Act No. 22 on Food, Feed, Fertilizer, and Seed Products Control

2 Nr. 22 1994 Lagasafn (útgáfa 148b) – Íslensk lög 15. apríl 2018 á landi vörum sem lög þessi taka til nema tilkynna þær fyrst  Ráðherra er heimilt að innleiða með reglugerð2) reglugerð og láta skrá hjá [Matvælastofnun]1) sem staðfestir skráningu Evrópuþingsins og ráðsins (EB) nr. 178/2002, frá 28. janúar vörunnar. [Matvælastofnun]1) skal aðeins skrá vörur er þeim 2002, um almennar meginreglur og kröfur samkvæmt lög- hefur verið lýst á fullnægjandi hátt. um um matvæli, um stofnun Matvælaöryggisstofnunar Evr-  [Ráðherra]2) ákveður með reglugerð, að höfðu samráði við ópu og um málsmeðferð vegna öryggis matvæla, sbr. ákvörð- sérfræðinga [Landbúnaðarháskóla Íslands]3) og ráðunauta un sameiginlegu EES-nefndarinnar frá 27. október 2007 nr. [Bændasamtaka Íslands], 4) hvaða upplýsingar skylt er að láta 134/2007. Reglugerðir EB sem teknar verða upp í samning- fylgja vörum sem lög þessi ná yfir. Enn fremur skal kveðið á inn um Evrópska efnahagssvæðið og fela í sér breytingar eða um merkingar og lýsingu á notkun einstakra vöruflokka. viðbætur við reglugerð Evrópuþingsins og ráðsins (EB) nr.  [Fóður-, áburðar- og sáðvörufyrirtæki sem skráir vöru hjá 178/2002, frá 28. janúar 2002, er einnig heimilt að innleiða Matvælastofnun er ábyrgt fyrir því að efnainnihald eða eigin- með reglugerð. 3) Sama gildir um reglugerðir sem settar eru leikar vörunnar séu í samræmi við skráða vörulýsingu og ber með tilvísun í reglugerðina. að veita allar nauðsynlegar upplýsingar vegna vörulýsingar-  Ráðherra er heimilt að innleiða með reglugerð4) reglugerð innar.]5) Evrópuþingsins og ráðsins (EB) nr. 183/2005, frá 12. janú- 1) L. 167/2007, 67. gr. 2) L. 126/2011, 185. gr. 3) L. 76/2005, 21. gr. 4) L. 73/ 1996, 30. gr. 5) L. 37/2014, 4. gr. ar 2005, um kröfur varðandi hollustuhætti sem varða fóður,  6. gr. sbr. ákvörðun sameiginlegu EES-nefndarinnar frá 27. októ-  [Matvælastofnun]1) skal með sýnatökum fylgjast með að ber 2007 nr. 138/2007. Reglugerðir EB sem teknar verða upp í samninginn um Evrópska efnahagssvæðið og fela í sér vörur þær, sem skráðar hafa verið, séu í samræmi við gildandi vörulýsingar. [Matvælastofnun]1) skal hafa aðgang að eftir- breytingar eða viðbætur við framangreinda reglugerð Evr- litsskyldum vörum hvar og hvenær sem þess er óskað. Kaup- ópuþingsins og ráðsins (EB) er einnig heimilt að innleiða með reglugerð. Sama gildir um reglugerðir sem settar eru andi vöru getur óskað eftir því að fram fari sérstök athug- un á vegum [Matvælastofnunar]1) vegna gruns um að varan með tilvísun í reglugerðina. sé ófullnægjandi. Kostnað af ítrekuðum tilefnislausum rann-  Ráðherra er heimilt að innleiða með reglugerð5) reglugerð sóknum greiðir kaupandi samkvæmt reikningi. Evrópuþingsins og ráðsins (EB) nr. 882/2004, frá 29. apr-  . . . 2) íl 2004, um opinbert eftirlit til að staðfesta að lög um fóð- 1) L. 167/2007, 67. gr. 2) L. 37/2014, 5. gr. ur og matvæli og reglur um dýraheilbrigði og velferð dýra  [6. gr. a. séu virt, sbr. ákvörðun sameiginlegu EES-nefndarinnar frá  Leiki rökstuddur grunur á að tiltekið fóður, áburður eða 27. október 2007 nr. 137/2007. Reglugerðir EB sem teknar sáðvara hafi í för með sér áhættu fyrir heilbrigði manna eða verða upp í samninginn um Evrópska efnahagssvæðið og fela dýra skal Matvælastofnun upplýsa almenning um eðli áhætt- í sér breytingar eða viðbætur við framangreindar reglugerðir unnar fyrir heilsu dýra eða manna. Slíkar ráðstafanir Mat- Evrópuþingsins og ráðsins (EB) er einnig heimilt að innleiða vælastofnunar skulu miðast við eðli, alvarleika og umfang með reglugerð. 6) Sama gildir um reglugerðir sem settar eru áhættunnar. Tilgreina skal eins nákvæmlega og unnt er fóð- með tilvísun í þessar reglugerðir EB. ur, áburð og sáðvöru sem um er að ræða, tegund vörunnar,  [Ráðherra er heimilt að innleiða með reglugerð7) heil- þá áhættu sem kann að vera á ferðum og ráðstafanir sem hafa brigðisreglur varðandi aukaafurðir dýra og afurðir unnar úr verið gerðar eða verða gerðar á næstunni til að fyrirbyggja, þeim.]8)]9) draga úr eða eyða þessari áhættu. 