Circular 2011/7 on measures to be taken to monitor certain substances and their residues in live animals and animal products

1 CANLI HAYVANLAR VE HAYVANSAL BİRİNCİL ÜRÜNLERDE KALINTI İZLEME GENELGESİ Genelge Tarihi: 01.04.2011 Genelge No: 2011/7 I. Amaç Bu genelgenin amacı; canlı hayvanlar ve hayvansal birincil ürünlerde yıllık olarak uygulamaya konulan kalıntı izleme planları ile izleme sonucunda olumsuz bir durumun tespitini takiben yürütülmesi gereken yasal işlemler ile geri izleme denetim programlarını uygulayacak yetkili merkezi ve yerel makam ile yetkili laboratuvarların çalışma usul ve esasları ile bu çalışmaların yürütülmesi sırasında yapılacak denetim ve kontrollerde uyulması gereken usul ve esasları belirlemektir. II. Kapsam Bu genelge; Canlı Hayvanlar ve Hayvansal Ürünlerde Belirli Maddeler ile Bunların Kalıntılarının İzlenmesi İçin Alınacak Önlemlere Dair Yönetmeliğin Madde 4’ünde belirtilen canlı hayvanlar ve hayvansal birincil ürünlerde yıllık olarak hazırlanan kalıntı izleme planları ve bu planların uygulanmasıyla ilgili usul ve esasları kapsar. III. Hukuki Dayanak Bu genelge; 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu ve Canlı Hayvanlar ve Hayvansal Ürünlerde Belirli Maddeler ile Bunların Kalıntılarının İzlenmesi İçin Alınacak Önlemlere Dair Yönetmelik hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır. IV. Tanımlar: Bu genelgede yer alan önemli tanımların açıklamaları “Canlı Hayvanlar ve Hayvansal Ürünlerde Belirli Maddeler ile Bunların Kalıntılarının İzlenmesi İçin Alınacak Önlemlere Dair Yönetmelik”, ve “Gıda Güvenliği ve Kalitesinin Denetimi ve Kontrolüne Dair Yönetmelik”te verilmiştir. Bu yönetmeliklerde belirtilmeyen tanımlamalar aşağıda verilmiştir. (a) “Balık Çiftliği” İnsan gıdası olarak tüketilmek amacıyla, balıkların havuz veya kafeslerde doğal veya yapay yemle beslenerek yetiştiriciliğinin yapıldığı yerleri, (b) “Balık Kuluçkahanesi” Su ürünlerinin anaçlarından yumurta almak ve yumurtadan çıkan larvaları belli ağırlığa kadar (1-5 gr) büyütmek için yapılan yerleri, (c) “Denetçi” Kalıntı İzleme Planlarının kontrol ve denetim iş ve işlemlerini yerine getiren Gıda denetçisi, Su Ürünleri Denetçisi veya Hayvan Sağlığı Şube Müdürlüğü’nde görevli olan veteriner hekimleri, (d) “Paketleme Tesisi” Üretim çiftliklerinden elde edilen veya yetiştiricilik yapan çiftliklerden alınan ürünleri paketleyen tesisleri, (e) “Yetiştirme Partisi” Aynı yerde ve aynı şartlarda yetiştirilen, aynı türdeki, aynı yaş gurubundaki ürün gruplarını, (f) “Fiili Üretim Kapasitesi” Çiftliğin, bir yıl içerisinde pazar boyuna ulaştırdığı toplam ürün miktarını, (g) “Birincil ürün işleme tesisi” Hayvansal birincil ürünü toplayan ve/veya işleyen, paketleyen işletmeler, mezbaha ve kesimhaneler ile su ürünleri işleme tesisi ile toptancısı ve perakende satıcısını, (h) “Genel Müdürlük” Kalıntı izleme planları ile ilgili programların uygulanması ve izlemesinde yetkili merkezi makam Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğünü, (ı) “İl Müdürlüğü” Genel Müdürlük tarafından kalıntı izleme programlarının uygulanması için her yılın başında ilan edilen Bakanlık Tarım İl Müdürlüklerini, (i) “Laboratuvar” Genel Müdürlük tarafından kalıntı izleme programı kapsamında yer alan analizleri yapmak üzere her yılın başında ilan edilen Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsü 2 Müdürlükleri ile İl Kontrol Laboratuvar Müdürlükleri ve Bakanlıkça yetkilendirilmiş laboratuvarları, (j) “Pozitif Bulgu” Alınan numune sonuçlarının mevzuata uygun olmama durumunu ifade eder. V. Sorumluluklar 1. Genel Müdürlük Genel Müdürlük; her yıl için “Canlı Hayvanlar ve Hayvansal Ürünlerde Belirli Maddeler ile Bunların Kalıntılarının İzlenmesi İçin Alınacak Önlemlere Dair Yönetmelik” hükümlerine göre Kalıntı İzleme Planlarının hazırlanmasından, bu planları uygulayacak İl Müdürlüklerinin ve laboratuvarların belirlenmesinden, kalıntı izleme planlarını uygulanmak üzere İl Müdürlüklerine ve laboratuvarlara gönderilmesinden, elde edilen sonuçları ve kullanılan vasıtaları değerlendirerek gerekli verilerin toplanarak değerlendirilmesinden, uygulama sonuç raporunun konu ile ilgili kuruluşlara ve kamuya açıklanmasından ve ilgili yönetmeliklerde verilen diğer görevlerin yürütülmesinden sorumludur. 2. Mülkü Amir ve İl Müdürlükleri Kalıntı izleme planlarının il bazında uygulamasından, alınacak tedbirler ile yapılan uygulamalardan o yerin en büyük mülki amiri (Vali ve Kaymakam), İl Müdürü ile İlçe Müdürü sorumludur. İl Müdürlükleri ve İl Müdürlüklerinin yetki verdiği İlçe Müdürlükleri Genelge’de anılan Yönetmeliklerdeki görevleri yürütmekten sorumludur. İl Müdürlüğü izleme, denetim ve kontrol işlemlerinin daha etkili ve verimli bir biçimde sürdürülmesini sağlamak için bakımı yapılmış, uygun donanım ve ekipman temin etmelidir. Kalıntı izleme planlarının yürütülmesiyle ilgili denetim ve kontrol hizmetleri Tarım İl Müdürlüğü bünyesinde Kontrol Şube Müdürlükleri, Hayvan Sağlığı Şube Müdürlükleri ve yetkilendirilmiş İlçe Müdürlükleri tarafından yürütülür. İl Müdürlüğü izleme ve geri izleme kapsamında yapılacak çalışmalarda mevzuat çerçevesinde uygun ve yeterli sayıda denetçinin görevlendirmesinden sorumludur. Bu kapsamda canlı hayvan ve hayvansal birincil ürünlerde aşağıda belirtilen esaslar dahilinde çalışmaları yürütür: İzleme Programları: Canlı Hayvanlar ve Hayvansal Ürünlerde Belirli Maddeler ile Bunların Kalıntılarının İzlenmesi İçin Alınacak Önlemlere Dair Yönetmeliğin Ek IV’ünde belirtilen esaslar dahilinde hazırlanan Kalıntı İzleme Planları üreticinin deposunda, çiftlik, kuluçkahane, kesimhane ve mezbahalarda üretim ve toplama merkezleri ile işleme tesisi, toptan ve perakende satış yerlerinde yürütülür. İzleme çalışmaları orijin çiftliğe ulaşmayı sağlayacak şekilde, yetkili yerel makam tarafından gerçekleştirilir. Geri İzleme Çalışmaları: Geri izleme kapsamındaki çalışmalar; yetkili yerel makam çalışması ile gerçekleştirilir ve yapılacak çalışmalar denetim kapsamında yürütüleceğinden uygunsuzluk durumunda yasal işlemlere esas olacak mevzuatta belirtilen esaslara uygun özellik ve sayıdaki denetçi geri izleme çalışmasında görev alır. Bu konuyla ilgili detaylı kurallar “Pozitif Bulguda Yapılacak Kontrol ve Denetimler” başlığı altında açıklanmıştır. Denetçiler resmi kontrol numunelerinin alımından, hazırlanarak mühürlenmesinden, uygun şartlar altında transferinden, gelen analiz sonucuna göre yapılması gereken işlemleri yürütmekten sorumludur. 3. Laboratuvarlar 3 Kalıntı izleme programı kapsamında yetkilendirilen laboratuvarlar izleme ve geri izleme kapsamındaki denetim numunelerinin analizinden sorumludur. Bunun yanı sıra, ilgili İl Müdürlüğüne analiz raporlarını faks ve posta yolu ile göndermekten, görevli oldukları konularda ulusal ve uluslararası kuruluşlar tarafından düzenlenen yeterlilik testlerine katılmak ve akreditasyon çalışmalarını yürütmekten, laboratuvar çalışmalarının izlenebilirliğini sağlamak için enstrümantal analizlere ait tüm verileri yedeklemekten, ayrıca, bu talimatta verilen diğer görevler ile Genel Müdürlükçe verilen diğer görevleri yürütmekten sorumludurlar. Ulusal Referans Laboratuvarlar; yıllık kalıntı izleme programlarının oluşturulması sırasında yapılacak analizleri belirlemekten; plan kapsamında yapılması gereken yeni analizler için metot çalışmalarını gerçekleştirmekten; yıllık kalıntı izleme programında görev alacak rutin laboratuvarları belirlemek ve çalışmalarını koordine etmekten sorumludurlar. Kalıntı izleme programlarında görevli laboratuvarlar ve sorumluluk alanları aşağıda belirtilmiştir. Bornova Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü ; Antibakteriyel maddeler (B1 grubu) ve kloramfenikol (A6 grubu) analizlerinde görevlidir. Pendik Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü ; Nitrofuran, nitroimidazol (A6) analizleri ile, anthelmentikler (B2a), antikoksidialler (B2b), NSAID (B2e), balda fumagillin (B2f) analizlerinde görevlidir. Etlik Merkez Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü ; Stilbenler/Steroidler (A1, A3), resorsilik asit laktonları (A4) ve pestisit (B2c, B3a, B3b) analizlerinde görevlidir. İzmir İl Kontrol Laboratuvar Müdürlüğü ; Ağır metaller (B3c) ve balda naftalin analizlerinde görevlidir. Ankara İl Kontrol Laboratuvar Müdürlüğü ; Ağır metal (B3c), mikotoksinler (B3d) ve malaşit yeşili (B3e) analizlerinde görevlidir. Adana Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsü; Tetrasiklin, makrolit ve streptomisin analizlerinde görevlidir. Elazığ Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsü; Betalaktam, sülfonamit analizlerinde görevlidir. Adana İl Kontrol Laboratuvarı; Naftalin analizlerinde görevlidir. Kayseri İl Kontrol Laboratuvarı; Kloramfenikol analizlerinde görevlidir. Konya İl Kontrol Laboratuvarı; Ağır metal analizlerinde görevlidir. Genel Müdürlük bu görevlerde ve sorumlu laboratuvarlarda değişiklik yapabilir, yurtiçi ve yurtdışı akredite laboratuvarlardan hizmet alabilir ve bu değişiklikleri görevli İl Müdürlüklerine duyurur. Şahit Numune Analizleri: Şahit analizleri Bakanlıkça belirlenen ve ilan edilmiş Avrupa Birliği Referans/akredite laboratuvarında veya o konuda yetkilendirilmiş olan Ulusal Referans Laboratuvarda yapılır. 