Law Amending the Petroleum Law (Iran), 1390 [2011]

<!-- page 1 --> قانون اصلاح قانون نفت مدیرعامل محترم روزنامه رسمی کشور با توجه به انقضای مهلت مقرر در ماده ) (١قانون مدنی و در اجرای مفاد تبصره ماده ) (١قانون مذکور ،یک نسخه تصویر »قانون اصلاح قانون نفت« برای درج در روزنامه رسمی ارسال میگردد. رئيس مجلس شورای اسلامی ـ علی لاریجانی شماره ٤٧٣/٢٢٣٨٣ ١٣٩٠/٤/٨ جناب آقای دکتر محمود احمدینژاد ریاست محترم جمهوری اسلامی ایران در اجرای اصل یکصد و بيست و سوم ) (١٢٣قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران قانون اصلاح قانون نفت که با عنوان طرح یک فوریتی قانون نفت و گاز به مجلس شورای اسلامی تقدیم گردیده بود ،با تصویب در جلسه علنی روز یکشنبه مورخ ١٣٩٠/٣/٢٢و تأیيد شورای محترم نگهبان به پيوست ابلاغ میگردد. رئيس مجلس شورای اسلامی ـ علی لاریجانی ماده١ـ ماده ) (١قانون نفت مصوب ١٣٦٦/٧/٩که از این پس قانون ناميده میشود به شرح ذیل اصلاح میگردد: ماده١ـ اصطلاحات این قانون در معانی مشروح ذیل به کار میرود: ١ـ نفت :هيدورکربورهایی که به صورت نفت خام ،ميعانات گازی ،گاز طبيعی ،قير طبيعی ،پلمه سنگهای نفتی و ماسههای آغشته به نفت به حالت طبيعی یافت شده و یا طی عمليات بالادستی به دست میآید. ٢ـ گاز طبيعی :هيدروکربورهایی که در سازندهای گازی مستقل ،گنبدهای گازی و یا محلول در نفت در شرایط متعارف به حالت گاز موجود است و یا طی عمليات بالادستی همراه با نفت خام به دست آید. ٣ـ منابع نفتی :هر یک از منابع و یا مخازن زیرزمينی یا روزمينی در تقسيمات داخل سرزمين ،آبهای داخلی ،ساحلی ،فلات قاره و بينالمللی مجاور مرزهای کشور و آبهای آزاد بينالمللی که احتمال وجود نفت در آن است و مشخصات فنی و مختصات جغرافيایی آن توسط وزارت نفت مشخص میگردد. ٤ـ عمليات بالادستی نفت :کليه مطالعات ،فعاليتها و اقدامات مربوط به اکتشاف ،حفاری ،استخراج ،بهرهبرداری و صيانت از منابع نفتی ،انتقال ،ذخيرهسازی و صادرات آن مانند پیجویی ،نقشهبرداری ،زمينشناسی ،ژئوفيزیک ،ژئوشيمی ،حفر و خدمات فنی چاهها ،تزریق گاز ،آب ،هوا و یا هر فعاليتی که منجر به برداشت بهينه و حداکثری از منابع نفتی گردد و نيز احداث و توسعه تأسيسات و صنایع وابسته ،تحدید حدود ،حفاظت و حراست آنها برای عمليات توليد و قابل عرضه کردن نفت در حد جداسازی اوليه ،صادرات ،استفاده و یا عرضه برای عمليات پایيندستی را شامل شود. مواردی نظير مدیریت و نظارت بر تأمين کالاها و مواد صنعتی ،آموزش و تأمين نيروی انسانی ،ایجاد و حفظ شرایط ایمنی ،بهداشت و محيط زیست و انجام کليه فعاليتهای لازم جهت ایجاد ،ارتقاء و انتقال فناوری برای پشتيبانی عمليات فوق جزء عمليات بالادستی محسوب میشود. ٥ـ عمليات پایيندستی نفت :به کليه مطالعات ،فعاليتها و اقدامات مربوط به عمليات تصفيه و پالایش در تأسيسات پالایشی جهت توليد فرآوردههای نفتی و استفاده از آنها برای توليد محصولات پتروشيميایی و انتقال ،ذخيرهسازی ،توزیع ،فروش داخلی ،صادرات و واردات فرآوردههای نفتی و محصولات پتروشيميایی اطلاق میشود. مواردی نظير تأمين کالاها و مواد صنعتی ،آموزش و تأمين نيروی انسانی ،ایجاد و حفظ شرایط ایمنی ،بهداشت و محيط زیست و انجام کليه فعاليتهای لازم جهت ایجاد ،ارتقاء و انتقال فناوری برای پشتيبانی عمليات فوق جزء عمليات پایيندستی محسوب میشود.

