Law No. 3285 on livestock health

6859 HAYVAN SAGLIGI VE ZABITASI KANUNU Kanun Numarasi : 3285 Kabul Tarihi : 8/5/1986 Yayimlandigi R.Gazete : 16/5/1986 Sayi: 19109 Yayimlandigi Düstur : Tertip: 5 Cilt: 25 Sayfa: 209 * * * Bu Kanun ile ilgili olarak Bakanlar Kurulu Karari ile yürürlüge giren yönetmelik için, "Yönetmelikler Külliyati" nin kanunlara göre düzenlenen nümerik fihristine bakiniz. * * * BIRINCI KISIM Genel Hükümler BIRINCI BÖLÜM Amaç, Kapsam, Tanimlar ve Hastaliklar Amaç: Madde 1 - Bu Kanunun amaci, hayvanlardan ve hayvan maddelerinden insan ve hayvanlara geçebilen hastaliklardan korunulmasini ve bulasici hayvan hastalik lari ile mücadele edilmesini saglamaktir. Kapsam Madde 2 - Bu Kanun: a) Hayvanlarin sagligini korumaya, b) Bulasici hastaliklarla mücadeleye ve bu hususta her türlü tedbirleri almaya, c) Ülke içindeki hayvan hareketlerine, hayvan maddelerinin sevkine, hayvan ve hayvan maddelerinin ithal ve ihracini saglik açisindan düzenlemeye ve muayeneye, Dair hükümleri kapsar. Madde 3 - Bu Kanunda: a) Bakanlik; Tarim Orman ve Köyisleri Bakanligini, b) Hükümet veteriner hekimi; Tarim Orman ve Köyisleri Bakanliginca bu Kanu nun uygulamasinda görevlendirilen veteriner hekimleri, c) Hastaliktan süpheli; açik ve tam olmayan hastalik belirtisi gösteren hay vanlari, d) Bulasmadan süpheli; hastaligin hiçbir belirtisini göstermemekle beraber, hastaligi almis oldugu kabul olunan hayvanlari, e) Hayvan maddeleri; et, süt, yumurta, bal, deri, yün, yapagi, tiftik, ba girsak, sakatat, tirnak, boynuz, kan, kemik, gübre gibi hayvan maddelerini, Ifade eder. Madde 4 - Bu Kanun hükümlerine tabi ve ihbari mecburi hastaliklar Bakanlikça tespit edilir ve Resmi Gazetede yayimlanir. KANUNLAR, TEMMUZ 1989 (Ek - 4) 6860 IKINCI BÖLÜM Sinirlarda Saglik Zabitasi Hayvan ve hayvan maddelerinin ithal ve ihraç yeri Madde 5 - Yabanci ülkelerle yapilacak her nevi hayvan ve hayvan maddelerinin ithal ve ihraci Bakanlik ile Maliye ve Gümrük Bakanligi tarafindan müstereken tespit edilen gümrük kapilarindan yapilir. Ithal olunacak hayvan ve hayvan maddelerinin muayeneleri Madde 6 - Yurda kara, su ve hava yollariyla ithal olunacak hayvan ve hayvan maddelerinin saglikli olduguna ve menselerinde hastalik bulunmadigina dair resmi veteriner hekim tarafindan çikis yerinde verilmis mense ve saglik raporlarinin ibrazi sarttir. Yurda ithal olunacak hayvanlarin saglik durumuna dair ilk muayeneleri kapi ve limanlarda; kara, su ve hava tasit araçlari içinde son muayeneleri ise gümrük kapilarinda gösterilecek yerlerde hükümet veteriner hekimi tarafindan yapilir. Hastalik bulunmadigi anlasildiktan sonra ithaline izin verilir. Hasta ve hasta liktan süpheli hayvanlar ile hastalik amili tasiyan ve bulasmadan süpheli hayvan maddeleri reddolunur. Hayvan maddelerinin muayenesi ve muayene sonucuna ait islem bunlarin tahaf fuzhane ve gümrük ambarlarina tasinmasindan sonra yapilir; hastalik bulunmadigi takdirde ithaline izin verilir. Mense ve veteriner saglik raporlarinin tanzim sekline ait hususlar yönetme likle belirlenir. Madde 7 - Bu Kanunun 5 inci maddesine göre tespit edilen gümrük kapilarina, mense ülkeden veteriner saglik raporu olmadan getirilen hayvan ve hayvan madde leri ile herhangi bir bulasik hastalikli hayvan reddolunur. Tespit edilen gümrük kapilarina veteriner saglik raporu olmadan getirilen ve reddi mümkün olmayan hayvanlardan hastalikli ve hastaliktan süpheli görülen ler hakkinda bu Kanunun 34 üncü maddesi hükümleri uygulanir. Tespit edilen gümrük kapilarina veteriner saglik raporu olmadan getirilen ve reddi mümkün olmayan hastalik belirtisi göstermeyen hayvanlar sahibi hesabina 21 gün karantinaya alinir. Karantina sonunda saglam bulunanlarin ithaline mü saade edilir. Hastalikli bulunanlar hakkinda bu Kanunun 34 üncü maddesi hüküm leri uygulanir. Tespit edilen gümrük kapilarina veteriner saglik raporu olmadan getirilen ve reddi mümkün olmayan hayvan maddeleri karantinaya alinarak muayeneye tabi tutu lur. Muayene sonucunda hastalik tasimadigi anlasilanlarin ithaline izin verilir. Hastalik tasiyanlar tazminatsiz olarak imha edilir. Tespit edilen gümrük kapilari disinda, hududun herhangi bir yerinden vete riner saglik raporu ile veya veteriner saglik raporu olmadan yurda sokulan hay vanlar ve hayvan maddeleri bulunduklari yerde mahalli mahkeme karari ile müsade re edilerek karantinaya alinir. Karantina sonunda hasta hayvanlar hakkinda bu Kanunun 34 üncü maddesi hükümleri uygulanir. Saglam bulunan hayvanlar ise usulü ne uygun olarak satilmak üzere Maliye ve Gümrük Bakanliginin ilgili mahalli teskilatina teslim olunur. Hastalik amilini tasiyan veya bulasmadan süpheli hay van maddeleri tazminatsiz olarak imha edilir. Muayene sonucu hastalik tasimadigi anlasilan hayvan maddeleri ise usulüne uygun olarak satilmak üzere Maliye ve Gümrük Bakanliginin ilgili mahalli teskilatina teslim olunur. 