4. Denetlenen Tesis ve Çiftlikler Kalıntı izleme programlarının uygulanacağı işletmeler hayvan ve hayvansal birincil ürünlerin gıda güvenilirliğinin ve izlenebilirliğin sağlanmasından müteselsilen sorumludur. Ayrıca su ürünleri işleme tesisleri de bu kapsamda değerlendirilir. Bu Genelge’ye konu olan çiftliklerde kayıtlar Genel Müdürlüğün 2005/74 sayılı Genelgesine uygun olarak tutulur. Su ürünleri yetiştiricilik çiftliklerinde bu kayıtlara ilave olarak Ek 1-1’de verilen kayıtlar da tutulur. 4 Denetlenen çiftlik veya tesis sahibi/yöneticisi denetimi gerçekleştiren resmi yetkiliye yürütülecek izleme ve denetim çalışmalarında yardımcı olmak, denetim ile ilgili belgeleri temin etmek ve alınacak kararlara uymakla yükümlüdür. Yetiştiriciler çiftlik kayıtlarını mevzuat hükümlerine uygun olarak tutmak ve muhafaza etmek zorundadır. Ayrıca kullanılan ilaçlara ait reçete, fatura veya irsaliyelerinin orijinalinin veya suretinin 5 yıl süre ile çiftlikte muhafaza edilmesi ve gerektiğinde kontrolü yapan Bakanlığımız personeline sunulması gereklidir. Kesilmek üzere gönderilen hayvanlar ile işlenmek üzere gönderilen ürünler için Ek 1-2’de yer alan “Kesime Gönderilen Kanatlı Hayvanlara Ait Bilgi Formu” kanatlı hayvan yetiştiriciliği yapılan çiftliklerde; kümes sorumlusu veya kümesin düzenli kontrollerinden sorumlu veteriner hekim tarafından doldurularak kesimden en fazla 72 saat önce kesimin yapılacağı kesimhane ve/veya kombinaya ve bağlı bulunduğu İl/İlçe Müdürlüğüne gönderilir. Kendi otokontrol laboratuvarlarında ve/veya anlaşmalı bir laboratuvarda hammaddelerinde veteriner ilaçları yönünden kontrol yapan/yaptıran tesisler, yasaklı madde veya izin verilmeyen bir uygulamayı tespit etmeleri durumunda, olumsuzluğun tespit edildiği partinin temin edildiği kişi/kişilerin adres bilgilerini, bu kişilere verilmiş olan kayıt numaralarını ve tespit ettikleri olumsuzluğu derhal Tarım İl Müdürlüklerine bildirmeli ve gıda mevzuatında belirtilen yükümlülüklerini yerine getirmelidir. Ayrıca otokontrol amaçlı yapılan analizlere ilişkin sonuçlar kayıt altına alınmalıdır. Çiftlikte kullanılan ilaçlar ve diğer maddeler kapalı ve kilitli bir yerde muhafaza edilmelidir. Bu ilaç ve maddelerin ambalajı üzerinde mutlaka ilaç etken madde adı, kullanım amacı, son kullanım tarihi gibi mevzuatla belirlenmiş, yazılması zorunlu olan bilgileri içeren bir etiket bulunmalıdır. Etiketsiz ve ruhsatsız ilaç ve kimyasalların çiftlikte ve kuluçkahanelerde kullanılması ve bulundurulması yasaktır. Kullanımı yasaklanmış ve Hayvansal Kökenli Gıdalarda Veteriner İlaçları Maksimum Kalıntı Limitleri Tebliğinde o türde kullanımına izin verilmeyen farmakolojik maddelerin her ne suretle olursa olsun bulundurulması ve kullanımı yasaktır. Kullanımı serbest olan ve Bakanlığımızca ruhsatlandırılmış ilaçların kullanımlarında, kesinlikle verilen doz miktarı, veteriner hekim tarafından tavsiye edilen dozun üzerinde veya kullanım şekli dışında olmayacaktır. Su ürünleri yetiştiricilik çiftlikleri veteriner ilaç kullanımının nasıl yapılacağı, kimin yapacağını, ilaç uygulanan su ürünlerinin nasıl belirleneceği gibi konuları kapsayan veteriner ilaç uygulama prosedürlerini yazılı olarak oluşturmalı ve çiftlikte bulundurmalıdır. Çiftlikler, toplama merkezleri ile bal ve balık paketleme merkezleri birincil ürün işleme tesisleri ürünlerinde kalıntı tespit edilmesi durumunda uygulanmak üzere geri çekme prosedürlerini oluşturarak, yazılı hale getirmeli ve dosyalamalıdır. Mevzuat kapsamında çiftlikte tutulması gereken kayıtlar uygulamayı bizzat yapan kişi (veteriner ilaçlar için veteriner hekim) tarafından tutulacaktır. Ancak, bu kayıtlarda meydana gelebilecek eksiklik ve aksaklık veya yanlış beyandan dolayı çiftlik sahibi veya çiftlik sahibi ile birlikte uygulamayı yapan veteriner hekim direkt olarak sorumlu olacaktır. Yemlerde direkt kalıntı oluşturan maddelerin yemlere karıştırılması yasaktır. Ancak; yetiştiricilerin hayvanlarında herhangi bir hastalık görülmesi durumunda, tedavide kullanılacak ilacın veya ilaçların yemle birlikte hayvanlara verilmesi gerekiyorsa; hastalığın seyri ve reçeteyi yazan veteriner hekimin tavsiyesi uyarınca Bakanlığımızca ruhsatlandırılmış kullanımı serbest olan ilaçlı premikslerin, Bakanlığımızca onaylanmış yem fabrikalarında usulüne uygun olarak yemlere katılması ile hazırlan ilaçlı yemlerin çiftliklerde kullanılması mümkündür. 5 Birincil ürün işleyen tesisler (işleme, toplama ve paketleme merkezleri) menşei belgesi olmayan ürünü alamaz. Ayrıca birincil ürünü üreten gerçek ve tüzel kişiler ürün satışı sırasında Ek 1-2 ve 1-3’te verilen bilgi formunu doldurmak ve bir suretini satışı yaptığı tesis yetkilisine vermek zorundadır. VI. Kalıntı İzleme Planları, Kontrol ve Denetim Usul ve Esasları 1. Planların Hazırlanması Kalıntı izleme planları; ülke üretim rakamları ve bir önceki yıla ait sonuçlar ile risk değerlendirme raporları dikkate alınarak Genel Müdürlük tarafından yıllık olarak hazırlanarak çalışmaları yürütmekle görevli olan İl Müdürlükleri ile laboratuvarlara gönderilir. Ürün bazında hazırlanan bu planlar; aranacak maddeleri, metot bilgilerini, yasal işlem başlatma düzeylerini ve analizleri yapacak görevli laboratuvarları içerir. İl Müdürlükleri her yıl en geç 30 Ekimde il sınırları içerisinde faaliyet gösteren tesis ve çiftlikler hakkında proje ve tahmini fiili üretim miktarlarını, süt işleyen tesisler için hammadde olarak kullandıkları süt türlerini (inek/koyun/keçi), adres bilgilerini o tesis için İl Müdürlüğünce verilen kayıt numaraları ile birlikte Genel Müdürlüğe gönderir. Genel Müdürlük her yıl Mart ayı sonuna kadar konuda görevli İl Müdürlükleri ve laboratuvarlar ile ilgili kurum ve kuruluşlara resmi yazı ile kalıntı izleme planlarını gönderir. Ancak yetkili yerel makam Ocak ayından itibaren yeni plan gönderilinceye kadar bir önceki yılda yapılan planlamayı dikkate alarak numune alımına ve ilgili laboratuvarlara gönderimine başlar. Planlar gönderildiği tarihten itibaren o yıl için uygulanmaya başlanır. Genel Müdürlük gerekli gördüğü taktirde veya şartlar gerektirdiğinde yıllık planlarda değişiklik yapabilir. İl Müdürlükleri; Genel Müdürlük tarafından gönderilen yıllık planların kendilerine ulaşmasını takiben 15 iş günü içerisinde, numune alımının yıl içerisine eşit dağılımı sağlanacak şekilde Ek 2-1’de yer alan formata uygun olarak ay bazında ve yıl içinde dört dönem halinde ve her bir dönem arası 1 aydan az olmayacak şekilde kendi numune alma programlarını hazırlar. Planlama numune alımı mümkün olduğunca değişik işletmelerden alınacak şekilde yapılır. Belirtilen süre sonunda bu programların birer suretini Genel Müdürlüğe ve konuda görevli laboratuvarlara bildirir. Su ürünleri ve sütte numune alımının planlanmasında özellikle ilaç veya kimyasal maddenin kullanıldığı dönem hedeflenir. Balda ise toplama merkezleri ile paketleme tesislerinin çalışma dönemleri, bal üreticileri için de hasat dönemleri esas alınır. Hazırlanan bu programlarda hangi çiftlik ve tesislerin denetleneceğine dair bilgiler yer almaz. 2. Numune Alınması A. Genel Kurallar Numune alımı önceden haber vermeksizin denetçi tarafından yapılır. Numuneler çiftlik personeli veya diğer kişiler tarafından hiç bir şekilde alınamaz. Ancak, çiftlikler, paketleme tesisleri veya işletmeler otokontrol amacıyla özel analizler yaptırabilirler. Bu analizler resmi analiz sonucu olarak değerlendirilmez ve işlemler sırasında resmi analiz sonuçları dikkate alınır. Numune; çapraz kontaminasyonu önleyecek ve numune özelliğini koruyacak şekilde uygun kaplara (plastik kap, torba, cam kavanoz, kafes gibi) konularak, numune kabının ağzı iyice kapatılarak mühürlenir. Numuneler ürün özelliğine bağlı olarak uygun şartlarda muhafaza edilerek (su ürünleri, süt, kırmızı et ve kanatlı etleri dondurularak), soğuk zincir bozulmadan ilgili laboratuvara en hızlı ulaşabilecek şekilde gönderilir. Alınan numuneler için “Numune Alma Tutanağı”(Ek 2-2) ile “Numune Alma Etiketi” (Ek 2-3) doldurulur. Numune Alma Tutanağı numunenin alındığı işletmede 2 nüsha olarak düzenlenir ve ikinci nüsha işletmede bırakılır. Numune Alma Tutanağı laboratuvara gönderilmez. Numune Alma Etiketi yıpranmaya mahal vermeyecek şekilde numuneye eklenir. 