Regulation on minimum conditions of keeping individual species of livestock

Dziennik Ustaw Nr 56 — 5020 — Poz. 344 Na podstawie art. 12 ust. 7 ustawy z dnia 21 sierp nia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2003 r. Nr 106, poz. 1002, z późn. zm.3)) zarządza się, co następuje: Rozdział 1 Przepisy ogólne § 1. Rozporządzenie określa wymagania i sposób postępowania przy utrzymywaniu: 1) cieląt z gatunku bydło domowe (Bos taurus); 2) świń (Sus scrofa); 3) kur niosek oraz kurcząt brojlerów z gatunku kura (Gallus gallus). § 2. Użyte w rozporządzeniu określenia oznaczają: 1) cielę — młode zwierzę z gatunku bydło domowe, bez względu na płeć, do ukończenia 6. miesiąca życia; 2) gniazdo — wydzielone miejsce przeznaczone do znoszenia jaj, w którym podłoga jest wykonana w sposób uniemożliwiający kurze niosce kontakt z drucianą siatką; 3) gniazdo grupowe — gniazdo bez wewnętrznych przegród umożliwiające jednoczesne znoszenie jaj grupie kur niosek; 4) gospodarstwo — miejsce produkcji, w którym utrzymuje się zwierzęta; 5) klatka — zamkniętą przestrzeń, której podłoga znajduje się ponad podłogą budynku gospodar czego, w którym utrzymuje się kury nioski; 6) knur — samca z gatunku świnia, który osiągnął dojrzałość płciową i jest przeznaczony do celów rozpłodowych; 7) knurek hodowlany — młodego samca z gatunku świnia, przeznaczonego do celów rozpłodowych, od ukończenia 10. tygodnia życia do pierwszego krycia; 8) kura nioska — dorosłego ptaka płci żeńskiej z ga tunku kura, który osiągnął dojrzałość nieśną i jest utrzymywany w celu produkcji jaj nieprzeznaczo nych do wylęgu; 9) kurczęta brojlery — ptaki z gatunku kura utrzymy wane z przeznaczeniem do produkcji mięsa; 10) kurnik — budynek gospodarczy, w którym utrzy muje się stado kurcząt brojlerów lub kur niosek; 11) locha — samicę z gatunku świnia po pierwszym wyproszeniu: a) między okresem okołoporodowym a odsadze niem prosiąt albo b) w okresie między odsadzeniem prosiąt a okre sem okołoporodowym; 12) loszka — samicę z gatunku świnia, po osiągnięciu dojrzałości płciowej do pierwszego wyproszenia; 13) loszka hodowlana — loszkę przeznaczoną do ce lów rozpłodowych; 14) powierzchnia użytkowa — powierzchnię: a) wyłożoną ściółką, stale dostępną dla kurcząt brojlerów, b) klatki o szerokości co najmniej 0,3 m i wysoko ści co najmniej 0,45 m, z podłogą o nachyleniu nieprzekraczającym 14 %, niebędącą powierzch nią gniazda; 15) prosię — młode zwierzę z gatunku świnia, bez względu na płeć, od urodzenia do odsadzenia; 16) stado — grupę kurcząt brojlerów albo kur niosek, utrzymywanych jednocześnie w danym kurniku; 344 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI1) z dnia 15 lutego 2010 r. w sprawie wymagań i sposobu postępowania przy utrzymywaniu gatunków zwierząt gospodarskich, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej2) 1) Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi kieruje działem admini stracji rządowej — rolnictwo, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 listopa da 2007 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (Dz. U. Nr 216, poz. 1599). 2) Przepisy niniejszego rozporządzenia wdrażają częściowo postanowienia: 1) dyrektywy Rady 2008/119/WE z dnia 18 grudnia 2008 r. ustanawiającej minimalne normy ochrony cieląt (Dz. Urz. UE L 10 z 15.01.2009, str. 7); 2) dyrektywy Rady 2008/120/WE z dnia 18 grudnia 2008 r. ustanawiającej minimalne normy ochrony świń (Dz. Urz. UE L 47 z 18.02.2009, str. 5); 3) dyrektywy Rady 98/58/WE z dnia 20 lipca 1998 r. doty czącej ochrony zwierząt hodowlanych (Dz. Urz. WE L 221 z 08.08.1998, str. 23; Dz. Urz. UE Polskie wyda nie specjalne, rozdz. 3, t. 23, str. 316); 4) dyrektywy Rady 99/74/WE z dnia 19 lipca 1999 r. ustana wiającej minimalne normy ochrony kur niosek (Dz. Urz. WE L 203 z 03.08.1999, str. 53; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 26, str. 225); 5) dyrektywy Rady 2007/43/WE z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie ustanowienia minimalnych zasad dotyczą cych ochrony kurcząt utrzymywanych z przeznaczeniem na produkcję mięsa (Dz. Urz. UE L 182 z 12.07.2007, str. 19). 3) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2004 r. Nr 69, poz. 625, Nr 92, poz. 880 i Nr 96, poz. 959, z 2005 r. Nr 33, poz. 289 i Nr 175, poz. 1462, z 2006 r. Nr 249, poz. 1830, z 2008 r. Nr 199, poz. 1227, z 2009 r. Nr 18, poz. 97, Nr 79, poz. 668 i Nr 92, poz. 753 oraz z 2010 r. Nr 47, poz. 278. Dziennik Ustaw Nr 56 — 5021 — Poz. 344 17) ściółka — suchy, miękki, dobrze nasiąkający mate riał, w szczególności słomę lub trociny, kładziony na podłogę w pomieszczeniach, w których utrzy muje się zwierzęta, lub w klatkach w celu zapew nienia zwierzętom uczucia suchości i ciepła oraz stwarzający im warunki dla spełniania potrzeb eto logicznych; 18) świnia — zwierzę z gatunku świnia, bez względu na wiek, przeznaczone do celów hodowlanych lub do tuczu; 19) tucznik — młode zwierzę z gatunku świnia prze znaczone do tuczu, bez względu na płeć, od ukoń czenia 10. tygodnia życia do dnia uboju; 20) warchlak — młode zwierzę z gatunku świnia, od odsadzenia do ukończenia 10. tygodnia życia; 21) zagęszczenie obsady — łączną masę żywych kur cząt brojlerów, utrzymywanych jednocześnie w danym kurniku, w przeliczeniu na m2 powierzch ni użytkowej. § 3. 1. Cielęta i świnie utrzymuje się: 1) w pomieszczeniu przeznaczonym do ich utrzymy wania; 2) w systemie otwartym. 2. Kury nioski i kurczęta brojlery utrzymuje się: 1) w kurniku; 2) w systemie otwartym, z wyłączeniem kur niosek do ukończenia 6. tygodnia życia oraz kurcząt broj lerów. 3. Zwierzętom, o których mowa w ust. 1 i 2, utrzy mywanym w systemie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2, zapewnia się możliwość ochrony przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi i zwie rzętami drapieżnymi. § 4. 1. Zwierzętom wymienionym w § 1 zapewnia się opiekę i warunki utrzymywania uwzględniające minimalne normy powierzchni w zależności od syste mów utrzymywania. 2. Zwierzęta wymienione w § 1 utrzymuje się w warunkach: 1) nieszkodliwych dla ich zdrowia oraz niepowodują cych urazów, uszkodzeń ciała lub cierpień; 2) zapewniających im swobodę ruchu, a w szczegól ności możliwość kładzenia się, wstawania oraz le żenia; 3) umożliwiających kontakt wzrokowy z innymi zwie rzętami. 3. Loszki i lochy w tygodniu poprzedzającym prze widywany termin proszenia oraz w okresie proszenia mogą być utrzymywane w warunkach, w których nie mają kontaktu wzrokowego z innymi zwierzętami. § 5. 1. Pomieszczenia, w których utrzymuje się zwierzęta wymienione w § 1, oświetla się przystoso wanym dla danego gatunku zwierząt światłem sztucz nym lub zapewnia dostęp światła naturalnego. 2. W przypadku gdy oświetlenie sztuczne stosuje się w pomieszczeniach, w których utrzymuje się cielę ta, pomieszczenia te oświetla się w czasie odpowiada jącym normalnemu dostępowi światła naturalnego — co najmniej jednak między godziną 900 a 1700. 3. W przypadku gdy w kurniku, w którym utrzymu je się kury nioski: 1) jest zapewniony dostęp światła naturalnego — ok na rozmieszcza się w sposób umożliwiający rów nomierne oświetlenie całego kurnika; 2) jest zastosowane oświetlenie sztuczne — kurnik oświetla się w rytmie dobowym tak, aby około 1/3 doby stanowiło nieprzerwany okres ciemności oraz występowały okresy przyciemniania odpo wiadające zmierzchowi. 4. W kurniku, w którym utrzymuje się kurczęta brojlery: 1) stosuje się oświetlenie sztuczne oświetlające co najmniej 80 % powierzchni użytkowej, którego na tężenie, mierzone na poziomie oka ptaka, wynosi co najmniej 20 lux; 2) lekarz weterynarii może dopuścić czasowe ograni czenie poziomu natężenia oświetlenia. 5. W okresie 7 dni od dnia umieszczenia kurcząt brojlerów w kurniku, a także w okresie 3 dni przed przewidywanym dniem ich uboju oświetlenie dosto sowuje się do 24-godzinnego rytmu, z okresami za ciemnienia trwającymi co najmniej 6 godzin ogółem i co najmniej z jednym okresem nieprzerwanego za ciemnienia trwającym przynajmniej 4 godziny, z wyłą czeniem okresów przyciemniania. 6. Świnie utrzymuje się w pomieszczeniach prze znaczonych do ich utrzymywania, oświetlonych co najmniej przez 8 godzin dziennie światłem sztucznym o natężeniu co najmniej 40 lux. § 6. 1. Cielęta, świnie lub kury nioski dogląda się co najmniej raz dziennie. 2. Kurczęta brojlery dogląda się co najmniej dwa razy dziennie, ze szczególnym zwróceniem uwagi na objawy wskazujące na obniżony poziom ich dobrosta nu lub zdrowia. 3. Kurczęta brojlery, które mają poważne urazy, uszkodzenia ciała lub wykazują wyraźne objawy zabu rzeń stanu zdrowia, takie jak trudności w chodzeniu, poważne puchliny brzuszne lub wady rozwojowe mo gące być przyczyną cierpień, poddaje się leczeniu lub natychmiastowemu ubojowi, o czym informuje się powiatowego lekarza weterynarii. 