Revised Guidelines for the Allocation of National and Government-Owned Lands for Agricultural and Non-Agricultural Projects

طرح ها و لوایح ٠٢٠ ١٨۴۶۵٩ شماره ١۴٠٣ ٧ ٢٩ ھا استان کشاورزی جھاد سازمان محترم رؤسای و ٣١ مواد از حاصل اختیارات استناد بھ و ١٣٨٧ ٢ ٣ مورخ ٠٢٠ ٢۶٢۶ شماره ابلاغیھ پیرو حکومت در اراضی احیای و واگذاری قانونی لایحھ اصلاح قانونی لایحھ اجرایی نامھ آئین ٣٢ از برخی وصول قانون ٨۴ و ٧۵ مواد و ١٣۵٩ ٢ ٣١ مصوب ایران اسلامی جمھوری دستورالعمل پیوست بھ ،١٣٧٣ ١٢ ٢٨ مصوب معین موارد در آن مصرف و دولت درآمدھای غیرکشاورزی و کشاورزی ھای طرح برای دولتی و ملی منابع اراضی واگذاری ضوابط اصلاحی و ابلاغ اجرا برای مربوطھ ھای فرم نمونھ انضمام بھ تبصره ۴۶ و ماده ۴١ و فصل ۵ بر مشتمل گردد می اعلام ملغی دستورالعمل این با مغایر مقررات و ضوابط و ھا بخشنامھ ھا، دستورالعمل کلیھ جھاد سازمان رئیس عھده بر استان در مورد حسب اخیر دستورالعمل اجرای حسن بر نظارت باشد می کشور اراضی امور سازمان رئیس عھده بر مرکز در و کشاورزی نوری غلامرضا ـ کشاورزی جھاد وزیر و کشاورزی ھای طرح برای دولتی و ملی منابع اراضی واگذاری ضوابط اصلاحی دستورالعمل و کشاورزی جھاد وزارت ١٣٨٧ ٢ ٣ مورخ ٠٢٠ ٢۶٢۶ شماره ابلاغیھ موضوع غیرکشاورزی آن بعدی ھای اصلاحیھ تعاریف اول فصل تعاریف ماده١ 06/05/2025, 10:52 طرح ها و لوایح https://rc.majlis.ir/fa/law/print version/1819217 1/30 منشأ از موجودات از مرکب ھوایی و عرصھ از متشکل مجتمعی طبیعی ھای بیشھ یا ھا جنگل ١ـ نحوی بھ تکامل، درجھ از نظر صرف حیوانی و خزه و علف نھال، درختچھ، درخت، مانند نباتی است نبوده دخیل آن تکامل و ایجاد در بشر دست کھ موقعیت دلیل بھ کھ است معین محدوده با کاشت دست یا طبیعی جنگلی مجموعھ جنگلی پارک ٢ـ گردشگری، تفرجی، تفریحی، ھدفھای تأمین برای ھا جذابیت و طبیعی ھای قابلیت مناسب، مکانی کاشت دست و طبیعی دستھ دو بھ و شود می استفاده و مدیریت حفاظتی، و محیطی زیست گردد می تقسیم حداقل و شده پوشیده چمن و خودرو بوتھ و درختچھ از اغلب کھ است طبیعی اراضی طبیعی بیشھ ٣ـ باشد ھکتار نیم از بیشتر آن مساحت بھ نھال تولید و ھا درختچھ و درختان بذر کاشت برای کھ است مشخص ای محدوده نھالستان ۴ـ سازمان یا کشاورزی جھاد وزارت توسط سبز فضای و جنگلی رویشگاھھای توسعھ و احیاء منظور گیرد می قرار مدیریت تحت یا و احداث آن تابعھ واحدھای یا و آبخیزداری و طبیعی منابع از پوششی دارای چرا فصل در کھ مسطح زمین یا دامنھ و کوه از اعم است ھایی زمین مراتع ـ ۵ اگرچھ آیش اراضی شود شناختھ مرتع عرفاً چرا، سابقھ بھ توجھ با و بوده خودرو ای علوفھ نباتات نیستند مرتع تعریف مشمول باشند، داشتھ ای علوفھ و نباتات پوشش گردند می بندی طبقھ زیر شرح بھ نیز بودن غیرمشجّر و مشجّر جھت از مراتع شود؛ می نامیده مشجّر مرتع باشد، خودرو جنگلی درختان دارای مرتع اگر مشجّر مرتع الف بیش گلیداغی حوزه تا آستارا حوزه از شمال، در ھکتار ھر در موجود درختان حجم آنکھ بھ مشروط باشد مترمکعب ٢٠ از بیش ایران مراتع سایر در و مترمکعب ۵٠ از 06/05/2025, 10:52 طرح ها و لوایح https://rc.majlis.ir/fa/law/print version/1819217 2/30 پوششی دارای چرا فصل در کھ مسطح زمین یا دامنھ و کوه از اعم است زمینی غیرمشجّر مرتع ب آیش کھ اراضی شود شناختھ مرتع عرفاً چرا، سابقھ بھ توجھ با و بوده خودرو ای علوفھ نباتات از نیستند مرتع تعریف مشمول باشند، خودرو ای علوفھ نباتات پوشش دارای کھ ھرچند ھستند، زراعت و گیرد می قرار روستا ھر روستاییان دام چرای مورد عرف در کھ است مرتعی روستایی مرتع ـ ۶ می صادر روستا آن اسلامی شورای نام بھ چرا پروانھ آبخیزداری، و طبیعی منابع سازمان سوی از گردد یک در دامی، واحد تعداد و مراتع چرای ظرفیت گرفتن نظر در با کھ است مجوزی چرا پروانھ ٧ـ شود می صادر دام تعلیف برای کشور از منطقھ ھر در مرتعدار نام بھ چرا فصل اصول براساس کھ است ھم با مرتبط اجرائی ھای فعالیت مجموعھ از سندی مرتعداری طرح ـ ٨ برآورد و عملیات حجم بینی پیش با معین، مکانی و زمانی برنامھ قالب در و مرتع پایدار مدیریت در اجرا برای و رسد می آبخیزداری و طبیعی منابع سازمان تصویب بھ و تھیھ درآمد، و ھزینھ گردد می واگذار مجریان بھ موجود، قوانین چھارچوب با فقط کھ است حفاظتی کارکرد با بیابان یا طبیعی مرتع یا جنگل از معینی ھای عرصھ گاه ذخیره ٩ـ ھای گونھ و تھدید مورد پذیر، آسیب نادر، انقراض، حال در گیاھی ھای گونھ احیای و حفظ ھدف شود می تعیین و شناسایی خاص ژنتیکی ارزشھای با بومی کرانھ در آب جریان نوع ھر یا آب سطح رفتن پائین نتیجھ در کھ ھایی زمین مستحدث اراضی ١٠ـ ایجاد یا و ظاھر ھا تالاب شدن خشک یا آب رفتن پائین نتیجھ در یا و جزایر و ھا دریاچھ و دریا ھای شود می خلیج یا ھا دریاچھ و دریا مجاور اراضی از مشخص عرض با کھ است ای پھنھ ساحلی اراضی ١١ـ باشد متصل خلیج یا دریاچھ دریا، کنار بھ سو یک از حداقل کھ موات و بایر خالصھ، اراضی مقررات و قوانین اجرای در کھ ملی غیر اراضی دولتی اراضی ١٢ـ ابطال و موات اراضی تشخیص مرجع قانون موضوع موات و ساحلی و مستحدث اراضی، اصلاحات 06/05/2025, 10:52 طرح ها و لوایح https://rc.majlis.ir/fa/law/print version/1819217 3/30 است درآمده دولت مالکیت بھ ثبتی المالک مجھول و اسناد اجرائی نامھ آئین و ١٣۴١ مصوب ھا جنگل شدن ملی قانون مشمول ھای عرصھ ملی اراضی ١٣ـ و آن بعدی ھای اصلاحیھ و ١٣۴۶ مصوب مراتع و ھا جنگل از برداری بھره و حفاظت قانون آن، ١٣٧١ مصوب کشور جنگلی ذخایر و طبیعی منابع از حمایت و حفاظت قانون ھمچنین کھ ای استفاده قابل و تأمین قابل آب با مستعد زمین مقدار اقتصادی مقیاس با بزرگ اراضی ١۴ـ گردد می واگذار مقرر ضوابط اساس بر انبوه، تولید جھت و باشد می اقتصادی توجیھ دارای متخصص نیروھای ١۵ـ منابع و کشاورزی ھای دانشکده و ھا آموزشکده ھا، ھنرستان ھا، آموزشگاه التحصیلان فارغ الف باشند می آبزیان و دام آب، امور و دامپزشکی طبیعی، مھارت کسب و آموزشی ھای دوره طی از پس زمین، کم و زمین بی و شغل فاقد روستایی جوانان ب گیرند می قرار اولویت در و شده تلقی متخصص نیز کشاورزی امور در توسعھ ثروت و علم افزایش منظور بھ کھ ھستند تعاونی یا خصوصی موسسات بنیان دانش شرکت ج و نوآوری و اختراع گسترش راستای در اقتصادی و علمی اھداف تحقق و دانش پایھ بر اقتصادی فراوان افزوده ارزش با و برتر ھای فناوری حوزه در توسعھ و تحقیق نتایج سازی تجاری درنھایت شود می تشکیل مجوز صدور قانونی