6 Numune etiketine analiz amacı olarak “kalıntı izleme” (ilk numune için), “kalıntı izleme-geri izleme”, “kalıntı izleme-şüphe” ifadelerinden uygun olanı yazılır. Her bir numune aşağıda belirtildiği şekilde kodlanır. Geri izleme kapsamında alınan numune ve şahit numuneye aynı kod numarası verilir. Kalıntı izleme planı kapsamında alacakları numuneler için İl Müdürlükleri Ek 2-4’te verilen örneğe uygun olarak “Numune Alma Kayıt Defteri” oluşturur ve numuneye ait bilgileri bu deftere işler. Numunelere aşağıda belirtildiği şekilde kod numarası verilir. Numune kod numarası : (Ürün Kodu).(İl Kodu).(Analiz Amacı).(Kayıt Defteri Sıra Numarası) Ürün Kodu: * Bal için “B”; * Süt için “S”; * Brolier için “KB” * Yumurta tavuğu için “KY” * Hindi için “KH” * Balık için “F” * Yumurta için “Y” * Büyükbaş için “EB” * Küçükbaş için “EK” İl Kodu: Numuneyi alan İl Müdürlüğünün İl Trafik Kodu (Örn. İzmir için, 35) Analiz Amacı: Kalıntı izleme numunesi için : KI Kalıntı izleme şüphe numuneleri için : KIS Kalıntı izleme –geri izleme numunesi için : KGI Kayıt Defteri Sıra Numarası : “00…” ÖRNEK: İzmir İl Müdürlüğü tarafından kalıntı izleme programı kapsamında alınan balık numunesinin kodlaması: F.35.KI.018 Çiftlik kontrolü ve denetimi sırasında etiketsiz ilaç bulundurulması ve/veya etiketsiz bir kimyasal tespiti gibi denetçinin şüpheli bir durumla karşılaşması durumunda bu maddelerden numune alımı yapılır. Şüpheli maddenin tespiti ve özellikle yasaklı bir madde (kloramfenikol, nitrofuran vb.) olup olmadığının kontrol edilmesi amacıyla uygun görülen Ulusal Referans Laboratuvarında analiz yapılamaması durumunda Bakanlıkça yetkilendirilmiş bir yurtiçi/yurtdışı laboratuvara gönderilir. Analiz ve numune gönderimi ile ilgili tüm masraflar üretici tarafından karşılanır. Şüpheye maruz kalan çiftlikten gerekirse ürün, yem ve sudan numuneler alınarak ilgili laboratuvara analiz için gönderilir. Numuneler yetkili yerel makam tarafından uygun koşullarda laboratuvarlara gönderilir. B. İzleme Numunelerinin Alımı İzleme numuneleri 1 adet asıl olarak alınır ve şahit numune alımı yapılmaz. Numune miktarı kanatlı canlı hayvanlarda 1 adet, diğerlerinde minimum 200 gr olacak şekilde gerçekleştirilir. İzleme programı kapsamında laboratuvarlara numune gönderimi her yılın Aralık ayının 15’i itibariyle tamamlanır. İnek sütü dışındaki sütler için (koyun, keçi, manda); bu sütleri işleyen tesis varsa tesisten, yoksa üreticiden numune alımı gerçekleştirilir. Su ürünleri yetiştiricilik çiftliklerinden yıllık numune alma programları kapsamında alınacak numuneler, mevcut çiftliklerin en az %10’ unu temsil etmelidir. Kanatlı ve süt hayvanlarında denetlenecek çiftliklerin seçiminde 2005/74 sayılı Genelge esasları dikkate alınacaktır. 7 Kanatlı için çiftlikten numune alımında 30 günlük ve üzerindeki hayvanlardan numune alımı yapılmalıdır. Yetkili yerel makam yerel veriler, üreticiye ait bilgiler, semirtme sistemi ve üreme gibi durumlar göz önüne alınarak hazırladıkları yıllık programları doğrultusunda hangi çiftliklerden veya birincil üretim yerlerinden numunelerin alınacağını belirler. Burada dikkat edilmesi gereken husus; o ilde üretim yapan tüm çiftliklerin program dahilinde en fazla 5 yıl içerisinde denetlenmesine olanak verecek şekilde düzenlemenin yapılmasıdır. Su ürünlerinde program dahilinde numune alınacak çiftlik belirlenirken, yukarıdaki hususlara ilaveten fiili yetiştiricilik miktarı 50 ton/yıl ve üzeri olan çiftlikler ile AB’ ye ihracat yapan tesislere öncelik verilir. Çiftlikten alınacak numunelerin seçiminde; farmakolojik maddelerin kullanımının belirtileri, hayvanlarda seksüel değişiklikler, davranış değişiklikleri, konformasyonu çok iyi olan hayvanlar, farklı olması gereken hayvanlarda gelişmenin aynı düzeyde olması durumlarına dikkat edilir. C. Geri İzleme Numunelerinin Alımı Geri izleme çalışmalarında alınacak numuneler denetim numunesi olarak kabul edileceğinden numune alımı; partiyi temsil edecek şekilde, mevzuatına uygun şekilde biri şahit olmak üzere iki takım olarak gerçekleştirilir. Geri izleme numuneleri İl Müdürlüğünde bekletilmeksizin uygun muhafaza şartları oluşturularak azami 24 saat içerisinde “ACİL ANALİZ TALEBİ” kaşesi ile istenen analiz için görevli Ulusal Referans Laboratuvara gönderilir ve laboratuvarlar numuneyi bekletmeksizin analizi yapar. İzin verilmeyen uygulamanın tespiti durumunda, “3. İstatistiki Metotla Numune Alımı” alt başlığında belirtilen sayıda numune alımı gerçekleştirilir. Bu numunelerin her biri için ayrı şahit numune alımı da yapılır. Maksimum kalıntı limitlerinin aşılması durumunda, geri izleme yapılan çiftlikten usulüne uygun olarak biri şahit olmak üzere iki takım numune alımı yapılır. Numune alınan hayvanların resmi işaret taşıması sağlanır ve bu durum tutanakla kayıt altına alınır. Resmi kontroller sonuçlanıncaya kadar hayvanların çiftlikten ayrılmasına izin verilmez ve tanımlanmış hayvanlar kontrol altında tutulur. İzleme programında numune alımı orijin çiftliğin bulunmasına imkan vermeyecek şekilde yapılmak zorunda kalındıysa; geri izleme kapsamında orijin çiftlik bulunmasına yönelik çalışmalar başlatılır ve bu aşamada orijin çiftlik olması muhtemel çiftliklerden biri şahit olmak üzere iki takım numune alımı yapılır. Geri izleme kapsamında çiftlikte yem numunesinin alımında; Yem Numunesi Alma Yönetmeliği’ne uygun numune alımı sağlanır. Yem numunesinin alımı öncelikle kapalı torbalardan yapılır. Üreticinin yemini dökme olarak kullanması durumunda, çiftlik sorumlusundan silonun kime ait olduğuna dair kayıt ve belgeler istenir. Numune Alma Tutanağına silo sorumlusu yem fabrikası veya çiftlik olarak belirtilir. Silonun yem fabrikasına ait olması durumunda ilgili belgeler Numune Alma Tutanağına eklenir. Şahit numune, ilk numunenin analiz sonucu gelene kadar İl Müdürlüğünde, numune özelliklerinin korunması için gerekli tüm önlemler alınarak uygun şartlarda muhafaza edilir. 3. İstatistiki Metotla Numune alımı İstatistiki metotla numune alımı izleme sonucunda izin verilmeyen bir uygulamanın tespiti halinde uygulanır. Bu kapsamda; 8 Resmi kontrol altında tutulan süt ineği çiftliğindeki tüm hayvanlar, bal üreticisinde kovanlar ve balın depolandığı kaplar, kanatlı ve su ürünleri çiftliklerinde ise yetiştirme dönemleri baz alınarak üretim yerleri Kalıntı İzleme Yönetmeliği’nin 19. maddesi gereği işaretlenir. Kanatlı, Büyükbaş ve Küçükbaş hayvanlardan alınacak numune sayısı* % 99 güven seviyesi temel alınarak geriye izleme yapılan çiftliklerden canlı hayvanlar için alınacak numune sayısı aşağıdaki tabloya göre belirlenir. Grup büyüklüğü Alınacak numune sayısı 10 10 50 17 100 19 1.000 21 10.000 21 *: Süt hayvanlarından hormon için idrar, diğerleri için süt numunesi alınır. Su ürünlerinden alınacak numune sayısı Yetiştirme dönemleri, bakım, besleme şartları ve hasat zamanları göz önüne alınarak çiftlikteki ürünler veya hayvanlar partilere ayrılır. Parti ayırımı yapılırken, mümkünse minimum 6 ayrı parti olacak şekilde gruplama yapılır. Her partiden biri şahit olmak üzere iki takım numune alımı yapılır. Baldan alınacak numune sayısı Üreticinin deposundaki ürünler partilere ayrılır. Parti ayırımı yapılırken, mümkünse minimum 6 ayrı parti olacak şekilde gruplama yapılır. Her partiden biri şahit olmak üzere iki takım numune alınır. Yumurtada alınacak numune sayısı Çiftlikteki ve/veya paketleme tesisindeki ürünler partilere ayrılır. Parti ayırımı yapılırken, mümkünse minimum 6 ayrı parti olacak şekilde gruplama yapılır. Her partiden biri şahit olmak üzere iki takım numune alınır. 