4. W celu umożliwienia kontroli pomieszczeń, w których utrzymuje się zwierzęta wymienione w § 1, i doglądania umieszczonych w nich zwierząt o każdej porze pomieszczenia te wyposaża się w stałe lub prze nośne oświetlenie sztuczne. Dziennik Ustaw Nr 56 — 5022 — Poz. 344 § 7. 1. Pomieszczenia, w których utrzymuje się zwierzęta wymienione w § 1, ich wyposażenie oraz sprzęt używany przy utrzymywaniu tych zwierząt: 1) wykonuje się z materiałów nieszkodliwych dla zdrowia zwierząt oraz nadających się do czyszcze nia i odkażania; 2) czyści się i odkaża. 2. Odchody zwierząt wymienionych w § 1 oraz nie zjedzone resztki paszy usuwa się z pomieszczeń, w których utrzymuje się te zwierzęta, tak często, aby uniknąć wydzielania się nieprzyjemnych woni i zanie czyszczenia paszy lub wody. Pomieszczenia te zabez piecza się przed muchami i gryzoniami. 3. Wyposażenie i sprzęt przeznaczone do karmie nia i pojenia zwierząt wymienionych w § 1 umieszcza się w taki sposób, aby zminimalizować możliwość za nieczyszczenia paszy lub wody oraz ułatwić bezkon fliktowy dostęp tych zwierząt do paszy i wody. 4. Wyposażenie i sprzęt, o którym mowa w ust. 1: 1) powinny być tak skonstruowane, umieszczone, obsługiwane i utrzymywane, aby nie powodowały nadmiernego hałasu; 2) sprawdza się co najmniej raz dziennie, a wykryte usterki niezwłocznie usuwa. 5. Podłoga w pomieszczeniach, w których utrzy muje się zwierzęta wymienione w § 1, powinna być twarda, równa i stabilna, a jej powierzchnia gładka i nieśliska. § 8. 1. W pomieszczeniach, w których utrzymuje się zwierzęta wymienione w § 1, obieg powietrza, sto pień zapylenia, temperaturę, względną wilgotność po wietrza i stężenie gazów utrzymuje się na poziomie nieszkodliwym dla zwierząt. 2. W przypadku wyposażenia pomieszczeń, o któ rych mowa w ust. 1, w mechaniczny lub automatycz ny system wentylacji system ten łączy się z: 1) systemem alarmowym sygnalizującym awarię systemu wentylacyjnego; 2) systemem wentylacji awaryjnej. 3. W kurnikach, w których utrzymuje się kurczęta brojlery, mechaniczny lub automatyczny system wen tylacji działa w sposób zapewniający utrzymanie od powiedniej temperatury i wilgotności. § 9. Instalację elektryczną w pomieszczeniach, w których utrzymuje się zwierzęta wymienione w § 1, wykonuje się w sposób określony w przepisach Prawa budowlanego. § 10. 1. Cielętom i świniom powyżej 2. tygodnia życia, kurom nioskom i kurczętom brojlerom zapew nia się stały dostęp do wody przeznaczonej do spoży cia przez ludzi. 2. Urządzenia do pojenia instaluje się w sposób za bezpieczający wodę przed wylewaniem się. § 11. Zwierzęta wymienione w § 1 karmi się paszą dostosowaną do ich gatunku, wieku, masy ciała i sta nu fizjologicznego. § 12. 1. Cielęta karmi się co najmniej dwa razy dziennie. 2. W przypadku utrzymywania cieląt grupowo, gdy nie żywi się ich do woli lub z elektronicznych stacji od pasowych, każdemu cielęciu zapewnia się dostęp do paszy w tym samym czasie. 3. Pasza dla cieląt powinna zawierać taką ilość że laza, która zapewnia w ich krwi poziom hemoglobiny wynoszący co najmniej 4,5 milimol/litr. 4. Pasza dla cieląt powyżej 2. tygodnia życia po winna zawierać pasze włókniste, przy czym dawkę tej paszy dla cieląt od 8. do 20. tygodnia życia zwiększa się od 50 do 250 g dziennie. § 13. 1. Kury nioski karmi się co najmniej raz dzien nie. 2. Kurczętom brojlerom zapewnia się stały dostęp do paszy albo ich karmienie przeprowadza się w okre sach oświetlenia, a w przypadku kurcząt przeznaczo nych do uboju ostatnie karmienie przeprowadza się nie później niż na 12 godzin przed ich ubojem. 3. Świnie karmi się co najmniej raz dziennie, a je żeli utrzymuje się je grupowo — zapewnia się im do stęp do paszy w tym samym czasie. 4. Lochom w okresie między odsadzeniem prosiąt a okresem okołoporodowym i loszkom zapewnia się wystarczającą ilość pokarmu wysokoenergetycznego oraz pokarmu objętościowego lub wysokowłókniste go. § 14. 1. Chore lub ranne zwierzęta wymienione w § 1 niezwłocznie otacza się opieką, a w razie potrze by izoluje. 2. Jeżeli wymaga tego stan zdrowia zwierzęcia, o którym mowa w ust. 1, zwierzę to utrzymuje się na ściółce. Rozdział 2 Minimalne warunki utrzymywania cieląt § 15. 