Regulation on preparing a draft of protection plan for Natura 2000 area

Dziennik Ustaw Nr 64 — 5546 — Poz. 401 401 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA1) z dnia 30 marca 2010 r. w sprawie sporządzania projektu planu ochrony dla obszaru Natura 2000 Na podstawie art. 29 ust. 10 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220, Nr 157, poz. 1241 i Nr 215, poz. 1664) zarządza się, co następuje: § 1. Rozporządzenie określa dla obszaru Natura 2000, zwanego dalej „obszarem”: 1) tryb sporządzania projektu planu ochrony; 2) zakres prac koniecznych dla sporządzenia projektu planu ochrony; 3) tryb dokonywania zmian w planie ochrony. § 2. Tryb sporządzania projektu planu ochrony dla obszaru obejmuje następujące czynności: 1) ustalenie terenu objętego projektem planu ochro ny oraz przedmiotów ochrony obszaru; 2) sformułowanie założeń do projektu planu ochro ny; 3) identyfikację zainteresowanych osób i podmiotów prowadzących działalność w obrębie siedlisk przy rodniczych i siedlisk gatunków, dla których ochro ny wyznaczono obszar; 4) sformułowanie projektu planu ochrony; 5) zaopiniowanie, o którym mowa w art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przy rody, zwanej dalej „ustawą”. § 3. 1. Zakres prac koniecznych dla sporządzania projektu planu ochrony dla obszaru obejmuje: 1) opisanie granic obszaru w formie wektorowej war stwy informacyjnej w układzie współrzędnych, o którym mowa w § 3 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 8 sierpnia 2000 r. w sprawie pań stwowego systemu odniesień przestrzennych (Dz. U. Nr 70, poz. 821); 2) zgromadzenie, zweryfikowanie i uzupełnienie in formacji o obszarze i przedmiotach ochrony istot nych dla jego ochrony, w tym dotyczących: a) uwarunkowań geograficznych, przyrodniczych, społecznych, gospodarczych i kulturowych, kie runków rozwoju społecznego i gospodarczego, a także uwarunkowań wynikających z istnieją cych form ochrony przyrody innych niż obszar i celów ich ochrony, b) występowania przedmiotów ochrony oraz ich stanu, zagrożeń, wymogów i możliwości ochrony, c) istniejących i projektowanych planów, studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, strategii i programów do tyczących obszaru lub mogących mieć na niego wpływ; 3) wykonanie inwentaryzacji, badań i ekspertyz nie zbędnych do uzyskania wiedzy o przedmiotach ochrony i uwarunkowaniach ich ochrony, obejmu jące w szczególności: a) analizę i ocenę występujących w obszarze przedmiotów ochrony i obszarów ważnych dla funkcjonowania oraz rozpoznanie czynników istotnych dla przedmiotów ochrony, b) analizę i zbadanie czynników i procesów wpły wających na integralność obszaru, c) analizę roli obszaru w zapewnieniu spójności sieci Natura 2000 i zbadanie uwarunkowań tej roli, zwłaszcza powiązań obszaru z innymi ob szarami oraz wzajemnych oddziaływań z obsza rami sąsiednimi; 4) łączną ocenę stanu ochrony przedmiotów ochrony polegającą na: a) w odniesieniu do siedlisk przyrodniczych: — ustaleniu parametru powierzchni i rozmiesz czenia siedliska przyrodniczego w obszarze, uwzględniając jego fragmentację, trend za chodzących zmian oraz fragmentację po szczególnych wydzieleń siedliska przyrodni czego, — ustaleniu parametru struktury poszczegól nych wydzieleń siedliska przyrodniczego, uwzględniając stan ochrony jego typowych gatunków, oraz procesów ekologicznych za chodzących w tym wydzieleniu, w porówna niu z strukturą i procesami typowymi dla właściwego stanu ochrony siedliska, — ocenie parametru szans