Regulation establishing detailed technical conditions of determining part of energy received from thermal processing of urban waste

1. Próbki odpadów, zwane dalej „próbkami”, pobiera się w spalarni odpadów z odpadów dostarczanych do spalania.

2. Odpady, z których pobiera się próbkę, pozyskuje się z losowo wybranego środka transportu dostarczają- cego te odpady po ich wyładunku na utwardzoną powierzchnię.

3. Całą masę wyładowanych odpadów pomniejsza się metodą ćwiartowania przy użyciu sprzętu mecha- nicznego, w szczególności ładowarek i koparek, do uzyskania próbki jednostkowej o masie co najmniej 100 kg.

4. Próbki pobiera się przez okres 12 miesięcy poprzedzających analizę wyników badań mających na celu ustalenie rzeczywistego udziału energii chemicznej frakcji biodegradowalnych w energii chemicznej całej masy zmieszanych odpadów komunalnych przeznaczonych do termicznego przekształcania. Minimalna liczba pró- bek, pobieranych w tym okresie, wynosi 48, przy założeniu, że w jednym miesiącu pobiera się co najmniej 4 próbki.

5. Po rocznym okresie badań, na podstawie statystycznego opracowania wyników, weryfikuje się liczbę pobieranych próbek. W uzasadnionych przypadkach, gdy dotychczasowa liczba pobieranych próbek nie będzie wystarczająca dla uzyskania wiarygodnego wyniku, zwiększa się liczbę pobieranych próbek. Dziennik Ustaw Nr 117 — 9679 — Poz. 788 II. Przygotowanie próbek

1. Każdą próbkę poddaje się przesiewaniu oraz ręcznemu sortowaniu co najmniej na następujące frakcje granulometryczne: 1) frakcja <10 mm; 2) frakcja 10—20 mm; 3) frakcja >20 mm.

2. Frakcję <10 mm traktuje się jako jednorodną mieszaninę różnych składników, dla której nie ma uzasad- nienia wyodrębniania poszczególnych frakcji materiałowych.

3. Frakcję 10—20 mm sortuje się ręcznie na frakcję biodegradowalną (odpady kuchenne pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego, ogrodowe oraz z terenów zieleni, drewno, papier lub tekturę, tekstylia z włókien naturalnych, odpady wielomateriałowe, w tym odpady z utrzymania higieny, skórę) oraz frakcję niebiodegra- dowalną. Przed ręcznym sortowaniem całą frakcję 10—20 mm pomniejsza się metodą ćwiartowania do uzyska- nia próbki o masie około 2 kg.

4. Frakcja >20 mm może być następnie dzielona na kolejne frakcje granulometryczne, w szczególności na: 1) frakcję 20—40 mm, 2) frakcję 40—60 mm, 3) frakcję 60—100 mm, 4) frakcję powyżej 100 mm — dla uproszczenia sortowania jej na frakcje materiałowe.

5. Frakcję >20 mm oraz dodatkowe frakcje, jeżeli zostaną z niej wydzielone, sortuje się ręcznie na następują- ce frakcje materiałowe: 1) odpady kuchenne pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego, ogrodowe oraz z terenów zieleni; 2) papier lub tekturę; 3) odpady wielomateriałowe, w tym odpady z utrzymania higieny; 4) tworzywa sztuczne; 5) tekstylia; 6) szkło; 7) metale; 8) drewno; 9) skórę; 10) gumę; 11) gruz, odpady budowlane; 12) odpady mineralne; 13) odpady niebezpieczne.

6. W dalszej kolejności określa się udział masowy i procentowy poszczególnych frakcji w ogólnej masie odpadów. III. Przeprowadzanie badań

1. Próbki do badań fizykochemicznych pobiera się przez zmniejszanie próbek frakcji materiałowych do ma- sy około 0,5—1 kg metodą ćwiartowania.

2. Grube frakcje materiałów (>20 mm) rozdrabnia się mechanicznie lub ręcznie do ziarna o granulacji poni- żej 10 mm dla uzyskania jednorodnej masy przed pomniejszaniem w celu poboru próbek.

3. W próbkach wstępnie rozdrobnionych oznacza się wilgotność i dodatkowo stratę prażenia jako parametr kontrolny do oceny wyników pomiaru ciepła spalania.

4. Dalsze badania składu fizykochemicznego wykonuje się po zmieleniu próbek laboratoryjnych do ziarna analitycznego o granulacji 0,2 mm.

5. Zakres badań fizykochemicznych poszczególnych frakcji materiałowych określa tabela 1. Tabela 1. Zakres badań fizykochemicznych poszczególnych frakcji materiałowych1) Dziennik Ustaw Nr 117 — 9680 — U wa g i: 1) Zakres tabeli obejmuje odpady palne. 2) Badanie dodatkowe (nieobligatoryjne). 3) Średnia roczna zawartość biomasy/średnia roczna strata prażenia. Poz. 788 Dziennik Ustaw Nr 117 — 9681 — Poz. 788 IV. Analiza wyników

1. Po zakończeniu rocznych badań przeprowadza się ocenę i analizę wyników badań oraz oblicza się nastę- pujące wartości dla każdego badanego parametru każdej frakcji materiałowej: 1) średnia roczna; 2) odchylenie standardowe; 3) wskaźnik zmienności.

