Law on Removing Obstacles for Power Industry Development
صدر في 2022-11-22 · النص بتاريخ 2026-10-01
القانون العام والإرشادات الرسمية منشورة بوصفها أبحاثاً. ليست مشورة قانونية أو ضريبية أو مالية.
البحث نفسه مكتوب بالإنجليزية. العناوين والوسوم مترجمة؛ أما النتائج والاقتباسات فغير مترجمة.
عن هذا القانون
- العنوان الأصلي
- قانون مانع زدایی از توسعه صنعت برق
- اللغة
- Farsi
- النوع
- قانون
- الدولة
- إيران
- الموضوعات
- Energy
- الكلمات المفتاحية
- energy conservation/energy production, authorization/permit, fees/royalties, governance, international trade, renewable energy, sustainable development
- الفئات
- *
أين تقرؤه
لا يوجد رابط مصدر مسجل لهذا القانون.
النص
نص القانون نفسه، مادةً مادة، كما هو محفوظ. لكل مادة رابطها.
12/06/2023, 22:26 مرکز پژوهشها -طرح ها و لوایح ۱۴۰۱/۹/۱ شماره۱۱/۸۳۲۹۴ـ۵۱۰ حجت االسالم والمسلمین جناب آقای دکتر سیدابراهیم رئیسی ریاست محترم جمهوری اسالمی ایران مطابق اصل یکصد و بیست و سوم ( )۱۲۳قانون اساسی جمهوری اسالمی ایران« ،قانون مانع زدایی از توسعه صنعت برق» مصوب ۱۴۰۱/۸/۱۵مجلس شورای اسالمی به شرح پیوست ابالغ می شود. رئیس مجلس شورای اسالمی ـ محمدباقر قالیباف ۱۴۰۱/۹/۳ شماره۱۶۱۰۷۹ وزارت نیرو وزارت نفت سازمان برنامه و بودجه وزارت صنعت ،معدن و تجارت در اجرای اصل یکصد و بیست و سوم قانون اساسی جمهوری اسالمی ایران به پیوست «قانون مانع زدایی از توسعه صنعت برق» که در جلسه علنی روز یکشنبه مورخ پانزدهم آبان ماه یکهزار و چهارصد و یک مجلس شورای اسالمی تصویب و در تاریخ ۱۴۰۱/۸/۱۸به تأیید شورای نگهبان رسیده و طی نامه شماره ۱۱/۸۳۲۹۴ـ ۵۱۰مورخ ۱۴۰۱/۹/۱مجلس شورای اسالمی واصل گردیده ،جهت اجرا ابالغ می گردد. رئیس جمهور ـ سیدابراهیم رئیسی قانون مانعزدایی از توسعه صنعت برق ماده۱ـ دولت از طریق وزارت نفت مکلف است سوخت صرفه جوییشده یا مصرفنشده حاصل از اجرای طرحهای بهینهسازی را معادل متوسط بازدهی نیروگاههای حرارتی محاسبه کند و این سوخت را بر اساس ساز و کار ماده ( )۱۲قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقای نظام مالی کشور مصوب ۱۳۹۴/۲/۱به سرمایه گذاران معرفیشده توسط وزارت نیرو تحویل دهد و یا معادل ریالی آن را پرداخت کند .وزارت نیرو مکلف است طرحهای فوقالذکر را با اولویت خنککننده(کولر)های آبی و گازی ،سامانه های روشنایی و کاهش تلفات شبکه برق ،به نحوی سیاستگذاری کند که ساالنه حداقل یکدرصد ( )%۱از شدت مصرف برق کشور را کاهش دهد.
ماده۲ـ وزارت نیرو مکلف است با هماهنگی وزارت نفت میزان تقاضای سوخت مایع نیروگاهها را به صورت جداول ماهانه برای یکسال به تفکیک نوع سوخت در خردادماه هر سال اعالم کند .وزارت نفت ضمن پیشبینی در لوایح بودجه سنواتی ،مکلف به تأمین و تکمیل موجودی سوخت مخازن مورد نیاز نیروگاهها بر اساس جداول اعالمشده ماهانه است. ماده۳ـ متوسط بهای برق مصرفی مشترکان صنعتی (بجز استخراج رمزارزها) معادل متوسط نرخ قراردادهای تبدیل انرژی (ای .سیِ .ای) با توجه به بهای سوخت مصرفی نیروگاهها و هزینه انتقال ،تعیین و دریافت می شود. منابع حاصل از اجرای این ماده در بودجههای سنواتی به حساب شرکت مادرتخصصی توانیر نزد خزانهداری کل کشور واریز میشود و بابت هزینههای تولید و تأمین برق ،حمایت از توسعه فناوریهای مورد نیاز صنعت برق و طرحهای بهینهسازی و اصالح الگوی مصرف انرژی و اتمام طرحهای نیمهتمام صنعت برق با اولویت نوسازی شبکه فرسوده انتقال برق بهصورت صددرصد ( )%۱۰۰اختصاص مییابد. تبصره ـ دستورالعمل تعیین بهای برق مصرفی مشترکان صنعتی موضوع این ماده ،حداکثر تا پایان فروردینماه هر سال ،توسط کارگروهی متشکل از نمایندگان وزارت نیرو و وزارت صنعت ،معدن و تجارت و یک عضو ناظر از کمیسیون انرژی مجلس شورای اسالمی بر اساس شاخصهای «سهم درآمد محصوالت صادراتی صنایع»« ،شدت انرژی صنایع مذکور» و «سهم هزینه برق در قیمت تمامشده محصوالت این صنایع» تهیه و توسط وزیر نیرو ابالغ میشود. ماده۴ـ صنایع انرژیبر موضوع ماده ( )۳این قانون با هماهنگی وزارت صنعت ،معدن و تجارت و وزارت نیرو مکلفند ،حداقل ۹۰۰۰مگاوات نیروگاه حرارتی با بازدهی حداقل پنجاه و پنج درصد ( )%۵۵و ۱۰۰۰مگاوات نیروگاه تجدیدپذیر و پاک تا پایان سال ۱۴۰۴از محل منابع داخلی صنایع مذکور احداث کنند .در صورت عدم احداث ،تأمین برق این صنایع در شرایط کمبود برق ،در اولویت طرحهای مدیریت مصرف برق وزارت نیرو قرار می گیرد .وزارت نیرو مکلف است از تأمین برق این صنایع ،پشتیبانی و برق تولیدی مازاد آنها را منتقل کند .برق مازاد نیروگاههای فوق در بهابازار(بورس) انرژی و یا بهصورت قرارداد دوجانبه قابل فروش است .وزارت نفت مکلف است با هماهنگی وزارت نیرو سوخت مورد نیاز نیروگاههای مذکور را تأمین کند .
