро муддати Доимий Молиялаштириш манбалари МаблаF талаб этилмайди Масъул ижрочилар Фавкулодда вазиятлар вазирлиги (А.Кулдашев), Экология, атроф-мух,итни мух,офаза килиш ва иклим узгариши вазирлиги (А.Абдуfакимов), манфаатдор вазирлик ва идоралар, К,оракалпОFИСТОН Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шах,ар х,окимликлари 111. Т АБИИЙ ОФ АТ ЛАР ХАВФИНИ КАМАЙТИРИШ ВА ИI\ЛИМ УЗГ АРИШИГ А ЧИДАМЛИЛИКНИ ОШИРИШГ А 1\АР А ТИЛГ АН ТАДБИР ЛАРНИ МОЛИЯЛАШТИРИШНИ ТАШКИЛ ЭТИШ Табиий офатлар хавфини суFурта килишга оид тадбирларни ташкил этиш. 1. Сугурта ташкилотлари билан биргалиКда ахолининг мол-мулки ва яшаш жойларини табиий офатлардан суrурта килиш буйича тарFибот ишларини амалга ошириш. 2. Табиий офатлар хавфи юкори зоналарда яшовчи ах,олининг мол-мулки ва бошка объектларни боскичма-боскич суrурталаш чораларини куриш. 2023 -2030 йиллар МаблаF талаб этилмайди Иктисодиёт ва молия вазирлиги (ИНор,о;лов), Фавкулодда вазиятлар вазирлиги (А.Кулдашев), Экология,атроф-мух,итни мух,офаза килиш ва иклим узгариши вазирлиги (А.Абду1акимов), QMMB: 09/23/362/0592-son 14.08.2023-y Т/р 15 9 Чора-тадбирлар Амалга ошириш механизми Табиий офатлар хавфини 1. Ик,тисодиёт тармок.лари ва маъмурий камайтириш ва ик.лим узгаришига х,удудларни ривожлантиришга доир давлат чидамлиликни оширишга оид стратегияларига, дастурий х,ужжатларга тадбирларга давлат инвестициялари табиий офатлар хавфини камайтириш ва ва хусусий инвестициялар ик.лим узгаришига чидамлиликни киритилишини кенгайтириш. оширишга доир чора-тадбирлар киритилишини ташкил этиш. 2. Табиий офатлар хавфини камайтириш ва ик.лим узгаришига чидамлиликни ошириш билан боrлик. тадбирларни амалга ошириш учун зарур молиявий ресурсларни х,исоблаш ва ажратилишини таъминлаш. 3. Табиий офатлар хавфини камайтириш ва ик,лим узгаришига чидамлиликни ошириш тадбирлари салох,иятини оширишга доир тадбирларга хусусий инвестицияларни кенг жалб к.илиш. Ижро муддати Тегишли даврга тадбирлар режаларига мувофик. Молиялаштириш манбалари Тасдик,ланган дастурларга мувофик. Масъул ижрочилар Камбагалликни к;иск,артириш ва бандлик вазирлиги (Б.Мусаев), К,орак.алпоmстон РеспубШfКаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шах,ар х,окимликлари Инвестициялар, саноат ва савдо вазирлиги (Л.Кудратов), Ик.тисодиёт ва молия вазирлиги (ИНор191лов), Фавк.улодда вазиятлар вазирлиги (А.Кулдашев), Экология, атроф-мух,итни мух.офаза к,илиш ва ик.лим узгариши вазирлиги (А.Абду:fакимов), вазирлик ва идоралар, К,орак.алпоrистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Т ошкент шах.ар х,окимликлари QMMB: 09/23/362/0592-son 14.08.2023-y Т/р 16 17 Чора-тадбирлар Табиий офатлар ОJ<Ибатларини бартараф этишга мулжалланган авария-:к:ут:к:арув ва бош:к:а махсус мол-мулкни ишлаб чи:к:аришни мах:аллийлаштиришга доир чора­ тадбирларни амалга оширишда давлат-хусусий шериклик механизмларини жорий этиш. Иl\ЛИМ узгариши билан боFЛИ!\ табиий офатлардан суrурталашнинг янги механизмларини ишлаб ЧИ!\ИШ ва мавжу дларини такомиллаштириш. 