Law No. 5203 of 2025. Sustainable development, productive transformation of the Greek economy - Amendment of provisions of the development Law 4887/2022 Development Law - Greece Strong Growth - and other provisions

3. Καθεστώς κοινωνικής επιχειρηματικότητας και χει- Άρθρο 2 ροτεχνίας. Αντικείμενο 4. Καθεστώς περιοχών ειδικής ενίσχυσης. Αντικείμενο του παρόντος αποτελούν: 5. (Καταργείται). α) η θέσπιση νέων καθεστώτων ενίσχυσης και η τρο- 6. Αγροδιατροφή - πρωτογενής παραγωγή και μεταποί- ποποίηση υφιστάμενων καθεστώτων, ηση γεωργικών προϊόντων - αλιεία και υδατοκαλλιέργεια. Τεύχος A’ 87/02.06.2025 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1821

7. Μεταποίηση - Εφοδιαστική αλυσίδα. τη μεταποίηση και την εμπορία προϊόντων αλιείας και

8. Επιχειρηματική εξωστρέφεια. υδατοκαλλιέργειας συμβατών με την εσωτερική αγορά

9. Ενίσχυση τουριστικών επενδύσεων. κατ’ εφαρμογή των άρθρων 107 και 108 της Συνθήκης

10. Εναλλακτικές μορφές τουρισμού. (L 167),

11. Μεγάλες επενδύσεις. β. την υπ’ αριθμ. C (2021) 2594 final/19.4.21 Ανακοί-

12. Ευρωπαϊκές αλυσίδες αξίας. νωση της Ε.Ε. «Κατευθυντήριες γραμμές για τις κρατικές

13. Επιχειρηματικότητα 3600.». ενισχύσεις περιφερειακού χαρακτήρα για την περίοδο 2022-2027», Άρθρο 5 γ. τον εγκεκριμένο, από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Χάρ- Γενικές αρχές για τις κρατικές ενισχύσεις - τη Περιφερειακών Ενισχύσεων για τις Περιφέρειες της Ενωσιακό δίκαιο - Τροποποίηση παρ. 1 ελληνικής Επικράτειας της περιόδου 2022 - 2027, άρθρου 3 ν. 4887/2022 δ. τον Κανονισμό (ΕΕ) 2022/2472 της Επιτροπής της Στην παρ. 1 του άρθρου 3 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), 14ης Δεκεμβρίου 2022, για την κήρυξη ορισμένων κα- περί γενικών αρχών για τις κρατικές ενισχύσεις και περί τηγοριών ενισχύσεων στους τομείς της γεωργίας και ενωσιακού δικαίου, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποι- δασοκομίας και σε αγροτικές περιοχές συμβιβάσιμων ήσεις: α) στο τέλος της περ. α’ προστίθενται οι λέξεις «, με την εσωτερική αγορά κατ’ εφαρμογή των άρθρων 107 όπως τροποποιήθηκε με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2023/1315 και 108 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής της Επιτροπής της 23ης Ιουνίου 2023 για την τροποποί- Ένωσης (L 327), ηση του κανονισμού (ΕΕ) 651/2014 για την κήρυξη ορι- ε. τον Κανονισμό αριθμ. 1379/2013 του Ευρωπαϊκού σμένων κατηγοριών ενισχύσεων ως συμβατών με την Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την κοινή οργάνω- εσωτερική αγορά κατ’ εφαρμογή των άρθρων 107 και ση των αγορών των προϊόντων αλιείας και την υδατοκαλ- 108 της Συνθήκης, και του κανονισμού (ΕΕ) 2022/2473 λιέργειας, την τροποποίηση των Κανονισμών του Συμ- για την κήρυξη ορισμένων κατηγοριών ενισχύσεων σε βουλίου (ΕΚ) αριθμ. 1184/2006 και (ΕΚ) αριθμ. 1224/2009 επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην παραγωγή, και την κατάργηση του Κανονισμού (ΕΚ) αριθμ. 104/2000 τη μεταποίηση και την εμπορία προϊόντων αλιείας και του Συμβουλίου, με την επιφύλαξη όσων προβλέπονται υδατοκαλλιέργειας συμβατών με την εσωτερική αγορά στον Γ.Α.Κ. και στον Κανονισμό (ΕΕ) αριθμ. 1388/2014 της κατ’ εφαρμογή των άρθρων 107 και 108 της Συνθήκης Επιτροπής της 16ης Δεκεμβρίου 2014 για την κήρυξη (L 167)», β) στην περ. δ’, βα) οι λέξεις «τον Κανονισμό (ΕΕ) ορισμένων κατηγοριών ενισχύσεων σε επιχειρήσεις που 702/2014 της Επιτροπής της 25ης Ιουνίου 2014» αντικα- δραστηριοποιούνται στην παραγωγή, τη μεταποίηση και θίστανται από τις λέξεις «τον Κανονισμό (ΕΕ) 2022/2472 την εμπορία προϊόντων αλιείας και υδατοκαλλιέργειας της Επιτροπής της 14ης Δεκεμβρίου 2022», ββ), η λέξη συμβατών με την εσωτερική αγορά κατ’ εφαρμογή των «συμβατών» αντικαθίσταται από τη λέξη «συμβιβάσι- άρθρων 107 και 108 της Συνθήκης για τη λειτουργία της μων» και βγ) ο αριθμός «L 193» αντικαθίσταται από τον Ευρωπαϊκής Ένωσης (L 369), όπως αντικαταστάθηκε με αριθμό «L 327», γ) στο τέλος της περ. ε’ προστίθενται οι τον Κανονισμό (ΕΕ) 2022/2473 της Επιτροπής της 14ης λέξεις «όπως αντικαταστάθηκε με τον Κανονισμό (ΕΕ) Δεκεμβρίου 2022 για την κήρυξη ορισμένων κατηγοριών 2022/2473 της Επιτροπής της 14ης Δεκεμβρίου 2022 ενισχύσεων σε επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται για την κήρυξη ορισμένων κατηγοριών ενισχύσεων σε στην παραγωγή, τη μεταποίηση και την εμπορία προϊ- επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην παραγωγή, όντων αλιείας και υδατοκαλλιέργειας συμβατών με την τη μεταποίηση και την εμπορία προϊόντων αλιείας και εσωτερική αγορά κατ’ εφαρμογή των άρθρων 107 και υδατοκαλλιέργειας συμβατών με την εσωτερική αγορά 108 της Συνθήκης (L 327), κατ’ εφαρμογή των άρθρων 107 και 108 της Συνθήκης στ. τον Κανονισμό 2021/1056 του Ευρωπαϊκού Κοινο- (L 327),» και η παρ. 1 διαμορφώνεται ως εξής: βουλίου και του Συμβουλίου της 24ης Ιουνίου 2021 για «1. Η υπαγωγή των επενδυτικών σχεδίων των επιχειρή- τη θέσπιση του Ταμείου Δίκαιης Μετάβασης (L 231).». σεων στα καθεστώτα ενισχύσεων του παρόντος διέπεται, ιδίως από: Άρθρο 6 α. Τον Κανονισμό (ΕΚ) αριθμ. 651/2014 της Επιτρο- Ορισμοί - Τροποποίηση άρθρου 4 ν. 4887/2022 πής της 17ης Ιουνίου 2014, για την κήρυξη ορισμένων Στο άρθρο 4 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί ορισμών, κατηγοριών ενισχύσεων ως συμβατών με την εσωτερι- επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) οι περ. 1 και κή αγορά κατ’ εφαρμογή των άρθρων 107 και 108 της 2 αντικαθίστανται, β) στην περ. 3 οι λέξεις «σύμφωνα με Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης τον Κανονισμό (ΕΚ) αριθμ. 1893/2006 του Ευρωπαϊκού [Γενικός Απαλλακτικός Κανονισμός (Γ.Α.Κ.)] (L 187), όπως Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 20ής Δεκεμβρίου τροποποιήθηκε με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2023/1315 της 2006, για τη θέσπιση της στατιστικής ταξινόμησης των Επιτροπής της 23ης Ιουνίου 2023 για την τροποποίη- οικονομικών δραστηριοτήτων NACE - αναθεώρηση 2 και ση του κανονισμού (ΕΕ) 651/2014 για την κήρυξη ορι- για την τροποποίηση του Κανονισμού (ΕΟΚ) αριθμ. 3037/ σμένων κατηγοριών ενισχύσεων ως συμβατών με την 90 του Συμβουλίου και ορισμένων Κανονισμών των εσωτερική αγορά κατ’ εφαρμογή των άρθρων 107 και Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων σχετικών με ειδικούς στατι- 108 της Συνθήκης, και του κανονισμού (ΕΕ) 2022/2473 στικούς τομείς (L 393)» διαγράφονται, γ) στο τελευταίο για την κήρυξη ορισμένων κατηγοριών ενισχύσεων σε εδάφιο της περ. 4 οι λέξεις «(άρθρο 2 παρ. 50 Γ.Α.Κ.)» επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην παραγωγή, αντικαθίστανται από τις λέξεις «(άρθρο 2 παρ. 23 Γ.Α.Κ.)», 1822 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Τεύχος A’ 87/02.06.2025 δ) στην περ. 5, δα) μετά από τις λέξεις «θεωρείται κάθε» αριθμητικός κωδικός) της στατιστικής ταξινόμησης των διαγράφεται η λέξη «πρόσθετη», δβ) μετά από τις λέξεις οικονομικών δραστηριοτήτων NACE - αναθεώρηση 2 «και των συνδεδεμένων ή συνεργαζόμενων επιχειρήσε- (άρθρο 2 παρ. 50 Γ.Α.Κ.). ων, η οποία» προστίθενται οι λέξεις «αφορά στην ίδια ή 4. Έναρξη εργασιών: Το πρώτο χρονικά σημείο μεταξύ παρεμφερή δραστηριότητα και», ε) στην περ. 9 οι λέξεις είτε της έναρξης των κατασκευαστικών εργασιών που «ισοδύναμο επιχορήγησης, εκφρασμένο ως ποσοστό αφορούν στην επένδυση, είτε της πρώτης νομικά δε- των ενισχυόμενων δαπανών» αντικαθίστανται από τις σμευτικής ανάληψης υποχρέωσης για την παραγγελία λέξεις «ποσό της ενίσχυσης, εκφραζόμενο ως ποσοστό εξοπλισμού ή άλλης ανάληψης υποχρέωσης που καθι- των επιλέξιμων δαπανών,», στ) στο τελευταίο εδάφιο της στά μη αναστρέψιμη την επένδυση. Η αγορά γης και οι περ. 11 οι λέξεις «(άρθρο 2 παρ. 61 Γ.Α.Κ.)», αντικαθίστα- προπαρασκευαστικές εργασίες, όπως η λήψη αδειών νται από τις λέξεις «(άρθρο 2 παρ. 61α Γ.Α.Κ.)», ζ) στην και η εκπόνηση μελετών σκοπιμότητας, δεν θεωρούνται παρ. 12: ζα) πριν από τις λέξεις «επένδυση για νέα οικο- έναρξη των εργασιών. Για τις εξαγορές, ως έναρξη των νομική δραστηριότητα» προστίθεται η λέξη «αρχική», εργασιών νοείται η στιγμή απόκτησης των στοιχείων ζβ) οι λέξεις «της περ. 14» αντικαθίστανται από τις λέξεις ενεργητικού που συνδέονται άμεσα με την αποκτηθείσα «της περ. 17» και το άρθρο 4 διαμορφώνεται ως εξής: εγκατάσταση (άρθρο 2 παρ. 23 Γ.Α.Κ.).

