Regulation on veterinary requirements for the production of food of animal origin intended for direct sale

38 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSP* z dnia 29 grudnia 2006 r. w sprawie wymagań weterynaryjnych przy produkcji produktów pochodzenia zwierzęcego przeznaczonych do sprzedaży bezpośredniej Na podstawie art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 16 grud­ nia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. z 2006 r. Nr 17, poz. 127 i Nr 171, poz. 1225) za­ rządza się, co następuje: § 1. Rozporządzenie określa: 1) wymagania weterynaryjne, jakie powinny być spełnione przy produkcji i przez produkty pocho­ dzenia zwierzęcego przeznaczone do sprzedaży bezpośredniej; 2) wielkość, zakres i obszar produkcji produktów, o których mowa w pkt 1; 3) wymagania weterynaryjne dla miejsc prowadze­ nia sprzedaży bezpośredniej. § 2.1. W ramach sprzedaży bezpośredniej dopusz­ cza się dla; 1) drobiu: a) ubój drobiu w gospodarstwie rolnym producen­ ta, którego roczna produkcja nie przekracza 2 500 sztuk w przypadku indyków lub gęsi, albo 10 000 sztuk w przypadku innych gatunków dro­ biu, przeprowadzony zgodnie z przepisami o ochronie zwierząt oraz przepisami o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaź­ nych zwierząt, b) sprzedaż tuszek drobiowych: — konsumentowi końcowemu w miejscach prowadzenia sprzedaży bezpośredniej, w tym znajdujących się na terenie gospo­ darstw rolnych, lub — konsumentowi końcowemu na targowi­ skach, lub — do zakładów prowadzących handel detalicz­ ny z przeznaczeniem dla konsumenta końco­ wego; 2) zajęczaków: a) ubój zajęczaków w gospodarstwie rolnym pro­ ducenta, przeprowadzony zgodnie z przepisami o ochronie zwierząt oraz przepisami o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaź­ nych zwierząt. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi kieruje działem admini­ stracji rządowej — rolnictwo, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 lipca 2006 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Mini­ stra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (Dz. U. Nr 131, poz. 915). b) sprzedaż tuszek zajęczaków: — konsumentowi końcowemu w miejscach prowadzenia sprzedaży bezpośredniej, w tym znajdujących się na terenie gospo­ darstw rolnych, lub — konsumentowi końcowemu na targowi­ skach, lub — do zakładów prowadzących handel detalicz­ ny z przeznaczeniem dla konsumenta końco­ wego; 3) zwierząt łownych — sprzedaż: a) tusz grubej zwierzyny łownej nieoskórowanej lub b) tuszek drobnej zwierzyny łownej niewypatro szonej — po odstrzale wykonanym zgodnie z prawem ło­ wieckim, konsumentowi końcowemu w miejscach prowadzenia sprzedaży bezpośredniej lub do za­ kładów prowadzących handel detaliczny z prze­ znaczeniem dla konsumenta końcowego; 4) produktów rybołówstwa: a) sprzedaż, przez uprawnionego do rybactwa, w rozumieniu przepisów o rybactwie śródlądo­ wym, lub przez wykonującego rybołówstwo morskie, w rozumieniu przepisów o rybołów­ stwie, żywych lub schłodzonych produktów ry­ bołówstwa, niepoddanych czynnościom naru­ szającym ich pierwotną budowę anatomiczną; — konsumentowi końcowemu ze statków, z wy­ łączeniem statków zamrażalni i statków prze­ twórni, lub — konsumentowi końcowemu w miejscach prowadzenia sprzedaży bezpośredniej, w tym znajdujących się na terenie gospo­ darstw rybackich, lub — konsumentowi końcowemu na targowi­ skach, lub — do zakładów prowadzących handel detalicz­ ny z przeznaczeniem dla konsumenta końco­ wego, b) uśmiercanie, wykrwawianie, odgławianie, usu­ wanie płetw i patroszenie produktów rybołów­ stwa, c) sprzedaż produktów rybołówstwa poddanych czynnościom, o których mowa w lit. b: — konsumentowi końcowemu ze statków, z wy­ łączeniem statków zamrażalni i statków prze­ twórni, lub — konsumentowi końcowemu