Regulation on Determining the Limit of River Beds, Creeks, Watercourse and Natural Ponds
صدر في 1991-07-03 · النص بتاريخ 2026-10-01
القانون العام والإرشادات الرسمية منشورة بوصفها أبحاثاً. ليست مشورة قانونية أو ضريبية أو مالية.
البحث نفسه مكتوب بالإنجليزية. العناوين والوسوم مترجمة؛ أما النتائج والاقتباسات فغير مترجمة.
عن هذا القانون
- العنوان الأصلي
- آیین نامه نحوه تعیین حد بستر و حریم رودخانه ها و انهار و مسیل ها و مرداب ها و برکه های طبیعی
- اللغة
- Farsi
- النوع
- لائحة
- الدولة
- إيران
- الموضوعات
- Water
- الكلمات المفتاحية
- inland waters, public water, wetlands, surface water, water abstraction, water conservation zone, water rights, authorization/permit, governance, bed, water resources management
- الفئات
- energy
أين تقرؤه
النص
نص القانون نفسه، مادةً مادة، كما هو محفوظ. لكل مادة رابطها.
9/24/2016 www.dastour.ir/Print/?lid=141632 http://www.dastour.ir/Print/?lid=141632 1/7 9/24/2016 www.dastour.ir/Print/?lid=141632 http://www.dastour.ir/Print/?lid=141632 2/7 آئيننامه نحوه تعيين حد بستر و حريم رودخانه ها و انهار و مسيلها و مردابها و بركه هاي طبيعي 9/24/2016 www.dastour.ir/Print/?lid=141632 http://www.dastour.ir/Print/?lid=141632 3/7 به استناد اصل يكصد و سي و هشت قانون اساسي جمهوري اسالمي ايران و اختيار حاصل از تبصره ۱ ماده ۲ قانون توزيع عادالنه آب آئيننامه تعيين حد بستر و حريم رودخانه ها و انهار و مسيلها و مردابها و بركه هاي طبيعي را بشرح زير تصويب مي نمايد: ماده ۱ ـ اصالحات مندرج در اين آئيننامه را از نظر اجراي مقررات آن در معاني ذيل بكار برده شده است: الف ـ رودخانه: مجرائي است بطور طبيعي كه آب بطور دائم يا فصلي در آن جريان داشته باشد. ب ـ نهر طبيعي: مجرائي است طبيعي كه آب بطور دائم يا فصلي در آن جريان داشته و داراي حوضه آبريز مشخصي نباشد. ج ـ نهر سنتي: مجراي آبي است كه بوسيله اشخاص به صورت غير مدرن احداث شده باشد. د ـ مرداب: زمين باطالقي مسطح و پستي است كه داراي يك يا تعدادي آبراهه باشد و معموال در مد بزرگ دريا زير آب رود همچنين اراضي پستي كه در مناطق غير ساحلي در فصول بارندگي و سيالب غرقاب شده و معموال در تمام سال حالت باطالق داشته باشد. ه ـ بركه: اراضي پستي است كه در اثر جريان سطحي و زير زميني، آب در آنها جمع شده و باقي مي ماند. و ـ مسيل: مسيل مجرائي طبيعي است كه سيل حاصله از باران و برف و رگبارها موقتًا در آن جريان پيدا مي كند. ز ـ مسيل متروكه: مجرائي است طبيعي كه تحت تأثير عوامل طبيعي يا غير طبيعي امكان حدوث سيالب در آن وجود نداشته باشد. با دوره هاي و حداكثر طغيان داغاب و آمار هيدرولوژيك به توجه با است كه در هر محل يا مسيل نهر رودخانه، از آن قسمت بستر: ـ ح برگشت مختلف وسيله وزارت نيرو و يا شركتهاي آب منطقه اي و آب و برق خوزستان تعيين مي شود. ـ دوره برگشت طغيان رودخانه ها در محدوده شهرها طبق مصوبه شوراي عالي شهرسازي و معماري