1)  Ráðherra er heimilt að setja reglugerð1) um opinbera birt- Rg. 301/1995, sbr. 202/1996, 783/2001, 352/2002, 678/2002, 784/2003, 300/ 2004, 386/2004, 514/2005, 895/2006, 919/2006, 422/2007, 991/2007, 1328/2007, ingu niðurstaðna eftirlits skv. 1. mgr. 399/2008, 818/2008, 416/2009, 1013/2009, 840/2010, 150/2011, 151/2011, 152/  Jafnframt er ráðherra heimilt að setja með reglugerð regl- 2011, 375/2013, 946/2013, 951/2013, 396/2014, 407/2015, 1046/2016, 468/2017 og ur um birtingu niðurstaðna almenns eftirlits með fóðri, áburði 988/2017. Rg. 398/1995, sbr. 499/1996, 579/1999, 785/2001 og 301/2004. Rg. 340/ 2001, sbr. 381/2001, 497/2001, 755/2001, 871/2001, 281/2002, 594/2002, 202/2003, eða sáðvöru. Ráðherra getur m.a. ákveðið að kæra fresti ekki 264/2003, 647/2003, 735/2003, 740/2003, 888/2003, 302/2004, 387/2004, 887/ réttaráhrifum opinberrar birtingar og jafnframt ákveðið að 2004, 501/2005, 502/2005, 979/2005, 657/2006, 729/2006, 800/2006, 801/2006, vissum upplýsingum sé haldið leyndum. Slíkar reglur skulu 1018/2006, 1068/2006, 41/2007, 365/2007, 951/2007, 122/2008, 123/2008, 195/ 2008, 354/2008, 444/2008, 699/2008, 700/2008, 823/2008, 952/2008, 1128/2008, kveða á um framsetningu og inntak birtingarinnar, m.a. að 40/2009, 44/2009, 259/2009, 265/2009, 493/2009, 575/2009, 576/2009, 673/2009, birtingin sé rafræn og á hvaða tímamarki skuli birta slíkar 895/2009, 1020/2009, 1106/2009, 179/2010, 241/2010, 279/2010, 312/2010, 344/ upplýsingar. Heimilt er að birta niðurstöður eftirlits er varða 2010, 628/2010, 719/2010, 804/2010, 388/2011, 633/2011, 744/2011, 173/2012, 273/2012, 274/2012, 337/2012, 662/2012, 870/2012, 368/2013, 1069/2013, 228/ eitt fyrirtæki eða fleiri í senn eftir atvikum.]2) 2014, 388/2014, 839/2014, 937/2014, 957/2014, 172/2015, 355/2015, 409/2015, 1) Rg. 291/2010, sbr. 14/2012. 2) L. 143/2009, 69. gr. 950/2015, 988/2015, 13/2016, 413/2016, 470/2016, 1049/2016, 212/2017, 224/  7. gr. 2017, 331/2017, 463/2017, 734/2017, 1047/2017, 323/2018 og 360/2018. Augl. 690/ 2001. Rg. 630/2007, sbr. 986/2007, 116/2008, 1087/2008, 721/2010, 1007/2011,  [Til þess að tryggja framkvæmd laga þessara setur ráð- 366/2012, 105/2013, 406/2014, 422/2015 og 756/2017. Rg. 672/2008, sbr. 1089/ herra reglugerðir1) um atriði sem lög þessi ná til og varða 2008, 907/2012, 400/2013 og 836/2014. Rg. 1004/2009. Rg. 489/2010, sbr. 478/ fóður, áburð og sáðvöru. Þar skal m.a. kveðið nánar á um 2017. Rg. 564/2010. Rg. 565/2010. Rg. 820/2010. Rg. 1012/2010, sbr. 402/2014, 357/2015 og 972/2017. Rg. 387/2011, sbr. 1051/2016. Rg. 744/2011, sbr. 170/ framleiðslu og markaðssetningu, hollustuhætti í framleiðslu, 2012 og 321/2012. Rg. 746/2011. Rg. 271/2012. Rg. 448/2012. Rg. 875/2012. Rg. rekjanleika fóðurs, merkingar og vörulýsingar, efnainnihald, 349/2013. Rg. 808/2014, sbr. 416/2016. Rg. 1237/2014. Rg. 147/2016, sbr. 1174/ aukefni, sýnatökur, viðmiðunarmörk fyrir örverufræðilega 2018. 2) Rg. 102/2010, sbr. 720/2010 og 755/2017. 3) Rg. 128/2010. Rg. 129/2010. Rg. 130/2010. 4) Rg. 107/2010, sbr. 395/2013 og 475/2016. Rg. 180/2012. 5) Rg. þætti og óæskileg efni, umbúðir og pökkun, erfðabreytt fóð- 106/2010, sbr. 821/2010, 915/2012, 230/2014 og 671/2014. Rg. 835/2010, sbr. 518/ ur og merkingar þess, eftirlit Matvælastofnunar, innra eftirlit, 2013, 871/2014, 356/2015, 708/2015, 919/2015, 1219/2015, 417/2016, 237/2017, meðferð aukaafurða dýra, innflutning fóðurs, áburðar og sáð- 484/2017, 636/2017 og 239/2018. 6) Rg. 131/2010. 7) Rg. 120/2010. Rg. 121/2010. Rg. 122/2010. Rg. 123/2010. Rg. 124/2010. Rg. 125/2010. Rg. 126/2010, sbr. 169/ vöru frá þriðju ríkjum og starfsemi landamærastöðva vegna 2011. Rg. 127/2010. Rg. 674/2017, sbr. 1046/2017, 328/2018 og 362/2018. 8) L. 40/ fóðurs, hraðviðvörunarkerfi og stjórnun vegna neyðartilvika. 2016, 4. gr. 9) L. 143/2009, 70. gr. Lagasafn (útgáfa 148b) – Íslensk lög 15. apríl 2018 Nr. 22 1994 3 [III. kafli. Reglur um fóður.] 1) fóðrinu nema Matvælastofnun fallist á aðra lausn. Stjórnandi 1) L. 143/2009, 72. gr. skal upplýsa notendur fóðursins á skilvirkan og nákvæman  [7. gr. a. hátt um ástæðurnar fyrir því að það var tekið af markaðn-  Óheimilt er að markaðssetja fóður sem ekki er öruggt eða um og, ef nauðsyn krefur, innkalla vörur sem þeim hafa þeg- gefa dýrum sem gefa af sér afurðir til manneldis. Fóður telst ar verið afhentar ef aðrar ráðstafanir nægja ekki til þess að ekki öruggt til fyrirhugaðrar notkunar ef það er álitið heilsu- tryggja víðtæka heilsuvernd. spillandi fyrir menn og dýr eða verður þess valdandi að dýra-  Stjórnandi fóðurfyrirtækis, sem ber ábyrgð á smásölu eða afurðir verða óhæfar til manneldis. Ef fóður, sem staðfest dreifingarstarfsemi sem hefur ekki áhrif á umbúðir, merk- hefur