6861 Hayvan hastaligi bulunan yabanci bir ülkeden bulasmaya vasita olabilecek hayvanlar ile hayvan maddelerinin gümrük kapilarindan ithali hastaligin nevine göre bütün gümrük kapilarindan veya gerekli görülen kismindan yasaklanir. Bu yasaklama hastaligin sönüsü ile karantina süresinin bitiminin bildirilmesinden sonra kaldirilir. Kapatilmis hudut kapilarindan girislerde yapilacak islem Madde 8 - Bulasik hayvan hastaligi dolayisiyla kapatilmis olan hudutlardan, konulan yasaga ragmen memlekete sokulan hayvanlar veya hayvan maddeleri, düzen lenecek ve hazir bulunanlar tarafindan imzalanacak tutanaga istinaden derhal mahalli mahkeme karari ile müsadere olunur. Müsadere olunan hayvanlarda bulasik hastalik arazi görülürse bu Kanunun ilgili hükümlerine göre islem yapilir. Has talik amilini tasiyan veya bulasmadan süpheli hayvan maddeleri hakkinda yapila cak islem yönetmelikte gösterilir. Hastalik belirtisi göstermeyen diger hayvanlar karantinaya alinir. Karantina süresini doldurup bulasik hastalik arazi göstermeyen hayvanlar ile bu hastalik tan salim bulunan hayvan maddeleri usulüne göre satilmak üzere Maliye ve Gümrük Bakanliginin ilgili mahalli teskilatina teslim olunur. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Hastaliklarin Çikisinda Haberlesme Hastalik ihbari Madde 9 - Bir yerde hastalik yahut sebebi belli olmayan hayvan ölümleri gö rülürse bu durumun köylerde hayvan sahipleri,çobanlar, celepler, hayvan bakici lari tarafindan köy muhtarlarina; çiftliklerde çiftlik sahiplerine veya kahya lara; bu ihbari alanlarla gezici sürülerde sürü sahipleri, koruyuculari, çoban lari, serbest veteriner hekim veya serbest veteriner saglik teknisyeni tarafin dan en yakin köy muhtarina, bulunmadigi takdirde jandarma karakoluna; sehir ve kasabalarda ise belediye baskanliklarina veya mahallin mülki amirlerine veya Bakanlik ilçe veya il müdürlügüne veya polis, jandarma veya belediye zabitasina; gemilerde kaptana, kaptanlar gümrük idarelerine; trenlerde istasyon idaresine; sinirlarda gümrük idaresine yazili veya sözlü olarak belge karsiliginda bildi rilmesi zorunludur. Ihbari alanlar derhal mahallin en büyük mülki amirine haber vermekle yükümlüdür. Hastaligin hüküm sürdügü bölgelere yakin yerlerde bir hay vanin hastalanmasi dahi ilgililere haber verilmesini gerektirir. Silahli Kuvvetlerle haberlesme Madde 10 - Silahli Kuvvetlere ait hayvanlarda çikan hastaliklarin mücadelesi ve hastaligin söndürülmesinde yapilacak islemler bu Kanunda gösterilen esaslara göre Silahli Kuvvetlerce yapilir. Hastaligin çikis sekli ve mahiyeti ile alinan tedbirler mülki makamlara bildirilir. Komsu ülkelerdeki hastaliklarin haber verilmesi Madde 11 - Sinir boylarinda görevli idare ve gümrük memurlari ile Silahli Kuvvetler ve zabita teskilati komsu ülkelerde hüküm süren hastaliklar hakkinda alacagi haberleri mahallin en büyük mülki amirine ve mülki amirine ve mülki amirler de en seri sekilde Bakanliga bildirirler. Yabanci ülkelerde bir salgin hayvan hastaligi çiktigi takdirde o ülkelerde Türkiye Cumhuriyeti Devleti adina görevli olan bütün memurlar hastaligi bagli bulunduklari dis temsilciliklere haber vermekle yükümlüdür. Dis temsilcilikler de en seri sekilde durumu Disis leri Bakanligi araciligi ile Bakanliga bildirir. 6862 DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Hastalik Çikisinda Alinacak Genel Tedbirler Geçici kordon Madde 12 - Bu Kanunun 9 ve 10 uncu maddesine göre hastalik haberini alan ma kamlar vakit kaybetmeksizin en yakin Bakanlik ilçe ve il müdürlügüne bildirir. Veteriner hekim gelinceye kadar mahalli idari makamlar, belediye ve ihtiyar he yetleri tarafindan hasta ve saglam hayvanlar ayri ayri muhafaza altina alinarak geçici kordon konulur. Hastalik yerine gidilmesi Madde 13 - Hastalik haberini alan hükümet veteriner hekimi en seri vasita ile hastalik yerine gider. Bu maksat için mülki ve mahalli idare ve zabita ma kamlari gereken kolayligi ve yardimi göstermeye mecburdur. Hastaliga el koyma ve duyurma Madde 14 - Hastalik çikan yerde hükümet veteriner hekimi