w miejscach pro­ wadzenia sprzedaży bezpośredniej, w tym znajdujących się na terenie gospodarstw ry­ backich, lub — konsumentowi końcowemu na targowi­ skach, lub — do zakładów prowadzących handel detalicz­ ny z przeznaczeniem dla konsumenta końco­ wego; 5) żywych ślimaków lądowych z gatunku Helix po matia Linne, Helix aspersa Muller, Hellx lucorum oraz gatunków z rodziny Achatinidae — sprzedaż: a) konsumentowi końcowemu w miejscach pro­ wadzenia sprzedaży bezpośredniej, w tym znaj­ dujących się na terenie gospodarstw rolnych, lub b) konsumentowi końcowemu na targowiskach, lub c) do zakładów prowadzących handel detaliczny z przeznaczeniem dla konsumenta końcowego; 6) mleka surowego lub surowej śmietany, pozyska­ nych w gospodarstwie rolnym producenta — sprzedaż: a) konsumentowi końcowemu w miejscach pro­ wadzenia sprzedaży bezpośredniej, w tym znaj­ dujących się na terenie gospodarstw rolnych, lub b) konsumentowi końcowemu na targowiskach, lub c) do zakładów prowadzących handel detaliczny z przeznaczeniem dla konsumenta końcowego; 7) jaj konsumpcyjnych — sprzedaż: a) konsumentowi końcowemu na targowiskach lub b) do zakładów prowadzących handel detaliczny z przeznaczeniem dla konsumenta końcowego; 8) produktów pszczelich nieprzetworzonych, takich jak: miód, pyłek pszczeli, pierzga, mleczko pszcze­ le, pozyskanych z pasiek będących w posiadaniu producenta — sprzedaż: a) konsumentowi końcowemu w miejscach pro­ wadzenia sprzedaży bezpośredniej, w tym znaj­ dujących się na terenie gospodarstw rolnych, lub b) konsumentowi końcowemu na targowiskach, lub c) do zakładów prowadzących handel detaliczny z przeznaczeniem dla konsumenta końcowego — jeżeli zostały opakowane w opakowania jed­ nostkowe. 2. Sprzedaż bezpośrednia produktów pochodzenia zwierzęcego, o których mowa w ust. 1, może być pro­ wadzona na obszarze województwa, na obszarze któ­ rego jest prowadzona produkcja, lub na obszarze są­ siadujących z nim województw. 3. Jeżeli podmiot prowadzący działalność w zakre­ sie produkcji produktów pochodzenia zwierzęcego przeznaczonych do sprzedaży bezpośredniej zamierza prowadzić sprzedaż tych produktów na obszarze po­ wiatu innego niż powiat, na obszarze którego jest pro­ wadzona produkcja, informuje o tym fakcie powiato­ wego lekarza weterynarii właściwego ze względu na miejsce prowadzenia sprzedaży, w terminie 7 dni przed dniem rozpoczęcia tej sprzedaży. 4. Sprzedaży bezpośredniej produktów pochodze­ nia zwierzęcego można dokonywać ze specjalistycz­ nych środków transportu, przy czym, w przypadku sprzedaży jednocześnie więcej niż jednego rodzaju produktów wymienionych w ust. 1, zapewnia się roz­ dzielenie tych produktów w sposób uniemożliwiający zanieczyszczenie. § 3. Wielkość produkcji produktów pochodzenia zwierzęcego przeznaczonych do sprzedaży bezpośred­ niej wynosi: 1) do 50 sztuk tygodniowo — dla tuszek indyków lub gęsi; 2) do 200 sztuk tygodniowo — dla tuszek innych ga­ tunków drobiu, niż wymienione w pkt 1; 3) do 100 sztuk tygodniowo — dla tuszek zajęczaków; 4) do 1 000 litrów tygodniowo — dla mleka surowego; 5) do 500 litrów tygodniowo — dla surowej śmietany; 6) od 350 do 2 450 sztuk tygodniowo — dla jaj kon­ sumpcyjnych. § 4. 1. Pomieszczenia, w których produkuje lub sprzedaje się produkty pochodzenia zwierzęcego prze­ znaczone do sprzedaży bezpośredniej, powinny: 1) być skonstruowane w sposób zapewniający prze­ strzeganie zasad higieny; 2) być wyposażone w: a) sprzęt i urządzenia zapewniające ochronę przed gromadzeniem się zanieczyszczeń i przestrzega­ nie zasad higieny, b) wentylację wykluczającą powstawanie skroplin na ścianach i sufitach oraz na powierzchni urzą­ dzeń, c) naturalne lub sztuczne oświetlenie niepowodu jące zmiany barw produktów, d) bieżącą ciepłą i zimną wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi, w