Regulation on the programme and method of taking professional exam for obtaining licenses for carrying out professional affairs in forestry

997. Na osnovu člana 67 stav 5 Zakona o šumama („Službeni list CG“, broj 74/10), Ministarstvo poljoprivrede i ruralnog razvoja, donijelo je P R A V I L N I K O PROGRAMU I NAČINU POLAGANJA STRUČNOG ISPITA ZA STICANJE LICENCE ZA VRŠENJE STRUČNIH POSLOVA U ŠUMARSTVU Predmet Član 1 Ovim pravilnikom propisuje se program i način polaganja i visina troškova za polaganje stručnog ispita za sticanje licence za vršenje stručnih poslova u šumarstvu (u daljem tekstu: stručni ispit). Stručni ispit Član 2 Stručni ispit obuhvata sljedeće predmete: propise u šumarstvu; planiranje gazdovanja šumama; gajenje šuma i zaštitu šuma; korišćenje šuma i ekonomiku šumarstva; šumsku infrastruktura; proizvodnju reproduktivnog materijala šumskog drveća. Stručni ispit polaže se prema programu datom u Prilogu 1 koji je sastavni dio ovog pravilnika. Ispitna komisija Član 3 Stručni ispit polaže se pred ispitnom komisijom, koju obrazuje organ državne uprave nadležan za poslove šumarstva (u daljem tekstu: Ministarstvo). Ispitna komisija ima pet članova i sekretara. Za članove ispitne komisije određuju se lica sa visokom stručnom spremom i najmanje sedam godina radnog iskustva u struci. Stručne poslove za ispitnu komisiju vrši sekretar. Zahtjev za polaganje stručnog ispita Član 4 Zahtjev za polaganje stručnog ispita podnosi se Ministarstvu. Zahtjev iz stava 1 ovog člana, sadrži sljedeće podatke: 1) prezime, očevo ime i ime kandidata, a za udatu ženu i djevojačko prezime; 2) jedinstveni matični broj kandidata; 3) datum, mjesto i državu rođenja kandidata; 4) podatke o prebivalištu; 5) stručnu spremu kandidata; 6) naziv organa, pravnog lica odnosno preduzetnika kod koga je kandidat zaposlen, vrstu poslova koje obavlja i godine radnog iskustva. Uz zahtjev iz stava 1 ovog člana podnosi se: dokaz o završenoj stručnoj spremi; dokaz o radnom iskustva u struci; dokaz o uplati sredstava za troškove polaganje stručnog ispita. Po zahtjevu kandidata za polaganje stručnog ispita odlučuje se rješenjem u roku od osam dana od dana prijema zahtjeva. Rješenje kojim se odobrava polaganje stručnog ispita dostavlja se kandidatu i predsjedniku ispitne komisije. Rok za polaganje stručnog ispita Član 5 Predsjednik ispitne komisije utvrđuje rok za polaganje stručnog ispita, koji ne može biti duži od 45 dana od dana prijema rješenja iz člana 4 stav 5 ovog pravilnika. Sekretar ispitne komisije obavještava kandidata najkasnije 15 dana prije dana određenog za polaganje ispita o datumu, mjestu polaganja stručnog ispita i visini troškova za polaganje stručnog ispita. Način polaganja stručnog ispita Član 6 Stručni ispit polaže se pismeno. Ocjenjivanje kandidata vrši se za svaki predmet pojedinačno, opisnom ocjenom „položio” ili „nije položio”. Kandidat koji je tačno odgovorio na više od 70% postavljenih pitanja, položio je predmet. Kandidat koji nije položio odgovarajući predmet ima pravo prigovora ispitnoj komisiji u roku od 48 časova nakon saopštavanja rezultata o polaganju ispita. Na osnovu pojedinačnih ocjena ispitna komisija utvrđuje opštu ocjenu „položio” ili „nije položio” stručni ispit. Popravni ispit Član 7 Kandidat koji nije položio stručni ispit iz najviše dva predmeta može polagati popravni ispit. Popravni ispit polaže se u roku koji ne može biti kraći od 30 dana, ni duži od 90 dana od dana polaganja stručnog ispita. Odlaganje ispita Član 8 Ako kandidat iz opravdanih razloga zbog bolesti, smrti u porodici i slično nije u mogućnosti da polaže stručni ispit u vrijeme određeno za polaganje stručnog ispita, može podnijeti zahtjev ispitnoj komisiji za odlaganje polaganja stručnog ispita. U zahtjevu iz stava 1 ovog člana, kandidat mora učiniti vjerovatnim razloge za odlaganje polaganja stručnog ispita. Ponovno polaganje stručnog ispita Član 9 Kandidat koji nije položio stručni ispit može ponovo polagati stručni ispit u roku koji ne može biti kraći od 30 dana od dana prethodnog polaganja stručnog ispita. Za ponovno polaganje stručnog ispita podnosi se zahtjev. Zapisnik o polaganju stručnog ispita Član 10 O toku polaganja stručnog ispita ispitna komisija vodi zapisnik. Zapisnik potpisuju svi članovi ispitne komisije. Kandidatu koji je položio stručni ispit izdaje se uvjerenje o položenom ispitu. Podaci o izdatim uvjerenjima o položenom stručnom ispitu unose se u evidenciju. Uvjerenje iz stava 3 ovog člana, izdaje se na Obrascu 1 koji su sastavni dio ovog pravilnika. Evidencija iz stava 4 ovog člana, vodi se na Obrascu 2 koji je sastavni dio ovog pravilnika. Visina troškova polaganja stručnog ispita Član 11 Troškovi za polaganje stručnog ispita plaćaju se u iznosu od 2/10 prosječne zarade u Crnoj Gori u godini koja prethodi godini polaganja stručnog ispita. Stupanje na snagu Član 12 Ovaj pravilnik stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u „Službenom listu Crne Gore". Broj: 322/12-0801-704/5 Podgorica, 1. oktobra 2012. godine Ministar, Tarzan Milošević, s.r. PRILOG 1 PROGRAM POLAGANJA STRUČNOG ISPITA ZA STICANJE LICENCE ZA VRŠENJE STRUČNIH POSLOVA U ŠUMARSTVU Propisi u šumarstvu 1) Zakon o šumama; 2) Zakon o reproduktivnog materijalu šumskog drveća; 3) propisi koji se odnose na projektovanje i izgradnju šumskih puteva; 4) EU regulativa koja se odnosi na gazdovanje šumama; 5) šumarska politika, nacionalni šumarski akcioni planovi i međunarodne institucije iz oblasti šumarstva. Planiranje gazdovanja šumama i šumarska politika 1) održivo gazdovanje šumama: ekonomski, ekološki i socijalni značaj šuma; inventura šuma, sastojinska i nacionalna inventura, metodi inventure sastojina na bazi potpunog i djelimičnog premjera, planiranje tipa i veličine uzorka u inventuri šuma, daljinska detekcija i gis u inventuri šuma; utvrđivanje kvantitativne strukture taksacionih elemenata sastojine; utvrđivanje kvalitativne i sortimentne strukture sastojine; obrada podataka; organizacija inventure šuma; 2) planiranje gazdovanja šumama: savremeno planiranje gazdovanja šumama; integralni sistem planiranja; vrste planova u gazdovanju šumama; unutrašnja izgrađenost šumskih ekosistema; faktori izbora načina prirodnog obnavljanja šuma; planiranje uzgojnih mjera; plan sječe šuma; plan njege mladih sastojina; plan šumskih melioracija i konverzija; prašume i značaj prašuma za gazdovanje šumama; prirodi blisko gazdovanje šumama; Gajenje šuma i zaštita šuma 1) ekološki uslovi za razvoj šumskih sastojina: abiotski faktori; postanak i razvoj sastojina; vrste i oblik sastojina; vrste drveća koje obrazuju sastojine; vegetaciona područja Crne Gore; činioci i razvoj biljnih zajednica; 2) nasljednost i promjenljivost šumskog drveća; 3) vrste razmnožavanja (generativno i vegetativno); 4) oplemenjavanje šumskog drveća; 5) sjemenski objekti (stabla, sjemenske sastojine i sjemenske plantaže); 6) obnavljanje šuma i njega kultura: prirodno obnavljanje šuma: vrste sječa (čiste, oplodne, prebirne); oblik sječa (grupimične, na kulise, krugove i dr.); vještačko obnavljanje šuma: tretiranje vegatativnog pokrivača i obrada zemljišta, obnavljanje šuma sjetvom sjemena, pošumljavanje sadnjom; njega kultura, zaštita kultura, čišćenje i proredi u funkciji odabiranja stabala budućnosti; 7) plantaže u šumarstvu: značaj i mogućnosti plantažnog šumarstva; izbor vrsta (varijeteta ili klonova); izbor staništa za podizanje plantaža; ophodnjai gustina biljaka; njega plantaža; stabilnost plantaža; zaštitne mjere i sredstva za zaštitu u plantažama; plantaže topola, vrba i dr.; 8) održavanje šuma: njega podmlatka; čišćenje mladica; proredi; odabiranje i oblikovanje drveća: podmlađivanje u sastojinama; njega zemljišta; 9) oblici gajenja šuma: sastojine po mješovitosti (čiste i mješovite); jednodobne, raznodobne, (grupimično), prebirne (grupimično/prebirne); po spratnosti (sprat drveća i sprat prizemne flore, višespratne); značaj gajenja; vrijeme kod oblikovanja sastojina (početak); stabilnost sastojina; 10) rekonstrukcija šuma: uzroci degradacije šumskih sastojina i staništa; prevođenje nižih tipova šuma u visoke; prirodna i vještačka sukcesija - progresija šumskih vegetacija; melioracija degradiranih šuma i staništa; konverzija šuma (po tipu i vrsti); 11) šumski genetski resursi: biodiverzitet; izvori varijabilnosti kod šumskog drveća; oblici zaštite genetskih resursa; 12) zaštita šuma: mjere koje se preduzimaju u zaštiti šuma od štetočina; preventivne mjere zaštite šuma (mjere predohrane); represivne (direktne) mjere zaštite šuma; šumski red (higijensko-šumsko-zaštitne mjere); uzgojne mjere u šumi kao faktor zaštite. Korišćenje šuma i ekonomika šumarstva 1) korišćenje šuma: pojam korišćenja šuma i elementi tehnologije rada; planiranje iskorišćavanja šuma; izbor načina korišćenja šuma i zasada; faktori troškova korišćenja šuma; oruđe i oprema u korišćenju šuma; kategorizacija uslova rada; kalkulacija troškova; principi iskorišćavanja šuma u uslovima prirodi bliskog načina gazdovanja; klasične tehnologije iskorišćavanja šuma: izrada sortimenata u sječištu; izrada sortimenata na šumskom stovarištu; izrada sortimenata na centralnom mehanizovanom stovarištu; izrada sortimenata u prorednim sječama; standardi u šumarstvu; tehnologija proizvodnje šumske biomase za proizvodnju energije: primarno sakupljanje i koncentracija šumske biomase do pogona za preradu, korišćenje šumske biomase iz prorednih sječa, ekološki aspekti korišćenja šuma i šumske biomase; 2) transport drveta, faze transporta, izvlačenje drveta: (ručno i animalno), izvlačenje drveta traktorima, skideri, traktori točkaši, traktori gusjeničari, forwarderi; izvlačenje drveta žičarama, prevoz drveta kamionima, kamioni za prevoz trupaca, ogrjevnog drveta i biomase; 3) ekonomika šumarstva: proizvodnja u šumarstvu; tržište proizvoda šumarstva; ekonomski aspekti šumskih šteta; planiranje proizvodnje u šumarstvu; vrijednost šume. Šumska infrastruktura 1) planiranje primarne saobraćajne mreže u šumi, otvaranje šuma primarnom mrežom puteva, otvorenost šuma, principi otvaranja šuma, modeli otvaranja šuma šumskim putevima, otvaranje šuma u uslovima malog šumskog posjeda, otvaranja šuma na ravnom i brdovitom terenu, tehnički, ekonomski i ekološki aspekti otvaranja šuma, faktori optimalne gustine šumskih puteva, planiranje šumske infrastukture u okviru šumskog područja, parametri koji utiču na otvaranje šuma, srednja distanca privlačenja drveta, položaj stovarišta u šumi; 2) terenski radovi na projektovanju šumskih puteva, smimanje trase puta, nulta linija i postavljanje nulte linije u prostoru, podužni i poprečni profil puta, projektovanje propusta i mostova, projeakt šumskog puta, sadržina i način izrade, mehanzacija u izgradnji šumskih puteva, primjena GIS-a, orto-foto snimaka, digitalna predstava terena, interpolacija izohipsi, primena softvera u projektovanju puteva; 3) uticaj šumskeinfrastukture na tehnologiju sječe, izrade i izvlačenja stabala, mreža šumskih vlaka, projektovanje i značaj šumskih vlaka i šumski transport. Proizvodnja reproduktivnog materijala šumskog drveća 1) poznavanje tehnologije rasadničke proizvodnje šumskog drveća, izbor površina za rasadnike, obrada zemljišta, sijanje i njega sadnog materijala, zaštita od biotičkih šteta u rasadniku (upotreba pesticida i herbicida), zaštita od abiotičkih faktora (zasjena, zalivni sistem i dr.), tipovi sadnog materijala (kontejnerske sadnice, sadnice sa slobodnim korijenom i dr.), odnos između sadnog materijala i stanišnih uslova, standardi za šumske sadnice, priprema i čuvanje sadnog materijala, metodi sadnje (sa slobodnim korijenom i obloženim korijenom), pošumljavanje sadnicama iz kontejnera, klimatske promjene i rasadnička proizvodnja. 2) mjere koje se preduzimaju u zaštiti rasadnika od štetočina, kao i način i redosljed njihove primjene, preventivne mjere zaštite rasadnika (mjere predohrane), represivne (direktne) mjere zaštite rasadnika, fitopatološke štete i bolesti u rasadnicima, glavne bolesti, preventivne i terapijske mjere zaštite (biološko, hemijsko i mehaničko suzbijanje bolesti), entomološke štete: glavne štetočine najvažnijih šumskih vrsta, suzbijanje štetočina, planiranje mjera (bioloških, mehaničkih i hemijskih), fungicidi i insekticidi u rasadničkoj proizvodnji, vrste sredstava i njihova primjena, tehničke pripreme sredstava (koncentracije, organizacija posla i kadrova), mjere zaštite zaposlenih prilikom primjene sredstava zaštite. OBRAZAC 1 Na osnovu člana 10 stav 3 Pravilnika o programu i načinu polaganja stručnog ispita za sticanje licence za vršenje stručnih poslova u šumarstvu ("Službeni list CG", broj ), , izdaje UVJERENJE O POLOŢENOM STRUČNOM ISPITU ZA STICANJE LICENCE ZA VRŠENJE STRUČNIH POSLOVAU ŠUMARSTVU (prezime, očevo ime i ime, za udatu ženu i djevojačko prezime) (završena stručna sprema) u (dan, mjesec i godina rođenja) (mjesto, opština, zaposlen-a država) (naziv organa, pravnog lica kod koga je zaposlen-a) poloţio-la je pred Ispitnom komisijom dana stručni ispit predviđen za sticanje licence za vršenje stručnih poslova u šumarstvu. (datum) M I N I S T A R, OBRAZAC 2 E V I D E N C I J A O IZDATIM UVJERENJIMA O POLOŢENOM STRUČNOM ISPITU ZA STICANJE LICENCE ZA VRŠENJE STRUČNIH POSLOVAU ŠUMARSTVU Redni broj Broj pod kojim je uvjerenje zavedeno Ime, očevo ime i prezime kandidata, a za udatu ženu djevojačko prezime Datum, mjesto i država rođenja Završena stručna sprema Naziv organa, pravnog lica odnosno preduzetnika kod koga je kandidat zaposlen Broj i datum rješenja kojim je odobreno polaganje stručnog ispita Datum kada je kandidat položio stručni ispit Broj i datum izdatog uvjerenja o položenom stručnom ispitu Primjedbe