ذیربط مراجع از مجوز دارای حقوقی و حقیقی اشخاص کلیھ کارآفرینان ١۶ـ برای بالقوه منابع تجھیز و شغلی ھای فرصت ایجاد آنھا، ھای فعالیت موضوع و ھستند کار و کسب و تولیدی ھای طرح امور در لازم توانایی دارای و بوده کشاورزی غیر و کشاورزی بخش در تولید باشند می خدماتی 06/05/2025, 10:52 طرح ها و لوایح https://rc.majlis.ir/fa/law/print version/1819217 4/30 مصوب طرح مندرجات مطابق طرح اجرایی عملیات کھ است زمانی برداری بھره شروع ١٧ـ باشد گرفتھ قرار واگذاری مرجع و طرح متولی دستگاه تأیید مورد و یافتھ خاتمھ تولیدی و نظارتی عوامل گزارش حسب کھ میشود اطلاق طرح اجرای از ای مرحلھ بھ برداری بھره ١٨ـ باشد رسیده برداری بھره و اجرا بھ ذیربط کمیسیون تصویب و طرح متولی دستگاه تأیید جواز یا اصولی موافقت صادرکننده متولی دستگاه توسط کھ است مجوزی برداری بھره پروانھ ١٩ـ مصوب طرح رسیدن برداری بھره بھ بر مبنی مربوطھ مقررات و ضوابط چھارچوب در تأسیس شود می صادر و طبیعی منابع کل اداره سوی از کھ دولتی و ملی اراضی از عبارت تخصیص قابل اراضی ٢٠ـ امور مدیریت بھ آن بودن واگذاری قابل و شده استعدادیابی و یابی مکان شناسایی، استان آبخیزداری گردد می اعلام اراضی آموزشی، تحقیقاتی، باغبانی، و زراعی مصوب ھای طرح از است عبارت اقتصادی ھای طرح ٢١ـ کشاورزی جھاد وزارت وظایف با مرتبط ٧۵ ماده موضوع کشاورزی و صنعتی و تولیدی خدماتی، باشد داشتھ توجیھ اقتصادی نظر از و بوده مطلوب بازده دارای کھ طرح دوره در آن آتی گسترش و موجود بافت شامل ای محدوده از است عبارت روستا محدوده ٢٢ـ مربوطھ قانونی مرجع تصویب بھ و تھیھ دست بالا ھای طرح مصوبات رعایت با کھ روستایی ھادی باشد رسیده دستگاه تصویب بھ و تھیھ حقوقی و حقیقی اشخاص توسط کھ است مدونی طرح مصوب طرح ٢٣ـ برای واگذاری قابل دولتی و ملی ھای عرصھ واگذاری زمان در و باشد رسیده طرح متولی ھای آمایش و شھری عشایری، روستایی، توسعھ زیربنایی، کارگروه ذیربط مراجع ،مصوبھ آن اجرای و محدوده از خارج در تاسیسات و بنا احداث نحوه نامھ آیین ١٣ ماده یا استان زیست محیط و سرزمین باشد داشتھ را ھا شھر حریم باشد می مصوب طرح لاینفک جزء کھ مستحدثات و تاسیسات ابنیھ، جانمایی نقشھ پلان سایت ٢۴ـ 06/05/2025, 10:52 طرح ها و لوایح https://rc.majlis.ir/fa/law/print version/1819217 5/30 کھ برداری بھره تا شروع از طرح اجرای مراحل زمانی برنامھ و جدول بندی زمان برنامھ ٢۵ـ باشد می مصوب طرح لاینفک جزء و مستقیم ھای مالیات قانون ۶۴ ماده اساس بر کھ قیمتی ای منطقھ قیمت معاملاتی ارزش ٢۶ـ شود می محاسبھ ٩۴ ۴ ٣١ مصوب آن ذیل ھای تبصره ھای فعالیت بھ واگـذاری قابل اراضـی نصاب نامھ آئین واگذاری قابل اراضی نصاب نامھ آیین ٢٧ـ ١٣٩٠ ٠۴ ١۵ مورخ ت۴٢٨۴٩ھـ ٧٩٢۵٩ شماره بھ روستاھا و شھرھا حریم از خارج در مختلف آن بعدی ھای اصلاحیھ و وزیران ھیأت تصویبنامھ موضوع قانونی لایحھ اجرایی نامھ آیین ٣٢ و ٣١ مواد دستورالعمل این موضوع اراضی واگذاری مبنای ٢٨ـ بھ ٧۵ ماده انقلاب، شورای ١٣۵٩ ٢ ٣١ مصوب اراضی احیای و واگذاری قانونی لایحھ اصلاح مصوب دولت درآمدھای از برخی وصول قانون ٨۴ ماده و باغی و زراعی ھای طرح استثنای ٢٠ ماده در تنفیذی توسعھ سوم برنامھ قانون ١٠٨ ماده اسلامی، شورای مجلس ١٣٧٣ ١٢ ٢٨ مصوب توسعھ سوم برنامھ قانون ١٠٨ ماده استفساریھ قانون و توسعھ چھارم برنامھ قانون این در کھ باشد می توسعھ چھارم برنامھ قانون ٧٠ ماده و اسلامی شورای مجلس ١٣٨۵ ١١ ٣ شود می برده نام ١٠٨ و ٨۴ ،٧۵ ،٧٠ ،٣٢ ،٣١ مواد اختصار بھ دستورالعمل توسعھ سوم برنامھ قانون ١٠٨ ماده و توسعھ چھارم برنامھ قانون ٧٠ ماده شده ذکر مبنای تبصره مواد اعتبار زمان در کھ است ھایی پرونده بھ مربوط توسعھ چھارم برنامھ قانون ٢٠ ماده در تنفیذی آن بر تواند می ھا پرونده قانونی تشریفات بھ رسیدگی ادامھ و شده انجام اولیھ اقدامات مذکور قانونی پایان از پس مذکور مواد بھ مستند واگذاری با موافقت و پرونده تشکیل ھرگونھ و گیرد انجام اساس باشد می ممنوع قانونی مھلت اعتبار کشاورزی ھای طرح برای دولتی و ملی اراضی واگذاری ضوابط دوم فصل ملی، اراضی واگذاری بر مبنی ایرانی حقوقی و حقیقی اشخاص درخواست بررسی منظور بھ ماده٢ دامداری، واحدھای مصوب ھای طرح توسعھ و ایجاد برای ساحلی و مستحدث اراضی و دولتی 06/05/2025, 10:52 طرح ها و لوایح https://rc.majlis.ir/fa/law/print version/1819217 6/30 و تبدیلی صنایع نیز و نامھ آیین ٣١ ماده موضوع آنھا بھ وابستھ تأسیسات و آبزیان و طیور پرورش عنوان تحت زیر اعضای از متشکل استان در کمیسیونی کشاورزی بخش بھ وابستھ غذایی و تکمیلی با تا گردد می تشکیل شود، می نامیده ٢ ماده کمیسیون فصل این در کھ کشاورزی ھای طرح کمیسیون نماید تصمیم اتخاذ دستورالعمل، این ضوابط و مربوط مقررات و قوانین رعایت کمیسیون رئیس و عضو عنوان بھ کشاورزی جھاد سازمان رئیس الف عضو عنوان بھ دارایی و اقتصادی امور کل مدیر ب عضو عنوان بھ استاندار نماینده ج عضو عنوان بھ آبخیزداری و طبیعی منابع مدیرکل د کمیسیون دبیر و عضو عنوان بھ اراضی امور مدیر ه عضو عنوان بھ طرح نوع با متناسب مورد حسب ذیربط مدیر کل، مدیر معاون، سازمان، رئیس و عضو عنوان بھ کشاورزی جھاد سازمان رئیس تشخیص بھ نظر صاحب کارشناس نفر یک ز و یافتھ رسمیت دیگر عضو چھار حداقل و کمیسیون رئیس حضور با کمیسیون جلسات تبصره١ نمی غیر بھ تفویض قابل جلسھ، در اعضاء حضور بود، خواھد معتبر آرا اکثریت با آن تصمیمات می کمیسیون صورتجلسات ھای فرم امضاء بھ موظف جلسھ ھمان در حاضر، اعضای کلیھ باشد باشند تصویب تاریخ از روز ٢٠ مدت ظرف حداکثر است موظف اراضی امور مدیریت تبصره٢ 06/05/2025, 10:52 طرح ها و لوایح https://rc.majlis.ir/fa/law/print version/1819217 7/30 مکلف نامبرده نماید ابلاغ متقاضی بھ الکترونیکی صورت بھ یا و کتباً را مربوطھ مصوبھ کمیسیون، بھ ابلاغ، تاریخ از ماه یک مدت ظرف اجاره، قرارداد انعقاد موضوع پیگیری منظور بھ است آن مجدد پیگیری و لغو کمیسیون مصوبھ مراجعھ، عدم صورت در نماید مراجعھ کمیسیون دبیرخانھ باشد می کمیسیون جلسھ اولین در پرونده طرح مستلزم می مستقر اراضی امور مدیریت استان کشاورزی جھاد سازمان در کمیسیون، دبیرخانھ تبصره٣ باشد ،١٣٨٠ ١٢ ١٩ مصوب خارجی گذار سرمایھ از حمایت و تشویق قانون ١ ماده استناد بھ تبصره۴ ایرانی شرکت باشد، ایران در آن اصلی مرکز و باشد شده ثبت و تشکیل ایران در کھ شرکتی ھر ایران در شرکت ثبت با کھ حقوقی و حقیقی اشـخاص از اعم خارجی اشـخاص