Law on the restriction of the use of tobacco products

1131. Na osnovu ĉlana 95 taĉka 3 Ustava Crne Gore donosim UKAZ O PROGLAŠENjU ZAKONA O OGRANIĈAVANjU UPOTREBE DUVANSKIH PROIZVODA Proglašavam Zakon o ograniĉavanju upotrebe duvanskih proizvoda, koji je donijela Skupština Crne Gore 26. saziva, na Desetoj sjednici Prvog redovnog (proljećnjeg) zasijedanja u 2019. godini, dana 31. jula 2019. godine. Broj: 01-1364/2 Podgorica, 1. avgusta 2019. godine Predsjednik Crne Gore, Milo Đukanović, s.r. Na osnovu ĉlana 82 stav 1 taĉka 2 Ustava Crne Gore i Amandmana IV stav 1 na Ustav Crne Gore, Skupština Crne Gore 26. saziva, na Desetoj sjednici Prvog redovnog (proljećnjeg) zasijedanja u 2019. godini, dana 31. jula 2019. godine, donijela je ZAKON O OGRANIĈAVANjU UPOTREBE DUVANSKIH PROIZVODA* I. OSNOVNE ODREDBE Ĉlan 1 Ovim zakonom se, u cilju zaštite ţivota i zdravlja ljudi, propisuju mjere za smanjenje i ograniĉavanje upotrebe duvanskih i sliĉnih proizvoda, sprjeĉavanje štetnih posljedica njihove upotrebe, sastojci i emisija, obiljeţavanje pojedinaĉnih i spoljašnjih pakovanja, stavljanje u promet duvanskih proizvoda i elektronskih cigareta, kao i mjere za sprjeĉavanje izlaganja sekundarnom duvanskom dimu i obezbjeĊivanje vazduha bez duvanskog dima. Ĉlan 2 Izrazi koji se u ovom zakonu koriste za fiziĉka lica u muškom rodu podrazumijevaju iste izraze u ţenskom rodu. Ĉlan 3 Duvanski proizvodi su cigarete i drugi duvanski proizvodi (cigare, cigarilosi, rezani duvan, duvan za lulu, duvan za ţvakanje, duvan za šmrkanje - burmut i druge duvanske preraĊevine) dobijeni industrijskom proizvodnjom, sastavljeni u cjelosti ili djelimiĉno od duvana, koji moţe da bude i genetski modifikovan. Duvanski proizvodi mogu da se upotrebljavaju za pušenje, udisanje, ţvakanje ili za oralnu upotrebu. Ĉlan 4 Izrazi upotrijebljeni u ovom zakonu imaju sljedeća znaĉenja: 1) duvan podrazumijeva listove obraĊenog duvana i drugih prirodnih, preraĊenih ili nepreraĊenih djelova duvana, ukljuĉujući ekspandirani i rekonstituisani duvan; 2) cigaretama se smatraju svitci duvana, koji mogu da se puše takvi kakvi su i ne svrstavaju se u cigare i cigarilose, svitci duvana koji se na jednostavan, neindustrijski naĉin stavljaju u papirne tube za cigarete, svitci duvana koji se na jednostavan neindustrijski naĉin savijaju u papir za savijanje cigareta, kao i proizvodi koji su u cjelini ili djelimiĉno izraĊeni od duvanskih surogata i ispunjavaju uslove koji se odnose na cigarete, osim proizvoda koji se upotrebljavaju iskljuĉivo u zdravstvene svrhe. Svitci duvana podrazumijevaju dvije cigarete ĉija duţina bez filtera ili muštikle je duţa od 8 cm, ali nije duţa od 11 cm, tri cigarete koje bez filtera, odnosno muštikle su duţe od 11 cm, ali nijesu duţe od 14 cm; 3) cigarama se smatraju svitci duvana koji mogu da se puše, s obzirom na njihova svojstva i uobiĉajena oĉekivanja korisnika, ako su: sa spoljnim omotaĉem od prirodnog duvana, punjeni smjesom izrezanom na trake i sa spoljnim omotaĉem uobiĉajene boje duvana, od rekonstituisanog duvana, koji u potpunosti pokriva proizvod, a zavisno od vrste i filtera, ali u sluĉaju cigara sa muštiklom ne pokriva i muštiklu, ĉija je jediniĉna teţina bez filtera ili muštikle veća od 2,3 grama a najviše do 10 grama, obima najmanje 34 mm, kao i proizvodi koji djelimiĉno sadrţe materije koje nijesu duvan, a koji ispunjavaju uslove koji se odnose na cigarete; 4) cigarilosi su manja vrsta cigara izraĊena kao gotov duvanski proizvod ĉija najveća teţina moţe da bude do 3 grama po komadu; 5) duvan za samostalno motanje – rezani duvan je duvan koji je rezan ili drugaĉije sjeĉen, savijen ili stisnut u komade i koji korisnici mogu da upotrebljavaju za samostalnu izradu cigareta; 6) duvanski proizvodi za pušenje su svi duvanski proizvodi, osim bezdimnih duvanskih proizvoda; 7) bezdimni duvanski proizvodi su duvanski proizvodi ĉijom upotrebom se ne vrši sagorijevanje, ukljuĉujući duvan za ţvakanje, duvan za šmrkanje i duvan za oralnu upotrebu; 8) duvan za ţvakanje je bezdimni duvanski proizvod posebno namijenjen za ţvakanje; 9) duvan za šmrkanje je bezdimni duvanski proizvod koji moţe da se upotrebljava udisanjem putem nosa; 10) duvan za oralnu upotrebu je svaki duvanski proizvod koji se upotrebljava za oralnu upotrebu, osim onih namijenjenih za udisanje ili ţvakanje, koji su izraĊeni u cjelosti ili djelimiĉno od duvana, u obliku praha ili ĉestica ili u bilo kakvoj kombinaciji tih oblika, posebno onih u vrećicama ili poroznim vrećicama; 11) duvan za lulu je duvanski proizvod koji moţe da se upotrebljava putem postupka sagorijevanja i koji je namijenjen iskljuĉivo za korišćenje u luli; 12) duvan za vodenu lulu (nargila) je duvanski proizvod koji moţe da se upotrebljava putem vodene lule i smatra se duvanskim proizvodom za pušenje, a ako moţe da se upotrebljava i putem vodene lule i kao rezani duvan, onda se smatra rezanim duvanom; 13) sliĉan proizvod je svaki proizvod izraĊen u cijelosti ili djelimiĉno od duvana, a nije duvanski proizvod u smislu ĉlana 3 stav 1 ovog zakona; 14) pušenje je rukovanje zapaljenim duvanskim proizvodom, ĉijim se sagorijevanjem emituju odreĊene supstance u duvanskom dimu, bez obzira da li se dim aktivno udiše ili izdiše, kao i upotreba elektronskih cigareta; 15) proizvoĊaĉ je pravno lice ili preduzetnik koji proizvodi ili ima dizajniran ili gotov duvanski proizvod koji stavlja u promet, pod svojim nazivom ili zaštitnim znakom; 16) promet je uvoz, izvoz, skladištenje radi prodaje i prodaja, odnosno stavljanje duvanskih proizvoda na trţište-ĉinjenje dostupnim korisnicima, bez obzira na mjesto proizvodnje, besplatno ili uz plaćanje, ukljuĉujući i prodaju na daljinu; 17) uvoz je nabavka duvanskih proizvoda iz druge drţave, osim ako se primjenjuje carinski postupak o izuzeću ili oslobaĊanju od carinskog postupka, u skladu sa zakonom kojim se ureĊuje carinski postupak;

18) uvoznik je pravno lice ili preduzetnik koji je izvršio uvoz duvanskih proizvoda u Crnu Goru i koji ima pravo raspolaganja tim duvanskim proizvodima; 19) emisija podrazumijeva otpuštanje (oslobaĊanje) supstanci iz duvanskog dima koje nastaje u postupku upotrebe duvanskih ili sliĉnih proizvoda ili otpuštanje supstanci koje nastaje u postupku upotrebe bezdimnih duvanskih proizvoda; 20) stvaranje zavisnosti je farmakološka sposobnost supstance da izazove zavisnost, stanje koje utiĉe na sposobnost pojedinca da kontroliše svoje ponašanje, davanjem osjećaja nagrade i/ili olakšanja od apstinencijalnih simptoma; 21) karakteristiĉna aroma duvanskog proizvoda je aroma, odnosno miris ili ukus, osim duvanskog, koji proizilazi iz dodatka jednog ili kombinacije više aditiva, ukljuĉujući aromu voća, zaĉina, bilja, alkohola, slatkiša, mentola ili vanile, kao i drugih ukusa i mirisa prisutnih prije ili tokom upotrebe duvanskog proizvoda; 22) korisnik je fiziĉko lice koje upotrebljava duvanski proizvod, za sopstvene potrebe, van svoje trgovaĉke, poslovne, privredne ili struĉne djelatnosti; 23) novi duvanski proizvod je duvanski proizvod koji ne pripada ni jednoj od sljedećih kategorija: cigarete, rezani duvan, duvan za lulu, duvan za vodenu lulu, cigare, cigarilosi, duvan za ţvakanje, duvan za šmrkanje ili duvan za oralnu upotrebu i koji je stavljen na trţište nakon 19. maja 2014. godine; 24) elektronska cigareta je proizvod koji moţe da se upotrebljava za konzumaciju pare koja sadrţi nikotin putem usnika ili bilo koji sastavni dio tog proizvoda, ukljuĉujući uloţak, punjenje i ureĊaj bez uloška ili punjenja. Elektronska cigareta moţe da bude potrošna-za jednokratnu upotrebu ili ponovo punjiva-za višekratnu upotrebu, putem posude za ponovno punjenje, punjenja ili pomoću uloţaka za jednokratnu upotrebu; 25) posuda za ponovno punjenje je posuda koja sadrţi teĉnost sa nikotinom i koristi se za ponovno punjenje elektronske cigarete; 26) biljni proizvod za pušenje je proizvod na bazi bilja, trave ili voća koji ne sadrţi duvan, a moţe da se upotrebljava sagorijevanjem; 27) maloprodajni objekat je objekat u kome se duvanski proizvodi stavljaju u promet na malo i ĉine dostupnim korisnicima; 28) znaĉajna promjena okolnosti je povećanje obima prodaje odreĊene vrste duvanskih proizvoda za najmanje 10%, u najmanje pet drţava ĉlanica Evropske unije, utvrĊeno na osnovu podataka iz izvještaja iz ĉlana 32 ovog zakona ili povećanje nivoa rasprostranjenosti pušenja lica mlaĊih od 25 godina za najmanje pet procentnih bodova, u najmanje pet drţava ĉlanica Evropske unije, po odreĊenoj vrsti duvanskog proizvoda, utvrĊeno na osnovu Posebnog Evrobarometerova izvještaja 385 iz maja 2012. godine ili na osnovu relevantne studije o rasprostranjenosti pušenja. Znaĉajnom promjenom okolnosti, u smislu ovog zakona, ne smatra se povećanje obima prodaje odreĊene vrste duvanskih proizvoda koje nije veće od 2,5% od ukupne prodaje duvanskih proizvoda, na nivou Evropske unije; 29) sistem za provjeru starosti je elektronski sistem kojim se pouzdano provjerava starost kupca, u skladu sa propisanim zahtjevima; 30) vrećica je pojedinaĉno pakovanje rezanog duvana u obliku pravougaonog dţepa, sa preklopom koji pokriva otvor ili je u obliku samostojeće vrećice; i 31) prekograniĉna kupovina na daljinu je kupovina duvanskih proizvoda kada kupac iz Crne Gore naruĉuje i kupuje duvanski proizvod od maloprodajnog objekta koji, van Crne Gore, ima sjedište, upravu, predstavništvo ili organizacioni dio, ako je pravno lice, odnosno boravak ili prebivalište, ako je preduzetnik. II. MJERE ZA SMANJENJE I OGRANIĈAVANJE UPOTREBE DUVANSKIH PROIZVODA Ĉlan 5 Mjere za smanjenje i ograniĉavanje upotrebe duvanskih proizvoda obuhvataju zabranu reklamiranja, proizvodnju, promet i obiljeţavanje duvanskih proizvoda, zabranu pušenja u radnom i javnom prostoru i izlaganje sekundarnom duvanskom dimu, uticaj na maloljetna lica, kao i druga pitanja od znaĉaja za zaštitu ţivota i zdravlja ljudi, u skladu sa principima utvrĊenim Okvirnom konvencijom Svjetske zdravstvene organizacije o kontroli duvana. Sekundarni duvanski dim je dim koji se ispušta sagorijevanjem na zapaljenom kraju cigarete ili iz drugih duvanskih proizvoda za pušenje, u kombinaciji sa dimom koji pušaĉ izdiše. Ĉlan 6 ProizvoĊaĉi i uvoznici duvanskih proizvoda, kao i maloprodajni objekti ne smiju da reklamiraju duvanske proizvode, elektronske cigarete, posude za ponovno punjenje i sliĉne duvanske proizvode, u cilju skrivenog ili otvorenog podsticanja upotrebe: putem interneta, usluga informacionog društva, štampanih i drugih publikacija, radio i televizijskog oglašavanja, preko bioskopskih dijapozitiva, filmova, panoa, tabli i drugih oblika reklamiranja na javnim mjestima, objektima i na sredstvima saobraćaja, kao ni putem svijetlećih reklama, knjiga, ĉasopisa, kalendara, odjevnih predmeta, naljepnica, plakata i letaka, ako su te naljepnice, plakati i leci odvojeni od njihovog originalnog pakovanja. Proizvodi koji, u smislu ovog zakona, nijesu duvanski proizvodi za pušenje, ali svojim izgledom, nazivom i namjenom neposredno podstiĉu upotrebu duvanskih proizvoda za pušenje, ne smiju se reklamirati. Zabranjeno je besplatno davanje duvanskih proizvoda za pušenje, kao i elektronskih cigareta i posuda za ponovno punjenje, u reklamne svrhe ili za sponzorisanje dogaĊaja ili aktivnosti meĊunarodnog karaktera, u cilju skrivenog ili otvorenog podsticanja njihove upotrebe. Zabranjeno je svako neposredno i posredno komercijalno obavještavanje o duvanskim proizvodima. ProizvoĊaĉi ili uvoznici duvanskih proizvoda za pušenje, elektronskih cigareta i posuda za ponovno punjenje, u cilju skrivenog ili otvorenog podsticanja njihove upotrebe, ne smiju da sponzorišu radijske programe, dogaĊaje ili aktivnosti, kao ni dogaĊaje ili aktivnosti meĊunarodnog karaktera. Informisanje o duvanskim i sliĉnim proizvodima koje se ne smatra reklamiranjem u smislu stava 1 ovog ĉlana, kao i promet duvanskih proizvoda koji ispunjavaju uslove propisane ovim zakonom vrši se slobodno i bez ograniĉenja, u skladu sa zakonom. Ĉlan 7 Reklamiranjem, u smislu ĉlana 6 ovog zakona, ne smatraju se obavještenja data u štampanim medijima i drugim publikacijama i uslugama informacionog društva namijenjena struĉnim licima koja se bave prometom duvanskih proizvoda i obavještenja data u publikacijama koje se ne izdaju i ne štampaju u Crnoj Gori i drţavama koje su ĉlanice Evropske unije, kao ni obavještenja o svojstvu duvanskog proizvoda data u maloprodajnom objektu. Ĉlan 8 Zabranjen je promet duvana za oralnu upotrebu. Ĉlan 9 Zabranjena je prekograniĉna kupovina na daljinu duvanskih i sliĉnih proizvoda, elektronskih cigareta i posuda za ponovno punjenje, kao i novih duvanskih proizvoda.