5. Ενιαίο επενδυτικό σχέδιο: Για την εφαρμογή των «Άρθρο 4 καθεστώτων ενισχύσεων του παρόντος, ως ενιαίο επεν- Ορισμοί δυτικό σχέδιο θεωρείται κάθε αρχική επένδυση του ίδιου Για τους σκοπούς του παρόντος, ισχύουν οι ορισμοί δικαιούχου (σε επίπεδο ομίλου), περιλαμβανομένων και του άρθρου 2 του Γ.Α.Κ. και οι ακόλουθοι: των συνδεδεμένων ή συνεργαζόμενων επιχειρήσεων, η

1. Αρχική επένδυση (άρθρο 2 παρ. 49 Γ.Α.Κ.): οποία αφορά στην ίδια ή παρεμφερή δραστηριότητα α) Η επένδυση σε ενσώματα και άυλα στοιχεία ενεργη- και αρχίζει εντός τριών (3) ετών από την ημερομηνία τικού σε ένα ή περισσότερα από τα ακόλουθα: έναρξης των εργασιών για άλλη ενισχυόμενη επένδυ- αα) τη δημιουργία νέας εγκατάστασης, ση στην ίδια περιφέρεια (Nuts 3) του Κανονισμού (ΕΚ) αβ) την επέκταση της παραγωγικής ικανότητας υφι- αριθμ. 1059/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και στάμενης εγκατάστασης, του Συμβουλίου της 26ης Μαΐου 2003 για τη θέσπιση αγ) τη διαφοροποίηση της παραγωγής υφιστάμενης μιας κοινής ονοματολογίας των εδαφικών στατιστικών εγκατάστασης σε προϊόντα ή υπηρεσίες που δεν παρή- μονάδων (NUTS) (L 154) (αρ. 14 παρ. 13 Γ.Α.Κ.). γαγε προηγουμένως η εγκατάσταση, 6. Ενισχυόμενο κόστος: Το συνολικό ποσό που συνιστά αδ) μια θεμελιώδη αλλαγή στη συνολική παραγωγική το μέρος των επιλέξιμων δαπανών, το οποίο τελικά ενι- διαδικασία των προϊόντων ή στη συνολική παροχή των σχύεται βάσει των ορίων και περιορισμών του παρόντος. υπηρεσιών που αφορά η επένδυση στην εγκατάσταση. 7. Επιλέξιμες δαπάνες: Όσες δαπάνες επιτρέπεται να β) Η απόκτηση στοιχείων ενεργητικού που ανήκουν ενισχυθούν βάσει του ενωσιακού και του εθνικού δικαίου. σε εγκατάσταση που έχει κλείσει ή θα είχε κλείσει εάν 8. Επιλέξιμο κόστος: Το συνολικό ποσό που προκύπτει δεν είχε αγοραστεί. Η απλή εξαγορά των μετοχών μιας από το άθροισμα των επιλέξιμων δαπανών. επιχείρησης δεν χαρακτηρίζεται αρχική επένδυση. 9. Ένταση ενίσχυσης: Το ακαθάριστο ποσό της ενίσχυ- Η επένδυση αντικατάστασης δεν συνιστά αρχική επέν- σης εκφραζόμενο ως ποσοστό των επιλέξιμων δαπανών, δυση. πριν από την αφαίρεση φόρων ή άλλων επιβαρύνσεων

2. Αρχική επένδυση για νέα οικονομική δραστηριότη- (άρθρο 2 παρ. 26 Γ.Α.Κ.). τα (άρθρο 2 παρ. 51 Γ.Α.Κ.): 10. Κρατική ενίσχυση: Κάθε μέτρο που πληροί όλα τα α) Η επένδυση σε ενσώματα και άυλα στοιχεία ενερ- κριτήρια που προβλέπονται στην παρ. 1 του άρθρου 107 γητικού σε ένα ή αμφότερα από τα ακόλουθα: της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης αα) τη δημιουργία νέας εγκατάστασης, (εφεξής «η Συνθήκη») (άρθρο 2 παρ. 1 Γ.Α.Κ.). αβ) τη διαφοροποίηση της δραστηριότητας μιας εγκα- 11. Μετεγκατάσταση: Μεταφορά της ίδιας ή παρεμ- τάστασης, υπό την προϋπόθεση ότι η νέα δραστηριότη- φερούς δραστηριότητας ή μέρους αυτής από επιχει- τα δεν είναι ίδια ή παρεμφερής με τη δραστηριότητα που ρηματική εγκατάσταση στο έδαφος συμβαλλόμενου ασκείτο προηγουμένως στην εγκατάσταση. μέρους της συμφωνίας του Ευρωπαϊκού Οικονομικού β) Η απόκτηση στοιχείων ενεργητικού που ανήκουν σε Χώρου (αρχική εγκατάσταση) σε επιχειρηματική εγκα- εγκατάσταση που έχει κλείσει ή θα είχε κλείσει εάν δεν τάσταση στην οποία πραγματοποιείται η ενισχυόμενη είχε αγοραστεί, υπό την προϋπόθεση ότι η νέα δραστη- επένδυση στο έδαφος άλλου συμβαλλόμενου μέρους ριότητα που θα ασκείται με χρήση των αποκτηθέντων της συμφωνίας του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου στοιχείων ενεργητικού δεν είναι η ίδια ή παρεμφερής (ενισχυόμενη εγκατάσταση). Μεταφορά υπάρχει όταν δραστηριότητα με εκείνη που ασκούνταν στην εγκατά- το προϊόν ή η υπηρεσία στην αρχική και στην ενισχυ- σταση πριν από την απόκτηση. όμενη εγκατάσταση εξυπηρετεί, τουλάχιστον εν μέρει, Η απλή απόκτηση των μετοχών μιας επιχείρησης δεν τον ίδιο σκοπό και καλύπτει τις απαιτήσεις ή τις ανάγκες χαρακτηρίζεται ως αρχική επένδυση που δημιουργεί νέα του ίδιου τύπου πελατών και χάνονται θέσεις εργασίας οικονομική δραστηριότητα. στην ίδια ή παρεμφερή δραστηριότητα σε μία από τις

3. Ίδια ή παρεμφερής δραστηριότητα: Κάθε δρα- αρχικές εγκαταστάσεις του δικαιούχου στον Ευρωπαϊκό στηριότητα που εμπίπτει στην ίδια τάξη (τετραψήφιος Οικονομικό Χώρο (άρθρο 2 παρ. 61α Γ.Α.Κ.). Τεύχος A’ 87/02.06.2025 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1823

12. Περιφερειακή επενδυτική ενίσχυση: Οι περιφερει- τίθενται στον Γ.Α.Κ., είναι όσες δαπάνες τίθενται στο Πα- ακές ενισχύσεις που ορίζονται στα άρθρα 13 και 14 του ράρτημα Β’. Επιπρόσθετα, στα καθεστώτα ενισχύσεων Γ.Α.Κ. που χορηγούνται για αρχική επένδυση ή για αρχική «Σύγχρονες τεχνολογίες», «Πράσινη Μετάβαση - Πε- επένδυση για νέα οικονομική δραστηριότητα σύμφωνα ριβαλλοντική αναβάθμιση επιχειρήσεων», «Καθεστώς με τον Χάρτη Περιφερειακών Ενισχύσεων της περ. 17 κοινωνικής επιχειρηματικότητας και χειροτεχνίας», «Κα- (άρθρο 2 παρ. 41 Γ.Α.Κ.). θεστώς περιοχών ειδικής ενίσχυσης», «Επιχειρηματική

13. Μη περιφερειακές επενδυτικές ενισχύσεις: Οι ενι- εξωστρέφεια και Ευρωπαϊκές αλυσίδες αξίας» περιλαμ- σχύσεις που χορηγούνται σε μη περιφερειακού χαρακτή- βάνονται επιλέξιμες δαπάνες που ορίζονται στα αντί- ρα επενδυτικά σχέδια ή επενδυτικές δαπάνες. στοιχα άρθρα του Γ.Α.Κ.».

14. Μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις ή ΜμΕ: Οι επιχει- Άρθρο 8 ρήσεις που πληρούν τα κριτήρια που ορίζονται στο Πα- Μη επιλέξιμες δαπάνες - ράρτημα Ι του Γ.Α.Κ. (άρθρο 2 παρ. 2 του Γ.Α.Κ.). Όσες Τροποποίηση άρθρου 8 ν. 4887/2022 επιχειρήσεις δεν εντάσσονται στην έννοια των ΜμΕ θε- ωρούνται μεγάλες. Στο άρθρο 8 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί μη επιλέξι-

15. Προβληματική επιχείρηση: H επιχείρηση για την μων δαπανών, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στην περ. α’ οι λέξεις «Νέο Επιχειρείν» αντικαθίστανται οποία συντρέχει τουλάχιστον μια από τις προϋποθέσεις από τις λέξεις «Καθεστώς κοινωνικής επιχειρηματικότη- που τίθενται στην παρ. 18 του άρθρου 2 του Γ.Α.Κ.. τας και χειροτεχνίας» και του καθεστώτος «Σύγχρονες

16. Ετήσιες Μονάδες Εργασίας (ΕΜΕ): Οποιοσδήποτε τεχνολογίες», β) στην περ. β’ οι λέξεις «Νέο Επιχειρείν» εργάστηκε με πλήρες ωράριο στην επιχείρηση για ένα αντικαθίστανται από τις λέξεις «Καθεστώς κοινωνικής (1) έτος, δηλαδή για τριακόσιες (300) ημέρες, με απασχό- επιχειρηματικότητας και χειροτεχνίας», γ) στο πρώτο ληση οκτώ (8) ωρών ανά ημέρα εργασίας, υπολογίζεται εδάφιο της περ. στ’ ο αριθμός «4170» αντικαθίσταται ως μία (1) ΕΜΕ. από τον αριθμό «4270» και το άρθρο 8 διαμορφώνεται

17. Χάρτης Περιφερειακών Ενισχύσεων (Χ.Π.Ε.): Κατά- ως εξής: λογος των περιοχών που έχουν οριστεί από ένα κράτος μέλος σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που καθορίζονται «Άρθρο 8 στις Κατευθυντήριες Γραμμές για τις κρατικές ενισχύσεις Μη επιλέξιμες δαπάνες περιφερειακού χαρακτήρα και έχουν λάβει την έγκριση Οι κατωτέρω δαπάνες θεωρούνται μη επιλέξιμες και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Στον Χάρτη Περιφερειακών εξαιρούνται από την παροχή ενισχύσεων: Ενισχύσεων ορίζονται τα ανώτατα ποσοστά ενισχύσεων α. Τα λειτουργικά έξοδα της επένδυσης, εκτός εάν απο- που δύνανται να χορηγούνται για αρχικές επενδύσεις τελούν τμήμα των δαπανών εκκίνησης του καθεστώτος στις περιφέρειες της χώρας.». «Καθεστώς κοινωνικής επιχειρηματικότητας και χειροτε- χνίας» και του καθεστώτος «Σύγχρονες τεχνολογίες» του ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ’ Μέρους Β’ ή εντάσσονται στις περιπτώσεις των παρ. 3, 5 ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ - ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ και 13 του Παραρτήματος Β’ ή προβλέπονται στα άρθρα ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Β’ ΜΕΡΟΥΣ Α’ Ν. 4887/2022 25, 29 και 31 του Γ.Α.Κ.. β. Η αγορά επίπλων και σκευών γραφείου, εκτός εάν Άρθρο 7 αποτελούν μέρος του ξενοδοχειακού εξοπλισμού, ή είναι Επιλέξιμες δαπάνες εκτός περιφερειακών βασικό τμήμα του παραγωγικού εξοπλισμού της επέν- ενισχύσεων - Τροποποίηση άρθρου 7 δυσης, ή περιλαμβάνονται στις δαπάνες εκκίνησης του ν. 4887/2022 καθεστώτος «Καθεστώς κοινωνικής επιχειρηματικότητας Στο δεύτερο εδάφιο του άρθρου 7 του ν. 4887/2022 και χειροτεχνίας» του Μέρους Β’. (Α’ 16), περί επιλέξιμων δαπανών εκτός περιφερειακών γ. Η αγορά επιβατικών αυτοκινήτων έως έξι (6) θέσεων. ενισχύσεων, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: δ. Η αγορά οικοπέδων, γηπέδων και αγροτεμαχίων. α) οι λέξεις «Ψηφιακός και τεχνολογικός μετασχημα- Σε περίπτωση αγοράς κτιριακών εγκαταστάσεων, δεν τισμός επιχειρήσεων», αντικαθίστανται από τις λέξεις μπορεί να ενισχυθεί το τμήμα της δαπάνης που αφορά «Σύγχρονες τεχνολογίες», β) οι λέξεις ««Νέο Επιχειρείν», στην αξία του οικοπέδου επί του οποίου αυτές έχουν «Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση (Δ.Α.Μ.)», «Έρευνα και ανεγερθεί. εφαρμοσμένη καινοτομία» και» αντικαθίστανται από τις ε. Η εισφορά στο εταιρικό κεφάλαιο ακινήτων, μηχα- λέξεις «Καθεστώς κοινωνικής επιχειρηματικότητας και νημάτων και λοιπών πάγιων στοιχείων. χειροτεχνίας», «Καθεστώς περιοχών ειδικής ενίσχυσης», στ. Η ανέγερση ή επέκταση κτιριακών εγκαταστά- και το άρθρο 7 διαμορφώνεται ως εξής: σεων επί γηπέδου που δεν ανήκει κατά κυριότητα στον φορέα της επένδυσης, εκτός αν τούτο έχει πα- «Άρθρο 7 ραχωρηθεί από το Δημόσιο ή από φορέα της Γενι- Επιλέξιμες δαπάνες κής Κυβέρνησης του άρθρου 14 του ν. 4270/2014 εκτός περιφερειακών ενισχύσεων (Α’ 143), ή έχει μισθωθεί από δημόσιο ή ιδιωτικό Οι επιλέξιμες δαπάνες των επενδυτικών σχεδίων, για φορέα, φυσικό ή νομικό πρόσωπο, ή έχει αποκτη- τις οποίες παρέχονται άλλες, πλην των περιφερειακών, θεί επ’ αυτού δικαίωμα επιφανείας για τον σκοπό ενισχύσεις σε εφαρμογή των καθεστώτων του Μέρους αυτόν για τόσα έτη όσα ορίζονται στη περ. β’ του άρ- Β’, με τους ειδικότερους όρους και τις προϋποθέσεις που θρου 25, περί τήρησης μακροχρόνιων υποχρεώσεων 1824 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Τεύχος A’ 87/02.06.2025 πλέον τεσσάρων (4) ετών από την πιστοποιηθείσα δοτικής μίσθωσης (leasing), η οποία συνάπτεται για ημερομηνία ολοκλήρωσης. Οι μισθώσεις αυτές, οι την απόκτηση καινούριου μηχανολογικού και λοιπού οποίες αποτελούν προϋπόθεση της ολοκλήρωσης εξοπλισμού, προσδιορίζεται ως ποσοστό επί της αξίας της επένδυσης, δύναται να καταρτίζονται και με ιδι- απόκτησής τους και εμπεριέχεται στις καταβαλλόμενες ωτικό έγγραφο, εφόσον τα στοιχεία τους υποβάλλο- δόσεις. Η επιδότηση της χρηματοδοτικής μίσθωσης νται ηλεκτρονικά στην αντίστοιχη πλατφόρμα της (leasing) δεν μπορεί να υπερβαίνει τα επτά (7) έτη, και η Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.) και προθεσμία άρχεται από την ημερομηνία ολοκλήρωσης το συμφωνητικό της μίσθωσης μεταγράφεται στο της επένδυσης. αρμόδιο υποθηκοφυλακείο, ή καταχωρίζεται στο δ. Επιδότηση του κόστους της δημιουργούμενης Κτηματολόγιο αρμοδίως. Μετά από την ολοκλήρω- απασχόλησης, η οποία συνίσταται στην κάλυψη από το ση της διαδικασίας μεταγραφής ή καταχώρισης στο Δημόσιο μέρους του μισθολογικού κόστους των νέων οικείο κτηματολογικό φύλλο, η μίσθωση αποκτά την θέσεων εργασίας που δημιουργούνται και συνδέονται με ισχύ που προβλέπεται στο άρθρο 618 του Αστικού το επενδυτικό σχέδιο και για τις οποίες δεν λαμβάνεται Κώδικα.». καμία άλλη κρατική ενίσχυση. ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ’ ε. Χρηματοδότηση επιχειρηματικού κινδύνου, σύμ- ΕΙΔΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΣΤΑ ΕΝΙΣΧΥΣΕΩΝ - φωνα με όσα ορίζονται στο Μέρος Β’ που αφορά στα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Γ’ καθεστώτα: «Σύγχρονες τεχνολογίες» και «Καθεστώς ΜΕΡΟΥΣ Α’ Ν. 4887/2022 κοινωνικής επιχειρηματικότητας και χειροτεχνίας», που συνίσταται στην επιδότηση επιτοκίου δανείων μειωμέ- Άρθρο 9 νης εξασφάλισης ή των εξόδων ασφάλισης των δανεί- Είδη ενισχύσεων - Κίνητρα - Τροποποίηση ων υψηλού κινδύνου που καταβάλλονται στα πιστωτικά άρθρου 9 ν. 4887/2022 ιδρύματα που τα χορηγούν. Στο άρθρο 9 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί ειδών 2. Τα είδη ενισχύσεων των περ. α’, β’ και γ’ της παρ. 1 ενισχύσεων, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: παρέχονται μεμονωμένα ή συνδυαστικά και συνυπολο- α) στον τίτλο προστίθεται η λέξη «Κίνητρα», β) στην γίζονται για τον καθορισμό του συνολικού ποσού ενίσχυ- περ. ε’ της παρ. 1, οι λέξεις «στο καθεστώς «Νέο Επιχει- σης του κάθε επενδυτικού σχεδίου. Το είδος ενίσχυσης ρείν»» αντικαθίστανται από τις λέξεις «στα καθεστώτα: της περ. δ’ της παρ. 1 παρέχεται αυτοτελώς και μόνο για «Σύγχρονες τεχνολογίες» και «Καθεστώς κοινωνικής επι- τις δαπάνες του μισθολογικού κόστους των νέων θέσεων χειρηματικότητας και χειροτεχνίας»», γ) προστίθενται εργασίας της περ. γ’ της παρ. 1 του άρθρου 6. παρ. 3 και 4 και το άρθρο 9 τροποποιείται ως εξής: 3. Κίνητρο ταχείας αδειοδότησης: α. Με την επιφύλαξη του δεύτερου εδαφίου, κάθε «Άρθρο 9 απαιτούμενη άδεια ή έγκριση για την εκτέλεση έργων, Είδη ενισχύσεων - Κίνητρα την εγκατάσταση ή τη λειτουργία επενδύσεων των κα-