zachowania siedliska przyrodniczego w przyszłości, b) w odniesieniu do gatunków: — ustaleniu parametru stanu populacji, uwzględniając liczebność i rozmieszczenie gatunku w obszarze oraz trend zachodzących zmian liczebności, oszacowaniu, a także uwzględnieniu cech populacji gatunku, właś ciwych dla danej populacji gatunku, — ustaleniu parametru siedliska gatunku, uwzględniając wielkość i jakość poszczegól nych wydzieleń siedliska gatunku w porów naniu z cechami siedliska gatunku typowymi dla właściwego stanu ochrony, — ocenie parametru szans zachowania gatunku w przyszłości; 1) Minister Środowiska kieruje działem administracji rządo wej — środowisko, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporzą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 listopada 2007 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Środowiska (Dz. U. Nr 216, poz. 1606). Dziennik Ustaw Nr 64 — 5547 — Poz. 401 5) ocenę istniejących i potencjalnych zagrożeń dla utrzymania lub osiągnięcia właściwego stanu przedmiotów ochrony, uwzględniając ocenę, o której mowa w pkt 4, oraz ocenę prawdopodob nych kierunków zmian uwarunkowań przyrodni czych, społecznych, gospodarczych i ich możliwy wpływ na parametry; 6) ustalenie warunków utrzymania lub odtworzenia właściwego stanu ochrony przedmiotów ochrony obszaru, zachowania integralności obszaru oraz spójności sieci Natura 2000 przez: a) rozpoznanie lub zmianę celów ochrony w in nych formach ochrony przyrody położonych w obszarze lub częściowo się z nim pokrywają cych, b) wskazanie terenów, na których sposoby zago spodarowania powodowałyby znaczące nega tywne oddziaływanie na obszar, c) wskazanie terenów, na których sposoby zago spodarowania mogą powodować znaczące ne gatywne oddziaływanie na obszar, d) wskazanie sposobów zagospodarowania akwe nów morskich, zwłaszcza prowadzenia rybo łówstwa i żeglugi, pozyskania kopalin oraz loka lizacji obiektów na morzu, e) wskazanie sposobów gospodarowania woda mi, f) wskazanie sposobów prowadzenia gospodarki rolnej, leśnej, rybackiej, g) wskazanie śródlądowych wód powierzchnio wych płynących, w których powinna być zacho wana lub odtworzona możliwość wędrówki ryb i innych organizmów wodnych, h) wskazanie sprzyjających ochronie obszaru kie runków rozwoju społecznego, gospodarczego, i) sformułowanie wskazań do planów zagospoda rowania przestrzennego, planów urządzenia la su, uproszczonych planów urządzenia lasu, in wentaryzacji stanu lasu, operatów rybackich i planów gospodarowania wodami, j) wstępne ustalenie dla przedsięwzięć, w zależnoś ci od ich charakterystyki i lokalizacji w obszarze, ryzyka negatywnego oddziaływania na obszar; 7) ustalenie, w oparciu o analizę obowiązujących stu diów uwarunkowań i kierunków zagospodarowa nia przestrzennego gmin, miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, planów zago spodarowania przestrzennego województw oraz planów zagospodarowania przestrzennego mor skich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej, wskazań do zmia ny studiów lub planów, których realizacja naruszy lub stworzy ryzyko naruszenia zakazu, o którym mowa w art. 33 ustawy; 8) ustalenie działań ochronnych zapewniających utrzy manie lub odtworzenie właściwego stanu przed miotów ochrony, likwidację, ograniczenie ziden tyfikowanych zagrożeń lub zapobieżenie im, oraz zachowanie lub poprawienie integralności obsza ru i roli, jaką dany obszar pełni dla spójności sieci Natura 2000, przez: a) ustalenie działań ochrony czynnej, które powin ny być wykonane