verið að standist ekki kröfur um öryggi fóðurs, er hluti ingu, öryggi eða heilnæmi fóðursins, skal gera ráðstafanir, af framleiðslueiningu, lotu eða sendingu fóðurs í sama flokki innan þeirra marka sem ráðast af viðkomandi starfsemi, til að eða með sömu einkenni skal gert ráð fyrir að ekkert fóður taka vörur af markaðnum ef þær eru ekki í samræmi við kröf- í þeirri framleiðslueiningu, lotu eða sendingu standist kröf- ur um öryggi fóðurs og stuðla að öryggi fóðurs með því að urnar nema ítarlegt mat hafi leitt í ljós að engar vísbendingar veita þær upplýsingar sem þarf til að rekja feril tiltekins fóð- séu um að afgangurinn af framleiðslueiningunni, lotunni eða urs í samvinnu við framleiðendur, vinnsluaðila og/eða Mat- sendingunni standist ekki kröfur um öryggi fóðurs.]1) vælastofnun. 1) L. 143/2009, 72. gr.  Álíti stjórnandi fóðurfyrirtækis eða hafi hann ástæðu til að  [7. gr. b. álíta að tiltekið fóður, sem hann hefur markaðssett, standist  Dýraprótein sem unnið er úr aukaafurðum úr dýrum má ekki kröfur um öryggi fóðurs skal hann þegar í stað tilkynna ekki nota í fóður eða til fóðurgerðar fyrir dýr sem alin eru upp það Matvælastofnun. Stjórnendur skulu tilkynna yfirvöldum til manneldis. Einungis er heimilt að nota slík dýraprótein til um aðgerðir til að fyrirbyggja hættu vegna notkunar þessa að framleiða fóður fyrir loðdýr, gæludýr og önnur dýr sem fóðurs. Þeir skulu jafnframt eiga allt það samstarf við yfir- ekki eru alin til manneldis, og þá aðeins ef efnasamsetning, völd sem dregið getur úr eða eytt áhættu vegna viðkomandi framleiðsluaðferðir, geymsla, flutningur og aðrar sérkröfur fóðurs. vegna þessara aukaafurða eru í samræmi við ákvæði reglu-  Þegar nauðsyn krefur getur Matvælastofnun lagt fyrir gerðar sem ráðherra skal setja um slíkar afurðir. stjórnanda fóðurfyrirtækis að hann tilkynni henni, með hæfi-  Þrátt fyrir ákvæði 1. mgr. er heimilt að nota dýraprótein legum fyrirvara, um flutning fóðurs til landsins frá EES-ríkj- sem unnið er úr fiski sem fóður eða til fóðurgerðar fyrir búfé um.]1) og eldisfisk. 1) L. 143/2009, 72. gr.  Þó er bannað að fóðra dýr á dýrapróteini sem er unnið úr  [7. gr. f. dýrum eða afurðum dýra af sömu tegund.  Á öllum stigum framleiðslu, vinnslu og dreifingar skal  Ráðherra setur með reglugerð ákvæði um notkun á fóðri vera fyrir hendi möguleiki á að rekja feril fóðurs dýra sem og áburði sem búinn er til úr aukaafurðum úr dýrum. Þar gefa af sér afurðir til manneldis og hvers kyns efna sem nota er ráðherra heimilt að flokka þessar afurðir í áhættuflokka á eða vænst er að verði notuð í fóður. Stjórnandi fóðurfyr- allt eftir því hversu mikil hætta stafar af þeim varðandi út- irtækis skal geta tilgreint alla einstaklinga og lögaðila sem breiðslu á smitsjúkdómum, sem og að banna notkun á ein- hafa afhent því fóður og hvers kyns efni sem nota á eða stökum flokkum ef slíkt reynist nauðsynlegt til að koma í veg vænst er að verði notuð í fóður. Einnig skal stjórnandi geta fyrir útbreiðslu smitsjúkdóma.]1) 1) tilgreint fyrirtæki sem fóðurfyrirtækið hefur afhent vörur sín- L. 143/2009, 72. gr. ar. Í þessu skyni skulu umræddir stjórnendur hafa yfir að ráða  [7. gr. c. kerfum og verklagsreglum til að gera framangreindar upp-  Fóðureftirlit skal m.a. byggjast á áhættugreiningu og skal lýsingar aðgengilegar Matvælastofnun að beiðni hennar. Þá áhættumat unnið á hlutlausan og gagnsæjan hátt á grundvelli skulu fóðurvörur vera merktar og auðkenndar á viðeigandi vísindalegra upplýsinga og gagna. Í þessum tilgangi skipar hátt til að auðveldara verði að rekja feril þeirra með aðstoð ráðherra ráðgefandi nefnd sem veitir vísindalega ráðgjöf um viðeigandi skjala eða upplýsinga í samræmi við fyrrgreindar áhættumat. Stjórnendur fóðurfyrirtækja skulu innleiða, koma kröfur.]1) á og viðhalda framleiðsluaðferðum sem byggjast á megin- 1) L. 143/2009, 72. gr. reglum um hættugreiningu.]1) 1) L. 143/2009, 72. gr.  [7. gr. g.  [7. gr. d.  Í sérstökum tilvikum þar sem mat á fyrirliggjandi upp-  Stjórnandi fóðurfyrirtækis ber ábyrgð á að uppfylltar séu lýsingum leiðir í ljós möguleika á heilsuspillandi áhrifum kröfur laga og stjórnvaldsreglna sem gilda um starfsemi þess fóðurs en vísindaleg óvissa ríkir áfram er ráðherra heim- á hverjum tíma. Stjórnandi ber ábyrgð á öllum stigum fram- ilt að samþykkja nauðsynlegar bráðabirgðaráðstafanir til að leiðslu, vinnslu og dreifingar í fyrirtæki undir hans stjórn og tryggja heilsu almennings vegna hugsanlegra heilsuspillandi skal sannprófa að þessum kröfum sé fullnægt.]1) áhrifa fóðurs. 