10 Амалга ошириш механизми 1. Тайёр мах:сулотлар, бутловчи буюмлар ва материаллар йуналишлари ва руйхатлари буйича авария-к:ут:к:арув техникаси, махсус мол-мулк ва жих:озларни мах:аллийлаштириш шароитларини урганиш ва таклифлар ишлаб чик:иш. 2. Мах:сулот, бутловчи буюмлар ва материаruшрни ишлаб щщаришни мах:аллийлаштириш жараёнига инвестицияларни кенг жалб I<ИЛИШ учун давлат-хусусий шериклиюш ривожлантириш. 1. Табиий офатлардан суrурталашнинг норматиВ-Х:Уl\Уl\ИЙ асосларини хатловдан утказиш, урганиш ва тах:лил J<ИЛИШ. 2. Табиий офатлардан суrурталашнинг янги механизмларини ишлаб ЧИJ<ИШ ва мавжудларини такомиллаштириш буйича таклифлар тайёрлаш. 3. Таклифлар асосида суrурталашнинг янги механизмларини ишлаб чи:к:иш ва мавжу дларини такомиллаштириш буйича комплекс чора-тадбирларни ишлаб ЧИ!\Иб, тасдиl\Лаш ва ижрога 1\аратиш. Ижро муддати Тегишли даврга тадбирлар режаларига мувофиl\ 2023-2027 йиллар Молиялаштириш манбалаои Маблаг талаб этилмайди Давлат бюджети параметрларида назарда тутилган маблаFЛар х:амда вазирлик ва идораларнинг бюджет дан ташl\ари жамгармалари маблаглари, халl\аро молия ташкилотлари маблаглаои Маблаг талаб этилмайди Масъул ижрочилар Иl\тисодиёт ва молия вазирлиги (ИНор!fУлов), Фавl\улодца вазиятлар вазирлиги (А.Кулдашев), Мудофаа вазирлиги х:узуридаги Мудофаа саноати агентлиги (МИбодуллаев), вазирлик ва идоралар Иl\тисодиёт ва молия вазирлиги (ИНор,g;лов), вазирлик ва идоралар QMMB: 09/23/362/0592-son 14.08.2023-y Т/р 18 Чора-тадбирлар Сел, тошк,ин, кучки ва бошк,а хавфли табиий офатлар, шунингдек, к,урFок,чилик билан боFлик, фавI<улодда вазиятларнинг олдини олиш буйича манзилли профилактик тадбирларни амалга ошириш. 11 Амалга ошириш механизми 1. Хавфли гидрометеорологик ва геологик х,одисалар фаоллашиши мумкин булган зоналарни урганиш, ушбу зоналарда жойлашган ах,оли пунктларини аник,лаш, хавфсиз х,у ду дларга вак,тинча ёки доимий кучирилиши лозим булган хужаликлар, шунингдек, сел, тошкдн ва кучки хавфи мавжуд булган участкалар руйхатини тузиш. 2. Урганиш якунлари буйича сел, сув ТОШ!\ИНИ ва кучки хавфини камайтиришни таъминловчи ташкилий, мух.андислик­ техник ва бошк,а тадбирлар утказиш буйича таклифларни ишлаб чик,иш, шунингдек, Тошк,инга к,арши х,укумат комиссияси мажлисида уларнинг куриб чик,илишини ташкил этиш. 3. Тегишли манзилли дастурларни ишлаб чик,иш, уларни Тошк,инга к,арши Х:укумат комиссиясининг баённома к,арори билан тасдик,лаш, тадбиркорлик субъектларини руй бериши мумкин булган табиий офатларнинг олдини олишга доир ишларга давлат-хусусий шериклик асосида жалб к,илиш. Ижро муддати х.ар йили январь­ февраль х.ар йили март ойида х,ар йили февраль май, режа­ жадвалга мувофи.r<: Молиялаштириш манбалари МаблаF талаб этилмайди Маблат талаб этилмайди Т асдик,ланган дастурга мувофик, Масъул ижрочилар Фавк,улодда вазиятлар вазирлиги (А.Кулдашев), Сув хужалиги вазирлиги (Ш.Хамраев), Экология,атроф-мух,итни мух,офаза к,илиш ва ик,лим узгариши вазирлиги (А .Абду~акимов), Ик,тисодиёт ва молия вазирлиги х,узуридаги Кадастр агентлиги (Ф.Пулатов), Фанлар академияси (Б.Юлдашев), Кjрилиш ва уй-жой коммунал хужалиги вазирлиги (Б. Закиров), :К:Ишлок, хужалиги вазирлиги (А . Воитов), Соrлик,ни сак,лаш вазирлиги (А.Иноятов); Ик,тисодиёт ва молия вазирлиги (ИНор~лов), QMMB: 09/23/362/0592-son 14.08.2023-y Т/р 19 20 12 Чора-тадбирлар Амалга ошириш механизми Мах.