Regulation on the monitoring program for nitrates in foods (plant origin, leafy vegetables)

Страна 66 - Број 28 СЛУЖБЕНИ ЛИСТ ЦРНЕ ГОРЕ . 14. јун 2013 628. Na osnovu člana 73 stav 2 Zakona o bezbjednosti hrane („Službeni list CG” , broj 14/07), a u vezi sa članom 18 Zakona o sredstvima za ishranu bilja („Službeni list RCG”, broj 48/07 i „Službeni list CG”, broj 76/08), Ministarstvo poljoprivrede i ruralnog razvoja donijelo je P R O GR A M MONITORINGA NITRATA U HRANI BILJNOG PORIJEKLA – LISNATOM POVRĆU ZA 2013. godinu* Programom monitoringa nitrata u hrani biljnog porijekla – lisnatom povrću (u daljem tekstu: Program) određuju se: vrsta proizvoda (zelena salata, spanać - svježi i zamrznuti i rukola), vršioci monitoringa i uzimanja uzoraka, broj uzoraka i vrsta analiza radi praćenja nivoa nitrata. Nivo nitrata u biljci ne zavisi samo od stepena obezbijeđenosti biljaka azotom, tj. nitratom, već i od drugih brojnih faktora kao što su: količina, izvor i vrijeme primjene sredstava za ishranu bilja, svjetlost, vodni režim, temperatura, biljna vrsta, faza rasta i razvića i ostalih ekoloških činilaca (sadržaj CO2 u atmosferi, tip zemljišta, prisustvo herbicida, obezbijeđenost biljaka pojedinim neophodnim elementima i slično). Program se sprovodi u cilju procjene ugroženosti zdravlja stanovništva , a u skladu sa propisanim nivoima nitrata utvrđenih Pravilnikom o dozvoljenim količinama teških metala, mikotoksina i drugih supstanci u hrani („Službeni list CG”, broj 81/09) i Regulativom komisije (EC) broj 1881/2006 od 19. decembra 2006.godine o uspostavljanju MRL za određene kontaminente u hrani (Commission Regulation (EC) No 1881/2006 of 19 December 2006 setting maximum levels for certain contaminants in foodstuffs). Uzorci prema vrsti, broju, porijeklu i vremenskom periodu za uzimanje uzoraka zelene salate i minimalni broj uzoraka spanaća - svježeg i zamrznutog i rukole dati su u Tabeli 1 ovog programa. Uzorci se uzimaju sistemom slučajnog uzorka, a u skladu sa analizom rizika i na osnovu dosadašnjih dokaza o nivou nitrata, te njihovom uticaju na zdravlje stanovništva, kako slijedi: Sistem rangiranja prioriteta Monitoring Vrsta monitoringa Nizak nivo prioriteta: ne postoji dokaz o prekoračenom nivou nitrata u zelenoj salati, spanaću - svježem i zamrznutom i rukoli (izvor: dosadašnja praćenja, izvještaji, sistem brzog obavještavanja – RASFF’s ili drugi podaci monitoringa drugih država); nizak nivo očekivanih nitrata u zelenoj salati, spanaću - svježem i zamrznutom i rukoli; hrana je manjim dijelom zastupljena u ishrani ljudi. Rutinsko uzimanje uzoraka u cilju provjere usaglašenosti maksimalno dozvoljenih količina nitrata i obezbjeđenja potrebnih informacija. Srednji nivo prioriteta: postoji dokaz o prekoračenom ili ne-odobrenom nivou nitrata u zelenoj salati, spanaću - svježem i zamrznutom i rukoli (izvor: dosadašnja praćenja, izvještaji, sistem brzog obavještavanja – RASFF’s ili drugi podaci monitoringa drugih država); očekivana pojava nitrata u zelenoj salati, spanaću - svježem i zamrznutom i rukoli; hrana je većim dijelom zastupljena u ishrani ljudi; narastajući priliv i promovisanje hrane iz novih izvora. Rutinsko uzimanje uzoraka u cilju provjere usaglašenosti maksimalno dozvoljenih količina nitrata i obezbjeđenja potrebnih informacija, radi praćenja prethodnih rezultata. Visok nivo prioriteta: skoriji dokaz o prekoračenju maksimalno dozvoljenih količina nitrata u hrani (izvor: dosadašnja praćenja, izvještaji, sistem brzog obavještavanja – RASFF’s ili drugi podaci monitoringa drugih država); dokaz da unos može preći akutnu referentnu dozu /Acute Reference Dose; očekivana pojava prekoračenja maksimalno dozvoljenih količina nitrata u hrani koja je od izuzetnog značaja za neku potrošačku grupu. Godišnji monitoring hrane koja je značajna u ishrani