لذا شود؛ می محسوب شخصـیت یـک آن، سـھامداران ملیت از فارغ شده ثبت شـرکت شونـد، می شـرکت آن سـھامدار مرتبط و حاکم مقررات و قوانین کلیھ رعایت بھ مکلف اشخاص این گردد می محسوب ایرانی حقوقی باشند می ایران اسلامی درجمھوری دستورالعمل این موضوع با با کشاورزی جھاد وزارت اختیارات حیطھ در ساحلی و مستحدث و دولتی ملی، اراضی کلیھ ماده٣ موارد در مگر باشد، می شرایط واجدین بھ واگذاری قابل مربوط، اجرایی و فنی ضوابط کلیھ رعایت است ممنوع مطلقاً آنھا واگذاری کھ زیر طبیعی ھای بیشھ و ھا جنگل الف ضروری احشام تعلیف جھت نفره، ھفت ھیأت تشخیص بھ کھ روستاھا حریم از عمومی مراتع ب است عمومی ھای نھالستان ج عمومی کاشت دست ھای جنگل و جنگلی ھای پارک د 06/05/2025, 10:52 طرح ها و لوایح https://rc.majlis.ir/fa/law/print version/1819217 8/30 دولتی تأسیسات قانونی حریم ھـ آنھا بھ مربوط حریم و ھا نشین کوچ ایل مسیر ھای راه و آن ذیل تبصره و قانون ٧ ماده رعایت با ساحلی و مستحدث اراضی قانون موضوع حریم اراضی ز جنگل از برداری بھره و حفاظت قانون اصلاحی ٣١ ماده تبصره۴ موضوع اراضی واگذاری تبصره بھسازی و حفاظت قانون ٣ ماده الف بند در مذکور مناطق در ،١٣۵۴ ٣ ١۴ مصوب مراتع و ھا باشد می ممنوع ١٣۵٣ ٣ ٢٨ مصوب حفاظت تحت چھارگانھ مناطق زیست محیط لایحھ اجرایی نامھ آیین ٣١ ماده اجرای در فصل این موضوع متقاضیان بھ اراضی واگذاری ماده۴ و کشاورزی وری بھره افزایش قانون ٩ ماده ٢ تبصره رعایت با اجاره صورت بھ واگذاری، قانونی و بوده کشور مالی نظام ارتقای و پذیر رقابت تولید موانع رفع قانون ۴۵ ماده ٢ بند و طبیعی منابع شرایط سایر و مدون یا مصوب طرح با متناسب مساحت، و موقعیت تعیین خصوص در گیری تصمیم باشد می کمیسیون اختیار در آن، بھ مربوط نامھ آیین ١٣ ماده کھ ملی منابع اراضی از قسمت آن صرفاً فصل، این مقررات اجرای در ١ تبصره مراتع و ھا جنگل از برداری بھره و حفاظت قانون ٣٩ ماده نیز و ھا جنگل شدن ملی قانون اجرایی ثبتی تفکیک مجلس صورت یا مالکیت سند دارای کھ دولتی اراضی ھمچنین و شده اجرا آنھا بھ نسبت شد خواھد واگذار باشد، در دارند، قرار داری مرتع طرح یا و چرا پروانھ محدوده در کھ ملی اراضی واگذاری تبصره٢ مصوب دولت مالی مقررات از بخشی تنظیم قانون ۴٧ ماده ١ تبصره اصلاح قانون اجرای ھـ ت۴۴۴۵٠ ٢٠٧١١ شماره تصویبنامھ موضوع مذکور قانون اجرایی نامھ آئین و ١٣٨٧ ١٢ ١۴ بھره نظام و ممیزی ھای دستورالعمل و نامھ شیوه رعایت با وزیران، ھیأت ١٣٩١ ٢ ٩ مورخ عرفی حقوق پرداخت از پس و کشور آبخیزداری و طبیعی منابع سازمان ابلاغی مراتع برداری بر مرتعداری طرح یا چرا پروانھ اصلاح و مرتعداری ھای طرح مجریان یا و چرا پروانھ صاحبان ذیربط کمیسیون موافقت با قانونی تشریفات طی و تخصیص مطابق مربوطھ مقررات و ضوابط اساس شد خواھد انجام واگذاری 06/05/2025, 10:52 طرح ها و لوایح https://rc.majlis.ir/fa/law/print version/1819217 9/30 دولتی و ملی اراضی وضعیت اعلام و نام ذکر بدون بودن تخصیص قابل گواھی اخذ ماده۵ حدود و مساحت ذکر با جغرافیایی مختصات و مناسب مقیاس دارای نقشھ بھ منضم واگذاری موضوع واحد پنجره تخصیص سامانھ طریق از استان آبخیزداری و طبیعی منابع کل اداره تائید مورد اربعھ پذیرد می صورت الکترونیکی صورت بھ و زمین مدیریت ھای درگاه طریق از حقوقی و حقیقی اشخاص از اعم متقاضیان نیاز مورد مدارک و شرایط ماده۶ الکترونیکی جغرافیایی مختصات دارای نقشھ بھ منضم متقاضی کتبی درخواست ١ـ حداقل باید مدیره ھیات اعضای و عامل مدیر حقوقی اشخاص با رابطھ در و حقیقی اشخاص ٢ـ باشند سن سال ١٨ دارای ذیربط مراجع سوی از کار و کسب مجوز گونھ ھر یا و اصولی موافقت تأسیس، جواز ٣ـ مساحت درج با اولیھ موافقت صدور اراضـی، واگذاری منظور بھ پرونده تشـکیل برای تبصره١ در طرح زمان در و است کـافی مجوز صـدور مرجع توسـط تولیـد ظرفیت نیـازو مورد اراضی باشد می الزامی متقاضی سوی از ٣ بند مطابق لازم مجوز ارائھ مربوطھ، کمیسـیون بھ واگذاری قابل اراضی نصاب نامھ آئین رعـایت دولتی، و ملی اراضی واگذاری در تبصره٢ ٧٩٢۵٩ شماره تصویبنامھ موضوع روستاھا و شھرھا حریم از خارج در مختلف ھای فعالیت باشد می الزامی آن بعدی ھای اصلاحیھ و ١٣٩٠ ٠۴ ١۵ مورخ ت۴٢٨۴٩ھـ یا و اصولی موافقت صادرکننده متولی دستگاه از متقاضی، اعتباری و فنی اھلیت تائیدیھ ارائھ ـ ۴ تاسیس جواز 06/05/2025, 10:52 طرح ها و لوایح https://rc.majlis.ir/fa/law/print version/1819217 10/30 طرح اجرای پلان سایت و بندی زمان برنامھ دارای مصوب طرح ـ ۵ شرکت ثبتی تغییرات آخرین ثبت، آگھی شرکت، اساسنامھ ـ ۶ آخرین با منطبق مدیره ھیات اعضای و مدیرعامل حقوقی و حقیقی اشخاص از محضری تعھدنامھ ٧ـ بھ راجع قانون رعایت و نبودن کارمند بھ اقرار بر مبنی بودن سھامدار صورت در شرکت تغییرات ١٣٣٧ ١٠ ٢ مصوب دولتی معاملات در کارمندان و مجلس نمایندگان و وزراء مداخلھ منع در مندرج میزان براساس نیرو وزارت ذیربط واحدھای از صادره کافی آب تأمین امکان گواھی ـ ٨ تاسیس جواز یا و اصولی موافقت مصوب، طرح کمیسیون تصویب با ای، منطقھ آب سازمان اعلام حسب چاه حفر ضرورت صورت در تبصره١ شش حداکثر مدت برای موقت تحویل صورتجلسھ اساس بر مترمربع یکصد ١٠٠ مساحت حداکثر حفر چاه از برداری بھره پروانھ ارائھ و قانونی مجوز اخذ از پس و گردد می تحویل مجری بھ ماه حفر یا و آب تامین عدم صورت در و گردد می واگذار تامین قابل آب با متناسب نیاز مورد زمین شده، منابع کل اداره ھماھنگی با اراضی امور مدیریت و بوده اعتبار فاقد موقت، تحویل صورتجلسھ چاه نماید می اقدام زمین استرداد بھ نسبت استان آبخیزداری و طبیعی و آب مدیریت ذیربط مراجع تأیید مورد قھری دلایل بھ کھ دولتی و ملی اراضی مستاجرین تبصره٢ از خارج در جدید آب ذخیره استخر احداث یا و چاه حفر بھ نیاز ای منطقھ آب شرکت یا و خاک اراضی امور مدیریت بھ را نیاز مورد اراضی واگذاری درخواست دارند، را واگذاری اولیھ عرصھ پذیرد می صورت لازم قانونی اقدام دستورالعمل این مفاد اجرای در و ارائھ استان آب تامین امکان نیرو، وزارت بط ذیر واحدھای اعلام براساس کھ ھایی طرح خصوص در تبصره٣ چنانچھ تاسیس جواز یا و اصولی موافقت صادرکننده دستگاه اعلام برابر باشد، نمی میسر چاه حفر و میزان در سازی ذخیره یا و حمل طریق از آب تامین یا و نبوده طرح اجرای برای آب تامین بھ نیاز می محسوب طرح اجرای با مزبور دستگاه موافقت منزلھ بھ اعلام این باشد، می پذیر امکان مشخص گردد 06/05/2025, 10:52 طرح ها و لوایح