Regulation on the methodology for data collecting for the system of agricultural holding accounting

1753. Na osnovu člana 68 stav 9, člana 68a stav 4 i člana 68b stav 5 Zakona o poljoprivredi i ruralnom razvoju („Službeni list CG“, br. 56/09, 34/14, 1/15 i 30/17), Ministarstvo poljoprivrede i ruralnog razvoja donijelo je P R A V I L N I K O METODOLOGIJI PRIKUPLJANJA PODATAKA ZA SISTEM RAČUNOVODSTVENIH PODATAKA POLJOPRIVREDNIH GAZDINSTAVA* Član 1 Ovim pravilnikom propisuje se metodologija prikupljanja podataka za sistem računovodstvenih podataka poljoprivrednih gazdinstava (u daljem tekstu: FADN sistem), način korišćenja podataka, sadržina plana istraživanja, način rada Nacionalnog odbora za praćenje FADN sistema i način rada Koordinacionog tima za organizaciju i sprovođenje FADN istraživanja. Član 2 Prikupljanje podataka za FADN sistem sa poljoprivrednih gazdinstava vrši se prema metodologiji datoj u Prilogu koji je sastavni dio ovog pravilnika. Član 3 Prikupljeni podaci za FADN sistem sa poljoprivrednih gazdinstava, mogu da se koriste samo u zbirnom obliku za naučna i druga istraživanja u poljoprivredi. Član 4 Plan istraživanja sadrži: 1) organizacionu strukturu FADN sistema i aktivnosti svih učesnika u FADN sistemu; 2) selekcioni plan za izbor gazdinstava koja učestvuju u FADN sistemu; 3) dinamiku razvoja internet aplikacije za obradu prikupljenih podataka; i 4) način dostavljanja podataka Evropskoj komisiji. Član 5 Nacionalni odbor za praćenje FADN sistema sastaje se najmanje dva puta u toku godine radi praćenja sprovođenja FADN sistema. Član 6 Nacionalni koordinacioni tim za organizaciju i sprovođenje FADN istraživanja, obavlja poslove iz svoje nadležnosti i prikuplja podatke neposredno na gazdinstvu. Član 7 Ovaj pravilnik stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u „Službenom listu Crne Gore”. *U ovaj pravilnik prenijete su odredbe Regulative (EU) br. 1217/2009 od 30. novembra 2009. o uspostavljanju sistema za prikupljanje računovodstvenih podataka o prihodima i poslovnim aktivnostima poljoprivrednih gazdinstava u Evropskoj zajednici i Uredbe Komisije (EU) 2015/220 оd 3. februara 2015. o utvrđivanju pravila za primjenu Uredbe Savjeta (EZ) br. 1217/2009 o uspostavljanju sistema za prikupljanje računovodstvenih podataka o prihodima i poslovnim aktivnostima poljoprivrednih gazdinstava u Evropskoj uniji. Broj: 328-672/16-9 Podgorica, 7. decembra 2017. godine Ministar, mr Milutin Simović PRILOG METODOLOGIJA PRIKUPLJANJA PODATAKA ZA FADN SISTEM SA POLJOPRIVREDNIH GAZDINSTAVA Prikuplјanje podataka za FADN sistem sa poljoprivrednih gazdinstava sprovodi se u različitim kategorijama polјoprivrednih gazdinstava, radi analize poslovanja poljoprivrednih gazdinstava. Klasifikacija poljoprivrednih gazdinstva prema tipu proizvodnje i klasifikacija poljoprivrednih gazdinstava prema ekonomskoj veličini gazdinstava su klasifikacije prema kojima se vrši odabir poljoprivrednih gazdinstava, koji zajedno čine selekcioni plan za odabir poljoprivrednih gazdinstava koja učestvuju u FADN istraživanju. 1. KLASIFIKACIJA POLJOPRIVREDNIH GAZDINSTAVA PREMA TIPU POLJOPRIVREDNE PROIZVODNJE Tip poljoprivredne proizvodnje je sistem proizvodnje gazdinstva koji obuhvata relativno učešće različite proizvodnje u ukupnoj standardnoj vrijednosti proizvodnje gazdinstva (SO-standard output) na osnovu relativnog doprinosa pojedinih linija proizvodnje na poljoprivrednom gazdinstvu. U tabeli 1 dati su tipovi poljoprivredne proizvodnje sa oznakama: Tabela 1: Klasifikacija poljoprivrednih gazdinstava prema tipu poljoprivredne proizvodnje Oznaka Tip proizvodnje 151 Proizvodnja žitarica (osim riže), uljarica i proteinskih usjeva 152 Proizvodnja riže 153 Mješovita proizvodnja žitarica, uljarica, proteinskih usjeva i riže 161 Proizvodnja korjenastih usjeva 162 Mješovita proizvodnja žitarica, uljarica, proteinskih usjeva i korjenastih usjeva 163 Proizvodnja povrća na oranici 164 Proizvodnja duvana 165 Proizvodnja pamuka 166 Različiti kombinovani oranični usjevi 211 Proizvodnja povrća u zatvorenom 212 Gajenje cvijeća i ukrasnog bilja u zatvorenom 213 Hortikultura u zatvorenom 221 Proizvodnja povrća na otvorenom 222 Gajenje cvijeća i ukrasnog bilja na otvorenom 223 Hortikultura u zatvorenom 231 Proizvodnja pečuraka 232 Specijalizovani rasadnici 233 Različita hortikultura 351 Proizvodnja kvalitetnih vina 352 Proizvodnja vina osim kvalitetnih vina 353 Proizvodnja stonog grožđa 354 Ostali vinogradi 361 Voćarstvo (osim citrusa, tropskog voća i orašastih plodova) 362 Proizvodnja citrusa 363 Proizvodnja orašastih plodova 364 Proizvodnja tropskog voća 365 Mješovita proizvodnja citrusa, tropskog voća i orašastih plodova 370 Proizvodnja maslina 380 Različiti višegodišnji zasadi - kombinovano 450 Proizvodnja mlijeka 460 Uzgoj goveda - uzgoj i tov 470 Proizvodnja mlijeka, uzgoj i tov goveda 481 Uzgoj ovaca 482 Kombinovano gajenje ovaca i goveda 483 Uzgoj koza 484 Različita stoka koja se napasa 511 Uzgoj svinja 512 Tov svinja 513 Uzgoj i tov svinja - kombinovano 521 Gajenje koka nosilja 522 Gajenje živine za meso 523 Gajenje koka nosilja i živine za meso - kombinovano 530 Kombinovano gajenje svinja i živine 611 Hortikultura i višegodišnji zasadi - kombinovano 2. KLASIFIKACIJA POLJOPRIVREDNIH GAZDINSTAVA PREMA EKONOMSKOJ VELIČINI GAZDINSTAVA Ekonomska veličina gazdinstva mjeri se prema standardnoj vrijednosti proizvodnje gazdinstva, dok se poljoprivredna gazdinstva klasifikuju prema klasama veličine, u skladu sa tabelom 2: Tabela 2: Klase ekonomske veličine poljoprivrednih gazdinstava* Klasa Standardna vrijednost proizvodnje 1 < 2.000 EUR 2 2.000 - 4.000 EUR 3 4.000 - 8.000 EUR 4 8.000 - 15.000 EUR 5 15.000 - 25.000 EUR 6 25.000 - 50.000 EUR 7 50.000 - 100.000 EUR 8 100.000 - 250.000 EUR 9 250.000 - 500.000 EUR 10 500.000 - 750.000 EUR 11 750.000 - 1.000.000 EUR 12 1.000.000 - 1.500.000 EUR 13 1.500.000 - 3.000.000 EUR 14 > 3.000.000 EUR *Koe cijen standardne vrijednos proizvodnje i podaci iz popisa poljoprivrede ili istraživanja strukture korišćenja zemljišta i broja grla stoke koriste se prilikom određivanja ukupne standardne vrijednosti proizvodnje u eurima, odnosno ekonomske veličine svakog od poljoprivrednih gazdinstava u oblasti istraživanja. 3. PRIKUPLJANJE PODATAKA ZA FADN SISTEM Podaci za FADN sistem se prikupljaju direktno sa poljoprivrednih gazdinstava za jednu cijelu obračunsku (kalendarsku) godinu i treba da odražavaju stvarno stanje na poljoprivrednom gazdinstvu. Podaci koji se prikupljaju za potrebe FADN sistema dati su u sljedećim tabelama: Tabela A. Osnovne informacije o poljoprivrednom gazdinstvu* Podaci o lokaciji poljoprivrednog gazdinstva Država Podatak o državi u kojoj se prikupljaju podaci. Ovo polje je konstantno obilježeno kao “Crna Gora”. Opština i kod Potrebno je upisati opštinu na kojoj se nalazi poljoprivredno gazdinstvo. Kao opština gazdinstva računa se opština na kojoj je najveći dio poljoprivredne površine gazdinstva. U elektronskoj verziji, opština sa kodom se bira iz padajućeg menija. Naselje Unijeti naseljeno mjesto na kome se nalazi poljoprivredno gazdinstvo. Kao naseljeno mjesto gazdinstva računa se ona opština na kojoj je najveći dio poljoprivredne površine gazdinstva. FADN broj FADN broj predstavlja serijski broj poljoprivrednog gazdinstva u FADN sistemu. Ovaj broj se automatski dodjeljuje poljoprivrednom gazdinstvu nakon unošenja podataka u poseban kompjuterski program, te se ovo polje ne popunjava prilikom prikupljanja podataka. 612 Ratarski usjevi i hortikultura - kombinovano 613 Ratarski usjevi i vinogradi - kombinovano 614 Ratarski usjevi i višegodišnji zasadi - kombinovano 615 Mješovita biljna proizvodnja, uglavnom ratarski usjevi 616 Ostala mješovita biljna proizvodnja 731 Mješovita stoka, uglavnom za proizvodnju mlijeka 732 Mješovita stoka, uglavnom za napasanje, osim stoke za proizvodnju mlijeka 741 Mješovita stoka: svinje, živina i proizvodnja mlijeka - kombinovano 742 Mješovita stoka: svinje, živina i napasanje stoke, osim stoke za proizvodnju mlijeka 831 Ratarski usjevi u kombinaciji sa proizvodnjim mlijeka 832 Proizvodnja mlijeka u kombinaciji sa ratarskim usjevima 833 Ratarski usjevi u kombinaciji sa napasanjem stoke, osim stoke za proizvodnju mlijeka 834 Napasanje stoke osim stoke za proizvodnju mlijeka u kombinaciji sa ratarskim usjevima 841 Ratarski usjevi i uzgoj svinja i živine kombinovano 842 Višegodišnji zasadi i napasanje stoke kombinovano 843 Pčelarstvo 844 Različiti mješoviti usjevi i stoka 900 Nerazvrstana gazdinstva Geografska širina i geografska dužina (stepeni i minuti) Do podataka o geografskoj širini i geografskoj dužini dolazi se upotrebom GPS uređaja, ili upotrebom internet baziranog programa/web sajta “Google maps”. https://www.google.com/maps/@37.0625,-95.677068,4z Geografsku širinu i geografsku dužinu potrebno je unijeti u