ljudi i/ili ciljani monitoring za identifikovane probleme. Parametri koji su uzeti u obzir prilikom izrade programa su sljedeći: broj stanovnika; statistički podaci o potrošnji odnosno zastupljenosti u ishrani zelene salate, spanaća - svježeg i zamrznutog i rukole; podaci o domaćoj proizvodnji i uvozu zelene salate, spanaća - svježeg i zamrznutog i rukole; podaci o nivou nitrata iz prethodnih godina; kapaciteti laboratorija, primijenjene metode; registrovana sredstva za ishranu bilja; broj skladišta, veleprodaja, uvoznika i maloprodaja zelene salate, spanaća - svježeg i zamrznutog i rukole. 14. јун 2013. СЛУЖБЕНИ ЛИСТ ЦРНЕ ГОРЕ Страна 67 - Број 28 Analizu uzoraka vrše ovlašćene laboratorije u skladu sa Zakonom o bezbjednosti hrane i Zakonom o sredstvima za ishranu bilja. Ovlašćene laboratorije izvještaj o ispitivanju sa rezultatima analize dostavljaju inspektorima koji su uzeli uzorak i organu državne uprave nadležnom za fitosanitarne poslove (u daljem tekstu: Fitosanitarna uprava). Izvještaji o ispitivanju, osim rezultata analiza treba da sadrže i kvantifikovane podatke o izvršenim analizama koje su korišćene u skladu sa procedurama kontrole kvaliteta. Uzimanje uzoraka vrši se u skladu sa propisanim postupcima (Uputstvo o načinu uzimanja uzoraka za vršenje analiza i superanaliza namirnica i predmeta opšte upotrebe ("Službeni list SFRJ", broj 60/78). Ukoliko uzeti uzorci ne ispunjavaju utvrđene uslove, ponoviće se uzimanje uzoraka na zahtjev laboratorije. Tabela 1. Porijeklo, vrsta , vremenski period i broj uzoraka zelene salate i spanaća - svježeg i zamrznutog i rukole koji će biti analizirani u 2013. godini. 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. R. br. Vrsta hrane Vrijeme berbe Broj uzoraka MNE EU VAN EU 1.1 Svježi spanać (Spinacia oleracea) 12 6 3 3 1.2 Konzerviran, duboko zamrznuti ili zamrznuti spanać 6 0 3 3 1.3 Svježa zelena salata (Lactuca sativa L.) (salata gajena u zaštićenom i na otvorenom prostoru), isključujući ledenku pod tačkom 1.4 1. oktobra do 31. marta zelena salata (zaštićeni prostor) 12 6 3 3 zelena salata (otvoreni prostor) 12 6 3 3 1. aprila do 30. septembra zelena salata (zaštićen prostor) 12 6 3 3 zelena salata (otvoreni prostor) 12 6 3 3 1.4 Zelena salata - ledenka (Iceberg-type) tokom cijele godine ledenka (zaštićeni prostor) 12 6 3 3 ledenka (otvoreni prostor) 12 6 3 3 1.5 Rukola (Eruca sativa, Diplotaxis sp., Brassica tenuifolia, Sisymbrium tenuifolium ) 1. oktobra do 31. marta 12 6 3 3 1. april do 30. septembra 12 6 3 3 Za sprovođenje Programa monitoringa nitrata u hrani biljnog porijekla – lisnatom povrću za 2013. godinu odgovorna je Fitosanitarna uprava. Broj uzoraka iz Tabele 1 ovog programa može se povećati prema sredstvima utvrđenim Programom, na osnovu mogućeg rizika u skladu sa datim parametrima. Uzorke iz Tabele 1 tačka 1.2. ovog programa uzimaju sanitarni inspektori. Ostale uzorke iz Tabele 1 ovog programa uzimaju fitosanitarni inspektori. Fitosanitarni inspektori uzimaju uzorke u primarnoj proizvodnji odnosno objektima primarne proizvodnje (otvoreni i/ili zaštićeni proizvodni objekti), skladištima primarnih proizvoda, na otkupnim mjestima, pijacama odnosno otvorenim prodajnim mjestima i na mjestima carinjenja, na graničnim prelazima na kojima je organizovana fitosanitarna kontrola. Troškovi analiza iz kolone 5 Tabele 1 ovog programa, sa poštanskim troškovima nastale po osnovu ovog programa padaju na teret Fitosanitarne uprave, a troškovi analiza iz kolona 6 i 7 ovog programa na teret uvoznika. Ovaj program objaviće se u “Službenom listu Crne Gore”. Broj: 323-17/13-5 Podgorica, 13. juna 2013. godine Ministar prof. dr. Petar Ivanović, s.r. * U ovaj Program prenešen je: Anex Regulative komisije (EC) br. 1881/2006 o uspostavljanju maksimalnih nivoa za određene kontaminente Sekcija I Nitrati