https://rc.majlis.ir/fa/law/print version/1819217 11/30 حریم از خارج در مختلف ھای فعالیت بھ واگذاری قابل اراضی نصاب نامھ آئین ۵ ماده استناد بھ ـ ٩ ھیات ١٣٩٠ ۴ ١۵ مورخ ھـ ۴٢٨۴٩ ت ٧٩٢۵٩ شماره تصویبنامھ موضوع روستاھا و شھرھا تاسیس جواز صدور متولی دستگاه توسط نیاز مورد ھای استعلام اخذ آن، بعدی اصلاحیھ و وزیران پذیرد می صورت اصولی، موافقت یا و کلیھ انجام و کمیسیون بھ آن ارائھ پرونده، تشکیل ،۶ ماده در مشروحھ مدارک و تقاضا دریافت ماده٧ باشد می اراضی امور مدیریت کمیسیون دبیرخانھ عھده بھ مربوط، مکاتبات قانون رعایت با برداران بھره عرفی حقوق پرداخت و کمیسیون در تقاضا تصویب از پس ماده٨ سال بھای اجاره اخذ از بعد و دولت مالی مقررات از بخشی تنظیم قانون ۴٧ ماده ١ تبصره اصلاح کشاورزی جھاد مدیر و منعکس رسمی اسناد دفتر بھ اراضی امور مدیریت توسط مراتب اول، نماید می اقدام اجاره قرارداد امضای بھ نسبت شھرستان توسط مساحت، و اربعھ حدود قید با جغرافیایی مختصات دارای نقشھ طبق اجاره مورد محل تبصره١ روز ١٠ مدت ظرف شھرستان، آبخیزداری و طبیعی منابع اداره و کشاورزی جھاد مدیریت نمایندگان شود می داده تحویل مستأجر بھ پیوست، فرم مطابق ای صورتجلسھ طی اجاره، قرارداد انعقاد از پس با را یافتھ تخصیص دولتی و ملی اراضی است مجاز استان کشاورزی جھاد سازمان تبصره٢ روی بر فیزیکی عملیات بدون تکمیلی مطالعات یا و طراحی و مطالعھ برای کمیسیون موافقت اشخاص بھ پیوست، فرم نمونھ وفق ماه شش حداکثر معین مدت برای و موقت صورت بھ عرصھ دھد اختصاص ذیصلاح حقوقی و حقیقی ذیر کمیسیون تشخیص بھ نشده بینی پیش دلایل یا و معارض وجود علت بھ صورتیکھ در تبصره٣ دولتی و ملی عرصھ وضعیت در تغییری و نشود میسر مستاجر بھ عرصھ تحول و تحویل امکان بط مستاجر از زمین تحول و تحویل زمان تا اجاره قرارداد در مقرر بھای اجاره باشد، نشده ایجاد نیز گردد نمی وصول اجاره مقرر، مدت در مجری توسط آن تمدید عدم و اجاره قرارداد مدت انقضای صورت در تبصره۴ مستاجر ھزینھ با دادگستری رسمی کارشناس نظریھ اخذ با تصرف ایام المثل اجرت مبنای بر بھاء گردد می اخذ ذیربط کمیسیون تصویب از پس و محاسبھ 06/05/2025, 10:52 طرح ها و لوایح https://rc.majlis.ir/fa/law/print version/1819217 12/30 از و نگردیده منقضی آن مدت و باشند می اجاره قرارداد دارای کھ ھایی پرونده از دستھ آن تبصره۵ اجاره باشد، نشده ابلاغ مستاجر بھ ای اخطاریھ معین مدت در بھاء اجاره تعدیل برای موجر سوی در و وصول قرارداد متن در مندرج بھای اجاره اساس بر قرارداد مدت پایان تا اراضی بھای قرارداد، در مندرج بھای اجاره بر علاوه باشد شده ابلاغ مستاجر بھ لازم ھای اخطاریھ صورتیکھ گردد می اخذ و محاسبھ مرکزی بانک تورم شاخص برابر نیز تاخیرتادیھ خسارت ماه شش حداکثر مدت ظرف الفوت حین وراث توافق با نماید فوت مستاجر کھ مواردی در تبصره۶ وراث از نمایندگی بھ بوده دستورالعمل این شرایط واجد کھ آنان از احدی متوفی فوت تاریخ از سھم نسبت بھ متوفی قانونی وراث عضویت با شرکت تشکیل با یا و گردد می اولیھ مستاجر جایگزین از پس مذکور موارد تحقق عدم صورت در شود، می اقدام دستورالعمل این شرایط اساس بر الارث و قوانین طبق جایگزین، عنوان بھ شرایط واجد اشخاص سایر با صدرالذکر شده تعیین مھلت پایان گردد اقدام مربوطھ مقررات معاملاتی ارزش استناد بھ کشاورزی ھای طرح برای شده واگذار اراضی سالیانھ بھای اجاره ماده٩ ٣ تبصره و مستقیم مالیاتھای قانون ۶۴ ماده اعمال با طرح کاربری نوع اساس بر ای منطقھ قیمت موظف کمیسیون و گردد می تعیین کمیسیون توسط اجاره قرارداد تمدید و اولیھ واگذاری زمان در آن نماید اقدام بھاء اجاره تعدیل بھ نسبت بار یک سال سھ ھر است جوانان و ورزش سازمان تأیید با جمعیت جوانی و خانواده از حمایت قانون ١۴ ماده استناد بھ تبصره اعمال بھ نسبت شوند می بیشتر و سوم فرزند صاحب قانون، ابلاغ از پس کھ ھایی خانواده برای گردد می اقدام ذیل شرح بھ اراضی بھاء اجاره تخفیف درصد ٣۵ بالا بھ پنجم فرزند درصد، ٣٠ چھارم فرزند درصد، ٢۵ سوم فرزند شھرھا حریم و محدوده از خارج در واقع دولتی ملی، اراضی واگذاری بھ نسبت کمیسیون ماده١٠ اسلامی، شورای مجلس ١٣٨۴ ١٠ ١۴ مصوب شھر حریم و محدوده تعاریف قانون موضوع نماید می گیری تصمیم و بررسی 06/05/2025, 10:52 طرح ها و لوایح https://rc.majlis.ir/fa/law/print version/1819217 13/30 حریم شروع مبدا از جدید شھرھای و ھا شھرک شھرھا، حریم داخل در اراضی واگذاری تبصره آن اجرائی نامھ آئین و طبیعی منابع و کشاورزی بخش بھروری افزایش قانون ٨ ماده قالب در صرفاً باشد می مورد آنھا واگذاری کھ دولتی و ملی اراضی از دستھ آن بھای اجاره دریافت با رابطھ در ماده١١ اجاره قرارداد انعقاد بھ منجر دلایلی بھ بنا و گرفتھ قرار مربوطھ واگذاری ھای کمیسیون موافقت مجدداً موضوع دارد، قرار متقاضی ید در عرصھ لیکن ١٣٨۵ ۴ ١٩ تاریخ از قبل است نگردیده مقررات و ضوابط رعایت و دولت قانونی حقوق کلیھ اخذ با و مطرح واگذاری مرجع کمیسیون در گردد می اقدام رسمی اجاره قرارداد تنظیم بھ نسبت مربوطھ اجرایی نامھ آیین ٣١ ماده موضوع شده واگذار دولتی و ملی اراضی اجاره قرارداد مدت ماده١٢ یک حداقل طرح، اجرای بندی زمان برنامھ با متناسب و کمیسیون تشخیص بھ واگذاری قانونی لایحھ کمیسیون تصویب با قراردادی، و قانونی تعھدات اجرای صورت در و تعیین سال ١۵ حداکثر و سال تصویب با بار یک سال سھ ھر بھا اجاره مبلغ سال، سھ از بیش قراردادھای مورد در گردد می تمدید گردد می تعدیل کمیسیون شناسھ تائیدیھ و واریز خزانھ سوی از شده تعیین حساب بھ مستأجر توسط اراضی بھای اجاره تبصره گردد می درج پرونده در و ثبت اراضی جامع سامانھ در برخط صورت بھ آن پرداخت و باشد داشتھ طرح اجرای برای را بانکی تسھیلات از استفاده قصد مستأجر صورتیکھ در ماده١٣ کافی را قرارداد مدت توجیھی گزارش ارائھ با و مقررات و قوانین اساس بر اعتباری مؤسسھ یا بانک می اصلاح ذیربط کمیسیون تأیید و اعتباری مؤسسھ یا بانک کتبی درخواست بھ بنا مذکور مدت نداند، گردد الرعایھ لازم ذیل شرح بھ کمیسیون، سوی از متقاضیان بھ زمین واگذاری در اولویت موارد ماده١۴ باشد می ایثارگران الف 06/05/2025, 10:52 طرح ها و لوایح https://rc.majlis.ir/fa/law/print version/1819217 14/30 جمعیت جوانی و خانواده از حمایت قانون ١۴ ماده مشمولین ب بنیان دانش ھای شرکت و تولیدی ھای تشکل و ھا تعاونی ج کارآفرینان و متخصصان د بومی ترجیھاً طرح با مرتبط ھای رشتھ در التحصیل فارغ یا تجربھ با