1) L. 143/2009, 72. gr.  Ráðstafanir, sem eru samþykktar á grundvelli 1. mgr.,  [7. gr. e. skulu vera í réttu hlutfalli við markmiðið og ekki hamla við-  Ef stjórnandi fóðurfyrirtækis álítur eða hefur ástæðu til skiptum meira en nauðsynlegt er. Ráðstafanirnar skulu end- að álíta að fóður, sem hann hefur flutt inn, framleitt, tilreitt, urskoðaðar innan eðlilegs tíma miðað við eðli þeirrar áhættu unnið eða dreift, sé ekki í samræmi við kröfur um öryggi fyrir líf eða heilsu manna sem greind hefur verið og þá teg- fóðurs skal hann tafarlaust gera ráðstafanir til að taka um- und vísindalegra upplýsinga sem þarf til að eyða vísindalegri rætt fóður af markaðnum og tilkynna það Matvælastofnun. Í óvissu og til að framkvæma umfangsmeira áhættumat. þessum tilvikum eða þar sem framleiðslueiningin, lotan eða  Varúðar- og varnaraðgerðir skv. 1. mgr. geta náð til alls vörusendingin stenst ekki kröfur um öryggi fóðurs skal farga landsins eða hluta þess. Skal ráðherra hafa samráð við Mat-

4 Nr. 22 1994 Lagasafn (útgáfa 148b) – Íslensk lög 15. apríl 2018 vælastofnun áður en til slíkra aðgerða er gripið.]1)  [7. gr. k. 1) L. 143/2009, 72. gr.  Áburðarfyrirtæki skal leggja fram vottorð um kadmíuminni-  [7. gr. h. hald hverrar áburðartegundar fyrir innflutning eða markaðs-  [Fóðurfyrirtæki og aðilar sem starfa við sýnatöku, rann- setningu vörunnar. Vottorð þetta skal lagt fram árlega til sóknir og greiningu á fóðri skulu tilkynna Matvælastofnun staðfestingar á niðurstöðum mælinga á þeim áburðartegund- ef í fóðri eða umhverfissýnum, sem tekin eru í eða við fóð- um sem eru markaðssettar. ur- eða matvælafyrirtæki, greinast örverur sem geta borist í  Hámark kadmíuminnihalds í áburði skal ákveðið í reglu- dýr og þannig valdið sjúkdómum í mönnum sem eru tilkynn- gerð sem ráðherra setur.]1) 1) ingarskyldir samkvæmt ákvæðum sóttvarnalaga, nr. 19/1997, L. 37/2014, 7. gr. eða reglna settra með stoð í þeim lögum.]1)]2)  [7. gr. l. 1) L. 37/2014, 6. gr. 2) L. 143/2009, 72. gr.  Verði breyting á hráefnum, efnainnihaldi eða eiginleikum  [7. gr. i. áburðar skal slík breyting tafarlaust tilkynnt Matvælastofnun  Allur innflutningur fóðurs frá ríkjum utan Evrópska sem tekur ákvörðun um það hvort varan verði afskráð eða efnahagssvæðisins sem inniheldur dýraafurðir skal fara um haldi skráningu sinni skv. 5. gr. og þá með hvaða skilyrðum. landamærastöðvar.  Í þeim tilvikum þegar áburður hefur verið afskráður hef-  Tilkynna skal Matvælastofnun fyrir fram um slíkan inn- ur Matvælastofnun heimild til að stöðva markaðssetningu flutning þar sem getið er um magn, tegund, áfangastað og áburðarins að nýju, eftir að varan er komin til landsins, þar hvenær áætlað er að sending berist. til Matvælastofnun hefur staðfest með sýnatöku að varan sé í  Á landamærastöðvum eða í þeim höfnum sem heimild samræmi við skráða vörulýsingu, framlögð vottorð eða aðrar hafa fengið fyrir innflutningi skal fara fram athugun á skjöl- upplýsingar um vöruna.]1) 1) um og samanburður á þeim og sendingu til að sannreyna upp- L. 37/2014, 7. gr. runa hennar og ákvörðunarstað.  [7. gr. m.  Matvælastofnun skal kanna ástand fóðursins og taka sýni  Ef stjórnandi áburðarfyrirtækis álítur eða hefur ástæðu til til rannsóknar á rannsóknastofu. Skal hún í þeim efnum að álíta að áburður, sem hann hefur flutt inn, framleitt, unnið fylgja gildandi reglum um tíðni skoðana og sýnatökur. Komi í eða dreift, sé ekki í samræmi við kröfur um efnainnihald, eig- ljós við skynmat eða rannsókn að fóðrið sé heilsuspillandi og inleika áburðarins samkvæmt vörulýsingu eða öryggi, skal verði þess valdandi að dýraafurðir verði óhæfar til manneldis hann tafarlaust tilkynna það til Matvælastofnunar, gera ráð- skal eyða því. Heimilt er þó að endursenda fóðrið að fengnu stafanir til úrbóta og taka umræddan áburð af markaðnum ef leyfi yfirvalda í útflutningslandi eða taka það til annarra nota hann telst ekki öruggur til notkunar. Áburður telst ekki ör- enda sé það talið öruggt. Innflytjandi er ábyrgur fyrir þeim uggur ef notkun hans getur haft áhrif á heilbrigði dýra eða kostnaði sem getur fallið til við að endursenda vöru, geyma plantna eða orðið þess valdandi að matjurtir eða dýraafurð- hana, taka til annarra nota eða eyða henni.]1) ir verða óhæfar til manneldis. Stjórnandinn skal, ef nauðsyn 