<!-- page 2 --> ٦ـ واحد عملياتی :هر واحد ،سازمان ،مؤسسه یا شرکتی که عمليات بالادستی یا پایيندستی نفت را به صورت اصلی ،فرعی ،تخصصی ،عمومی و خدمات جنبی نفتی براساس قوانين و مقررات مربوط عهدهدار است. ٧ـ توليد صيانت شده از منابع نفت :کليه عملياتی که منجر به برداشت بهينه و حداکثری ارزش اقتصادی توليد از منابع نفتی کشور در طول عمر منابع مذکور میشود و باعث جلوگيری از اتلاف ذخایر در چرخه توليد نفت براساس سياستهای مصوب میگردد. ٨ـ فرآوردههای نفتی :کليه محصولاتی که در تأسيسات فرآوری و پالایش نفت به دست میآید و میتواند بهطور مستقيم مصرف و یا در سایر واحدهای عملياتی و پتروشيميایی به محصول نهائی تبدیل شود. ٩ـ محصولات پتروشيميایی :کليه محصولاتی که در تأسيسات پتروشيميایی از نفت و فرآوردههای نفتی به دست میآید و میتواند بهطور مستقيم مصرف و یا برای توليد محصول نهائی در عمليات استفاده شود. ١٠ـ محصولات نهائی :محصولاتی که پس از توليد ،امکان توليد محصول دیگری از آنها نيست و بهطور مستقيم قابليت مصرف دارند. ١١ـ انتقال نفت :کليه اقدامات و عملياتی که برای ارسال نفت استخراج شده یا استحصال شده از منابع نفتی به تأسيسات پالایشی و پتروشيميایی و پایانههای صادراتی انجام میگيرد .این تعریف ،ارسال نفت از مبادی وارداتی به تأسيسات پالایشی و پتروشيميایی را نيز شامل میگردد. ١٢ـ انتقال فرآوردههای نفتی :کليه اقدامات و عملياتی که برای ارسال فرآوردههای نفتی از تأسيسات پالایشی ،مبادی وارداتی و انبارهای اصلی و تدارکاتی ،مبادی توزیع ،تأسيسات پتروشيميایی و یا پایانههای صادراتی انجام میگيرد. ١٣ـ خطوط لوله :کليه خطوط انتقال منابع نفتی به تأسيسات پالایشی و پتروشيميایی و یا مبادی صادرات و واردات و همچنين خطوط انتقال فرآوردههای نفتی و محصولات پتروشيميایی به انبارهای اصلی و مبادی توزیع داخلی و پایانههای صادراتی که از طریق لوله انجام میشود. ١٤ـ تجارت نفت ،فرآوردههای نفتی و محصولات پتروشيميایی :به اقدامات و عمليات بازاریابی ،قيمتگذاری و عقد قرارداد خرید و فروش ،صادرات و واردات ،انتقال )ترانزیت( ،مبادله و معاوضه نفت ،فرآوردههای نفتی و محصولات پتروشيميایی اطلاق میشود. ١٥ـ ذخيرهسازی نفت و فرآوردههای نفتی :کليه اقدامات و عمليات مربوط به ذخيرهسازی و بازآوری نفت ،فرآوردههای نفتی و محصولات پتروشيميایی در مخازن سطحی فلزی ،بتنی ،زیرزمينی اعم از مغارههای سنگی و نمکی و مخازن تخليه شده نفت و معادن متروکه است که جهت تحویل به پایانههای صادراتی ،تأمين خوراک واحدهای پالایشی و پتروشيميایی به منظور جلوگيری از توقف فعاليت واحدهای عملياتی ،همسان نمودن و افزایش کيفيت نفت و فرآوردههای نفتی و ایجاد توازن بين توليد و مصرف انجام میشود. ١٦ـ قرارداد نفتی :توافق دو یا چند جانبه بين وزارت نفت یا هر یک از شرکتهای