2. Na podstawie wyników badań określa się wartości opałowe robocze (odpadu w stanie surowym) każdej palnej frakcji odpadów według wzoru: WOr = [(1 - W x 0,01) (CS - 2441 x 9 x H x 0,01)] - 2441 W/100 gdzie: WOr — oznacza wartość opałową roboczą frakcji odpadów [kJ/kg], CS — oznacza ciepło spalania wysuszonej próbki odpadów [kJ/kg sm], W — oznacza wilgotność odpadów [% masy], H — oznacza zawartość wodoru [% masy], 2441 — oznacza entalpię parowania wody — 2441 kJ/kg w temperaturze 25 oC.

3. Obliczenia wykonuje się dla każdej próbki, dla której wyznaczono ciepło spalania. Na podstawie wyników obliczeń wartości opałowej oblicza się dla każdej frakcji następujące wskaźniki: 1) średnia roczna wartość opałowa każdej frakcji; 2) odchylenie standardowe; 3) wskaźnik zmienności.

4. Na podstawie średnich wartości opałowych próbek pobranych ze wszystkich badanych frakcji oraz ich średnich rocznych udziałów w masie odpadów, a także wartości wskaźnika wOZE oblicza się średni roczny udział energii ze źródeł odnawialnych w całkowitej energii ze spalania odpadów według wzoru: Ebio + Ebio + nbio EOZE = ______________________________ x 100, % Ebio + CEbio + nbio + CEnbio gdzie: 1) Ebio — oznacza energię odnawialną ze spalania frakcji zawierających wyłącznie części biogenne, dla których wOZE = 1: Ebio = M (U<10 x WO<10 + U10 - 20 bio x WO10 - 20 bio + Ukz x WOkz + Upk x WOpk + Ud x WOd + Us x WOs) /100; 2) Ebio + nbio — oznacza odnawialną część energii ze spalania frakcji zawierających części biogenne i niebio- genne: Ebio + nbio = M (Uwm x wOZE wm x WOwm + Ut x wOZE t x WOt) /100; 3) CEbio + nbio — oznacza całkowitą energię ze spalania frakcji zawierających części biogenne i niebiogenne: CEbio + nbio = M (Uwm x WOwm + Ut x WOt) /100; 4) CEnbio — oznacza całkowitą energię ze spalania frakcji zawierających wyłącznie składniki niebiogenne, dla których wOZE = 0: CEnbio = M (U10 - 20 nbio x WO10 - 20 nbio + Uts x WOts + Ug x WOg) /100. Zastosowane we wzorach, o których mowa w pkt 1—4, symbole oznaczają: M — całkowitą masę spalanych odpadów [Mg/rok], Dziennik Ustaw Nr 117 — 9682 — Poz. 788 U<10, U10 - 20 bio, U10 - 20 nbio, Ukz, Upk, Ud, Us, Ut, Uwm, Uts, Ug — średnie roczne udziały poszczególnych frakcji odpadów w całkowitej ich masie, odpowiednio: frakcji <10 mm, 10—20 mm biogennej, 10—20 mm niebiogen- nej, odpadów kuchennych pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego, ogrodowych oraz z terenów zieleni, papie- ru lub tektury, drewna, skóry, tekstyliów, wielomateriałowych, tworzyw sztucznych oraz gumy [%], WO<10, WO10 - 20 bio, WO10 - 20 nbio, WOkz, WOpk, WOd, WOs, WOt, WOwm, WOts, WOg — średnie roczne wartości opałowe poszczególnych frakcji odpadów, odpowiednio: odpadów kuchennych pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego, ogrodowych oraz z terenów zieleni, papieru lub tektury, drewna, skóry, tekstyliów, wielomateria- łowych, tworzyw sztucznych oraz gumy [MJ/Mg], wOZE t, wOZE wm — średnie roczne wartości wskaźników wOZE dla tekstyliów i odpadów wielomateriałowych (przyjęte dla wszystkich frakcji według tabeli 1 albo tabeli 2).

5. Na podstawie średnich rocznych strat prażenia oraz średnich rocznych zawartości biomasy oblicza się dla dwóch frakcji odpadów w postaci tekstyliów oraz odpadów wielomateriałowych wartości wskaźnika wOZE we- dług wzoru: w OZE = średnia roczna zawartość biomasy/średnia roczna strata prażenia. V. Metodyki referencyjne Badania odpadów wykonuje się zgodnie z metodykami referencyjnymi określonymi w tabeli 2. Tabela 2. Metodyki referencyjne Lp. Wskaźnik Metoda referencyjna Norma 1 wilgotność suszenie w temperaturze 105 oC, ważenie PN-93/Z-15008/02 2 ciepło spalania metoda kalorymetryczna PN-93/Z-15008/02 DIN 51900-2:2003 3 wodór metoda z zastosowaniem automatycznego analizatora brak normy z detekcją IR 4 strata prażenia prażenie wysuszonej próbki w temperaturze 600 oC, wa- brak normy żenie 5 biomasa selektywne roztwarzanie próbki paliwa w kwasie siarko- CEN/TS 15440 wym i nadtlenku wodoru, suszenie, ważenie 6 węgiel organiczny metoda z zastosowaniem automatycznego analizatora brak normy z detekcją IR