dla przedmiotów ochrony, b) ustalenie działań, które powinny być wykonane w celu odtworzenia lub przywrócenia w obsza rze gatunków lub siedlisk przyrodniczych mają cych znaczenie dla Wspólnoty, c) ustalenie działań, które są potrzebne dla utrzy mania, odtworzenia lub poprawy funkcjonowa nia korytarzy ekologicznych łączących obszar z obszarami sąsiednimi, d) zaplanowanie rozmieszczenia obiektów i urzą dzeń służących celom ochrony obszaru, z wska zaniem ich lokalizacji, e) ustalenie działań, które należy podjąć w ramach gospodarki prowadzonej w obszarze, zwłaszcza z zakresu gospodarowania wodami, zachowa nia lub odtworzenia możliwości wędrówki orga nizmów wodnych, zalesiania, kształtowania przestrzeni produkcyjnej gospodarki rolnej, leś nej i rybackiej, f) ustalenie działań pożądanych dla zrównoważo nego rozwoju obszaru bazujących na wykorzy staniu zasobów krajobrazu i przyrody obszaru, a nieprzeszkadzających osiąganiu, utrzymywa niu lub odtwarzaniu właściwego stanu przed miotów ochrony, zwłaszcza działań dotyczących zabudowy lub lokalizacji infrastruktury technicz nej, komunikacyjnej, turystycznej lub edukacyj nej; 9) ustalenie sposobów monitoringu realizacji działań ochronnych oraz ich skutków, przez wskazanie sposobów, metod, częstotliwości, zakresu obser wacji i rejestracji danych umożliwiających: a) weryfikację spełnienia warunków, o których mowa w pkt 6, b) weryfikację i pomiar stanu realizacji działań ochronnych, o których mowa w pkt 8; 10) ustalenie sposobów monitoringu stanu ochrony przedmiotów ochrony przez wskazanie sposobów, metod, częstotliwości, zakresu obserwacji i reje stracji danych umożliwiających: a) aktualizację łącznej oceny stanu ochrony przed miotów ochrony, o której mowa w pkt 4, b) porównanie różnic między aktualnymi parame trami stanu ochrony przedmiotów ochrony a parametrami właściwego stanu ochrony, c) ocenę zidentyfikowanych zagrożeń do ustalenia, czy nastąpiło zmniejszenie zagrożeń; 11) sporządzenie dokumentacji projektu planu ochro ny w formie elektronicznej, opracowanej w formie opisu tekstowego, zestawień tabelarycznych, przedstawień graficznych, map, baz danych, w tym cyfrowych warstw informacyjnych. 2. Ustalając działania ochronne, o których mowa w ust. 1 pkt 8, należy w szczególności wskazać: 1) obszar lub miejsce realizacji; Dziennik Ustaw Nr 64 — 5548 — Poz. 401 2) termin oraz częstotliwość realizacji; 3) podmiot odpowiedzialny za wykonanie i monito ring; 4) obligatoryjność lub fakultatywność działania, uwzględniając konieczność osiągnięcia celów ochrony obszaru. § 4. 1. Ustalenie terenu objętego projektem planu ochrony, o którym mowa w § 2 pkt 1, obejmuje: 1) sprawdzenie: a) ustanowionych planów ochrony dla części ob szaru, b) istnienia w granicach obszaru parków narodo wych, rezerwatów przyrody lub parków krajo brazowych, oraz ustanowionych planów ochro ny, porównując z zakresem, o którym mowa w art. 29 ustawy, c) istnienia nadleśnictw położonych w granicach obszaru, oraz planów urządzenia lasu, porów nując z zakresem, o którym mowa w art. 29 ustawy; 2) ocenę potrzeby zmian planów, o których mowa w pkt 1; 3) ustalenie obszaru lub części obszaru dla opraco wania projektu planu ochrony. 2. Ustalenie przedmiotów ochrony obszaru, o któ rych mowa w § 2 pkt 1, obejmuje analizę danych o ob szarze przekazanych do Komisji Europejskiej, z uwzględnieniem ich znaczenia dla zachowania lub odtworzenia zasobów siedlisk przyrodniczych lub ga tunków, dla których wyznaczono obszar. § 5. W ocenie, o której mowa w § 3 ust. 1 pkt 4, stosuje się skalę oceny stanu ochrony określoną w za łączniku do rozporządzenia. § 6. Zmiany w planie ochrony przeprowadza się w trybie, o którym mowa w § 2. § 7. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Minister Środowiska: A. Kraszewski Załącznik do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 marca 2010 r. (poz. 401) SKALA OCENY STANU OCHRONY I. Stan ochrony siedliska przyrodniczego w obszarze Natura 2000 jest scharakteryzowany trzema podstawowy mi parametrami: 1) parametr 1: powierzchnia siedliska; 2) parametr 2: struktura i funkcja; 3) parametr 3: szanse zachowania siedliska. Każdy z parametrów jest oceniany w skali: FV = właściwy, U1 = niezadowalający, U2 = zły. W przypadku braku danych zapisuje się XX = nieznany. Parametr 1: „powierzchnia siedliska” ocenia się wg następującej skali: Parametr FV (właściwy) U1 (niezadowalający) U2 (zły) 1. Powierzchnia siedliska Nie zmniejsza się, nie jest antropogenicznie pofragmentowana Wykazuje powolny trend spadkowy lub jest antropogenicznie pofragmentowana Wykazuje szybki trend spadkowy lub jest silnie antropogenicznie pofragmentowana Występowanie siedliska w formie rozproszonych wydzieleń uwarunkowanych warunkami siedliskowymi (np. rzeźbą terenu) nie uznaje się za antropogeniczną fragmentację. Parametr 2: „struktura i funkcja” ocenia się wg następującej skali: Parametr FV (właściwy) U1 (niezadowalający) U2 (zły) 2. Struktura i funkcja W dobrym stanie, brak znaczących zaburzeń, zachodzą typowe dla siedliska procesy ekologiczne, stan typowych gatunków właściwy, różnorodność biologiczna związana z siedliskiem niezubożona Niewielkie zaburzenia, np. nieoptymalne zagospodarowanie, niewielkie zubożenie strukturalne, zaburzenie typowych dla siedliska procesów ekologicznych, zubożenie różnorodności biologicznej, upośledzenie funkcji, niezadowalający stan nie których typowych gatunków Istotne, głębokie zaburzenia, np. brak właściwego zagospodarowania, zubożenie strukturalne, brak typowych dla siedliska procesów ekologicznych, głębokie zubożenie różnorodności biologicznej, utrata funkcji, zły stan typowych gatunków lub wyraźne zubożenie ich zestawu Dziennik Ustaw Nr 64 — 5549 — Poz. 401 Do oceny struktury i funkcji siedliska stosuje się odrębne dla każdego gatunku zestawy wskaźników, przyjęte na podstawie wiedzy naukowej do celów monitoringu, o którym mowa w art. 112 ust. 2 ustawy, i raportów, o któ rych mowa w art. 38 ustawy. Parametr 3: „szanse zachowania siedliska” ocenia się wg następującej skali: Parametr FV (właściwy) U1 (niezadowalający) U2 (zły) 3. Szanse zachowania siedliska Brak zagrożeń i negatywnych trendów. Zachowanie siedliska w stanie niepogorszonym w perspektywie 10—20 lat jest niemal pewne Zachowanie siedliska w stanie niepogorszonym w perspektywie 10—20 lat nie jest pewne, ale jest prawdopodobne, o ile uda się zapobiec istniejącym zagrożeniom Zachowanie siedliska w stanie niepogorszonym w perspektywie 10—20 lat będzie bardzo trudne: zaawansowane procesy recesji, silne negatywne trendy lub znaczne zagrożenia Łączna ocena stanu ochrony jest ustalana na podstawie parametrów 1—3 wg następującego schematu wniosko wania: 1) jeżeli choć jeden z trzech parametrów jest oceniony jako U2, to ocena globalna = U2; 2) jeżeli nie zachodzi powyższe, ale choć jeden z trzech parametrów jest oceniony jako U1, to ocena globalna = U1; 3) jeżeli nie zachodzi powyższe, ale dwa lub trzy parametry są ocenione jako XX, to ocena globalna = XX; 4) j eżeli nie zachodzi