1. Cielęta utrzymywane w systemie, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 1, utrzymuje się w kojcu: 1) pojedynczo; 2) grupowo. 2. W przypadku utrzymywania cieląt w kojcu poje dynczo: 1) wymiary tego kojca powinny wynosić: a) szerokość — co najmniej wysokość cielęcia w kłębie, b) długość — co najmniej 1,1 długości ciała cielę cia mierzonej od czubka nosa do ogonowej kra wędzi guza kulszowego; Dziennik Ustaw Nr 56 — 5023 — Poz. 344 2) ściany tego kojca, z wyłączeniem kojca, w którym utrzymuje się chore cielęta, powinny być wykona ne w sposób umożliwiający cielętom kontakt wzro kowy i fizyczny. 3. Powierzchnia kojca w przypadku, gdy cielęta utrzymuje się w tym kojcu grupowo, w przeliczeniu na jedną sztukę powinna wynosić co najmniej: 1) 1,5 m2 — dla cieląt o masie ciała do 150 kg; 2) 1,7 m2 — dla cieląt o masie ciała powyżej 150 do 220 kg; 3) 1,8 m2 — dla cieląt o masie ciała powyżej 220 kg. 4. W systemie, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 2, powierzchnia, na której utrzymuje się cielęta, w przeli czeniu na jedną sztukę powinna wynosić co najmniej 5 m2. 5. Cielęta, z wyłączeniem cieląt utrzymywanych w systemie, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 2, doglą da się co najmniej dwa razy dziennie. 6. Cielęta utrzymywane w systemie, o którym mo wa w § 3 ust. 1 pkt 1, do ukończenia 2. tygodnia życia utrzymuje się na ściółce. 7. Miejsce do leżenia dla cieląt powinno być wy godne, czyste i odwodnione. § 16. Cielęta otrzymują pokarm matki niezwłocznie po urodzeniu, nie później jednak niż przed upływem 6 godzin od urodzenia. § 17. Cielętom nie zakłada się kagańców. § 18. W pomieszczeniach, w których utrzymuje się cielęta: 1) stężenie: a) dwutlenku węgla (CO 2 ) nie powinno przekraczać 3000 ppm, b) siarkowodoru (H 2 S) nie powinno przekraczać 5 ppm; 2) koncentracja amoniaku (NH 3 ) nie powinna prze kraczać 20 ppm. Rozdział 3 Minimalne warunki utrzymywania świń § 19. 1. Świnie utrzymywane w gospodarstwie w systemie, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 1, utrzy muje się w kojcu na ściółce lub bez ściółki: 1) pojedynczo; 2) grupowo. 2. Świń nie utrzymuje się na uwięzi. 3. W przypadku utrzymywania świń w systemie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2: 1) w grupę łączy się zwierzęta o zbliżonym wieku; 2) podejmuje się działania minimalizujące agresję i zapobiegające walkom zwierząt, w szczególności te, o których mowa w ust. 4 i § 21. 4. Utrzymywane grupowo świnie chore, zranione, wykazujące agresję lub atakowane przez inne zwierzę ta czasowo utrzymuje się pojedynczo. 5. Lochy i loszki od 4. tygodnia po pokryciu do ty godnia przed przewidywanym terminem proszenia utrzymuje się grupowo. 6. W przypadku gdy w gospodarstwie utrzymuje się mniej niż 10 sztuk loch lub loszek, o których mowa w ust. 5, można je utrzymywać pojedynczo. § 20. 1. Kojec, w którym utrzymuje się lochy i losz ki w tygodniu poprzedzającym przewidywany termin ich proszenia, zaopatruje się w materiał umożliwiają cy budowę gniazda, chyba że nie jest to możliwe ze względu na stosowany w gospodarstwie system od prowadzania gnojowicy. 2. Prośne lochy i loszki umieszczone w kojcach do proszenia: 1) czyści się dokładnie; 2) poddaje się zabiegom przeciwko zewnętrznym i wewnętrznym pasożytom, jeżeli to konieczne. 3. Powierzchnia kojca do proszenia powinna umoż liwiać proszenie naturalne lub zapewniać osobie ob sługującej dostęp do zwierzęcia. 4. Kojec buduje się w sposób zapewniający prosię tom swobodny dostęp do karmiącej lochy. 5. W przypadku utrzymywania loch z prosiętami: 1) kojec wyposaża się w przegrodę zapobiegającą przygnieceniu prosiąt przez lochę; 2) w kojcu wydziela się część ze ściółką o powierzch ni pozwalającej na jednoczesny odpoczynek pro siąt. § 21. Świniom zapewnia się stały dostęp do mate riałów i przedmiotów absorbujących ich uwagę, w szczególności słomy, siana, drewna i trocin, o jakoś ci niewywierającej szkodliwego wpływu na ich zdro wie. § 22. 1. Prosięta odsadza się nie wcześniej niż w 28. dniu od dnia ich urodzenia, chyba że wystąpi zagroże nie zdrowia lochy lub prosięcia. 2. Prosięta mogą być odsadzone także z innej przy czyny niż określona w ust. 1, nie wcześniej jednak niż w 21. dniu od dnia urodzenia, jeżeli po odsadzeniu zo staną umieszczone w pomieszczeniu uprzednio oczyszczonym, odkażonym i odizolowanym od po mieszczeń, w których utrzymuje się lochy. § 23. 