derhal mahalli hay van saglik zabitasi komisyonunu toplar. Bu komisyon, hastaligin önlenmesi ve söndürülmesi için, hastalik çikis karari düzenler. Bu kararda yazili tedbirler, komisyon tarafindan uygulanir ve hükümet veteriner hekimi tarafindan denetlenir. Hayvan saglik zabitasi komisyonu toplanincaya kadar hükümet veteriner hekimi gerekli gördügü tedbirleri almaya yetkilidir. Alinan tedbirler idare amirleri ve muhtarlar tarafindan mahalli vasitalarla halka ilan ve ilgililere teblig edilmekle birlikte civar illere ve Bakanliga en seri sekilde bildirilir. Mülki amirin yükümlülügü Madde 15 - Hayvan saglik zabitasi komisyonu karari geregince konulan kordon ve karantinanin yürütülmesi ve korunmasi için gerekli tedbirleri almakla o ye rin mülki amiri yükümlüdür. Hastaligin etrafa yayilma tehlikesi ve mahalli za bita ile korunmasi mümkün olmayan hallerde kordonlar Silahli Kuvretlerle takviye edilir. Giris ve çikis yasagi Madde 16 - Hastalikli, hastaliktan veya bulasmadan süpheli hayvanlar ile bunlarin maddelerinin ve bulasmaya vasita olabilecek esyanin kordon altindan veya tecrit edildikleri yerden çikarilmalari yasaktir. Çikarildiklarinda müsa dere ve tecrit olunur. Ayni hastaliga hassas hayvanlarin hastalikli yerlere so kulmasi yasaktir. Bunlardan sadece kesilmek üzere getirilen kasaplik hayvanlarin girmelerine izin verilir. Kordon altindan veya tecrit edildikleri yerden çikarilmasinda zaruret olan lar ve alinacak fenni tedbirler yönetmelikte belirtilir. Biyolojik madde, asi, serum ve ilaç uygulamalari Madde 17 - a) Teshis için kullanilan biyolojik maddelerin uygulamasi hükü met veteriner hekimleri veya Bakanlikça görevlendirilen diger kamu kuruluslarin daki veteriner hekimler ile serbest veteriner hekimler tarafindan yapilir. b) Bu Kanunun 4 üncü maddesine göre tespit edilen hastaliklarin çikisinda mücadele ve tedavi amaciyla asi, serum ve ilaç uygulamasi hükümet veteriner hekimleri, Bakanlikça görevlendirilen diger kamu kuruluslarindaki veteriner hekimler, serbest veteriner hekimler ve bunlarin sorumlulugunda veteriner saglik teknisyenleri tarafindan yapilir. 6863 c) Hastalik tehlikesi görülen yerlerde koruyucu asilama ve ilaçlamalar, Bakanligin verecegi program ve emirlere göre hükümet veteriner hekimleri, ser best veteriner hekimler veya hükümet veteriner hekiminin sorumlulugunda veteri ner saglik teknisyenleri tarafindan yapilir. d) Hayvan sahipleri biyolojik madde, asi, serum ve ilaçlarin uygulanmasina riza göstermeye, lüzumlu araç ve kolayliklari saglamaya mecburdur. e) Hayvan sahiplerince bu Kanunun 4 üncü maddesine göre tespit olunan hasta liklarla diger hayvan hastaliklarina karsi veteriner hekim ve veteriner saglik teknisyeni tarafindan hayvanlara uygulanan asi ve serumlar için Bakanlikça ha zirlanacak yönetmelikte belirtilen esas ve miktarlara göre ücret ödenir. Hayvanlarin imhasi, tecrit ve dezenfeksiyon Madde 18 - Hasta veya hastalarla temasta bulunan hayvanlardan öldürülmesi gerekenler zabita görevlileri tarafindan öldürülür, imha edilir ve buna ait bir tutanak düzenlenir. Bulasmaya vasita olabilecek esya ve maddeler temizlenir ve dezenfekte edi lir. Bunlardan temizlenmesi veya dezenfeksiyonu mümkün olmayanlar yakilir. Te mizlik isi hükümet veteriner hakiminin gözetimi altinda hayvan sahipleri tara findan, dezenfeksiyon ise Bakanligin ilçe veya il müdürlüklerince yapilir. Hastaligin çevreye bulasmasini önlemek için hasta ve hastaliktan süpheli hayvanlarin tecritlerine mahsus ahir ve diger yerler ayrilir. Ölenler veya öldürülenlerin gömülecekleri yerler su, yol veya meskenlerden uzak mahallerde hazirlanir. Bu maksatla belediyeler ve köy ihtiyar heyetleri kendi bölgeleri içinde yukaridaki sartlar altinda tecrithaneler ile hayvan gömülme mahalleri göstermeye mecburdur. Kordon altinda hareket Madde 19 - Kordon altinda bulunan yerlerde hastaliga tutulabilecek hayvan larla bunlarin her türlü maddelerinin toplatilmasi park, pazar, panayir ve ser gilere gönderilmesi ve kordon altindaki sürülerin birbiriyle temas ettirilmesi yasaktir. Kordon içinde kalan park, pazar, panayir, sergi, han, yol, istasyon ve iske leler gibi hayvanlarin geçmesine veya toplanmasina elverisli yerler hastaliga hassas hayvanlar ile maddelerine kapatilir. Bir bölgede hastalik salgin bir hal aldigi zaman o bölgenin iskele, istasyon ve havaalanlari ile genel geçis yollari, hayvan, park, pazar va panayirlari has taligin söndürülmesine kadar ayni hastaliga, hassas hayvanlara kapatilir. Kordonun kaldirilmasi Madde 20 - Kordon altina alinan yerlerde hastaligin ve bulasma tehlikesinin yok oldugu, temizlik ve dezenfeksiyonlarin yapildigi hastalik sönüs raporu ile bildirildikten sonra kordon kaldirilir. Durum valilige, valilikçe de Bakanliga ve civar illere bildirilir. BESINCI BÖLÜM Koruma ve Tedavi Tedbirleri, Yurt Içinde Hayvan ve Hayvan Maddelerinin Nakli ve Ticareti Koruyucu ve tedavi edici Maddelerin yapim ve kontrolü Madde 21 - Hayvan hastaliklarina karsi kullanilan asi, serum ve biyolojik maddeler, Bakanligin izniyle gerçek ve tüzelkisilere ait enstitü, laboratuvar ve tesislerde imal edilebilir. 