powyższe (tj. wszystkie trzy parametry są ocenione jako FV albo dwa parametry są oce nione jako FV, a jeden jako XX), to ocena globalna = FV. II. Stan ochrony gatunku w obszarze Natura 2000 jest scharakteryzowany następującymi parametrami: 1) parametr 1: populacja; 2) parametr 2: siedlisko; 3) parametr 3: szanse zachowania gatunku. Każdy z parametrów jest oceniany w skali: FV = właściwy, U1 = niezadowalający, U2 = zły. W przypadku bra ku danych zapisuje się XX = nieznany. Parametr 1: „populacja” ocenia się wg następującej skali: Parametr FV (właściwy) U1 (niezadowalający) U2 (zły) 1. Populacja Liczebność jest stabilna w dłuższym okresie (mogą występować naturalne fluktuacje) oraz populacja wykorzystuje potencjalne możliwości obszaru oraz struktura wiekowa, rozrodczość i śmiertelność prawdopodobnie nie odbiegają od normy Liczebność wykazuje powolny trend spadkowy lub jest znacznie niższa od potencjalnych możliwości obszaru lub struktura, rozrodczość albo śmiertelność są antropogenicznie zaburzone Liczebność wykazuje silny trend spadkowy lub struktura wiekowa, rozrodczość i śmiertelność są zaburzone w sposób zagrażający powstaniem takiego trendu w najbliższej przyszłości Do oceny naturalności lub zaburzenia cech populacji stosuje się specyficzne dla każdego gatunku zestawy wskaźników, przyjęte na podstawie wiedzy naukowej do celów monitoringu, o którym mowa w art. 112 ust. 2 ustawy, i raportów, o których mowa w art. 38 ustawy. Parametr 2: „siedlisko” ocenia się wg następującej skali: Parametr FV (właściwy) U1 (niezadowalający) U2 (zły) 2. Siedlisko Wielkość wystarczająco duża i jakość odpowiednio dobra dla długoterminowego przetrwania gatunku Wielkość i jakość siedliska antropogenicznie pogorszona tak, że nie jest optymalna dla gatunku Wielkość zdecydowanie zbyt mała lub jakość niewątpliwie niezapewniająca długoterminowego przetrwania gatunku Dziennik Ustaw Nr 64 — 5550 — Poz. 401 Do oceny wielkości i jakości siedliska stosuje się odrębne dla każdego gatunku zestawy wskaźników, przyjęte na podstawie wiedzy naukowej do celów monitoringu, o którym mowa w art. 112 ust. 2 ustawy, i raportów, o których mowa w art. 38 ustawy. Parametr 3: „szanse zachowania gatunku” ocenia się wg następującej skali: Parametr FV (właściwy) U1 (niezadowalający) U2 (zły) 3. Szanse zachowania gatunku Brak istotnych negatywnych oddziaływań i nie przewiduje się większych zagrożeń w przyszłości, nie obserwuje się negatywnych zmian w populacji i siedlisku. Zachowanie gatunku w perspektywie 10—20 lat jest niemal pewne Zachowanie gatunku w perspektywie 10—20 lat nie jest pewne, ale jest prawdopodobne, o ile uda się zapobiec istniejącym negatywnym oddziaływaniom i przewidywanym umiarkowanym zagrożeniom Zachowanie gatunku w perspektywie 10—20 lat będzie bardzo trudne, silne negatywne zmiany w populacji i siedlisku lub przewidywane znaczne zagrożenia w przyszłości (praktycznie nie do wyeliminowania) III. Łączna ocena stanu ochrony jest ustalana na podstawie parametrów wg następującego schematu wniosko wania: 1) jeżeli choć jeden z trzech parametrów jest oceniony jako U2, to ocena globalna = U2; 2) jeżeli nie zachodzi powyższe, ale choć jeden z trzech parametrów jest oceniony jako U1, to ocena globalna = U1; 3) jeżeli nie zachodzi powyższe, ale dwa lub trzy parametry są ocenione jako XX, to ocena globalna = XX; 4) jeżeli nie zachodzi powyższe (tj. wszystkie trzy parametry są ocenione jako FV albo dwa parametry są oce nione jako FV, a jeden jako XX), to ocena globalna = FV.