1. Świnie poddaje się zabiegom: 1) diagnostycznym i leczniczym; 2) związanym z: a) identyfikacją, b) redukcją kłów u prosiąt i knurów, c) obcinaniem części ogona, d) kastracją samców, e) kolczykowaniem nosa u świń utrzymywanych w systemie, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 2. Dziennik Ustaw Nr 56 — 5024 — Poz. 344 2. Redukcję kłów u prosiąt i knurów wykonuje się: 1) przez ich ścieranie lub obcinanie, z pozostawie niem nienaruszonej, gładkiej powierzchni; 2) nie później niż w 7. dniu życia prosięcia. 3. Kastrację samców świń wykonuje się z zastoso waniem technik niepowodujących rozrywania tkanek. 4. Zabiegi, o których mowa w ust. 1 pkt 2 lit. b i c, wykonuje się jedynie ze względu na bezpieczeństwo świń, w tym w celu przeciwdziałania okaleczeniu in nych świń. 5. Przed wykonaniem zabiegów, o których mowa w ust. 4, podejmuje się środki zapobiegające okale czeniu świń, w szczególności zmieniając warunki ich utrzymywania. 6. Zabiegi, o których mowa w ust. 1 pkt 2 lit. c i d, mogą być wykonane u świń po ukończeniu 7. dnia ży cia, wyłącznie po zastosowaniu długotrwałego znie czulenia. § 24. 1. Powierzchnia kojca, o którym mowa w § 19 ust. 1, powinna wynosić w przypadku utrzymywania: 1) knurów pojedynczo — co najmniej 6 m2, a gdy kry cie odbywa się w kojcu — co najmniej 10 m2; 2) loch w okresie porodu i odchowu prosiąt ssących — co najmniej 3,5 m2; 3) knurów pojedynczo i loszek hodowlanych o masie ciała od 30 do 110 kg — co najmniej 2,7 m2. 2. W przypadku utrzymywania loch pojedynczo wymiary kojca, o którym mowa w § 19 ust. 1, powinny wynosić co najmniej: 1) długość — długość zwierzęcia powiększona o 0,3 m, nie mniej jednak niż 2 m; 2) szerokość — 0,6 m. 3. Powierzchnia kojca, o którym mowa w § 19 ust. 1, w przeliczeniu na jedną sztukę powinna wyno sić, w przypadku utrzymywania grupowo: 1) knurów — co najmniej 6 m2; 2) warchlaków i tuczników o masie ciała: a) do 10 kg — co najmniej 0,15 m2, b) powyżej 10 do 20 kg — co najmniej 0,2 m2, c) powyżej 20 do 30 kg — co najmniej 0,3 m2, d) powyżej 30 do 50 kg — co najmniej 0,4 m2, e) powyżej 50 do 85 kg — co najmniej 0,55 m2, f) powyżej 85 do 110 kg — co najmniej 0,65 m2, g) powyżej 110 kg — co najmniej 1 m2; 3) knurków i loszek hodowlanych o masie ciała po wyżej 30 do 110 kg — co najmniej 1,4 m2; 4) loch — co najmniej 2,25 m2, przy czym w przypad ku loch prośnych co najmniej 1,3 m2 powierzchni kojca powinno stanowić stałe podłoże i nie więcej niż 15 % tego podłoża — otwory odpływowe; 5) loszek po pokryciu — co najmniej 1,64 m2, przy czym co najmniej 0,95 m2 powierzchni kojca po winno stanowić stałe podłoże i nie więcej niż 15 % tego podłoża — otwory odpływowe. 4. Powierzchnia kojca, o której mowa w ust. 3 pkt 4 i 5, w przypadku utrzymywania w grupie loch lub lo szek po pokryciu: 1) do 5 sztuk — powinna być większa o 10 %; 2) powyżej 39 sztuk — może być mniejsza o 10 %. 5. W przypadku utrzymywania w gospodarstwie co najmniej 10 loch lub loszek, w okresie, o którym mowa w § 19 ust. 5, długość każdego z boków kojca powinna wynosić w przypadku grup: 1) do 5 sztuk — co najmniej 2,41 m; 2) powyżej 5 sztuk — co najmniej 2,81 m. § 25. W przypadku utrzymywania świń w syste mie, o którym mowa w: 1) § 19 ust. 1 pkt 2, na betonowej podłodze szczelino wej: a) szerokość otworów w podłodze nie może wyno sić w przypadku: — prosiąt — więcej niż 11 mm, — warchlaków, loszek i knurków hodowlanych — więcej niż 14 mm, — tuczników — więcej niż 18 mm, — loszek po pokryciu lub loch — więcej niż 20 mm, b) szerokość beleczki w podłodze powinna wyno sić w przypadku: — prosiąt i warchlaków — co najmniej 50 mm, — tuczników, loszek i knurków hodowlanych, loszek po pokryciu lub loch — co najmniej 80 mm; 2) § 3 ust. 1 pkt 2, powierzchnia utrzymywania w prze liczeniu na dorosłą sztukę powinna wynosić co najmniej 15 m2. § 26. W pomieszczeniach, w których utrzymuje się świnie: 1) hałas: a) nie powinien być stały lub wywoływany nagle, b) jego natężenie nie powinno przekraczać 85 dB; 2) stężenie: a) dwutlenku węgla (CO 2 ) nie powinno przekraczać 3 000 ppm, b) siarkowodoru (H 2 S) nie powinno przekraczać 5 ppm; 3) koncentracja amoniaku (NH 3 ) nie powinna prze kraczać 20 ppm. Dziennik Ustaw Nr 56 — 5025 — Poz. 344 Rozdział 4 Minimalne warunki utrzymywania kur niosek § 27. W przypadku utrzymywania w gospodarstwie co najmniej 350 kur niosek kury te utrzymuje się w kur niku: 1) w zmodyfikowanych klatkach jednopoziomowych lub wielopoziomowych; 2) bez klatek jednopoziomowo lub wielopoziomowo. § 28. 