stepenima i minutima u za to predviđenim poljima. Savjetodavna služba Upisati regionalnu savjetodavnu službu koja je nadležna za prikupljanje podataka na datom poljoprivrednom gazdinstvu. U elektronskoj verziji, regionalna savjetodavna služba se bira iz padajućeg menija. Podaci o računovodstvenoj evidenciji i klasifikaciji poljoprivrednog gazdinstva Računovodstvo na gazdinstvu Unijeti tip računovodstvene evidencije na poljoprivrednom gazdinstvu: 1. Dvojno računovodstvo 2. Prosto računovodstvo 3. Nema računovodstvo Dvojno računovodstvo se obično vodi u kompanijama, zadrugama i poljoprivrednim kombinatima. Karakteristično je za poreske obveznike koji plaćaju porez na dobit. Prosto računovodstvo vode pojedina poljoprivredna gazdinstva i preduzetnici. Karakteristično je za poreske obveznike koji se oporezuju po tzv. paušalnom sistemu oporezivanja. Poslednji slučaj važi kada na gazdinstvu ne postoji računovodstvena evidencija. U elektronskoj verziji, tip računovodstva se bira iz padajućeg menija. Datum popunjavanja podataka Upisuje se datum kada je podatak popunjen i zatvoren. U elektronskoj verziji, datum se automatski generiše. Tip poljoprivredne proizvodnje (prilikom prve posjete) Upisati preovlađujući tim poljoprivredne proizvodnje, sa spiska tipova proizvodnje iz Klasifikacije poljoprivrednih gazdinstava prema tipu poljoprivredne proizvodnje. Tip proizvodnje određuje se na osnovu tipa koji ima najveće učešće u ukupnoj standardnoj vrijednosti proizvodnje. Prilikom prve posjete, lice koje prikuplja podatke donosi procjenu o preovlađujućem tipu proizvodnje, dok ga kasnije izračunava poseban kompjuterski program za unos i obradu FADN podataka. U elektronskoj verziji, tip proizvodnje se bira iz padajućeg menija. Klasa ekonomske veličine Upisati klasu ekonomske veličine na osnovu obračunate standardne vrijednosti proizvodnje. Ukoliko ne postoje podaci o standardnoj vrijednosti proizvodnje, koristiti pocijenjenu vrijednost proizvodnje. U elektronskoj verziji, klase ekonomske veličine se biraju iz padajućeg menija. Učešće drugih korisnih aktivnosti poljoprivrednog gazinstva Upisati nivo učešće drugih korisnih aktivnosti poljoprivrednog gazdinstva u ukupnom obrtu: 1. malo (0 do ≤ 10% ukupnog obrta) 2. srednje (>10% do ≤ 50% ukupnog obrta) 3. značajno (50% do 100% ukupnog obrta) Druge korisne aktivnosti predstavljaju nepoljoprivredne aktivnosti koje su u direktnoj vezi sa poljoprivrednim gazdinstvom, što znači da se za njih koriste resursi poljoprivrednog gazdinstva, kao što su radna snaga i/ili sredstva. U ovu grupu aktivnosti spadaju: prerada mlijeka, mesa i biljnih proizvoda, šumarstvo i prerada drveta, uslužni rad za druge, turizam, smještaj i slične aktivnosti, proizvodnja obnovljive energije i sl. Proizvodnja vina, maslinovog ulja i lozove rakije, ne ubrajaju se u ove aktivnosti, već se vode kao poljoprivredna proizvodnja. U elektronskoj verziji, procentualno učešće se bira iz padajućeg menija. Tip vlasništva ekonomski cilj Upisati organizaciono ekonomski oblik, odnosno ekonomski cilj gazdinstva: 1. Porodično gazdinstvo - porodično poljoprivredno gazdinstvo; 2. Partnerstvo - dva ili više partnera učestvuje u raspodjeli dobiti sa poljoprivrednog gazdinstva, ali je samo jedan nosilac; 3. Kompanija - pravno lice sa profitnim ciljem (AD, DOO i sl.); 4. Neprofitna organizacija - poljoprivredna gazdinstva sa neprofitnim ciljem. Na primjer, gazdinstva u okviru manastirskih kompleksa, kazneno-popravnih ustanova, obrazovnih ustanova, edukativnih kampova i sl. U elektronskoj verziji , tip vlasništva se bira iz padajućeg menija. Da li je gazdinstvo pravno lice? Upisati da li je gazdinstvo pravno lice ili ne: 0. NE 1. DA Pravna lica su obično gazdinstva iz 3. i 4. kategorije prethodnog pitanja. Nivo odgovornosti za poslovanje poljoprivrednog gazdinstva Upisati: 1. Puna (neograničena) odgovornost ili 2. Ograničena odgovornost Neograničena odgovornost karakteristična je za porodična poljoprivredna gazdinstva i preduzetnike, koji cijelokupnom svojom imovinom odgovaraju za poslovanje poljoprivrednog gazdinstva. Ograničena odgovornost karakteristična je za privredna društva (poput DOO) i ostala pravna lica koja za poslovanje gazdinstva odgovaraju samo u visini imovine društva. U elektronskoj verziji , procentualno učešće se bira iz padajućeg menija. Da li je gazdinstvo u sistemu PDV-a? Upisati: „DA” – ako je gazdinstvo u sistemu PDV ili „NE” – ako gazdinstvo nije u sistemu PDV. U elektronskoj verziji , odgovor se bira iz padajućeg menija. Podaci o organskoj proizvodnji Organska proizvodnja Upisati da li gazdinstvo primjenjuje metode organske proizvodnje, odabirom jednog od slijedećih odgovora: https://www.google.com/maps/@37.0625,-95.677068,4z 1. Gazdinstvo ne primjenjuje metode organske proizvodnje 2. Gazdinstvo primjenjuje isključivo metode organske proizvodnje za sve svoje proizvode 3. Gazdinstvo primjenjuje metode organske i konvencionalne proizvodnje 4. Gazdinstvo je u fazi konverzije na organsku proizvodnju. U elektronskoj verziji , odgovor se bira iz padajućeg menija. Linije pod organskom proizvodnjom (ukoliko na gazdinstvu postoji i organska i konvencionalna proizvodnja) Ukoliko na gazdinstvu postoji i organska i konvencionalna proizvodnja, odabrati liniju proizvodnje pod organskom proizvodnjom, na osnovu ponuđenih odgovora: 00. Gazdinstvo primjenjuje i organske i konvencionalne metode za sve proizvodne linije 31. Žitarice 32. Uljarice i proteinski usjevi 33. Voće i povrće (uključujući citruse, ali ne uključujući masline) 34. Masline 35. Vinogradi 36. Goveđe meso 37. Kravlje mlijeko 38. Svinjsko meso 39. Ovce i koze (mlijeko i meso) 40. Živinsko meso 41. Jaja 42. Ostalo Podaci o zaštićenoj oznaci porijekla i zaštićenom geografskom porijeklu Zaštićena oznaka porijekla/ Zaštićeno geografsko porijeklo (ZOP/ZGP) Odabrati jedan od ponuđenih odgovora, koji ukazuje na to da li gazdinstvo proizvodi proizvode, stočnu hranu ili sirovine za izradu proizvoda sa zaštićenom oznakom porijekla ili zaštićenim geografskim porijeklom: 1. Na gazdinstvu se ne proizvode proizvodi sa zaštićenom oznakom porijekla ili sa zaštićenim geografskim porijeklom 2. Na gazdinstvu se proizvode isključivo proizvodi sa zaštićenom oznakom porijekla ili sa zaštićenim geografskim porijeklom 3. Gazdinstvo proizvodi pojedine proizvode sa zaštićenom oznakom porijekla ili sa zaštićenim geografskim porijeklom. U elektronskoj verziji , odgovor se bira iz padajućeg menija. Linije proizvodnje sa zaštićenom oznakom porijekla ili zaštićenim geografskim porijeklom Ukoliko na gazdinstvu postoje pojedine linije proizvodnje sa zaštićenom oznakom porijekla ili zaštićenim geografskim porijeklom, treba upisati jedan od ponuđenih odgovora: 00. Gazdinstvo proizvodi pojedine proizvode sa ZOP/ZGP u zanemarljivoj mjeri 31. Žitarice 32. Uljarice i proteinski usjevi 33. Voće i povrće (uključujući citruse, ali ne uključujući masline) 34. Masline 35. Vinogradi 36. Goveđe meso 37. Kravlje mlijeko 38. Svinjsko meso 39. Ovce i koze (mlijeko i meso) 40. Živinsko meso 41. Jaja 42. Ostalo. U elektronskoj verziji , odgovor se bira iz padajućeg menija. Podaci o uslovima poljoprivredne proizvodnje Područja sa otežanim uslovima rada u poljoprivredi (marginalna područja) Odabrati jednu od ponuđenih opcija: 1. Nije u marginalnom području ili području sa prirodnim ograničenjima 2. U marginalnom neplaninskom području 3. U marginalnom planinskom području 4. U državi nema značajnih površina ove kategorije. U elektronskoj verziji , odgovor se bira iz padajućeg menija. Nadmorska visina Upisati približnu nadmorsku visinu na kojoj se nalazi gazdinstvo. U elektronskoj verziji , odgovor se bira iz padajućeg menija. Glavni sistem za navodnjavanje na poljoprivrednom gazdinstvu Odabrati i unijeti jednu od ponuđenih pocija u vezi sa sistemom za navodnjavanje: 0. Na gazdinstvu ne postoji sistem za navodnjavanje 1. Površinsko navodnjavanje 2. Prskalica 3. Sistem "kap po kap" 4. Ostalo. U elektronskoj verziji , odgovor se bira iz padajućeg menija. Podaci o ispaši stoke Unijeti broj grla i broj dana ispaše za svaku od kategorija stoke prisutne na gazdinstvu. *U ovoj tabeli unose se podaci o poljoprivrednom gazdinstvu: lokacija, tip proizvodnje, klasa ekonomske veličine, uslovi za proizvodnju, podaci o organiskoj proizvodnji kao i proizvodima sa zaštićenom oznakom porijekla ili zaštićenim geografskim porijeklom i popunjavaju je lica obučena za prikupljanje FADN podataka. Tabela B. Korišćeno poljoprivredno zemljište* Korišćeno poljoprivredno zemljište Površina (ha) Zemljište u vlasništvu Upisati površinu KPZ u vlasništvu. Ovo zemljište obuhvata zemljište u vlasništvu i zemljište u doživotnom zakupu. Zemljište uzeto u zakup Upisati površinu KPZ uzetog u zakup. Obuhvata zemljište zakupljeno pod određenim uslovima na period od najmanje godinu dana, sa fiksnom cijenom