1. Στα επενδυτικά σχέδια τα οποία υπάγονται στα θεστώτων ενίσχυσης των Υποκεφαλαίων Δ’ (Καθεστώς καθεστώτα ενισχύσεων του παρόντος παρέχονται τα περιοχών ειδικής ενίσχυσης) και ΙΑ’ (Μεγάλες επενδύ- ακόλουθα είδη ενισχύσεων: σεις), συμπεριλαμβανομένων των χωροταξικών αδειών, α. Φορολογική απαλλαγή, η οποία συνίσταται στην εκδίδεται εντός δύο (2) μηνών από την υποβολή από τον απαλλαγή από την καταβολή φόρου εισοδήματος επί φορέα επένδυσης στη Γενική Διεύθυνση Αναπτυξιακών των πραγματοποιούμενων προ φόρου κερδών, τα Νόμων και Αμέσων Ξένων Επενδύσεων (Γ.Δ.ΑΝ.Ν.Α.Ξ.Ε.) οποία προκύπτουν με βάση την οικεία φορολογική του Υπουργείου Ανάπτυξης, πλήρους φακέλου για κάθε νομοθεσία, από το σύνολο των δραστηριοτήτων της απαιτούμενη άδεια ή έγκριση. Για την έκδοση Απόφασης επιχείρησης, αφαιρουμένου του φόρου του νομικού Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων (ΑΕΠΟ) των επενδυτι- προσώπου ή της νομικής οντότητας που αναλογεί στα κέρδη που διανέμονται ή αναλαμβάνονται από τους κών σχεδίων του προηγούμενου εδαφίου ακολουθού- εταίρους. Το ποσό της φορολογικής απαλλαγής υπο- νται αναλογικά τα προβλεπόμενα στα άρθρα 3 και 9 του λογίζεται ως ποσοστό επί της αξίας των ενισχυόμενων ν. 4864/2021 (Α’ 237). Στις προθεσμίες της παρούσας δαπανών του επενδυτικού σχεδίου ή και της αξίας του περίπτωσης δεν συνυπολογίζεται ο χρόνος προσκό- καινούριου μηχανολογικού και λοιπού εξοπλισμού, μισης των συμπληρωματικών στοιχείων που αιτείται η ο οποίος αποκτάται με χρηματοδοτική μίσθωση διοίκηση. (leasing) και συνιστά ισόποσο αποθεματικό, το οποίο β. Η Γ.Δ.ΑΝ.Ν.Α.Ξ.Ε. εξετάζει την τυπική πληρότητα και τηρείται σε διακριτό λογαριασμό στις οικονομικές τους τη συμβατότητα των στοιχείων του φακέλου με βάση την καταστάσεις. απόφαση της υπαγωγής και μπορεί να ζητήσει συμπλη- β. Επιχορήγηση, η οποία συνίσταται στη δωρεάν παρο- ρωματικά στοιχεία για την ολοκλήρωση του φακέλου. χή από το Δημόσιο χρηματικού ποσού, για την κάλυψη Κατόπιν, διαβιβάζει στην αρμόδια αδειοδοτούσα αρχή τμήματος των ενισχυόμενων δαπανών του επενδυτικού την αίτηση και τον οικείο φάκελο για την έκδοση της σχεδίου και προσδιορίζεται ως ποσοστό αυτών. άδειας, της έγκρισης ή της γνωμοδότησης. γ. Επιδότηση χρηματοδοτικής μίσθωσης (leasing), γ. Η αρμόδια αδειοδοτούσα αρχή ολοκληρώνει κατά η οποία συνίσταται στην κάλυψη από το Δημόσιο προτεραιότητα τη διοικητική διαδικασία και εκδίδει την τμήματος των καταβαλλόμενων δόσεων χρηματο- απαραίτητη άδεια, έγκριση ή γνωμοδότηση εντός των Τεύχος A’ 87/02.06.2025 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1825 προθεσμιών της περ. α’. Η αδειοδοτούσα αρχή εξετάζει Άρθρο 10 την τυπική και ουσιαστική πληρότητα του φακέλου και Εντάσεις και ύψη ενισχύσεων εκτός δύναται, εντός δεκαπέντε (15) ημερολογιακών ημερών, περιφερειακών ενισχύσεων - Τροποποίηση να αιτηθεί την προσκόμιση των απαραίτητων συμπλη- παρ. 2 άρθρου 11 ν. 4887/2022 ρωματικών στοιχείων, οπότε η προθεσμία αναστέλλε- Στην παρ. 2 του άρθρου 11 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), ται και επανεκκινεί από την κατάθεση των στοιχείων περί εντάσεων και υψών ενισχύσεων εκτός περιφερεια- αυτών. Σε κάθε περίπτωση, η προθεσμία της περ. α’ κών ενισχύσεων, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιή- δεν παρεκτείνεται εξαιρουμένων των περιπτώσεων σεις: α) οι λέξεις «Ψηφιακός και τεχνολογικός μετασχη- ανωτέρας βίας. ματισμός επιχειρήσεων» αντικαθίστανται από τις λέξεις δ. Αν, στο πλαίσιο της σχετικής διοικητικής διαδικασίας «Σύγχρονες τεχνολογίες», β) οι λέξεις «Νέο Επιχειρείν», της παρούσας παραγράφου, απαιτείται η αποστολή προς «Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση (ΔΑΜ)», «Έρευνα και την αρμόδια αδειοδοτούσα αρχή εγκρίσεων, εισηγήσεων εφαρμοσμένη καινοτομία»» αντικαθίστανται από τις λέ- ή γνωμοδοτήσεων περιφερειακών ή άλλων υπηρεσιών, ξεις «Καθεστώς περιοχών ειδικής ενίσχυσης», «Καθεστώς αυτές ολοκληρώνονται σε τέτοιο χρόνο, ώστε να δια- κοινωνικής επιχειρηματικότητας και χειροτεχνίας» και σφαλίζεται ότι η τελική άδεια έγκρισης ή η γνωμοδότηση μετά από νομοτεχνικές βελτιώσεις η παρ. 2 διαμορφώ- εκδίδεται εντός της προθεσμίας της περ. α’. νεται ως εξής: ε. Αν παρέλθει άπρακτη η προθεσμία του πρώτου «2. Για τις εντάσεις και το ύψος των ενισχυόμενων εδαφίου της περ. α’, η αρμοδιότητα έκδοσης των δαπανών των επενδυτικών σχεδίων που δεν προϋπο- αδειών μπορεί να ασκηθεί από τον Υπουργό Ανά- θέτουν την υλοποίηση αρχικής επένδυσης, όπως αυτές πτυξης. Στην περίπτωση αυτή εκδίδεται διαπιστω- των καθεστώτων «Σύγχρονες τεχνολογίες», «Πράσινη τική πράξη περί παρέλευσης της προθεσμίας από μετάβαση - Περιβαλλοντική αναβάθμιση επιχειρήσεων», την αρμόδια υπηρεσία. Ο Υπουργός Ανάπτυξης, «Καθεστώς περιοχών ειδικής ενίσχυσης», «Καθεστώς κοι- μετά από εισήγηση της Γ.Δ.ΑΝ.Ν.Α.Ξ.Ε., βεβαιώνει νωνικής επιχειρηματικότητας και χειροτεχνίας», καθώς την παρέλευση της ανωτέρω προθεσμίας, και αιτιο- και «Επιχειρηματική εξωστρέφεια» και «Ευρωπαϊκές λογημένα είτε εκδίδει τη σχετική άδεια, λαμβάνοντας αλυσίδες αξίας», εφαρμόζονται οι διατάξεις των επί μέ- υπόψη την αίτηση και τα στοιχεία του φακέλου, είτε ρους Τμημάτων του Γ.Α.Κ., καθώς και οι διατάξεις που την απορρίπτει εντός προθεσμίας ενός (1) μηνός, αφορούν είδη, ένταση και ποσά εκάστου καθεστώτος.». από την έκδοση της διαπιστωτικής πράξης περί πα- ρέλευσης της προθεσμίας. Άρθρο 11 στ. Για τις άδειες ή εγκρίσεις εγκατάστασης ή λειτουρ- Ανώτατα ποσά χορηγούμενων ενισχύσεων - γίας των ανωτέρω επενδύσεων, στις αρμόδιες αδειοδο- Τροποποίηση άρθρου 12 ν. 4887/2022 τούσες αρχές, περιλαμβάνεται και η Γενική Γραμματεία Στο άρθρο 12 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί ανωτάτων Ιδιωτικών Επενδύσεων του Υπουργείου Ανάπτυξης. ποσών χορηγούμενων ενισχύσεων, επέρχονται οι ακό-