1. W przypadku utrzymywania kur niosek w systemie, o którym mowa w § 27 pkt 1, klatkę wypo saża się w: 1) pojemnik na paszę, którego minimalną długość ustala się, mnożąc 0,12 m przez liczbę kur niosek w klatce; 2) urządzenia do pojenia: a) pojemnik na wodę, którego minimalną długość ustala się, mnożąc 0,12 m przez liczbę kur nio sek w klatce, lub b) co najmniej 2 poidła kropelkowe lub kubeczko we, dostępne dla każdej kury nioski w klatce; 3) gniazdo; 4) grzędy, których minimalną długość ustala się, mnożąc 0,15 m przez liczbę kur niosek w klatce; 5) ściółkę w ilości umożliwiającej kurom nioskom dziobanie i grzebanie. 2. Powierzchnia klatki w przeliczeniu na kurę nios kę powinna wynosić co najmniej 0,075 m2, przy czym powierzchnia klatki bez gniazda powinna wynosić co najmniej 0,06 m2, a powierzchnia całkowita klatki po winna wynosić co najmniej 0,2 m2. 3. Wymiary powierzchni klatki bez gniazda powin ny wynosić: 1) szerokość — co najmniej 0,3 m; 2) wysokość — co najmniej 0,45 m, przy czym nachy lenie podłogi — nie więcej niż 8° lub 14 %. 4. Wysokość klatki, z wyłączeniem powierzchni użytkowej, powinna wynosić co najmniej 0,2 m. 5. Klatkę wyposaża się w urządzenie do skracania pazurów. 6. Odległość między rzędami klatek powinna wy nosić co najmniej 0,9 m, a odległość między podłogą w kurniku a pierwszym poziomem klatek powinna wy nosić co najmniej 0,35 m. § 29. 1. W systemie utrzymywania kur niosek, o którym mowa w § 27 pkt 2, maksymalna obsada kur niosek na m2 powierzchni użytkowej podłogi w kurni ku powinna wynosić 9 sztuk. 2. Ściółka powinna zajmować co najmniej 1/3 po wierzchni podłogi w kurniku, przy czym powierzchnia ściółki w przeliczeniu na jedną kurę nioskę powinna wynosić co najmniej 0,025 m2. 3. Podłogę i wyposażenie w kurniku dla kur niosek wykonuje się w sposób zapewniający podtrzymywa nie wszystkich zwróconych ku przodowi pazurów nóg kur niosek. 4. Kurnik dla kur niosek wyposaża się w: 1) urządzenia do karmienia: a) liniowe pojemniki na paszę, których minimalną długość linii brzegu ustala się, mnożąc 0,1 m przez liczbę kur niosek w tym kurniku, lub b) kołowe pojemniki na paszę, których minimalną długość linii brzegu ustala się, mnożąc 0,04 m przez liczbę kur niosek w tym kurniku; 2) urządzenia do pojenia: a) liniowe pojemniki na wodę, których minimalną długość linii brzegu ustala się, mnożąc 0,025 m przez liczbę kur niosek w tym kurniku, lub b) kołowe pojemniki na wodę, których minimalną długość linii brzegu ustala się, mnożąc 0,01 m przez liczbę kur niosek w tym kuniku, lub c) poidła kropelkowe lub kubeczkowe, przy czym poidło powinno przypadać nie więcej niż na 10 kur niosek, lub d) co najmniej 2 poidła kropelkowe lub kubeczko we dostępne dla każdej kury nioski, w przypad ku podłączenia poideł do sieci wodociągowej; 3) gniazda pojedyncze lub grupowe, przy czym w przypadku stosowania: a) gniazd pojedynczych gniazdo powinno przypa dać nie więcej niż na 7 kur niosek, b) gniazd grupowych obsada na m2 powierzchni gniazda powinna wynosić nie więcej niż 120 kur niosek; 4) grzędy nieposiadające ostrych krawędzi, umiesz czone nad powierzchnią niepokrytą ściółką, któ rych minimalną długość ustala się, mnożąc 0,15 m przez liczbę kur niosek w tym kurniku, przy czym: a) odległość między grzędami, mierzona w płasz czyźnie poziomej, powinna wynosić co najmniej 0,3 m, b) odległość pomiędzy grzędą a ścianą, mierzona w płaszczyźnie poziomej, powinna wynosić co najmniej 0,2 m. 5. W przypadku utrzymywania kur niosek na kilku poziomach, między którymi kury te mogą się swobod nie poruszać: 1) dopuszcza się stosowanie nie więcej niż 4 pozio mów; 2) wysokość między poziomami powinna wynosić co najmniej 0,45 m; 3) poziomy ustawia się tak, aby zapobiec spadaniu odchodów tych kur i niezjedzonych resztek paszy na niższy poziom; 4) urządzenia do karmienia i pojenia umieszcza się w sposób umożliwiający każdej z tych kur jednako wy dostęp do tych urządzeń. Dziennik Ustaw Nr 56 — 5026 — Poz. 344 6. W przypadku gdy kury nioski mają zapewniony dostęp do otwartych wybiegów, kurnik dla kur niosek wyposaża się w kilka otworów wyjściowych, które roz mieszcza się równomiernie na całej długości kurnika. 