1) L. 143/2009, 72. gr. krefur, innkalla vörur sem þegar hafa verið afhentar og stand-  [7. gr. j. ast ekki fyrrgreindar kröfur. Ef framleiðslueiningin, lotan  Matvælastofnun er heimilt að fela aðilum sem hlotið hafa eða vörusendingin stenst ekki fyrrgreindar kröfur skal farga faggildingu samkvæmt lögum um faggildingu o.fl. að ann- áburðinum eða endursenda nema Matvælastofnun fallist á ast tiltekin verkefni við framkvæmd fóðureftirlits samkvæmt aðra lausn. Stjórnandi skal án tafar upplýsa notendur áburð- lögum þessum og skal gerður um það sérstakur samningur í arins á skilvirkan og nákvæman hátt um ástæðurnar fyrir því hverju tilviki. Þeir skulu bundnir þagnarskyldu um það sem að varan uppfyllti ekki kröfur, var tekin af markaðnum eða þeir fá vitneskju um við framkvæmd eftirlitsins og leynt á að innkölluð.]1) 1) fara. L. 37/2014, 7. gr.  Faggiltir aðilar skulu rækja eftirlit sitt á vegum Matvæla-  [7. gr. n. stofnunar sem fylgist með starfi þeirra og sannreynir að þeir  Stjórnandi áburðarfyrirtækis ber ábyrgð á að uppfylltar ræki skyldur sínar á fullnægjandi hátt, enda skulu þeir veita séu kröfur laga og stjórnvaldsreglna sem gilda um starfsemi stofnuninni upplýsingar um starfsemi og ástand fyrirtækja á þess á hverjum tíma. Stjórnandi ber ábyrgð á öllum stigum þann hátt sem hún ákveður. framleiðslu, vinnslu og dreifingar í fyrirtæki undir hans stjórn  Verði misbrestur á að hinir faggiltu aðilar ræki almennt og skal sannprófa að þessum kröfum sé fullnægt.]1) 1) skyldur sínar samkvæmt samningi sínum við Matvælastofn- L. 37/2014, 7. gr. un, vanræki þeir upplýsingaskyldu sína eða gefi rangar upp-  [7. gr. o. lýsingar veitir stofnunin þeim áminningu eða riftir við þá  Áburðareftirlit skal m.a. byggjast á áhættugreiningu og samningi ef sakir eru miklar. skal áhættumat unnið á hlutlausan og gagnsæjan hátt á grund-  Ráðherra setur með reglugerð nánari ákvæði um skilyrði velli vísindalegra upplýsinga og gagna. Í þessum tilgangi og störf faggiltra aðila samkvæmt lögum þessum. skipar ráðherra ráðgefandi nefnd sem veitir vísindalega ráð-  Jafnframt getur ráðherra sett reglur um hvernig innra gjöf um áhættumat. Stjórnendur áburðarfyrirtækja skulu inn- eftirlit fóðurfyrirtækja, sem starfrækt er samkvæmt vottuðu leiða, koma á og viðhalda framleiðsluaðferðum sem byggjast gæðakerfi, getur verið þáttur í opinberu fóðureftirliti. á meginreglum um áhættugreiningu.  Þá er ráðherra heimilt að ákveða að tilteknar rannsókna-  Ráðherra er heimilt að mæla nánar fyrir um framkvæmd stofur, sem hlotið hafa faggildingu á viðkomandi rannsóknar- eftirlits og um vottorð í reglugerð.]1) 1) eða prófunarsviði, skuli vera tilvísunarrannsóknastofur.]1) L. 37/2014, 7. gr. 1) L. 143/2009, 72. gr. [V. kafli.] 1) [Eftirlitsgjald vegna fóðurs, áburðar og sáð- [IV. kafli. Reglur um áburð.] 1) vöru.] 2) 1) 1) L. 37/2014, 7. gr. L. 37/2014, 7. gr. 2) L. 143/2009, 75. gr. Lagasafn (útgáfa 148b) – Íslensk lög 15. apríl 2018 Nr. 22 1994 5  8. gr.  9. gr.  [Fyrir eftirlit samkvæmt lögum þessum skulu fóður-,  [Matvælastofnun er heimilt að stöðva starfsemi að hluta áburðar- og sáðvörufyrirtæki greiða eftirlitsgjald sem ekki er eða í heild ef rökstuddur grunur er um að fóður, áburður hærra en raunkostnaður við eftirlitið til að standa straum af eða sáðvara sé heilsuspillandi fyrir menn og dýr og verði eftirtöldum kostnaðarþáttum við eftirlit með fóðri, áburði eða þess valdandi að matvæli af dýrum sem gefa af sér afurðir sáðvöru: til manneldis verða óhæf til manneldis. Sama gildir ef um a. launum starfsfólks sem sinnir störfum vegna eftirlits, er að ræða starfsemi sem starfar án tilskilins leyfis eða hefur b. öðrum kostnaði vegna starfsfólks, þ.m.t. vegna að- ekki sinnt tilkynningarskyldu skv. 4. gr. stöðu, áhalda, búnaðar, þjálfunar, ferðalaga og tengds kostn-  [Einnig er Matvælastofnun heimilt að gefa fyrirmæli um aðar, afmengun fóðurs eða sáðvöru, stöðva eða takmarka fram- c. kostnaði við greiningu á rannsóknastofu og sýnatöku. leiðslu, afskrá vöruna, stöðva inn- og útflutning eða markaðs-  Matvælastofnun framkvæmir viðbótareftirlit, þar á meðal setningu og innkalla af markaði og leggja hald á slíka vöru rannsóknir, með vöru þegar tiltekin starfsemi eða vara fyrir- þegar rökstuddur grunur er um að hún sé ekki í samræmi tækis er ekki talin uppfylla þær almennu og eðlilegu kröfur við vörulýsingu eða uppfylli ekki ákvæði laga þessara eða sem gerðar eru til