4. Κίνητρο παροχής δανείων με την εγγύηση της Ελ- λουθες τροποποιήσεις: α) στην παρ. 1: αα) οι λέξεις «των ληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας Α.Ε.: δέκα εκατομμυρίων (10.000.000) ευρώ» αντικαθίστανται α. Για τα επενδυτικά σχέδια των ΜμΕ, τα οποία λαμ- από τις λέξεις «των είκοσι εκατομμυρίων (20.000.000) βάνουν απόφαση υπαγωγής σε οποιοδήποτε Καθεστώς ευρώ», αβ) διαγράφονται οι λέξεις «και της παρ. 5 του άρ- Ενίσχυσης του άρθρου 2, οι φορείς δύνανται να αιτηθούν θρου 30», β) στην παρ. 2: βα) στο πρώτο εδάφιο, οι λέξεις να λάβουν δάνεια, βραχυπρόθεσμα ή μακροπρόθεσμα, «τριάντα εκατομμύρια (30.000.000) ευρώ» αντικαθίστα- για την υλοποίηση της επένδυσης, με την εγγύηση της νται από τις λέξεις «πενήντα εκατομμύρια (50.000.000) Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας Α.Ε. από το Ταμείο ευρώ», ββ) στο τελευταίο εδάφιο, οι λέξεις «, με εξαίρεση Εγγυοδοσίας Development Law Financial Instrument τα όσα ειδικότερα ορίζονται στο καθεστώς της «Δίκαιης Guarantee Fund (DeLFI GF) ή εναλλακτικά από άλλο Αναπτυξιακής Μετάβασης»» αντικαθίστανται από τις λέ- ενισχυόμενο χρηματοδοτικό εργαλείο της Ελληνικής ξεις «με την επιφύλαξη των περιορισμών του άρθρου 3 Αναπτυξιακής Τράπεζας. του Γ.Α.Κ.» και το άρθρο 12 διαμορφώνεται ως εξής: β. Τα επενδυτικά σχέδια που έχουν λάβει απόφαση υπαγωγής στο Καθεστώς Ενίσχυσης Μεγάλων Επενδύ- «Άρθρο 12 σεων, είτε ανήκουν σε μεγάλες, είτε σε μικρομεσαίες Ανώτατα ποσά χορηγούμενων ενισχύσεων επιχειρήσεις, δύνανται να υποβάλλουν αίτηση δανει- 1. Το συνολικό ποσό ενίσχυσης ανά υποβαλλόμενο οδότησης από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων επενδυτικό σχέδιο δεν μπορεί να υπερβεί το ποσό των (ΕΤΕπ), προκειμένου να λάβουν δάνειο με την εγγύηση είκοσι εκατομμυρίων (20.000.000) ευρώ, με εξαίρεση του Ελληνικού Δημοσίου. Η ΕΤΕπ αξιολογεί την επενδυ- όσα από τα καθεστώτα του Μέρους Β’ ορίζουν είτε με- τική πρόταση με τα δικά της κριτήρια και διαδικασίες. γαλύτερο, είτε μικρότερο ποσό, με την επιφύλαξη των Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας περιορισμών του άρθρου 4 του Γ.Α.Κ.. και Οικονομικών και Ανάπτυξης καθορίζονται οι αναλυ- 2. Οι παρεχόμενες σε κάθε φορέα επενδυτικού σχε- τικοί όροι και η διαδικασία δανειοδότησης της παρούσας δίου ενισχύσεις, στις οποίες περιλαμβάνονται και οι περίπτωσης. ενισχύσεις σε συνεργαζόμενες ή συνδεδεμένες επιχει- Τα ανωτέρω κίνητρα εμπεριέχουν κρατική ενίσχυση, το ρήσεις, δεν μπορεί να υπερβούν σωρευτικά τα είκοσι ύψος της οποίας προστίθεται στις ενισχύσεις της παρ. 1.». εκατομμύρια (20.000.000) ευρώ για μεμονωμένη επι- 1826 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Τεύχος A’ 87/02.06.2025 χείρηση και τα πενήντα εκατομμύρια (50.000.000) ευρώ αρχής περί μη πρόκλησης σημαντικής βλάβης στο περι- για το σύνολο των συνεργαζόμενων ή συνδεδεμένων βάλλον, σύμφωνα με το άρθρο 17 του Κανονισμού (ΕΕ) επιχειρήσεων, με την επιφύλαξη των περιορισμών του 2020/852 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμ- άρθρου 4 του Γ.Α.Κ.. Οι περιορισμοί αυτοί ισχύουν για τα βουλίου της 18ης Ιουνίου 2020 σχετικά με τη θέσπιση επενδυτικά σχέδια, τα οποία υπάγονται στο παρόν και πλαισίου για τη διευκόλυνση των βιώσιμων επενδύσεων για χρονική περίοδο τριών (3) ετών από την υποβολή και για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) 2019/2088 της αίτησης του φορέα για υπαγωγή του επενδυτικού (L 198).». σχεδίου του. Ως ποσό ενίσχυσης, ανά υποβαλλόμενο επενδυτικό σχέδιο, λαμβάνεται υπόψη το εγκριθέν Άρθρο 13 με την απόφαση υπαγωγής. Το υπερβάλλον ποσό ενί- Ελάχιστο ύψος επενδυτικών σχεδίων - σχυσης περικόπτεται αναλογικά κατά είδος ενίσχυσης Τροποποίηση περ. ε’ άρθρου 15 ν. 4887/2022 και ομάδα δαπανών. Τα ανώτατα όρια της παρούσας Στην περ. ε’ του άρθρου 15 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), προσαυξάνονται κατά πενήντα τοις εκατό (50%) στις περί ελαχίστου ύψους επενδυτικών σχεδίων, προστίθε- περιπτώσεις που η ενίσχυση δίδεται με τη μορφή της νται οι λέξεις «καθώς και για τις πολύ μικρές επιχειρήσεις φορολογικής απαλλαγής, με την επιφύλαξη των περιο- που εντάσσονται στο καθεστώς ενίσχυσης «Καθεστώς ρισμών του άρθρου 3 του Γ.Α.Κ..». κοινωνικής επιχειρηματικότητας και χειροτεχνίας»» και η περ. ε’ διαμορφώνεται ως εξής: ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε’ «ε. ποσό των πενήντα χιλιάδων (50.000) ευρώ για τις ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΥΠΑΓΩΓΗΣ Κοινωνικές Συνεταιριστικές Επιχειρήσεις (Κοιν.Σ.Επ.), ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΑ ΚΑΘΕΣΤΩΤΑ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΕΩΝ - καθώς και τους Αγροτικούς Συνεταιρισμούς (Α.Σ.), τους ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Δ’ Αστικούς Συνεταιρισμούς, τις Ομάδες Παραγωγών ΜΕΡΟΥΣ Α’ Ν. 4887/2022 (Ομ.Π.), Οργανώσεις Παραγωγών (Ο.Π.), και τις Αγροτι- κές Εταιρικές Συμπράξεις (Α.Ε.Σ.), καθώς και για τις πολύ Άρθρο 12 μικρές επιχειρήσεις που εντάσσονται στο καθεστώς ενί- Δικαιούχοι και εξαιρούμενοι ενισχύσεων - σχυσης «Καθεστώς κοινωνικής επιχειρηματικότητας και Τροποποίηση περ. στ’ και ζ’ παρ. 1 χειροτεχνίας.». και προσθήκη παρ. 3 στο άρθρο 13 Άρθρο 14 του ν. 4887/2022 Προϋποθέσεις για τις ενισχύσεις