افراد ھـ بازنشستگی یا و خدمت از بازخرید اشتغال، ترک بھ مشروط دولت کارمندان و بعدی واگذاری و گردد می واگذار زمین بار یک برای فقط حقوقی و حقیقی شخص ھر بھ ماده١۵ یا و ذیربط دستگاه تأیید با قبلی مصوب طرح رسیدن برداری بھره بھ و اجرا بھ منوط مورد حسب کمیسیون موافقت و ضرورت تشخیص با یا و اصولی موافقت و تأسیس جواز صادرکننده واحد باشد می پذیر امکان مربوطھ توسعھ خواستار طرح، کننده تصویب یا و اصولی موافقت صادرکننده مرجع صورتیکھ در تبصره نصاب نامھ آئین رعایت با کمیسیون تشخیص اساس بر باشد، طرح مجری بھ شده واگذار زمین شد خواھد اقدام روستاھا، و شھرھا حریم از خارج در مختلف ھای فعالیت بھ واگذاری قابل اراضی با بزرگ اراضی و کشاورزی ھای طرح برای شده واگذار اراضی تکلیف تعیین مرجع ماده١۶ و توسعھ چھارم برنامھ قانون ماده٧٠ موضوع کارآفرینان و متخصصان نیز و اقتصادی مقیاس باشد می دستورالعمل این ٢ ماده موضوع کمیسیون ، توسعھ سوم برنامھ قانون ١٠٨ قراردادھای و دولتی و ملی اراضی در دستورالعمل، این ابلاغ از قبل ھای واگذاری کلیھ ماده١٧ تعھدات کامل اجرای صورت در قرارداد، تجدید یا بھا اجاره تعدیل زمان در و بوده معتبر قبلی منعقده انجام واگذاری تطبیق عنداللزوم و واگذاری زمان بھ مربوط مقررات رعایت با و مصوب طرح طبق انعقاد بھ نسبت معوقھ، اجور وصول از پس کمیسیون موافقت و دستورالعمل این مقررات با شده 06/05/2025, 10:52 طرح ها و لوایح https://rc.majlis.ir/fa/law/print version/1819217 15/30 شد خواھد اقدام طرح مجریان یا مجری با اجاره قرارداد باغ و زراعت استثنای بھ تولیدی مختلف ھای طرح اجرای منظور بھ اراضی واگذاری ماده١٨ داخل در ذیحق عشایر و عرفی برداران بھره مرتعداران، ، دامداران بھ دستورالعمل این موضوع ابطال و اصلاح یا و مرتعداری طرح اصلاح بھ منوط داری مرتع طرح یا و چرا پروانھ محدوده باشد می چرا پروانھ مراکز در اجاره قرارداد قالب در کشاورزی مصارف و ھا طرح برای اراضی واگذاری ماده١٩ اصفھان و فارس رضوی، خراسان قم، قزوین، البرز، تھران، گیلان، مازندران، گلستان، ھای استان البرز تھران، گیلان، مازندران، گلستان، ھای استان ھای شھرستان در و ھکتار ۵٠ پنجاه حداکثر دویست حداکثر کشور، دیگر ھای شھرستان و ھا استان سایر در و ھکتار ١٠٠ یکصد حداکثر سایر رعایت ضمن ھکتار، ۵٠٠ پانصد سطح تا کشاورزی ھای شھرک مورد در و ھکتار ٢٠٠ مذکور ھای مساحت بر مازاد برای و باشد می اقدام قابل ٢ ماده کمیسیون توسط دستورالعمل، این مفاد از مجوز اخذ باشد، مذکور نصاب از بیش توسعھ مورد مساحت کھ قبلی ھای طرح آتی توسعھ و است الزامی کشور اراضی امور سازمان جواز یا اصولی موافقت مصوب، طرح براساس متقاضیان، بھ واگذاری قابل اراضی میزان ماده٢٠ توسط دستورالعمل، این ١٩ ماده و نصاب نامھ آئین رعایت تخصیص، شده،گواھی ارائھ تأسیس گردد می تصمیم اتخاذ و بررسی ذیربط کمیسیون غیرکشاورزی ھای طرح برای دولتی و ملی منابع اراضی واگذاری ضوابط سوم فصل ملی اراضی واگذاری بر مبنی ایرانی حقوقی و حقیقی اشخاص درخواست بررسی منظور بھ ماده٢١ استان در کمیسیونی ، غیرکشاورزی مصوب ھای طرح برای ساحلی و مستحدث اراضی و دولتی و کمیسیون فصل این در کھ غیرکشاورزی ھای طرح کمیسیون عنوان تحت ذیل، اعضای از متشکل این ضوابط و مربوط مقررات و قوانین رعایت با تا گردد می تشکیل شود، می نامیده ٢١ ماده نماید تصمیم اتخاذ دستورالعمل، کمیسیون رئیس و عضو عنوان بھ وی معاون یا استاندار الف 06/05/2025, 10:52 طرح ها و لوایح https://rc.majlis.ir/fa/law/print version/1819217 16/30 عضو عنوان بھ کشاورزی جھاد سازمان رئیس ب عضو عنوان بھ دارایی و اقتصادی امور کل مدیر ج عضو عنوان بھ استان در طرح با مرتبط سازمانی واحد یا اجرایی دستگاه مسئول مقام بالاترین د عضو عنوان بھ آبخیزداری و طبیعی منابع مدیرکل ھـ عضو عنوان بھ کمیسیون دبیر و عضو عنوان بھ اراضی امور مدیر و عضو عنوان بھ کشاورزی جھاد سازمان رئیس تشخیص بھ نظر صاحب کارشناس نفر یک ز و یافتھ رسمیت دیگر عضو چھار حداقل و کمیسیون رئیس حضور با کمیسیون جلسات تبصره١ نمی غیر بھ تفویض قابل جلسھ، در اعضاء حضور بود، خواھد معتبر آرا اکثریت با آن تصمیمات می کمیسیون صورتجلسات ھای فرم امضاء بھ موظف جلسھ ھمان در حاضر، اعضای کلیھ باشد باشند بر قانون شمول کھ مؤسساتی جملھ از دولتی، مؤسسات و ھا وزارتخانھ نیاز مورد اراضی تبصره٢ عمومی مؤسسات و نھادھا و است خاص مقررات و قوانین تابع یا آن تصریح یا نام ذکر مستلزم آنھا قانون ۶٩ ماده ذیل ۵ و ١ ھای تبصره طریق از ترتیب بھ المنفعھ، عام و خیریھ مؤسسات و غیردولتی تعیین بھ نسبت سـنواتی، ھای پرونده مورد در و شد خواھد اقدام دولت مالی مقررات از بخشی تنظیم مزبور کمیسیون بھ و اقدام سازی مستند کمیسیون بھ ارجاع زمان تا قـانونی حقوق وصول و تکلیـف اموال بردار بھره تعیین و سازی مستند کمیسیون تشخیص با کھ مواردی استثنای بھ گردد می احالھ گردد نمی آن ذیل ھای تبصره و ۶٩ ماده مشمول اجرایی، دستگاھھای منقول غیر و صنعتی نواحی و صنعتی ھای شھرک قالب در دولتی و ملی منابع اراضی واگذاری تبصره٣ 06/05/2025, 10:52 طرح ها و لوایح https://rc.majlis.ir/fa/law/print version/1819217 17/30 و خودداری پراکنده ھای واگذاری از کمیسیون و انجام مصوب خدماتی و صنعتی تولیدی، ھای مجتمع با و نصاب نامھ آئین ٣ ماده اجرای در موضوع این از جلوگیری منظور بھ اراضی امور مدیریت یا و امکان اراضی، واگذاری از قبل کشور، توسعھ ھای برنامھ دائمی احکام قانون ۴۴ ماده رعایت می استعلام استان صنعتی ھای شھرک شرکت از را صنعتی شھرک در طرح استقرار امکان عدم نماید محیطی، زیست مقررات رعایت و طبیعی منابع توسعھ برای باشند می ملزم ھا طرح مجریان ماده٢٢ با موجود آب و طرح با متناسب را واگذاری مورد سطح درصد ٢۵ حداکثر و درصد ١٠ حداقل نمایند منظور سبز فضای ایجاد برای کمیسیون تشخیص اجرایی نامھ آیین ٣٢ ماده موضوع واگذارشده دولتی و ملی منابع اراضی اجاره قرارداد مدت ماده٢٣ یک حداقل طرح، اجرای بندی زمان برنامھ با متناسب و کمیسیون تشخیص بھ واگذاری، قانونی لایحھ باشد می تمدید قابل کمیسیون تصویب با تعھدات، اجرای صورت در و تعیین سال ١۵ حداکثر و سال ارزش استناد بھ کشاورزی غیر ھای طرح برای شده واگذار اراضی سالیانھ بھای اجاره تبصره١ و مستقیم مالیاتھای قانون ۶۴ ماده اعمال با طرح کاربری نوع اساس بر ای منطقھ قیمت معاملاتی و گردد می تعیین کمیسیون توسط اجاره قرارداد تمدید و اولیھ واگذاری زمان در آن ٣ تبصره