ilości wystarczającej do celów produkcyjnych i sanitarnych; lód używa­ ny do produkcji lub przechowywania produk­ tów powinien być pozyskany wyłącznie z takiej wody; 3) być zabezpieczone przed dostępem zwierząt, w szczególności owadów, ptaków i gryzoni; 4) mieć ściany, posadzki, sufity, drzwi i okna w do­ brym stanie technicznym oraz łatwe do czyszcze­ nia i dezynfekcji; okna i drzwi powinny być szczel­ ne. 2. W pomieszczeniach, o których mowa w ust. 1, zapewnia się możliwość zmiany odzieży własnej na odzież roboczą lub ochronną, zmiany obuwia oraz od­ dzielnego przechowywania odzieży własnej. § 5. W miejscach prowadzenia sprzedaży bezpo­ średniej zapewnia się: 1) wyodrębnione miejsce na sprzęt i środki do czysz­ czenia i dezynfekcji; 2) co najmniej jedną umywalkę przeznaczoną do my­ cia rąk, z ciepłą i zimną wodą, zaopatrzoną w środ­ ki do mycia rąk i ich higienicznego suszenia; 3) toaletę spłukiwaną wodą, której drzwi wejściowe nie otwierają się bezpośrednio do pomieszczenia, w którym znajdują się produkty pochodzenia zwie­ rzęcego, wyposażoną w naturalną lub mechanicz­ ną wentylację, lub 4) toaletę spłukiwaną wodą, zlokalizowaną w pobliżu miejsca produkcji lub miejsca prowadzenia sprze­ daży bezpośredniej oraz wyposażoną w naturalną lub mechaniczną wentylację. § 6. 1. Miejsca prowadzenia sprzedaży bezpośred­ niej utrzymuje się w czystości poprzez właściwe czysz­ czenie i dezynfekcję. 2. Stanowiska do mycia i przygotowania produk­ tów do sprzedaży powinny się znajdować w miejscu wydzielonym i oddalonym od umywalek do mycia rąk. 3. Instalacje, urządzenia i sprzęt: 1) powinny być używane zgodnie z ich przeznacze­ niem; 2) mające kontakt z produktami pochodzenia zwierzę­ cego powinny być: a) wykonane z materiałów wykluczających możli­ wość zanieczyszczenia tych produktów, b) utrzymywane w dobrym stanie technicznym. § 7. 1. Czyszczenie i dezynfekcję instalacji, urzą­ dzeń oraz sprzętu, w tym opakowań wielokrotnego użytku, mających kontakt z produktami pochodzenia zwierzęcego, przeprowadza się z użyciem środków niewpływających negatywnie na produkt w wyniku kontaktu z wyczyszczoną lub zdezynfekowaną po­ wierzchnią. 2. Dezynfekcję drobnego sprzętu, w tym noży, przeprowadza się w wodzie, w temperaturze nie niż­ szej niż 82 °C lub przy użyciu innej metody zapewnia­ jącej równoważny skutek. 3. Czyszczenie i dezynfekcję instalacji, urządzeń oraz sprzętu, w tym opakowań wielokrotnego użytku oraz pojemników lub kontenerów, o których mowa w § 13, przeprowadza się po zakończeniu cyklu pro­ dukcyjnego lub po każdym zakończeniu pracy, lub czę­ ściej — jeżeli jest to konieczne. § 8. Osoby mające kontakt z produktami pochodze­ nia zwierzęcego przy wykonywaniu czynności związa­ nych ze sprzedażą bezpośrednią powinny: 1) przestrzegać zasad higieny w procesie produkcji i sprzedaży; 2) posiadać orzeczenie lekarskie o braku przeciw­ wskazań do wykonywania pracy wymagającej kontaktu z żywnością, wydane na podstawie prze­ pisów o chorobach zakaźnych i zakażeniach; 3) używać czystej, w jasnym kolorze, odzieży robo­ czej, nakrycia głowy zasłaniającego włosy oraz obuwia roboczego; 4) myć ręce przed każdym przystąpieniem do pracy lub po ich zabrudzeniu. § 9. Produkty pochodzenia zwierzęcego przezna­ czone do sprzedaży bezpośredniej: 1) powinny być świeże, o cechach organoleptycz­ nych charakterystycznych dla danego produktu; 2) przechowuje się w sposób uniemożliwiający ich psucie się, namnażanie się chorobotwórczych mikroorganizmów lub tworzenie się toksyn. § 10. 1. Temperatura przechowywanych lub trans­ portowanych produktów pochodzenia zwierzęcego przeznaczonych do sprzedaży bezpośredniej nie może być wyższa niż: 1) 4 °C — dla tuszek drobiowych, zajęczaków i drob­ nej zwierzyny łownej niewypatroszonej; 2) 3 “C — dla narządów wewnętrznych grubej zwie­ rzyny łownej nieoskórowanej; 3) 7 °C — dla tusz grubej zwierzyny łownej nieoskó­ rowanej; 4) 6 °C — dla mleka surowego i surowej śmietany; 5) 2 °C — dla produktów rybołówstwa, z wyłącze­ niem żywych produktów rybołówstwa. 