Ĉlan 10 Zabranjena je prodaja duvanskih proizvoda licima mlaĊim od 18 godina ţivota. Licima iz stava 1 ovog ĉlana zabranjeno je da vrše prodaju duvanskih proizvoda. Ĉlan 11 Na maloprodajnim objektima mora da bude istaknuta oznaka o zabrani prodaje duvanskih proizvoda licima mlaĊim od 18 godina ţivota. Oznaka iz stava 1 ovog ĉlana mora da bude istaknuta na vidnom mjestu. Ako prodavac u objektu iz stava 1 ovog ĉlana posumnja da je lice mlaĊe od 18 godina ţivota, moţe da zatraţi od tog lica da odgovarajućom ispravom dokaţe punoljetstvo, a ako to odbije, prodavac tom licu neće prodati duvanski proizvod. Obrazac oznake iz stava 1 ovog ĉlana propisuje organ drţavne uprave nadleţan za poslove zdravlja (u daljem tekstu: Ministarstvo). Ĉlan 12 Zabranjen je promet: 1) duvanskih proizvoda: -obrazovna i zdravstvena djelatnost, -rekreativnih objekata, ata, davanje poklona, premija, sniţenog trgovaĉkog rabata ili prava da se uĉestvuje u nagradnoj igri, lutriji ili takmiĉenju, e koji upućuju na to da je ta vrsta manje štetna od drugih ("low tar", "light", "mild", "ultra light", odnosno "nizak katran", "laki", "blagi", "ultra laki" i druge sliĉne oznake), objekata; i 2) cigareta pojedinaĉno ili u pakovanjima koja sadrţe manje od 20 cigareta. Ĉlan 13 Nije dozvoljena prodaja: 1) slatkiša, igraĉaka i drugih proizvoda namijenjenih djeci koji imaju oblik bilo koje vrste duvanskog proizvoda; i 2) proizvoda koji nijesu duvanski proizvodi (odjevni predmeti, modni detalji, motorna vozila i sl.), a imaju naziv, logotip i sliĉne oznake koje upućuju na duvanski proizvod. Ĉlan 14 Zabranjeno je pušenje duvanskih proizvoda prilikom nastupa u medijima. Zabranjeno je objavljivanje u štampanim medijima fotografija ili crteţa lica koja puše. Ĉlan 15 Zabranjeno je pušenje u radnom i javnom prostoru, kao i izlaganje drugih lica sekundarnom duvanskom dimu, u skladu sa ovim zakonom. Ĉlan 16 Radni prostor je svaki zatvoreni prostor u kome poslodavac vrši djelatnost, odnosno u kome zaposleni obavljaju svoje poslove i radne zadatke. Zatvoreni prostor je prostor napravljen od bilo kakvog materijala koji ima krov ili tavanicu koja je nepokretna ili pokretna, vrata, prozore i prolaze koji su u potpunosti zatvoreni stalno ili povremeno ili prostor kod koga se manje od polovine površine spoljnih zidova tog prostora sastoji od otvora u koje se ne raĉunaju otvori za prozore i vrata (hodnici, liftovi, stepenice, holovi, vozila, zajedniĉke prostorije, kafeterije, toaleti, saloni, trpezarije i pomoćni objekti - skladišta ili barake, kao i drugi spojeni ili povezani prostori). Ĉlan 17 Javni prostor je prostor namijenjen zajedniĉkom boravku ljudi, a obuhvata zatvoreni prostor u kome se: 1) obavlja vaspitno-obrazovna djelatnost, zdravstvena djelatnost, proizvodnja, kontrola i promet ljekova i medicinskih sredstava; obezbjeĊuje smještaj, boravak i ishrana djece, uĉenika i studenata; obavlja prijem, smještaj i njega lica u stanju socijalne potrebe i starih lica, odrţavaju kulturne, zabavne, sportske i druge manifestacije, priredbe i takmiĉenja, sjednice i drugi organizovani skupovi; i 2) obavlja trgovinska djelatnost i proizvodnja, skladištenje i promet hrane. Javnim prostorom, u smislu stava 1 ovog ĉlana, smatraju se i: 1) sredstva javnog prevoza u vazdušnom, drumskom i ţeljezniĉkom saobraćaju i pomorskoj i unutrašnjoj plovidbi; aerodromske zgrade i zatvorene ĉekaonice u ţeljezniĉkom i drumskom saobraćaju, kao i autotaksi i sredstva sluţbenog prevoza; 2) igraonice za djecu; 3) ugostiteljski objekti u kojima se pruţaju usluge smještaja, pripremanja i usluţivanja hrane; 4) objekti za prireĊivanje igara na sreću; 5) ustanove za smještaj lica na izdrţavanju kriviĉnih sankcija; i 6) holovi, liftovi i drugi zajedniĉki djelovi stambenih zgrada, kabine ţiĉara i javni toaleti. Javni prostor, u smislu ovog zakona, je i otvoreni ograĊeni dvorišni prostor vaspitno- obrazovnih i zdravstvenih ustanova i otvoreni ograĊeni prostor na kome se vrše javna snimanja i emitovanja programa bilo koje vrste i odrţavaju kulturne i zabavne priredbe. Ĉlan 18 U radnom, odnosno javnom prostoru dozvoljeno je pušenje samo u prostoriji koju vlasnik, odnosno korisnik tog prostora odredi iskljuĉivo za pušenje i na kojoj istakne oznaku da je u toj prostoriji pušenje dozvoljeno. Prostorija iz stava 1 ovog ĉlana ne moţe da bude oznaĉena u radnom prostoru u kome poslove obavljaju drţavni organi, organi drţavne uprave, organi uprave, organi lokalne samouprave, organi lokalne uprave i sluţbe, kao i druga pravna lica koja vrše javna ovlašćenja; prostoru u kome se obavlja zdravstvena djelatnost; vaspitno-obrazovna djelatnost; socijalna zaštita; kulturna djelatnost; sport i rekreacija; proizvodnja i promet ljekova i medicinskih sredstava; trgovinska djelatnost; proizvodnja, promet i skladištenje hrane; snimanje i javno emitovanje programa, kao i u prostoru u kome se odrţavaju sastanci i javni skupovi. Izuzetno od stava 2 ovog ĉlana, zdravstvena ustanova u kojoj su smještena mentalno oboljela lica i ustanova za smještaj starih lica mogu da odrede prostoriju za pušenje. U javnom prostoru iz ĉlana 17 stav 2 taĉka 3 ovog zakona dozvoljeno je pušenje u sobama i apartmanima za smještaj gostiju, koje poslodavac odredi i u kojim je istakao oznaku da je u tim sobama i apartmanima pušenje dozvoljeno. U javnom prostoru iz ĉlana 17 stav 2 taĉka 4 ovog zakona dozvoljeno je pušenje u kazinima koji su opremljeni ureĊajima za ventilaciju, pepeljarama i odgovarajućim protivpoţarnim ureĊajima i koji su izolovani na naĉin da nije moguć protok duvanskog dima u ostale djelove prostora. Za upotrebu duvanskih proizvoda u prostoru iz stava 5 ovog ĉlana prireĊivaĉi igara na sreću plaćaju naknadu koja je prihod budţeta Crne Gore, u visini i na naĉin utvrĊen propisom Vlade Crne Gore.