1. Στην παρ. 1 του άρθρου 13 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περιφερειακού χαρακτήρα - περί δικαιούχων και εξαιρούμενων ενισχύσεων, επέρχο- Αντικατάσταση άρθρου 16 ν. 4887/2022 νται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στην υποπερ. στγ’ της περ. στ’ οι λέξεις «του άρθρου 22» αντικαθίστανται Το άρθρο 16 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί προϋπο- από τις λέξεις «του άρθρου 25», β) στην περ. ζ’ μετά από θέσεων για τις ενισχύσεις περιφερειακού χαρακτήρα, τη λέξη «υδατοκαλλιέργεια» προστίθενται οι λέξεις «και αντικαθίσταται ως εξής: το καθεστώς «Κοινωνικής επιχειρηματικότητας και χειρο- «Άρθρο 16 τεχνίας» και μετά από νομοτεχνικές βελτιώσεις οι περ. στ’ Προϋποθέσεις για τις ενισχύσεις και ζ’ διαμορφώνονται ως εξής: περιφερειακού χαρακτήρα «στ. δημόσιες και δημοτικές επιχειρήσεις και θυγατρι- κές τους, εφόσον: 1. Τα επενδυτικά σχέδια για τις ενισχύσεις περιφερει- στα. δεν τους έχει ανατεθεί η εξυπηρέτηση δημόσιου ακού χαρακτήρα, τα οποία υπάγονται στα καθεστώτα σκοπού, ενισχύσεων του παρόντος, έχουν ολοκληρωμένο χαρα- στβ. δεν έχει ανατεθεί από το κράτος αποκλειστικά σε κτήρα αρχικής επένδυσης και ειδικότερα πληρούν μια αυτούς η προσφορά υπηρεσιών, από τις ακόλουθες προϋποθέσεις: στγ. δεν επιχορηγείται η λειτουργία τους με δημόσιους α) Επένδυση σε ενσώματα και άυλα στοιχεία ενεργη- πόρους για το διάστημα τήρησης των μακροχρόνιων τικού σε ένα ή περισσότερα από τα ακόλουθα: υποχρεώσεων του άρθρου 25, αα) τη δημιουργία νέας εγκατάστασης, ζ. ατομικές επιχειρήσεις με ανώτατο επιλέξιμο κό- αβ) την επέκταση της παραγωγικής ικανότητας υφι- στος επενδυτικού σχεδίου ποσού διακοσίων χιλιάδων στάμενης εγκατάστασης, (200.000) ευρώ μόνο για το καθεστώς «Αγροδιατροφή - αγ) τη διαφοροποίηση της παραγωγής υφιστάμενης πρωτογενής παραγωγή και μεταποίηση γεωργικών προ- εγκατάστασης σε προϊόντα ή υπηρεσίες που δεν παρή- ϊόντων - αλιεία και υδατοκαλλιέργεια» και το καθεστώς γαγε ή δεν προσέφερε προηγουμένως η εγκατάσταση. «Κοινωνικής επιχειρηματικότητας και χειροτεχνίας.». Ειδικότερα, σε ό,τι αφορά τις ενισχύσεις που χορηγού-

2. Στο άρθρο 13 του ν. 4887/2022 προστίθεται παρ. 3 νται σε μεγάλες επιχειρήσεις ή ΜμΕ για διαφοροποίηση ως εξής: υφιστάμενης επιχειρηματικής εγκατάστασης, οι επιλέξι- «3. Προϋπόθεση χορήγησης των ενισχύσεων, που χο- μες δαπάνες υπερβαίνουν κατ’ ελάχιστον διακόσια τοις ρηγούνται με βάση τα καθεστώτα του Μέρους Β’, εφόσον εκατό (200 %) τη λογιστική αξία των στοιχείων ενεργητι- συγχρηματοδοτούνται από επιχειρησιακά προγράμμα- κού που επαναχρησιμοποιούνται, όπως έχει καταγραφεί τα του Εταιρικού Συμφώνου Περιφερειακής Ανάπτυξης στο οικονομικό έτος που προηγείται της έναρξης των (Ε.Σ.Π.Α.) της περιόδου 2021-2027, είναι η τήρηση της εργασιών, Τεύχος A’ 87/02.06.2025 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1827 αδ) μια θεμελιώδη αλλαγή στη συνολική παραγωγική υπηρεσία παραλαβής, όπως αυτή ορίζεται στην παρ. 3 διαδικασία των προϊόντων ή στη συνολική παροχή των του άρθρου 17. Το περιεχόμενο της αίτησης και τα απαι- υπηρεσιών που αφορά η επένδυση στην εγκατάσταση. τούμενα δικαιολογητικά καθορίζονται στις αποφάσεις Ειδικότερα, σε ό,τι αφορά τις ενισχύσεις που χορηγού- προκήρυξης των καθεστώτων ενίσχυσης. νται σε μεγάλες επιχειρήσεις για την υλοποίηση θεμελι- 3. Οι αιτήσεις για την υπαγωγή επενδυτικών σχεδίων ώδους αλλαγής στην παραγωγική διαδικασία, οι επιλέξι- δύνανται να υποβάλλονται ως εξής: μες δαπάνες υπερβαίνουν τις αποσβέσεις των στοιχείων α. στη Γενική Διεύθυνση Αναπτυξιακών Νόμων και ενεργητικού που συνδέονται με την προς εκσυγχρονισμό Άμεσων Ξένων Επενδύσεων της Γενικής Γραμματείας δραστηριότητα κατά τα τρία (3) προηγούμενα οικονο- Ιδιωτικών Επενδύσεων του Υπουργείου Ανάπτυξης, μικά έτη. β. στις Διευθύνσεις Αναπτυξιακού Προγραμματισμού β) Aπόκτηση στοιχείων ενεργητικού που ανήκουν σε των Περιφερειών της χώρας, εγκατάσταση που έχει κλείσει ή θα είχε κλείσει εάν δεν γ. στη Διεύθυνση Ιδιωτικών Επενδύσεων του Υπουρ- είχε αγοραστεί. Η απλή εξαγορά των μετοχών μιας επι- γείου Εσωτερικών, Τομέας Μακεδονίας - Θράκης. χείρησης δεν χαρακτηρίζεται αρχική επένδυση. Ο φορέας υποδοχής καθορίζεται στην εκάστοτε προ- Η επένδυση αντικατάστασης δεν συνιστά αρχική επέν- κήρυξη καθεστώτος ενίσχυσης. δυση. 4. Με την υποβολή της αίτησης πραγματοποιείται ο

2. Κατά την εξέταση των προϋποθέσεων της παρ. 1 έλεγχος της πληρότητας της αίτησης και των συνημμέ- εφαρμόζεται η έννοια του ενιαίου επενδυτικού σχεδίου, νων δικαιολογητικών, με βάση τυποποιημένο σύστημα όπως αυτό ορίζεται στο άρθρο 4, περί ορισμών.». ελέγχου πληρότητας. ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ’ 5. Καταργείται. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΥΠΑΓΩΓΗΣ 5Α. Κάθε φορέας δύναται να υποβάλει αίτηση υπα- ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ γωγής του ίδιου επενδυτικού σχεδίου σε περισσότερα ΣΤΑ ΚΑΘΕΣΤΩΤΑ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΕΩΝ - καθεστώτα ενίσχυσης, εφόσον πληρούνται οι σχετικές ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Ε’ προϋποθέσεις. Με την υπαγωγή του επενδυτικού σχεδί- ΜΕΡΟΥΣ Α’ Ν. 4887/2022 ου στον οριστικό πίνακα ενός καθεστώτος αυτοδίκαια απορρίπτονται όλες οι υπόλοιπες αιτήσεις υπαγωγής για Άρθρο 15 το εν λόγω επενδυτικό σχέδιο. Υποβολή αίτησης - 6. Σε όσες περιπτώσεις ο φορέας του επενδυτικού σχε- Τροποποίηση άρθρου 17 ν. 4887/2022 δίου πρόκειται να λάβει δάνειο από χρηματοπιστωτικό Στο άρθρο 17 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί υποβο- ίδρυμα για την υλοποίηση του επενδυτικού του σχεδί- λής αίτησης, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: ου, το είδος των δικαιολογητικών που συνοδεύουν την α) στην παρ. 1, προστίθεται περ. ζ’, β) η παρ. 3 αντικαθί- αίτηση υπαγωγής, καθώς και ο χρόνος υποβολής τυχόν σταται, γ) η παρ. 5 καταργείται, δ) προστίθεται παρ. 5Α, συμπληρωματικών στοιχείων ορίζονται στην προκήρυξη ε) στην παρ. 6 προστίθεται δεύτερο εδάφιο, στ) το πρώτο του άρθρου 30. Ο φορέας πρέπει να δηλώνει ρητά κάθε εδάφιο της παρ. 7 αντικαθίσταται, ζ) η παρ. 8 καταργεί- χρηματοδότηση που περιλαμβάνει κρατική στήριξη. ται και μετά από νομοτεχνικές βελτιώσεις το άρθρο 17 7. Δεν επιτρέπεται η υποβολή αίτησης υπαγωγής για διαμορφώνεται ως εξής: επενδυτικό σχέδιο το οποίο, είτε στο σύνολό του είτε εν μέρει, έχει ήδη υπαχθεί στις ενισχύσεις του παρόντος ή «Άρθρο 17 άλλων καθεστώτων ενίσχυσης. Υποβολή αίτησης Οι ως άνω αιτήσεις απορρίπτονται με αιτιολογημένη

1. Η αίτηση για τη χορήγηση ενίσχυσης περιλαμβάνει απόφαση της αρμόδιας υπηρεσίας, το δε παράβολο του κατ’ ελάχιστον τα ακόλουθα στοιχεία: άρθρου 27 καταπίπτει υπέρ του Δημοσίου. α. Την επωνυμία και το μέγεθος της επιχείρησης (με- 8. Καταργείται.». γάλη, μεσαία, μικρή, πολύ μικρή), β. την περιγραφή του έργου, συμπεριλαμβανομένων Άρθρο 16 των εκτιμώμενων ημερομηνιών έναρξης και λήξης, Όργανα και διαδικασία αξιολόγησης - γ. τον τόπο εκτέλεσης του έργου, Τροποποίηση άρθρου 19 ν. 4887/2022 δ. τον κατάλογο των δαπανών του έργου, Στο άρθρο 19 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί οργάνων ε. τα είδη και το ποσό ενίσχυσης, και διαδικασίας αξιολόγησης, επέρχονται οι ακόλουθες στ. το χρηματοδοτικό σχήμα του επενδυτικού σχεδίου τροποποιήσεις: α) στην παρ. 1, αα) στο πρώτο εδάφιο, και οι λέξεις «στις περιπτώσεις της παρ. 3» αντικαθίστα- ζ. το παράβολο του άρθρου 27, περί παραβόλων. νται από τις λέξεις «του άρθρου 117», αβ) προστίθεται