meðferðar eða heilbrigðis vara vegna vís- reglugerða settra samkvæmt þeim.]1) Þegar Matvælastofnun bendinga um smitefni, mengun eða brot gegn heilbrigðis- eða leggur hald á fóður, áburð eða sáðvöru er henni heimil förgun starfsreglum eða skyldra atvika. Raunkostnað af viðbótareft- vörunnar sé það talið nauðsynlegt. irliti ber fóður-, áburðar- eða sáðvörufyrirtæki. Framkvæma  Þá getur Matvælastofnun jafnframt, til að knýja á um að- má viðbótareftirlit þrátt fyrir að vara hafi þegar hlotið heil- gerðir samkvæmt lögum þessum, reglugerðum eða eigin fyr- brigðisvottun. irmælum samkvæmt þessum ákvæðum, beitt eftirfarandi að-  Ráðherra er heimilt að setja reglugerð1) um framkvæmd gerðum: og inntak eftirlits og skal hann gefa út gjaldskrá fyrir eftirlitið 1. veitt áminningu, að fengnum tillögum Matvælastofnunar. Ráðherra skal afla 2. veitt áminningu og tilhlýðilegan frest til úrbóta. umsagnar hlutaðeigandi hagsmunasamtaka og kynna þeim  Stöðvun starfsemi og förgun á vörum skal því aðeins beitt efni og forsendur reglugerðar og/eða gjaldskrár með a.m.k. að um alvarlegri tilvik eða ítrekað brot sé að ræða eða ef að- eins mánaðar fyrirvara. Hafi umsagnir þeirra ekki borist ráð- ilar sinna ekki úrbótum innan tiltekins frests og er heimilt að herra að mánuði liðnum er honum þó heimilt að setja reglu- leita aðstoðar lögreglu ef með þarf. Sé um slík brot að ræða gerð og gjaldskrá án umsagna þeirra. getur Matvælastofnun afturkallað leyfi viðkomandi fyrirtæk-  Við gerð reglugerðar og gjaldskrár skal ráðherra taka tillit is til reksturs skv. 4. gr.]2) 1) L. 37/2014, 9. gr. 2) L. 143/2009, 76. gr. til eftirfarandi atriða: a. hvers konar fyrirtæki um er að ræða og viðkomandi  [9. gr. a. áhættuþátta,  Þegar stjórnandi sinnir ekki fyrirmælum innan tiltekins frests getur Matvælastofnun ákveðið fyrirtæki dagsektir þar b. hagsmuna fyrirtækja með litla framleiðslu, til úrbætur hafa verið framkvæmdar. Dagsektir renna í ríkis- c. hefðbundinna aðferða við framleiðslu, vinnslu og sjóð og skal hámark þeirra ákveðið í reglugerð1) sem ráðherra dreifingu, setur. Jafnframt er Matvælastofnun heimilt að láta vinna verk d. þarfa fyrirtækja með aðsetur á svæðum sem líða fyrir á kostnað hins vinnuskylda ef fyrirmæli um framkvæmd eru tilteknar landfræðilegar takmarkanir. vanrækt og skal kostnaður þá greiddur til bráðabirgða af Mat-  Eftirlitsgjald skal greiða samkvæmt framlögðum reikn- vælastofnun en innheimtast síðar hjá hlutaðeigandi fyrirtæki. ingi Matvælastofnunar. Innheimta má eftirlitsgjaldið með Kostnað og dagsektir má innheimta með fjárnámi án dóms fjárnámi án undangengins dóms eða sáttar. Matvælastofnun eða sáttar.]2) er heimilt að krefjast dráttarvaxta af ógreiddri fjárkröfu vegna 1) Rg. 767/2010. 2) L. 143/2009, 76. gr. eftirlits frá og með gjalddaga fram að greiðsludegi.  [9. gr. b.  Þá skulu ákvæði þessarar greinar einnig gilda eftir því  Matvælastofnun skal heimill aðgangur til skoðunar og eft- sem við á um eftirlitsgjöld Matvælastofnunar vegna eftirlits irlits, þar á meðal töku sýna og myndatöku, að öllum þeim sem hún felur faggiltum aðilum að framkvæma samkvæmt stöðum sem lög þessi, reglugerðir og samþykktir ná yfir og þessum lögum.]2) er heimilt að leita aðstoðar lögreglu ef með þarf. 1) Rg. 340/2001, sbr. 381/2001, 497/2001, 755/2001, 871/2001, 281/2002, 594/  Einnig er Matvælastofnun heimilt að taka sýni þar sem 2002, 202/2003, 264/2003, 647/2003, 735/2003, 740/2003, 888/2003, 302/2004, 387/2004, 887/2004, 501/2005, 502/2005, 979/2005, 657/2006, 729/2006, 800/ starfsemi fer fram og lög þessi, reglugerðir settar samkvæmt 2006, 801/2006, 1018/2006, 1068/2006, 41/2007 og 365/2007. 2) L. 143/2009, 73. þeim og samþykktir ná til. gr.  Stjórnanda er skylt að veita aðstoð við framkvæmd eftir-  [8. gr. a. litsins og veita allar upplýsingar sem nauðsynlegar eru vegna  [Ráðherra skal setja gjaldskrá vegna útgáfu starfsleyfa og eftirlits með framkvæmd laganna og ber honum endurgjalds- vottorða vegna framkvæmdar á lögum þessum, svo og vegna laust að afhenda sýni sem talin eru nauðsynleg vegna eftirlits. skráningar og móttöku umsókna og tilkynninga. Gjaldskrá Þá getur Matvælastofnun ákveðið að fyrirtæki skuli greiða skal taka mið af kostnaði sem hlýst af útgáfu starfsleyfa og allan kostnað vegna þvingunarúrræða sem framkvæmd eru vottorða, skráningu og móttöku umsókna og tilkynninga og samkvæmt lögum þessum og má innheimta slíkan kostnað leyfisveitingum og má ákvörðun gjalds ekki vera hærri en sá með fjárnámi án dóms eða sáttar.]1) kostnaður.]1)]2) 1) L. 143/2009, 76. gr. 1) L. 37/2014, 8. gr. 2) L. 143/2009, 74. gr.  [9. gr. c. [VI. kafli.] 1) [Þvingunarúrræði og refsiákvæði.] 2)  Telji Matvælastofnun svo alvarlega hættu stafa af tiltek- 1) L. 37/2014, 7. gr. 2) L. 143/2009, 77. gr. inni starfrækslu eða notkun að aðgerð þoli enga bið er henni