Ĉlan 19 Prostorija iz ĉlana 18 stav 1 ovog zakona mora da bude opremljena ureĊajima za ventilaciju, pepeljarama i odgovarajućim protivpoţarnim ureĊajima. Prostorija iz stava 1 ovog ĉlana mora da bude izolovana na naĉin da nije moguć protok duvanskog dima u ostali dio prostora, a površina prostorije ne smije da bude manja od 10 m2, ne smije da zauzima više od 20% radnog, odnosno javnog prostora i ne smije da bude namijenjena za prolaz u druge prostore. U prostoriji koju poslodavac oznaĉi kao prostoriju u kojoj je pušenje dozvoljeno ne mogu da se vrše poslovi iz djelatnosti poslodavca, niti da se konzumira hrana. Odredbe ovog ĉlana ne odnose se na prostoriju za pušenje iz ĉlana 18 stav 3 ovog zakona. Ĉlan 20 U radnom i javnom prostoru u kojem je zabranjeno pušenje vlasnici, odnosno korisnici tog prostora moraju na vidnom mjestu da istaknu oznake o zabrani pušenja, u skladu sa ovim zakonom. Ĉlan 21 Kontrolu zabrane pušenja u radnom i javnom prostoru, kao i preduzimanje mjera i aktivnosti za ureĊenje prostora iz ĉl. 18 i 19 ovog zakona vrši lice koje rukovodi radom, odnosno obavljanjem djelatnosti. Lice iz stava 1 ovog ĉlana moţe pisanim putem da zaduţi jednog ili više zaposlenih da kontrolišu zabranu pušenja tokom ĉitavog procesa rada. Zaposleni koji se ne pridrţava zabrane pušenja, u skladu sa ovim zakonom, ĉini povredu radne discipline i lice iz stava 1 ovog ĉlana duţno je da protiv njega pokrene postupak za utvrĊivanje disciplinske odgovornosti, u skladu sa zakonom i ugovorom o radu. Ĉlan 22 Ustanove koje obavljaju vaspitno-obrazovnu djelatnost duţne su da, u skladu sa odgovarajućim programom edukacije, upoznaju djecu i mlade o štetnosti upotrebe duvanskih proizvoda po zdravlje. Sportske organizacije su duţne da, u okviru svojih aktivnosti, upoznaju lica koja se bave sportom o štetnosti upotrebe duvanskih proizvoda. Aktivnosti iz st. 1 i 2 ovog ĉlana vrše se u saradnji sa zdravstvenim ustanovama koje obavljaju promociju zdravlja i zdravih stilova ţivota, u skladu sa zakonom. Program edukacije iz stava 1 ovog ĉlana utvrĊuje organ drţavne uprave nadleţan za poslove prosvjete, u saradnji sa Ministarstvom. III. SASTOJCI I EMISIJA DUVANSKIH PROIZVODA Ĉlan 23 Dozvoljena je upotreba duvanskih i sliĉnih proizvoda, koji prilikom upotrebe u duvanskom dimu, odnosno u procesu upotrebe bezdimnih duvanskih proizvoda oslobaĊaju supstance, ĉija vrsta i maksimalno dozvoljeni nivo su propisani ovim zakonom. Sastojak duvanskog proizvoda je duvan, aditiv, kao i svaka supstanca ili njen sastavni dio koji sadrţi gotov duvanski ili sliĉni proizvod, ukljuĉujući papir, filter, boju, kapsule, lijepak i druga vezivna sredstva. Aditiv je supstanca, koja je dodata duvanskom proizvodu, pojedinaĉnom pakovanju ili bilo kom spoljašnjem pakovanju duvanskog proizvoda, osim duvana. Klasifikacija supstanci duvanskih proizvoda, njihovo oznaĉavanje i druga pitanja od znaĉaja za zaštitu ţivota i zdravlja ljudi vrši se u skladu sa zakonom kojim se ureĊuju hemikalije. Ĉlan 24 Maksimalno dozvoljeni nivo (maksimalni nivo emisije) je najveći sadrţaj (emisija) supstanci u duvanskom proizvodu, ukljuĉujući nulu mjeren u miligramima. Dozvoljena je proizvodnja i promet duvanskih proizvoda ĉiji je maksimalni nivo emisije, po cigareti: 1) 10 mg katrana (suvi, bezvodni i beznikotinski kondenzat dima); 2) 1 mg nikotina (nikotinski alkaloid); i 3) 10 mg ugljen monoksida. Ĉlan 25 Na svakom pakovanju duvanskog proizvoda za pušenje mora da bude istaknut podatak o tome koliko se miligrama katrana, nikotina i ugljen monoksida emituje njegovom upotrebom. Podaci iz stava 1 ovog ĉlana moraju da budu utisnuti: 1) na crnogorskom jeziku; 2) boldovanim, malim (osim prvog slova), crnim slovima na bijeloj podlozi, fontom Helvetica, veliĉine slova koja zauzimaju najveću površinu predviĊenu za upozorenja i podatke; 3) na boĉnoj strani pakovanja, tako da pokrivaju najmanje 10% strane na kojoj su utisnuti; 4) na dijelu pakovanja koji nije namijenjen za otvaranje ili odbacivanje; 5) tako da nije moguće da se odstrane ili unište, niti sakriju potamnjivanjem ili pokrivanjem drugim natpisima ili simbolima; i 6) uokvireni linijom crne boje, ĉija širina ne moţe da bude manja od 3 mm, niti veća od 4 mm, s tim da se ne smije pokriti tekstualni ili vizuelni dio kombinovanog upozorenja, niti smiju da budu na kontrolnoj akciznoj markici koja je nalijepljena na pakovanju duvanskog proizvoda. Ĉlan 26 Emisija katrana, nikotina i ugljen monoksida iz cigareta odreĊuje se, na osnovu: 1) ISO standarda 4387 za katran; 2) ISO standarda 10315 za nikotin; i 3) ISO standarda 8454 za ugljen monoksid. Taĉnost mjerenja za katran, nikotin i ugljen monoksid odreĊuje se u skladu sa ISO standardom 8243. Ĉlan 27 Provjeru taĉnosti mjerenja emisije supstanci duvanskih proizvoda vrši laboratorija koja je akreditovana u skladu sa standardom iz ĉlana 26 stav 2 ovog zakona i koja ima ovlašćenje Ministarstva. Ministarstvo, na osnovu zahtjeva i dokaza o akreditaciji, izdaje ovlašćenje laboratoriji iz stava 1 ovog ĉlana. Ministarstvo moţe da ukine ovlašćenje iz stava 2 ovog ĉlana, ako laboratorija prestane da ispunjava propisane uslove. Listu ovlašćenih laboratorija iz stava 1 ovog ĉlana Ministarstvo redovno aţurira i objavljuje na svojoj internet stranici. Listu ovlašćenih laboratorija iz stava 1 ovog ĉlana, kao i kriterijume za davanje ovlašćenja, sa metodama za provjeru taĉnosti mjerenja emisije supstanci duvanskih proizvoda, Ministarstvo dostavlja Evropskoj komisiji. Bliţe uslove u pogledu prostora, kadra i opreme koje moraju da ispunjavaju laboratorije iz stava 1 ovog ĉlana propisuje Ministarstvo.

Ĉlan 28 Pravna lica koja se bave proizvodnjom, prometom ili uvozom duvanskih proizvoda, ili sa njima povezana lica ne mogu da budu vlasnici laboratorije iz ĉlana 27 ovog zakona, niti da imaju svoje predstavnike u njenim organima upravljanja ili nadzornim organima. Ĉlan 29 ProizvoĊaĉi, odnosno uvoznici duvanskih proizvoda duţni su da izvrše mjerenje, odnosno provjeru mjerenja emisije supstanci duvanskih proizvoda, najmanje jedanput godišnje i da rezultate mjerenja dostave Ministarstvu do 20. decembra tekuće godine. Provjera taĉnosti mjerenja emisije supstanci duvanskih proizvoda moţe da se vrši i po zahtjevu nadleţnog inspektora u postupku inspekcijskog nadzora. Provjeru taĉnosti mjerenja iz st. 1 i 2 ovog ĉlana vrši laboratorija koja ispunjava uslove iz ĉlana 27 ovog zakona. Troškove mjerenja iz st. 1 i 2 ovog ĉlana snosi proizvoĊaĉ, odnosno uvoznik duvanskog proizvoda. Ĉlan 30 ProizvoĊaĉi i uvoznici duvanskih proizvoda duţni su da, prema robnoj marki i vrsti duvanskih proizvoda, Ministarstvu i Institutu za javno zdravlje Crne Gore (u daljem tekstu: Institut) jedanput godišnje, do 20. decembra tekuće godine, dostave u elektronskom obliku: 1) popis svih sastojaka i njihovih koliĉina koje su korišćene u proizvodnji, u padajućem redosljedu prema masi svakog sastojka sadrţanog u duvanskim proizvodima; 2) vrstu i maksimalni nivo emisija supstanci iz ĉlana 24 ovog zakona; 3) vrstu i maksimalni nivo emisija drugih supstanci, ako postoje; 4) podatke o registraciji supstanci i smješa u duvanskim proizvodima i njihovoj klasifikaciji za stavljanje u promet, u skladu sa zakonom kojim se ureĊuju hemikalije; 5) podatke o toksiĉnim sastojcima iz taĉke 1 ovog stava, u zapaljenom ili nezapaljenom obliku, u zavisnosti od naĉina upotrebe duvanskog proizvoda i njihovom uticaju na zdravlje korisnika, ukljuĉujući i stvaranje zavisnosti; 6) tehniĉki dokument koji sadrţi opšti opis korišćenih aditiva i njihove osobine, za cigarete i rezani duvan, kao i metode mjerenja njihove emisije; i 7) spisak podataka koji predstavljaju poslovnu tajnu u procesu proizvodnje. Ako nastupi izmjena podataka iz stava 1 ovog ĉlana, proizvoĊaĉi i uvoznici duvanskih proizvoda duţni su da o tome obavijeste Ministarstvo i Institut, 60 dana prije stavljanja duvanskih proizvoda u promet i da, pored podataka iz stava 1 ovog ĉlana, dostave: 1) podatke o izmijenjenim sastojcima i naĉinu njihovog uticaja na podatke iz stava 1 ovog ĉlana; i 2) izjavu o razlozima izmjene sastojaka duvanskog proizvoda, sa podacima o njihovom uticaju na zdravlje korisnika, ukljuĉujući i stvaranje zavisnosti. Ministarstvo, odnosno Institut, u skladu sa procjenom štetnosti sastojaka i emisije supstanci iz duvanskih proizvoda, pored podataka iz st. 1 i 2 ovog ĉlana, od proizvoĊaĉa i uvoznika duvanskih proizvoda mogu da traţe izradu studije, radi procjene uticaja izmijenjenih sastojaka cigareta na zdravlje ljudi, uzimajući u obzir toksiĉnost, odnosno stepen do koga sastojak duvanskog proizvoda moţe da prouzrokuje štetna dejstva u ljudskom organizmu, ukljuĉujući dejstva koja nastupaju protekom vremena, usljed višekratne ili kontinuirane upotrebe duvanskog proizvoda ili izloţenosti duvanskom dimu i stvaranje zavisnosti. Ministarstvo i Institut objavljuju na svojoj internet stranici podatke iz st. 1 i 2 ovog ĉlana, osim podataka koji predstavljaju poslovnu tajnu u procesu proizvodnje. Ako podaci iz st. 1 i 2 ovog ĉlana za duvanski proizvod nijesu u skladu sa ovim zakonom, Ministarstvo obavještava organ uprave nadleţan za inspekcijske poslove, radi preduzimanja odgovarajućih upravnih mjera i radnji, u skladu sa zakonom. Ĉlan 31 ProizvoĊaĉi i uvoznici duvanskih proizvoda duţni su da, pored mjerenja emisije supstanci iz ĉlana 24 ovog zakona, izvrše mjerenje emisije i drugih supstanci iz duvanskih proizvoda, na zahtjev Ministarstva. ProizvoĊaĉi i uvoznici duvanskih proizvoda duţni su da jedanput godišnje, do 20. decembra tekuće godine, obavijeste Ministarstvo, u elektronskom obliku, o metodama koje su korišćene za mjerenje emisije supstanci iz stava 1 ovog ĉlana, kao i o svim maksimalnim nivoima emisije ovih supstanci. O metodama i maksimalnom nivou emisije supstanci iz stava 2 ovog ĉlana, Ministarstvo, do 31. decembra tekuće godine, obavještava Evropsku komisiju. Ako proizvoĊaĉ duvanskih proizvoda nema sjedište u Evropskoj uniji, a uvoznik ima, podatke iz stava 3 ovog ĉlana dostavlja uvoznik, a ako ni proizvoĊaĉ ni uvoznik nemaju sjedište u Evropskoj uniji, podatke dostavljaju i jedan i drugi. Ĉlan 32 ProizvoĊaĉi i uvoznici duvanskih proizvoda duţni su da, do 15. januara tekuće godine, za prethodnu godinu, u elektronskom obliku, dostave Ministarstvu: 1) sve studije o istraţivanju trţišta duvanskih i drugih proizvoda o sklonostima razliĉitih grupa ispitanika (u odnosu na pol, obrazovanje, socijalnu strukturu i sl.), ukljuĉujući mlade i pušaĉe; 2) sve studije o sastojcima i emisijama supstanci duvanskih proizvoda; 3) saţetke svih istraţivanja trţišta koja su sprovedena prije stavljanja duvanskog proizvoda na trţište; 4) izvještaje o koliĉini prodatih duvanskih proizvoda, po robnoj marki i vrsti, izraţene po komadu cigarete ili kilogramu; 5) druge dostupne podatke od znaĉaja za promet duvanskih proizvoda; i 6) spisak podataka koji predstavljaju poslovnu tajnu u procesu proizvodnje. Podatke iz stava 1 ovog ĉlana Ministarstvo ĉuva na bezbjednom mjestu i na naĉin kojim se onemogućava neovlašćeni pristup ili izmjena tih podataka. Podatke iz stava 1 ovog ĉlana Ministarstvo objavljuje na svojoj internet stranici. Troškovi dostavljanja, ĉuvanja, analize i objavljivanja podataka iz stava 1 ovog ĉlana padaju na teret proizvoĊaĉa i uvoznika duvanskih proizvoda. Podatke iz stava 1 ovog ĉlana Ministarstvo dostavlja Evropskoj komisiji i nadleţnim tijelima drţava ĉlanica Evropske unije, na njihov zahtjev. Bliţi naĉin dostavljanja, ĉuvanja, analize i objavljivanja podataka iz stava 1 ovog ĉlana, kao i visinu troškova iz stava 4 ovog ĉlana propisuje Ministarstvo. Ĉlan 33 ProizvoĊaĉi i uvoznici duvanskih proizvoda duţni su da, do 20. maja tekuće godine, za prethodnu godinu, Ministarstvu dostave spisak aditiva sadrţanih u cigaretama i rezanom duvanu, za koje postoje posebne obaveze praćenja njihovog korišćenja u proizvodnji duvanskih proizvoda zbog štetnog uticaja po ţivot i zdravlje ljudi (prioritetni popis aditiva). Aditivi iz stava 1 ovog ĉlana su aditivi za koje postoje sumnje, rezultati istraţivanja, ili su u drugim drţavama zabranjeni za upotrebu u proizvodnji duvanskih proizvoda, na osnovu kojih moţe da se zakljuĉi, da: 1) doprinose stvaranju ili povećanju toksiĉnosti ili stvaranju zavisnosti u znatnoj ili mjerljivoj koliĉini; 2) posjeduju karakteristiĉnu aromu; 3) olakšavaju udisanje ili unos nikotina;