6864 Hayvan hastaliklarinda kullanilmak amaciyla yurt içinde imal edilen veya Bakanlik izni ile yurt disindan ithal olunan asi; serum, biyolojik madde ve ben zerlerinin kontrolu yönetmelik esaslarina göre Bakanlikça yapilir ve yaptirilir. Yapimina ve kullanilmasina ruhsat verilen asi, serum, kimyasal ve biyolojik maddeler ile veteriner müstahzarlardan yararli olmadiklari, istenilen sartlarda hazirlanmadiklari, zararli olduklari ve beyannamesindeki esaslara uyulmadan pi yasada satildiklari tespit edilenlere el konulur. Ayni seri numaralilarin kul lanma ve satislari Bakanlikça yasak edilir. Bu Kanunun 52 nci maddesine göre ruhsatlari iptal edilenlere ayni isim altinda tekrar ruhsat verilmez. Yurt içinde hayvan ve hayvan maddelerinin nakli Madde 22 - Zati ihtiyaçlara mahsus veya mahalli pazarlara götürülen hayvan maddeleri hariç, hayvan ve hayvan maddelerinin memleket içinde nakli köylerde muhtar, sehir ve kasabalarda belediyeler tarafindan verilecek mense sahadetna meleri ile yapilir. Mense sahadetnamesiz veya veteriner saglik raporu olmadan nakledilecek hayvan ve hayvan maddelerinin nevi, miktari ve esaslari yönetmelik te belirtilir. Ilçelerden, baska il ve ilçelere yapilacak hayvan ve hayvan maddelerinin naklinde, menseine en yakin yerdeki Bakanlik il veya ilçe müdürlügüne basvuru larak mense sahadetnamesinin veteriner saglik raporuna çevrilmesi ve nakliyat sirasinda bu raporlarin bulundurulmasi mecburidir. Mense sahadetnamesi ve veteriner saglik raporlarinin tanzimi ile ilgili hu suslar yönetmelikte belirtilir. Mense sahadetnamesiz ve veteriner saglik raporsuz hayvan ve hayvan madde lerinin nakledilmesi ve bu durumun 23 üncü maddede belirtilen görevliler tara findan tespiti halinde; hayvanlar alikonularak, hükümet veteriner hekimi tara findan derhal müsahede altina alinir ve hayvanlarin menseinde hastalik olup olmadigi arastirilir. Bu arastirmadan bir sonuç alinamaz ve 21 gün sürecek mü sahade sonunda hayvanlarin hastaliksiz oldugu anlasilirsa veteriner saglik ra poru verilerek serbest birakilir. Menseinde hastalik bulunmadigi anlasilan hay van maddelerine de veteriner saglik raporu verilerek serbest birakilir. Hastalikli bulunan hayvan ve hayvan maddeleri hakkinda yapilacak islem yö netmelikte gösterilir. Veteriner saglik raporu almak için hayvan ve hayvan maddelerinin sahipleri tarafindan il ve ilçe hayvan saglik zabitasi komisyonlarinca tespit edilmis olan yerlerin disinda yapilacak muayene istekleri, tasit araçlarinin mal sahiplerince temini suretiyle yerine getirilir. Görevlilerin yükümlülügü Madde 23 - Polis, jandarma, belediye zabita memurlari ile iskele ve liman memurlari, köy muhtarlari, koruma bekçileri, köy ve mahalle bekçileri görevli bulunduklari bölgelerde hertürlü hayvan ve hayvan maddelerinin mense sahadetna mesi veya veteriner saglik raporunu aramakla ve mense sahadetnamesiz veya rapor suz olanlari alikoyarak en yakin mülki idare amirine bildirmekle yükümlüdür. Hayvan alim ve satimlari Madde 24 - Sehir ve kasabalarda hayvan alim ve satimlarinin hayvan park, pazar veya panayirlarinda yapilmasi mecburidir. Kurbanlik hayvan alim ve satimlari bu madde hükmüne tabi degildir. 