zakupa. Zemljište u "napolici" (podijeljeno korišćenje) Upisati površinu zemljišta u napolici. Zemljište u „napolici” predstavlja zemljište koje obrađuju zajedno vlasnik i “napoličar” na osnovu ugovora o napolici ili pod sličnim uslovima. *Korišćeno poljoprivredno zemljište obuhvata ukupnu površinu: obradivog zemljišta, stalnih pašnjaka, višegodišnjih zasada, bašta i okućnica koje koristi poljoprivredno gazdinstvo, bez obzira na vlasništvo i uslove zakupa. Korišćeno poljoprivredno zemljište ne uključuje kategorije zemljišta označene kao “ostalo zemljište”: nekorišćeno poljoprivredno zemljište, zemljište pod šumom, građevinsko zemljište i zemljište pod građevinskim objektima, brane, nasipe, kamenjare, kanale i odvode, kao i zemljište namijenjeno gajenju pečuraka, a tabelu popunjavaju savjetodavci ili poljoprivredni proizvođači. Tabela C. Radna snaga na poljoprivrednom gazdinstvu* Kategorije radne snage na poljoprivrednom gazdinstvu: Opis Definicija Nosilac - rukovodilac Osoba koja snosi ekonomsku i zakonsku odgovornost za poslovanje poljoprivrednog gazdinstva. Takođe, ova osoba je nadležna za svakodnevno rukovođenje poljoprivrednim gazdinstvom. Nosilac koji nije rukovodilac Osoba koja snosi ekonomsku i zakonsku odgovornost za poslovanje poljoprivrednog gazdinstva bez preuzimanja svakodnevnog rukovođenja poslovima gazdinstva. Rukovodilac koji nije nosilac Osoba koja rukovodisvakodnevnim poslovima poljoprivrednog gazdinstva, ali ne snosi ekonomsku i zakonsku odgovornost za poslovanje gazdinstva. Supružnik nosioca Supruga ili suprug nosioca poljoprivrednog gazdinstva. Ostala stalna neplaćena radna snaga Neplaćena radna snaga koja nije obuhvaćena prethodnim kategorijama. Ostala povremena neplaćena radna snaga Rad osoba koje povremeno pružaju pomoć u radovima na poljoprivrednom gazdinstvu, bez naknade, ili za naknadu nižu od uobičajene. Ostala stalna plaćena radna snaga Stalno angažovani plaćeni radnici na poljoprivrednom gazdinstvu. U ovu grupu spadaju i radnici koji su zbog specifičnih okolnosti samo jedan dio godine radili na gazdinstvu, ali su angažovani za stalno. Ostala povremena plaćena radna snaga Rad povremeno angažovane radne snage. Primjer su radnici angažovani na sezonskim radovima u poljoprivredi, uključujući i predradnike. Stalni plaćeni rukovodilac gazdinstva Profesionalni rukovodilac/menadžer angažovan za stalno uz definisanu naknadu. *Radnu snagu na poljoprivrednom gazdinstvu čine sve radno angažovane osobe na poljoprivrednom gazdinstvu u toku godine. Radna snaga ne obuhvata osobe koje rade na gazdinstvu u tuđe ime i za tuđi račun, a čiji su troškovi rada obuhvaćeni u Tabeli H: Uslužni rad i najam mehanizacije. Rad na poljoprivrednom gazdinstvu uključuje sve poslove u vezi sa organizacijom, nadzorom i sprovođenjem, bilo fizičkih ili administrativnih poslova koji su povezani sa poljoprivredom ili drugim korisnim aktivnostima u direktnoj vezi sa poljoprivrednim gazdinstvom, i to: a) Poljoprivredne radove na gazdinstvu, b) Rukovođenje i upravljanje finansijama (prodaja, kupovina, računovodstvo itd.), c) Gajenje stoke (priprema hrane, hranjenje, muža, njega životinja i sl), d) Pripremu proizvoda za tržište, skladištenje, direktna prodaja, prerada poljoprivrednih proizvoda za sopstvenu upotrebu, proizvodnju vina i maslinovog ulja, e) Održavanje zgrada, mašina, opreme, melioracija, f) Transport za potrebe gazdinstva, obavljen od strane radne snage poljoprivrednog gazdinstva, g) Rad na drugim korisnim aktivnostima (definisanim u okviru Tabele L), h) Uslužni rad za druge (uz korišćenje resursa gazdinstva). Rad na poljoprivrednom gazdinstvu ne uključuje: investicione radove (podizanje novih višegodišnjih zasada, podizanje novih zgrada, izgradnja novih melioracija, podizanje novih sistema za navodnjavanje), niti radove u okviru domaćinstva (kućni poslovi u domaćinstvu, priprema hranre za članove domaćinstva i sl.), a tabelu popunjavaju savjetodavci ili poljoprivredni proizvođači. Grupe informacija u tabeli C: Opšte informacije o radnoj snazi Ukupan rad na poljoprivrednom gazdinstvu Učešće drugih korisnih aktivnosti poljoprivrednog gazinstva u ukupnom radu na gazdinstvu (%) Broj osoba Rod Godina rođenja Nivo obučenosti rukovodioca Broj radnih časova godišnje Navesti samo za kategorije gdje je to naznačeno: supružnik nosioca, ostala stalna neplaćena radna snaga i ostala stalna plaćena radna snaga. VIše supružnika nosioca može biti samo ako ima više nosilaca. Unijeti: 1. Muško ili 2. Žensko Unijeti godinu rođenja rukovodioca, bez obzira na to da li je i nosilac poljoprivrednog gazdnistva. Godinu rođenja unijeti sa 4 cifre. Unosi se jedan od tri nivoa obučenosti rukovodioca poljoprivrednog gazdinstva: 1.Praktično iskustvo, 2. Osnovna obuka u oblasti poljoprivredne proizvodnje ili 3. Puna obučenost u oblasti poljoprivredne proizvodnje. Puna obučenost bi odgovarala teorijskoj obuci u vidu poljoprivredne škole i/ili biotehničkog fakulteta, odnosno srodni vid obuke. Unijeti broj radnih časova na poljoprivrednom gazdinstvu za svaku od kategorija radne snage. Za kategorije radne snage gdje ima više osoba, unijeti ukupan broj časova rada (zbir časova rada svih osoba zajedno). Za plaćenu radnu snagu, broj časova rada se procjenjuje na osnovu isplaćenih dnevnica, odnosno zarada, tako što se one podijele sa cijenom jednog radnog dana ili jednog radnog sata. Uobičajeni gornji prag radnih časova po osobi godišnje iznosi 3600. Unijeti procenat drugih korisnih aktivnosti u ukupnom radnom vremenu na poljoprivrednom gazdinstvu. Tabela D. Osnovna sredstva* Opis Definicija Poljoprivredno zemljište Poljoprivredno zamljište u posjedu poljoprivrednog gazdinstva, procijenjeno prema fer vrijednosti. Melioracije Melioracije (ograde, odvodni kanali, fiksna oprema za navodnjavanje i sl.) procijenjuju se prema nabavnoj vrijednosti, uzevši u obzir amortizaciju. Zgrade Zgrade koje pripadaju poljoprivrednom gazdinstvu, bez obzira na tip korišćenja zemljišta na kome se nalaze. Ova kategorija ne obuhvata zgradu, odnosno kuću u kojoj žive članovi domaćinstva. Zgrade se procijenjuju prema nabavnoj vrijednosti, uzevši u obzir amortizaciju. Ukoliko ova vrijednost nije poznata, procijena se obavlja prema trenutnoj tržišnoj vrijednosti. Mašine i oprema U ovu kategoriju spadaju mašine i oprema proizvodne svrhe, u vlasništvu poljoprivrednog gazdinstva: traktori, motokultivatori, kamioni, kombiji, automobili, veća i manja oprema procijenjena prema nabavnoj vrijednosti, uzevši u obzir amortizaciju. Šume, uključujući neposječena stabla Šumsko zemljište u vlasništvu poljoprivrednog gazdinstva, procijenjeno po fer vrijednosti. Biološka sredstva - zasadi Ova kategorija obuhvata sve višegodišnje zasade, uključujući vinograde, ali i vrijednost nepožnjevenih usjeva (koji ne spadaju u osnovna sredstva), a čiji rod može biti prodat prije sjetve (“na zeleno”). Biološka sredstva se procijenjuju po fer vrijednosti. Nematerijalna, utrživa imovina Sva nematerijalna imovina koja može lako biti kupljena ili prodata. Njihova procijena se vrši po fer vrijednosti. Nematerijalna, neutrživa imovina Ostala nematerijalna imovina, koja se uobičajeno ne prodaje na tržištu (softveri, licence i sl.), ali se u određenim slučajevima može prenijeti na drugo lice. Ova imovina se procijenjuje prema nabavnoj vrijednosti, uzevši u obzir amortizaciju. Ostala osnovna sredstva Ostala osnovna sredstva, koja nijesu navedena u drugim kategorijama. Procijenjuju se prema knjigovodstvenoj vrijednosti, pa se obavezno uzima u obzir i amortizacija. Metodi procijene: Fer vrijednost Vrijednost po kojoj sredstvo može biti razmjenjeno između obavještenih i voljnih strana u neposrednoj transakciji, kada se oduzmu eventualni troškovi transakcije. Nabavna vrijednost Nominalna vrijednost sredstva kada je ono nabavljeno. Računovodstvena vrijednost Vrijednost po kojoj se sredstvo vodi u knjigovodstvenoj evidenciji, odnosno u bilansu stanja. *Osnovna sredstva čine najvažnija proizvodna sredstva u vlasništvu poljoprivrednog gazdinstva. Ovo su obično sredstva relativno visoke vrijednosti, koja se koriste kroz više proizvodnih ciklusa, odnosno u toku više godina. U osvnovna sredstva na poljoprivrednom gazdinstvu spadaju: poljoprivredno zemljište, melioracije, zgrade, mašine i oprema, biološka sredstva, višegodišnji zasadi, nematerijalna imovina (prava, vlasnički udijeli i sl.) i ostalo i većina osnovnih sredstava se postepeno troši i postepeno prenosi vrijednost na nove proizvode, odnosno amortizuju se. Ovo se naročito odnosi na mašine i opremu, a tabelu popunjavaju savjetodavci ili poljoprivredni proizvođači. Grupe informacija u Tabeli D: Nabavna vrijednost (EUR) Godina proizvodnje/ izgradnje Vrijednost na početku godine (01. januar) (EUR) Stopa amortizacije (%) Vrijednost amortizacije tekuće godine (EUR) Vrijednost akumulirane amortizacije (EUR) Investicije/ nabavka/ kupovina (EUR) Subvencije za investicije (EUR) Prodaja (EUR) Vrijednost na kraju godine (31. decembar) (EUR) Vrijednost po kojoj je nabavljeno osnovno sredstvo. Kod osnovnih sredstava koja su izgrađena, odnosno podignuta na poljoprivrednom gazdinstvu, nabavna vrijednost obuhvata zbir troškova izgradnje, odnosno podizanja. Zabilježiti godinu proizvodnje odnosno izgradnje osnovnog sredstva, ukoliko je taj podatak dostupan. Godinu ubilježiti sa četiri cifre. Zabilježiti vrijednost osnovnog sredstva na početku godine. Vrijednost na početku tekuće obračunske godine mora biti jednaka vrijednosti na kraju prethodne obračunske godine. Stopa po kojoj se amortizuje osnovno sredstvo, odnosno procenat za koji se umanjuje njegova vrijednost svake godine.. Vrijednost amortizacije tekuće godine je novčani iznos smanjenja vrijednosti osnovnog sredstva u toku tekuće godine. Izračunava se množenjem vrijednosti na početku godine sa stopom amortizacije. Vrijednost akumulirane amortizacije predstavlja zbir vrijednosti amortizacije od početka životnog vijeka osnovnog sredstva do tekućeg obračunskog perioda. Vrijednost akumulirane amortizacije ne može biti viša od nabavne vrijednosti osnovnog sredstva. U trenutku kada se akumulirana amortizacija izjednači sa nabavnom vrijednošću, smatra se da je osnovno sredstvo amortizovano u potpunosti. Vrijednost nabavke ili izgradnje novih osnovnih sredstava, ili većih popravki na osnovnim sredstvima. U vrijednost investicija ulaze i troškovi rada na investicijama, kao i pripadajući troškovi nabavke, transporta i transakcija. Trenutni udio subvencija na investicije u osnovna sredstva, primljene u toku prethodne ili ove godine. Vrijednost prodatih osnovnih sredstava u toku obračunske godine. Vrijednost osnovnog sredstva na kraju obračunske godine. Tabela D1. Obrtna sredstva* Opis Definicija Gotovina i gotovinski ekvivalenti (novac na računu) Gotov novac i ostala sredstva koja se brzo mogu pretvoriti u gotov novac. Potraživanja Kratkoročna dugovanja drugih lica prema poljoprivrednom gazdinstvu. Zalihe materijala za poljoprivrednu proizvodnju Zalihe sjemenskog i sadnog materijala, stočne hrane, sredstava za zaštitu bilja, ambalaže, sredstava za pakovanje i konzerviranje i sl. Zalihe gotovih proizvoda (ne računajući živu stoku) Zalihe proizvoda koji mogu biti prodati na tržištu u relativno kratkom roku. U ovu kategoriju ne ulazi živa stoka, koja se evidentira u Tabeli J. Ostala obrtna sredstva Ostala kratkoročna imovina poljoprivrednog gazdinstva, koja nije evidentirana u prethodnim kategorijama. Grupe informacija u Tabeli D1: Vrijednost na početku godine (01. januar) (EUR) Nabavka/ kupovina (EUR) Subvencije (EUR) Prodaja (EUR) Vrijednost na kraju godine (31. decembar) (EUR) Vrijednost obrtnih sredstava na početku obračunske (kalendarske godine). Stanje na početku tekuće godine (01. januara) mora biti jednako stanju na kraju prethodne obračunske godine (31. decembra). Vrijednost kupovine, odnosno nabavke obrtnih sredstava. Vrijednost subvencija primljenih za nabavku materijala za poljoprivrednu proizvodnju ili sličnih obrtnih sredstava. Vrijednost prodaje obrtnih sredstava u toku obračunske godine. Vrijednost obrtnih sredstava koja su preostala na gazdinstvu na kraju godine (31. decembra). *Obrtna sredstva predstavljaju imovinu poljoprivrednog gazdinstva koja se relativno brzo može pretvoriti u novčani oblik, ili se već nalazi u novčanom obliku. Ova imovina je relativno niže vrijednosti u odnosu na osnovna sredstva, a potroši se u toku jednog proizvodnog ciklusa, odnosno jedne obračunske godine, a u obrtna sredstva poljoprivrednog gazdinstva spadaju: gotovina, novac na računu i oročeni depoziti, potraživanja, zalihe gotovih proizvoda, zalihe materijala za poljoprivrednu proizvodnju i ostalo, a tabelu popunjavaju savjetodavci ili poljoprivredni proizvođači. Tabela F. Dugovanja i obaveze Opis Definicija Standardni komercijalni krediti Komercijalni krediti odobreni od strane poslovnih/komercijalnih banaka, koji nijesu obuhvaćeni bilo kakvim mjerama institucionalne podrške, kao što su subvencije. Posebni komercijalni krediti Komercijalni krediti koji su obuhvaćeni mjerama institucionalne podrške, kao što je subvencionisana kamatna stopa. Institucionalna podrška može biti od strane države (vlade) ili lokalne samouprave. Privatne pozajmice Ova kategorija obuhvata privatne pozajmice od privatnih lica. Obeveze prema dobavljačima i pružaocima usluga Obaveze, odnosno dugovanja za primljene, a neplaćene proizvode i usluge. Ostale obaveze Obavez, odnosno dugovanja koja nijesu navedena u prethodnim kategorijama. Grupe informacija u Tabeli F*: Kratkoročne Dugoročne Obaveze/dugovanja poljoprivrednog gazdinstva sa rokom dospjeća kraćim od godinu dana. Obaveze/dugovanja poljoprivrednog gazdinstva sa rokom dospjeća kraćim od godinu dana. Početno stanje Krajnje stanje Novčani iznos obaveza/dugovanja na početku obračunske godine. Ovaj iznos u najvećem broju slučajeva treba da bude jednak krajnjem stanju iz prethodne obračunske godine. Novčani iznos obaveza/dugovanja na kraju obračunske godine. *Ova tabela sadrži podatke o dugovanjima i obavezama poljoprivrednog gazdinstva po osnovu kredita i pozajmica, a tabelu popunjavaju savjetodavci ili poljoprivredni proizvođači. Tabela H. Troškovi* Kategorija troškova Definicija Troškovi rada i mehanizacije Troškovi plata, nadnica i doprinosa za socijalno osiguranje za plaćenu radnu snagu Troškovi plate, nadnice i dnevnice plaćene radne snage na poljoprivrednom gazdinstvu. Troškovi plata uključuju i izdatke za socijalno i penzijsko osiguranje plaćene radne snage, kao i troškove angažovanja radnika. Troškovi ne obuhvataju privatne izdatke za socijalno, zdravstveno i penzijsko osiguranje nosioca poljoprivrednog gazdinstva i njegove porodice. Troškovi ne obuhvataju izdatke za investicione radove (ovi izdaci su uključeni u vrijednost investicije u Tabeli D). Uslužni rad i najam mehanizacije Ova grupa troškova uključuje izdatke za rad angažovane tuđe mehanizacije. Troškovi ne obuhvataju najam mehanizacije kojom upravlja radna snaga poljoprivrednog gazdinstva. Tekuće održavanje mašina i opreme Troškovi redovnog i tekućeg održavanja mašina i opreme. Troškovi ne obuhvataju velike i skupe opravke mašina i opreme, niti kupovinu djelova velike vrijednosti (na primjer, zamjena motora), koje se bilježe u Tabeli D: Investicije. Troškovi goriva i maziva Troškovi kupljenog goriva za mehanizaciju i vozila poljoprivrednog gazdinstva. Troškovi obuhvataju i utrošeno gorivo u privatnim automobilima, u procentu korišćenja u poslovne svrhe u vezi sa poljoprivrednim gazdinstvom. Troškovi upotrebe automobila Uključuje dio troškova upotrebe privatnih automobila u procentu upotrebe u poslovne svrhe u vezi sa poljoprivrednim gazdinstvom. Ovi troškovi uključuju dio troškova registracije, tekućeg održavanja i sl. Odnose se isključivo na vozila koja nijesu na listi mašina i opreme poljorivrednog gazdinstva, odnosno samo na privatna vozila. Ovi troškovi ne obuhvataju troškove goriva i maziva, koji su navedeni u prethodnoj kategoriji. Specifični troškovi stočarske proizvodnje Kupljena koncentrovana hrana za stoku koja se napasa (kopitari i preživari) Kupljena kabasta hrana za stoku koja se napasa (kopitari i preživari) Kupljena hrana za svinje Kupljena hrana za živinu i ostale sitne životinje Hrana za stoku koja se napasa (kopitari i preživari) proizvedena na gazdinstvu Hrana za svinje proizvedena na gazdinstvu Hrana za živinu i ostale sitne životinje proizvedena na gazdinstvu Troškovi veterinara Veterinarski troškovi, uključujući usluge veterinara, lijekove i medicinska sredstva. Odnose se na troškove liječenja i prevencije. Ostali specifični troškovi stočarske proizvodnje Specifični troškovi stočarske proizvodnje koji nijesu navedeni u prethodnim kategorijama. Specifični troškovi biljne proizvodnje Kupljeno sjeme i sadnice Kupljeno sjeme i sadnice, uključujući lukovice i rizome. Ovi troškovi ne uključuju sadnice za višegodišnje zasade, koje treba unijeti u Tabelu D kao investicije. Sjeme i sadnice proizvedeni na gazdinstvu Troškovi upotrebe sjemena i sadnica proizvedenih na poljoprivrednom gazdinstvu, ne računajući sadnice višegodišnjih zasada. Količina i iznos sjemena i sadnica proizvedenih i utrošenih na poljoprivrednom gazdinstvu treba unijeti i u grupama I (Tabela I1, I2, I3) kao “Upotreba na gazdinstvu za proizvodne potrebe”. Đubriva i meliorativna sredstva Kupljena đubriva i meliorativna sredstva za poljoprivrednu proizvodnju, uključujući stajnjak, treset i kompost. Đubriva i meliorativna sredstva namijenjena šumarstvu evidentiraju se kao “Specifični troškovi šumarstva i obrade drveta”. Količina (masa) upotrijebljenog azota u mineralnim đubrivima Ukupna količina (masa) upotrijebljenog azota, kao elementa (N) u mineralnim