2. Η αίτηση υπαγωγής και τα απαιτούμενα δικαιολογη- πέμπτο εδάφιο, β) η παρ. 2 αντικαθίσταται, γ) η παρ. 3 τικά υποβάλλονται υποχρεωτικά μέσω του Πληροφορια- καταργείται, δ) στην παρ. 4, δα) η λέξη «συγκριτικής» κού Συστήματος Αναπτυξιακών Νόμων (Π.Σ.- Αν), όπως διαγράφεται, δβ) οι λέξεις «είτε από την Επιτροπή Αξιο- προβλέπεται στο άρθρο 126, και ο φορέας ενημερώνεται λόγησης είτε από τον έλεγχο των Ορκωτών Ελεγκτών,» ηλεκτρονικά για την παραλαβή και καταχώρισή τους. αντικαθίστανται από τις λέξεις «από τα όργανα της παρ. 1 Όλα τα ανωτέρω τηρούνται ηλεκτρονικά στην αρμόδια του παρόντος», ε) η παρ. 5 καταργείται, στ) στην παρ. 6, 1828 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Τεύχος A’ 87/02.06.2025 στα) μετά από τις λέξεις «Γενικής Γραμματείας Ιδιωτικών α. την ανάρτηση του Προσωρινού Πίνακα της παρ. 4 Επενδύσεων» οι λέξεις «και Σ.Δ.Ι.Τ.» διαγράφονται, στβ) η στην ιστοσελίδα της Γενικής Γραμματείας Ιδιωτικών περ. β’ καταργείται, ζ) στην παρ. 7, οι λέξεις «της Επιτρο- Επενδύσεων του Υπουργείου Ανάπτυξης. πής» αντικαθίστανται από τις λέξεις «των Επιτροπών», β. Καταργείται. η) η παρ. 8 αντικαθίσταται, θ) στην παρ. 10, μετά από τις 7. Οι ενστάσεις αυτές υποβάλλονται ενώπιον των λέξεις «Γραμματείας Ιδιωτικών Επενδύσεων» διαγράφο- Επιτροπών Ενστάσεων του άρθρου 119 και αποτελούν νται οι λέξεις «και Σ.Δ.Ι.Τ.» και το άρθρο 19 διαμορφώ- ενδικοφανείς προσφυγές. νεται ως εξής: 8. Μετά την έκδοση αποφάσεων από τις Επιτροπές Ενστάσεων, καταρτίζεται τελικός πίνακας αξιολόγησης, «Άρθρο 19 κατά φθίνουσα βαθμολογική σειρά. Σε περίπτωση ισο- Όργανα και διαδικασία αξιολόγησης βαθμίας, τα επενδυτικά σχέδια κατατάσσονται με κρι-

1. Η αξιολόγηση πραγματοποιείται από την Επιτροπή τήριο το μικρότερο ύψος ενίσχυσης. Ο τελικός πίνακας Αξιολόγησης του άρθρου 118 ή από μέλος του Εθνικού κατάταξης δεν αποτελεί απόφαση υπαγωγής. Ο πίνακας Μητρώου Πιστοποιημένων Αξιολογητών (Ε.Μ.Π.Α.) ή των επενδυτικών σχεδίων που λαμβάνουν απόφαση από μέλος του Μητρώου Ορκωτών Ελεγκτών του άρ- υπαγωγής, αποτελεί τον οριστικό πίνακα, και αναρτάται θρου 117 ή δύναται να ανατίθεται με την έκδοση σχετι- μετά την έκδοση της απόφασης κατανομής των ποσών κής υπουργικής απόφασης στον Ενδιάμεσο Φορέα Επι- της παρ. 4 του άρθρου 29. χειρησιακού Προγράμματος «ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ 9. Στην απόφαση προκήρυξης είναι δυνατόν να εξει- ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» (ΕΦΕΠΑΕ) ή σε χρηματοπιστωτι- δικεύονται περαιτέρω τα κριτήρια, η μεθοδολογία, η κά ιδρύματα κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 129 παρ. 4. προθεσμία παροχής διευκρινίσεων, τα όργανα και η δια- Εάν απαιτούνται διευκρινίσεις σχετικά με το περιεχόμενο δικασία της αξιολόγησης και καθορίζονται τα επιμέρους του φακέλου, ή υποβολή συμπληρωματικών δικαιολογη- στοιχεία αξιολόγησης, τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, τικών ή δικαιολογητικών που δεν υποβλήθηκαν, εφόσον οι δείκτες βαθμολόγησης και η στάθμισή τους, καθώς συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις για την έκδοσή τους κατά και η ελάχιστη βαθμολογία που πρέπει να συγκεντρώνει τον χρόνο υποβολής της αίτησης, τάσσεται προθεσμία το επενδυτικό σχέδιο, προκειμένου να συμπεριληφθεί έως επτά (7) εργάσιμων ημερών στον φορέα του επεν- στους πίνακες κατάταξης. δυτικού σχεδίου, προκειμένου να τις παράσχει ή να τα 10. Ο Υπουργός Ανάπτυξης εκδίδει Οδηγό Αξιολό- υποβάλει. Η δυνατότητα αξιοποιείται άπαξ. Αν η προθε- γησης Επενδυτικών Σχεδίων, ο οποίος αναρτάται στην σμία αυτή παρέλθει άπρακτη, η διαδικασία αξιολόγησης ιστοσελίδα της Γενικής Γραμματείας Ιδιωτικών Επενδύ- ολοκληρώνεται στο σύνολό της. Το όργανο αξιολόγησης σεων και περιλαμβάνει τις μεθόδους ελέγχου των προ- καθορίζεται στην προκήρυξη του εκάστοτε καθεστώτος. ϋποθέσεων νομιμότητας και τις μεθόδους αξιολόγησης,

2. Η αξιολόγηση των επενδυτικών σχεδίων εκκινεί από τα πρότυπα κόστη ανά είδος επενδυτικών σχεδίων και την ημερομηνία λήξης της προθεσμίας υποβολής αιτή- λοιπές οδηγίες για την ορθή εκτέλεση του έργου της σεων υπαγωγής στο σχετικό καθεστώς και ολοκληρώ- αξιολόγησης.». νεται εντός προθεσμίας ενενήντα (90) ημερών. Άρθρο 17 Αν, για λόγους τεχνικής φύσεως, οι οποίοι αφορούν Αποφάσεις ένταξης σε καθεστώτα ενισχύσεων - στη λειτουργία του Πληροφοριακού Συστήματος Ανα- Τροποποίηση παρ. 1 και 3 άρθρου 20 πτυξιακών Νόμων (Π.Σ.- Αν), δεν είναι εφικτή η αξιολό- ν. 4887/2022 γηση των επενδυτικών σχεδίων μέσω του Π.Σ.- Αν, η Στο άρθρο 20 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί αποφά- διαδικασία αξιολόγησης ολοκληρώνεται εντός ενενή- σεων ένταξης σε καθεστώτα ενισχύσεων, επέρχονται οι ντα (90) ημερών από την έκδοση διαπιστωτικής πράξης ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στην παρ. 1 προστίθεται λειτουργίας του συστήματος από τον Γενικό Γραμματέα νέο πρώτο εδάφιο, β) στην παρ. 3 διαγράφεται το δεύ- Ιδιωτικών Επενδύσεων. Στις περιπτώσεις υπέρβασης τερο εδάφιο και το άρθρο 20 διαμορφώνεται ως εξής: των ως άνω ορίων, ο έλεγχος αξιολόγησης ανατίθεται, με απόφαση του αρμόδιου οργάνου του Υπουργείου «Άρθρο 20 Ανάπτυξης, σε ανεξάρτητο ορκωτό ελεγκτή από το Μη- Αποφάσεις ένταξης σε καθεστώτα ενισχύσεων τρώο Ορκωτών - Λογιστών της περ. β’ της παρ. 1 του 1. Εντός τριάντα (30) ημερών από την έκδοση οριστι- άρθρου 117. Ο ορκωτός ελεγκτής οφείλει, το αργότερο κού πίνακα κατάταξης, ο φορέας του επενδυτικού σχε- εντός τριάντα (30) ημερών από την ανάθεση, να ολο- δίου υποβάλλει επικαιροποιημένα πιστοποιητικά δικα- κληρώσει την αξιολόγηση των επενδυτικών σχεδίων. στικής φερεγγυότητας, φορολογικής και ασφαλιστικής

3. Καταργείται. ενημερότητας και λοιπά έγγραφα, τα οποία ορίζονται

4. Με βάση τα αποτελέσματα της αξιολόγησης τα στην απόφαση προκήρυξης του άρθρου 30. Τα επενδυτι- οποία προέρχονται από τα όργανα της παρ. 1 του παρό- κά σχέδια που πληρούν τις προϋποθέσεις του παρόντος ντος καταρτίζεται Προσωρινός Πίνακας αποτελεσμάτων εντάσσονται στα καθεστώτα ενισχύσεων του Μέρους Β’, αξιολόγησης. κατόπιν έκδοσης ατομικής απόφασης υπαγωγής από τα

5. Καταργείται. αρμόδια όργανα της παρ. 3 του άρθρου 17.