6865 Teshir için fuar ve sergilere getirilen hayvanlarin mense sahadetnamesi veya veteriner saglik raporunun bulunmasi ve bu yerlerde hayvanlarin devamli surette saglik kontrolü altinda tutulmasi sarttir. Hayvan panayirlarinin açilis zamani ve süresi için açilisindan en az 20 gün önce Bakanliga bildirerek izin alinir. Hayvan toplama izni Madde 25 - Bulasik hastalik nedeniyle Bakanlikça hassas bölge ilan edilen yerlerde, mahallin en büyük mülki amirinden izin belgesi alinmadan hayvan top lanmasi ve nakli yasaktir. Hayvan sürülerinin hareketi Madde 26 - Her nevi hayvan sürülerinin yurt içindeki hareketleri Bakanlikça düzenlenir. Hayvanla nakliyecilik yapanlar Madde 27 - Hayvanla nakliyecilik yapanlar mahalli belediyelerden ruhsat al mak mecburiyetindedir. Ruhsatnamelerle ilgili hususlari yönetmelikte belirtilir. Hayvanlarin hastalikli yerlerden geçirilmesi Madde 28 - Mahalli hayvan saglik zabitasi komisyonlarinca hastalikli oldugu ilan edilen yerlerden o hastaliga hassas hayvanlarin mense sahadetnamesi ve ve teriner saglik raporu olsa bile geçirilmeleri yasaktir. Ancak hastalikli yerler den hayyanlarin özel tertibatli araçlarla transit olarak geçirilmelerine müsaade edilebilir. Nakil araçlarinin dezenfeksiyonu Madde 29 - Hayvanlari veya hayvan maddelerini nakleden her türlü aracin na kil sonunda sahipleri tarafindan temizlenmesi ve dezenfekte edilmesi mecburidir. Temizlik, dezenfeksiyon ve bunlarin kontrolü ile ilgili islemler yönetmelikte belirtilir. ALTINCI BÖLÜM Hastaliklarla Mücadele ve Denetim Mahalli idarelerin yükümlülügü Madde 30 - Il özel idareleri ve belediyeler hayvan hastaliklari ile mücadele için mali imkanlarini ve hayvan varligini gözönüne alarak bütçelerine yeterli miktarda ödenek koymak ve mücadeleye katilmakla yükümlüdür. Hayvan Sagligi Danisma Kurulu Madde 31 - Hayvan hastaliklari ile ilgili hususlarda Bakanlikça verilen ko nulari inceleyerek görüs bildirmeye, gerektiginde veteriner hekimligin icrasina iliskin hizmet konulari ile hayvan hareket ve nakillerini düzenleme ve her türlü hayvan maddeleri ile ürünlerinin muayene ve denetimi konularinda görüs belirtmek üzere Tarim Orman ve Köyisleri Bakaninin veya Müstesarinin baskanliginda Bakan likça seçilecek üyelerden olusan "Hayvan Sagligi Danisma Kurulu" kurulabilir. Bu kurulun teskili ile çalisma usul ve esaslari, Bakanlik talimati ile düzenlenir. Hayvan saglik zabitasi komisyonlari Madde 32 - Il, ilçe ve köylerde kurulacak hayvan saglik zabitasi komisyonla rinin kurulus, görev ve çalisma esaslari yönetmelikle belirtilir. Komisyonlarin aldigi kararlarin uygulanmasi ile ilgili hususlar hükümet ve teriner hekimlerince denetlenir. 6866 YEDINCI BÖLÜM Kesilecek Hayvanlar ile Etlerin ve Hayvan Maddelerinin Muayeneleri Hayvan kesimi Madde 33 - Ticari amaçla kasaplik hayvan kesimleri mezbaha, et kombinasi veya kapali hayvan kesim yerlerinde yapilir. Bu yerlere gelecek hayvanlarin men se sahadetnamesi veya veteriner saglik raporu bulunmasi sarttir. Hayvanlar, ke simden önce ve kesimden sonra veteriner hekim tarafindan muayene edilir. Hayvanlarin kesim sartlari, kesim öncesi ve sonrasi muayeneleri ve mecburi kesimlerle ilgili hususlar Bakanlikça yönetmelikle düzenlenir. Mezbaha ve kombinalarda kesilecek hayvan ve hayvan maddelerinin muayeneleri veteriner hekimi tarafindan yapilir. Mezbaha, et kombinalari ve kesim yerlerinin saglik sartlarina uygunlugu Bakanligin denetimine tabidir. Köylerde zati ihtiyaç ve köy tüketimi için yapilacak kesimler ile kurbanlik hayvanlar bu madde hükümlerine tabi degildir. IKINCI KISIM Özel Hükümler BIRINCI BÖLÜM Sinirlarda Saglik Zabitasi ve Karantina Tedbirleri Önemli hastaliklarda alinacak tedbirler Madde 34 - Yabanci ülkelerden yurdumuza gelen ve geri çevrilmesi mümkün olmayan hayvanlarda: a) Sigir vebasi, at vebasi, mavidil, domuz vebasi, salmonollosis ve tavuk vebasi hastaliklarindan biri tespit edildigi takdirde, hasta, hastaliktan süphe li ve bunlarla temas eden hassas hayvanlar tazminatsiz olarak öldürülür ve imha edilir. Bu hastaliklarin bulasmasina vasita olabilecek digar hayvanlarin ise, karantina süresi sonunda tazminat verilmeden sahipleri hesabina kestirilerek etlerinin tüketimine ve satisina müsaade olunur. b) Sap, çiçek, kuduz, sarbon, yanikara ve uyuz hastaliklardan birine tutul mus olanlar ile hastaliktan süpheliler tazminatsiz olarak öldürülür ve imha edi lir. Bulasmadan süpheliler, sahipleri hesabina karantinaya alinarak memleket içinde saglik zabitasi hükümlerine tabi tutulur. c) Sigirlarda verem, sigir, koyun, keçi ve domuz brusellozlari ile tektir naklilarda ruam ve durin hastaligi görülenler veya serolojik ve allerjik test lerle bu hastaliklarin mevcudiyeti tespit olunanlar tazminatsiz öldürülür ve imha edilir. d) Haber verilmesi ve mücadelesi mecburi hastaliklar arasinda ismi geçmedigi halde mahiyeti itibariyle salgin niteligindeki herhangi bir hastaliga tutuldugu tespit edilen hayvanlar hakkinda Bakanlikça gerekli tedbirler alinir. (a), (b) ve (c) bendlerinde belirtilen hastaliklar disinda kalan hastaliklar için uygulanacak islemler Bakanlikça düzenlenir. IKINCI BÖLÜM Yurt Içinde Saglik Zabitasi ve Karantina Tedbirleri Sap, sigir vebasi, at vebasi ve mavidil hastaliklarinda alinacak tedbirler Madde 35 - Yurtiçinde sigir vebasi, sap, at vebasi, mavidil hastaliklarindan birinin çikisi halinde hastalar ile, hastaliktan ve bulasmadan süpheliler Bakan likça belirlenecek itlaf, tecrit, asilama, serumlama veya diger uygulamalara tabi tutulur. 