Law No. 308 on registration, control and certification of seeds

3753 TOHUMLUKLARIN TESCIL, KONTROL VE SERTIFIKASYONU HAKKINDA KANUN Kanun Numarasi : 308 Kabul Tarihi : 21/8/1963 Yayimlandigi R Gazete : Tarih : 29/8/1963 Sayi: 11493 Yayimlandigi Düstur : Tertip: 5 Cilt: 2 Sayfa: 1893 * * * Bu Kanun ile ilgili olarak Bakanlar Kurulu Karari ile yürürlüge giren yönetmelik için, "Yönetmelikler Külliyati" nin kanunlara göre düzenlenen nümerik fihristine bakiniz. * * * BÖLÜM I Kanunun Konusu ve Amaci Madde 1 - Bu kanun ile, tarla ve bahçe mahsulleri, sebze ve yem bitkileri tohumluklarinin çesit safiyetini devam ettirmek, fiziksel vasiflarini muhafaza etmek ve dolayisiyle çiftçilere garantili ve niteligi daha yüksek tohumluk sag lamaktir. Madde 2 - Memleket içinde yetistirilen, satilan, dagitilan, ithal ve ihraç edilen tohumluklar Tarim Bakanligi ve Tarim Bakanliginca görevlendirilecek te sekküller tarafindan tescil, kontrol ve sertifiye edilir ve bunlara gerekli ser tifikalari verilir. Madde 3 - Tohumluk yetistiren, satan, dagitan, ithal ve ihraç eden bütün özel ve tüzel kisiler ve tüzel kisiligi haiz olmasa dahi, Devlete, katma ve özel bütçeli dairelere, belediyelere ve iktisadi Devlet tesekküllerine ait isletme ve kurumlar bu kanun hükümleri dahilinde Tarim Bakanliginin teftis ve denetlemesine tabidir. Madde 4 - Memleket içinde yetistirilen, dagitilan, satilan, ithal ve ihraç edilen tohumluklardan hangilerinin bu kanuna tabi tutulacagi Tarim Bakanliginca her yil tesbit ve Resmi Gazete'de ilan olunur. 3754 BÖLÜM II Tarifler ve Esaslar Madde 5 - Bu kanunda yazili deyimlerden; a) Tescil: Islah edilmis çesitlerle köy çesitlerinin morfolojik, biyolojik ve tarimsal niteliklerinin tarla denemeleri ve laboratuvar analizleriyle belir-tilmesi mevcutlardan farkli ve yeni çesit oldugu tesbit edilerek bir kütüge kay-dedilmesi, b) Tohumluk kontrolü: Tohumluklarin fiziksel ve biyolojik durumlarinin tesbit edilmesi, c) Sertifikasyon: Tohumluklarin genetik, fiziksel ve biyolojik durumlarinin tesbit edilmesi, d) Vejetatif üreme: Cinsel olmiyan üreme, çelik, yumru, kök, sogan ve saire gibi bitki kisimlariyle olan üreme, e) Jeneratif üreme: Cinsel olan üreme, döllenme neticesi meydana gelmis embriyoyu tasiyan tohumlu üreme, f) Morfolojik nitelikler: Bitkilerin ve tohumlugun dis görünüsüne ait nitelikleri, g) Biyolojik nitelikler: Tohumlugun çimlenmesi ve çimlenmesini takip eden safhalariyle bitkilerin büyüme ve gelismeleri, h) Çesit safiyeti: Tohumlugun sahip oldugu genotipten farkli olan çesitlerin nispeti, i) Fiziksel safiyet: Tohumlugun saf tohumluk ve yabanci madde olarak tesbit edilen nispetleri, j) Saf tohumluk: Yabanci maddeleri ayrilmis ayni bitki cinsine ait jeneratif veya vejetatif üreme kisimlari, k) Yabanci madde: Saf tohumluktan baska içinde bulunan diger mahsul ve zararli bitki tohumlari ile canli ve cansiz her türlü maddeler, l) Tohum: Bitkilerin jeneratif kismi olup döllenme sonucu meydana gelen ve embriyoyu tasiyan üreme kisimlari, m) Tohumluk: Bitkilerin üretilmesinde kullanilan vejetatif ve jeneratif kisimlari, n) Sertifikali tohumluk: Tescil edilmis çesitlerin tarla ve laboratuvar mua yeneleri yapilarak, yönetmeligindeki standartlarina uygunlugu belirtilen amba lajlanmis, etiketlenmis ve lüzumu halinde mühürlenmis tohumluklar, o) Kontrollü tohumluk: Tarla muayenesi yapilmaksizin yönetmeliginde kayitli standartlarina göre yalniz laboratuvar muayeneleriyle nitelikleri tayin ve tesbit edilen tohumluklar, p) Islah