اصلی تابعه آن یا هر واحد عملياتی با یک یا چند واحد عملياتی یا اشخاص حقيقی یا حقوقی در داخل یا خارج از کشور که براساس قوانين موضوعه ،انجام تمام یا قسمتی از عمليات بالادستی و پایيندستی و یا تجارت نفت ،فرآوردههای نفتی و محصولات پتروشيميایی ،مورد تعهد قرار میگيرد. ١٧ـ امور حاکميتی صنعت نفت :اعمال حق حاکميت و مالکيت عمومی از طرف جمهوری اسلامی ایران بر منابع نفتی و سياستگذاری ،برنامهریزی ،هدایت و راهبری و نظارت عاليه بر اقدامات اجرائی در صنعت نفت و پتروشيمی اعم از عمليات بالادستی و پایيندستی است. ١٨ـ شرکتهای اصلی تابعه وزارت نفت :شرکتهای ملی نفت ،گاز ،پتروشيمی و پالایش و پخش فرآوردههای نفتی ایران که تابع وزارت نفت میباشند. ١٩ـ شرکتهای فرعی تابعه وزارت نفت :شرکتهایی که بيش از پنجاه درصد ) (%٥٠سهام آنها متعلق به شرکتهای اصلی تابعه وزارت نفت است. ماده٢ـ ماده ) (٢قانون به شرح ذیل اصلاح میگردد: ماده٢ـ کليه منابع نفتی جزء انفال و ثروتهای عمومی است .اعمال حق حاکميت و مالکيت عمومی بر منابع مذکور به نمایندگی از طرف حکومت اسلامی بر عهده وزارت نفت است. ماده٣ـ ماده ) (٣قانون به شرح ذیل اصلاح میگردد: ماده٣ـ نظارت بر اعمال حق حاکميت و مالکيت عمومی بر منابع نفتی به عهده » هيأت عالی نظارت بر منابع نفتی« است که به موجب این قانون و با ترکيب زیر تشکيل میشود:

<!-- page 3 --> ١ـ وزیر نفت به عنوان دبير هيأت ٢ـ معاون برنامهریزی و نظارت راهبردی رئيسجمهور ٣ـ وزیر امور اقتصادی و دارایی ٤ـ رئيس کل بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران ٥ـ رئيس کميسيون انرژی مجلس شورای اسلامی ٦ـ رئيس کميسيون برنامه و بودجه و محاسبات مجلس شورای اسلامی ٧ـ دادستان کل کشور ٨ـ دو نفر از معاونين وزارت نفت به انتخاب وزیر نفت تبصره١ـ کليه اعضاء هيأت ،حق رأی دارند. تبصره٢ـ جلسات هيأت با تعداد حداقل هفت نفر از اعضاء رسميت مییابد و حضور دادستان کل کشور و یکی از رؤسای کميسيونهای مذکور الزامی است. تبصره٣ـ تصميمات این هيأت با رأی اکثریت مطلق حاضران ،قطعی است. ماده٤ـ ماده ) (٧قانون به شرح ذیل اصلاح میگردد: ماده٧ـ وظایف هيأت عالی نظارت بر منابع نفتی به شرح زیر است: ١ـ نظارت بر اجرای قانون اجرای سياستهای کلی اصل چهل و چهارم ) (٤٤قانون اساسی مصوب ١٣٨٦/١١/٨و اصلاحات بعدی آن در حوزه نفت و گاز ٢ـ بررسی و ارزیابی اجرای سياستهای راهبردی و برنامههای مصوب وزارت نفت در فرآیند صيانت از منابع نفت و گاز به منظور برداشت بهينه و حداکثری ارزش افزوده اقتصادی از منابع مذکور ٣ـ بررسی و ارزیابی متن ،حجم مالی ،تعهدات ،مقدار محصول و زمان اجرای قراردادهای مهم نفت و گاز در جهت صيانت از عواید حاصل از انفال عمومی در حوزه نفت و گاز و امکان اجرای قرارداد ٤ـ تهيه گزارش سالانه و ارائه به مقام رهبری