6867 Kuduz hastaliginda alinacak tedbirler Madde 36 - Kuduza yakalanan hayvan tazminatsiz öldürülür ve imha edilir. Kuduz hayvanlar tarafindan isirilan veya kuduzdan süpheli hayvanlar da tazminatsiz öldürülür ve imha edilir, ancak bu hayvanlarin öldürülmesine sahipleri muvafakat etmezlerse masraflari kendilerine ait olmak üzere müsahade altinda tutulabilir. Kuduz çikan yerlerde kedi ve köpeklerin, sahipleri tarafindan muhafaza altina alinmasi zorunludur. Sahipsiz ve basibos kedi ve köpekler sehir ve kasabalarda belediye, köylerde köy ihtiyar heyetleri tarafindan tazminatsiz öldürülür ve imha edilir. Bu hususta gerektiginde mahalli zabitadan yardim istenir. Kuduz hastaligi ile mücadelede ilgili bakanliklarla yapilacak müsterek çalisma esaslari Bakanlikça tespit edilir. Tüberküloz, bruselloz ve ruam hastaliklarinda alinacak tedbirler Madde 37 - Sigirlarda tüberküloz ve bruselloza ve tek tirnaklilarda ruama yakalandigi tespit edilen hayvanlar tazminatli olarak kestirilir, öldürülür veya imha edilir. Ticari amaçla sütçülük yapan yerlerdeki ineklerin tüberküloz testine, bruselloz yönünden de muayeneye tabi tutulmalari mecburidir. Madde 38- Ihbari ve mücadelesi mecburi hastaliklarin kordon müddetleri yönetmelikte gösterilir. Hastalik bölgesine giris ve çikis Madde 39 - Bu Kanunun 4 üncü maddesine göre tespit edilen hastaliklarin çiktigi yerlerde hastaligin gerektirdigi sartlara göre hasta, hastalik ve bulasmadan süpheli hayvanlar hakkinda gerekli kanuni islemler yapilmakla beraber, her nevi hayvan, hayvan maddeleri ve bulasmaya sebep olabilecek kaba yemlerin nakli, karantinanin devami süresince hastalik bölgesine bulasmaya duyarli veya hastaligi tasiyacak diger hayvanlarin sokulmasi yasaktir. Madde 40 - Bu Kanunun 4 üncü maddesine göre tespit edilen hastaliklarla sinirlarda ve yurt içinde yapilacak mücadele esaslari yönetmelikte belirtilir. ÜÇÜNCÜ KISIM Müsterek Hükümler BIRINCI BÖLÜM Tazminat Tazminat verilecek hastaliklar Madde 41 - (Degisik: 27/12/1993-3951/1 md.) Bu Kanun hükümlerine göre ruam, sigir tüberkülozu, sigir brusellozu, sigir vebasi, at vebasi ve sap hastaliklarindan dolayi öldürülen veya kestirilen hayvanlarin sahiplerine, Bakanlik bütçesinden asagida belirtilen miktarlarda tazminat verilir. a) Ruam hastaliginda, hastaligin açik belirtisini göstermesi sebebiyle öldürülen hayvanlar için takdir edilecek kiymetlerin yarisi, b) Ruam, sigir tüberkülozu ve sigir brusellozu hastaliklarinda, hastaligin açik belirtisini göstermeyip yapilacak testlere göre teshis konularak öldürülen veya kestirilen hayvanlarin takdir olunacak kiymetlerinin dörtte üçü, c) Sigir vebasi ve at vebasi hastaliklardinda, hastaligin açik belirtisini göstermesi sebebiyle veya laboratuvar muayenesi sonunda teshis konularak öldürülen hayvanlar için takdir edilecek kiymetlerin tamami, d) Sap hastaliginda, Bakanlikça her yil tespit ve ilan edilen mücadele bölgelerinde hastaligin açik belirtisini gösteren ve laboratuvarda hastaligin varligi ve tipi tespit edildikten sonra öldürülen veya kestirilen hayvanlarin takdir edilecek kiymetlerinin tamami, Ihbari zorunlu olan hastaliklardan birine karsi koruma maksadiyla Hükümet veteriner hekimi ve Bakanlikça grevlendirilen veteriner hekim tarafindan yapi lan asi, serum ve ilaç uygulamalari sebebiyle öldükleri otopsi ve laboratuvar muayeneleri ile tespit edilen hayvanlarin takdir edilecek kiymetlerinin tamami ödenir. Bu maddeye ait uygulama esas ve usulleri yönetmelikle belirlenir. Yukaridaki hallerde, hayvanlarin sarf ve tüketimi mümkün olan et, deri ve diger kisimlarinin bedelleri, rayiç bedel üzerinden kiymet takdir edilerek hayvan sahibine birakilir ve bedeli hak ettigi tazminattan düsülür. KANUNLAR, KASIM 1994 (Ek-19) 6868 Tazminat verilmeyecek haller Madde 42 - Resmi kurumlarla belediyelere ait veya sahipleri tarafindan has taliklari haber verilmemis veya hastalikli olduklari bilinerek satin alinmis hayvanlarla mense sahadetnamesiz veya veteriner saglik raporu olmadan sevk olu nan ve ilan edildigi halde asi ve ilaç tatbik ettirmeyen hayvan sahiplerine taz minat verilmez. Kiymet