4. İzleme Programı Kapsamında Kontroller A. Çiftlik Kontrolleri “Denetlenen tesis ve çiftlikler” bölümünde belirtilen kayıtların düzenli tutulup tutulmadığı, özellikle kullanılan maddelerin atım sürelerinin belirlenmesine yönelik olarak kullanıma başlama ve bitiş tarihleri, doz, uygulama şekli ve su ürünleri için ayrıca su ısısı bilgilerini içeren kayıtların tutulup tutulmadığı incelenir. Balık çiftliklerinde bu kayıtların havuz, kafes veya ofşor bazında tutulmuş olması gereklidir. Kayıtlar üzerine “İNCELENMİŞTİR” kaşesi basılarak imzalanır. Kayıtlarda ve çiftliklerde tespit edilen maddelerin ruhsatlı olup olmadığı, nereden temin edildiği, bu maddelere ilişkin reçete ve faturanın bulunup bulunmadığı incelenir. Denetimde illegal maddenin bulunması durumunda illegal maddeye el konularak durum tutanakla tespit edilir. 5996 sayılı Kanun gereği yasal işlem uygulanır. Fiili kapasiteye bakılmaksızın bütün su ürünleri yetiştiricilik çiftlikleri yılda en az bir kere denetlenir. Denetimde Ek 2-5’te verilen form kullanılır. Çiftlikte; 2005/12 numaralı İlaçlı Yem Tebliği’ne aykırı olarak ilaçlı yem üretimi yapılıp yapılmadığı, geriye ve ileriye yönelik izlenebilirliğin tesis edilip edilmediği araştırılır. Geri çekme prosedürü ve kayıtları incelenir. İzlenebilirliğin sağlanmadığının tespit edilmesi durumunda mevzuat çerçevesinde yasal işlem başlatılır. 9 B. Tesis Kontrolleri; İzleme numunesi alımında tesis denetimi yapılmadığından bu aşamada tesiste sadece geriye yönelik izlemeye ait kayıtların (Ek 1-2 ve Ek 1-3’te yer alan formlar dahil) varlığı araştırılır. İlaç atım süresi tamamlanmadan kesime gönderilen canlı hayvanlar ile kesilen ve/veya işlenen ürünler için “VII- Denetim Numunelerinde Pozitif Bulguda Yapılacak İşlemler”, “Denetim ve Yasal İşlemler” başlığında yer alan hükümler uygulanır. Tesiste izlenebilirliğin sağlanmadığının tespit edilmesi durumunda mevzuat çerçevesinde yasal işlem başlatılır. 5. Geri İzleme Numunesi Alımı Aşamasında Yapılacak Denetimler A- Çiftlik Denetimleri: Şüpheli çiftlik/üreticide geri izleme çalışması kapsamında denetim başlatılarak Ek 2-7’da belirtilen uyarı mektubu elden verilir. İzleme Programı kapsamında yapılan çiftlik kontrollerine ilave olarak Kalıntı İzleme Yönetmeliği’ne uygun olarak detaylı denetimler başlatılır. Gerekirse ilaç uygulamasını yapan veteriner hekim muayenehanesi, ilaç satış noktaları ve yem fabrikaları da denetime dahil edilir. Ayrıca kesimhane, işleme tesisleri, toplama ve paketleme merkezleri de denetim programına dahil edilebilir. Tespit edilen orijin çiftliğin ya da toplama merkezinin başka bir ilde olması durumunda; olumsuzluğu tespit eden İl Müdürlüğü, şüpheli/orijin işletmelerde bu Genelge’de belirtilen geri izleme çalışmalarının yapılmasını ilgili İl Müdürlüğünden yazı ile ister. Geri izlemeyi yürüten İl Müdürlüğü yaptığı çalışmalara ait sonuçları talebi yapan İl Müdürlüğüne en kısa sürede bildirir. Denetim sırasında çiftlikteki hayvan sayısı (fiili kapasite) tutanakla belirlenir. Problemin çıktığı çiftlik sorumluları ve çalışanları veteriner ilaç kullanımı, mevzuatımız ve gerekli görülen diğer konularda eğitilir ve bu eğitim kayıt altına alınır. Yetkili yerel makam tarafından pozitif bulgu tespit edildiğinde Ek 2-10’da ve geri izleme çalışmaları tamamlandığında 2-11’de verilen Pozitif Kalıntı Bulgusu Bildirim Formu doldurularak Bakanlığa gönderilir. Balda izleme numunesinde naftalin bulunması durumunda; Arı yetiştiricisine bal mumunu nereden satın aldığı, bu mumu hangi koşullarda sakladığı ve muhafazasında hangi metodu kullandığı sorulur. Denetçi, arı yetiştiricisinin uyguladığı muhafaza koşullarının güve oluşumunu önlemeye yetecek şekilde olmadığına kanaat getirdiğinde, elinde bulunan bal mumundan numune alarak laboratuvara analiz için gönderir. Bal mumunu satın aldığı işletme tespit edilir ve bu işletmenin gıda denetim programı kapsamında naftalin açısından izlenmesi sağlanır. Petek üreticisinin başka bir ilde olması durumunda bağlı olduğu İl Müdürlüğüne yazı yazılır ve bu çalışmalar o İl Müdürlüğü tarafından yürütülür. B- Tesis Denetimleri: Hammadde kabulüne ilişkin kayıtlar, Kabul edilmeyen ürünün iade veya imhasına ilişkin kayıtlar, Veteriner ilaç kalıntı, bulaşanlar ve mikotoksinler açısından otokontrol amaçlı yapılan analiz kayıtları, Geriye ve ileriye yönelik izlenebilirliğin tesis edilip edilmediği, Geri çekme prosedür ve kayıtları incelenir. 10 Yapılan denetimlerde uygunsuzluk bulunması durumunda “VII. Denetim Numunelerinde Pozitif Bulguda Yapılacak İşlemler” bölümdeki işlemler uygulanır. 6. Analiz Ücreti Bu Genelge’nin geri izleme bölümünde ücretli yapılacağı belirtilen analizler, şahit numunelerin analizi, geri izleme çalışmalarında orijin çiftlikten istatistiki metoda göre alınan numunelerin sonuçlarının en az bir tanesinin pozitif olması durumunda, bu analizlere ait masraflar ile diğer araştırmalara ait tüm masraflar denetlenen işletmenin sahibi tarafından ödenir. Bunun dışındaki bütün analizler (orijin çiftliği bulmak üzere geri izleme numuneleri, ilk numunede hızlı testlerde elde edilen sonuçların bir başka laboratuvar tarafından doğrulanması analizleri dahil) ilgili laboratuvarlara analiz amacı açıkça yazılmak kaydı ile resmi izleme ve denetim numunesi olarak değerlendirileceğinden analiz ücreti alınmaz ve numunelerin gönderilme ücretleri İl Müdürlüklerince karşılanır. 7. Numunelerin Analizi, Analiz Sonuçlarının Raporlandırılması ve Değerlendirilmesi: Laboratuvarlar izleme numunelerini Müdürlüklerine ulaşmasını takiben 15 iş günü, geri izleme numunelerini ise bekletmeksizin en fazla 3 iş günü içerisinde analiz ederek raporlarını hazırlar. Laboratuvar pozitif kalıntı bulgusu tespit ettiği analiz sonucunu ilgili İl Müdürlüğüne derhal faks ve posta yolu ile raporlar. Geri izleme analizlerinde hızlı testler kullanılmaz. Bu nedenle İl Müdürlükleri bu analizler için uygun laboratuvara numune gönderimi yapar. Analiz raporunda her bir analiz için “raporlama limiti” verilir, tespit edilemeyen maddeler için “Tespit Edilebilir Düzeyde Bulunamamıştır” ifadesi yazılır. Raporda; eseri, var, yok, sıfır, bulunamadı” gibi ifadeler yer almaz. Laboratuvarlar analiz sonuçlarını değerlendirmez. Laboratuvar analiz raporunu 3 nüsha düzenler. 1 nüshasını laboratuvarda dosyalar. Diğer 2 nüshasını değerlendirme yapılmak üzere ilgili İl Müdürlüğüne gönderir. Yasaklı bir maddenin tespiti durumu hariç hızlı testlerle (ELISA, Charm II, Delvotest vb.) yapılan analizler doğrulanmadan İl Müdürlüğüne gönderilmez. Yasaklı madde tespitinde ise ilgili İl Müdürlüğü ve Genel Müdürlük yazı (Faks ve posta) ile bilgilendirilir. İl Müdürlüğü analiz raporunun değerlendirmesinde ilgili mevzuat hükümleri dikkate alınır. Muayene ve Analiz Raporları işyerlerine bir yazı ekinde bildirilir. Numuneye ait analiz raporunun mevzuata uygun olması halinde, sonuç raporunun kendilerine bildirilme tarihinden itibaren en geç yedi gün içerisinde, işyeri sahibi ve/veya sorumlu yöneticisi tarafından şahit numune geri alınabilir. Süresi içinde geri alınmayan şahit numune ile ilgili olarak işyeri herhangi bir hak talebinde bulunamaz ve numune İl Müdürlüğünce imha edilir. VII- DENETİM NUMUNELERİNDE POZİTİF BULGUDA YAPILACAK İŞLEMLER 1-Tebligat, İtiraz, Şahit Numune Gönderimi İl Müdürlüğü, geri izleme numune sonucunun pozitif olması durumunda, numunenin alındığı üretici, çiftlik veya tesise yasal işlem yapılmak üzere tebligatta bulunur (Ek 2-8). Bu tebligata olumsuz sonuç bildiren analiz raporunu ekler. İşyeri sahibi ve/veya sorumlu yöneticisinin numuneye ait muayene ve analiz sonuçlarına, kendilerine tebliğden itibaren 15 gün içerisinde itiraz hakkı mevcuttur. Bu tebligata ilgili tesis ve/veya üretici tarafından itiraz edilmesi durumda, İl Müdürlüğünde muhafaza edilen şahit numune analizinin Bakanlıkça belirlenecek Avrupa Birliği Referans/akredite laboratuvarında veya analizin yapıldığı Ulusal Referans Laboratuvarında 11 yaptırılacağı, bu konuda yapılacak itiraz yazısında analizin hangi laboratuvarda yaptırılmak istendiğinin bildirilmesi istenir. İşyeri sahibi ve sorumlu yöneticinin denetim numunelerinin alımı sırasında itiraz hakkını kullanmak istediklerini yazılı olarak talep etmeleri durumunda, ilk numune analiz sonucunun olumsuz çıkması halinde sonuca itiraz etmiş kabul edilir. Şahit numune işyeri sahibi veya sorumlu yöneticisi tarafından talep edilen yurtiçi/ yurtdışı laboratuvara analiz için gönderilir. İtiraz olması durumunda şahit numune itiraz dilekçesinde belirtilen laboratuvara gönderilir. Şahit numuneye ait muayene ve analiz sonuçları kesin olup, verilecek karara esas teşkil eder. İtiraz durumunda, şahit numune ile ilgili tüm masraflar işyerince ödenir. Yem numunelerinde de aynı yol izlenir. 