https://rc.majlis.ir/fa/law/print_version/1755566 1/3 12/06/2023, 22:26 مرکز پژوهشها -طرح ها و لوایح وزارت صنعت ،معدن و تجارت موظف است فرایند أخذ گواهی برچسب انرژی را برای محصوالت انرژیبر کلیه صنایع ،پیادهسازی و بر مبنای آن در راستای بهبود بهرهوری انرژی اقدام کند . ننامه اجرائی این ماده مشتمل بر دستورالعمل نحوه تأمین سوخت این نیروگاهها ظرف دوماه پس از تاریخ لازمالاجارء شدن این قانون به پیشنهاد وزارتخانههای نفت ،نیرو و صنعت ،معدن و تجارت تهیه میشود و بهآ ی- سد.تصویب هیأت وزیرانمیر ماده ۵ـ وزارت نفت و سازمان برنامه و بودجه کشور مکلفند در چهارچوب ماده ( )۱۲قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقای نظام مالی کشور اقدام به صدور گواهی صرفه جویی انرژی بابت سوخت صرفهجوییشده یا مصرفنشده قابل عرضه در بها بازار (بورس) انرژی به سرمایه گذاران متقاضی طرحهای تکمیل و توسعه واحدهای بخار نیروگاههای چرخه (سیکل) ترکیبی موجود ،جایگزینی نیروگاههای حرارتی فرسوده با نیروگاههای با بازدهی حداقل پنجاه و پنج درصد ( )%۵۵و توسعه نیروگاههای تجدیدپذیر ،برقآبی و اتمی کنند بهگونهای که امکان «احداث ۸۰۰۰مگاوات واحد بخار نیروگاههای چرخه (سیکل) ترکیبی موجود و جایگزینی ۱۶۰۰۰ مگاوات نیروگاه فرسوده با نیروگاههای با بازدهی حداقل پنجاه و پنج درصد ( )%۵۵و خرید تضمینی بهصورتی که هر سال ۱۰۰۰مگاوات به ظرفیت انرژی تجدیدپذیر و برقآبی با مدیریت وزارت نیرو افزوده شود» ،فراهم گردد. ماده ۶ـ الگوی مصرف ماهانه برق خانگی متناسب با شرایط اقلیمی ،معادل سطحی از مصرف تعریف میشود که هفتاد و پنج درصد ( )%۷۵مشترکان خانگی آن اقلیم در دوره مشابه سال قبل کمتر از آن مصرف کردهاند. وزارت نیرو مکلف است ظرف یکماه از تاریخ الزماالجراءشدن این قانون ،اعمال تعرفه مخفف به مصارف خانگی را در قالب الگوی افزایشی ـ پلکانی (آی.بی.تی) برای مشترکان خانگی با مصرف پایینتر از الگوی مصرف، محدود کند و به مصارف باالتر از الگو ،یارانه اختصاص ندهد.
تعرفه برق مشترکان خانگی با مصرف باالتر از الگوی مصوب ،برای میزان مصارف کمتر از الگو ،مازاد بر آن تا یک و نیم ( )۱/۵برابر ،مازاد بر آن تا دو و نیم( )۲/۵برابر و میزان مصارف بیش از دو و نیم ( )۲/۵برابر به ترتیب با ضریب نیم ( ،)۰/۵یک و نیم ( ،)۱/۵دو و نیم ( )۲/۵و پنج ( )۵برابر هزینه تأمین برق (متوسط نرخ قراردادهای خرید تضمینی برق از نیروگاههای حرارتی در سهسال قبل بهعالوه هزینه انتقال برق و هزینه سوخت با تعرفه نیروگاهی) محاسبه و دریافت میشود. تبصره۱ـ در محاسبه صورتحساب برق ماههای گرم برای مشترکان مشمول این ماده در مناطق گرمسیر ( )۱و سایر مناطق گرم ،به ترتیب ضریب نیم ( )۰/۵و هشت دهم ( )۰/۸اعمال میشود. تبصره۲ـ بهای برق برای مصارف خانگی کمتر از الگوی مصرف ماهانه مشترکان تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی (ره) و سازمان بهزیستی کشور از تخفیف صددرصد ( )%۱۰۰برخوردار خواهد بود و حداکثر تعرفه قابل اعمال و نیز بهای برق مصرفی واحدهای مسکونی که مشمول ماده ( )۵۴مکرر قانون مالیاتهای مستقیم مصوب ۱۳۶۶ /۱۲ /۳با اصالحات و الحاقات بعدی میشوند ،باالترین قیمتی است که دولت در فروش داخلی یا خارجی برق در هر سال تعیین میکند. ماده۷ـ تعرفه برق مصارف اشتراکی ،عمومی (بجز مصارف مشمول معافیت قانونی ،مراکز نیکوکاری و خیریه و مراکز بهزیستی و نگهداری جانبازان ،معلوالن ،سالمندان و کودکان) و سایر مصارف (شامل مصارف تجاری) معادل