Regulation on the Monitoring programme for pesticide residues in and on food of plant and animal origin (2013)

506. Na osnovu člana 73 stav 2 Zakona o bezbjednosti hrane („Službeni list CG” broj 14/07), a u vezi sa članom 10 Zakona o sredstvima za zaštitu bilja („Službeni list CG” broj 51/08), Ministarstvo poljoprivrede i ruralnog razvoja donijelo je P R O GR A M MONITORINGA REZIDUA PESTICIDA U I NA HRANI BILJNOG I ŽIVOTINJSKOG PORIJEKLA ZA 2013. GODINU* Programom monitoringa rezidua pesticida u i na hrani biljnog i životinjskog porijekla za 2013.godinu (u daljem tekstu: Program) određuju se vršioci monitoringa, prioriteti uzimanja uzoraka hrane biljnog i životinjskog porijekla, broj uzoraka i analiza aktivnih materija radi praćenja nivoa rezidua pesticida. Program se sprovodi u cilju procjene ugroženosti zdravlja stanovništva, a u skladu sa propisanim nivoima rezidua pesticida utvrđenih Pravilnikom o količinama pesticida, metala i metaloida i drugih otrovnih supstancija, hemioterapeutika, anabolika i drugih supstancija koje se mogu nalaziti u namirnicama („Službeni list SRJ”, br. 5/92, 11/92 i 32/02) i Regulativom broj 396/2005 Evropskog parlamenta i savjeta od 23. februara 2005. godine o maksimalnom nivou rezidua pesticida u ili na hrani ili hrani za životinje biljnog i životinjskog porijekla (Regulation (EC) No 396/2005 of the European Parliament and of the Council of 23 February 2005 on maximum residue levels of pesticides in or on food and feed of plant and animal origin and amending Council Directive 91/414). Uzorci prema vrsti, broju i porijeklu dati su u Tabeli 1 ovog Progarama. Aktivne materije koje će se ispitivati date su u Tabelama 2 i 3 ovog programa. Ovaj program je zasnovan na Implementacionoj regulativi (EU) br. 788/2012 od 31. avgusta 2012. godine vezanaoj za koordinisani višegodišnji kontrolni program Unije za 2013, 2014 i 2015) kako bi se obezbijedila usaglašenost sa maksimalnim nivoima rezidua pesticida u i na hrani biljnog i životinjskog porijekla i procijenila izloženost potrošača reziduama pesticida u i na hrani biljnog i životinjskog porijekla (Commission Implementing Regulation (EU) No 788/2012 of 31 August 2012 concerning a coordinated multiannual control programme of the Union for 2013, 2014 and 2015 to ensure compliance with maximum residue levels of pesticides and to assess the consumer exposure to pesticide residues in and on food of plant and animal origin). Program obuhvata hranu na osnovu Programa monitoringa objavljenih u periodu 2009. - 2012. godine, u cilju sagledavanja izloženosti potrošača pesticidima, kao i praćenje načina primjene pesticida. Uzorci se uzimaju sistemom slučajnog uzorka, a u skladu sa analizom rizika i na osnovu dosadašnjih dokaza o uticaju rezidua pesticida na zdravlje stanovništva, kako slijedi: Sistem rangiranja prioriteta Monitoring Vrsta monitoringa Nizak nivo prioriteta ne postoji dokaz o prekoračenom MRL/ Maximum Residue Levels ili ne-odobrenim pesticidima na/u hrani (izvor: dosadašnja praćenja, izvještaji, sistem brzog obavještavanja – RASFF’s, ili drugi podaci monitoringa drugih država); nizak broj očekivanih rezidua pesticida na i u hrani; hrana je manjim dijelom zastupljena u ishrani ljudi. Rutinsko uzimanje uzoraka u cilju provjere usaglašenosti MRL i obezbjeđenja potrebnih informacija. Srednji nivo prioriteta postoji dokaz o prekoračenom MRL ili ne-odobrenim pesticidima na/u hrani (izvor: dosadašnja praćenja, izvještaji, sistem brzog obavještavanja – RASFF’s, ili drugi podaci monitoringa drugih Rutinsko uzimanje uzoraka u cilju provjere usaglašenosti MRL i obezbjeđenja potrebnih informacija, radi praćenje prethodnih rezultata. država); očekivana pojava rezidua na i u hrani; hrana je većim dijelom