đubrivima, procijenjena na osnovu sadržaja aktivne materije N u đubrivu. Količina (masa) upotrijebljenog fosfora u mineralnim đubrivima (učešće aktivne materije P2O5) Ukupna količina (masa) upotrijebljenog fosfora, kao aktivne materije P2O5 u mineralnim đubrivima, procjenjena na osnovu sadržaja P2O5 u đubrivu. Količina (masa) upotrijebljenog kalijuma u mineralnim đubrivima (učešće aktivne materije K2O) Ukupna količina (masa) upotrijebljenog kalijuma, kao aktivne materije K2O u mineralnim đubrivima, procjenjena na osnovu sadržaja K2O u đubrivu. Kupljen stajnjak Ukupni troškovi kupljenog stajnjaka i ostalih organskih đubriva. Ovi troškovi takođe ulaze i u gornju kategoriju “Đubriva i meliorativna sredstva” Sredstva za zaštitu bilja Utrošena sredstva za zaštitu bilja, kao što su pesticidi, preparati za zaštitu od bolesti i sl. Ostali specifični troškovi biljne proizvodnje Specifični troškovi direktno povezani sa biljnom proizvodnjom koji nijesu navedeni u ranijim kategorijama, kao što su: troškovi ambalaža, kanapa za povezvanje, folija za pokrivanje, troškovi analize zemljišta itd. Specifični troškovi drugih korisnih aktivnosti Specifični troškovi šumarstva i obrade drveta Troškovi đubriva, sredstava za zaštitu i ostali specifični troškovi šumarske proizvodnje. Specifični troškovi prerade biljnih proizvoda Troškovi sirovina i materijala za preradu biljnih proizvoda, bez obzira na to da li su kupljeni ili proizvedeni na poljoprivrednom gazdinstvu. Primjer: kruške potrošene za proizvodnju rakije. Ovakav utrošak treba da bude evidentiran i u Tabeli I, u koloni ”Upotreba na gazdinstvu za proizvodne potrebe”. Specifični troškovi prerade kravljeg mlijeka Troškovi sirovine i materijala za preradu kravljeg mlijeka, bez obzira na to da li su kupljeni ili proizvedeni na poljoprivrednom gazdinstvu. Primjer: mlijeko upotrijebljeno za proizvodnju sira. Ovakav utrošak treba da bude evidentiran i u Tabeli J, u koloni ” Upotreba na gazdinstvu za proizvodne potrebe”. Specifični troškovi prerade bivoljeg mlijeka Specifični troškovi prerade ovčijeg mlijeka Specifični troškovi prerade kozjeg mlijeka Specifični troškovi prerade mesa i drugih stočarskih proizvoda Troškovi sirovine i materijala za preradu mesa i drugih stočarskih proizvoda, bez obzira na to da li su kupljeni ili proizvedeni na poljoprivrednom gazdinstvu. Primjer: mlijeko upotrijebljeno za proizvodnju sira. Ovakav utrošak treba da bude evidentiran i u Tabeli J, u koloni “Upotreba na gazdinstvu za proizvodne potrebe”. Ostali troškovi drugih korisnih aktivnosti Troškovi materijala i ostali specifični troškovi drugih korisnih aktivnosti koji nijesu evidentirani u prethodnim kategorijama. Ovdje ulaze i troškovi upotrebe na gazdinstvu u proizvodne svrhe, evidentirani u tabeli L. Opšti troškovi poljoprivrednog gazdinstva Tekuće održavanje zgrada i melioracija Održavanje zgrada (uključujući staklenike) i melioracija, uključujući manje popravke. Ovi troškovi uključuju i kupljeni materijal utrošen pri popravkama. Električna energija Troškovi električne energije utrošene za potrebe poljoprivrednog gazdinstva. Nije uključena električna energija utrošena u domaćinstvu. Gorivo za grijanje Troškovi utrošenog goriva za grijanje na poljoprivrednom gazdinstvu. Ovdje nije uključeno gorivo za grijanje domaćinstva. Voda Troškovi vode utrošene za navodnjavanje, napajanje životinja i za ostale potrebe poljoprivrednog gazdinstva. Ovdje nije uključena voda upotrijebljena u domaćinstvu. Poljoprivredno osiguranje Troškovi premija za sve vidove osiguranja u poljoprivrednoj proizvodnji, kao što je osiguranje usjeva, prinosa ili stoke. Ne uključuje osiguranja u vezi sa drugim korisnim aktivnostima, koja se bilježe u narednoj kategoriji ove tabele. Druga osiguranja u vezi sa poljoprivrednom gazdinstvu Osiguranja od odgovornosti prema trećim licima i osiguranja od šteta načinjenih požarom, poplavama i sl. Ovdje su uključena i osiguranja proizvodnih objekata i mehanizacije. Ova kategorija ne uključuje osiguranje od povreda na radu i slične troškove koji su uključeni u troškove radne snage u Tabeli C. Porezi i takse Svi porezi i takse u vezi sa poslovanjem poljoprivrednog gazdinstva, uključujući takse koje se odnose na zaštitu životne sredine. Nijesu uključeni PDV, porezi na zemljište i zgrade (bilježe se u narednoj kategoriji u ovoj tabeli) i porezi u vezi sa radnom snagom (uključeni u troškove rada u Tabeli C). Porezi na zemljište i zgrade Porezi na imovinu nad zemljištem i zgradama u vlasništvu poljoprivrednog gazdinstva. Plaćen zakup, ukupno Plaćen zakup zemljišta, zgrada i ostalih objekata u proizvodne i skladišne svrhe. Plaćen zakup zemljišta Plaćen zakup za zemljište. Plaćene kamate i finansijske naknade Plaćene kamate na kredite i pripadajući troškovi obrade kredita, kao i slične finansijske naknade. Ostali opšti troškovi poljoprivrednog gazdinstva Ostali opšti troškovi poljoprivrednog gazdinstva koji nijesu navedeni u prethodnim kategorijama, kao što su: troškovi kancelarijskog materijala, troškovi telefona, knjigovođe i sl. *Troškovi poljoprivrednog gazdinstva obuhvataju novčani izraz utrošaka rada, materijala i proizvoda u poljoprivrednoj proizvodnji i drugim korisnim aktivnostima na poljoprivrednom gazdinstvu. U troškove, dakle ulaze i utrošeni proizvodi poljoprivrednog gazdinstva namijenjeni daljoj proizvodnji, kao što je utrošak mlijeka za proizvodnju sira. Osnovna podjela troškova na poljoprivrednom gazdinstvu je na: specifične troškove, opšte troškove i troškove rada i mehanizacije, kao posebne kategorije. Specifični troškovi predstavljaju troškove koji se odnose na tačno određene linije proizvodnje i mogu se raspodjeliti po tim linijama. Ovdje, na primjer, spadaju: troškovi sjemena i đubriva (biljna proizvodnja), troškovi veterinara i stočne hrane (stočarska proizvodnja), troškovi sirovina za preradu (ostale korisne aktivnosti). Sa druge strane, opšti troškovi se ne mogu dodjeliti određenim linijama proizvodnje, već su zajednički za više proizvodnih linija ili za cijelo poljoprivredno gazdinstvo. Ovdje spadaju: troškovi struje, vode, grijanja, porezi i sl. Kod inputa se mora imati u vidu da se kao trošak bilježe samo potrošeni, a ne svi kupljeni inputi. Za troškove koji su zajednički za domaćinstvo i za poljoprivredno gazdinstvo, kao što su struja, voda i gorivo za grianje, treba evidentirati samo dio koji se odnosi na poljoprivredno gazdinstvo, a tabelu popunjavaju savjetodavci ili poljoprivredni proizvođači. Tabele I1, I2 i I3. Biljna proizvodnja* Grupe informacija koje se nalaze u tabelama I1, I2 i I3:* Površina Ukupna površina (ha) od toga navodnjavano (ha) Korišćeno za energetske usjeve (ha) Ukupna površina pod određenom biljnom kulturom, bez obzira na to da li je zemljište u vlasništvu ili je zakupljeno. Navodnjavani dio ukupne površine pod određenom biljnom kulturom. Dio ukupne površine pod određenom biljnom kulturom koja se koristi za proizvodnju energije. (kukuruz za proizvodnju etanola, uljana repica za proizvodnju bio-dizela i sl.) *U ovim tabelama se vodi evidencija o proizvodnji i potrošnji biljnih proizvoda na poljoprivrednom gazdinstvu, i to: a. u Tabeli I1: Biljna proizvodnja na otvorenom, b. u Tabeli I2: Biljna proizvodnja u stakleniku ili drugom pristupačnom zatvorenom prostoru i c. u Tabeli I3: Biljna proizvodnja u bašti. Proizvodnja na otvorenom podrazumijeva oranice, voćnjake, maslinjake, vinograde i slične površine, dok bašte predstavljaju bašte i okućnice. Staklenici i drugi pristupačni zatvoreni prostori predstavljaju prostore za gajenje biljaka u koje je moguće ući, kao što su staklenici, plastenici i pristupačni tuneli. Spisak proizvodnih linija sa nazivima i pripadajućim Oznakama nalazi se u tabelama I1, I2 i I3. Pripadajuće Oznake služe za olakšanu pretragu i unos proizvodnih linija u elektronskoj verziji. U elektronskoj verziji , proizvodne linije se biraju iz padajućeg menija. Tabele I1, I2 i I3 namijenjene su popunjavanju od strane savjetodavca ili poljoprivrednog proizvođača. Površina se ne unosi za prerađevine, nus-proizvode, usjeve kupljene nepožnjevene, kao i usjeve i zasade sa zemljišta zakupljenog na period kraći od godinu dana. Površina se unosi u ha, osim za pečurke gdje se unosi u m 2 Stanje na početku godine Proizvodnja Prodaja Upotreba u domaćinstvu i za plaćanja u naturi Upotreba na gazdinstvu za proizvodne potrebe Stanje na kraju godine Količina (kg, l - za vino) Vrijednost (EUR) Količina (kg, l - za vino) Količina (kg, l - za vino) Vrijednost (EUR) Količina (kg, l - za vino) Vrijednost (EUR) Količina (kg, l - za vino) Vrijednost (EUR) Količina (kg, l - za vino) Vrijednost (EUR) Količina i vrijednost proizvoda koji se nalaze na zalihama (uskladišteni) na početku obračunske godine (01. januara). Ovjde je uključena i vrijednost nepožnjevenih usjeva. Ove vrijednosti treba da budu jednake vrijednostima