6 Nr. 22 1994 Lagasafn (útgáfa 148b) – Íslensk lög 15. apríl 2018 heimilt til bráðabirgða að stöðva starfsemi eða notkun þegar ast þeim brotum sem tilgreind eru í 2. mgr. Matvælastofnun í stað, með aðstoð lögreglu ef þurfa þykir.]1) er heimilt að taka þátt í aðgerðum lögreglu sem varða rann- 1) L. 143/2009, 76. gr. sókn þeirra brota sem tilgreind eru í 2. mgr.  [9. gr. d.  Lögreglu og ákæruvaldi er heimilt að láta Matvælastofn-  [Ákvarðanir Matvælastofnunar má kæra til ráðherra sam- un í té upplýsingar og gögn sem hún hefur aflað og tengjast kvæmt ákvæðum stjórnsýslulaga. Kæra vegna stjórnsýsluá- þeim brotum sem tilgreind eru í 2. mgr. Lögreglu er heimilt kvörðunar í tengslum við eftirlit með innflutningi fóðurs, sem að taka þátt í aðgerðum Matvælastofnunar sem varða rann- unnið er úr dýraafurðum og kemur til landsins frá ríkjum utan sókn þeirra brota sem tilgreind eru í 2. mgr. Evrópska efnahagssvæðisins, skal þó borin fram innan fjög-  Telji ákærandi að ekki séu efni til málshöfðunar vegna urra vikna frá því að aðila máls var tilkynnt um ákvörðun- ætlaðrar refsiverðrar háttsemi sem jafnframt varðar stjórn- ina.]1)]2) sýsluviðurlögum getur hann sent eða endursent málið til Mat- 1) L. 37/2014, 10. gr. 2) L. 143/2009, 76. gr. vælastofnunar til meðferðar og ákvörðunar.]1)  [9. gr. e. 1) L. 37/2014, 11. gr.  Það varðar mann sektum eða fangelsi allt að tveimur ár-  [9. gr. g. um, liggi þyngri refsing ekki við broti samkvæmt öðrum lög-  Matvælastofnun getur lagt stjórnvaldssektir á fóður-, um, að brjóta gegn: áburðar- eða sáðvörufyrirtæki sem brjóta gegn: a. tilkynningar- eða starfsleyfisskyldu skv. 4. gr. eða skil- a. tilkynningar- eða starfsleyfisskyldu skv. 4. gr. eða skil- yrðum sem Matvælastofnun hefur sett skv. 2. mgr. 4. gr., yrðum sem Matvælastofnun hefur sett skv. 2. mgr. 4. gr., b. skráningarskyldu vörunnar og ábyrgð á því að efna- b. tilkynningar- og skráningarskyldu vörunnar og ábyrgð innihald og eiginleikar vörunnar séu í samræmi við skráða á því að efnainnihald og eiginleikar vörunnar séu í samræmi vörulýsingu skv. 5. gr., við skráða vörulýsingu skv. 5. gr., c. banni við notkun dýrapróteins úr aukaafurðum úr dýr- c. banni við markaðssetningu fóðurs og áburðar sem ekki um í fóður eða til fóðurgerðar fyrir dýr sem alin eru upp til uppfyllir kröfur um öryggi skv. 7. gr. a og 7. gr. m, manneldis skv. 1. mgr. 7. gr. b, d. banni við notkun dýrapróteins úr aukaafurðum úr dýr- d. banni við fóðrun dýra á dýrapróteini sem er unnið úr um í fóður eða til fóðurgerðar fyrir dýr sem alin eru upp til dýrum eða afurðum dýra af sömu tegund skv. 3. mgr. 7. gr. b, manneldis skv. 1. mgr. 7. gr. b, e. banni við markaðssetningu fóðurs og áburðar sem ekki e. banni við fóðrun dýra á dýrapróteini sem er unnið úr uppfyllir kröfur um öryggi skv. 7. gr. a og 7. gr. m, dýrum eða afurðum dýra af sömu tegund skv. 3. mgr. 7. gr. b, f. skyldu til innköllunar fóðurs og áburðar og tilkynning- f. skyldu til innköllunar fóðurs og áburðar og tilkynning- arskyldu stjórnenda skv. 7. gr. e og 7. gr. m, arskyldu stjórnenda skv. 7. gr. e og 7. gr. m, g. tilkynningarskyldu vegna greininga á örverum í fóðri og umhverfissýnum sem varða tilkynningarskylda matarsjúk- g. skyldu til að geta rakið feril dýrafóðurs skv. 7. gr. f, dóma skv. 7. gr. h. h. tilkynningarskyldu vegna greininga á örverum í fóðri  Brot skv. 1. mgr. varða sektum eða fangelsi ef þau eru og umhverfissýnum sem varða tilkynningarskylda matarsjúk- framin af ásetningi eða stórfelldu gáleysi. dóma skv. 7. gr. h,  Gera má lögaðila sekt samkvæmt ákvæðum II. kafla A al- i. tilkynningarskyldu vegna innflutnings frá þriðju ríkjum mennra hegningarlaga fyrir brot skv. 1. mgr. þessarar greinar. skv. 7. gr. i,  Tilraun til brots eða hlutdeild í brotum samkvæmt lögum j. skyldu til að leggja fram vottorð um kadmíuminnihald þessum er refsiverð eftir því sem segir í almennum hegning- skv. 7. gr. k, arlögum. k. tilkynningarskyldu vegna innflutnings áburðar skv. 7.  