takdiri Madde 43 - 41 inci maddede yazili hallerde hayvanlarin kiymet takdiri; biri Kanunun 32 nci maddesi uyarinca kurulan komisyonun, digeri hayvan sahibinin gösterecegi bilirkisi ve hükümet veteriner hekiminin istirakiyle üç kisilik bir heyet tarafindan mahalli rayice göre yapilir. IKINCI BÖLÜM Ceza Hükümleri Madde 44 - Bu Kanunun 5 inci maddesine göre tespit edilmis olan gümrük kapi larindan baska yerlerden hayvan veya hayvan maddelerini ithal veya ihraç eden ler veya transit geçirenler salgin hayvan hastaligi sebebi ile gümrük kapilarin dan veya hududun tamamindan yurda sokulmasi yasaklanan hayvan veya hayvan mad delerini ithal veya transit geçirenler ile ithal, ihraç ve transit islemleri nedeniyle karantina veya muayene yerlerine alinmis hayvanlar veya elkonulmus hayvan maddelerini kaçiranlar, veteriner saglik raporu olsun veya olmasin fiil leri daha agir bir cezayi gerektirmedigi takdirde üç aydan bir yila kadar hapis ve ikiyüz bin liradan iki milyon liraya kadar agir para cezasi ile cezalandiri lir. Madde 45 - Bu Kanunun 6 nci ve 22 nci maddelerinde yazili mense sahadetname si veya veteriner saglik raporlarini sahte olarak düzenleyenler veya gerçek bir mense sahadetnamesi yahut veteriner saglik raporu üzerinde tahrifat yapanlar veya bu evraki bilerek kullananlar ile hayvan veya hayvan maddelerini ihtiva eden vasita veya kaplara konmus olan isaret veya damgalari menfaat kasti ile degistirenler, fiilleri daha agir bir cezayi gerektirmedigi takdirde iki aydan sekiz aya kadar hapis cezasi ile cezalandirilir. Gerçege uygun olmayan mense sahadetnamesi veya veteriner saglik raporu veren memurlar ve hastalikli hayvanlarla hayvan maddeleri için hastalikli olduklarini bilerek mense sahadetnamesi veya veteriner saglik raporu düzenleyen veya veren memurlar, fiilleri daha agir bir cezayi gerektirmedigi takdirde dört aydan bir yila kadar hapis cezasi ile cezalandirilir. Madde 46 - Hastalikli, hastaliktan veya bulasmadan süpheli hayvan veya hay van maddelerini yahut bulasmaya vasita olabilecek esya ve maddeleri her ne su retle olursa olsun kordon altina alinan yerler ile önceden tespit ve ilan edil mis bulunan yasak bölgeler disina çikaranlar, bu suretle çikarilmis hayvan veya hayvan maddelerini satanlar, baskalarina devredenler veya bu islere vasita olan lar, bu yerlere hayvan veya hayvan maddelerini sokanlar, hayvan veya hayvan mad 6869 delerini tecrit veya muhafaza altina alindiklari yerler disina çikaranlar ile öldürülmüs veya imha edilmis hayvan veya hayvan maddelerini gömüldükleri yerler den çikaranlar iki aydan alti aya kadar hapis ve otuzbin liradan üçyüz bin lira ya kadar agir para cezasi ile cezalandirilir. Yukaridaki fikrada yazili hayvan veya hayvan maddelerini tasiyan nakil va sitalarini kullananlar hakkinda da ayri ceza hükmolunur. Madde 47 - Bu Kanunun 22 nci maddesinin birinci fikrasi ile 24 üncü madde sinin ikinci fikrasi hükümleri sakli kalmak sartiyla hayvan park, pazar ve pana yirlarindan baska yerlerde canli hayvan satanlar veya mense sahadetnamesi yahut saglik raporu olmadan hayvan veya hayvan maddelerini hayvan park, pazar ve pana yirlarina, kombinalara, mezbahalara, kesim yerlerine ve sergilere getirenler ile hayvan veya hayvan maddelerini yurt içinde bir yerden diger yere nakledenler yirmibin liradan ikiyüz bin liraya kadar agir para cezasi ile cezalandirilir. Madde 48 - Kordon altina alinan bölgeyi belli etmek için konulari isaret, levha ve benzerlerini tahrip edenler veya yerlerini degistirenler onbin liradan ellibin liraya kadar agir para cezasi ile cezalandirilir. Madde 49 - Bu Kanuna göre bulasici hayvan hastaligini veya sebebi belli olmayan hayvan ölümlerini ihbarla yükümlü olup da geçerli bir özürü olmaksizin 48 saat içinde 9 uncu maddede yazili görevlilere bildirmeyenler fiilleri daha agir bir cezayi gerektirmiyorsa onbin liradan ellibin liraya kadar agir para cezasi ile cezalandirilir. Bu Kanunun 13 üncü maddesi hükmüne geçerli bir özürü olmaksizin uymayan hükümet veteriner hekimi ile ayni maddede yazili makam ve kuruluslarin görevli memurlari fiilleri daha agir bir cezayi gerektirmiyorsa otuzbin liradan üçyüz bin liraya kadar agir para cezasiyla cezalandirilir. Madde 50 - Kuduz hastaligi çiktigi ilan olunan yerlerde köpek ve kedilerini muhafaza altina almayanlar besbin liradan ellibin liraya kadar agir para cezasi ile cezalandirilir. Madde 51 - Mahallinde mutat vasitalarla ilan edilmis olmasina ragmen bu Kanunun 4 üncü