هزینه تأمین برق محاسبه و دریافت میشود. ماده ۸ـ سازمان برنامه و بودجه کشور مکلف است در لوایح بودجه سنواتی ،ردیف مشخصی را تحت عنوان «تعهدات دولت بابت مابهالتفاوت قیمتهای تمامشده و تکلیفی فروش برق مصرفی و انشعاب» به نحوی پیشبینی کند که ظرف سهسال از تاریخ الزماالجراءشدن این قانون ،کلیه مطالبات صنعت برق با استفاده از ابزارهای مالی مختلف تسویه شود و گزارش آن را در پایان تیرماه هر سال به کمیسیونهای اقتصادی ،انرژی و برنامه و بودجه و محاسبات مجلس شورای اسالمی ارائه کند .دولت از طریق سازمان برنامه و بودجه کشور مکلف است بدهیهای منتقلشده به سازمانها و شرکتهای زیرمجموعه وزارت نیرو در اجرای بند «پ» ماده ( )۲قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقای نظام مالی کشور را از طریق یارانه قیمتهای تکلیفی از دولت که در چهارچوب قوانین و مقررات مربوط ،ایجاد شدهاست ،تسویه کند .احکام مرتبط در قانون هدفمندکردن یارانهها مصوب ۱۳۸۸/۱۰/۱۵همچنان به قوت خود باقی است.
ماده۹ت از طریق سازمان برنامه و بودجه کشور مکلف است در لوایح بودجه سنواتی تهاتر بدهی سرمایهگذاران غیردولتی بخش برق که عدم ایفای تعهدات قانونی دولت (یا شرکتهای دولتی) ،بر اساس سقف مشخصـ دول- ل،شده در گزارش سازمان حسابرسی ،منجربه معوقشدن اقساط تسیهلات ایشان شدهاست ،ظرف سهماه از تاری خلازمالاجراء شدن قانون بودجه هر سال بر اساس موافقت ابلاترین مرجع تسیهلات دهنده اعم از هیأتعام هیأتمدیره و هیأتامناء را با بدهی دولت پیشبینی کند. ماده۱۰ـ وزارت نیرو مکلف است با همکاری وزارت نفت و سازمان برنامه و بودجه کشور برنامه حذف تدریجی قیمتگذاری انرژی در طول زنجیره تولید ،انتقال و توزیع برق و انتقال تمام یارانهها به انتهای زنجیره قبل از عرضه به مصرفکننده نهائی را ظرف سه ماه از تاریخ الزماالجراء شدن این قانون تهیه کند و بهتصویب هیأت وزیران برساند .صددرصد ( )%۱۰۰منابع حاصل در قالب لوایح بودجه سنواتی ابتدا برای تسویه یارانه در پایان زنجیره و سپس برای حمایت از طرحهای بهرهوری انرژی در صنعت برق هزینه خواهدشد. تبصره ـ میزان یارانه در پایان زنجیره تابع مفاد مواد ( )۶و( )۷این قانون خواهدبود. ماده۱۱ـ کلیه دستگاههای موضوع ماده ( )۲۹قانون برنامه پنجساله ششم توسعه ،اقتصادی ،اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسالمی ایران مصوب ۱۳۹۱/۵۲/۱۴و نیز استثناءشده در آن ،مکلفند تا رسیدن به سطح استاندارد مورد نظر مبحث نوزدهم مقررات ملی ساختمان ،موضوع آییننامه اجرائی ماده ( )۳۳قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان مصوب ۱۳۷۴/۱۲/۲۲طی چهار سال ،مصرف ویژه انرژی الکتریکی خود را ساالنه حداقل بیست و پنج درصد ( )%۲۵کاهش دهند .سازمان برنامه و بودجه کشور مکلف است مطابق قانون اصالح الگوی مصرف انرژی مصوب ۱۳۸۹/۱۲/۴و ماده ( )۱۲قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقای نظام مالی کشور اقدام به صدور گواهی صرفهجویی انرژی قابل عرضه در بهابازار (بورس) انرژی کرده و این گواهیها را در اختیار شرکتهای خدمات انرژی صاحب صالحیت قرار دهد تا صرف تأمین سرمایه در گردش طرحهای صرفهجویی انرژی این شرکتها در دستگاههای اجرائی فوق شود .پس از دوسال از تاریخ الزماالجراء شدن این قانون ،میزان صرفهجویی انرژی محققنشده این دستگاهها به نرخ متوسط خرید تضمینی برق تجدیدپذیر محاسبه شده و درآمد حاصل از آن برای حمایت از توسعه نیروگاههای تجدیدپذیر و برقآبی بهمصرف میرسد.