نماید اقدام بھاء اجاره تعدیل بھ نسبت بار یک سال سھ ھر است موظف کمیسیون و ورزش سازمان تأیید با جمعیت جوانی و خانواده از حمایت قانون ١۴ ماده استناد بھ تبصره٢ بھ نسبت شوند می بیشتر و سوم فرزند صاحب قانون، ابلاغ از پس کھ ھایی خانواده برای جوانان گردد می اقدام ذیل شرح بھ اراضی بھاء اجاره تخفیف اعمال درصد ٣۵ بالا بھ پنجم فرزند درصد، ٣٠ چھارم فرزند درصد، ٢۵ سوم فرزند و حقیقی اشخاص بھ غیرکشاورزی مصارف برای دولتی و ملی منابع اراضی واگذاری ماده٢۴ مجوز ھرگونھ یا و تأسیس جواز یا اصولی موافقت و مصوب طرح ارائھ بھ منوط ایرانی، حقوقی باشد می ذیربط مراجع طریق از وکار کسب 06/05/2025, 10:52 طرح ها و لوایح https://rc.majlis.ir/fa/law/print version/1819217 18/30 این ٢١ و ٢ مواد موضوع ھای کمیسیون مصوبات اصلاح ضرورت، صورت در ماده٢۵ بود خواھد مربوطھ کمیسیون با مورد حسب مربوط ضوابط و مقررات رعایت با دستورالعمل، مراکز در اجاره قرارداد قالب در غیرکشاورزی مصارف و ھا طرح برای اراضی واگذاری ماده٢۶ اصفھان و فارس رضوی، خراسان قم، قزوین، البرز، تھران، گیلان، مازندران، گلستان، ھای استان البرز و تھران گیلان، ، مازندران گلستان، ھای استان ھای شھرستان در و ھکتار ٢٠ بیست حداکثر ١٠٠ حداکثریکصد کشور دیگر ھای شھرستان و ھا استان سایر در و ھکتار ۵٠ پنجاه حداکثر رعایت ضمن ھکتار ٢٠٠ دویست سطح تا غیردولتی و دولتی صنعتی ھای شھرک در و ھکتار ھای مساحت بر مازاد برای و باشد می اقدام قابل ٢١ ماده کمیسیون توسط دستورالعمل، این مفاد سایر از مجوز اخذ باشد، مذکور نصاب از بیش توسعھ مساحت کھ قبلی ھای طرح آتی توسعھ و مذکور است الزامی کشور اراضی امور سازمان مازاد اراضی اجاره قرارداد انعقاد مجوز اخذ برای است موظف استان اراضی امور مدیریت ماده٢٧ سامانھ در را پرونده مستندات و مدارک کلیھ دستورالعمل، این ٢۶ و ١٩ مواد در مقرر مساحتھای بر مجوز اخذ از پس و ارسال کشور اراضی امور سازمان بھ را آن گزارش و بارگذاری واگذاری، جامع نماید اقدام واگذاری فرآیند ادامھ بھ نسبت مذکور مواد دستورالعمل این ٢۶ و ١٩ مواد موضوع ھای طرح اجاره قرارداد تمدید درخواست زمان در ماده٢٨ نمی اراضی امور سازمان مجدد مجوز صدور و تأیید بھ نیازی است، گردیده قبلا ًصادر آن مجوز کھ با و کمیسیون زمین واگذارکننده مرجع تأیید اساس بر بایست می اراضی امور مدیریت و باشد نماید اقدام اجاره قرارداد تمدید بھ نسبت ماده، این ذیل تبصره رعایت یا و تعدیل زمان در دستورالعمل این موضوع واگذاری اراضی بھای اجاره تعیین مبنای تبصره باشد می اجاره قرارداد تمدید یا و تعدیل زمان ای منطقھ قیمت اجاره، قرارداد تمدید آنھا، ذیل ھای تبصره و ۴ و ٣ مواد ،٢ ماده ٣ و ٢ ھای تبصره مفاد است موظف کمیسیون ماده٢٩ و ١۵ و ١۴ ،١٣ مواد ،١٢ ماده ذیل تبصره و ١١ و ١٠ مواد آنھا، ذیل ھای تبصره و ٨ و ٧ ،۶ مواد رعایت دارد را دستورالعمل این سوم فصل بھ تعمیم قابلیت کھ دوم، فصل از ١٧ ماده و آن ذیل تبصره نماید مقرر، مدت در مجری توسط آن تمدید عدم و اجاره قرارداد مدت انقضای صورت در ١ تبصره 06/05/2025, 10:52 طرح ها و لوایح https://rc.majlis.ir/fa/law/print version/1819217 19/30 موجر روابط قانون و مدنی قانون از ملاک وحدت با تصرف ایام المثل اجرت مبنای بر بھاء اجاره تصویب از پس و محاسبھ مستاجر ھزینھ با دادگستری رسمی کارشناس نظریھ اخذ با مستاجر و گردد می اخذ ذیربط کمیسیون از و نگردیده منقضی آن مدت و باشند می اجاره قرارداد دارای کھ ھایی پرونده از دستھ آن تبصره٢ اراضی بھای اجاره باشد، نشده ابلاغ مستاجر بھ ای اخطاریھ معین مدت در تعدیل برای موجر سوی اخطاریھ صورتیکھ در و وصول قرارداد متن در مندرج بھاء اجاره اساس بر قرارداد مدت پایان تا تاخیرتادیھ خسارت قرارداد، در مندرج بھای اجاره بر علاوه باشد، شده ابلاغ مستاجر بھ لازم ھای اخذ و محاسبھ مدنی دادرسی آئین قانون از ملاک وحدت با مرکزی بانک تورم شاخص برابر نیز گردد می قطعی انتقال و فروش نحوه چھار فصل کمیسیون واگذاری، زمین مالکیت سند صدور بر مبنی طرح مجری درخواست صورت در ماده٣٠ بخش وری بھره افزایش قانون ٩ ماده تبصره٢ و دولت صلاح و صرفھ رعایت با است مجاز پذیر رقابت تولید موانع رفع قانون ۴۵ ماده موضوع ھای طرح استثنای بھ طبیعی منابع و کشاورزی بھ مصوب، ھای طرح دولتی و ملی منابع اراضی قطعی انتقال مورد در کشور مالی نظام ارتقای و نماید اقدام ذیل شرایط اساس بر و ٨۴ ، باغی و زراعی ھای طرح استثنای بھ ٧۵ مواد٧٠، استناد طبق واگذاری، قانونی لایحھ اجرایی نامھ آیین ٣٢ و ٣١ مواد موضوع واگذارشده اراضی الف رسیدن برداری بھره بھ از پس دولت، درآمدھای از برخی وصول قانون ٨۴ ماده استناد بھ و قرارداد طبق باغی، و زراعی ھای طرح استثنای بھ ٧۵ ماده موضوع شده واگذار اراضی مصوب، طرح قانون موضوع نظارتی عوامل تأیید با مورد دو ھر و مصوب طرح کامل اجرای از پس و قرارداد مجمع ١٣٨۶ مصوب مراتع و ھا جنگل از برداری بھره و حفاظت قانون اصلاحی ٣٣ ماده اصلاح توسط مربوطھ، اصولی موافقت یا و تأسیس جواز صادرکننده مرجع تأیید و نظام مصلحت تشخیص گردد می اعلام مستأجر بھ واریز برای و تعیین ذیل شرح بھ تقویم ھیات کشاورزی جھاد سازمان رئیس انتخاب بھ کشاورزی جھاد سازمان کارشناس ١ـ دادگستری ذیربط رسمی کارشناس ٢ـ 06/05/2025, 10:52 طرح ها و لوایح https://rc.majlis.ir/fa/law/print version/1819217 20/30 دارایی و اقتصادی امور کل اداره کارشناس ٣ـ ملاک قیمت بالاترین اراضی، شده ارزیابی قیمت در تقویم ھیات نظر اختلاف صورت در تبصره١ بود خواھد عمل کارشناس انتخاب باشد می مستأجر عھده بر دادگستری رسمی کارشناسان الزحمھ حق تأدیھ تبصره٢ مجلس ١٣٨١ مصوب دادگستری رسمی کارشناسان قانون ٣٣ ماده رعایت با دادگستری رسمی است اسلامی شورای روز قیمت بھ دولت درآمدھای از برخی وصول قانون ٨۴ ماده اساس بر اراضی تقویم تبصره٣ پذیرد می صورت اراضی کارشناسی ھیات نظریھ است مکلف اراضی امور مدیریت تقویم، صورتجلسھ صدور از پس تبصره۴ تایید صورت در و مطرح کمیسیون در ماه یک مدت ظرف حداکثر را ماده این الف بند موضوع مستأجر بھ الکترونیکی یا و کتبی صورت بھ روز ٧ مدت ظرف حداکثر واگذاری مرجع کمیسیون در است بدیھی باشد می ماه شش حداکثر کارشناسی، نظریھ صدور تاریخ از تقویم اعتبار نماید ابلاغ نفره ٣ رسمی کارشناسی ھیات بھ موضوع کمیسیون، توسط تقویم ھیات نظریھ پذیرش عدم صورت باشد می موجر عھده بھ کارشناسی ھزینھ و گردد می ارجاع دادگستری امور مدیریت بھ را خود