аллий шароитларда табиий 1. Шах.арсозлик сох.асидаги норматив офатлар хавфини камайтиришга доир х.ук,ук,ий х.ужжатларни хатловдан утказиш. чора-тадбирлар самарадорлигини 2. Табиий офатлар хавфини камайтириш оширишга к,аратилган шах.арсозлик буйича х.у ду дларни режалашгириш ва нормаларини, к,оидаларини, ах.али комплекс к,уриш буйича . мавжуд пунктларини режалаштириш ва шах.арсозлик нормалари, к,оидалари, к,уришга оид стандартларни стандартларини к,айта куриб чик,иш ёки такомиллаштириб бориш. зарур х.олларда янгиларини ишлаб чик,иш Табиий жабрланганларни мух.офаза к,илиш юзасидан уларнинг мах.аллий шароитларда самарадорлигини оширишга к,аратилган таклифларни тайёрлаш ва так,дим этиш. офатлардан 1.Табиий офатлардан жабрланганларни, ижтимоий шу жумладан, ик,лим узгариши билан стратегияларини боrлик, жараёнларни инобатга олган х.олда Ижро муддати 2023 йил ноябрь Режа­ жадвалга мувофик, Молиялаштириш манбалари Маблаr талаб этилмайди Давлат бюджети параметрларида назарда тутилган Масъул ижрочилар 1\орт<;алпоrистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шах.ар х.окимликлари 1\урилиш ва уй-жой коммунал хужалиги вазирлиги (Б.Закиров), Фавк,улодда вазиятлар вазирлиги (А.Кулдашев), Экология, атроф-мух.итни мух.офаза к,илиш ва ик,лим узгариши вазирлиги (А.Абду~акимов), Тоr-кон саноати ва геология вазирлиги (Б.Исламов), :КИшлок, хужалиги вазирлиги (А.Воитов), Сув хужалиги вазирлиги (ШХамраев), Фанлар академияси (Б.Юлдашев) Соrлик,ни сак,лаш вазирлиги (А.Иноятов), QMMB: 09/23/362/0592-son 14.08.2023-y Т/р 21 13 Чора-тадбирлар Амалга ошириш механизми ишлаб чи:к:иш ва амалга ошириш, мах;аллий ах:оли иштирокида ижтимоий шунингдек, механизмларини мух;офаза :к:илиш стратегияларини ишлаб такомиллаштириш. чик:иш ва амалга ошириш, шунингдек, механизмларини такомиллаштириш. 2. Стратегиялар ва режаларни ишлаб чи:к:ишда табиий офатлардан жабрланган фук:аролар, сурункали касалликларга чалинган фук:ароларнинг узига хос эх:тиёжларини эътиборга олиш, шу жумладан, х;аёт маромини таъминлаш учун шарт-шароитлар яратилишини таъминлаш. 3. J<;аёт учун мухим ва шошилинч тиббий хизматлардан фойдаланишни кенгайтириш, ахолининг заиф :к:атламлари, шу жумладан, оналар, ча:к:алок:лар ва болаларнинг соFлиFини, ози:к:-овк,ат хавфсизлиги ва овк,атланиш, уй-жой билан таъминлаш, табиий офатлардан жиддий зарар курган одамларга ёрдам курсатиш буйича узок, муддатли к,арорлар к,абул к,илиш сох.аларида кумаклашиш. Ижро муддати Молиялаштириш Масъул ижрочилар манбалари маблаFлар х.амда КамбаFалликни вазирлик ва к,иск,артириш ва бандлик идораларнинг вазирлиги бюджет дан (Б.Мусаев), ташк,ари I<;орак,алпОFИСТОН жамFармалари Республикаси Вазирлар маблашари, Кенгаши, вилоятлар ва халк,аро молия Ташкент шах:ар ташкилотлари х.окимликлари маблаFлари IV.