edilmis çesit: Genetik, morfolojik, biyolojik ve tarimsal nitelik leri belirtilmis ve tescil edilmis çesitler, r) Islah edilmis tohumluk: "p" fikrasinda yazili çesitlerin tohumluklari, s) Köy çesidi: Islah edilmemis olmakla beraber özellikleri Tarim Bakanligin ca kabul ve tescil olunmus, uzun yillardan beri taninmis ve isim yapmis çesitler, s) (Ek:23/2/1994 - 3976/1 md.)Yeni çesit:Koruma hakkinin verilecegi çesidin islahçisinin izni ile ticari olarak ülkemizde hiç kullanilmamis olmasi,baska bir ülkede kullanilmis ise kullanildigi sürenin 4 yildan az bulunmasi, t) (Ek:23/2/1994 - 3976/1 md.)Mütecanis çesit:Yeni çesidi olusturan bitkile rin çok küçük sapmalar disinda,görülebilir özellikleri açisindan birbirlerinden farksiz olmalari, u) (Ek:23/2/1994 - 3976/1 md.) Durulmus Çesit: Yeni çesidin üreme dönemle rinden sonra da özelliklerinin degismemesi, Anlasilir. BÖLÜM III Tescil Madde 6 - Islah edilmis çesitlerle köy çesitleri, morfolojik, biyolojik ve tarimsal nitelikleri belirtilerek Tarim Bakanliginca Yönetmelik esaslari dahi linde kütüge kaydedilmek suretiyle tescil olunur. 3755 Yabanci memleketlerde o memleketin kendi mevzuati dahilinde islah ve tescil edilmis çesitler, memleketimizde adaptasyon denemeleri yapilmak ve bunlarin ekonomik ve tarimsal degeri Tarim Bakanliginca belirtilerek kendi isimleriyle tescil olunur. (Ek:23/2/1994-3976/2md.) Bitki islahi üzerinde çalisan gerçek ve tüzelkisilerle kamu kuruluslarinin yurt içinde veya yurt disinda islah sonucu elde ettikleri yeni,mütecanis ve durulmus oldugu tescil denemeleri ile tespit edilen çesit,tescil edilerek ko rumaya alinir.Korunan çesitle ilgili çesit koruma hakki,çesidi islah eden kisi veya kuruluslara veya bunlarin kanuni mirasçilarina verilir.Çesit koruma hakkina sahip kisi veya kuruluslarin izni olmadan,o çesidin tohumluklarini ticari amaçla hiç bir kisi veya kurulus çogaltip pazarlayamaz.Yeni bitki çesitlerinin korunma si ile ilgili esaslar yönetmelikle düzenlenir. BÖLÜM IV Sertifikali ve Kontrol Edilmis Tohumluklar Madde 7 - 6 nci madde geregince tescil edilmis bulunan çesitlerden Yönetmeligine göre sinif ve kademelere ayrilmak suretiyle yetistirilen ve üretilen tohumluklara sertifika verilir. Madde 8 - Yetistirici, alici veya satici tarafindan müracaat edildigi takdirde tohumlugun laboratuvar muayeneleri yapilir ve standartlarina uygunlugunun tesbiti halinde kontrol edilmis tohumluk raporu verilir. Madde 9 - Gerekli muayeneleri yapilmis ve standartlarina uygunlugu tesbit edilmis tohumluklar Yönetmeliginde gösterilen sekillere uygun ve lüzumu halinde mühürlü ambalajlar içinde piyasaya arz edilir. Hangi tohumluklarin ambalajlari nin açilarak perakende satisa arz edileceginin tayinine Tarim Bakanligi yetkilidir. Madde 10 - Sertifikali tohumluklari yetistirecek ve satisa arz edecek özel ve tüzel kisiler ve tüzel kisiligi haiz olmasa dahi Devlete, katma ve özel bütçeli dairelerle belediyelere ve iktisadi devlet tesekküllerine ait isletme ve kurumlarda aranacak nitelikler yönetmeliginde belirtilir. BÖLÜM V Tohumluklarin Ithal ve Ihraci Madde 11 - Ithal ve ihraç edilen tohumluklarin kontrola tabi tutulmasi ve Tarim Bakanligindan ithal ve ihraç müsaadesi alinmasi mecburidir. Bu kabil tohumluklarin asgari vasif ve standartlari Tarim Bakanliginca tesbit ve Resmi Gazete'de ilan olunur. Islah çalismalarinda kullanilmak üzere getirilecek tohumluk nümunelerini bu madde hükmünden istisna etmeye ve bu nümunelerin miktarini tayine Tarim Bakanligi