na kraju prethodne obračunske godine (31. decembra). Ovdje nijesu uključene zalihe kupljenog krmnog bilja namijenjenog za ishranu stoke, koje se evidentira u Tabeli H kao kupljena stočna hrana. Ukupna proizvedena količina u toku obračunske godine. Proizvodnja se ne bilježi za: cvijeće ukrasno bilje (Oznake 10830 – 10850), rasadnike (Oznaka 40500), podizanje mladih zasada (Oznaka 40800), ostalo zemljište (Oznake 50100 - 50900) i primanja (Oznake 90100, 90200 i 90900). Kolličina i vrijednost prodatih proizvoda u toku obračunske godine. Količine prodatih proizvoda nije potrebno unositi za kategorije navedene u prethodnoj koloni. Količina i vrijednost proizvoda upotrijebljenih od strane članova domaćinstva ili za plaćanja u naturi. Odnosi se za žitarice upotrijebljene za pravljenje hljeba za potrebe domaćinstva. Ovo ne uključuje proizvode upotrijebljene za potrebe seoskog turizma, koji se evidentiraju u narednoj koloni. Količina i vrijednost proizvoda upotrijebljenih na poljoprivrednom gazdinstvu u poslovne svrhe. Primjer bi bio kukuruz upotrijebljen za ishranu stoke, ili voće upotrijebljeno za pečenje rakije. Vrijednost se procjenjuje kao cijena po kojoj bi proizvod bio prodat na poljoprivrednom gazdinstvu, bez dodatnih troškova prodaje. Količina i vrijednost proizvoda koji se nalaze na zalihama (uskladišteni) na kraju obračunske godine (31. decembra). Ovjde je uključena i vrijednost nepožnjevenih usjeva koji se nalaze na njivi na kraju godine. Linije proizvodnje u Tabelama I1, I2 i I3 sa pripadajućim oznakama Tabela I1. Biljna proizvodnja na otvorenom 10110 Pšenica 10120 Durum pšenica 10130 Raž 10140 Ječam 10150 Ovas 10160 Kukuruz u zrnu 10190 Ostale žitarice proizvedene u zrnu 10210 Grašak, pasulj i lupina 10220 Sočivo, leblebije i grahorica 10290 Ostali proteinski usjevi 10300 Krompir (ukjučujući rani i sjemenski krompir) 10310 Krompir za proizvodnju skroba 10390 Ostali krompir 10400 Šećerna repa (ne uključujući sjeme) 10500 Korijenasto krmno bilje (ne uključujući sjeme) 10601 Duvan 10602 Hmelj 10604 Repa 10605 Suncokret 10606 Soja 10607 Laneno sjeme (ulje lana) 10608 Ostale uljarice 10609 Lan 10611 Ostale biljke za proizvodnju vlakana 10612 Aromatčno, medicinsko i začinsko bilje 10690 Ostalo industrijsko bilje 10731 Karfiol i brokoli 10732 Zelena salata 10733 Paradajz 10734 Kukuruz šećerac 10735 Crni luk 10736 Bijeli luk 10737 Šargarepa 10738 Jagode 10739 Dinje 10790 Ostalo povrće 10830 Cvjetne lukovice, izdanci i gomolji 10840 Sečeno cvijeće i cvjetni pupoljci 10850 Cvjetno i ukrasno bilje 10910 Privremene trave 10921 Kukuruz za silažu 10922 Mahunarke 10923 Ostalo bilje ubrano u zelenom stanju 11000 Sjemenski i sadni materijal za obradivo zemljište 11100 Ostali usjevi na obradivom zemljištu 11210 Neobrađeno zemljište bez ikakvih subvencija 11220 Neobrađeno zemljište koje podlaže subvencijama, a nema ekonomsku upotrebu 11300 Zemljište spremno za sjetvu, dato u zakup, uključujući zemljište ustupljeno radi plaćanja u naturi 20000 Bašte - okućnice 30100 Livade i pašnjaci, isključujući ekstenzivne pašnjake 30200 Ekstenzivni pašnjaci 30300 Trajni pašnjaci van proizvodne upotrebe, koji ispunjavaju uslove za subvencije 40111 Jabuke 40112 Kruške 40113 Breskve i nektarine 40114 Ostalo voće umjerene zone 40120 Bobičasto voće 40130 Jezgrasto voće 40310 Stone masline 40320 Masline za proizvodnju ulja (prodate kao plod) 40320 Maslinovo ulje 40340 Sporedni proizvodi maslina 40411 Kvalitetno vino sa zaštićenom oznakom porijekla 40412 Kvalitetno vino sa zaštićenim geografskim porijeklom 40420 Ostala vina 40430 Stono grožđe 40440 Suvo grožđe 40451 Grožđe za kvalitetno vino sa zaštićenom oznakom porijekla 40452 Grožđe za kvalitetno vino sa zaštićenim geografskim porijeklom 40460 Grožđe za ostala vina 40470 Razni sporedni proizvodi vinove loze: šira, lozova rakija, sok od grožđa, sirće i sl. proizvedeno na gazdinstvu 40480 Ostali nus-proizvodi proizvodnje vina (talog, komina) 40500 Rasadnici 40600 Ostali višegodišnji zasadi (uključujući tartufe) 40610 Novogodišnje jelke 40700 Višegodišnji zasadi u stakleniku 40800 Gajenje mladih zasada 50100 Nekorišćeno poljoprivredno zemljište 50200 Površina pod šumom 50210 od čega izdanače šume kratke oplodnje 50900 Ostalo zemljište (zemljište na kome se nalaze objekti, dvorišta, staze, ribnjaci, kamenolomi, neplodno zemljište, stene itd.) 60000 Pečurke 90100 Primanja od davanja poljoprivrednog zemljišta u zakup 90200 Naknada od osiguranja zasada ili usjeva, koja se ne može rasporediti na poseban zasad/usjev 90300 Sporedni proizvodi biljne proizvodnje (osim od maslina ili vinove loze) 90310 Slama 90320 Glave i lišće šećerne repe 90330 Ostali sporedni proizvodi 90900 Ostalo Tabela I2. Biljna proizvodnja u stakleniku ili drugom pristupačnom zatvorenom prostoru Svježe povrće, dinje i jagode (kodovi od 10731 do 10790) 10731 Karfiol i brokoli 10732 Zelena salata 10733 Paradajz 10734 Kukuruz šećerac 10735 Crni luk 10736 Bijeli luk 10737 Šargarepa 10738 Jagode 10739 Dinje 10790 Ostalo povrće Cvijeće i ukrasno bilje (kodovi od 10830 do 10850) 10830 Cvjetne lukovice, izdanci i gomolji 10840 Sečeno cvijeće i cvjetni pupoljci 10850 Cvjetno i ukrasno bilje Tabela I3. Biljna proizvodnja u bašti Svježe povrće, dinje i jagode (kodovi od 10731 do 10790) 10731 Karfiol i brokoli 10732 Zelena salata 10733 Paradajz 10734 Kukuruz šećerac 10735 Crni luk 10736 Bijeli luk 10737 Šargarepa 10738 Jagode 10739 Dinje 10790 Ostalo povrće Tabela J. Stočarska proizvodnja* Kategorija životinja Oznaka Definicije i objašnjenja Kopitari 100 Konji, magarci, mule i mazge Goveda mlađa od godinu dana, muška i ženska 210 Telad za klanje, za teleće meso. Muška goveda starosti 1-2 godine 220 Ženska goveda starosti 1-2 godine 230 Ovdje nijesu uključena grla koja su se telila. Muška goveda starosti preko 2 godine 240 Ovdje su uključeni priplodni bikovi. Priplodne junice 251 Junice starije od dvije godine koje se još nijesu telile, a namijenjene su priplodu. Junice za tov 252 Ženska grla starija od dvije godine, koja se nijesu telila i nijesu namijenjena za priplod. Muzne krave 261 Ženska grla koja su se telila, uljučujući i ona mlađa od dvije godine. Namijenjena su isključivo ili uglavnom za proizvodnju mlijeka. Bivolice 261 Ženska grla bivola koja su se telila. Ostale krave 269 Ova kategorija uključuje: krave koje su se telile i namijenjene su pretežno za uzgoj teladi, krave za rad i zasušene muzne krave. Ovce, priplodna ženska grla 311 Ženska grla starosti najmanje godinu dana, namijenjena za priplod. Ostale ovce 319 Ovce koje nijesu uključene u prethodnu kategoriju. Ovdje su uključeni i priplodni ovnovi i jagnjad. Koze, priplodna ženska grla 321 Ostale koze 329 Koze koje nijesu uključene u prethodnu kategoriju. Ovdje su uključeni i priplodni jarčevi i jarići. Prasad, ispod 20 kg žive mjere 410 Prasad sa manje od 20 kg žive mjere. Krmače, preko 50 kg 420 Ženska priplodna grla mase preko 50 kg, isključujući zasušene krmače. Tovne svinje 491 Svinje sa preko 20 kg žive mjere, namijenjene za tov u različite svrhe. Ovdje nijesu uključena priplodna grla. Ostale svinje 499 Svinje sa preko 20 kg žive mjere, ne računajući tovne svinje i priplodne krmače. Uključeni i nerastovi. Tovna pilad - brojleri 510 Tovna pilad, ne računajući male piliće (Oznaka 900), koke nosilje, izlučene koke nosilje i petlove. Koke nosilje 520 Koke nosilje, uključujući mlade koke koje još nijesu počele da nose, ali i priplodne petlove za koke nosilje. Ostala živina 530 Patke, ćurke, guske, plovke, golubovi, morke, fazani, uključujući priplodna muška i ženska grla (izuzev onih pod šifrom 520). Ovdje nijesu uključene životinje namijenjene lovu. Zečevi i kunići, priplodne ženke 610 Ostali zečevi i kunići 699 Pčele 700 Unosi se ukupan broj košnica za proizvodnju meda. Svako pčelinje društvo se računa kao jedna košnica. Ostale životinje 900 Proizvodne životinje koje nijesu navedene u ranijim kategorijama, kao što su pilići, jeleni, bizoni, radni psi i divlje svinje. Ovdje su uključeni i poniji i slične životinje namijenjene seoskom turizmu. Ova kategorija ne uključuje: krznašice osim zečeva, insekte, glistinjake, farme puževa, životinje gajene za kućne ljubimce i sl. Ovakve aktivnosti treba evidentirati u Tabeli L.