ТАБИИЙ ОФАТЛАР РУЙ БЕРГАНДА Х,ЛРАКАТ I(ИЛИШГА ТАЙЁРЛИК ДАРАЖАСИНИ ОШИРИШ Замонавий ахборот-коммуникация 1. Потенциал хавфли объектларда технологиялари асосида алок,а, ва уларга туташ худудларда локал хабар фавк,улодда вазиятлар, хусусан, бериш тизимларини яратиш. табиий офатлар хавфи ёки содир 2. Республика, мах;аллий, локал ва булганлиги хак,ида хабар бериш ва объект даражасидаги хабар бериш маълумот (ахборот) етказишнинг тизимларини, шунингдек, автоматлаштирилган тизимларини автоматлаштирилган хабар бериш ва яратиш ва доимий шай х:олатда маълумот (ахборот) етказиш тизимини сак:лаш. яратиш ва доимий шай холда сак:лаш. Режа­ жадвалга мувофик, Давлат бюджети параметрларида назарда тутилган маблаFЛар х.амда вазирлик ва идораларнинг бюджет дан ташк,ари жамгармалари маблаглари, Фавк:улодда вазиятлар вазирлиги (А.Кулдашев), Ра:к:амли технолоrиялар вазирлиги (Ш.Шерматов), У збекистон Миллий телерадиокомпанияси (А.Хаджаев ), QMMB: 09/23/362/0592-son 14.08.2023-y Т/р 22 Чора-тадбирлар 14 Амалга ошириш механизми 3. Ахборотни бошк,ариш ва узатиш учун давлат ва идора алок,а каналларини (уларнинг рах,барлари билан келишган х,олда радио, телевидение) ва бошк,а телекоммуникация тизимларидан марказлаштирилган тартибда фойдаланишни таъминлаш. Табиий афатлар ак,ибатларини 1. Фавк,улодда вазиятларнинг олдини бартараф этиш буйича Фавк,уладда алиш ва уларда х.аракат к,илишга даир вазиятларнинг алдини олиш ва тадбирларни афатларнинг мах,аллий бундай вазиятларда х,аракат к:илиш хавфларини инабатга алган х.алда давлат тизими куч ва васиталарининг режалаштиришни ташкил этиш. шайлигини таъминлашга к,аратилган 2. Фавк,улодда вазиятларнинг алдини комплекс чора-тадбирларни амалга олиш ва бундай вазиятларда х.аракат к,илиш ашириш. давлат тизими кучларининг маддий-техник базасини заманавий к,утк,арув техникаси, асбоб-ускуналар, х.имая васиталари ва башк,а мал-мулк билан мустах,камлаш чараларини куриш. 3. Мутахассисларнинг табиий афатлар ак,ибатларини бартараф этишда к,утк,арув ва башк,а кечиктириб булмайдиган тадбирларни амалга аширишга даир куникмалари ва касбий мах,аратини такомиллаштириш буйича назарий ва амалий машrулотлар утказиш. 4. Табиий афатлар билан боrлик, фавк,уладда вазиятларда зарур воситаларни шашилинч жалб к,илиш мак:садида моддий­ техник ва молия ресурслари захираларини алдиндан яратиш. Ижро мудr.1.ати Режа­ жадвалга мувафик, Молиялаштириш манбалари халк,аро молия ташкилотлари маблаFлари МаблаF талаб этилмайди Давлат бюджети параметрларида назарда тутилган маблаrлар х.амда вазирлик ва идараларнинг бюджет дан ташк,ари жамrармалари маблаrлари Масъул ижрочилар вазирликлар ва идоралар, К,орак,алПОFИСТОН Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Ташкент шах.ар х.акимликлари Фавк,улодда вазиятларнинг олдини алиш ва бундай вазиятларда х,аракат к,илиш давлат mзими кирувчи вазирлик ва идаралар, К,арак,алпаmстан Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилаятлар ва Ташкент шах.ар х.акимликлари QMMB: 09/23/362/0592-son 14.08.2023-y Т/р 23 24 Чора-тадбирлар Хавфсизлик маданияти даражасини оширипща табиий офатлар билан боrmщ фав:f\УЛОдда вазиятларда х:аракат I\ИЛИ.ШГа тайёрлаш буйича ах:олини кенг к,амраб олиш. Табиий жабрланганларга офатлардан тиббий ёрдам курсатиш ва санитария-эпидемиологик осойиштапикни таъминлаш механизмларини такомиллаштириш. 