yetkilidir. BÖLÜM VI Alinacak Ücret Madde 12 - Tohumluklarin tarla ve laboratuvar muayeneleri için ücret alinmasina kanunun yürürlüge girdigi tarihten itibaren bes sene sonra baslanir. Ücret tesbitine Tarim Bakanligi yetkili olup bu husus ayrica Resmi Gazete'de yayinlanir ve ilan olunur. BÖLÜM VII Ceza Hükümleri Madde 13 - Tarim Bakanliginca muayene edilmemis ve müsaadesi verilmemis tohumluklari ithal ve ihraç edenler 1.000 liradan 6.000 liraya kadar agir para cezasiyle cezalandirilir. Ayrica Bakanligin vazifeli teskilatinca zaptolunan tohumluklarin müsaderesine de mahkemelerce karar verilir. Bu kabil suçlar müstacel mevaddan sayilir. 3756 Madde 14 - 4 üncü madde geregince bu kanuna tabi tutulup Resmi Gazete'de ilan olunan tohumluklari: a) Muayene ve kontrol yaptirip müsbet netice ve belge almadan, b) Yönetmeligine uygun sekilde ambalajlanmadan veyahut taklit ve tahrif edilmis etiketlerle, c) Asgari standardin altina düsürülmüs veya tagsis edilmis olarak, d) Muayene ve kontrolu yapilmadigi halde yapilmis göstererek, e) Sertifikalarinda belirtilmis niteliklere uymiyan sekilde reklam yaparak, Satanlar, dagitanlar, satisa veya dagitima arz edenler 500 liradan 1.000 li raya kadar agir para cezasiyle cezalandirilir. Ayrica Bakanligin vazifeli tes kilatinca zaptolunan tohumluklarin müsaderesine de mahkemelerce karar verilir. Yukarida yazili suçlar islah edilmis tohumluk adi altinda satilan, dagiti lan, satisa veya dagitima arz edilen tohumluklar dolayisiyle islenmisse agir para cezasi 3.000 liradan asagi olamaz. 13 üncü maddede yazili suçlarin tekerrürü halinde bir yildan bes yila kadar tohumluk ticaretinden men cezasi da verilir. Bu kanuna göre verilip katilesen hüküm özetleri masrafi mahküma ait olmak üzere gazete ve radyolarla ilanina hükmolunur. Ancak konu itibariyle yayiminda fayda tasavvur olunmiyan saticilarin isledikleri suçlar yayinlanmiyabilir. Tica retten menedilenlerin magaza ve dükkanlari (15) gün müddetle mühürlenir ve mah kümiyet ilaminin özeti yapistirilir. BÖLÜM VIII Kurulus Madde 15 - Bu kanunun kapsadigi hizmetleri ifa etmek üzere Tarim Bakanligi Ziraat Isleri Genel Müdürlügüne bagli bir (Tohumluk Kontrol ve Sertifikasyon Su besi Müdürlügü) kurulmustur. Tarim Bakanligi, tohumluklarin tescil, kontrol ve sertifikasyonu islerini yürütebilmek için lüzum gördügü hallerde tohumluk kontrol ve sertifikasyon ens titüsü, istasyonu ve laboratuvarlari gibi kurumlar ile diger kurumlari kurar. Madde 16 - Devlet Memurlari Ayliklarinin Tevhit ve Teadülüne dair olan 3656 sayili Kanuna bagli (1) sayili cetvelin Tarim Bakanligi kismina ilisik (1) sayi li cetvelde derece, aded ve unvanlari yazili kadrolar eklenmis ve (2) sayili cetvelde yazili kadrolar kaldirilmistir. BÖLÜM IX Çesitli Hükümler Madde 17 - (Degisik :4/7/1988 - KHK - 336/1 md.; Aynen Kabul:7/2/1990 3612/48 md.) Bu Kanunun maddelerinde bahsi geçen yönetmeliklerle Kanunun uygulanmasina dair yönetmelik Tarim Orman ve Köyisleri Bakanliginca çikarilir. Madde 18 - Çiftçiler arasinda yapilacak tohumluk mübadeleleri bu kanun hü kümlerinden istisna edilmistir. Madde 19 - Bu Kanun yayimi tarihinde yürürlüge girer. Madde 20 - Bu kanunun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür. 3756-1 308 SAYILI KANUNA EK VE DEGISIKLIK GETIREN MEVZUATIN YÜRÜRLÜGE GIRIS TARIHINI GÖSTERIR LISTE Kanun Yürürlüge No. Farkli tarihte yürürlüge giren maddeler giris tarihi ------------------------------------------------ KHK/336 --- 5/8/1988 3612 --- 16/2/1990 3976 --- 26/2/1994