maddesine göre tespit olunan hastaliklara karsi hayvanlarini asi lamak veya ilaçlamak üzere mahalline giden görevli memura hayvanlarini asilat mayan, ilaçlatmayan veya bu Kanuna göre muayene ve teste tabi tutulmasi gerekli hayvanlari muayene ve teste tabi tutturmayan hayvan sahipleriyle bunlarin yok lugunda hayvanlarin bakim ve gözetimi ile ugrasanlar onbin liradan ellibin lira ya kadar agir para cezasi ile cezalandirilir. Asi tatbikini gerektiren hastalik; sap, sigir vebasi, at vebasi ve mavidil hastaliklarindan biri ise fail hakkinda yukaridaki fikrada yazili cezalar iki misli artirilarak hükmolunur. Madde 52 - Hayvan sagligini korumada kullanilan asi, serum, biyolojik madde, veteriner müstahzarlarin tahlilleri sonucunda bilesimlerinde bulunan maddelerin saf olmadigi veya kodekse uygun bulunmadigi veya ruhsat almak için verilmis formüle uymadigi veya teshis, tedavi, koruma niteliklerini azaltacak sekilde etkili maddelerin noksan oldugu tespit edildigi takdirde bunlari imal ve ihzar edenler sagladiklari menfaatin bes mislinden az olmamak üzere agir para cezasi ile cezalandirilir. Ancak bu ceza ikiyüzbin liradan asagi olamaz. Bunlari bile rek satisa arz edenler veya satanlar ellibin liradan yüzbin liraya kadar agir para cezasi ile cezalandirilir. 6870 Yukaridaki fiillerin tekerrürü halinde asi, serum , biyolojik madde ve müs tahzarin ruhsati iptal edilir ve verilecek ceza bir misli artirilir. Bahis konusu maddelere mahkeme karari ile el konularak imha edilir. Madde 53 - Bakanliktan izin almadan hayvan sagligini korumada kullanilan her nevi asi, serum ve biyolojik maddelerle veteriner müstahzarlari imal ve ihzar edenler üç aydan bir yila kadar hapis ve bir milyon liradan on milyon liraya ka dar agir para cezasi ile cezalandirilir. Bunlari satan veya satisa arz edenler yüzbin liradan bir milyon liraya kadar agir para cezasi ile cezalandirilir. Ba his konusu maddelere mahkeme karari ile el konularak imha edilir. Teshis, tedavi veya asi üretimi amaci ile canli veya zayiflatilmis mikro organizmalar ve benzeri maddelerden ithali Bakanligin iznine tabi olanlari izin siz yurda sokanlar hakkinda 1918 sayili Kaçakçiligin Men ve Takibine Dair Kanun hükümleri uygulanir. Madde 54 - Asi, serum, biyolojik madde ve veteriner müstahzarlari taklit ederek teshis, tedavi ve koruma vasiflarini azaltacak veya kaybedecek surette imal veya ihzar edenler üç aydan bir yila kadar hapis ve ikiyüzbin liradan iki milyon liraya kadar agir para cezasi ile cezalandirilir. Bunlari bilerek satisa arz eden veya satanlar yüzbin liradan bir milyon liraya kadar agir para cezasi ile cezalandirilir. Madde 55 - Bu Kanunda gösterilen istisnalar disinda kombina, mezbaha ve hay van kesimi yerlerinden baska yerlerde ticari amaçla hayvan kesen veya kestiren ler, bu sekilde kesilmis hayvanlara ait etleri satanlar veya satisa arz edenler onbin liradan yüzbin liraya kadar agir para cezasi ile cezalandirilir. Madde 56 - Bu Kanunda yazili yasak fiiller hakkinda yetkili memurlar tara findan tanzim olunacak zabit varakalari aksi sabit oluncaya kadar geçerlidir. DÖRDÜNCÜ KISIM Uluslararasi Anlasma Hükümleri Madde 57 - Hayvan ve hayvan maddelerinin ithal ve ihracinda bu Kanunun 4 üncü maddesine göre tespit olunan hastaliklardan baska hastaliklarin tespiti halinde yabanci devletlerle yapilmis olan anlasma hükümleri uygulanir. Yönetmelik Madde 58 - Bu Kanunun uygulama esas ve usulleri yayimi tarihinden itibaren alti ay içinde Bakanlar Kurulu karari ile yürürlüge konulacak bir yönetmelikle düzenlenir. Yürürlükten kaldirilan kanunlar Madde 59 - 3/5/1928 tarih ve 1234 sayili Hayvanlarin Saglik Zabitasi Hakkin da Kanun ile bu Kanunun ek ve degisiklikleri yürürlükten kaldirilmistir. Geçici Madde 1 - (8/5/1986 - 3285 sayili Kanunun kendi numarasiz Geçici mad desi hükmü olup teselsül için numaralandirilmistir.) Bu Kanun uyarinca çikarilacak yönetmelik yürürlüge girinceye kadar 17 Eylül 1931 tarih ve 11656 sayili Hayvan Saglik Zabitasi Nizamnamesi ve eklerinin bu Kanuna aykiri olmayan hükümleri uygulanir. Yürürlük Madde 60 - Bu Kanun hükümleri yayimi tarihinde yürürlüge girer. Yürütme Madde 61 - Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür. 6870-1 3285 SAYILI KANUNA EK VE DEGISIKLIK GETIREN MEVZUATIN YÜRÜRLÜGE GIRIS TARIHINI GÖSTERIR LISTE Kanun Yürürlüge No. Farkli tarihte yürürlüge giren maddeler giris tarihi -------------------------------------------- 3951 ----- 30/12/1993 KANUNLAR, SUBAT 1994 (Ek-19)