Heimilt er að gera upptækan með dómi ávinning sem hlot- gr. m, ist hefur af broti skv. 1. mgr.]1) l. ákvæðum varðandi kröfur um starfsemi fóður- og 1) áburðarfyrirtækja skv. 7. gr. d og 7. gr. n. L. 37/2014, 11. gr.  [9. gr. f.  Ráðherra getur í reglugerð ákveðið fjárhæð stjórnvalds-  Brot gegn lögum þessum sæta aðeins rannsókn sakamáls sekta fyrir brot á einstökum ákvæðum laga þessara innan að undangenginni kæru Matvælastofnunar til lögreglu. þess ramma sem ákveðinn er í 4. mgr.  Varði meint brot á lögum þessum bæði stjórnvaldssekt-  Hafi fjárhæð sekta ekki verið ákveðin í reglugerð skal um og refsingu metur Matvælastofnun hvort mál skuli kært við ákvörðun sekta m.a. taka tillit til alvarleika brots, hvað til lögreglu eða því lokið með stjórnvaldsákvörðun hjá stofn- það hefur staðið lengi, samstarfsvilja hins brotlega aðila og uninni. Ef brot eru meiri háttar ber Matvælastofnun að vísa hvort um ítrekað brot er að ræða. Jafnframt skal líta til þess þeim til lögreglu. Brot telst meiri háttar ef verknaður er fram- hvort ætla megi að brotið hafi verið framið í þágu hagsmuna inn með sérstaklega vítaverðum hætti eða við aðstæður sem fyrirtækisins og hvort hægt hafi verið að koma í veg fyrir auka mjög á saknæmi brotsins. Jafnframt getur Matvæla- lögbrotið með stjórnun og eftirliti. Matvælastofnun er heim- stofnun á hvaða stigi málsins sem er vísað máli vegna brota ilt að ákveða hærri sektir hafi aðili haft ávinning af broti. á lögum þessum til rannsóknar hjá lögreglu. Gæta skal sam- Skal fjárhæð stjórnvaldssektar þá ákveðin sem allt að tvö- ræmis við úrlausn sambærilegra mála. falt margfeldi af þeim ávinningi sem aðili hefur aflað sér  Með kæru Matvælastofnunar skulu fylgja afrit þeirra með broti gegn lögum þessum eða reglugerðum settum sam- gagna sem grunur um brot styðst við. Ákvæði IV.–VII. kafla kvæmt þeim, þó innan þess ramma sem ákveðinn er í 4. mgr. stjórnsýslulaga gilda ekki um ákvörðun Matvælastofnunar  Sektir sem lagðar eru á einstaklinga í samræmi við skil- um að kæra mál til lögreglu. greiningu á fóður-, áburðar- og sáðvörufyrirtæki í 7. tölul. 2.  Matvælastofnun er heimilt að láta lögreglu og ákæruvaldi gr. a geta numið frá 10 þús. kr. til 10 millj. kr. en sektir á í té upplýsingar og gögn sem stofnunin hefur aflað og tengj- lögaðila geta numið frá 25 þús. kr. til 25 millj. kr. Lagasafn (útgáfa 148b) – Íslensk lög 15. apríl 2018 Nr. 22 1994 7  Gjalddagi stjórnvaldssektar er 30 dögum eftir að ákvörð- irskrift sinni. Matvælastofnun setur nánari reglur um fram- un um sektina var tekin. Hafi stjórnvaldssekt ekki verið kvæmd ákvæðisins.]1) 1) greidd innan 15 daga frá gjalddaga hennar skal greiða dráttar- L. 37/2014, 11. gr. vexti af fjárhæð sektarinnar frá gjalddaga hennar. Ákvörðun  [9. gr. i. Matvælastofnunar um stjórnvaldssekt er aðfararhæf og renna  Heimild Matvælastofnunar til að leggja á stjórnvaldssekt- sektir í ríkissjóð að frádregnum kostnaði við álagningu og ir samkvæmt lögum þessum fellur niður þegar fimm ár eru innheimtu. Um ákvörðun og útreikning dráttarvaxta fer eftir liðin frá því að háttsemi lauk. lögum um vexti og verðtryggingu.  Frestur skv. 1. mgr. rofnar þegar Matvælastofnun tilkynnir  Stjórnvaldssektum skal beitt óháð því hvort lögbrot eru aðila um upphaf rannsóknar á meintu broti. Rof frests hefur framin af ásetningi eða gáleysi. réttaráhrif gagnvart öllum sem staðið hafa að broti.]1) 1)  Aðili máls getur einungis skotið ákvörðun um stjórnvalds- L. 37/2014, 11. gr. sekt til dómstóla.  [9. gr. j.  Málshöfðunarfrestur er þrír mánuðir frá því að ákvörðun  Í máli sem beinist að einstaklingi og lokið getur með var tekin. Málskot frestar aðför.]1) álagningu stjórnvaldssekta eða kæru til lögreglu hefur maður, 1) L. 37/2014, 11. gr. sem rökstuddur grunur leikur á að hafi gerst sekur um lög-  [9. gr. h. brot, rétt til að neita að svara spurningum eða afhenda gögn  Hafi aðili gerst brotlegur við ákvæði laga þessara eða eða muni nema hægt sé að útiloka að það geti haft þýðingu ákvarðanir Matvælastofnunar á grundvelli þeirra er Matvæla- fyrir ákvörðun um brot hans. Matvælastofnun skal leiðbeina stofnun heimilt að ljúka málinu með sátt með samþykki hinum grunaða um þennan rétt.]1) 1) málsaðila, enda sé ekki um að ræða meiri háttar brot sem L. 37/2014, 11. gr. refsiviðurlög liggja við. Sátt er bindandi fyrir málsaðila þeg-  10. gr. ar hann hefur samþykkt og staðfest efni hennar með und-  Lög þessi öðlast þegar gildi. . . .