zastupljena u ishrani ljudi; narastajući priliv i promovisanje hrane iz novih izvora. Visok nivo prioriteta skoriji dokaz o prekoračenom MRL ili ne-odobrenim pesticidima na i u hrani (izvor: dosadašnja praćenja, izvještaji, sistem brzog obavještavanja – RASFF’s, ili drugi podaci monitoringa drugih država); dokaz da unos može preći akutnu referentnu dozu / Acute Reference Dose; očekivane rezidue na i u hrani koja je od izuzetnog značaja za neku potrošačku grupu. Godišnji monitoring hrane koja je značajna u ishrani ljudi i/ili ciljani monitoring za identifikovane probleme. Parametri uzeti u obzir prilikom izrade programa su sljedeći: broj stanovnika; statistički podaci o potrošnji hrane (zastupljenosti u ishrani); podaci o domaćoj proizvodnji i uvozu hrane; podaci o nivou rezidua iz prethodnih godina; kapaciteti laboratorija, primijenjene metode; registrovana sredstva za zaštitu bilja; broj skladišta, veleprodaja , uvoznika i maloprodaja hrane. Analizu uzoraka vrše ovlašćene laboratorije u skladu sa Zakonom o sredstvima za zaštitu bilja i Zakonom o bezbjednosti hrane. Ovlašćene laboratorije izvještaj o ispitivanju sa rezultatima analize dostavljaju inspektorima koji su uzeli uzorak i organu državne uprave nadležnom za fitosanitarne poslove (u daljem tekstu: Fitosanitarna uprava). Izvještaji o ispitivanju, osim rezultata analiza prema vrsti hrane, aktivnim materijama, treba da sadrže i kvantifikovane podatke o izvršenim analizama sa instrumentalnim tehnikama i analitičkim metodama koje su korišćene u skladu sa procedurama kontrole kvaliteta (Guidance concerning "Method Validation and Quality Control Procedures for Pesticide Residue Analysis in food and feed" Document No. SANCO/10684/2009), broj i tip odstupanja. Ovlašćene laboratorije dostavljaju Fitosanitarnoj upravi i tromjesečne izvještaje o izvršenim anailzama. Godišnji izvještaj o sprovođenju Programa sadrži podatke o : (a) analitičkim metodama koje su korišćene; (b) nivoima detekcije koji je primijenjen u nacionalnom programu; (c) preduzetim mjerama u skladu sa zakonom; (d) slučajevima prekoračenja maksimalnog nivoa rezidua sa obrazloženjem i pregledom upravljanja rizicima. Sastavni dio godišnjeg izvještaja su i izvještaji o analizama uzoraka iz redovnih inspekcijskih kontrola. Uzimanje uzoraka vrši se u skladu sa propisanim postupcima (Uputstvo o načinu uzimanja uzoraka za vršenje analiza i superanaliza namirnica i predmeta opšte upotrebe ("Službeni list SFRJ", broj 60/78) i Direktivom komisije 2002/63/EC od 11. jula 2002 (Commission Directive 2002/63/EC of 11 July 2002 establishing Community methods of sampling for the official control of pesticide residues in and on products of plant and animal origin and repealing Directive 79/700/EEC). Ukoliko uzeti uzorci ne ispunjavaju utvrđene uslove, ponoviće se uzimanje uzoraka na zaht jev laboratorije. Tabela 1. PORIJEKLO, VRSTA I BROJ UZORAKA HRANE KOJA ĆE BITI ANALIZIRANA U 2013. GODINI. 1. 2. 3. 4. 5. 6. R. br. VRSTA HRANE UKUPNO UZORCI MNE EU VAN EU 1. pirinač 12 0 0 12 2. kupus 12 6 3 3 3. praziluk 12 1 5 6 4. breskva, nektarina 12 6 3 3 5. ječam, raž 12 1 2 9 6. jagoda 12 6 3 3 7. jabuka 12 1 2 9 8. salata 12 6 3 3 9. paradajz 12 6 2 4 10. vino (crveno ili bijelo) od grožđa 12 6 3 3 11. kravlje mlijeko 12 6 3 3 12. svinjsko meso 12 6 3 3 13. kivi 1 2 2 0 0 14. narandža 1 2 0 0 2 15. mandarina 1 12 9 2 1 16. krompir 1 6 4 1 1 17. krastavac i kornišon 1 6 3 1 2 18. kruška 1 6 2 2 2 19. patlidžan 1 2 1 0 1 20. stono grožđe 1 12 6 3 3 21. pšenica 1 6 2 2 2 22. malina 1 3 2 0 1 23. slatka paprika 1 6 2 2 2 24. lubenica 1 7 3 2 2 25. limun 2 3 0 0 3 26. hrana za bebe 1 12 0 6 6 1 proizvodi izabrani van evropskog programa (nacionalni nivo) Za sprovođenje Programa