تبصره ـ شهرداری های شهرهای باالی یک میلیون نفر جمعیت و شهرهای ساحلی مجازند حکم این ماده را از طریق خرید بیست و پنج درصد ( )%۲۵برق مورد نیاز ساختمانهای خود و نیز سازمانها ،شرکتها ،مؤسسهها و تأسیسات وابسته و تابعه خود ،با نرخ خرید برق تضمینی از نیروگاههای زبالهسوز شهرهای باالی یک میلیون نفر جمعیت و شهرهای ساحلی اجراء کنند .درآمد حاصل از اجرای این تبصره پس از کسر و واریز بهای برق مصرفی به حساب شرکت مادرتخصصی توانیر نزد خزانهداری کل کشور ،در اختیار سازمان ذیربط در وزارت کشور قرار میگیرد تا پس از گردش خزانه برای احداث و تکمیل نیروگاههای زبالهسوز هزینه شود. ماده۱۲ـ دولت مکلف است با رعایت سیاستهای کلی اصل چهل و چهارم ( )۴۴قانون اساسی و بند( )۶ماده( )۲۹قانون اجرای سیاستهای کلی اصل چهل و چهارم ( )۴۴قانون اساسی مصوب ،۱۳۸۶/۱۱/۸منابع حاصل از واگذاری داراییهای مرتبط با صنعت برق از جمله اموال ،سهام و حقالشرکه که در فهرست واگذاریهای سازمان خصوصیسازی قرار دارد را با اولویت بازسازی و نوسازی شبکههای اصلی انتقال برق در مناطق محروم و کمتر https://rc.majlis.ir/fa/law/print_version/1755566 2/3 12/06/2023, 22:26 مرکز پژوهشها -طرح ها و لوایح توسعهیافته در لوایح بودجه سنواتی پیشبینی و اختصاص دهد. تبصره ـ وزارت امور اقتصادی و دارایی مکلف است گزارش عملکرد این ماده را ساالنه به کمیسیونهای اقتصادی و انرژی مجلس شورای اسالمی ارائه کند. ماده۱۳ـ شرکتهای تولید برق حرارتی دولتی و شرکتهای برق منطقه ای مکلفند منابع تعیین شده در بودجه مصوب ساالنه خود را پس از گردش خزانه به ترتیب به شرکت مادرتخصصی تولید نیروی برق حرارتی و شرکت مادرتخصصی توانیر بابت رّد دیون یا سرمایه گذاری در توسعه ،اصالح و بهینهسازی نیروگاه حرارتی و شبکه برق کشور با رعایت بندهای «الف»« ،ج» و «د» سیاستهای کلی اصل چهل و چهارم ( )۴۴قانون اساسی و قانون اجرای سیاستهای کلی اصل چهل و چهارم ( )۴۴قانون اساسی پرداخت کنند. ماده۱۴ـ در اجرای تبصره ( )۳ماده ( )۶۱قانون اصالح الگوی مصرف انرژی ،دولت مکلف است هر سال مبلغ سوخت مصرفنشده یا تخصیص حواله معادل آن به شکل سبد سوخت مایع یا معادل نفت خام به تولیدکنندگان نیروگاههای تجدیدپذیر برای فروش یا عرضه در بهابازار (بورس) انرژی را در لوایح بودجه سنواتی پیشبینی کند .انواع نیروگاههای برقآبی (کمتر یا بیشتر از ۱۰مگاوات) نیز مشمول حکم این ماده هستند.