و مجلس شورای اسلامی تبصره ـ چگونگی تشکيل و اداره جلسات هيأت عالی نظارت بر منابع نفتی براساس دستورالعملی است که حداکثر سه ماه پس از ابلاغ این قانون با پيشنهاد وزیر نفت به تصویب هيأت وزیران میرسد. ماده ٥ـ یک ماده به شرح ذیل به عنوان ماده ) (١٢به قانون الحاق میگردد: ماده١٢ـ به منظور اجراء و تحقق طرحهای سرمایهگذاری و تأمين هزینههای جاری صنعت نفت ،درصدی از ارزش نفت خام ،گاز طبيعی و ميعانات گازی توليدی که در قوانين بودجه سالانه کل کشور تعيين میشود ،به وزارت نفت از طریق شرکتهای اصلی تابعه ذیربط تخصيص مییابد تا براساس قوانين موضوعه هزینه شود. ماده ٦ـ یک ماده به شرح ذیل به عنوان ماده ) (١٣به قانون الحاق میگردد: ماده١٣ـ به منظور تأمين منابع امور زیربنائی کشور ،درصدی از درآمدهای حاصل از صادرات نفت خام ،ميعانات گازی و گاز طبيعی پس از کسر ارزش گاز وارداتی تخصيص مییابد .ميزان درصد و چگونگی استفاده از درآمدهای حاصله مذکور طبق قوانين برنامه و بودجه سالانه کل کشور تعيين میشود. ماده٧ـ یک ماده به شرح ذیل به عنوان ماده ) (١٤به قانون الحاق میگردد: ماده١٤ـ کليه درآمدهای حاصل از فروش نفت خام ،گاز طبيعی و ميعانات گازی در چهارچوب قانون برنامه پس از کسر پرداختهای بيع متقابل ،بهطور مستقيم به خزانهداری کل کشور نزد بانک مرکزی واریز میشود و درصدهای مقرر در مواد ) (٥و ) (٦این قانون ،طبق قوانين و مقررات مربوطه برداشت و پرداخت میگردد.

<!-- page 4 --> تبصره١ـ درآمد حاصل از ميعانات گازی توليدی پس از واریز به حساب بانک مرکزی و کسر کسورات قانونی مربوط ،با اعلام خزانهداری کل کشور بهطور کامل بابت علیالحساب سهم مذکور در ماده ) (٥در اختيار وزارت نفت از طریق شرکتهای اصلی تابعه آن قرار میگيرد. تبصره٢ـ درآمد حاصل از فروش نفت خام و ميعانات گازی مازاد بر قيمتهای مندرج در قوانين بودجه سالانه کل کشور پس از کسر کسورات قانونی طبق قانون برنامه به حساب ذخيره ارزی نزد بانک مرکزی واریز میگردد تا براساس قوانين موضوعه هزینه شود. ماده ٨ـ یک ماده به شرح ذیل به عنوان ماده ) (١٥به قانون الحاق میگردد: ماده١٥ـ وزارت نفت و شرکتهای تابعه یک نسخه از قراردادهای منعقده مربوط به صادرات گاز طبيعی و گاز طبيعی مایع شده و قراردادهای اکتشاف و توسعه در ميادین نفتی که متضمن تعهدات بيش از پنج سال است را به صورت محرمانه به مجلس شورای اسلامی تسليم مینماید. ماده٩ـ ماده ) (١٢قانون به عنوان ماده ) (١٦به شرح ذیل اصلاح میگردد: ماده١٦ـ از تاریخ تصویب این قانون ،قانون نفت مصوب ١٣٥٣/٥/٨لغو میگردد. قانون فوق مشتمل بر نه ماده و دو تبصره در جلسه علنی روز یکشنبه مورخ بيست و دوم خردادماه یکهزار و سيصد و نود مجلس شورای اسلامی تصویب و در تاریخ ١٣٩٠/٤/١به تأیيد شورای نگهبان رسيد. رئيس مجلس شورای اسلامی ـ علی لاریجانی