7. Wymiary otworu, o którym mowa w ust. 6, po winny wynosić: 1) wysokość — co najmniej 0,35 m; 2) szerokość — co najmniej 0,4 m, przy czym całkowi ta szerokość otworów w przeliczeniu na 1000 kur niosek powinna wynosić co najmniej 2 m. 8. Powierzchnię wybiegu, o którym mowa w ust. 6, dostosowuje się do liczby utrzymywanych kur niosek oraz rodzaju gruntu, tak aby zapobiec jego skażeniu. 9. Kurom nioskom na wybiegu zapewnia się: 1) dostęp do urządzeń do pojenia; 2) możliwość ochrony przed niekorzystnymi warun kami atmosferycznymi i zwierzętami drapieżnymi. § 30. 1. W kurniku dla kur niosek minimalizuje się poziom hałasu. 2. Kurnik dla kur niosek, jego wyposażenie oraz sprzęt: 1) czyści się i odkaża przed każdym umieszczeniem w nim nowej partii kur niosek; 2) utrzymuje się w czystości; 3) odchody usuwa się regularnie, a padłe kury nioski — co najmniej raz na dobę. § 31. 1. Klatkę konstruuje się tak, aby: 1) uniemożliwić ucieczkę kur niosek; 2) wyeliminować możliwość urazów, uszkodzeń ciała lub cierpień u kur niosek; 3) zapewnić osobie obsługującej swobodne wyjmo wanie i wkładanie kur niosek do klatki. 2. Podłogę klatki wykonuje się w sposób zapew niający podtrzymywanie wszystkich zwróconych ku przodowi pazurów nóg kur niosek, a jej nachylenie nie może być większe niż 8° lub 14 %. § 32. W przypadku gdy w kurniku dla kur niosek są zainstalowane co najmniej 2 poziomy klatek, to wypo saża się go w urządzenia i sprzęt umożliwiające spraw dzanie wszystkich klatek oraz ułatwiające usuwanie z nich kur niosek. § 33. W celu przeciwdziałania wydziobywaniu piór i kanibalizmowi u kur niosek lekarz weterynarii, tech nik weterynarii lub pod ich nadzorem osoba obsługu jąca te ptaki może przycinać im, przed ukończeniem 10. dnia życia, dzioby. Rozdział 5 Minimalne warunki utrzymywania kurcząt brojlerów § 34. Kurczęta brojlery utrzymuje się w kurniku, w którym maksymalne zagęszczenie obsady wynosi 33 kg/m2, z zastrzeżeniem § 37 i 38. § 35. Kurnik dla kurcząt brojlerów wyposaża się w: 1) urządzenia do karmienia: a) liniowe pojemniki na paszę, których minimalną długość linii brzegu ustala się, mnożąc 0,07 m przez liczbę tych kurcząt w tym kurniku, lub b) kołowe pojemniki na paszę, których minimalną długość linii brzegu ustala się, mnożąc 0,03 m przez liczbę tych kurcząt w tym kurniku; 2) urządzenia do pojenia: a) liniowe pojemniki na wodę, których minimalną długość linii brzegu ustala się, mnożąc 0,02 m przez liczbę tych kurcząt w tym kurniku, lub b) kołowe pojemniki na wodę, których minimalną długość linii brzegu ustala się, mnożąc 0,01 m przez liczbę tych kurcząt w tym kurniku, lub c) poidła kropelkowe lub kubeczkowe, przy czym poidło powinno przypadać nie więcej niż na 10 kurcząt brojlerów; 3) ściółkę. § 36. 1. W kurniku dla kurcząt brojlerów minimali zuje się poziom hałasu. 2. Kurnik dla kurcząt brojlerów, jego wyposażenie oraz znajdujący się w nim sprzęt czyści się i odkaża, a ściółkę wymienia przed każdym umieszczeniem w nim nowego stada kurcząt brojlerów. § 37. Kurczęta brojlery mogą być utrzymywane w kurniku, w którym maksymalne zagęszczenie obsa dy wynosi 39 kg/m2, jeżeli: 1) kurnik ten spełnia wymagania, o których mowa w § 35 i 36; 2) posiadacz kurnika lub opiekun prowadzi, przecho wuje, aktualizuje i udostępnia dokumentację za wierającą szczegółowe opisy systemu produkcji, a w szczególności: a) plan kurnika, w tym wymiary powierzchni użyt kowej, b) opis systemu wentylacji oraz, jeżeli to koniecz ne, schładzania i ogrzewania wraz z jego lokali zacją, plan wentylacji zawierający docelowe pa rametry jakości powietrza, takie jak prędkość przepływu powietrza i temperatura, c) informacje dotyczące: — systemów karmienia i pojenia oraz ich lokali zacji, — systemów alarmowych i awaryjnych syste mów zasilania w przypadku awarii wyposa żenia elektrycznego lub mechanicznego nie zbędnego dla zdrowia i dobrostanu zwierząt, d) informacje o typie używanej podłogi i ściółki; 3) posiadacz kurnika lub opiekun niezwłocznie prze kazuje powiatowemu lekarzowi weterynarii właś ciwemu ze względu na lokalizację kurnika dla kur cząt brojlerów informacje o wszelkich zmianach Dziennik Ustaw Nr 56 — 5027 — Poz. 344 dotyczących tego kurnika, wyposażenia lub proce dur mogących wywrzeć wpływ na dobrostan kur cząt brojlerów; 4) kurnik ten jest wyposażony w system wentylacji oraz, jeżeli to konieczne, systemy ogrzewania i schładzania, które zapewniają, że: a) stężenie mierzone na poziomie głów kurcząt: — amoniaku (NH 3 ) nie przekracza 20 ppm, — dwutlenku węgla (CO 2 ) nie przekracza 3 000 ppm, b) temperatura wewnątrz tego kurnika nie przekra cza temperatury na zewnątrz więcej niż o 3 °C, jeżeli temperatura na zewnątrz kurnika mierzo na w cieniu przekracza 30 °C, c) średnia wilgotność względna mierzona we wnątrz kurnika w okresie 48 godzin nie przekra cza 70 %, jeżeli temperatura na zewnątrz kurnika jest niższa niż 10 °C. § 38. 