15 Амалга ошириш механизми 1. Кумондонлик-штаб, махсус-тактик ва бошк,а ук,ув машк,ларига ах:олини кенг жалб к,илиш. 2. Фук,ароларнинг узини узи бошк,ариш органларида ташкил этилган ук,ув-маслах:ат пунктларида маърузалар ук,иш, ук,ув фильмларини намойиш этиш, ук:ув машк,лари ва машrулотларга жалб этиш, шунингдек, к,улланмалар ва эслатмалар тарк,атиш. 3. Оммавий ахборот воситаларида махсус радио ва теледастурларни эфирга узатиш. 4. Мобил иловалар ва миллий электрон платформа орк,али малака ошириш ишларини ташкиллаштириш. 1. Табиий офатлар билан боrлик, фавк,у лодда вазиятлардан жабрланганларга тиббий ёрдам курсатиш учун тиббий мол­ мулк ва дори воситалари захираларини олдиндан яратиш. 2. Табиий офатлардан жабрланганлар орасида касаллик ва улимнинг олдини олиш, жабрланганларга психологик ёрдам курсатиш чора-тадбирларининг самарадорлигини ошириш. 3. Табиий офатлар руй берган з~шаларда санитария-гигиена, радиацион гигиена, физик омиллар, бактериология, вирусология, паразитология ва ута хавфли Юl(УМЛИ касалликларни эрта аник,лаш Ижро муддати Режа­ жадвалга мувофик, 2023-2024 йиллар Молиялаштириш манбалари Маблаr талаб этилмайди Давлат бюджети параметрларида назарда тутилган маблаrлар х:амда вазирлик ва идораларнинг бюджет дан ташк,ари жамrармалари маблаrлари, халк,аро молия ташкилотлари маблаrлари Масъул ижрочилар Фавк,улодда вазиятлар вазирлиги (А.Кулдашев), У збекистон Миллий телерадиокомпанияси (А.Хаджаев), Рак,амли технологиялар вазирлиги (ШШерматов), вазирликлар ва идоралар, J\орак,алпоrистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шах:ар х:окимликлари Соrлик,ни сак,лаш вазирлиги (А.Ииоятов), J\орак,алпоrистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Ташкент шах:ар х:окимликлари QMMB: 09/23/362/0592-son 14.08.2023-y Т/р 25 26 Чора-тадбирлар Ижтимоий, мух.им объектлар ва бошк:а инфратузилмалар фаолиятининг табиий офатларга нисбатан барк:арорлигини ва ик:лим узгаришига чидамлилигини ошириш. Табиий офатлар хавфини камайтириш ва ик:лим узгаришига чидамлиликни ошириш сох,асида халк:аро х,амкорликни амалга ошириш. 16 Амалга ошириш механизми буй~ча лабораторияларни шай х,олатга келтириш. 1. Объектлар бино ва иншоотларининг табиий офатларга нисбатан барк:арорлиги ва ик:лим узгаришига чидамлилигини аник:лашнинг замонавий услубларини ишлаб чик:иб, амалиётга татбик: к:илиш. 2. Гидротехника иншоотларининг хавфсиз ва узлуксиз ишлаши устидан доимий мониторинг олиб бориш, аварияларни бартараф этиш чора-тадбирларини амалга ошириш учун зарур булган материаллар, ускуналар, инструментлар, инвентарь, автоматлаштириш, алок:а, энергия таъминоти ва ёнгин хавфсизлиги воситаларини олдиндан яратиш. 1. Табиий офатлар хавфини камайтириш ва ик:лим узгаришига чидамлиликни ошириш сох,асида Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг Офатлар хавфини камайтириш бюроси ва бошк:а халк:аро ташкилотлар билан х,амкорликни мустах,камлаш, утказиладиган иштирок этиш. улар халк:аро томонидан тадбирларда 2.1\ушни давлатлар билан х,амкорликни такомиллаштириш, трансчегаравий хусусиятга эга юзага келиши мvмкин Ижро муддати 2023-2024 йиллар Режа­ жадвалга мувофик: Молиялаштириш манбалари Давлат бюджети параметрларида назарда тутилган маблашар хдмда вазирлик ва идораларнинг бюджет дан ташк:ари жамгармалари маблаглари, халк:аро молия ташкилотлари маблаглари Давлат бюджети параметрларида назарда тутилган маблашар х,амда вазирлик ва идораларнинг бюджет дан ташк:ари. жамгармалари маблаглари, халк:аро Масъул ижрочилар Курилиш ва уй-жой коммунал хужалиги вазирлиги (Б.