آییننامه اجرائی این ماده ظرف سهماه از تاریخ الزماالجراء شدن این قانون به پیشنهاد وزارت نیرو تهیه میشود و بهتصویب هیأت وزیران میرسد. ماده۱۵ـ اجازه بروزرسانی اختیارات مرتبط با تجدیدنظر در نرخ پیمانهای حوزه وزارت نیرو مندرج در بند «ج» مادهواحده الیحه قانونی راجع به اصالح تبصره ( )۸۰قانون بودجه سال ۱۳۵۶کل کشور مصوب ۱۳۵۸/۱۱/۳ در سقف مصوب هیأت وزیران به وزیر نیرو تفویض میشود. ماده۱۶ـ تعرفه سوخت نیروگاههای خودتأمین که بنا به اعالم وزارت نیرو اقدام به تحویل تمام یا بخشی از برق تولیدی خود به شبکه سراسری میکنند ،به میزان سوخت مصرفی برای برق تحویلشده به شبکه در ساعات اوج مصرف ،معادل تعرفه سوخت نیروگاهی بر اساس متوسط بازدهی نیروگاههای حرارتی سال قبل تعیین می شود. ماده۱۷ـ وزارت نیرو مکلف است پس از اطمینان از تأمین برق مورد نیاز داخلی طبق برنامه اعالمی ساالنه ،مجوز صادرات برق تولیدی را برای بخش خصوصی بهویژه برق تولیدی از منابع تجدیدپذیر صادر کند ،مشروط بر آنکه با سیاستهای صادراتی دولت مغایرت نداشته باشد. تبصره ـ سوخت مورد نیاز برای تولید برق صادراتی نیروگاههای حرارتی موضوع این ماده با نرخ صادراتی ،محاسبه و هزینه انتقال آن برای صادرات (به استثنای برق تولیدی از منابع تجدیدپذیر) مطابق تعرفه اعالمی توسط شرکت مادرتخصصی توانیر تعیین میشود. ماده۱۸ـ وزارت نیرو مکلف است از طریق شرکت مادرتخصصی توانیر و شرکتهای ذیربط با نصب تجهیزات هوشمند ساخت داخل از جمله شمارشگر (کنتور)های هوشمند و با رعایت مالحظات پدافندی و رایانیکی (سایبری) در بستر تبادل داده امن ،اقدام به هوشمندسازی شبکه توزیع (رؤیتپذیری و نظارت(کنترل)پذیری) با اولویت پستهای توزیع ،مشترکان پرمصرف با بیش از دوبرابر الگوی مصرف و سپس سایر مشترکان کند .منابع الزم برای اجرای این ماده از محل منابع موضوع مواد ( )۳و ( )۶این قانون تأمین میشود. ماده۱۹ـ الیحه قانونی بخشودگی بهای برق مشترکین خانگی کممصرف مصوب ۱۳۵۷/۱۲/۸و اصالحات بعدی آن و الیحه راجع به اجازه تعیین نرخ برق برای مصارف خانگی ،صنعتی ،کشاورزی ،تجاری و سایر مصارف مصوب ۱۳۶۰/۲/۵۰از تاریخ الزم االجراء شدن این قانون نسخ میشود.
قانون فوق مشتمل بر نوزدهماده و هفتتبصره که گزارش آن توسط کمیسیون انرژی به صحن علنی تقدیم شدهبود ،پس از تصویب در جلسه علنی روز یکشنبه مورخ پانزدهم آبانماه یکهزار و چهارصد و یک مجلس ،در تاریخ ۱۴۰۱/۸/۱۸به تأیید شورای نگهبان رسید. رئیس مجلس شورای اسالمی ـ محمدباقر قالیباف چاپ قانون https://rc.majlis.ir/fa/law/print_version/1755566 3/3