1. Kurczęta brojlery mogą być utrzymywane w kurniku, w którym maksymalne zagęszczenie obsa dy wynosi 42 kg/m2, jeżeli: 1) kurnik ten spełnia wymagania, o których mowa w § 37; 2) kontrole gospodarstwa, w którym utrzymuje się kurczęta brojlery, przeprowadzone w okresie ostat nich 2 lat przez powiatowego lekarza weterynarii właściwego ze względu na lokalizację kurnika dla kurcząt brojlerów nie wykazały żadnych niepra widłowości w zakresie przestrzegania przepisów dotyczących ochrony zwierząt, z tym że w przy padku, gdy w okresie ostatnich 2 lat taka kontrola nie została przeprowadzona, lekarz ten przeprowa dza ją niezwłocznie; 3) skumulowany wskaźnik śmiertelności dziennej, co najmniej w siedmiu kolejno sprawdzonych stadach z tego kurnika, wynosi poniżej wartości 1 % + 0,06 % pomnożonej przez wiek stada w dniu uboju podany w dniach, z zastrzeżeniem ust. 2. 2. W przypadku gdy wartość skumulowanego wskaźnika śmiertelności dziennej co najmniej w sied miu kolejno sprawdzonych stadach z kurnika wynosi powyżej wartości 1 % + 0,06 % pomnożonej przez wiek stada w dniu uboju podany w dniach, obsada może zostać zwiększona, jeżeli z wyjaśnień posiadacza kur nika lub opiekuna wynika, że wyższa wartość skumu lowanego wskaźnika śmiertelności dziennej powstała niezależnie od woli posiadacza kurnika lub opiekuna. Rozdział 6 Przepisy przejściowe i końcowe § 39. W gospodarstwach, w których znajdują się kurniki funkcjonujące w dniu 26 marca 2004 r., jeżeli w kurnikach tych: 1) od dnia 3 sierpnia 1999 r. były utrzymywane kury nioski w systemie, o którym mowa w § 27 pkt 2, 2) utrzymywane kury nioski miały zapewniony do stęp do otwartych wybiegów — do dnia 31 grudnia 2011 r. maksymalna obsada kur niosek na m2 powierzchni kurnika może wynosić 12 sztuk. § 40. 1. W gospodarstwach, w których utrzymuje się co najmniej 350 kur niosek, dopuszcza się do dnia 31 grudnia 2011 r. utrzymywanie tych kur w kurniku w niezmodyfikowanych klatkach jednopoziomowych lub wielopoziomowych bez ściółki, jeżeli kurnik został oddany do użytku przed dniem 26 marca 2004 r. i nie był modernizowany w okresie od dnia 26 marca 2004 r. do dnia 1 maja 2004 r. 2. W przypadku utrzymywania kur niosek w syste mie, o którym mowa w ust. 1, klatkę wyposaża się w: 1) pojemnik na paszę o wymiarach ustalonych w spo sób określony w § 29 ust. 4 pkt 1 lit. a; 2) urządzenia do pojenia: a) pojemnik na wodę, którego minimalną długość ustala się, mnożąc 0,1 m przez liczbę kur niosek w klatce, lub b) co najmniej 2 poidła kropelkowe lub kubeczko we, dostępne dla każdej z kur niosek w klatce; 3) urządzenie do skracania pazurów. 3. Powierzchnia klatki w przeliczeniu na kurę nios kę powinna wynosić co najmniej 0,055 m2. 4. Wysokość klatki powinna wynosić co najmniej 0,4 m na 65 % jej powierzchni, nie mniej jednak niż 0,35 m w dowolnym jej punkcie. § 41. Przepisy § 24 ust. 3 pkt 4 i 5 oraz ust. 4 i 5 dla obiektów, które zostały oddane do użytku przed dniem 26 marca 2004 r. oraz nie były modernizowane w okre sie od dnia 26 marca 2004 r. do dnia 1 maja 2004 r., stosuje się od dnia 1 stycznia 2013 r. § 42. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 30 czerwca 2010 r.4) Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi: M. Sawicki 4) Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządze niem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 2 września 2003 r. w sprawie minimalnych warunków utrzymywania poszczególnych gatunków zwierząt gospodarskich (Dz. U. Nr 167, poz. 1629, z 2004 r. Nr 47, poz. 456, z 2005 r. Nr 27, poz. 228 i Nr 181, poz. 1514 oraz z 2007 r. Nr 128, poz. 900), które traci moc z dniem wejścia w życie niniejszego rozpo rządzenia na podstawie art. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. o zmianie ustawy o ochronie zwierząt (Dz. U. Nr 79, poz. 668).