Закиров), Сув хужалиги вазирлиги (ШХамраев), "У збекгидроэнерго" АЖ (А. Сангинов), Фавк:улодда вазиятлар вазирлиги (А.Кулдашев), вазирлик ва идоралар, 1\орак:алпогистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шах,ар х,окимликлари Ташк:и ишлар вазирлиги (Б. Саидов), Фавк:улодда вазиятлар вазирлиги (А.Кулдашев), Экология, атроф-мух,итни мух,офаза к:илиш ва ик:лим узгариши вазирлиги (А.Абду~акимов), QMMB: 09/23/362/0592-son 14.08.2023-y Т/р Чора-тадбирлар 17 Амалrа ошириш механизми булган табиий офатлар тугрисида ахборот алмашиш. 3. Табиий офатларнинг олдини олиш ва бартараф этиш масалалари буйича х,амкорликдаги машl\Лар, х,айъатлар ва бошк,а тадбирларни утказиш. 4. Офатлар хавфини камайтириш сох,асида меморандумлар ва бошк,а халк,аро битимларни имзолаш. 5. Табиий офатлар руй берганда халк,аро ёрдамни ва биринчи навбатдаги к,утк,арув ишларини амалга оширишда бериладиган ёрдамни тартибга солишга доир халк,аро х,амкорлик масалалари буйича амалдаги к,онун х,ужжатлари ва тартиб-таомиллардан тулик, фойдаланиш. Ижро муддати Молиялаштириш манбалари ташкилотлар маблаFлари Масъул ижрочилар вазирлик ва идоралар, l\орак,алпоFИСТОН Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Т ошкент шах.ар х,окимликлари QMMB: 09/23/362/0592-son 14.08.2023-y Вазирлар Ма)(камасининг 2023 йил "II " августдаги JGZ-coн 1<арорига 3-илова Табиий офатлар хавфини камайтириш ва И1'ЛИМ узгаришига чидамлиликни ошириш буйича :х:аракатларни мувофи"ла~.µтирувчи идоралараро кенгаш 1. А.Ж. Раматов 2. А.А. Аб~акимов 3. А.х;. Кулдашев 4. Б.Н. Курбанов 5. Б.Ф. Исламов 6. Ш.Р. Хамраев 7. А.Б. Воитов 8. Ж.Т. Мирзамахмудов 9. А.Ш. Иноятов 10. Б.И. Закиров 11. Б.О. Саидов 12. Ш.Х. Шерматов 13. Б.А. Мусаев 14. Л.Ш.Кудратов 15. И.Ю. Абдурах;манов 16. х;.У. Умарова 1 7. И.И.Нор:к;улов 18. Б.С. Юлдашев 19. М.М. Юнусов 20. Лавозими буйича ТАРКИБИ У збекистон Республикаси Бош вазирининг уринбосари, Кенгаш раиси экология, атроф мух,итни мух,офаза I\ИЛИШ ва имим узгариши вазири, Кенгаш раиси уринбосари фав:к;улодда вазиятлар вазири, Кенгаш раиси уринбосари мудофаа вазири тог-кон саноати ва геология вазири сув хужалиги вазири :к:ишло:к: хужалиги вазири энергетика вазири согли:к:ни са:к;лаш вазири :к;урилиш ва уй-жой коммунал хужалиги вазири таш:к:и ишлар вазири ра:к:амли технологиялар вазири камбагалликни :к:ис:к;артириш ва бандлик вазири инвестициялар, саноат ва савдо вазири олий таълим, фан ва инновациялар вазири мактабгача ва мактаб таълими вазири и:к;тисодиёт ва молия вазири уринбосари Фанлар академияси президенти "У зэлтехсаноат" уюшмаси раиси Экология, атроф мух,итни мух,офаза :к:илиш ва имим узгариши вазирлиги х;узуридаги "Яшил трансформация ва имим узгариши миллий маркази" давлат муассасаси бошлиги, Кенгаш котиби Изох,. Кенгаш аъзолари бош~а ишга утган та~дирда унинг таркибига мазкур лавозимларга янги тайинланган ёки тегишли функцияларни бажариш зиммасига юклатилган шахслар киритилади.