اعتراض تواند می ابلاغ تاریخ از روز ٧ مدت ظرف مستاجر تبصره۵ ارجاع نفره ٣ رسمی کارشناسی ھیات بھ را موضوع وقت اسرع در مذکور مدیریت و اعلام اراضی و قطعی کمیسیون تصویب از پس نظریھ این باشد می مستاجر عھده بھ کارشناسی ھزینھ و نماید می است اعتراض قابل غیر مجوز قبلاً کھ ھایی طرح از دستھ آن بھ نسبت دولتی و ملی منابع اراضی قطعی انتقال تبصره۶ ٢ تبصره رعایت با باشد، شده صادر ایشان سوی از مجاز مقام یا وزیر سوی از اجاره قرارداد انعقاد ذیربط کمیسیون تصویب از پس طبیعی، منابع و کشاورزی بخش وری بھره افزایش قانون ٩ ماده باشد می پذیر امکان 06/05/2025, 10:52 طرح ها و لوایح https://rc.majlis.ir/fa/law/print version/1819217 21/30 و آن ھای تبصره و ماده این مفاد سایر رعایت بھ منوط واگذاری، اراضی قطعی انتقال تبصره٧ از قبل و فروش مصوبھ اخذ از پس امر این و بوده واگذاری مورد قطعھ ثبتی تفکیک و افراز مستلزم ھزینھ کلیھ و انجام استان آبخیزداری و طبیعی منابع کل اداره ھماھنگی با عرصھ، ارزیابی و تقویم باشد می متقاضی عھده بر متعلقھ ھای منوط استان کشاورزی جھاد سازمان رئیس توسط دولتی و ملی اراضی انتقال اسناد امضای تبصره٨ استان جھادکشاورزی سازمان رئیس باشد می مستأجر سوی از اراضی بھای کل و اجور پرداخت بھ اشخاص سایر یا و استان اراضی امور مدیر بھ تفویض درجھ یک با را انتقالی اسناد امضای تواند می نماید واگذار منتخب اسناد دفاتر و املاک و اسناد ثبت ادارات در سند انتقال و نقل بھ مربوط ھای ھزینھ کلیھ تبصره٩ باشد می متقاضی عھده بر رسمی، می انجام دستورالعمل این مفاد و مربوطھ قوانین رعایت با ذیل موارد در اراضی، قطعی انتقال ب گیرد ھای شرکت دامپروری ھای مجتمع ایجاد برای ٣١ ماده اجرای در واگذارشده اراضی فروش ١ـ بھ دولت، مالی مقررات از بخشی تنظیم قانون ١١٠ ماده ذیل تبصره استناد بھ ، دامداری صنعتی گیرد می صورت سالھ پنج اقساط با و ای منطقھ قیمت ٢ بند اصلاح قانون ابلاغ از قبل تا کھ اسلامی، انقلاب مسکن بنیاد بھ واگذاری اراضی مورد در ٢ـ منجر اسلامی شورای مجلس ١٣٧٩ ٢ ٢٨ مصوب دولت درآمدھای از برخی وصول قانون ٨۴ ماده در و اخذ آن الاجاره مال صرفا اجاره قرارداد مبنای بر است، نگردیده مسکن بنیاد بھ قطعی انتقال بھ قانون تصویب ١٣٨٧ ٢ ٢۵ تاریخ تا تصرف ایام المثل اجرت اجاره، قرارداد وجود عدم صورت در سپس گردد، می دریافت و محاسبھ ١٣٨٧ مصوب مسکن عرضھ و تولید از حمایت و ساماندھی احالھ آبخیزداری و طبیعی منابع بھ مسکن عرصھ و تولید از حمایت و ساماندھی قانون ۴ ماده اجرای روستا مصوب ھادی طرح از خارج کھ صدرالذکر اراضی از دستھ آن خصوص در و گردد می باشد می واگذاری مرجع عھده بھ آن تکلیف تعیین است گردیده واگذار 06/05/2025, 10:52 طرح ها و لوایح https://rc.majlis.ir/fa/law/print version/1819217 22/30 حسب مختلف، مناطق در روستایی صنعتی نواحی و دولتی صنعتی ھای شھرک نیاز مورد اراضی ٣ـ بھ راجع قانون اصلاح قانون واحده ماده ۴ بند اساس بر صنعتی ھای شھرک شرکت درخواست از حمایت قانون واحده ماده و ١٣٧۶ ٣ ١١ مصوب ایران صنعتی ھای شھرک شرکت تأسیس افزایش قانون ٩ ماده ٢ تبصره اجرایی نامھ آیین و ١٣٨۴ ٧ ٢٠ مصوب روستایی صنعتی نواحی و پذیر رقابت تولید موانع رفع قانون ۴۵ ماده موضوع طبیعی منابع و کشاورزی بخش وری بھره شرکت اختیار در ای منطقھ قیمت بھ و قطعی انتقال صورت بھ ابتدا از کشور مالی نظام ارتقای گیرد می قرار مذکور دستورالعمل این ٣٠ ماده الف بند رعایت با دولتی، غیر صنعتی ھای شھرک بھ اراضی قطعی انتقال باشد می دولت درآمدھای از برخی وصول قانون ٨۴ ماده اساس بر اراضی نصاب نامھ آیین و شرکت درخواست حسب مختلف مناطق در دولتی، کشاورزی ھای شھرک نیاز مورد اراضی ۴ـ مورخ ھ ۵٣٩۵٣ ت ١۵۴٣١٢ شماره تصویبنامھ ١ بند اساس بر کشاورزی ھای شھرک قانون ٩ ماده ٢ تبصره اجرایی نامھ آیین ۴ ماده تبصره اصلاح بر مبنی وزیران ھیات ١٣٩۵ ١٢ ٧ رقابت تولید موانع رفع قانون ۴۵ ماده موضوع طبیعی منابع و کشاورزی بخش وری بھره افزایش آئین رعایت با ای منطقھ قیمت بھ و قطعی انتقال صورت بھ ابتدا از کشور مالی نظام ارتقای و پذیر گیرد می قرار مذکور شرکت اختیار در اراضی نصاب نامھ کھ واگذاری قانونی لایحھ اجرایی نامھ آئین ٣٢ و ٣١ مواد موضوع واگذارشده اراضی ماده٣١ واقع شھرھا حریم و محدوده داخل قطعی انتقال زمان در چنانچھ باشد، شده اجرا مصوب طرح مطابق نامھ تفاھم اساس بر و دولت مالی مقررات از بخشی تنظیم قانون ۶٩ ماده ١ تبصره استناد بھ شده، می اقدام آن بعدی ھای اصلاحیھ و سال١٣٩٩ کشاورزی جھاد و شھرسازی و راه وزارتین فیمابین شود مستندات و مدارک بررسی از پس قطعی انتقال متقاضیان تخفیف درخواست بھ رسیدگی ماده٣٢ مھلت در دستورالعمل ٢١ و ٢ مواد موضوع ھای کمیسیون تصویب با اراضی امور مدیریت توسط پذیرد می صورت ارزیابی و تقویم اعتبار لایحھ نامھ آیین ٣٢ و ٣١ مواد موضوع ھای طرح مورد در است مجاز ذیربط کمیسیون تبصره طرح برای درصد ۵٠ حداکثرتا فصل این ضوابط و ٨۴ ماده بھ مستند مورد حسب واگذاری قانونی نماید اعمال تخفیف دستورالعمل این موضوع ھای 06/05/2025, 10:52 طرح ها و لوایح https://rc.majlis.ir/fa/law/print version/1819217 23/30 شرح بھ دستورالعمل، این ٣٢ ماده موضوع اراضی قیمت تخفیف اعطای در مؤثر عوامل ماده٣٣ از عبارتند مربوط جدول و ذیل زلزلھ، اثر بر مستأجرین زیان و ضرر تأیید بر مبنی استانداری بحران مدیریت کل اداره گواھی ١ـ درصد ۵ تا حداکثر حوادث، وقوع ھای سال بھ نسبت و امراض و آفات خشکسالی، سیل، و اصولی موافقت صادرکننده مراجع توسط تأییدشده بندی زمان جدول از زودتر طرح اجرای ٢ـ تصویر ارسال و درصد یک حداکثر دیون موقع بھ پرداخت درصد، دو حداکثر مذکور مراجع گواھی و برق آب، راه، مانند زیربنایی امکانات ایجاد اجاره، قرارداد با منطبق بھا اجاره پرداختی قبوض تخفیف درصد یک حداکثر سبز فضای ایجاد درصد، یک حداکثر ذیربط ھای دستگاه تأییدیھ ارسال درصد ۵ حداکثر مجموعاً و نظارتی عوامل گزارش حسب ھر غیرکشاورزی ھای طرح در و درصد یک تا کشاورزی ھای طرح در شاغل نفر ھر ازای بھ ٣ـ مدرک ارائھ حسب رشتھ التحصیل فارغ نفر ھر دائم مشارکت ازای بھ و درصد یک تا نفر سھ فناوری و تحقیقات علوم، وزارت تأیید مورد ھای دانشگاه و آموزشی مؤسسات از معتبر تحصیلی کار تعاون، اداره گواھی و تأییدیھ ارسال با تخفیف درصد ۵ تا حداکثر و درصد سھ تا طرح با مرتبط مربوطھ شھرستان اجتماعی رفاه و کارت تصویر ارائھ با تخفیف درصد پنج تا حداکثر حقوقی و حقیقی اشخاص