-Druge korisne aktivnosti, pod šifrom 9000. *U ovoj tabeli se bilježe aktivnosti u vezi sa stočarskom proizvodnjom, kao i prosječan broj životinja na na poljoprivrednom gazdinstvu, a tabelu popunjavaju savjetodavci ili poljoprivredni proizvođači. Grupe informacija u Tabeli J: Brojno stanje Vrijednost (EUR) Stanje na početku godine Životinje koje su u vlasništvu na početku obračunske godine, bez obzira na to da li su prisutne na gazdinstvu ili ne Broj grla (fizičkih) ili broj košnica. Broj se upisuje sa najviše dva decimalna mjesta. Broj se ne unosi za kategoriju "Ostale životinje" (Oznaka 900) Vrijednost se određuje prema fer vrijednost (tržišnoj vrijednost), bez mogućih troškova prodaje. Stanje na kraju godine Životinje koje su u vlasništvu na kraju obračunske godine, bez obzira na to da li su prisutne na gazdinstvu ili ne Prosječan broj životinja prisutnih na gazdinstvu (bez obzira na to da li su u vlasnitvu ili ne) Jedno grlo = prisustvo jedne životinje na gazdinstvu u toku jedne obračunske godine. Za životnje koje su bile na gazdinstvu u periodu kraćem od jedne godine, prosječan broj grla će biti izražen kao dio grla. Prosječan broj se određuje periodičnim inventarisanjem ili praćenjem ulaza i izlaza. Prosječan broj životnja se izračunava kao zbir broja životinja na gazdinstvu na kraju svakog mjeseca podjeljen sa 12 (broj mjeseci u godini). Ovdje su uključene i životinje koje se uslužno gaje ili tove. Pomoćna tabela za izračunavanje prosječnog broja životinja nalazi se na sljedećoj strani ovog Priloga i i izrađena je u Excel-u. Fizički broj grla ili košnica. Broj se upisuje sa najviše dva decimalna mjesta. Broj se ne unosi za kategoriju "Ostale životinje" (Oznaka 900) Kupljeno Životinje kupljene u toku obračunske godine. Broj grla (fizičkih) ili broj košnica. Broj se upisuje sa najviše dva decimalna mjesta. Broj se ne unosi za kategoriju "Ostale životinje" (Oznaka 900) Uključeni su i pripadajući troškovi nabavke. U slučaju da postoje subvencije za kupovinu stoke, ove subvencije se ne oduzimaju od vrijednosti kupovine, ali se obavezno unose u Tabelu M. "Subvencije". P ro d a to Ukupno Ukupno prodate životinje u toku obračunske godine Vrijednost prodaje uključuje i pripadajuće troškove prodaje i marketinga, koji se moraju unijeti i u Tabelu H. "Troškovi". Eventualne subvencije se ne isključuju iz vrijednosti prodaje, ali se obavezno unose u Tabelu M. "Subvencije". Za klanje Prodaja za klanje, odnosno proizvodnju mesa. Ne bilježi se za steone junice (Oznaka 251), pčele (Oznaka 700) i ostale životinje (Oznaka 900). Za dalji uzgoj Životinje prodate za dalji uzgoj ili priplod. Ovdje ne ulaze junice za tov (Oznaka 252), pčele (Oznaka 700) i ostale životinje (Oznaka 900). U nepoznate svrhe Prodate životinje za nepoznate svrhe i/ili na nepoznate destinacije. Ovdje ne ulaze pčele (Oznaka 700) i ostale životinje (Oznaka 900). Upotreba u domaćinstvu i za plaćanja u naturi Životinje iskorišćene za ishranu članova domaćinstva ili za plaćanja u naturi. Vrijednost se utvrđuje kao fer vrijednost. Upotreba na gazdinstvu za proizvodne potrebe Životinje upotrijebljene za dalju preradu (druge korisne aktivnosti). Tabela za izračunavanje prosječnog broja životinja Kategorije životinja Oznaka Broj životinja (fizičkih grla) na kraju mjeseca na poljoprivrednom gazdinstvu Prosječan broj životinja Jan Feb Mar Apr Maj Jun Jul Avg Sep Okt Nov Dec Kopitari 100 Goveda mlađa od godinu dana, muška i ženska 210 Muška goveda starosti 1-2 godine 220 Ženska goveda starosti 1-2 godine 230 Muška goveda starosti preko 2 godine 240 Steone junice 251 Junice za tov 252 Muzne krave 261 Bivolice 261 Ostale krave 269 Ovce, priplodna ženska grla 311 Ostale ovce 319 Koze, priplodna ženska grla 321 Ostale koze 329 Prasad, ispod 20 kg žive mjere 410 Krmače, preko 50 kg 420 Tovne svinje 491 Ostale svinje 499 Tovna pilad - brojleri 510 Koke nosilje 520 Ostala živina 530 Zečevi i kunići, priplodne ženke 610 Ostali zečevi i kunići 699 Pčele 700 Ostale životinje 900 Tabela K. Stočarski proizvodi i usluge u vezi sa stočarstvom* Kategorija Oznaka Definicija i objašnjenje Kravlje mlijeko 261 Mlijeko koje daju muzne krave. Ovo ne uključuje mlijeko koje posisaju telad. Bivolje mlijeko 262 Mlijeko koje daju bivolice. Ovo ne uključuje mlijeko koje posisaju telad. Ovčije mlijeko 311 Ovdje nije uključeno mlijeko koje posisaju mlade životinje. Kozje mlijeko 321 Vuna 330 Proizvodnja se upisuje kao količina proizvedene sirove vune. Konzumna jaja (u hiljadama komada) 531 Količina se izražava u hiljadama komada. Jaja za nasad (u hiljadama komada) 532 Med i ostali proizvodi pčelarstva 700 Med, propolis i otali proizvodi pčelarstva. Unose se kao količina proizvedenog meda. Vosak nije uključen, već se bilježi u kategoriji “Ostali proizvodi životinjskog porijekla” (Oznaka 900). Stajnjak (ukoliko se prodaje) 800 Stajnjak namijenjen prodaji. Ostali proizvodi životinjskog porijekla 900 Naknade za priplod i priplodni materijal, vosak, pačija ili guščija džigerica, mlijeko drugh životinja itd. Uslužni uzgoj/tov goveda 1120 Unijeti podatke o primanjima od uslužnog uzgoja ili tova, ukoliko postoje takvi podaci na gazdinstvu. Uslužni uzgoj/tov ovaca i/ili koza 1130 Uslužni uzgoj/tov svinja 1140 Uslužni uzgoj/tov živine 1150 Uslužni uzgoj/tov ostalih životinja 1190 Ostale usluge u stočarstvu 1200 Primanja od ostalih usluga u vezi sa stočarskom proizvodnjom, koje nijesu unijete u prethodnim kategorijama. *Tabela je namijenjena popunjavanju od strane savjetodavca ili poljoprivrednog proizvođača Grupe informacija u Tabeli K: Količina Vrijednost (EUR) Stanje na početku godine Stanje na zalihama (uskladišteno) na početku obračunske godine. (nije uključena živa stoka) Količina se unosi u kg, osim za jaja (Oznake 531 i 532) koja se unose u hiljadama komada. Količina se ne unosi za: stajnjak (Oznaka 80), ostale proizvode životinjskog porijekla (Oznaka 900), uslužni uzgoj/tov (Oznake 1120 1190) i ostale usluge u stočarstvu (Oznaka 1200). Fer vrijednost stočarskih proizvoda. Stanje na kraju godine Stanje na zalihama (uskladišteno) na kraju obračunske godine. Ovdje nije uključena živa stoka. Proizvodnja - količina Proizvedena količina stočnih proizvoda u toku obračunske godine, ne računajući nastale gubitke. Prodaja / Primanja od pruženih usluga Ukupna prodaja stočarskih proizvoda u toku obračunske godine, bez obzira na to da li su bili uskladišteni na početku godine, ili su proizvedeni u toku obračunske godine. Stvarna vrijednost po kojoj su prodati stočarski proizvodi, odnosno po kojoj su pružene usluge u vezi sa stočarskom proizvodnjom. Upotreba u domaćinstvu i za plaćanja u naturi Proizvodi iskorišćeni za ishranu članov adomaćinstva ili za plaćanja u naturi. Ova kategorija ne uključuje jaja za nasad (Oznaka 532). Fer vrijednost stočarskih proizvoda. Upotreba na gazdinstvu za proizvodne potrebe Stočarski proizvodi iskorišćeni za dalje proizvodne svrhe. Ovdje ulaze proizvodi koji su bili uskladišteni na početku godine, kao i oni koji su proizvedeni u toku obračunske godine. Ovdje ulaze proizvodi koji su iskorišćeni kao stočna hrana i proizvodi koji se koriste za druge korisne aktivnosti, kao što je ketering, seostki turizam i sl. Ovdje takođe ulaze proizvodi koji se koriste u daljoj preradi (na primjer, pavlaka koja se koristi za proizvodnju maslaca). Ova kategorija ne uključuje mlijeko koje posisaju mlade životinje. Tabela L. Druge korisne aktivnosti direktno povezane sa poljoprivrednim gazdinstvom* Oznaka Opis Definicije i objašnjenja 261 Prerada kravljeg mlijeka Unose se proizvodi od kravljeg mlijeka, kao što su kajmak, sir, maslac i sl. Ovdje nije uključeno mlijeko koje posisa telad. Kod prerade mlijeka, količina i vrijednost mlijeka koje je upotrijebljeno za preradu upisuju se u Tabeli K, u koloni “Upotreba na gazdinstvu za proizvodne potrebe”. Vrijednost ovog mlijeka je takođe potrebno upisati i u Tabelu H, u kategoriju „Specifični troškovi prerade kravljeg mlijeka”. U Tabelu L se unose količine i vrijednosti prerađevina od mlijeka. 262 Prerada bivoljeg mlijeka Primjenjuju se isti principi kao za kravlje mlijeko. 311 Prerada ovčijeg mlijeka 321 Prerada kozjeg mlijeka 900 Prerada mesa i ostalih proizvoda životinjskog porijekla Kod prerade mesa i ostalih proizvoda životinjskog porijekla, nije potrebno unositi proizvedene količine prerađevina. Ostali principi su isti kao za prethodne kategorije. 1010 Prerada biljnih proizvoda Prerada biljnih proizvoda, izuzev vina i proizvoda vinove loze i maslinovog ulja. Važe isti principi kao i za preradu mesa i ostalih proizvoda životinjskog porijekla. 1020 Šumarstvo i prerada drveta Šumarstvo i prerada drveta. Ovo uključuje prodaju oborenih i stojećih stabala, proizvoda šumarstva, kao i obrađenog drveta. 2010 Uslužni rad Uslužni rad za druge. Izdavanje mašina i opreme bez sopstvenog rada, kao i uslužni rad bez korišćenja sopstvene mehanizacije ne ulazi u ovu kategoriju, već se uključuje u primanja iz poljoprivrede u tabelama grupe I, “ostalo” (Oznaka 90900). 2020 Turizam, smještaj, ketering i slične aktivnosti Turizam, smještaj, ketering i slične aktivnosti. Ovdje su uključena i primanja od izdavanja u svrhe turizma (kampovi, kolibe, rančevi za jahanje konja, sportski ribolov, lov i sl.). 2030 Proizvodnja obnovljive energije Proizvodnja obnovljive energije u tržišne svrhe (za prodaju). Ovdje nije uključena proizvodnja obnovljive energije za potrebe sopstvenog gazdinstva. 9000 Ostale "druge korisne aktivnosti" direktno povezane sa gazdinstvom Ostale "druge korisne aktivnosti" direktno povezane sa gazdinstvom koje nijesu pomenute u prethodnim kategorijama. Ovo uključuje, na primjer, ribolov, akvakulturu, gajenje krznašica i ostalo. *Druge korisne aktivnosti čine sve aktivnosti osim poljoprivrednih, povezane sa poljoprivrednim gazdinstvom, koje imaju ekonomski uticaj na gazdinstvo. Pri ovim aktivnostima koriste se ili resursi (zemljište, zgrade, mašine, poljoprivredni proizvodi i sl.) ili proizvodi poljoprivrednog gazdinstva. Ove aktivnosti ne obuhvataju rad radne snage jednog, za račun drugog poljoprivrednog gazdinstva. Svaka prerada poljoprivrednih proizvoda smatra se drugom korisnom aktivnošću, osim u slučajevima kada se prerada smatra poljoprivrednom aktivnošću. Izuzetak čine vino i proizvodi vinove loze, kao i proizvodnja maslinovog ulja. Proizvodnja vina i ostalih proizvoda vinove loze smatra se poljoprivrednom aktivnošću dokle god se obavlja od grožđa pretežnog proizvedenog na sopstvenom poljoprivrednom gazdinstvu. Takođe, proizvodnja maslinovog ulja se smatra poljoprivrednom aktivnošću, ukoliko je najveći dio maslina proizveden na sopstvenom gazdinstvu. Donja granica za koju bi se smatralo da je udio kupljene sirovine značajan je 10%, pri uobičajenim prilikama i uslovima proizvodnje. Udio kupljenog grožđa ili maslina veći od 10% se može tolerisati ukoliko se radi o vanrednim okolnostima, poput prirodnih nepogoda (suše, poplave i sl.). Kod bilježenja prerade poljoprivredni proizvoda važno je imati u vidu sljedeće: Vrijednost poljoprivrednog proizvoda koji je upotrijebljen za dalju preradu mora biti zabilježena i kao specifičan trošak prerade u Tabeli H; Količina i vrijednost poljoprivrednog proizvoda koji je upotrijebljena za dalju preradu moraju biti zabilježene u tabelama grupe I (za biljne proizvode) ili Tabeli J (za stočarske proizvode) u koloni „Upotrijebljeno na gazdinstvu za proizvodne potrebe“. Tabela je namijenjena popunjavanju od strane savjetodavca ili poljoprivrednog proizvođača. Grupe informacija u Tabeli L: Stanje na početku godine Proizvodnja Prodaja / Primanja od pruženih usluga Potrošnja u domaćinstvu Upotreba na gazdinstvu u proizvodne svrhe Stanje na kraju godine Količina (kg) Proizvodi na zalihama na početku i na kraju obračunske godine. Ovaj podatak se ne unosi za uslužni rad (Oznaka 2010), turizam, smještaj, ketering i slične aktivnosti (Oznaka 2020), proizvodnju obnovljive energije (Oznaka 2030) i ostale "druge korisne aktivnosti" direktno povezane sa gazdinstvome (Oznaka 2030). Količine proizvoda se unose u kilogramima, dok se vrijednost procjenjuje kao fer vrijednost, bez eventualnih troškova prodaje. Količina proizvoda unosi se u kilogramima. Količina proizvoda od mlijeka se unosi u kilogramima sirovog mlijeka, bez obzira na oblik u kome je prodato (maslac, kajmak, sir i sl.). Ukupna vrijednost prodaje proizvoda i primanja od pruženih usluga u kategoriji drugih korisnih aktivnosti. Eventualne subvencije primljene za druge korisne aktivnosti se ne unose u ovu kategoriju, već se evidentiraju u Tabeli M. Subvencije. Proizvodi iskorišćeni od strane članova domaćinstva ili za plaćanja u naturi. Ovaj podatak se ne evidentira za uslužni rad (Oznaka 2010), turizam, smještaj, ketering i slične aktivnosti (Oznaka 2020), proizvodnju obnovljive energije (Oznaka 2030). Vrijednose se procje njuje kao fer vrijednost. Proizvodi iskorišćeni na poljoprivrednm gazdinstvu za dalje proizvodne svrhe. Ovo uključuje, na primjer, upotrebu prerađevina za svrhe seoskog turizma ili ketering. Ovaj podatak se ne bilježi za uslužni rad (Oznaka 2010), turizam, smještaj, ketering i slične aktivnosti (Oznaka 2020), proizvodnju obnovljive energije (Oznaka 2030). Tabela M. Subvencije* Oznaka Opis Definicije i objašnjenja 2311 Direktna plaćanja za merkantilnu proizvodnju ratarskih kultura Direktna plaćanja za merkantilnu proizvodnju ratarskih kultura. Ovdje nijesu uključene subvencije za proizvodnju sjemena i sjemenskog materijala. 2319 Direktna plaćanja za sjemensku proizvodnju u ratarstvu Ovdje su uključena, na primjer, direktna plaćanja za krompir elitu i za žitarice. 2314 Podrška proizvodnji duvana Institucionalna (državna) podrška proizvodnji duvana. 2335 Podrška razvoju vinogradarstva i vinarstva Institucionalna (državna) podrška razvoju vinogradarstva i vinarstva. 2339 Direktna plaćanja za uzgoj višegodišnjih poljoprivrednih kultura Institucionalna (državna) podrška za uzgoj višegodišnjih poljoprivrednih kultura kroz direktna plaćanja (obično po ha). 2349 Direktna plaćanja za pčelarstvo Institucionalna (državna) podrška za pčelarstvo kroz direktna plaćanja (obično po košnici). 2341 Premije za mlijeko (ukupne) Ovdje su uključene premije po litru mlijeka, premije za količinu i premije za kvalitet mlijeka. 2342 Premija za organizovani tov junadi, bikova i volova Ovdje su uključene premije za organizovani tov junadi, bikova i volova, u okviru mjera tržišno-cjenovne politike. Direktna plaćanja u stočarskoj proizvodnji. 2343 Premije za gazdinstava u govedarstvu Mjere tržišno-cjenovne politike kroz direktna plaćanja. Direktna plaćanja u stočarskoj proizvondnji. 2344 Premije za gazdinstva u ovčarstvu 2344 Premije za gazdinstva u kozarstvu 2810 Nadoknada pričinjenih šteta Mjere tržišno-cjenovne politike; Upravljanje rizicima u poljoprivredi. Naknada pričinjenih šteta iz javnih (državnih) sredstava projektovanih agrarnim budžetom. 3100 Podrška investicijama u poljoprivredna gazdinstva Podrška investicijama u poljoprivredna gazdinstva kroz državne mjere ruralnog razvoja, ili kroz subvencije od strane lokalne samouprave (gradovi i opštine). Ovdje spadaju, na primjer: Podrška za nabavku mehanizacije, opreme i revitalizaciju, Investicije za uzgoj autohtonih vrsta povrća, Investicije za uzgoj ostalih povrtarskih kultura, Investicije za proizvodnju rasada povrća, Podrška investicijama u preradu na gazdinstvima i sl. 3900 Ostala plaćanja za ruralni razvoj Plaćanja iz projektovanih mjera ruralnog razvoja koja nijesu pomenuta u prethodnim kategorijama. Ovdje spadaju: Sadnja maslina na nekorištenom zemljištu, Podrška uzgoju višegodišnjeg ljekovitog i aromatičnog bilja, Podrška za organske sertifikovane proizvode, Učešće u troškovima uvođenja i sertifikacije sistema upravljanja kvalitetom i bezbjednošću hrane, Premije za izdig stoke na katune itd. 4540 Podrška osiguranju u poljoprivredi Institucionalna podrška osiguranju u poljoprivredi, ne računajući nadoknade štete. Ovdje spadaju, na primjer, subvencije za premije osiguranja. 5900 Učešće u nabavci matica u pčelarstvu Finansijka podrška nabavci matica u pčelarstvu. Ovdje nijesu uključene mjere podrške investicijama u košnice, koje se evidentiraju kao “Podrška investicijama u poljoprivredna gazdinstva”. *U ovu tabelu se unose odobrene subvencije u toku obračunske godine i raspoređuju u kategorije navedene u tabeli, a tabelu popunjavaju savjetodavci ili poljoprivredni proizvođači. 4. REZULTATI POSLOVANJA POLJOPRIVREDNOG GAZDINSTVA Prikaz rezultata poslovanja poljoprivrednog gazdinstva sačinjava se kako bi se poljoprivrednom proizvođaču pružio uvid u tehničke i računovodstvene rezultate poslovanja gazdinstva u toku protekle obračunske godine. Prikaz rezultata poslovanja poljoprivrednog gazdinstva sastoji se od sljedećih pokazatelja: 1) opšte informacije, odnosno: radnu snagu, koja predstavlja ukupan broj časova rada porodične i plaćene radne snage na poljoprivrednom gazdinstvu; ukupno korišćeno poljoprivredno zemljište kao i zemljište pod određenim kulturama (kukuruz, pšenica, silažni kukuruz, ostale žitarice, suncokret, soja, šećerna repa, krompir, krmno bilje, ostalo industrijsko bilje, sveže povrće, voćnjaci, vinogradi, ostalo poljoprivredno zemljište); prosječan broj grla stoke koji se izračunava sabiranjem grla stoke prisutne na gazdinstvu svakog mjeseca i dijeljenjem tog zbira sa 12 (broj mjeseci). 2) prinose, koji su uvijek bitan tehnički pokazatelj, kako za poljoprivrednika, tako i za savjetodavca, a prinos pokazuje efekte primijenjenih agro-tehničkih mjera, ali i uticaj spoljnih faktora, kao što su vremenski uslovi, prirodne nepogode. 3) bilans stanja koji prikazuje ukupnu imovinu i izvore te imovine na poljoprivrednom gazdinstvu. 4) finansijske indikatore, gdje su prikazani elementi prihoda i rashoda gdje je ukupna vrijednost proizvodnje jednaka zbiru vrijednosti: biljne i stočarske proizvodnje, kao i ostalih aktivnosti poljoprivrednog gazdisntva (nepoljoprivredne aktivnosti), korigovanih za promjene zaliha poljoprivrednih proizvoda, promjene vrijednosti grla stoke, a zatim se umanjuje za vrijednost kupljenih grla stoke i uvećava za vrijednost ostalih proizvoda. 5) dodatne indikatore koji sadrže različite pokazatelje namijenjene pružanju boljeg uvida u uspješnost poslovanja u toku računovodstvene godine.