2- Denetim ve Yasal İşlemler A- Çiftliklerde; VI. Kalıntı İzleme Planları, Kontrol ve Denetim Usul ve Esasları bölümü, 2. Numune Alınması ve Kontroller alt başlığında belirtilen kontrollere ilave olarak detaylı denetimler başlatılır. Gerekirse ilaç uygulamasını yapan veteriner hekim muayenehanesi, ilaç satış noktaları ve yem fabrikaları da denetime dahil edilir. Denetleme yapılan çiftlikte “çiftlikte tutulması gereken kayıtların” olmaması veya usulüne uygun olarak tutulmadığının tespit edilmesi, tesisin izlenebilirlik hükmünü yerine getirmediğinin belgelenmesi durumunda 5996 sayılı Kanunun 24’üncü maddesinde belirtilen izlenebilirlikle ilgili hükümlere uymamaktan yasal işlem başlatılır. Tesiste ilaçlı yemin hazırlandığına dair delillerin bulunması durumunda 2005/12 sayılı İlaçlı Yem Tebliği’ne uygun üretim yapılıp yapılmadığı denetlenir. Uygunsuzluk durumunda 5996 sayılı Kanun gereği gerekli yasal işlem yapılır. Numune alınan hayvanların resmi işaret taşıması sağlanır ve bu durum tutanakla kayıt altına alınır. Resmi denetim ve kontroller sonuçlanıncaya kadar hayvanların çiftlikten ayrılmasına izin verilmez. Bu amaçla düzenli olarak yapılacak kontroller ile çiftlikteki hayvanların takibi sağlanır. Çalışmalar tamamlandıktan sonra konuya ilişkin detaylı rapor kronolojik olarak (tarihler itibariyle) hazırlanarak Genel Müdürlüğe gönderilir. a)İzin verilmeyen uygulamanın tespiti durumunda; Kontrol ve denetim sonucunda ilk numunede olumsuzluk tespit edilmesi durumunda İl Müdürlüklerince canlı hayvan ve/veya hayvansal ürünler yeddi emine alınır. Şahit numune analiz sonucunun olumsuz olması durumunda 5996 sayılı Kanunun 40.maddesi hükümlerine göre yasal işlem uygulanır. Denetim kapsamında Kalıntı İzleme Yönetmeliği’nin 15. maddesinde belirtilen çalışmalar yürütülür. Yapılan araştırmalarda alınan numunelere ait analiz ücretleri ve numune nakliye bedelleri çiftlik sahibi tarafından ödenir. Şahit numunenin olumlu olması durumunda yedd-i emin bozularak ürünler serbest bırakılır. Diğer durumda Bakanlığa bilgi verilerek aşağıda belirtilen işlemler uygulanır: Analizler neticesinde izin verilmeyen uygulama tespit edilirse Kalıntı İzleme Yönetmeliğinin 25. maddesinde belirtilen işlemler başlatılır. Bu işlemler sırasında çiftliğin devamını sağlayacak sayıda yavru tesiste bırakılır. Aynı mal sahibine ait diğer çiftliklerin bulunması durumunda bu çiftliklerin adres bilgilerini isteyerek bu çiftliklerde de söz konusu Kalıntı İzleme Yönetmeliği’nin 15. madde (b) bendinde belirtilen araştırmaları tekrar başlatır. Bu çiftliklerin başka bir İl Müdürlüğüne bağlı olması durumunda bu çalışmaların yürütülmesi ilgili İl Müdürlüğünden istenir. 12 İzin verilmeyen uygulamayı yapan, uygulanan ürün ve bu ürünün nereleden alındığı tespit edilmeye çalışılır. Uygulamayı yapan tespit edilerek 5996 sayılı Kanunun 37’nci maddesi gereğince yasal işlem yapılır. Yasaklı maddenin temin edildiği yer tespit edildi ise; satış yapılan yerin eczane ve ilaç deposu olması durumunda Sağlık Bakanlığı İl Sağlık Müdürlüğü ile bağlantı kurarak ilaç piyasadan toplatılır ve Savcılığa suç duyurusunda bulunulur. b) Maksimum kalıntı limitlerinin aşılması durumunda; Yapılan incelemede ilaç atım süreleri tamamlanmadan çiftlikten gıda olarak kullanılmak veya işlenmek üzere hayvan veya hayvansal ürün çıkışının yapıldığının belgelenmesi durumunda 5996 Sayılı Kanunun ilgili hükümlerine uymamaktan gerekli yasal işlem başlatılır. Eğer hayvanlar halen çiftlikte bulunuyor ise, söz konusu hayvanların ve bu hayvanlardan elde edilecek ürünlerin satışı durdurulur ve bu partiler için denetçi tarafından alınan kontrol numunesinin, tesis tarafından ücreti ödenmek kaydıyla, Ulusal Referans Laboratuvarında yaptırılan analiz raporunun uygun olması durumunda satışına izin verilir. Maksimum kalıntı limitlerinin tekrarlanan ihlâlleri durumunda, bu çiftlikte 6 ay süre ile sıkılaştırılmış denetim tedbirleri uygulanır. c) Ağır metal ve mikotoksin tespitinde; Çiftlikte üretilen ürünlerde bu değerin yükselmesine neden olabilecek faktörler araştırılır. Bu kapsamda; Ağır metal bulaşma kaynakları ve yem muhafaza koşulları incelenir. Çiftlikte kullanılan suyun içme suyu kalitesinde olup olmadığı çiftlik tarafından yaptırılan analiz raporları üzerinden kontrol edilir. Balık çiftliklerinde yetiştiricilik suyunun analiz raporları incelenir. Satın alınan yemlerle ilgili ağır metal ve mikotoksinlere ilişkin kontrollerin yapılıp yapılmadığı araştırılır. Ağır metaller ve mikotoksin açısından kontrol yapılmıyorsa; çiftlikte kullanılan sularda ve yetiştiricilik sularında ağır metal analizlerinin 6 ayda bir yaptırılması ve satın alınan yemlerde ağır metal ve mikotoksinler açısından kontrollerin yapılması uyarı mektubu ile istenir. Olumsuzluk tespit edilen partileri temsil eden ürünlerin gıda olarak satışına izin verilmez. Sütte Aflatoksin M1 tespiti durumunda, yukarıda belirtilen işlemlere ilaveten çiftlikte yemle ilgili denetim yapılır ve Yem Numunesi Alma Yönetmeliği’ne uygun numune alımı sağlanarak bu numunede Toplam Aflatoksin (B1+ B2+ G1+G2) analizi istenir. d) Yem numunelerinde olumsuzluk tespitinde; Kapalı torbada olumsuzluk çıkması durumunda 5996 sayılı Kanun’da belirtilen hususlar yem fabrikası için uygulanır. Sorumluluğu çiftliğe ait olan siloda depolanan yemde olumsuz sonuç çıkması durumunda, bu yemin hayvan beslemesinde kullanılmasına izin verilmez. Depolama şartlarının düzeltilmesi için en fazla 6 aylık bir süre verilir. Süre sonunda yeniden denetim yapılır. Siloya yem temin eden yem fabrikasında bu maddeler açısından kontrol ve denetim yapılması İl Müdürlüğüne arz edilir. Yem fabrikasının denetiminde fabrikadan Yem Mevzuatında belirtilen usullere uygun olarak yeni numune alımı yapılır ve analiz için konuda görevli laboratuvara numune gönderimi yapılır. Olumsuzluk durumunda 5996 sayılı Kanun gereği yasal işlem uygulanır. Yem fabrikasının başka bir ilde faaliyet göstermesi durumunda bağlı bulunduğu İl Müdürlüğüne yazı ile bilgi verilerek gerekli kontrollerin Yem Mevzuatına göre yapılması istenir. 13 B- İşleme, toplama ve paketleme tesislerinde; Yapılan denetimlerde tesis izlenebilirliği sağlamadıysa, tesisisin izlenebilirliği sağlayamadığının belgelenmesi durumunda “Gıda Güvenliği ve Kalitesinin Denetimi ve Kontrolüne Dair Yönetmelik” gereği 5996 Sayılı Kanunun 24. maddesinde belirtilen izlenebilirlikle ilgili hükümlere uymamaktan yasal işlem başlatılır. Yapılan denetimlerde tesis otokontrol analizlerini gerçekleştirmediğinin belgelenmesi durumunda; “Gıda Güvenliği ve Kalitesinin Denetimi ve Kontrolüne Dair Yönetmelik” gereği anılan yönetmeliğin 8. Madde hükümlerine göre tesis belirtilen konularda otokontrol yapmıyor veya yaptırmıyor ise bu işyeri hakkında 5996 Sayılı Kanun’un 22 inci maddesinde belirtilen işyeri sorumlulukları ile ilgili hükümlere uymamaktan yasal işlem başlatılır. Olumsuzluk tespit edilen maddeyi içeren partinin üretimde kullanıldığının belgelenmesi durumunda 5996 Sayılı Kanun’da belirtilen hükümler uygulanır. Tekrarlanan ihlallerde tesis gıda kontrol programında sıkı denetime alınır. Otokontrol analizleri yapan tesisler tarafından olumsuz sonuç bildirilmesi durumunda tesise gidilerek bu ürünü sağlayan tedarikçi ve/veya üreticiye ait olan o partiden denetim numunesi alınır ve analiz için laboratuvara gönderilir. Denetimde pozitif tespit yapılması halinde ürünü üreten işyeri veya üretici için Gıda Kontrol Mevzuatında belirtilen hükümler uygulanır. 3. Sıkılaştırılmış Denetim Programı Sıkılaştırılmış denetim programı izin verilmeyen uygulamanın tespitinde 12 ay süre ile, maksimum kalıntı limitlerinin tekrarlanan ihlali durumunda ise 6 ay süre ile olumsuzluk tespit edilen madde grubu üzerinden uygulanır. Sıkılaştırılmış denetim programında olan çiftlikler en az iki ayda bir olmak üzere kayıtlar üzerinden ve yerinde hayvan kontrolleri yapılarak denetlenir. Bu çiftlikten bir ay süre ile her hafta bir numune alımı gerçekleştirilir. Analiz sonuçlarında bir olumsuzluk tespit edilmez ise numune alımı durdurulur. Diğer denetimler sürdürülür. Bu denetimlerde şüphe edilmesi durumunda yeniden numune alımı yapılır. Sıkılaştırılmış denetim programı kapsamında alınan numuneler için analiz amacına “Kalıntı İzleme-geri izleme-sıkılaştırılmış denetim” yazılır. Olumsuzluk durumunda tespit edilen maddeye uygun yasal işlem yapılır. 4. Şüpheli Numuneler: İl Müdürlüğü denetçileri kalıntı izleme planları ile ilgili çalışmaları yürütürken elde ettikleri bulguları doğrulama ve desteklemek amaçlı olarak plan dışı numune alımı yapabilir. Bu tür numune alımlarında laboratuvara yazı gönderimi yapılırken üst yazıda “kalıntı izleme-şüphe” talebi belirtilir. İl Müdürlüğü ihbar bildirimlerini dikkate alır. İhbar edilen üreticiye ait partiye ait analiz sonuçlarını tesis verileri üzerinden kontrol eder. Gerekli görürse tesisten numune alımı yaparak analizin tekrarını isteyebilir. Denetçi ihlalin varlığına kanaat getirdiyse, şüpheli partiden numune alarak “kalıntı izleme-şüphe” ibaresini yazarak ihbar edilen analiz için konuda görevlendirilmiş laboratuvarda resmi numune gönderimini yapar ve söz konusu partinin gıda olarak kullanımını engeller. Gelen analiz sonuçlarının bu durumu doğrulaması durumunda resmi numuneler için yapılan uygulamalar çerçevesinde çalışmalar yürütülür. VIII. YIL SONU VE ARA RAPORLARININ HAZIRLANMASI İl Müdürlükleri ve laboratuvarlar gerçekleştirdikleri faaliyetleri her yıl Ocak-Mart, Nisan Haziran, Temmuz-Eylül ve Ekim-Aralık dönemlerini kapsayacak şekilde dört ayrı rapor olarak gönderir. Rapor gönderimi, dönem bitişini takip eden ilk ayın 10’una kadardır. Buna ilaveten Bakanlıkça talep edildiği zamanlarda da ilave rapor gönderilir. 14 İl Müdürlükleri Ek 2-9’da verilen forma uygun olarak düzenledikleri dönemsel raporlarını; her bir ürün bazında, yıllık kalıntı izleme planlarında olduğu gibi her bir aktif madde grubu için ayrı raporlar. Laboratuvarlar dönem raporlarını ve yıl sonu raporlarını Ek 3-1 ve Ek 3-2’de verilen forma uygun olarak hazırlar. Kontrol ve denetimlere ait sonuçlar yasaklı bir maddenin varlığını gösteriyorsa, durum derhal Bakanlığa yazılı olarak iletilir ve İl Müdürlükleri tarafından bu konuda yürütülen çalışmalar hakkında Genel Müdürlüğe düzenli bilgi verilir. Laboratuvarlar her yılın en geç 30 Kasım’ı itibariyle bir sonraki yıl için çalışmayı planladıkları metotlara ait bilgileri Ek 3-3’te belirtilen forma uygun olarak raporlar ve Genel Müdürlüğe gönderir. EKLER Ek 1 Çiftlikte Tutulması Gereken Kayıtlar Ek 1-1 Su Ürünleri Yetiştiricilik Çiftliklerinde Tutulacak Kayıtlar Ek 1-2 Kesime Gönderilen Kanatlı Hayvanlara Ait Bilgi Formu Ek 1-3 Satışı Yapılan Hayvansal Ürüne Ait Bilgi Formu Ek 2 İl Müdürlüğü Tarafından Düzenlenmesi Gereken Form ve Belgeler Ek 2-1 İl Müdürlüğü Numune alma Program Formu Ek 2-2 Numune Alma Tutanağı Ek 2-3 Numune Alma Etiketi Ek 2-4 Numune Alma Kayıt Defteri Ek 2-5 Kalıntı İzleme ve Denetim Formu-1 Ek 2-6 Kalıntı İzleme ve Denetim Formu-2 Ek 2-7 Geri İzleme Çiftlik Uyarı Mektubu Ek 2-8 Tebligat Ek 2-9 İl Müdürlüğü İzleme Numuneleri Dönem Rapor Formu Ek 2-10 Laboratuvar Pozitif Kalıntı Bulgusu Bildirim Formu Ek 2-11 İl Müdürlüğü Pozitif Kalıntı Bulgusu Bildirim Formu 15 Ek 3 Laboratuvarlar Tarafından Düzenlenmesi Gereken Formlar Ek 3-1 İl Bazında Üç Aylık Dönem Rapor Formu Ek 3-2 Laboratuvar Yıllık Rapor Formu Ek 3-3 Analiz Bazında Metot Bilgileri Formu Ek 1-1 16 SU ÜRÜNLERİ YETİŞTİRİCİLİK ÇİFTLİK KAYITLARI KULLANILAN YEM KAYITLARI Tarih Kafes ve Havuz No Yem Cinsi Miktarı Yem Analiz Kayıt No Açıklamalar AŞI KAYITLARI Tarih Yaşı (Gün/Hafta) Uygulanan Aşılar Ölüm Oranı % (x) Sonuç Aşı Türü Uygulama Yöntemi Dozu (x): Aşı sonrası SAĞLIK KONTROL KAYITLARI Kontrol Tarihi Ürünün Ortalama Ağırlığı (Gr) Ürünün Sağlık Durumu Hastalıklı ise Görülen Belirtiler Ölüm Oranı Teşhis 17 OTOKONTROL AMAÇLI KALINTI KAYITLARI KALINTI KATEGORİSİ (Bakılan Parametreler İşlenecek) Numune Alma Tarihi Ürün Türü Ortalama Ağırlığı (gr) Numune Numarası Analiz Tarihi Analiz Sonucu Tespit Edilen Miktar Değerlendirme ÜRÜN GİRİŞ/ÇIKIŞ TAKİP KAYITLARI Ürün (Yumurta/Larva/Yavru Balık/Balık) Temini Pazara Sunum Tarih Temin Edilen Firma Adı Adet/Miktar Tarih Hasat Yapılan Havuz/Kafes No Adet/Miktar Gönderilen Yer Ek 1-2 KESİME GÖNDERİLEN KANATLI HAYVANLARA AİT BİLGİ FORMU 18 Kümes Sahibinin Adı-Soyadı Hayvan Türü Kesime Gönderilecek Hayvan Sayısı Kümes No Adresi Hayvanların Beslenmesinde Kullanılan Yemlerin Hazırlandığı Firma veya Tesis İsimleri Yemlerde kullanılan büyütme faktörü, antikoksidiyal veya VIP’lerin(Veteriner İlaçlı Premiks) adı, kullanıma başlama ve bitiş tarihleri Adı Başlangıç Tarihi Bitiş Tarihi Hayvanlara Uygulanan Tıbbi Müstahzarlar ve Uygulama Tarihleri Adı Uygulama Tarihi Yapılan Aşıların İsmi, Tipi ve Uygulama Tarihleri Adı Tipi (Canlı/Ölü) Uygulama. Tarihi Kümesten Sorumlu Veteriner Hekimin Hayvanların Sağlığı Hakkındaki Değerlendirmesi ve Varsa Laboratuvar Sonuçları Planlanan Kesim Tarihi Not: 1-)İhracat ön izni verilen kesimhane ve/veya kombinayla çalışan kümeslerde, bu form kümesten sorumlu veteriner hekim tarafından doldurulup, imzalanacaktır. 19 Sorumlu Veteriner Hekim veya Kümes Sorumlusu (Adı soyadı-Tarih-İmza) Ek 1-3 SATIŞI YAPILAN HAYVANSAL ÜRÜNE AİT BİLGİ FORMU Çiftlik Sahibinin Adı-Soyadı Hayvan Türü Ürünün Elde Edildiği Hayvan/Kovan Sayısı İşletme No Adresi Hayvanların Beslenmesinde Kullanılan Yemlerin Hazırlandığı Firma veya Tesis İsimleri İlaçlı Yem kullanıldı ise Yemlerde Kullanılan VIP’lerin(Veteriner İlaçlı Premiks) Adı, Kullanıma Başlama ve Bitiş Tarihleri Adı Başlangıç Tarihi Bitiş Tarihi 20 Hayvanlara Uygulanan Tıbbi Müstahzarlar ve Uygulama Tarihleri* Adı Uygulama Tarihi Yapılan Aşıların İsmi, Tipi ve Uygulama Tarihleri* Adı Tipi (Canlı/Ölü) Uygulama. Tarihi Çiftlikten Sorumlu Veteriner Hekimin Hayvanların Sağlığı Hakkındaki Değerlendirmesi ve Varsa Laboratuvar Sonuçları İşletme süt sığırı işletmesi ise ilaç uygulaması yapılmış süt sığırının Kulak Küpe Numaraları yapılan her ilaç için belirtilecektir. Sorumlu Veteriner Hekim/Çiftlik Sorumlusu/Üretici (Adı soyadı-Tarih-İmza) EK 2-1 …………… İL/İLÇE MÜDÜRLÜĞÜ CANLI HAYVAN VE HAYVANSAL ÜRÜNLERDE KALINTI İZLEME PLANLARINA AİT YILLIK KONTROL VE DENETİM PROGRAMI Kontrol ve Denetim Yılı: Düzenleme Tarihi … / …/ …. 21 Ürün Adı Analizi İstenen Madde adı* O ca k Ş ub at M ar t N is an M ay ıs H az ir an Te m m uz A ğu st os E yl ül Ek im Ka sı m A ra lık SÜ T BA L KA N A TL I Y U M U RT A SU Ü RÜ N LE Rİ 22 *: Her bir ürün grubu için Genel Müdürlük tarafından gönderilen yıllık planlarda verilen her bir sütun tek bir satırda belirtilecektir. Tablodaki satır sayısı buna göre düzenlenecektir. Kontrol Şube Müdürü Hayvan Sağlığı Şube Müdürü Adı Soyadı : Adı Soyadı : İmzası : İmzası : İl Müdürü Adı Soyadı : İmzası : 23 Ek 2-2 T.C. TARIM ve KÖYİŞLERİ BAKANLIĞI ………İL/İLÇE MÜDÜRLÜĞÜ NUMUNE ALMA TUTANAĞI Numune Kod Numarası : Numunenin Alındığı Tesis/çiftliğinAdı : Tutanak Tarihi : Tutanak No : Numune Alış Sebebi : Kalıntı İzleme İzleme  Geri izleme  Şüphe  Kontrol ve Denetimin Dayanağı : Canlı Hayvanlar ve Hayvansal Ürünlerde Belirli Maddeler ile Bunların Kalıntılarının İzlenmesi İçin Alınacak Önlemlere Dair Yönetmelik NUMUNENİN Cinsi ve Türü : Numunenin Alındığı Kafes, Havuz, Ofşor, Kümes Vb. (Çiftlik numuneleri için) : Parti no, Seri no ve Büyüklüğü : Hayvanın Yaşı : Hayvanın Ağırlığı : Ambalaj Şekli : Numune Miktarı : Gönderilen Laboratuvar : AÇIKLAMALAR 24 Yukarıda tanımlanan numune tesis/çiftlik sahibi, sorumlu müdürü veya vekili ................................... ‘nin huzurunda .........adet alınarak, …….. Valiliği/Kaymakamlığı İl Müdürlüğü/İlçe Müdürlüğü mühürü ile mühürlenmiş ve işbu tutanak tarafımızdan imza edilmiştir. İL/İLÇE MÜDÜRLÜĞÜ YETKİLİSİ Adı Soyadı : Adı Soyadı : Unvanı : Unvanı : İmza : İmza : İŞYERİ ADINA YETKİLİ VE SORUMLU KİŞİ Adı Soyadı : Adı Soyadı : Unvanı : Unvanı : İmza : İmza : Ek 2-3 T.C. TARIM ve KÖYİŞLERİ BAKANLIĞI ………İL/İLÇE MÜDÜRLÜĞÜ NUMUNE ALMA ETİKETİ Numune Alma Tutanağının Numarası : Tarihi : Numunenin Kod Numarası : 25 Cinsi1 : Türü2 :. Miktarı : Alındığı Tarih : Ambalaj Şekli : Alış Sebebi* : Kalıntı İzleme İzleme  Geri izleme  Şüphe  *Uygun olan işaretlenecektir. Numunenin Gönderileceği Laboratuvar : Talep Edilen Analizler : İL/İLÇE MÜDÜRLÜĞÜ YETKİLİSİ Adı Soyadı : Adı Soyadı : Unvanı : Unvanı : İmza : İmza : İŞYERİ ADINA YETKİLİ VE SORUMLU KİŞİ Adı Soyadı : Adı Soyadı : Görevi : Görevi : İmza : İmza : 26 1 : Bal, süt, balık, yem, kanatlı (kas, plazma, karaciğer vb), büyükbaş, küçükbaş (kas, plazma, karaciğer, idrar vb), yumurta’dan uygun olan yazılacak 2 : Balık numuneleri için balık türü (çipura/levrek/alabalık vb.), kanatlı numuneleri için (hindi/ broiler), süt, büyükbaş ve küçükbaş numuneleri için (koyun/ keçi,/sığır vb.) yazılacak 27 Ek 2-4 NUMUNE ALMA KAYIT DEFTERİ Sıra No Tutanak No Numune Alış Talep Edilen Numunenin Gönderilen Yazı Gelen Yazı Analiz Raporunun Rapor Sonucu Uygun Olmayan Parametre ve 28 Cinsi Türü Alındığı Tarih Alındığı