4) utiĉu na stvaranje supstanci koje su razvrstane kao kancerogene, mutagene ili toksiĉne za reprodukciju (CMR) ili ĉije svojstvo, koliĉine i dejstvo povećava CMR svojstva u bilo kojem drugom proizvodu, u znatnoj ili mjerljivoj koliĉini; i 5) pripadaju najĉešće korišćenim aditivima prema masi ili broju, u skladu sa izvještajima o sastojcima iz ĉl. 30 i 32 ovog zakona. Prioritetni popis aditiva sadrţanih u cigaretama i rezanom duvanu, za koje postoje posebne obaveze praćenja njihovog korišćenja u proizvodnji duvanskih proizvoda zbog štetnog uticaja po ţivot i zdravlje ljudi, utvrĊuje Ministarstvo. Ĉlan 34 ProizvoĊaĉi i uvoznici cigareta i rezanog duvana koji sadrţe aditive iz ĉlana 33 ovog zakona duţni su da jednom godišnje sprovedu sveobuhvatno ispitivanje o: 1) toksiĉnosti i stvaranju zavisnosti, kao i dejstvu aditiva na povećanje toksiĉnosti ili stvaranje zavisnosti u bilo kojem drugom proizvodu, u znatnoj ili mjerljivoj koliĉini; 2) posjedovanju karakteristiĉnih aroma; i 3) uticaju aditiva na olakšavanje udisanja ili unosa nikotina. ProizvoĊaĉi i uvoznici duvanskih proizvoda, pored ispitivanja iz stava 1 ovog ĉlana, duţni su da jednom godišnje u svim duvanskim proizvodima sprovedu ispitivanje o uticaju emisije supstanci koje imaju CMR svojstva, njihovim koliĉinama i efektima koji povećavaju CMR svojstva u znatnoj ili mjerljivoj koliĉini. O ispitivanjima iz st. 1 i 2 ovog ĉlana, proizvoĊaĉi i uvoznici duvanskih proizvoda saĉinjavaju izvještaj, koji mora da sadrţi: 1) podatke o sadrţini emisije supstanci koje nastaju u postupku sagorijevanja ispitivanog aditiva; 2) podatke o dejstvu aditiva sa drugim sastojcima duvanskog proizvoda; 3) saţetke i analize; 4) dostupnu nauĉnu literaturu o ispitivanom aditivu; i 5) podatke o njegovom uticaju na zdravlje korisnika, ukljuĉujući i stvaranje zavisnosti. Izvještaj o ispitivanju aditiva iz stava 1 ovog ĉlana, proizvoĊaĉi i uvoznici duvanskih proizvoda duţni su da saĉine i dostave Ministarstvu i Institutu do 20. maja tekuće godine, za prethodnu godinu. Ispitivanje iz st. 1 i 2 ovog ĉlana proizvoĊaĉi i uvoznici duvanskih proizvoda sprovode samostalno ili zajedno sa drugim proizvoĊaĉima, odnosno uvoznicima. Ĉlan 35 Zabranjena je proizvodnja i promet duvanskih proizvoda kojima su dodati aditivi sa karakteristiĉnom aromom. Zabrana iz stava 1 ovog ĉlana ne odnosi se na aditive koji se koriste za proizvodnju duvanskih proizvoda, kao što je šećer koji se koristi radi njegove nadoknade zbog gubitka tokom postupka sušenja, pod uslovom da ti aditivi ne utiĉu na stvaranje karakteristiĉne arome i ne povećavaju, na znatan ili mjerljiv naĉin, stvaranje zavisnosti, toksiĉnost ili CMR svojstva duvanskog proizvoda. ProizvoĊaĉi i uvoznici duvanskih proizvoda mogu, po potrebi, da traţe struĉno mišljenje o korišćenju aditiva iz stava 2 ovog ĉlana od nezavisnog savjetodavnog tijela Evropske komisije. O korišćenju aditiva iz stava 2 ovog ĉlana proizvoĊaĉi su duţni da dostave izvještaj Ministarstvu i Evropskoj komisiji do 20. maja tekuće godine, za prethodnu godinu. Ĉlan 36 Zabranjena je proizvodnja i promet cigareta i rezanog duvana u kojima su, ili u bilo kom sastavnom dijelu (filteri, papiri, pakovanja, kapsule), dodate arome ili neka tehniĉka svojstva koja omogućavaju izmjenu mirisa ili ukusa duvanskog proizvoda ili jaĉine duvanskog dima. Filteri, papiri i kapsule ne smiju da sadrţe duvan i nikotin. Ĉlan 37 Zabranjena je proizvodnja i promet duvanskih proizvoda: 1) koji sadrţe vitamine i druge aditive koji stvaraju privid da duvanski proizvod koristi zdravlju ili je manje opasan za zdravlje; 2) koji sadrţe kofein, taurin ili druge aditive i stimulanse koji se povezuju sa energijom i vitalnošću; 3) kod kojih se emituju, odnosno otpuštaju obojene supstance tokom pušenja; 4) koji tokom pušenja olakšavaju udisanje ili unos nikotina; i 5) koji imaju CMR svojstva u nezapaljenom obliku. Ĉlan 38 Zabranjena je proizvodnja i promet duvanskih proizvoda kojima su dodati aditivi u koliĉinama koje, u skladu sa nauĉnim saznanjima, sagorijevanjem povećavaju toksiĉno dejstvo, stvaranje zavisnosti ili CMR svojstva duvanskog proizvoda u znatnoj ili mjerljivoj koliĉini. Ĉlan 39 Ispitivanje aditiva u duvanskim proizvodima, osim duvana za oralnu upotrebu, vrši Institut jednom godišnje. O rezultatima ispitivanja aditiva u duvanskim proizvodima i preduzetim mjerama, Institut dostavlja godišnji izvještaj Ministarstvu i Evropskoj komisiji, do 31. marta tekuće godine, za prethodnu godinu. Troškove ispitivanja aditiva u duvanskim proizvodima snosi proizvoĊaĉ, odnosno uvoznik duvanskih proizvoda.

IV. OBILJEŢAVANJE PAKOVANJA DUVANSKIH PROIZVODA Ĉlan 40 Pojedinaĉno i spoljašnje pakovanje duvanskih proizvoda koji se stavljaju u promet mora da bude obiljeţeno zdravstvenim upozorenjem koje se odnosi na štetna dejstva po ţivot i zdravlje ljudi ili druge štetne posljedice njegove upotrebe, ukljuĉujući tekstualna upozorenja, kombinovana zdravstvena upozorenja, opšta upozorenja i informativne poruke, u skladu sa ovim zakonom. Pakovanje duvanskog proizvoda je kutija ili omot u kome se vrši prodaja duvanskog proizvoda, ne raĉunajući providni omot. Pojedinaĉno pakovanje duvanskog proizvoda je najmanje pakovanje duvanskog proizvoda koje se samostalno stavlja u promet, a spoljašnje pakovanje duvanskog proizvoda je pakovanje u kome se duvanski proizvod stavlja u promet i koje sadrţi jedan ili više upakovanih komada pojedinaĉnih pakovanja. Ĉlan 41 Pojedinaĉno i spoljašnje pakovanje duvanskog proizvoda mora da sadrţi zdravstveno upozorenje, koje je utisnuto: 1) na crnogorskom jeziku; 2) na cijeloj površini dijela pakovanja odreĊenog za zdravstvena upozorenja; 3) bez posebnih komentara i pojašnjenja; i 4) tako da: - ga nije moguće ukloniti, - bude neizbrisivo, - bude u cjelosti vidljivo, - nije djelimiĉno ili u cjelosti skriveno ili prekinuto kontrolnom akciznom markicom, oznakom cijene, sigurnosnim obiljeţjima, omotima, košuljicama, kutijama ili drugim natpisima i simbolima, i - ne zaklanja i ne prekida kontrolnu akciznu markicu, oznaku cijene, oznake za praćenje ili sigurnosna obiljeţja na pojedinaĉnim pakovanjima. Zdravstveno upozorenje na pojedinaĉnom pakovanju duvanskog proizvoda, osim cigareta i rezanog duvana koji se stavlja u promet u vrećicama, moţe da bude utisnuto i na naljepnici, pod uslovom da naljepnica ne moţe da se odstrani. Zdravstveno upozorenje na pojedinaĉnom pakovanju cigareta i rezanog duvana u vrećicama mora da bude uokvireno linijom crne boje, širine 1 mm, unutar površine odreĊene za zdravstveno upozorenje. Zdravstveno upozorenje mora da ostane nepromijenjeno prilikom otvaranja pakovanja duvanskog proizvoda, osim pakovanja sa preklopnim poklopcem, kod koga zdravstveno upozorenje moţe da se pocijepa otvaranjem, na naĉin koji obezbjeĊuje grafiĉku cjelovitost i vidljivost teksta, fotografija, odnosno ilustracija i podataka o prestanku pušenja. Ĉlan 42 Svako pojedinaĉno i spoljašnje pakovanje duvanskog proizvoda za pušenje mora da sadrţi sljedeće opšte upozorenje: „Pušenje ubija – odmah prestanite” i informativnu poruku: „Duvanski dim sadrţi više od 70 supstanci koje uzrokuju rak”. Na svakom pakovanju cigareta i rezanog duvana koje je u obliku kvadra, opšte upozorenje se nalazi na donjem dijelu jedne od boĉnih površina pakovanja, a informativna poruka na donjem dijelu druge boĉne površine. Širina opšteg upozorenja i informativne poruke na pakovanju iz stava 2 ovog ĉlana ne smije da bude manja od 20 mm. Opšte upozorenje i informativna poruka moraju da budu utisnuti: 1) na crnogorskom jeziku; 2) crnim, boldovanim slovima fonta Helvetica na bijeloj podlozi; i 3) na sredini propisane površine, na pojedinaĉnom pakovanju u obliku kvadra i svim spoljašnjim pakovanjima i paralelni sa boĉnom ivicom pojedinaĉnog, odnosno spoljašnjeg pakovanja duvanskog proizvoda. Opšte upozorenje iz stava 1 ovog ĉlana mora da pokriva najmanje 30% površine pojedinaĉnog i svih spoljašnjih pakovanja duvanskih proizvoda na kojima je utisnuto. Ĉlan 43 Na pakovanju cigareta i rezanog duvana koje je u obliku kutije sa zglobnim poklopcem koji se otvara trganjem boĉnih površina i razdvajanjem na dva dijela, opšte upozorenje i informativna poruka u cjelosti se nalaze na većim djelovima razdijeljenih površina, a opšte upozorenje mora da bude utisnuto i na unutrašnjoj strani gornje površine koja ostaje vidljiva i nakon otvaranja pakovanja. Visina boĉnih površina pakovanja duvanskih proizvoda iz stava 1 ovog ĉlana ne smije da bude manja od 16 mm. Na pakovanju rezanog duvana koji se stavlja u promet u vrećicama, oblika pravougaonog dţepa sa preklopom koji pokriva otvor ili je u obliku samostojeće vrećice, opšte upozorenje i informativna poruka nalaze se na površinama koje obezbjeĊuju njihovu potpunu vidljivost. Na pakovanju rezanog duvana koji se nalazi u prometu u pakovanju cilindriĉnog oblika, opšte upozorenje nalazi se na spoljašnjoj, a informativna poruka na unutrašnjoj površini poklopca i moraju da zauzimaju 50% površine na kojima su utisnuti.