از اعم طرح ھر برای ۴ـ ایثارگران امور و شھید بنیاد گواھی یا و ایثارگری ھیأت مصوبھ ارائھ با تخفیف درصد پنج تا حداکثر یافتھ کمترتوسعھ مناطق در واقع ھای طرح ـ ۵ مزبور مناطق تعیین بر مبنی وزیران و حقیقی اشخاص از اعم طرح ھر برای جمعیت، جوانی و خانواده از حمایت قانون استناد بھ ـ ۶ جوانان و ورزش سازمان تائیدیھ با تخفیف ٢۵درصد حقوقی تخفیف در مؤثر عوامل جدول 06/05/2025, 10:52 طرح ها و لوایح https://rc.majlis.ir/fa/law/print version/1819217 24/30 ردیف مؤثر عوامل درصد ١ غیرمترقبھ حوادث و قھری عوامل ۵ ٢ تعھدات انجام نحوه 06/05/2025, 10:52 طرح ها و لوایح https://rc.majlis.ir/fa/law/print version/1819217 25/30 ۵ ٣ طرح با مرتبط رشتھ التحصیلان فارغ و زایی اشتغال ۵ ۴ ایثارگران ۵ ۵ 06/05/2025, 10:52 طرح ها و لوایح https://rc.majlis.ir/fa/law/print version/1819217 26/30 طرح اجرای ای منطقھ وضعیت ۵ ۶ جمعیت جوانی و خانواده از حمایت قانون ٢۵ ٧ درصد جمع ۵٠ 06/05/2025, 10:52 طرح ها و لوایح https://rc.majlis.ir/fa/law/print version/1819217 27/30 موارد سایر پنجم فصل طریق از را دستورالعمل این با مرتبط اقدامات کلیھ است موظف اراضی امور مدیریت ماده٣۴ نماید اجرا زمین مدیریت واحد پنجره بھ متصل اراضی واگذاری جامع سامانھ تا یافتھ، تخصیص واگذاری برای استعدادیابی، دستورالعمل اساس بر کھ اراضی از حفاظت ماده٣۵ باشد می آبخیزداری و طبیعی منابع کل اداره عھده بھ متقاضی بھ تحویل زمان استثنای بھ ٧۵ ،٧٠ ،٣٢ ،٣١ مواد موضوع ھای واگذاری کلیھ مورد در دستورالعمل این ماده٣۶ خاصی ترتیب موضوعی بھ نسبت مواردیکھ در و بوده اجرا قابل ١٠٨ و باغی و زراعی ھای طرح باشد می مربوطھ مصوب اجرایی ھای نامھ آیین عمل، ملاک باشد، نشده بینی پیش دستورالعمل این در کشاورزی جھاد وزیر نظر دستورالعمل، این در ابھامی موارد وجود و احصا عدم صورت در و بود خواھد عمل ملاک ٣١ مواد اجرای در کھ دستورالعمل این موضوع مصوب ھای طرح اجرای نحوه بر نظارت ماده٣٧ ٣٣ ماده اصلاح قانون مفاد تابع اراضی احیای و واگذاری قانونی لایحھ اجرایی نامھ آیین ٣٢ و مورخ اصلاحیھ و ١٣٨۶ ۴ ٩ مصوب مراتع و ھا جنگل از برداری بھره و حفاظت قانون اصلاحی باشد می مربوطھ دستورالعمل و آن اجرایی نامھ آیین و ١٣٩٠ ١٢ ٣١ و حفاظت قانون اصلاحی ٣٣ ماده اصلاح قانون موضوع نظارت ھیأت اقدامات و اختیارات تبصره یا و اصولی موافقت صادرکننده مراجع اختیارات و وظایف نافی مراتع، و ھا جنگل از برداری بھره ٣٣ ماده اجرایی آئین ۴ ماده ٢ تبصره استناد بھ موظفند مذکور مراجع و باشد نمی تاسیس جواز قراردادھای چھارچوب در و کشور مراتع و ھا جنگل از برداری بھره و حفاظت قانون اصلاحی نمایند معمول طرح، اجرای بر لازم نظارت اعمال بھ نسبت ھا طرح مجریان با منعقده و حفاظت قانون اصلاحی قانون ماده٣٣ ١ تبصره استناد بھ عمل مورد اجاره قرارداد نمونھ ماده٣٨ اصلاحیھ و نظام مصلحت تشخیص مجمع ١٣٨۶ ۴ ٩ مصوب مراتع و ھا جنگل از برداری بھره موضوع مذکور قانون اجرایی نامھ آیین اصلاحیھ پیوست نمونھ شرح بھ آن ١٣٩٠ ١٢ ١٣ مورخ نمونھ و بود خواھد وزیران ھیات ١٣٩۴ ٧ ٢٢ مورخ ھـ ۵١١۴٨ ت ٩۵٧٠٨ شماره تصویبنامھ 06/05/2025, 10:52 طرح ها و لوایح https://rc.majlis.ir/fa/law/print version/1819217 28/30 باشد می دستورالعمل این لاینفک جزء ضمیمھ، ھای فرم نیز و پیوست بیع قرارداد از ناشی خطای یا و مساحی در اشتباه دلیل بھ مستأجر بھ شده تحویل اراضی درصورتیکھ ماده٣٩ در مستأجر و باشد اجاره قرارداد یا کمیسیون مصوبھ در مندرج مساحت بر مازاد گیری اندازه ابزار ضرر ورود بھ منجر آن قمع و قلع کھ باشد نموده احداث تاسیسات و اعیان مازاد، اراضی این ملی اراضی سایر یا مستثنیات جزء کھ للغیر مستحق مازاد اراضی آن بر علاوه و گردد نامتعارف گردد می عمل ذیل ھای تبصره شرح بھ نباشد، شده واگذار تاریخ از قبل کھ ھایی پرونده بھ نسبت اولیھ واگذاری بر مازاد اراضی خصوص در تبصره١ است شده تحول و تحویل عرصھ وظایف تفکیک از بعد دستورالعمل اولین ابلاغ ١٣٨۵ ۴ ١٩ مرجع باشد واگذاری مورد مساحت درصد ۵ تا واگذاری بر مازاد اراضی مساحت چنانچھ الف نماید می اقدام مساحت اصلاح بھ نسبت واگذاری باشد، درصد ١۵ سقف تا درصد ۵ از بیش واگذاری بر مازاد تصرفی اراضی مساحت چنانچھ ب فیمابین مشترک کارگروه در تا اقدام کشور اراضی امور سازمان بھ پرونده سوابق ارسال بھ نسبت گردد تکلیف تعیین و بررسی کشور آبخیزداری و طبیعی منابع و اراضی امور سازمانھای واگذاری مورد مساحت درصد ١۵ از بیشتر واگذاری، بر مازاد تصرفی اراضی مساحت چنانچھ ج اراضی تصرف رفع بھ نسبت تا اعلام استان آبخیزداری و طبیعی منابع کل اداره بھ مراتب باشد، نماید اقدام واگذاری ١۵درصد بر مازاد تاریخ از کھ ھایی پرونده بھ نسبت اولیھ واگذاری بر مازاد اراضی خصوص در تبصره٢ وری بھره افزایش قانون ابلاغ لغایت وظایف تفکیک از بعد دستورالعمل اولین ابلاغ ١٣٨۵ ۴ ١٩ شود می عمل ذیل بندھای شرح بھ است شده تحول و تحویل عرصھ طبیعی، منابع و کشاورزی بخش واگذاری مورد مساحت درصد ٢ از کمتر واگذاری بر مازاد تصرفی اراضی مساحت چنانچھ الف نماید می اقدام مساحت اصلاح بھ نسبت واگذاری مرجع باشد 06/05/2025, 10:52 طرح ها و لوایح https://rc.majlis.ir/fa/law/print version/1819217 29/30 واگذاری مورد مساحت درصد ٢ از بیشتر واگذاری، بر مازاد تصرفی اراضی مساحت چنانچھ ب اراضی تصرف رفع بھ نسبت تا اعلام استان آبخیزداری و طبیعی منابع کل اداره بھ مراتب باشد نماید اقدام واگذاری درصد ٢ بر مازاد بر وری بھره افزایش قانون ابلاغ از بعد واگذاری بر مازاد تصرفی اراضی تکلیف تعیین تبصره٣ باشد می آبخیزداری و طبیعی منابع کل اداره عھده نظر مطابق تصرف ایام المثل اجرت اساس بر مازاد اراضی بھای اجاره تعیین نحوه تبصره۴ انتقال و محاسبھ عرصھ تحول و تحویل تاریخ زمان از متقاضی ھزینھ با دادگستری رسمی کارشناس گردد می عمل دستورالعمل ٣٠ ماده مطابق نیز موصوف اراضی قطعی جملھ از مغایر ھای بخشنامھ و ھا دستورالعمل سایر دستورالعمل، این ابلاغ تاریخ از ماده۴٠ ھای طرح و تولیدی کشاورزی، ھای طرح برای دولتی و ملی اراضی واگذاری ضوابط دستورالعمل آن بعدی ھای اصلاحیھ و ١٣٨۵ ۴ ١٩ مورخ ٠٢٠ ١١۵١۵ شماره ابلاغیھ موضوع غیرکشاورزی باشد می ملغی می الاجرا لازم ابلاغ، تاریخ از و تھیھ تبصره ۴۶ و ماده ۴١ فصل، پنج در دستورالعمل این ماده۴١ باشد 06/05/2025, 10:52 طرح ها و لوایح https://rc.majlis.ir/fa/law/print version/1819217 30/30