تعيين و جهت برآورد سيالب با تناوب مورد نظر به وزارت نيرو و شركتهاي آب منطقه اي و آب و برق خوزستان اعالم مي گردد. ـ تعيين بستر در خارج از محدوده شهرها بر اساس حداكثر طغيان با دوره برگشت ۲۵ ساله وسيله وزارت نيرو و شركتهاي آب منطقه اي و از ۲۵ ساله مالك بيشتر يا كمتر برگشت دوره با نمايد سيالب ايجاب كه ضرورت مناطقي در و مي شود تعيين برق خوزستان و آب محاسبه قرار گيرد شركتهاي فوق الذكر حسب مورد با ارائه نقشه هاي مربوط و توجيهات فني از حوزه ستادي وزارت نيرو ومجوز الزم را اخذ خواهند نمود. ـ تغييرات طبيعي بستر رودخانه ها، مسيلها يا انهار طبيعي در بستر سابق تأثيري نداشته و بستر سابق كماكان در اختيار حكومت اسالمي است ليكن حريم براي آن منظور نخواهد شد. ط ـ حريم: آن قسمت از اراضي اطراف رودخانه، مسيل، نهر طبيعي يا سنتي مرداب و بركه است كه بالفاصله پس از بستر قرار دادن و به 9/24/2016 www.dastour.ir/Print/?lid=141632 http://www.dastour.ir/Print/?lid=141632 4/7 عنوان حق ارتقاع براي كمال انتقال و حفاظت آنها الزم است و طبق مقررات اين آئيننامه توسط وزارت نيرو يا شركتهاي آب نطقه اي و آب و برق خوزستان تعيين مي گردد. ـ حريم انهار طبيعي يا رودخانه ها اعم از اينكه آب دائم يا فصلي داشته باشند از يك تا بيست متر خواهد بود كه حسب مورد با توجه به وضع رودخانه يا نهر طبيعي يا مسيل از هر طرف منتهي اليه بستر وسيله وزارت نيرو و شركتهاي تابعه آن تعيين مي گردد. (در محدوده شهرها حريم انهار طبيعي و رودخانه ها بطور كلي طبق مصوبه شوراي عالي معماري و شهرسازي تعيين و پس از موافقت آب منطقه اي ذيربط يا آب و برق خوزستان مورد اعالم خواهد شد). ماده ۲ ـ شركتهاي آب منطقه اي و آب و برق خوزستان مكلفند با توجه به امكانات، حد بستر و حريم رودخانه ها، انهار، مسيلها، مردابها و بركه هاي طبيعي موجود در حوزه فعاليت خود را با برنامه ريزي مشخص و با اعزام كارشناس يا كارشناسان ذيصالح طبق مقررات اين آئيننامه تعيين نمايند. ماده ۳ ـ شركتهاي آب منطقه اي و آب و برق خوزستان در هر مورد كه بستر و حريم رودخانه و نهر طبيعي و مسيل و مرداب و بركه طبيعي را بطور موضعي تعيين مي نمايند مراتب را به طريق مقتضي كتبًا به متقاضي اعالم و در مورد تعيين بستر و حريم سرتاسري موضوع از طريق پخش اعالميه هاي محلي (براي يك نوبت) به اطالع اشخاص ذينفع مي رسد كه بستر و حريم رودخانه و نهر (طبيعي، سنتي) و مسيل و مرداب و بركه طبيعي مورد نظر تعيين گرديده و اشخاص مي توانند براي كسب اطالع از حدود بستر و حريم تعيين شده به شركت آب مربوطه مراجعه دارند، و رسيد دريافت به شركت مربوطه تسليم را اعتراض خود اطالعيه انتشار تاريخ از يكماه باشند ظرف مدت اعتراض داشته و چنانچه چنانچه اعتراض نسبت به بستر و حريم تعيين شده در مهلت مذكور در فوق واصل شود شركت آب منطقه اي مربوطه اعتراض را به كميسيون مركب از دو نفر كارشناس فني ذيصالح و يكنفر كارشناس حقوقي كه از بين مجربترين كارشناسان شركت با ابالغ مديركل منصوب مي شوند ارجاع مي نمايد. ماده ۴ ـ كميسيون مذكور در ماده ۳ پس از وصول پرونده مورد اعتراض، گزارش كارشناس يا كارشناسان را مورد بررسي قرار داده و در صورتي كه با بستر و حريم تعيين شده موافق باشد آنرا مورد تأييد قرار مي دهد و اال بعد از اخذ توضيحات از كارشناس يا كارشناسان ذيربط نظر خود را به شركت اعالم خواهد نمود، چنانچه توضيحات مذكور براي كميسيون قانع كننده نباشد كميسيون مي تواند راسًا يا وسيله كارشناس ديگري محل را بازديد كند و سپس نظر خويش را مورد بستر و حريم به شركت اعالم دارد نظر اين كميسيون قطعي بوده و به منزله نظر وزارت نيرو است. 9/24/2016 www.dastour.ir/Print/?lid=141632 http://www.dastour.ir/Print/?lid=141632 5/7 ماده ۵ ـ پس از اعالم نظر كميسيون موضوع ماده ۳ اين آئيننامه شركت آب منطقه اي نسبت به عالمت گذاري نهائي حد بستر و حريم تعيين شده بنحو مقتضي اقدام خواهد نمود و نسخه اي از نقشه مربوط به بستر و حريم را براي اطالع به اداره ثبت اسناد و امالك، بخشداري و شهرداري حوزه عمل ارسال و نيز مراتب را به ژاندارمري و شهرباني اعالم خواهد داشت و از تجاوز اشخاص به بستر و حريم با همكاري مأمورين انتظامي جلوگيري خواهد كرد. ماده ۶ ـ پس از تعيين و تشخيص ميزان بستر و حريم رودخانه، نهر مسيل مرداب و بركه طبيعي در صورتيكه شركت آب و منطقه اي قلع و قمع اعياني اعم از اشجار و غير آن واقع در بستر و حريم را براي استفاده از امور مربوط به آب و برق الزم بداند بر اساس مقررات مربوط اقدام خواهد نمود. تبصره ـ هر گاه اعياني موجود در بستر و حريم بصورت كشت موقت باشد پس از برداشت محصول مقررات ماده فوق اعمال خواهد شد. ماده ۷ ـ كشت موقت در آن قسمت از بستر رودخانه، نهر، مسيل كه براي بهره برداري از آب مزاحمتي ايجاد ننمايد با موافقت كتبي و قبلي شركت آب منطقه اي ذيربط بصورت اجاره و رعايت اولويت براي مجاورين بالمانع است ولي مستأجر به هيچ وجه حق ايجاد اعياني و غرس نهال و درخت (بجز زراعت سطحي) را ندارد و در صورت تخلف اراضي مسترد و از فعاليت وي جلوگيري خواهد شد. شركت آب و منطقه اي ذيربط بايد در اجاره نامه قيد كند كه در صورت بروز هر گونه خسارت ناشي از سيل و نظاير آن هيچگونه مسئوليتي نخواهد داشت. تبصره ـ استفاده از مقررات اين ماده در مورد اراضي بستر باالدست سدها شمول ندارد. ماده ۸ ـ ناميده مي شود و كماكان در اختيار باقيمانده بستر كه بستر مرده چنانچه بستر رودخانه، نهر طبيعي، مسيل بصورت طبيعي تغيير نمايد و دولت است براي اجراي طرحهاي آب و برق قابل استفاده باشد با حدود مشخصي از طريق وزارت نيرو به دستگاههاي متقاضي بصورت اجاره واگذار و نحوه آماده سازي و كناره بندي و ساير شرايط مربوط در سند واگذاري قيد خواهد گرديد. ماده ۹ ـ در كه را بركه طبيعي يا مرداب يا يا مسيل انهار ها، رودخانه و حريم بستر تعيين حد تقاضاي موردي بصورت يا شهرداريها افراد چنانچه مجاورت ملكي واقع است بنمايد شركت آب منطقه اي مكلف است با اخذ هزينه كارشناسي طبق تعرفه مصوب وزارت نيرو نسبت به تعيين حد قانوني اشخاص نسبت به اينكه تصرفات بر اقدام نمايد، مشروط اين دستورالعمل به ترتيب مقرر در از موارد ياد شده بستر و حريم هر يك امالك مورد نظر احراز و توسط مراجع ذيصالح تأييد شده باشد. 9/24/2016 www.dastour.ir/Print/?lid=141632 http://www.dastour.ir/Print/?lid=141632 6/7 ماده ۱۰ ـ باشد شركت آب و منطقه اي ضمن مشخص كردن براي مجاورين وجود داشته مازاد بستر اراضي از استفاده و امكان ديواره سازي چنانچه مجاورين رودخانه يا نهر يا مسيل يا مرداب يا بركه طبيعي و با در نظر گرفتن نكات فني مربوط به مهندسي رودخانه مشخصات ديواره و مقدار زمينهائي كه در اثر ديوارسازي حاصل ميشود را معلوم و به مجاورين اعالم خواهد نمود تا در صورت تمايل به شركت مراجعه و با قبول شرايط است. اسالمي دولت جمهوري اختيار در احدائي ديواره در پشت واقع بستر نمايند. اقدام مربوط اجاره اخذ براي ديواره سازي و مشخصات شركت مي تواند پس از تأمين ميزان حريم كه بالفاصله بعد از ديواره احداثي شروع مي شود باقيمانده بستر را به سازنده ديورا يا در صورت عدم تمايل سازنده به سايرين اجاره دهد. ماده ۱۱ ـ شركتهاي آب منطقه اي با همكاري شهرداريها و ادارات ثبت اسناد و امالك مسيلهاي متروكه را شناسائي خواهند نمود تشخيص متروكه بودن همكاري با مزبور شركت شهرها قانوني محدوده داخل در ولي است اي منطقه آب شركت با شهرها قانوني محدوده از خارج در مسيلها شهرداريها تصميم الزم را اتخاذ خواهد نمود، در صورت بروز اختالف نظر، تشخيص وزارت نيرو معتبر مي باشد. ماده ۱۲ ـ عبور لوله نفت و گاز و غيره از بستر و حريم رودخانه ها، انهار طبيعي، مسيلها، مردابها و بركه هاي طبيعي با موافقت وزارت نيرو بالمانع است. ولي مسئوليت حفاظت آنها با دستگاههاي ذيربط خواهد بود. ماده ۱۳ ـ ادارات ثبت اسناد و امالك مكلفند در موقع تحديد حدود امالك واقع در كنار رودخانه، نهر، مسيل، مرداب و بركه طبيعي و شبكه هاي آبياري و آبرساني و زهكشي وضعيت ملك مورد ثبت را نسبت به تأسيسات آبي فوق الذكر در روي نقشه ملك مشخص و يك نسخه از آن را همراه با توضيحات الزم براي تعيين حد بستر و حريم به شركتهاي آب منطقه اي ذيربط ارسال تا شركتهاي مذكور حد بستر و حريم تأسيسات آبي را مشخص و به ادارات ثبت اعالم كنند. ادارات ثبت در چنين مواردي تنها پس از وصول پاسخ شركتهاي آب منطقه اي مبني بر تعيين حد بستر و حريم تأسيسات فوق الذكر مجاز به صدور سند مالكيت خواهند بود. ماده ۱۴ ـ وزارتخانه ها و مؤسسات و شركتهاي دولتي و شهرداريها و همچنين سازمان و نهادهاي وابسته به دولت مكلفند قبل از اجراي طرحهاي مربوط به خود و صدور پروانه الزم بستر و حريم رودخانه ها و انهار و مسيلها و مردابها و بركه هاي طبيعي را استعالم نمايند هر نوع تصرف در بستر و حريم منوط به موافقت كتبي و قبلي وزارت نيرو است. 9/24/2016 www.dastour.ir/Print/?lid=141632 http://www.dastour.ir/Print/?lid=141632 7/7 ماده ۱۵ ـ هر گاه حريم رودخانه ها و انهار و مسيلها و مردابها و بركه هاي طبيعي و راههاي اصلي و فرعي موجود تداخل نمايند قسمت مورد تداخل براي تأسيسات طرفين مشتركًا مورد استفاده قرار خواهد گرفت. [امضاء] وزير نيرو ـ بيژن زنگنه