Ĉlan 44 Svako pojedinaĉno i spoljašnje pakovanje duvanskog proizvoda za pušenje mora da sadrţi kombinovano zdravstveno upozorenje koje se sastoji od fotografije ili ilustracije u boji i jednog od sljedećih tekstualnih upozorenja: 1) "Pušenje prouzrokuje devet od deset sluĉajeva raka pluća"; 2) "Pušenje prouzrokuje rak usne duplje i grla"; 3) "Pušenje šteti plućima"; 4) "Pušenje prouzrokuje infarkt"; 5) "Pušenje prouzrokuje moţdani udar i invalidnost"; 6) "Pušenje prouzrokuje zakreĉenje arterija"; 7) "Pušenje povećava rizik za nastanak sljepila"; 8) "Pušenje šteti zubima i desnima"; 9) "Pušenje moţe da ubije vaše neroĊeno dijete"; 10) "Vaš dim štetan je za vašu djecu, porodicu i prijatelje"; 11) "Djeca pušaĉa imaju veće izglede da poĉnu da puše"; 12)"Prestanite da pušite - ostanite ţivi za svoje najbliţe"; 13) „Pušenje smanjuje plodnost"; i 14) "Pušenje povećava rizik za nastanak impotencije". Pored zdravstvenih upozorenja iz stava 1 ovog ĉlana, pojedinaĉno i spoljašnje pakovanje duvanskih proizvoda za pušenje moraju da sadrţe i informacije o prestanku pušenja (broj telefona, internet adresa za informisanje korisnika o dostupnim programima pomoći licima koja ţele da prestanu da puše). Upozorenja iz stava 1 ovog ĉlana dijele se u tri grupe koje se redom rotiraju, i to tako da se svako upozorenje pojavi na jednakoj koliĉini proizvedenih, odnosno prodatih duvanskih proizvoda na svakoj robnoj marki u toku godine. Slikovni prikaz upozorenja i druga pitanja od znaĉaja za isticanje kombinovanih zdravstvenih upozorenja propisuje Ministarstvo. Ĉlan 45 Kombinovano zdravstveno upozorenje na pojedinaĉnom i spoljašnjem pakovanju duvanskog proizvoda za pušenje mora da: 1) pokriva po 65% prednje i zadnje spoljašnje površine pojedinaĉnog pakovanja i svih spoljašnjih pakovanja, a cilindriĉno pakovanje mora da sadrţi i kombinovana zdravstvena upozorenja, meĊusobno jednako udaljena, i svako mora da pokriva 65 % svoje polovine zakrivljene površine; 2) prikaţe isto tekstualno upozorenje i fotografiju u boji na obje strane pojedinaĉnog pakovanja i svih spoljašnjih pakovanja; 3) se nalazi na gornjem rubu pojedinaĉnog i spoljašnjeg pakovanja i da budu okrenuta u istom smjeru kao i svi drugi podaci koji se nalaze na toj površini pakovanja, neposredno ispod kontrolne akcizne markice. Kombinovano zdravstveno upozorenje na pojedinaĉnom pakovanju cigareta mora da ima najmanje 44 mm visine i 52 mm širine. Dimenzije kombinovanog zdravstvenog upozorenja odreĊuju se u odnosu na površinu zatvorenog pakovanja duvanskog proizvoda. Ĉlan 46 Duvanski proizvodi za pušenje, osim cigareta, rezanog duvana i duvana za vodenu lulu mogu da se stavljaju u promet bez informativne poruke iz ĉlana 42 ovog zakona i kombinovanog zdravstvenog upozorenja iz ĉlana 44 ovog zakona. U sluĉaju iz stava 1 ovog ĉlana, na pojedinaĉnom i spoljašnjem pakovanju duvanskog proizvoda za pušenje mora da bude utisnuto opšte upozorenje iz ĉlana 42 ovog zakona, jedno od tekstualnih upozorenja i informacije iz ĉlana 44 stav 2 ovog zakona. Upozorenja iz stava 2 ovog ĉlana nalaze se na najvidljivijoj površini, a tekstualna na drugoj najvidljivijoj površini pojedinaĉnog i spoljašnjeg pakovanja duvanskog proizvoda i moraju da se mijenjaju na naĉin da se svako tekstualno upozorenje pojavi na jednakoj koliĉini proizvedenih, odnosno prodatih duvanskih proizvoda, na svakoj robnoj marki u toku godine. Druga najvidljivija površina pojedinaĉnog pakovanja duvanskog proizvoda sa zglobnim poklopcem je ona koja postaje vidljiva kada se pakovanje otvori. Upozorenja iz stava 2 ovog ĉlana, moraju da: 1) budu utisnuta u skladu sa ĉlanom 42 stav 4 ovog zakona; 2) zauzimaju paralelan poloţaj; i 3) budu okruţena linijom crne boje širine najmanje 3 mm, a najviše 4 mm, koja se nalazi van površine odreĊene za upozorenja. Tekstualno upozorenje iz stava 2 ovog ĉlana mora da zauzima 40 % odreĊene površine pojedinaĉnog pakovanja i svakog spoljašnjeg pakovanja. Tekstualno upozorenje iz stava 2 ovog ĉlana koje se nalazi na površini spoljašnjeg pakovanja većoj od 150 cm² mora da pokriva površinu od 45 cm2. Ĉlan 47 Pojedinaĉno i spoljašnje pakovanje bezdimnih duvanskih proizvoda mora da ima sljedeće zdravstveno upozorenje: „Ovaj duvanski proizvod šteti Vašem zdravlju i izaziva zavisnost”. Zdravstveno upozorenje iz stava 1 ovog ĉlana mora da: 1) bude utisinuto na najmanje jednoj najvećoj strani; 2) pokriva 30% površine na kojoj je utisnuto; i 3) bude utisnuto u skladu sa ĉlanom 42 stav 4 ovog zakona. Ĉlan 48 Na pojedinaĉnom i spoljašnjem pakovanju duvanskih proizvoda za pušenje, zabranjeno je utiskivanje oznake ili karakteristike duvanskog proizvoda (tekst, simbol, naziv, zaštitni znak, figurativne i druge oznake), koja: 1) promoviše duvanski proizvod ili podstiĉe njegovu upotrebu stvaranjem pogrešne slike o njegovim svojstvima, uticaju na zdravlje, opasnostima ili emisijama supstanci i podacima o sadrţaju nikotina, katrana i ugljen monoksida; 2) upućuje da je odreĊeni duvanski proizvod manje štetan od drugih, da smanjuje štetni uticaj nekih supstanci iz dima ili da djeluje vitalizirajuće, energetski, ljekovito, da utiĉe na podmlaĊivanje ili da ima prirodna ili organska svojstva ili druge zdravstvene ili ţivotne koristi; 3) upućuje na ukus, miris, arome ili druge aditive, odnosno na njihovo odsustvo; 4) upućuje na sliĉnost sa hranom ili kozmetiĉkim proizvodima; 5) upućuje da odreĊeni duvanski proizvod ima poboljšanu biorazgradljivost ili druge prednosti za ţivotnu sredinu; 6) upućuje da je pušenje te vrste ili klase duvanskog proizvoda manje štetno od drugih, da filteri ili drugi sastojci duvanskog proizvoda ĉine manje štetnim taj proizvod od drugih koji nemaju te sastojke i druge oznake sliĉne sadrţine; i 7) podstiĉe ekonomske pogodnosti (štampani kuponi, ponuda za popuste, upućivanje na besplatnu distribuciju, ponuda dva za jedan i sl.). Ĉlan 49 Pojedinaĉno pakovanje cigareta treba da bude u obliku kvadra, a pojedinaĉno pakovanje rezanog duvana u obliku kvadra, cilindra ili vrećica.

Pojedinaĉno pakovanje cigareta moţe da bude i sa zaobljenim, odnosno ukošenim ivicama, pod uslovom da zdravstveno upozorenje zauzima istu površinu kao i kod pakovanja sa oštrim ivicama. Pojedinaĉno pakovanje cigareta koje se stavlja u promet mora da sadrţi najmanje 20 cigareta, a pojedinaĉno pakovanje rezanog duvana najmanje 30 grama duvana. Pojedinaĉno pakovanje cigareta moţe da bude uraĊeno od kartona ili mekog materijala i ne smije da ima otvor koji se moţe ponovo zatvoriti ili zapeĉatiti nakon otvaranja, osim preklopnog poklopca i kutije sa zglobnim poklopcem, koji moţe da bude priĉvršćen samo za zadnju stranu pojedinaĉnog pakovanja. Ĉlan 50 Svako pojedinaĉno pakovanje duvanskog proizvoda, koji je proizveden van Crne Gore i Evropske unije, radi obezbjeĊivanja sljedljivosti i praćenja od proizvoĊaĉa do kupca u maloprodajnom objektu, mora da sadţi jedinstvenu identifikacionu oznaku (u daljem tekstu: jedinstvena identifikacija). Jedinstvena identifikacija mora da bude utisnuta ili priĉvršćena tako da je nije moguće ukloniti, da je neizbrisiva, neskrivena i neprekinuta kontrolnom akciznom markicom, oznakom cijene, otvaranjem pakovanja ili na drugi naĉin. Na osnovu jedinstvene identifikacije, omogućeno je da se za svaki duvanski proizvod utvrdi: 1) datum i mjesto proizvodnje; 2) naziv proizvoĊaĉa; 3) vrsta mašine koja je korišćena za proizvodnju; 4) smjena u kojoj je proizveden i vrijeme proizvodnje; 5) opis proizvoda; 6) planirano trţište za maloprodaju; 7) planirana transportna ruta; 8) naziv uvoznika, ako je moguće; 9) stvarna transportna ruta od proizvodnje do prvog maloprodajnog objekta, ukljuĉujući sva korišćena skladišta, kao i datum transporta, odredište pošiljke, mjesto polaska i primaoca; 10) naziv svih pravnih lica i preduzetnika ukljuĉenih u promet duvanskih proizvoda, od proizvoĊaĉa do prvog maloprodajnog objekta, ako ih ima; 11) raĉun, broj narudţbenice i potvrde o plaćanju svih pravnih lica ukljuĉenih u promet duvanskih proizvoda od proizvoĊaĉa do prvog maloprodajnog objekta, ako je moguće. Podaci iz stava 3 taĉ. 1 do 7 ovog ĉlana ĉine obavezni dio jedinstvene identifikacije. Podaci iz stava 3 taĉ. 8 do 11 ovog ĉlana su obavezni, u momentu kada su poznati i moraju da budu elektronskim putem povezani sa jedinstvenom identifikacijom. Podatke iz stava 3 ovog ĉlana, pravna lica i preduzetnici ukljuĉeni u promet duvanskih proizvoda od proizvoĊaĉa do prvog maloprodajnog objekta ne smiju mijenjati ili brisati, a liĉni podaci do kojih se doĊe u obavljanju prometa duvanskih proizvoda ĉuvaju se u skladu sa zakonom kojim se ureĊuje zaštita liĉnih podataka. Ĉlan 51 Pravna lica i preduzetnici ukljuĉeni u promet duvanskih proizvoda, od proizvoĊaĉa do pravnog lica i preduzetnika koji se bavi prometom duvanskih proizvoda na veliko, od koga maloprodajni objekat kupuje duvanski proizvod, evidentiraju nabavku svakog pojedinaĉnog pakovanja, kao i sva kretanja od proizvoĊaĉa do kupca u maloprodajnom objektu. Evidentiranje iz stava 1 ovog ĉlana vrši se oznaĉavanjem i obiljeţavanjem spoljašnjih pakovanja (šteke, kutije, palete i sl.) duvanskih proizvoda, uz mogućnost praćenja i pronalaţenja svakog pojedinaĉnog pakovanja duvanskog proizvoda, u svakom trenutku. Pravna lica i preduzetnici ukljuĉeni u promet duvanskih proizvoda od proizvoĊaĉa do pravnog lica koje se bavi prometom duvanskih proizvoda na veliko od koga maloprodajni objekat kupuje duvanski proizvod duţna su da vode evidenciju o svakom izvršenom prometu duvanskih proizvoda, u skladu sa zakonom. ProizvoĊaĉi duvanskih proizvoda duţni su da obezbijede opremu za elektronsko evidentiranje duvanskih proizvoda svim pravnim licima i preduzetnicima ukljuĉenim u promet duvanskih proizvoda, od proizvoĊaĉa do pravnog lica ili preduzetnika koji se bavi prometom duvanskih proizvoda na veliko od koga maloprodajni objekat kupuje duvanski proizvod, ukljuĉujući i uvoz, skladištenje i transport duvanskih proizvoda. Oprema iz stava 4 ovog ĉlana mora da obezbijedi oĉitavanje i elektronski prenos podataka iz ĉlana 50 ovog zakona pravnom licu sa kojim proizvoĊaĉ, odnosno uvoznik zakljuĉuje ugovor o ĉuvanju tih podataka. Ugovor iz stava 5 ovog ĉlana proizvoĊaĉi i uvoznici duvanskih proizvoda zakljuĉuju sa pravnim licem koje ima sjedište u Crnoj Gori, odnosno u drţavi ĉlanici Evropske unije, uz saglasnost Ministarstva i Evropske komisije. Kontrolu rada pravnog lica iz stava 5 ovog ĉlana vrši ovlašćeno lice (eksterni revizor) koje proizvoĊaĉ imenuje, uz saglasnost Ministarstva i Evropske komisije. Ministarstvo i eksterni revizor imaju pravo pristupa podacima iz ĉlana 50 ovog zakona, a proizvoĊaĉima i uvoznicima, na njihov zahtjev, u opravdanim sluĉajevima, Ministarstvo moţe da odobri pristup tim podacima, osim podacima koji predstavljaju poslovnu tajnu, a koji su zaštićeni u skladu sa zakonom kojim se ureĊuju privredna društva. Izvještaj o kontroli pristupa podacima iz stava 5 ovog ĉlana, eksterni revizor dostavlja Ministarstvu i Evropskoj komisiji, do 31. marta tekuće godine, za prethodnu godinu. Ĉlan 52 Svako pojedinaĉno pakovanje duvanskog proizvoda koje se stavlja u promet, pored jedinstvene identifikacije, mora da ima i sigurnosni znak za zaštitu od neovlašćenog rukovanja. Sigurnosni znak je sastavljen od vidljivih i nevidljivih elemenata i mora da bude utisnut ili priĉvršćen na pakovanju duvanskog proizvoda, tako da nije moguće njegovo uklanjanje i mora da bude neizbrisiv i ne smije djelimiĉno ili u cjelosti da bude skriven ili prekinut kontrolnom akciznom markicom, oznakom cijene, omotima, košuljicama, kutijama ili drugim natpisima i simbolima, u skladu sa zakonom. Tehniĉke standarde za uspostavljanje sljedljivosti i rad sistema za praćenje duvanskih proizvoda, sadrţinu i oznaĉavanje jedinstvenom identifikacijom, unos, prenos, obradu i ĉuvanje, pristup tim podacima, kao i druga pitanja od znaĉaja za jedinstvenu identifikaciju propisuje Ministarstvo.