monitoringa rezidua pesticida u hrani biljnog i životinjskog porijekla odgovorna je Fitosanitarna uprava. Broj uzoraka iz Tabele 1 ovog programa može se povećati prema sredsvima utvrđenim Programom fitosanitarnih mjera za 2013. godinu, na osnovu mogućeg rizika, naročito u slučajevima povećane potrošnje pojedinih vrsta hrane (turistička sezona, specifični dani za trgovinu - pazarni dan, vjerski praznici i sl.) u skladu sa datim parametrima. Uzorke iz Tabele 1 tač. 11 i 12 uzimaju veterinarski inspektori. Uzorke iz Tabele 1 tač. 10 i 26 uzimaju sanitarni inspektori. Ostale uzorke iz Tabele 1 uzimaju fitosanitarni inspektori. Troškovi analiza iz kolone 4 Tabele 1, sa poštanskim troškovima nastale po osnovu ovog programa padaju na teret Fitosanitarne uprave, a troškovi analiza iz kolone 5 i 6 na teret uvoznika. Prilikom uzimanja uzoraka popunjava se Obrazac koji je sastavni dio ovog programa. Tabela 2. AKTIVNE MATERIJE KOJE ĆE BITI ANLIZIRANE U BILJU I BILJNIM PROIZVODIMA 2,4-D h (samo u vinu) 2-Phenylphenol Abamectin h Acephate Acetamiprid Acrinathrin Aldicarb Amitraz h (samo u jabukama i paradajzu) Amitrole i Azinphos-methyl Azoxystrobin Bifenthrin Biphenyl Bitertanol Boscalid Bromide jon (samo na praziluku i paradajzu) Bromopropylate Bromuconazole i Bupirimate Buprofezin Captan Carbaryl Carbendazim Carbofuran Chlorfenapyr Chlorfenvinphos i Chlormequat (na ječmu, paradajzu i vinu) Chlorothalonil Chlorpropham h Chlorpyriphos Chlorpyriphos-methyl Clofentezine (ne na žitaricama) Clothianidin Cyfluthrin Cypermethrin Cyproconazole Cyprodinil Deltamethrin (cis-deltamethrin) Diazinon Dichlofluanid i Dichlorvos Dicloran i Dicofol (ne na žitaricama) Dicrotophos Difenoconazole Dimethoate Dimethomorph (ne na žitaricama) Diphenylamine Dithiocarbamates Endosulfan EPN Epoxiconazole Ethephon (na jabukama, ječmu, paradajzu i vinu) Ethion Etofenprox Ethoprophos Fenamiphos Fenamidone Fenarimol (ne na žitaricama) Fenazaquin (ne na žitaricama) Fenbuconazole Fenbutatin oxide h (na jabukama i paradajzu) Fenhexamid Fenitrothion Fenoxycarb Fenpropathrin Fenpropimorph Fenthion Fenvalerate/Esfenvalerate (sum) h Fipronil h Fluazifop h (na kupusu i jagodama) Fludioxonil Flufenoxuron Fluquinconazole Flusilazole Flutriafol Folpet Fosthiazate i Glyphosate (na ječmu) Haloxyfop uključujući haloxyfop-R h Hexaconazole Hexythiazox (ne na žitaricama) Imazalil Imidacloprid Indoxacarb Iprodione Iprovalicarb Kresoxim-methyl Lambda-cyhalothrin Linuron Lufenuron Malathion Mepanipyrim Mepiquat (na ječmu i paradajzu) Metalaxyl Metconazole i Methamidophos Methidathion Methiocarb Methomyl Methoxychlor Methoxyfenozide Monocrotophos Myclobutanil Nitempyram (na breskvi) Oxadixyl i Oxamyl Oxydemeton-methyl Paclobutrazole Parathion i Parathion-Methyl Penconazole Pencycuron Pendimethalin Phenthoate i Phosalone i Phosmet Phoxim i Pirimicarb Pirimiphos-methyl Prochloraz h Procymidone Profenofos Propamocarb (na jabukama, kupusu, poriluku, paradajzu i vinu) Propargite Propiconazole Propyzamide Prothioconazole i Pyraclostrobin Pyrethrins h Pyridaben Pyrimethanil Pyriproxyfen Quinoxyfen Spinosad Spiroxamine Tau-fluvalinate Tebuconazole Tebufenozide Tebufenpyrad (ne na žitaricama) Teflubenzuron Tefluthrin i Tetraconazole Tetradifon (ne na žitaricama) Thiabendazole Thiacloprid Thiamethoxam Thiophanate-methyl Tolcloflos-methyl Tolylfluanid i (ne na žitaricama) Triademefon + Triadimenol Triazophos Trifloxystrobin Triflumuron Trifluralin Triticonazole i Vinclozolin h (ne na žitaricama) Zoxamide h Aktivne materije sa teškom detekcijom rezidua. i Aktivne materije koje nemaju visoke nivoe nalaza po programima iz prethodnih godina. Tabela 3. AKTIVNE MATERIJE KOJE ĆE BITI ANALIZIRANE U KRAVLJEM MLIJEKU I SVINJSKOM MESU Aldrin and