2. Produkty pochodzenia zwierzęcego przeznaczo­ ne do sprzedaży bezpośredniej schładza się niezwłocz­ nie, jeżeli jest to konieczne dla zapewnienia ich bezpie­ czeństwa. 3. Temperatury, o których mowa w ust. 1 pkt 1—4, mogę być wyższe o 2 °C podczas transportu do miejsc prowadzenia sprzedaży bezpośredniej lub zakładu prowadzącego handel detaliczny z przeznaczeniem dla konsumenta końcowego, jeżeli transport ten nie trwa dłużej niż 2 godziny, a po jego zakończeniu produkty zostaną schłodzone do temperatury określonej w ust. 1 pkt 1—4. § 11. 1. Produkty pochodzenia zwierzęcego prze­ znaczone do sprzedaży bezpośredniej sprzedaje się w warunkach uniemożliwiających ich zanieczyszcze­ nie. 2. Podmiot prowadzący działalność w zakresie produkcji produktów pochodzenia zwierzęcego prze­ znaczonych do sprzedaży bezpośredniej przeprowa­ dza kontrole dotyczące; 1) spełniania wymagań określonych w § 9, 2) czystości urządzeń, 3) przestrzegania zasad higieny przez osoby, o któ­ rych mowa w § 8 — a ich wyniki udostępnia na żądanie właściwego powiatowego lekarza weterynarii. § 12.1. Opakowania produktów pochodzenia zwie­ rzęcego przeznaczonych do sprzedaży bezpośredniej powinny spełniać wymagania określone w przepi­ sach: 1) rozporządzenia (WE) nr 1935/2004 Parlamentu Eu­ ropejskiego i Rady z dnia 27 października 2004 r. w sprawie materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością oraz uchylającego dyrek­ tywy 80/950/EWG i 89/109/EWG (Dz. Urz. UE L 338 z 13.11.2004, str. 4); 2) o bezpieczeństwie żywności i żywienia. 2. Pakowanie produktów pochodzenia zwierzęce­ go przeznaczonych do sprzedaży bezpośredniej w miejscu sprzedaży odbywa się w obecności konsu­ menta końcowego, z wyłączeniem tuszek drobiowych, tuszek zajęczaków oraz produktów pszczelich, jeżeli zostały opakowane w opakowania jednostkowe w miejscu produkcji. 3. Materiały opakowaniowe przechowuje się w od­ dzielnych pomieszczeniach lub w wydzielonych miej­ scach, w zamknięciu, albo w zamykanych pojemni­ kach. 4. Na opakowaniach zbiorczych lub transporto­ wych produktów przeznaczonych do sprzedaży bezpo­ średniej poza terenem gospodarstwa rolnego lub miejscem przyległym do miejsca produkcji umieszcza się imię i nazwisko albo nazwę producenta oraz adres miejsca prowadzenia działalności. 5. Informacje, o których mowa w ust. 4, dodatko­ wo umieszcza się w miejscu sprzedaży w sposób czy­ telny i widoczny dla konsumenta końcowego. § 13. Substancje niejadalne, odpady poprodukcyj­ ne pochodzenia zwierzęcego oraz produkty o niewła­ ściwej jakości przechowuje się w oddzielnych oraz od­ powiednio oznakowanych i zamykanych pojemnikach lub kontenerach, w sposób wykluczający możliwość zanieczyszczenia żywności. § 14. Podmiot prowadzący działalność w zakresie produkcji produktów pochodzenia zwierzęcego prze­ znaczonych do sprzedaży bezpośredniej zapewnia od­ powiednie warunki do przechowywania i usuwania powstałych odpadów stałych i płynnych, zgodnie z za­ sadami higieny oraz przepisami o odpadach. § 15. 1. Przy prowadzeniu działalności w zakresie produkcji produktów pochodzenia zwierzęcego prze­ znaczonych do sprzedaży bezpośredniej, o których mowa w: 1) § 2 ust. 1 pkt 4—6 — stosuje się odpowiednio prze­ pisy § 4 ust. 2, § 6 ust. 1 i 3, § 7—9, § 10 ust. 1 pkt 4 lub 5 oraz ust. 2 i 3, § 11, § 12 ust. 1, 2, 4 i 5 oraz § 13 i 14; 2) § 2 ust. 1 pkt 7 — stosuje się odpowiednio przepi­ sy § 8, § 9, § 11 ust. 1 oraz § 12 ust. 1, 2 i 5; 3) § 2 ust. 1 pkt 8 — stosuje się odpowiednio przepi­ sy § 4 ust. 2, § 6 ust. 1 i 3, § 7—9, § 11 ust. 1 oraz § 12—14. 