V. PROMET NOVIH DUVANSKIH PROIZVODA, ELEKTRONSKIH CIGARETA I BILJNIH PROIZVODA ZA PUŠENJE Ĉlan 53 ProizvoĊaĉi i uvoznici novih duvanskih proizvoda koji planiraju da stave u promet novi duvanski proizvod, duţni su da elektronskim putem o tome obavijeste Ministarstvo i Evropsku komisiju, najkasnije šest mjeseci prije njegovog stavljanja u promet. Obavještenje iz stava 1 ovog ĉlana sadrţi detaljan opis novog duvanskog proizvoda, uputstvo za upotrebu i podatke o sastojcima i emisijama. Pored obavještenja iz stava 1 ovog ĉlana, proizvoĊaĉi i uvoznici novog duvanskog proizvoda duţni su da dostave i sve raspoloţive: 1) nauĉne studije o toksiĉnosti, stvaranju zavisnosti i privlaĉnosti novog duvanskog proizvoda, posebno u odnosu na njegove sastojke i emisije; 2) studije o istraţivanju trţišta duvanskih i drugih proizvoda o sklonostima razliĉitih grupa ispitanika (u odnosu na pol, obrazovanje, socijalnu strukturu i sl.), ukljuĉujući mlade i pušaĉe; 3) saţetke istraţivanja trţišta koja su sprovedena prije stavljanja novog duvanskog proizvoda na trţište; 4) relevantne podatke, sa analizama rizika od upotrebe novog duvanskog proizvoda, oĉekivanom dejstvu na prestanak, odnosno na zapoĉinjanje upotrebe duvanskog proizvoda i procjenu uticaja na svijest korisnika; 5) za bezdimne duvanske proizvode i nauĉne dokaze da ureĊaji koji su namijenjeni za konzumaciju tog bezdimnog duvanskog proizvoda ne sagorijevaju duvan i ne proizvode duvanski dim koji se aktivno ili pasivno udiše ili izdiše, kao i odgovarajuće isprave o ispunjenosti uslova vezanih za elektriĉne ureĊaje. Bezbjednosna uputstva namijenjena potrošaĉima elektriĉnog ureĊaja namijenjenog za korišćenje sa bezdimnim duvanskim proizvodima moraju biti sadrţana u pakovanju ureĊaja ili dostavljena potrošaĉu zajedno sa ureĊajem. ProizvoĊaĉi i uvoznici novih duvanskih proizvoda duţni su da o svim novim ili izmijenjenim informacijama iz stava 3 taĉka 2 ovog ĉlana obavijeste Ministarstvo, u roku od tri mjeseca od dana njihove izmjene. Ministarstvo moţe od proizvoĊaĉa i uvoznika novih duvanskih proizvoda da traţi obavljanje dodatnih testiranja i dostavljanje informacija i podataka o novom duvanskom proizvodu dobijenih tim testiranjima. Informacije i podatke iz stava 6 ovog ĉlana proizvoĊaĉi i uvoznici novih duvanskih proizvoda dostavljaju i Evropskoj komisiji. Ĉlan 54 Na osnovu dostavljenih informacija i podataka iz ĉlana 53 ovog zakona, Ministarstvo vrši upis novog duvanskog proizvoda u Registar novih duvanskih proizvoda. Za upis u Registar novih duvanskih proizvoda, proizvoĊaĉi i uvoznici plaćaju administrativnu taksu, u skladu sa zakonom kojim se ureĊuju administrativne takse. Bliţi naĉin voĊenja i sadrţinu Registra novih duvanskih proizvoda propisuje Ministarstvo. Ĉlan 55 Elektronske cigarete i posude za ponovno punjenje mogu da se stavljaju u promet samo ako ispunjavaju uslove propisane zakonom. Ĉlan 56 ProizvoĊaĉi i uvoznici koji planiraju da stave u promet elektronske cigarete i posude za ponovno punjenje, duţni su da elektronskim putem o tome obavijeste Ministarstvo i Evropsku komisiju, šest mjeseci prije njihovog stavljanja u promet. Obavještenje iz stava 1 ovog ĉlana dostavlja se elektronskim putem i, u zavisnosti od toga da li se stavlja u promet elektronska cigareta ili posuda za ponovno punjenje, mora da sadrţi: 1) podatke o proizvoĊaĉu i uvozniku (naziv i sjedište ili ime, prezime i boravak, odnosno prebivalište, broj telefona i adresa), ako je moguće; 2) popis svih sastojaka sadrţanih u proizvodu i podatke o emisiji supstanci koje nastaju njegovom upotrebom, po robnoj marki i vrsti, ukljuĉujući i njihove koliĉine; 3) podatke o toksiĉnosti sastojaka i emisijama supstanci tog proizvoda, u zagrijanom stanju i njihovom uticaju na zdravlje korisnika prilikom udisanja, kao i uticaju stvaranja zavisnosti; 4) informacije o dozi i unosu nikotina prilikom upotrebe u uobiĉajenim ili razumno predvidljivim uslovima; 5) opis sastavnih djelova proizvoda (po mogućnosti, mehanizma za otvaranje i punjenje elektronske cigarete ili posude za punjenje); 6) opis postupaka proizvodnje (serijska proizvodnja i sl.);

7) izjavu da postupak proizvodnje ispunjava uslove propisane ovim zakonom; 8) izjavu da proizvoĊaĉ i uvoznik snose punu odgovornost za koliĉinu i bezbjednost proizvoda kod stavljanja u promet i korišćenja u uobiĉajenim okolnostima ili razumno predvidljivim uslovima; 9) spisak podataka koji predstavljaju poslovnu tajnu u procesu proizvodnje; i 10) podatke o odgovornom pravnom licu ili preduzetniku, odnosno uvozniku sa sjedištem ili boravkom u Evropskoj uniji (naziv i sjedište ili ime, prezime i boravak, odnosno prebivalište, broj telefona i adresa), ako je moguće. Ministarstvo moţe od proizvoĊaĉa i uvoznika elektronske cigarete i posude za ponovno punjenje da traţi dodatne informacije i podatke. Informacije i podatke iz stava 3 ovog ĉlana proizvoĊaĉi i uvoznici elektronskih cigareta i posuda za ponovno punjenje dostavljaju i Evropskoj komisiji. ProizvoĊaĉi i uvoznici elektronskih cigareta i posuda za ponovno punjenje duţni su da obavijeste Ministarstvo i Evropsku komisiju o svakoj promjeni informacija i podataka iz stava 2 ovog ĉlana, u roku od šest mjeseci od dana njihove izmjene. Ĉlan 57 Na osnovu dostavljenih informacija i podataka iz ĉlana 56 ovog zakona, Ministarstvo vrši upis elektronske cigarete, odnosno posude za ponovno punjenje u Registar elektronskih cigareta, odnosno posuda za ponovno punjenje. Za upis u Registar elektronskih cigareta, odnosno posuda za ponovno punjenje proizvoĊaĉi i uvoznici plaćaju administrativnu taksu, u skladu sa zakonom kojim se ureĊuju administrativne takse. Bliţi naĉin voĊenja i sadrţinu Registra elektronskih cigareta, odnosno posuda za ponovno punjenje propisuje Ministarstvo. Ĉlan 58 Dozvoljeno je stavljanje u promet elektronskih cigareta i posuda za ponovno punjenje pod uslovom, da: 1) se teĉnost koja sadrţi nikotin stavlja u promet samo u odgovarajućim posudama za ponovno punjenje, zapremine do 10 ml, u potrošnim elektronskim cigaretama ili u ulošcima za jednokratnu upotrebu; 2) su ulošci ili punjenje zapremine do 2 ml; 3) teĉnost koja sadrţi nikotin ne sadrţi više od 20 mg/ml nikotina; 4) teĉnost koja sadrţi nikotin ne sadrţi aditive iz ĉlana 33 ovog zakona; 5) se za proizvodnju teĉnosti koja sadrţi nikotin koriste sastojci visoke ĉistoće, a da sastojci koji nijesu sadrţani u ĉlanu 56 stav 2 taĉka 2 ovog zakona mogu da budu prisutni samo u tragovima, koje prilikom proizvodnje tehniĉki nije moguće izdvojiti; 6) sastojci koji se koriste u teĉnosti koja sadrţi nikotin ne predstavljaju opasnost za ljudsko zdravlje u zagrijanom ili nezagrijanom obliku, osim samog nikotina; 7) elektronske cigarete oslobaĊaju doze nikotina u ujednaĉenim nivoima; 8) djeca ne mogu sa njima rukovati; 9) na njima nijesu moguće neovlašćene izmjene; 10) su zaštićeni od loma i curenja teĉnosti koja sadrţi nikotin; i 11) imaju mehanizam koji obezbjeĊuje ponovno punjenje bez curenja teĉnosti koja sadrţi nikotin. Ĉlan 59 Svako pojedinaĉno pakovanje elektronske cigarete i posude za ponovno punjenje koje se stavlja u promet, mora da sadrţi: 1) uputstva za upotrebu i ĉuvanje; 2) obavještenje da se upotreba ne preporuĉuje mladima i nepušaĉima; 3) informacije o kontraindikacijama; 4) upozorenja za posebno riziĉne grupe korisnika; 5) informacije o mogućim štetnim dejstvima; 6) informacije o toksiĉnosti i stvaranju zavisnosti; 7) kontakt podatke proizvoĊaĉa ili uvoznika (naziv i sjedište ili ime, prezime i boravak, odnosno prebivalište, broj telefona i adresa); i 8) kontakt podatke pravnih lica ili preduzetnika u Evropskoj uniji (naziv i sjedište ili ime, prezime i boravak, odnosno prebivalište, broj telefona i adresa). Svako pojedinaĉno i spoljašnje pakovanje elektronske cigarete i posude za ponovno punjenje sadrţi, i: 1) popis sastojaka sadrţanih u proizvodu u padajućem redosljedu, po masi; 2) podatke o sadrţaju nikotina i emisiji supstanci prilikom upotrebe, po dozi; 3) serijski broj i preporuku da se proizvod drţi van dohvata djece; 4) zdravstveno upozorenje: „Ovaj proizvod sadrţi nikotin koji izaziva snaţnu zavisnost“, utisnuto u skladu sa ĉlanom 42 stav 4 taĉ. 1 i 2 ovog zakona. Ĉlan 60 ProizvoĊaĉi i uvoznici elektronskih cigareta i posuda za ponovno punjenje duţni su da dostave Ministarstvu i Institutu izvještaj do 31. januara tekuće godine, za prethodnu godinu, koji sadrţi: 1) podatke o obimu prodaje, prema robnoj marki i vrsti proizvoda; 2) informacije o istraţivanju trţišta o sklonostima razliĉitih grupa potrošaĉa (u odnosu na pol, obazovanje, socijalnu pripadnost i sl.), ukljuĉujući mlade, nepušaĉe i pušaĉe; 3) informacije o naĉinu prodaje proizvoda; 4) saţetke svih istraţivanja trţišta sprovedenih u vezi sa taĉ. 1 i 2 ovog stava, na crnogorskom i engleskom jeziku; i 5) spisak podataka koji predstavljaju poslovnu tajnu u procesu proizvodnje. Institut prati razvoj trţišta duvanskih proizvoda, elektronskih cigareta i posuda za ponovno punjenje i uticaj njihove upotrebe na mlade i nepušaĉe, kao i na stvaranje zavisnosti. Ĉlan 61 Podatke i informacije iz ĉl. 53 i 56 ovog zakona Ministarstvo objavljuje na svojoj internet stranici, osim podataka koji se odnose na liĉne podatke i podatke koji predstavljaju poslovnu tajnu u procesu proizvodnje. Na zahtjev Evropske komisije ili nadleţnih tijela drţava ĉlanica Evropske unije, Ministarstvo dostavlja podatke i informacije iz stava 1 ovog ĉlana. Ĉlan 62 ProizvoĊaĉi i uvoznici elektronskih cigareta i posuda za ponovno punjenje duţni su da uspostave i odrţavaju sistem za prikupljanje informacija o sumnjama na štetna dejstva tih proizvoda na zdravlje ljudi. Ako proizvoĊaĉi ili uvoznici posumnjaju ili utvrde da elektronske cigarete ili posude za ponovno punjenje, koje se nalaze u njihovom posjedu i namijenjeni su za stavljanje u promet ili se nalaze u prometu, nijesu bezbjedni, nijesu dobrog kvaliteta ili ne ispunjavaju uslove propisane ovim zakonom, duţni su da odmah preduzmu odgovarajuće korektivne mjere, u cilju njihovog popravljanja, povlaĉenja ili uništavanja. U sluĉaju iz stava 2 ovog ĉlana, proizvoĊaĉi ili uvoznici duţni su da odmah obavijeste organ uprave nadleţan za inspekcijske poslove i da dostave podatke o riziku za zdravlje i bezbjednost ljudi, preduzetim korektivnim mjerama i njihovim rezultatima, kao i druge informacije o bezbjednosti, kvalitetu i štetnim uticajima elektronskih cigareta i posuda za ponovno punjenje na zdravlje ljudi.