Dieldrin i Azinphos-ethyl i Bifenthrin i Chlordane i Chlorpyriphos Chlorpyriphos-methyl i Cyfluthrin i Cypermethrin DDT Deltamethrin i Diazinon Endosulfan i Endrin Fenthion i Fenvalerate/Esfenvalerate h Heptachlor Hexachlorobenzene Hexachlorcyclohexan (HCH), Alpha-Isomer Hexachlorcyclohexan (HCH), Beta-Isomer Hexachlorocyclohexane (HCH) (Gamma-isomer) (Lindane) (F) Methidathion i Methoxychlor i Parathion i Parathion-Methyl i Permethrin Pirimiphos-methyl Profenofos i Pyrazophos i Resmethrin i Triazophos i h Aktivne materije sa teškom detekcijom rezidua. i Aktivne materije koje nemaju visoke nivoe nalaza po programima iz prethodnih godina. Sredstva za sprovođenje ovog programa obezbijeđena su Budžetom Crne Gore za 2013. godinu prema Programu fitosanitarnih mjera za 2013. godinu. Ovaj program objaviće se u “Službenom listu Crne Gore”. Broj: 323-15/13-5 Podgorica, 8. maja 2013. godine Ministar, prof. dr Petar Ivanović, s.r. * U ovaj program prenešena je Implementaciona regulativa (EU) br. 788/2012 od 31. avgusta 2012. godine vezana za koordinisani višegodišnji kontrolni program Unije za 2013, 2014 i 2015) kako bi se obezbjedila usaglašenost sa maksimalnim n ivoima rezidua pesticida u i na hrani biljnog i životinjskog porijekla i procijenila izloženost potrošača reziduama pesticida u i na hrani b iljnog i životinjskog porijekla (Commission Implementing Regulation (EU) No 788/2012 of 31 August 2012 concerning a coordinated multiannual control programme of the Union for 2013, 2014 and 2015 to ensure compliance with maximum residue levels of pesticides and to assess the consumer exposure to pesticide residues in and on food of plant and animal origin). Obrazac Obrazac za uzorkovanje i dostavljanje informacije o uzorku Br. Protokola: Uputstva:  popunjavaju se sva polja velikim štampanim slovima hemijskom olovkom; Datum: Monitoring rezidua pesticida: Podaci o uzorkivaču: Fitosanitarna inspekcija Sanitarna inspekcija Veterinarska inspekcija Ostalo Ime: Prezime: Opština/Grad: Podaci o mjestu i vremenu uzorkovanja: Dobijanje naloga: Tip lokacije/po nalogu: Uvoz Veleprodaja Skladište Naziv i sjedište/ime i adresa lica od koga je uzet uzorak Supermarket Ostalo (uključujući poštanski broj, u slučaju uv oza naziv graničnog prelaza) Podaci o uzorku: Naziv hrane (iz Tabele1): Puno ime hrane/proizvoda: Priroda proizvoda: Svjež Zamrznut Ostalo Tip pakovanja: Refuza Pakovanje Zemlja porijekla: Reklamira se/označava kao organsko? Da Ne Naziv,sjedište proizvođača ime ili adresa proizvođača ili lica koje je pakovalo hranu Broj partije (uključujući poštanski broj) Rok trajanja* Bar kod* *samo za uzorke iz maloprodaje Trošove analiza plaća: Fitosanitarna uprava Uvoznik Dodatne informacije: Detalji o vlasniku/uvozniku ukoliko se razlikuje od lica od kojeg je uzet uzorak Druge korisne informacije ili komentari, naljepnice na svježim proizvodima, kodovi na veleprodajnim pakovanjima, ref. broj (slanje uzoraka poštom) Pravni osnov: čl. 67, 69, 73 stav 2 Zakona o bezbjednosti hrane („S lužbeni list CG” broj 14/07 i 40/11), a u v ezi sa članom 10 Zakona o sredstv ima za zaštitu bilja („Službeni list CG” broj 51/08). Zakon o zaštiti podataka ličnosti („Službeni list CG” broj 79/08, 70/09, 44/12): Ov aj uzorak je uzet u sv rhu analize na re zidue pesticide. Druge inf ormacije sa ov og obrasca mogu se uključiti pri objav i rezultata analiza. SAMO ZA LABORATORIJE ( rezultate analiza dostav ljeju se Fitosanitarnoj uprav i i odgov arajućoj inspekciji) Tip uzorka: Monitoring Namjenski Ostalo Ukupna masa u gramima Ukupan broj jedinica (npr. paketa, svežnjev a) Ime i prezime lica koje je primilo uzorak na analizu Laboratorija: Analizirani sjelovi Referenca laboratorije Dostavljeno pakovanje? Da Ne Komentari: