Policies and Strategies on Promoting Women’s Health

9/25/2016 www.dastour.ir/Print/?lid=310519 http://www.dastour.ir/Print/?lid=310519 1/5 9/25/2016 www.dastour.ir/Print/?lid=310519 http://www.dastour.ir/Print/?lid=310519 2/5 سياستها و راهبردهاي ارتقاي سالمت زنان 9/25/2016 www.dastour.ir/Print/?lid=310519 http://www.dastour.ir/Print/?lid=310519 3/5 (مصوب جلسه ۶۱۳ مورخ ۸/۸/۱۳۸۶ شوراي عالي انقالب فرهنگي) مقدمه: ارتقاي سالمت خانواده و او در جوهره خلقت به ويژه در شكل گيري فرهنگ، تربيت، سعادت و حفظ و سالمت زنان به عنوان جايگاه واالي جامعه داراي نقش تعيين كننده است كه اين خود تحت تأثير حقوق اساسي آنان در خانواده و اجتماع قرار مي گيرد. را يك حق افراد مرد، سالمت و از زن اعم افراد فرهنگي همه و اجتماعي انساني، از حقوق با حمايت ايران اسالمي اساسي جمهوي قانون اساسي دانسته و تأمين نيازهاي سالمت آنها را تكليف اصلي دولت شمرده است. منشور حقوق زنان در نظام جمهوري اسالمي ايران نيز بر حق سالمت زنان در بهره مندي و دسترسي به خدمات، حمايت ها و مراقبت هاي بهداشتي درماني مورد نياز و با كيفيت مناسب تأكيد مي نمايد. شوراي عالي انقالب فرهنگي براساس پيشنهاد شوراي فرهنگي ـ اجتماعي زنان سياست هاي الزم و راهبردهاي اساسي براي تضمين سالمت زنان و دستيابي آنان به مراقبت هاي همه جانبه و مورد نياز در دوره هاي مختلف زندگي را با تكيه بر پژوهش هاي انجام شده در ابعاد مختلف و با تأكيد بر عوامل فرهنگي تأثيرگذار به شرح ذيل تصويب مي نمايد: ماده۱ـ تعاريف: ۱ـ سالمت: عبارت از رفاه كامل جسمي، رواني، اجتماعي و معنوي است و تنها به نبود بيماري و معلوليت اطالق نمي شود. ۲ـ حق سالمت: حق سالمت زنان به معناي برخورداري از سالمت جسمي، رواني، اجتماعي و معنوي در زندگي فردي، خانوادگي و اجتماعي با توجه به ويژگي هاي آنان در مراحل مختلف زندگي بوده و از جمله حقوق طبيعي و همگاني محسوب مي شود و مسئوليت تأمين آن بر عهده يافته سالمت در طي دوره هاي زندگي ادغام بر رويكردهاي زنان و نظام هاي سالمت يافته هاي علمي جديد درباره سالمت دولت ها مي باشد. تأكيد دارد و آن را نكته اي كليدي و با اهميت در برنامه هاي پژوهشي و برنامه ريزي به شمار مي آورند. در چنين رويكردي ابعاد فيزيكي، رواني، اجتماعي، اقتصادي، فرهنگي و معنوي زندگي زنان با درنظرگرفتن نقش هاي چندگانه فردي، اجتماعي و خانوادگي آنان مدنظر قرار مي گيرد. ۳ـ سالمت معنوي: يكي از ابعاد سالمت كه در ارتباط با زندگي و رستگاري در دنيا و پس از آن است و با احساسات عميق و عقايد انسان به ويژه در بعد مذهبي و جداي از بخش مادي و جسماني زندگي مي باشد. ۴ـ ارتقاي سالمت: عبارت است از فرآيند توانمندسازي افراد جهت افزايش تسلط بر سالمت خود و بهبود آن. عوامل كاهش (نظير بيماري وقوع از جلوگيري بر عالوه كه است اقداماتي دربرگيرنده بيماري ها، از پيشگيري بيماري ها: از پيشگيري ـ ۵ خطر)، پيشرفت آن را نيز متوقف كرده و در صورت بروز، عوارض آن را كم مي كند. ۶ ـ رفتارهاي پرخطر: رفتارهايي است كه موجب افزايش احتمال بروز بيماري، جراحت و يا ناتواني در طول زندگي مي گردد. ۷ـ عوامل خطر: عبارت است از رفتار، ابعاد شيوه زندگي يا وضعيت اجتماعي، اقتصادي يا زيست شناختي كه همراه با استعداد فزاينده اي از ابتال به بيماري، ناخوشي يا صدمات بوده و يا به وجود آورنده و علت اين حالت ها باشد. ۸ ـ نظام سالمت: تمام فعاليت هايي كه هدف اصلي آنها، حفظ، ارتقاء و يا بازگرداندن سالمت است. انجام فعاليت هاي اساسي و عملكرد زندگي خانوادگي و اجتماعي (تحصيل، اشتغال، ناتواني شديد در ۹ـ معلوليت اجتماعي: هرگونه نقص يا معاشرت) كه بر سالمت تأثير مي گذارد. ماده۲ـ اهداف: 9/25/2016 www.dastour.ir/Print/?lid=310519 http://www.dastour.ir/Print/?lid=310519 4/5 ۱ـ ارتقاء و توسعه سالمت زنان در ابعاد جسمي، رواني، فرهنگي، اجتماعي و معنوي در دوره هاي مختلف زندگي و پيشگيري از بيماري ها و كاهش عوامل خطر سالمت زنان. ۲ـ تقويت سياست ها و برنامه هاي وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي به سمت سالمت زنان و نيازهاي بهداشتي ـ درماني آنان. ۳ـ افزايش آگاهي جامعه و خانواده از دانش و نيازهاي سالمت زنان و نقش آن در توسعه. ۴ـ تقويت نقش محوري زنان در تأمين سالمت خود، خانواده و جامعه و افزايش مشاركت آنان در سطوح مختلف تصميم گيري و اجرا. ۵ ـ افزايش دسترسي زنان به اطالعات (به ويژه از طريق رسانه هاي ملي و جمعي) خدمات و مراقبت هاي سالمت واجد كيفيت و متناسب با نيازهاي آنان در دوره هاي مختلف زندگي. ۶ ـ اصالح و رفع موانع فرهنگي ـ اجتماعي و اقتصادي مؤثر بر سالمت زنان. ماده۳ـ سياست ها: ۱ـ توجه به مسئوليت ها و نقش هاي متعدد فيزيولوژيك، خانوادگي و اجتماعي زنان و توجه به انسجام مراقبت هاي بهداشتي و درماني زنان و پيشگيري از بيماري ها در تمامي دوره هاي زندگي. ۲ـ توجه به ابعاد مختلف سالمت زنان از جمله جسمي، رواني، اجتماعي و معنوي. ۳ـ توجه به تأثير شرايط فرهنگي، اجتماعي، اقتصادي و زيست محيطي زندگي بر سالمت زنان. ماده۴ـ راهبردها: ۱ـ بازنگري مستمر، ارزشيابي و نظارت بر اجراي سياست ها و برنامه هاي سالمت زنان، طراحي و استقرار نظام پايش و مراقبت سالمت زنان در نظام سالمت كشور. ۲ـ تقويت همكاري ها و هماهنگي هاي بين بخشي در تدوين برنامه هاي مؤثر بر ارتقاي سالمت زنان از طريق شوراي عالي سالمت. ۳ـ شناسايي و تالش جهت رفع موانع فرهنگي، اجتماعي و اقتصادي مؤثر بر ارتقاي سالمت زنان. نظام جامع استقرار و آنها، طراحي توسعه و تقويت راه هاي و آن بهبود بر مؤثر عوامل و شناسايي زنان ارزيابي مستمر وضعيت سالمت ۴ـ اطالعات سالمت زنان. مراحل زنان در نيازهاي سالمت و همچنين اجتماع و زنان در خانواده متعدد و مسئوليت هاي نقش از و خانواده ها زنان آگاهي توسعه ـ ۵ مختلف زندگي اعم از كودكي، بلوغ، ازدواج، باروري، شيردهي، يائسگي و سالمندي. ۶ ـ تدوين برنامه هاي آموزشي متناسب با نيازهاي سالمت زنان و عوامل فرهنگي و اجتماعي تأثيرگذار بر آن از طريق تعامل بين بخشي وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي با دستگاه هاي ذيربط. ۷ـ فرهنگسازي و اصالح باورهاي جامعه نسبت به جايگاه زنان در تصميم گيري و تصميم سازي و نقش آنان در سالمت خود و جامعه و افزايش مشاركت آنان در مديريت هاي بخش سالمت زنان. ۸ ـ حمايت از مشاركت سازمان هاي غيردولتي مرتبط با زنان در توسعه سالمت زنان و بهبود محيط زيست. ۹ـ افزايش دسترسي زنان به نيروهاي متخصص و همگن خدمات سالمت در ابعاد كمي و كيفي متناسب با نيازهاي دوره هاي مختلف زندگي آنان و رفع موانع فرهنگي، اقتصادي و فيزيكي براي دسترسي و استفاده از خدمات مورد نياز سالمت خود. سرپرست زنان آسيب پذير، زنان و دختران براي نياز سالمت مورد ويژه حمايت هاي و خدمات به دسترسي مناسب جهت برنامه ريزي ۱۰ـ خانوار، خودسرپرست و داراي معلوليت هاي فيزيكي، رواني و اجتماعي توسط دستگاه هاي ذيربط از قبيل سازمان بهزيستي، كميته امداد امام خميني و بنياد شهيد و ايثارگران. ۱۱ـ توسعه فرهنگ ورزش در بين دختران و زنان، رفع موانع موجود و دسترسي آنان به امكانات موردنياز و بهينه سازي اوقات فراغت آنان توسط 9/25/2016 www.dastour.ir/Print/?lid=310519 http://www.dastour.ir/Print/?lid=310519 5/5 ۱۱ـ توسعه فرهنگ ورزش در بين دختران و زنان، رفع موانع موجود و دسترسي آنان به امكانات موردنياز و بهينه سازي اوقات فراغت آنان توسط سازمان تربيت بدني و وزارتخانه هاي آموزش و پرورش، علوم، تحقيقات و فناوري و بهداشت، درمان و آموزش پزشكي. ۱۲ـ تقويت برنامه ها و خدمات و توسعه آگاهي دختران و زنان درخصوص پيشگيري از بيماري هاي خاص و شايع زنان، تشخيص زودرس آن، بهبود فرهنگ تغذيه، سوء مصرف مواد و مصرف دخانيات با توجه به آسيب پذيري شرايط فيزيولوژيك آنان در دوره هاي مختلف زندگي. بانوان در شهرسازي، ساخت و تجهيز مدارس و با توجه به خصوصيات روحي و جسمي ۱۳ـ رعايت اصول و ضوابط معماري اسالمي و ملي مراكز فرهنگي و ورزشي ويژه آنان توسط شهرداري ها و وزارت مسكن و شهرسازي. ۱۴ـ آموزش الزم و فعال كردن زنان جهت ارتقاي آگاهي و تربيت اعضاي خانواده در زمينه شيوه هاي سالم زندگي توسط رسانه هاي ملي و جمعي و وزارت آموزش و پرورش. ۱۵ـ تقويت ارتبـاط فعال با حوزه هاي علميه جهت انعكاس موضوعات سالمت زنان به آنان و رفع ابهامات و شفاف سازي ديدگاه هاي فقهي در تأمين امنيت و حق سالمت زنان. ۱۶ـ بهبود وضعيت سالمت محيط كار و تأثير آن بر سالمت زنان شاغل به ويژه در دوران بارداري و شيردهي توسط وزارت كار و وزارت رفاه و تأمين اجتماعي. موانع رفع و مناسب و معيارهاي صحيح اساس بر پايدار خانواده تشكيل براي تشويق جوانان و ازدواج امر تسهيل و ترويج از ۱۷ـ حمايت فرهنگي و اقتصادي آن به عنوان عامل مؤثر بر سالمت. ۱۸ـ اتخاذ تدابير الزم جهت اصالح قوانين، مقررات و برنامه ها و ساختارهاي حقوقي، اقتصادي و فرهنگي در راستاي حمايت از زنان خانواده با تأكيد بر سالمت. ۱۹ـ افزايش آگاهي هاي زوجين و آموزش هاي الزم در زمينه حقوق، تكاليف، روابط سالم زناشويي، بهداشت باروري، مهارتهاي زندگي، ُحسن خلق و معاشرت. ۲۰ـ اصالح نگرش خانواده ها نسبت به رفع تبعيض بين كودكان خود. ۲۱ـ توانمندسازي، آموزش، افزايش آگاهي و حمايت از زنان، خانواده و جامعه درخصوص مهارتهاي الزم زندگي با توجه به آموزه هاي ديني و شرايط فرهنگي، بومي و منطقه اي در پيشگيري و كنترل آسيب هاي اجتماعي. ۲۲ـ شفاف سازي مسئوليت و تقويت نقش و عملكرد دستگاه ها و سازمان هاي مختلف در پيشگيري، ايمن سازي و كنترل آسيب هاي اجتماعي تأثيرگذار بر سالمت زنان در راستاي برنامه چهارم توسعه كشور. ۲۳ـ اتخاذ تدابير مناسب جهت پيشگيري و كاهش هر گونه ظلم و خشونت خانوادگي و اجتماعي در تهديد سالمت جسماني و رواني زنان و حمايت از قربانيان خشونت توسط قوه قضائيه، نهادهاي فرهنگي و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي. ۲۴ـ اتخاذ تدابير مناسب جهت ارتقاي سالمت زنان شاغل با توجه به نقش هاي خانوادگي (همسر و مادر) و اجتماعي آنان. از نقش و تأثير شغل خانه داري در سالمت و توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي كشور و حمايت از آن توسط افزايش آگاهي جامعه ۲۵ـ وزارت كار و امور اجتماعي و قوه قضائيه. و آسيب پذير اقشار در ويژه به و مشاغل خانگي از طريق خوداشتغالي زنان براي درآمد و كسب و ظرفيت هاي شغلي مهارت ها توسعه ۲۶ـ نيازمند توسط وزارت كار و امور اجتماعي و وزارت رفاه و تأمين اجتماعي. [امضاء] مصوبه فوق در جلسه۶۱۳ مورخ ۸/۸/۱۳۸۶ شوراي عالي انقالب فرهنگي به تصويب رسيد. رئيس جمهور و رئيس شوراي عالي انقالب فرهنگي ـ محمود احمدي نژاد