Ĉlan 63 Ako Ministarstvo utvrdi da bi odreĊena vrsta elektronske cigarete ili posude za ponovno punjenje koja se nalazi u prometu mogla da predstavlja ozbiljnu opasnost za zdravlje ljudi, odmah obavještava organ uprave nadleţan za inspekcijske poslove, u cilju preduzimanja odgovarajućih upravnih mjera i radnji, u skladu sa zakonom. U sluĉaju iz stava 1 ovog ĉlana, Ministarstvo obavještava Evropsku komisiju i nadleţna tijela drugih drţava ĉlanica Evropske unije o preduzetim mjerama i dostavlja im sve raspoloţive podatke. Ĉlan 64 Svako pojedinaĉno i spoljašnje pakovanje biljnih proizvoda za pušenje mora da sadrţi sljedeće zdravstveno upozorenje: „Pušenje ovog proizvoda škodi vašem zdravlju”. Zdravstveno upozorenje iz stava 1 ovog ĉlana mora da: 1) bude utisnuto na prednjoj i zadnjoj površini pojedinaĉnog i spoljašnjeg pakovanja; 2) bude utisnuto u skladu sa ĉlanom 42 stav 4 ovog zakona; 3) pokriva 30% pripadajuće površine pojedinaĉnog i spoljašnjeg pakovanja. Na pojedinaĉnom i spoljašnjem pakovanju biljnih proizvoda za pušenje ne smiju da budu utisnute oznake ili karakteristike iz ĉlana 48 stav 1 taĉ. 1, 2 i 4 ovog zakona, niti informacije da proizvod ne sadrţi aditive ili arome. Ĉlan 65 ProizvoĊaĉi i uvoznici biljnih proizvoda za pušenje duţni su da Ministarstvu dostave popis svih sastojaka i njihovih koliĉina koji se koriste u njihovoj proizvodnji, po robnoj marki i vrsti. U sluĉaju izmjene sastava biljnih proizvoda za pušenje, proizvoĊaĉi i uvoznici duţni su da Ministarstvu dostave obavještenje o tome kako ta izmjena utiĉe na sastojke iz stava 1 ovog ĉlana. Podaci iz st. 1 i 2 ovog ĉlana dostavljaju se Ministarstvu tri mjeseca prije stavljanja u promet novog ili izmijenjenog biljnog proizvoda za pušenje. Prilikom dostavljanja podataka iz st. 1 i 2 ovog ĉlana, proizvoĊaĉi i uvoznici biljnih proizvoda za pušenje duţni su da Ministarstvo obavijeste o tome koji podaci predstavljaju poslovnu tajnu u procesu proizvodnje. Podatke i informacije iz st. 1 i 2 ovog ĉlana Ministarstvo objavljuje na svojoj internet stranici, osim podataka koji se odnose na liĉne podatke i podatke koji predstavljaju poslovnu tajnu u procesu proizvodnje, u skladu sa zakonom. VI. NADZOR Ĉlan 66 Nadzor nad sprovoĊenjem ovog zakona vrši Ministarstvo. Poslove inspekcijskog nadzora vrše inspektori nadleţni za oblasti na koje se odnose mjere ograniĉenja i zabrane upotrebe duvanskih proizvoda, u skladu sa zakonom, i to: 1) sanitarni inspektor u odnosu na zabranu prometa duvanskih proizvoda iz ĉlana 12 stav 1 taĉka 1 al. 1 i 2 ovog zakona, sadrţaj katrana, nikotina i ugljen monoksida, obavezu isticanja oznaka o zabrani pušenja i zabranu pušenja u radnom i javnom prostoru, izuzev u objektima u kojima se obavlja zdravstvena djelatnost, proizvodnja, kontrola i promet ljekova i medicinskih sredstava i javnom prostoru iz ĉlana 17 stav 2 taĉka 3 ovog zakona, kao i ispunjenost uslova u kazinima iz ĉlana 18 stav 5 ovog zakona; 2) zdravstveni inspektor u odnosu na zabranu reklamiranja i sponzorisanja duvanskih proizvoda, zabranu pušenja duvanskih proizvoda prilikom nastupa u medijima, zabranu objavljivanja u štampanim medijima fotografija ili crteţa lica koja puše, obavezu isticanja oznaka o zabrani pušenja i zabranu pušenja u objektima u kojima se obavlja zdravstvena djelatnost, odnosno proizvodnja, kontrola i promet ljekova i medicinskih sredstava; 3) trţišni inspektor u odnosu na zabranu prometa duvanskih proizvoda iz ĉl. 8, 9 i 10 ovog zakona, kao i ĉlana 12 stav 1 taĉka 1 al. 3 do 7 i taĉka 2 ovog zakona, obavezu isticanja oznake o zabrani prodaje duvanskih proizvoda iz ĉlana 11 ovog zakona, zabranu prometa proizvoda iz ĉlana 13 ovog zakona, isticanje na pakovanju duvanskih proizvoda propisanih kombinovanih upozorenja o štetnosti pušenja, podataka o sadrţini katrana, nikotina i ugljen monoksida, kao i u odnosu na zdravstvena upozorenja na pojedinaĉnom i spoljašnjem pakovanju duvanskih proizvoda; 4) turistiĉki inspektor u odnosu na obavezu isticanja oznake o zabrani pušenja i zabranu pušenja u javnom prostoru iz ĉlana 17 stav 2 taĉka 3 ovog zakona. U postupku inspekcijskog nadzora inspektori vrše nadzor u odnosu na oznaĉavanje prostorija u kojima je pušenje dozvoljeno. Lica iz stava 2 ovog ĉlana duţna su da godišnje izvještaje o izvršenim nadzorima i preduzetim mjerama dostavljaju Ministarstvu, do kraja januara tekuće godine za prethodnu godinu, a na zahtjev Ministarstva i ĉešće. Ĉlan 67 O izvršenom nadzoru korišćenja aditiva iz ĉlana 35 stav 2 ovog zakona i mjerama koje su preduzete u postupku inspekcijskog nadzora, Ministarstvo dostavlja izvještaj Evropskoj komisiji do 20. maja tekuće godine, za prethodnu godinu.

VII. KAZNENE ODREDBE Ĉlan 68 Novĉanom kaznom u iznosu od 500 eura do 20.000 eura kazniće se za prekršaj pravno lice, ako: 1) reklamira duvanske proizvode, elektronske cigarete, posude za ponovno punjenje i sliĉne duvanske proizvode na naĉin propisan u ĉlanu 6 stav 1 ovog zakona; 2) besplatno daje duvanske proizvode za pušenje, elektronske cigarete i posude za ponovno punjenje, u reklamne svrhe ili za sponzorisanje dogaĊaja ili aktivnosti meĊunarodnog karaktera (ĉlan 6 stav 3); 3) sponzoriše radijske programe, dogaĊaje ili aktivnosti ili dogaĊaje i aktivnosti meĊunarodnog karaktera (ĉlan 6 stav 5); 4) vrši promet duvana za oralnu upotrebu (ĉlan 8); 5) vrši prekograniĉnu kupovinu na daljinu duvanskih i sliĉnih proizvoda, elektronskih cigareta i posuda za ponovno punjenje ili novih duvanskih proizvoda (ĉlan 9); 6) prodaje duvanske proizvode licima mlaĊim od 18 godina ţivota (ĉlan 10 stav 1); 7) na maloprodajnom objektu nema istaknutu oznaku o zabrani prodaje duvanskih proizvoda licima mlaĊim od 18 godina ţivota (ĉlan 11 stav 1); 8) vrši promet duvanskih proizvoda u javnom prostoru u kome se obavlja vaspitno- obrazovna i zdravstvena djelatnost, u apotekama i specijalizovanim prodavnicama medicinskih sredstvava, u javnom prostoru sportsko-rekreativnih objekata, iz automatskih aparata, uz davanje posrednih ili neposrednih povlastica kupcima ili nekom trećem licu, kao što je davanje poklona, premija, sniţenog trgovaĉkog rabata ili prava da se uĉestvuje u nagradnoj igri, lutriji ili takmiĉenju, koji sadrţe oznake, rijeĉi ili izraze koji upućuju na to da je ta vrsta manje štetna od drugih ("low tar", "light", "mild", "ultra light", odnosno "nizak katran", "laki", "blagi", "ultra laki" ili druge sliĉne oznake) i/ili na naĉin koji kupcima omogućava samoposluţivanje sa izloga maloprodajnih objekata (ĉlan 12 stav 1 taĉka 1); 9) vrši promet cigareta pojedinaĉno ili u pakovanjima koja sadrţe manje od 20 cigareta (ĉlan 12 stav 1 taĉka 2); 10) prodaje slatkiše, igraĉke i druge proizvode namijenjene djeci koji imaju oblik bilo koje vrste duvanskog proizvoda (ĉlan 13 stav 1 taĉka 1); 11) prodaje proizvode koji nijesu duvanski proizvodi (odjevni predmeti, modni detalji, motorna vozila i sl.), a imaju naziv, logotip i sliĉne oznake koje upućuju na duvanski proizvod (ĉlan 13 stav 1 taĉka 2); 12) dozvoli pušenje duvanskih proizvoda prilikom nastupa u medijima ili dozvoli objavljivanje u štampanim medijima fotografija ili crteţa lica koja puše (ĉlan 14); 13) dozvoli pušenje u radnom ili javnom prostoru, kao i izlaganje drugih lica sekundarnom duvanskom dimu, suprotno ovom zakonu (ĉlan 15); 14) oznaĉi kao prostoriju za pušenje u radnom prostoru u kome poslove obavljaju drţavni organi, organi drţavne uprave, organi uprave, organi lokalne samouprave, organi lokalne uprave i sluţbe, kao i druga pravna lica koja vrše javna ovlašćenja ili prostoru u kome se obavlja zdravstvena djelatnost, vaspitno-obrazovna djelatnost, socijalna zaštita, kulturna djelatnost, sport i rekreacija ili proizvodnja i promet ljekova i medicinskih sredstava ili trgovinska djelatnost ili proizvodnja, promet i skladištenje hrane, snimanje i javno emitovanje programa ili u prostoru u kome se odrţavaju sastanci i javni skupovi (ĉlan 18 stav 2); 15) dozvoli pušenje u sobi i apartmanu za smještaj gostiju, koji nije odredio i u kojim nije istakao oznaku da je u tim sobama i apartmanima pušenje dozvoljeno (ĉlan 18 stav 4); 16) dozvoli pušenje u kazinu koji nije opremljen ureĊajima za ventilaciju, pepeljarama i odgovarajućim protivpoţarnim ureĊajima i koji nije izolovan na naĉin da nije moguć protok duvanskog dima u ostale djelove prostora (ĉlan 18 stav 5); 17) prostorija koju odredi iskljuĉivo za pušenje i u kojoj istakne oznaku da je u toj prostoriji pušenje dozvoljeno ne ispunjava uslove iz ĉlana 19 st. 1 i 2 ovog zakona; 18) se u prostoriji koju je oznaĉio kao prostoriju u kojoj je pušenje dozvoljeno vrše poslovi iz djelatnosti poslodavca ili se vrši konzumacija hrane (ĉlan 19 stav 3); 19) u radnom ili javnom prostoru u kojem je zabranjeno pušenje na vidnom mjestu ne istakne oznake o zabrani pušenja, u skladu sa ovim zakonom (ĉlan 20); 20) obavlja vaspitno-obrazovnu djelatnost, a u skladu sa odgovarajućim programom edukacije, ne upozna djecu i mlade o štetnosti upotrebe duvanskih proizvoda po zdravlje (ĉlan 22 stav 1); 21) u okviru svojih aktivnosti, ne upozna lica koja se bave sportom o štetnosti upotrebe duvanskih proizvoda (ĉlan 22 stav 2); 22) ne izvrši mjerenje, odnosno provjeru mjerenja emisije supstanci duvanskih proizvoda, najmanje jedanput godišnje i rezultate mjerenja ne dostavi Ministarstvu do 20. decembra tekuće godine (ĉlan 29 stav 1); 23) prema robnoj marki i vrsti duvanskih proizvoda, Ministarstvu i Institutu do 20. decembra tekuće godine, ne dostavi u elektronskom obliku podatke iz ĉlana 30 stav 1 ovog zakona; 24) nastupi izmjena podataka iz ĉlana 30 stav 1 ovog zakona, a o tome ne obavijesti Ministarstvo i Institut, 60 dana prije stavljanja duvanskih proizvoda u promet i ne dostavi podatke iz ĉlana 30 stav 2 ovog zakona; 25) na zahtjev Ministarstva, pored mjerenja emisije supstanci iz ĉlana 24 ovog zakona, ne izvrši i mjerenje emisije drugih supstanci iz duvanskih proizvoda (ĉlan 31 stav 1); 26) do 20. decembra tekuće godine ne obavijesti Ministarstvo u elektronskom obliku, o metodama koje su korišćene za mjerenje emisije supstanci iz ĉlana 31 stav 1 ovog zakona, kao i o svim maksimalnim nivoima emisije ovih supstanci (ĉlan 31 stav 2); 27) do 15. januara tekuće godine, za prethodnu godinu, u elektronskom obliku ne dostavi Ministarstvu podatke iz ĉlana 32 stav 1 ovog zakona; 28) do 20. maja tekuće godine, za prethodnu godinu ne dostavi Ministarstvu spisak aditiva sadrţanih u cigaretama ili rezanom duvanu, za koje postoje posebne obaveze praćenja