Yer Gönderilen Laboratuvar Tarih No Tarih No Tarih No Uygun Uygun Değil 29 Ek 2-5 KALINTI İZLEME VE DENETİM FORMU-1 İli İlçesi Denetim Tarihi Denetlenen Çiftlik ( Su ürünleri, Süt, Kanatlı, Yumurta, Bal vb.) Adı : Ruhsat Numarası : Ruhsat Tarihi : Adresi : Yetiştirilen Ürün Türü : Proje Kapasitesi : Fiili Kapasite : SORULAR I-Genel Hususlar 1- Ürünlerin izlenebilirliği sağlanıyor mu? (nereden alındığı, nereye satıldığı vb.) Evet  Hayır  2- Kalıntı İzleme Genelge hükümleri doğrultusunda kayıtlar tutuluyor mu? Evet  Hayır  3- Ürün geri çekme prosedürü oluşturulmuş mu? Evet  Hayır  4- Otokontrol amaçlı (ürün, yem, su vb.) analiz yapıyor mu? Evet  Hayır  5- Faaliyetlerine ilişkin Bakanlığımız mevzuatı hakkında bilgi sahibi mi? Evet  Hayır  II- İlaç, Kimyasal, Dezenfektan, Aşı Kullanımına İlişkin Hususlar 6- Çiftlikte kullanımına izin verilmeyen maddeler (yasaklı maddeler, ruhsatsız ilaç, amacı dışında kullanılan ilaç vb.) bulunuyor mu? Evet  Hayır  30 7- Çiftlik denetimi sırasında izin verilmeyen uygulamalara yönelik şüphe uyandırıcı bir durum var mı? Evet  Hayır  8- Üzerinde etiket olmayan ilaç, dezenfektan, aşı ve kimyasal maddeler bulunuyor mu? Evet  Hayır  9- Veteriner ilaç kullanımına ilişkin yazılı prosedür oluşturulmuş mu? Evet  Hayır  10- Çiftlikte kullanılan ilaçların reçeteleri muhafaza ediliyor mu ? Evet  Hayır  11- İlaç, kimyasal, dezenfektan, aşı gibi maddeler herkesin ulaşamayacağı kontrollü uygun bir yerde muhafaza ediliyor mu? Evet  Hayır  12- İlaçların atılım ile ilgili kayıtları var mı ? sürelerine dikkat ediliyor mu ? Evet  Hayır  13- Çiftlikte kullanılan ilaç, kimyasal, dezenfektan vb. maddelerin depoya giriş-çıkış kayıtları tutuluyor mu? Evet  Hayır  III-Yem Kullanımına İlişkin Hususlar 14- Yem muhafaza depoları dış ortamdan gelecek etkileri önleyecek yapıda mı? Evet  Hayır  15- Yem muhafaza depoları yemin uygun şartlarda saklanmasını sağlayacak koşulları sağlıyor mu? (temizlik, rutubet vb.) Evet  Hayır  16- Depolarda yemler düzgün istiflenmiş mi? (düzen, yemlerin altında palet bulunup bulunmadığı, duvar ve tavanla temas edip etmediği vb.) Evet  Hayır  17- İlaçlı yem kullanılıyor ise bu yemler 2005/12 sayılı İlaçlı Yem Tebliği’ne uygun olarak hazırlanmış mı? Evet  Hayır  31 DENETÇİ KANAATİ : FORMUN DEĞERLENDİRMESİ : 1- 6’ncı sorunun cevabı “Evet” ise, yasaklı maddeye el konulur, durum tutanakla tespit edilerek ilgili mevzuat doğrultusunda yasal işlem yapılır. Çiftlik ürünleri şüpheli kabul edilerek numune alınır. Numune sonucu gelinceye kadar çiftlik ürünlerinin piyasaya sunumunun engellenmesi açısından menşe belgesi düzenlenmez. Analiz sonucuna göre ilgili mevzuat doğrultusunda yasal işlem yapılır. 2- 7’inci ve 8’inci soruların cevaplarından en az biri “Evet” ise, çiftlik ürünleri şüpheli kabul edilerek numune alınır. Numune sonucu gelinceye kadar çiftlik ürünlerinin piyasaya sunumunun engellenmesi açısından menşe belgesi düzenlenmez. Analiz sonucuna göre ilgili mevzuat doğrultusunda yasal işlem yapılır. 3- 2’nci, 3’üncü ve 4’üncü soruların cevaplarından en az biri “Hayır” ise çiftlik yetkilileri uyarılarak, bir sonraki denetime kadar bu olumsuzluğun giderilmesi istenir. Olumsuzluğun giderilmemesi veya tekrarı durumunda izlenebilirlik sağlanamadığından ilgili mevzuat doğrultusunda yasal işlem yapılır. 4- 12 ve17’nci sorunun cevabı “Hayır” ise, ilgili mevzuat doğrultusunda yasal işlem yapılır. Ayrıca çiftlikteki ürünler şüpheli kabul edilerek numune alınır. Numune sonucu gelene kadar, çiftlik ürünlerinin piyasaya sürümünün engellenmesi açısından menşe belgesi düzenlenmez. 5- Yukarıda belirtilen soruların dışındaki soruların cevaplarından en az biri bile “Hayır” ise ve “Denetçi Kanaati” bölümünde olumsuzluğun yer alması durumunda çiftlik yetkilileri uyarılarak, bir sonraki denetime kadar bu olumsuzluğun giderilmesi istenir. Olumsuzluk giderilmezse çiftlik ürünlerinin piyasaya sunumunun engellenmesi açısından menşe belgesi düzenlenmez. Denetçilerin : Çiftlik Yetkilisinin/Çalışanının : Adı, soyadı : Adı, soyadı : Adı, soyadı : Ünvanı : Ünvanı : Ünvanı : 32 İmzası : İmzası : İmzası : Ek 2-6 KALINTI İZLEME VE DENETİM FORMU-2 İli İlçesi Denetim Tarihi 33 Denetlenen Toplama Merkezi (Bal, Süt vb.) Adı : Ruhsat Numarası : Ruhsat Tarihi : Adresi : Yetiştirilen Ürün Türü : Proje Kapasitesi : Fiili Kapasite : SORULAR I-Genel Hususlar 1- Ürünlerin izlenebilirliği sağlanıyor mu? (nereden alındığı, nereye satıldığı vb.) Evet  Hayır  2- Kalıntı İzleme Genelge hükümleri doğrultusunda kayıtlar tutuluyor mu? Evet  Hayır  3- Ürün geri çekme prosedürü oluşturulmuş mu? Evet  Hayır  4- Otokontrol amaçlı (ürün vb.) analiz yapıyor mu? Evet  Hayır  5- Faaliyetlerine ilişkin Bakanlığımız mevzuatı hakkında bilgi sahibi mi? Evet  Hayır  DENETÇİ KANAATİ : FORMUN DEĞERLENDİRMESİ : 1- 1’inci, 2’nci ve 3’üncü soruların cevaplarından en az biri “Hayır” ise yetkililer uyarılarak, bir sonraki denetime kadar bu olumsuzluğun giderilmesi istenir. Olumsuzluğun giderilmemesi veya tekrarı durumunda izlenebilirlik sağlanamadığından ilgili mevzuat doğrultusunda yasal işlem yapılır. 2- Yukarıda belirtilen soruların dışındaki soruların cevaplarından en az biri bile “Hayır” ise ve “Denetçi Kanaati” bölümünde olumsuzluğun yer alması durumunda yetkililer uyarılarak, bir 34 sonraki denetime kadar bu olumsuzluğun giderilmesi istenir. Olumsuzluk giderilmezse ürünlerinin piyasaya sunumunun engellenmesi açısından menşe belgesi düzenlenmez. Denetçilerin : Çiftlik Yetkilisinin/Çalışanının : Adı, soyadı : Adı, soyadı : Adı, soyadı : Ünvanı : Ünvanı : Ünvanı : İmzası : İmzası : İmzası : Ek 2-7 T.C. ………………. VALİLİĞİ TARIM İL/İLÇE MÜDÜRLÜĞÜ Sayı : Konu: Geri İzleme Çiftlik Uyarı Mektubu [Tarih] [Ad ve Adres] Canlı Hayvanlar ve Hayvansal Ürünlerde Belirli Maddeler ile Bunların Kalıntılarının İzlenmesi İçin Alınacak Önlemlere Dair Yönetmelik gereği ………………………… adresinde bulunan ……………….…………… tesisinizden …/…/….. tarihinde kalıntı izleme amaçlı alınan ….……… numunenizde ……….…. maddesinin kalıntısı tespit edilmiştir. Numune çiftliğinizden gönderilen/çiftliğinizde bulunan hayvanlardan/hayvansal ürünlerden/yem/içme suyundan alınmıştır. Tespit edilen kalıntı nedeniyle Bakanlığımız denetçileri çiftliğinizdeki uygulamalarınızı kontrol edecek ve yukarıda anılan Yönetmelik gereği kalıntı oluşma nedenlerini araştıracaktır. Çiftliğinizde üretilmiş olan bir hayvanın, hayvan dokusunun ya da hayvansal üründe izin verilmeyen bir maddenin varlığı/kullanımına izin verilen bir maddenin kalıntısının izin verilen seviyeyi aşması, bu ürünlerin birincil ürün işleyen satışı ya da kesilmek/işlenmek üzere gönderilmesi yasa ihlalidir. Bu durum, aynı zamanda, çiftliğinizdeki ilaç uygulamalarınızın da iyi yönetilmediğini göstermektedir. Bu nedenle kullanmakta olduğunuz ilaçlarla ilgili ilaç atım süresinin uzunluğu hakkında bir şüpheniz varsa veteriner hekime danışmak zorundasınız. Mevzuatımız gereği çiftliğinizdeki veteriner ilaç uygulamaları ilaç atım sürelerinin gözlendiğine dair bilgileri içerecek şekilde kayıt altına alınmalı, ayrıca hayvan, hayvansal ürün 35 ve kullanılan ilaçlarla ilgili giriş çıkış kayıtları düzenli olarak tutularak kayıtlar 5 yıl süreyle saklanmalıdır. Aksi taktirde, 5996 sayılı Kanunun 24’üncü maddesinde belirtilen izlenebilirlikle ilgili hükümleri uygulamamaktan yasal işlem başlatılacaktır. Bu uyarıya neden olan numune izleme amaçlı olarak alındığından yapılan tespit için herhangi bir yasal işlem başlatılmayacaktır. Bununla birlikte, çiftliğinizde geri izleme amaçlı olarak bir denetim başlatılacaktır. İzlemede yasaklı madde ihlali tespit edilmiş ise; istatistiki metot kullanılarak numune alınacak, en az bir numune sonucunun ihlali doğrulaması halinde tüm kontrol giderleri işletmeniz tarafından ödenecektir. İstatistiki metotla alınan numunelerin yarısı veya daha fazlasının ihlali doğrulaması halinde; işletmenizdeki bütün hayvanların kontrolü veya bu hayvanların müsaderesi arasında seçim yapmanız gerekecektir. Ayrıca, alınan numune/numunelerde ürünlerinizde yasal olmayan bir kalıntının bulunmaması için gerekli kontrolleri yapmak üzere veteriner hekiminize danışarak gerekli önlemleri alınız. Bilgilerinizi ve gereğini rica ederim. İl Müdürü Ek 2-8 T.C. ………………. VALİLİĞİ TARIM İL/İLÇE MÜDÜRLÜĞÜ Sayı : Konu : ... / … / … [işyeri Adı- Adresi] 36 …/…/…. tarih ………Sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan …… sayılı ………………………Kanun Gereği, Müdürlüğümüz kontrol ve denetim ekibi tarafından …../…../…. tarihinde işyerinizde yapmış olduğu kontrol ve denetim sonucu aldığı ……………………………numunesinde, yapılan muayene ve analiz sonucunda tanzim edilen raporların …………. ve ilgili mevzuata uygun olmadığı görülmüştür. İlişikte örneği bulunan …/…/…… tarih ve …………. sayılı muayene ve analiz raporlarının işyerinize tebliğ edildiği tarihten itibaren …… gün içinde rapora itiraz etme hakkınız bulunmakta olup edilmediği takdirde ……… sayılı ………. Kanun Gereği hakkınızda yasal işlem uygulanacaktır. İşyerinizce analiz raporlarına itiraz edilmesi halinde itirazın dilekçe ile Müdürlüğümüze yapılması ve bu dilekçede ve şahit analizin hangi laboratuvarda yaptırılmak istendiğinin (Bakanlıkça belirlenecek Avrupa Birliği Referans/akredite laboratuvarı veya ilk analizin yapıldığı Ulusal Referans laboratuvarı) belirtilmesi gerekmektedir. Bu durumda şahit numune, Bakanlığımızca görevlendirilen yurtiçi/yurtdışı yetkili bir laboratuvara gönderilecektir. Analiz ücreti ve gönderi masrafları işyerinizce karşılanacaktır. Bilgilerinizi ve gereğini rica ederim. İl / İlçe Müdürü EK : Muayene ve Analiz Raporu (1 adet) 37 Ek 2-9 T.C. TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANLIĞI …………… İL/İLÇE MÜDÜRLÜĞÜ ………. AYLARINA AİT KALINTI İZLEME DEĞERLENDİRME FORMU Ürün Grubu Talep Edilen Analiz * Dönem Numune Sayısı Bir Önceki Döneme ait olan bu dönemde sonucu gelen Numune Sayısı Bu dönemde sonucu gelen toplam numune sayısı Analiz Raporu Uygun Olmayan Numune Sayısı Plan lanan Gerçek leşen Süt Bal Kanatlı Yumurta 38 Su ürünleri *: Her bir ürün grubu için Genel Müdürlük tarafından gönderilen yıllık planlarda verilen her bir sütun tek bir satırda belirtilecektir. Tablodaki satır sayısı buna göre düzenlenecektir. 39 Ek 2-10 (Sayfa 1) Ulusal Kalıntı Kontrol Planı Uyarınca Yapılan Kalıntı İncelemesi Yıl Pozitif Kalıntı Bulgusu Bildirim Formu Laboratuvar Tarafından Doldurulacaktır. Pozitif Kalıntı Bulgusu Bildirim Formu (iki sayfalık) sınır değerinin veya değerlendirme ölçütünün aşıldığı durumlarda; yasaklı bir maddeye dair yapılmış her bulguda; kullanımına izin verilmeyen bir yem katkı maddesinin belirlendiği veya bu konularda herhangi bir şüphenin olduğu durumlarda doldurulur. Geri izleme tamamlandığında İl Müdürlüğü, Bildirim Formunu (1 ve 2. sf) doldurur ve KKGM'ne (Akay Cad., No: 3, 06100 Bakanlıklar, Ankara, Faks: 0312 4179251) gecikmeksizin faks ve posta ile gönderir. Pozitif kalıntı bulgusu bir başka il sınırları içerisinde geri izleme yapılmasını gerektiryor ise, geri izleme talebinde bulunacak İl Müdürlüğü (İM) bildirim formunun sadece 1. sayfasını doldurur ve geri izlemeyi yapacak İM'ne ve KKGM'ye gecikmeksizin gönderir. Bu durumda geri izlemeyi tamamlayan İM, çalışma bittikten sonra bu formun 1 ve 2. sayfasına doldurur ve ilk izlemeyi yapan İM'ne ve KKGM'ne gecikmeksizin bildirir. Aynı işletmeden gelen bir numunede birden fazla pozitif bulgu olması halinde, eğer yer yeterli ise sadece bir tane bildirim formu kullanılır. 1. İşlem Numarası* (İl Müdürlüğü tarafından verilen) *:Bu numara, geri izleme çalışmalarının başlatılmasına neden olan izleme numunesinin kod numarasıdır ve 2inci sayfa için düzenleme numarasıdır. 2. Numuneyi Alan İl Müdürlüğü 3. Analizi Yapan Laboratuvar Adı 4. Numunenin Alındığı Yer ve İşletme Sicil Numarası** **: İM tarafından doldurulacaktır 5. Bildirim Yapılma Sebebi 6. Numune Alma Amacı* * İlk bildirim yapılıyor ise bu formun sadece Sayfa 1'i doldurulacaktır. Diğer Durumlarda, pozitif sonuçların bu formla bildirimi tespit edilen maddenin varlığı teyid edildikten sonra ve tespit edilen değer MKL'nin üzerinde ise yapılacaktır. 7. Geri İzleme Numunesinin Alındığı Yer**(4. madde dip notu) 8. Hayvan Çeşiti (Diğer ise yan hücreye çeşit yazılır) 9. Irkı (anabolik ajan tespiti yapıldığında) 10. Geri İzleme Numune Alma Tarihi 11. Orijin Üreticinin Bağlı Olduğu İl Müdürlüğü 12. Orijin Üreticinin İlçesi 13. İşletme Numarası 14. Metot Bilgileri İzleme Metodu* (Madde 15'deki tablonun satırları) 40 *: İki ayrı metot kullanıldığı ise her iki kolon da işaretlenir. Doğrulama Metodu 15. Numune Kod No Hayvan kimliklemesi (Örn. Kulak Küpe Numarası/ürün lot numarası) Ci ns iy et i G eb el ik d ur um u A y ol ar ak ya şı Sadece kesinleşmiş ve laboratuvar analizi ile doğrulanarak teyid edilmiş analiz sonuçları yazılabilir. Varlığı ıspatlanmış Madde veya Maddeler Matriks Miktarı Ölçüm belirsizliği (+/-) Ölçüm Birimi 16. Numune kusurlu bulundu mu?* *:Hangi numunede kusur bulundu belirtiniz 17. İzleme Numunesinin Raporlama Tarihi 18. Geri İzleme Numuneleri Raporlama Tarihi 19. Formu Düzenleyen Kişi Bilgileri Not: Bu form, Genel Müdürlüğümüz http://www.gkgm.gov.tr/birim/gida kontrol laboratuvarlar/gida kontrol laboratuvar main.html resmi web adresinde güncellenmektedir Ek 2-11 (Sayfa 2) Ulusal Kalıntı Kontrol Planı Uyarınca Yapılan Kalıntı İncelemesi Yıl 41 Pozitif Kalıntı Bulgusu Bildirim Formu Üretici işletme denetimini yapmakla yetkili olan İl Müdürlüğü tarafından doldurulacaktır Dikkat : Bu formun 2 inci sayfa, 1inci maddesinde yer alacak olan numune kod numarasının Ek 2-10 daki formun (sayfa 1), 1inci maddesinde yer alan Numune Kod Numarası ile aynı olması gerekmektedir. Aksi taktirde sayfa 1 ile sayfa 2'nin ilişkilendirilmesi mümkün değildir. 1. Numune Kod No (İl Müdürlüğü tarafından verilen)* *Buradaki numara 1inci sayfadaki numara ile aynı olmalıdır! 2. Geri İzlemeyi Yapan Birim 3. Geri İzleme Numunesinin Alındığı Yer 4. Varlığı tespit edilen madde ve Kalıntıya neden olan faktörler hakkında bilgi (Gerekli hallerde ayrıca bir rapor tanzim ediniz) 5. ALINAN TEDBİRLER İşaretleme Yapın Adet/Önlemler Belirtiniz İzlenimler, Notlar (gerekli hallerde ayrıca bir rapor tanzim ediniz) 5.1 Numunenin alındığı işletmede denetim yapıldı mı? Kayıtlar Değerlendirdi mi? Geri izleme numunesi alındı mı? adedi 5.2 Pozitif bulguya rastlanan hayvanlara ve bu hayvanlardan elde edilen ürünlere kısıtlama getirilme durumu(Kalıntı İzleme Planlarını (KİP) düzenleyen Yönetmeliğinin 18., 19. veya 20. maddesi gereği) adedi/miktarı 5.3 Yasaklı madde kullanıldığı tespit edilen hayvanlara ömür boyu yasaklama getirildi mi? Yasaklanan hayvan adedi 5.4 Geri izleme numunesi alınan hayvanlarda pozitif bir bulguya rastlanması durumunda işletmedeki kontrollerin sıkılaştırılması/hayvanların geldiği işletmeden numune alınması (KİP Yönetmeliğinin 19. ve 25. maddeleri gereği) Kontrol altında tutulan hayvan adedi 5.5 Kesimhanede el konulan hayvan/ürün var mı? adedi/miktarı 5.6 Gıda olarak tüketimi uygun olmadığı belirlenen hayvan/hayvansal ürün var mı? adedi/ miktarı 42 5.7 Alınan İdari Önlemler Belirtin 5.8 Suç Duyurusu Var mı Belirtin 5.9 Yukarıda tarif edilenden başka bir önlem alındı mı? Belirtin 6. Genel izlenimler 7. Tarih 8. İşlemi yapan Denetçi (Hayvan Sağlığı) 9. İşlemi yapan Denetçi (Kontrol Şube) 10. İl Müdürü Yardımcısı (Koordinatör ekip Bşk.) Not: Bu form, Genel Müdürlüğümüz http://www.gkgm.gov.tr/birim/gida kontrol laboratuvarlar/gida kontrol laboratuvar main. html resmi web adresinde güncellenmektedir Ek 3-1: İl Bazında Üç Aylık Dönem Rapor Formu Laboratuvar Adı: Dönem: Ürün Grubu: …….* 43 İl Müdürlüğü Aranan Madde grubu Dönem İçinde G el en S ay ı Ra po rl an an S ay ı Yasal Limit Üzerinde Tespit Yapılan N um un e Sa yı sı Numune Kod (İl Md. tarafından verilen) Numarası** Madde** Tespit Edilen Miktar** (ppb) Raporlama Tarihi** * Süt/kanatlı/bal/su ürünleri/yumurta için ayrı ayrı tablolar oluşturulur **Aynı İl Müdürlüğü için tabloda belirtilen Ürün Grubunda Yasal Limit Üzerinde tespit yapılan numune sayısı birden fazla ise numune kodları aynı hücre içine alt alta gelecek şekilde, tespit edilen madde ve miktar verileri karşılarına gelecek şekilde yazılır. Ek 3-2 Laboratuvar Yıllık Rapor Formu Laboratuvar Adı: Ürün Grubu:…………..* Aranan Madde grubu Kalıntıya Sebep Olan Madde Numune Sayısı Mevzuatta Belirlenen limit [μg/Kg] Pozitif Kalıntı Tespit Edilen Numune Sayısı (Mevzuatta Belirlenen Limit üzerinde) PLANLANAN TESTEDİLEN ………………….. (İzleme)** …………… (Doğrulama) * Süt/kanatlı/bal/su ürünleri/yumurta için ayrı ayrı tablolar oluşturulur 44 ** Yapılan analiz yalnızca doğrulama analizi ise bu bölüm doldurulmaz. Ek 3-3: Analiz Bazında Metot Bilgileri Formu Laboratuvar Adı: Yıl: Ürün Grubu: Grup Adı Madde Adı Uygulanan metot ve tespit limiti Mevcut Durum* İzleme Doğrulama Metot Adı Tespit limiti Metot Adı Tespit limiti *: Valide (tarihi)/Akredite (tarihi) Metot 20.... için öneriliyor diye belirtilecektir.