2. Jeżeli działalność, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 4 lit. b, jest prowadzona w pomieszczeniach, z wy­ łączeniem pomieszczeń znajdujących się na statkach, stosuje się również przepisy § 4 ust. 1, § 5 pkt 1 i 2, § 6 ust. 2 oraz § 12 ust. 3. 3. W przypadku sprzedaży bezpośredniej produk­ tów pochodzenia zwierzęcego, o której mowa w § 2 ust. 4, stosuje się odpowiednio przepisy § 6 ust. 1 i 3, § 7 ust. 1 i 3 oraz § 8—14. § 16. Jaja konsumpcyjne przeznaczone do sprze­ daży bezpośredniej powinny być czyste, suche, pozba­ wione obcych zapachów oraz skutecznie zabezpieczo­ ne przed wstrząsami i bezpośrednim działaniem pro­ mieni słonecznych. § 17. 1. Mleko surowe przeznaczone do sprzedaży bezpośredniej powinno być pozyskane w sposób hi­ gieniczny oraz spełniać wymagania dla mleka surowe­ go określone w rozporządzeniu (WE) nr 853/2004 Par­ lamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającym szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwie­ rzęcego (Dz. Urz. UE L 139 z 30.04.2004, str. 55, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 45, str. 14), zwanym dalej „rozporządzeniem nr 853/2004", w załączniku III w sekcji IX w rozdziale I. 2. Temperatura mleka surowego przeznaczonego do sprzedaży bezpośredniej w gospodarstwie rolnym producenta przed upływem 2 godzin od udoju może być wyższa od temperatury określonej w § 10 ust. 1 pkt 4. 3. Mleko surowe i surową śmietanę przeznaczone do sprzedaży bezpośredniej na targowisku przecho­ wuje się w czystych, zamkniętych pojemnikach, umoż­ liwiających sprzedaż tych produktów w higienicznych warunkach do opakowań własnych konsumentów końcowych. § 18. 1. Zwierzęta łowne po odstrzale, przeznaczo­ ne do sprzedaży bezpośredniej, poddaje się: 1) oględzinom przez osobę przeszkoloną zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 853/2004, 2) wytrzewieniu na łowisku — w przypadku grubej zwierzyny łownej nieoskórowanej — w sposób określony w rozporządzeniu nr 853/2004 w załączniku III w sekcji IV w rozdziale II i III. 2. Tusze dzików i tuszki nutrii, przeznaczone do sprzedaży bezpośredniej, poddaje się badaniu na wło­ śnie przeprowadzonemu w sposób określony w prze­ pisach rozporządzenia Komisji (WE) nr 2075/2005 z dnia 5 grudnia 2005 r. ustanawiającego szczególne przepisy dotyczące urzędowych kontroli w odniesie­ niu do włosieni {Trichinella} w mięsie (Dz. Urz. UE L 338 z 22.12.2005, str. 60). § 19. Sprzedażą bezpośrednią mogą być objęte wyłącznie produkty własne, wyprodukowane przez podmiot prowadzący działalność w zakresie produkcji produktów pochodzenia zwierzęcego przeznaczonych do sprzedaży bezpośredniej. § 20. Podmioty zamierzające prowadzić działal­ ność w zakresie produkcji produktów pochodzenia zwierzęcego przeznaczonych do sprzedaży bezpośred­ niej powiadamiają powiatowego lekarza weterynarii właściwego ze względu na miejsce planowanej pro­ dukcji o zakresie i wielkości produkcji oraz rodzaju produktów pochodzenia zwierzęcego, które mają być produkowane w zakładzie, co najmniej na 30 dni przed dniem rozpoczęcia prowadzenia tej działalności. § 21. Obowiązek powiadamiania, o którym mowa w § 20, nie dotyczy zakładów, które zostały zakwalifi­ kowane do sprzedaży bezpośredniej decyzją wydaną na podstawie art. 10 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o wymaganiach weterynaryjnych dla produktów pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. Nr 33, poz. 288 oraz z 2005 r. Nr 10, poz. 68 i Nr 23, poz. 188), prowadzących działalność w zakresie określonym w § 2 ust. 1 pkt 1—4 i 6. § 22. Traci moc rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 maja 2004 r. w sprawie sprze­ daży bezpośredniej (Dz. U. Nr 130, poz. 1393). § 23. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi: w z. M. Zagórski