njihovog korišćenja u proizvodnji duvanskih proizvoda zbog štetnog uticaja po ţivot i zdravlje ljudi (ĉlan 33 stav 1); 29) za cigarete ili rezani duvan koji sadrţi aditive iz ĉlana 33 ovog zakona jednom godišnje ne sprovede sveobuhvatno ispitivanje iz ĉlana 34 stav 1 ovog zakona; 30) pored ispitivanja iz ĉlana 34 stav 1 ovog zakona, jednom godišnje u svim duvanskim proizvodima ne sprovede ispitivanje o uticaju emisije supstanci koje imaju CMR svojstva, njihovim koliĉinama i efektima koji povećavaju CMR svojstva u znatnoj ili mjerljivoj koliĉini (ĉlan 34 stav 2); 31) o ispitivanjima iz ĉlana 34 st. 1 i 2 ovog zakona ne saĉini izvještaj koji sadrţi podatke iz ĉlana 34 stav 3 ovog zakona; 32) izvještaj o ispitivanju aditiva iz ĉlana 34 stav 1 ovog zakona ne saĉini i ne dostavi Ministarstvu i Institutu do 20. maja tekuće godine, za prethodnu godinu (ĉlan 34 stav 4); 33) o korišćenju aditiva iz ĉlana 35 stav 2 ovog zakona ne dostavi izvještaj Ministarstvu i Evropskoj komisiji do 20. maja tekuće godine, za prethodnu godinu (ĉlan 35 stav 4); 34) proizvodi ili stavlja u promet cigarete ili rezani duvan u kojima su ili u bilo kom sastavnom dijelu (filteri, papiri, pakovanja, kapsule), dodate arome ili neka tehniĉka svojstva koja omogućavaju izmjenu mirisa ili ukusa duvanskog proizvoda ili jaĉine duvanskog dima (ĉlan 36 stav 1); 35) proizvodi ili stavlja u promet duvanske proizvode koji sadrţe vitamine i druge aditive koji stvaraju privid da duvanski proizvod koristi zdravlju ili je manje opasan za zdravlje, koji sadrţe kofein, taurin ili druge aditive i stimulanse koji se povezuju sa energijom i vitalnošću, kod kojih se emituju, odnosno otpuštaju obojene supstance tokom pušenja, koji tokom pušenja olakšavaju udisanje ili unos nikotina i koji imaju CMR svojstva u nezapaljenom obliku (ĉlan 37); 36) proizvodi ili stavlja u promet duvanske proizvode kojima su dodati aditivi u koliĉinama koje, u skladu sa nauĉnim saznanjima, sagorijevanjem povećavaju toksiĉno dejstvo, stvaranje zavisnosti ili CMR svojstva duvanskog proizvoda u znatnoj ili mjerljivoj koliĉini (ĉlan 38); 37) pojedinaĉno i spoljašnje pakovanje duvanskih proizvoda koji se stavljaju u promet nije obiljeţeno zdravstvenim upozorenjem koje se odnosi na štetna dejstva po ţivot i zdravlje ljudi ili druge štetne posljedice njegove upotrebe, ukljuĉujući tekstualna upozorenja, kombinovana zdravstvena upozorenja, opšta upozorenja i informativne poruke, u skladu sa ovim zakonom (ĉlan 40 stav 1); 38) na pojedinaĉnom ili spoljašnjem pakovanju duvanskih proizvoda za pušenje, utisne oznake ili karakteristike duvanskog proizvoda (tekst, simbol, naziv, zaštitni znak, figurativne i druge oznake), u sluĉajevima navedenim u ĉlanu 48 ovog zakona; 39) prije stavljanja u promet novih duvanskih proizvoda elektronskim putem o tome ne obavijesti Ministarstvo i Evropsku komisiju, najkasnije šest mjeseci prije njegovog stavljanja u promet (ĉlan 53 stav 1); 40) bezbjednosna uputstva namijenjena potrošaĉima elektriĉnog ureĊaja namijenjenog za korišćenje sa bezdimnim duvanskim proizvodima nisu sadrţana u pakovanju ureĊaja ili nisu dostavljena potrošaĉu zajedno sa ureĊajem (ĉlan 53 stav 4); 41) pored obavještenja iz ĉlana 53 stav 1 ovog zakona ne dostavi i sve raspoloţive podatke i informacije iz ĉlana 53 stav 3 ovog zakona; 42) o svim novim ili izmijenjenim informacijama iz ĉlana 53 stav 3 taĉka 2 ovog zakona ne obavijesti Ministarstvo, u roku od tri mjeseca od dana njihove izmjene (ĉlan 53 stav 5); 43) u roku od šest mjeseci prije stavljanja u promet elektronske cigarete i posude za ponovno punjenje, elektronskim putem o tome ne obavijesti Ministarstvo i Evropsku komisiju (ĉlan 56 stav 1); 44) obavještenje iz ĉlana 56 stav 1 ovog zakona ne sadrţi podatke i informacije iz ĉlana 56 stav 2 ovog zakona; 45) ne obavijesti Ministarstvo i Evropsku komisiju o svakoj promjeni informacija i podataka iz ĉlana 56 stav 2 ovog zakona, u roku od šest mjeseci od dana njihove izmjene (ĉlan 56 stav 5); 46) stavi u promet elektronsku cigaretu ili posudu za ponovno punjenje koja ne ispunjava uslove iz ĉlana 58 ovog zakona; 47) stavi u promet elektronsku cigaretu ili posudu za ponovno punjenje koja ne sadrţi podatke i informacije iz ĉlana 59 ovog zakona; 48) Ministarstvu i Institutu ne dostavi izvještaj do 31. januara tekuće godine, za prethodnu godinu koji sadrţi podatke i informacije iz ĉlana 60 stav 1 ovog zakona; 49) Ministarstvu ne dostavi popis svih sastojaka i njihovih koliĉina koji se koriste u proizvodnji biljnih proizvoda za pušenje, po robnoj marki i vrsti (ĉlan 65 stav 1); 50) u sluĉaju izmjene sastava biljnih proizvoda za pušenje Ministarstvu ne dostavi obavještenje o tome kako ta izmjena utiĉe na sastojke iz ĉlana 65 stav 1 ovog zakona (ĉlan 65 stav 2). Za prekršaj iz stava 1 ovog ĉlana, kazniće se i odgovorno lice u pravnom licu, odgovorno lice u drţavnom organu, organu drţavne uprave, organu uprave i organu lokalne samouprave, organu lokalne uprave i sluţbi novĉanom kaznom u iznosu od 100 eura do 2.000 eura. Za prekršaje iz stava 1 ovog ĉlana kazniće se i preduzetnik novĉanom kaznom u iznosu od 150 eura do 6.000 eura. Ĉlan 69 Novĉanom kaznom u iznosu od 30 eura do 1.000 eura kazniće se za prekršaj fiziĉko lice ako: 1) lice mlaĊe od 18 godina ţivota prodaje duvanske proizvode (ĉlan 10 stav 2); 2) puši u radnom ili javnom prostoru i izlaţe druga lica sekundarnom duvanskom dimu, suprotno ovom zakonu (ĉlan 15); i 3) puši u sobama i apartmanima za smještaj gostiju, koje poslodavac nije odredio i istakao oznaku da je u tim sobama i apartmanima pušenje dozvoljeno (ĉlan 18 stav 4).

VIII. PRELAZNE I ZAVRŠNE ODREDBE Ĉlan 70 Podzakonski akti za sprovoĊenje ovog zakona donijeće se u roku od godinu dana od dana stupanja na snagu ovog zakona. Do donošenja propisa iz stava 1 ovog ĉlana, primjenjivaće se podzakonski akti koji su donijeti na osnovu Zakona o ograniĉavanju upotrebe duvanskih proizvoda ("Sluţbeni list RCG", broj 52/04 i "Sluţbeni list CG", br. 32/11 i 3/16), ako nijesu u suprotnosti sa ovim ĉlanom 44 ovog zakona, u roku od 36 mjeseci od dana donošenja propisa iz ĉlana 44 stav 4 ovog zakona Ĉlan 72 Do akreditacije laboratorije iz ĉlana 27 ovog zakona, proizvoĊaĉi, odnosno uvoznici duvanskih proizvoda duţni su da Ministarstvu dostavljaju rezultate provjere taĉnosti mjerenja iz ĉlana 29 ovog zakona od drţave u kojoj je proizveden duvanski proizvod. Ĉlan 73 Vlasnici, odnosno korisnici radnog i javnog prostora, maloprodajni objekti, kao i poslodavci iz ĉlana 17 stav 2 taĉka 3 ovog zakona, duţni su da usklade oznaĉavanje sa ovim zakonom u roku od mjesec dana od dana stupanja na snagu ovog zakona. Ĉlan 74 Odredbe ĉlana 7 ovog zakona u dijelu koji se odnosi na obavještenja data u publikacijama koje se ne izdaju i ne štampaju u drţavama koje su ĉlanice Evropske unije, ĉlana 35 stav 3 koji se odnosi na traţenje struĉnog mišljenja od nezavisnog savjetodavnog tijela Evropske komisije, ĉlana 27 stav 5, ĉlana 31 st. 3 i 4, ĉlana 32 stav 5, ĉlana 35 stav 4, ĉlana 56 st. 1, 4 i 5, ĉlana 61 stav 2, ĉlana 63 stav 2, ĉlana 67 i ĉlana 68 stav 1 taĉ. 36, 41 i 46 ovog zakona u dijelu koji se odnosi na izvještavanje Evropske komisije primjenjivaće se od dana pristupanja Crne Gore Evropskoj uniji. Odredbe ĉl. 50, 51 i 52 ovog zakona primjenjivaće se nakon isteka pet godina od dana pristupanja Crne Gore Evropskoj uniji. Ĉlan 75 Danom stupanja na snagu ovog zakona prestaje da vaţi Zakon o ograniĉavanju upotrebe duvanskih proizvoda ("Sluţbeni list RCG", broj 52/04 i "Sluţbeni list CG", br. 32/11 i 3/16) i odredbe Zakona o taksama na upotrebu duvanskih proizvoda i elektroakustiĉnih i akustiĉnih ureĊaja u ugostiteljskim objektima („Sluţbeni list CG“, broj 37/17) koje se odnose na Ĉlan 76 Ovaj zakon stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u "Sluţbenom listu Crne Gore". Broj: 28-2/19-5/11 EPA 733 XXVI Podgorica, 31. jul 2019. godine Skupština Crne Gore 26. saziva Predsjednik, Ivan Brajović, s.r. -------------------------------- * U ovaj zakon prenesene su: Direktiva 2014/40/EU Evropskog parlamenta i Savjeta od 3. aprila 2014. godine o usklaĊivanju zakona i drugih propisa drţava ĉlanica o proizvodnji, predstavljanju i prodaji duvanskih i sliĉnih proizvoda i o stavljanju van snage Direktive 2001/37/EZ Direktiva 2003/33/EZ Evropskog parlamenta i Savjeta od 26. maja 2003. godine o usklaĊivanju zakona i drugih propisa drţava ĉlanica o oglašavanju i sponzorstvu duvanskih proizvoda Preporuka Savjeta od 2. decembra 2002. godine o prevenciji pušenja sa inicijativom za poboljšanje kontrole duvanskih proizvodima (2003/54/EC) Preporuka Savjeta od 30. novembra 2009. godine o zonama bez duvanskog dima (2009/C 296/02)