6. Ο φορέας του επενδυτικού σχεδίου δύναται να υπο- 2. Περίληψη της απόφασης υπαγωγής δημοσιεύεται βάλει ένσταση εντός αποκλειστικής προθεσμίας δέκα στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και αναρτάται στο (10) ημερών από: Πρόγραμμα «ΔΙΑΥΓΕΙΑ». Τεύχος A’ 87/02.06.2025 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1829

3. Στις περιπτώσεις μη έγκρισης του επενδυτικού σχε- υλοποίησής τους, κατά την ολοκλήρωση και έναρξη της δίου εκδίδεται απορριπτική απόφαση από τα αρμόδια παραγωγικής λειτουργίας της επένδυσης και για την τή- όργανα της παρ. 3 του άρθρου 17, η οποία κοινοποιείται ρηση των μακροχρόνιων υποχρεώσεών τους. στη διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου του ενδια- 2. Ο έλεγχος μπορεί να είναι είτε διοικητικός έλεγχος φερομένου.». επί των εγγράφων του φακέλου είτε επιτόπιος έλεγχος. α) Ο διοικητικός έλεγχος διενεργείται: ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ζ’ αα. είτε από την υπηρεσία και προς τον σκοπό αυτόν ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ - δύναται να επιλέγονται στελέχη από όλες τις υπηρεσίες ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΣΤ’ των φορέων της παρ. 3 του άρθρου 17, ΜΕΡΟΥΣ Α’ Ν. 4887/2022 αβ. είτε από εντεταλμένο όργανο ελέγχου, σύμφωνα με όσα ορίζονται στο άρθρο 120, το οποίο συγκροτεί- Άρθρο 18 ται από μέλη του Εθνικού Μητρώου Πιστοποιημένων Έλεγχος επενδυτικών σχεδίων - Ελεγκτών (Ε.Μ.Π.Ε.) του άρθρου 120. Για την παρακο- Τροποποίηση άρθρου 21 ν. 4887/2022 λούθηση των μακροχρόνιων υποχρεώσεων ο διοικη- Στο άρθρο 21 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί ελέγχου τικός έλεγχος δύναται να διενεργείται στο πλαίσιο των επενδυτικών σχεδίων, επέρχονται οι ακόλουθες τρο- αρμοδιοτήτων της υπηρεσίας. ποποιήσεις: α) στην παρ. 2, αα) στην υποπερ. αα’ της β) Ο επιτόπιος έλεγχος διενεργείται κατά προτεραιότη- περ. α) λέξη «μέλη» αντικαθίσταται από τη λέξη «στε- τα από εντεταλμένο όργανο ελέγχου, σύμφωνα με όσα λέχη», αβ) στην περ. β), i) οι λέξεις «διενεργείται είτε» ορίζονται στο άρθρο 120, το οποίο συγκροτείται από αντικαθίστανται από τις λέξεις «διενεργείται κατά προ- μέλη του Εθνικού Μητρώου Πιστοποιημένων Ελεγκτών τεραιότητα» και στο τέλος προστίθενται οι λέξεις «, ή δι- (Ε.Μ.Π.Ε.) του άρθρου 120, ή επιλέγεται από τον φορέα αφορετικά από την υπηρεσία», ii) προστίθενται δεύτερο του επενδυτικού σχεδίου από μέλη του Δημόσιου Μη- και τρίτο εδάφιο, β) η παρ. 3 καταργείται, γ) στην υποπερ. τρώου του άρθρου 14 του ν. 4449/2017 (Α’ 7), ή διαφο- αα) της περ. α) της παρ. 5, γα) μετά από τη λέξη «πο- ρετικά από την υπηρεσία. Για επενδυτικά σχέδια ύψους σοστό» προστίθενται οι λέξεις «είκοσι πέντε τοις εκατό μικρότερου ή ίσου των επτακοσίων χιλιάδων (700.000) (25%),», γβ) οι λέξεις «καταστεί δυνατή η χορήγηση πα- ευρώ ο επιτόπιος έλεγχος δύναται να διενεργείται από ράτασης της προθεσμίας ολοκλήρωσης της επένδυσης τον Ενδιάμεσο Φορέα Επιχειρησιακού Προγράμματος και να» διαγράφονται, δ) η περ. γ) της παρ. 6 καταργείται, «ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» (ΕΦΕ- ε) στην παρ. 7 οι λέξεις «συντάσσεται έκθεση» αντικα- ΠΑΕ). θίσταται από τις λέξεις «το αρμόδιο όργανο συντάσσει Με την προκήρυξη προσδιορίζονται τα όργανα ελέγ- έκθεση ελέγχου», στ) στην παρ. 8, στα) στο εισαγωγικό χου που διενεργούν τον έλεγχο. εδάφιο οι λέξεις «και των όρων της απόφασης υπαγω- 3. Καταργείται. γής» διαγράφονται, στβ) στην περ. α), οι λέξεις «ειση- 4. Σκοπός του ελέγχου είναι η διαπίστωση: γείται την έκδοση σχετικής απόφασης» αντικαθίστανται α. Της συμμόρφωσης του φορέα του επενδυτικού από τις λέξεις «διαβιβάζει στο αρμόδιο τμήμα για την σχεδίου με το παρόν, καθώς και της τήρησης των προ- εξέταση του αιτήματος πιστοποίησης ή ολοκλήρωσης, ϋποθέσεων και των όρων των αποφάσεων προκήρυξης σύμφωνα με το άρθρο 23, περί ολοκλήρωσης επενδυτι- και υπαγωγής και κών σχεδίων και έναρξης επενδυτικής λειτουργίας», στγ) β. της διαπίστωσης της τήρησης των μακροχρόνιων στην περ. β), i) οι λέξεις «ήσσονος σημασίας» διαγρά- υποχρεώσεων. φονται, ii) το τέλος προστίθεται η λέξη «άπαξ», στδ) οι 5. Ο έλεγχος διακρίνεται στον τακτικό έλεγχο και στον περ. γ) και δ) καταργούνται, ζ) η παρ. 10 καταργείται, η) έκτακτο έλεγχο: στην παρ. 11, ηα) μετά από τις λέξεις «της επένδυσης σε α. Ο τακτικός έλεγχος διενεργείται μετά από αίτηση ποσοστό» προστίθενται οι λέξεις «είκοσι πέντε τοις εκατό του φορέα του επενδυτικού σχεδίου, η οποία συνοδεύε- (25%),», ηβ) οι λέξεις «όπως προβλέπεται στις περ. α’ και ται από τα δικαιολογητικά που ορίζονται στην απόφαση γ’ της παρ. 3,» διαγράφονται, ηγ) οι λέξεις «στην ημεδαπή προκήρυξης, προκειμένου να πιστοποιηθεί, με την έκ- και μέχρι ποσοστού πενήντα τοις εκατό (50%) για τις δοση σχετικής απόφασης των αρμόδιων οργάνων της αντίστοιχες δαπάνες που πραγματοποιούνται για την παρ. 3 του άρθρου 17, ότι: προμήθεια μηχανολογικού και λοιπού εξοπλισμού από αα. έχει υλοποιηθεί το φυσικό και οικονομικό αντι- την αλλοδαπή,» διαγράφονται, θ) στην παρ. 12, θα) η κείμενο της επένδυσης σε ποσοστό είκοσι πέντε τοις λέξη «προεμβάσματα» αντικαθίσταται από τη λέξη «εμ- εκατό (25%), πενήντα τοις εκατό (50%) τουλάχιστον, ή βάσματα», θβ) η λέξη «απλές» διαγράφεται, θγ) η λέξη εξήντα πέντε τοις εκατό (65%) διαζευκτικά, κατά την «ή τιμολόγια» διαγράφεται, και μετά από νομοτεχνικές ημερομηνία υποβολής του αιτήματος ελέγχου, ώστε να βελτιώσεις το άρθρο 21 διαμορφώνεται ως εξής: ενεργοποιηθεί η διαδικασία καταβολής της ενίσχυσης, σύμφωνα με όσα ορίζονται στο άρθρο 24, «Άρθρο 21 αβ. έχει ολοκληρωθεί το επενδυτικό σχέδιο και έχει Έλεγχος επενδυτικών σχεδίων αρχίσει η παραγωγική λειτουργία της επένδυσης κατά

1. Τα επενδυτικά σχέδια που υπάγονται στα καθεστώτα την ημερομηνία υποβολής του αιτήματος, σύμφωνα με ενισχύσεων του Μέρους Β’ ελέγχονται κατά τη διάρκεια όσα ορίζονται στο άρθρο 23. 1830 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Τεύχος A’ 87/02.06.2025 β. Έκτακτος έλεγχος μπορεί να διενεργείται οποτεδή- τροποποιήσεις: α) στην παρ. 1, αα) μετά από τη λέξη ποτε κρίνεται απαραίτητο με απόφαση των αρμόδιων «τροποποίηση» προστίθενται οι λέξεις «στοιχείων και», οργάνων της παρ. 3 του άρθρου 17. αβ) προστίθεται δεύτερο εδάφιο, β) στην παρ. 2: βα)

6. Για την υποβολή αίτησης τακτικού ελέγχου απαι- στην περ β) μετά από τις λέξεις «ή διάσπασης» προστί- τείται: θενται οι λέξεις «ή περιπτώσεις μετατροπής ατομικής α. Η υποβολή συνοδευτικών δικαιολογητικών σύμ- επιχείρησης σε νομικό πρόσωπο», ββ) οι περ. δ) έως φωνα με την προκήρυξη, τα οποία ελέγχονται από τα στ) αντικαθίστανται, γ) στην περ. δ’ της παρ. 3 προ- όργανα ελέγχου του άρθρου 120, στίθεται δεύτερο εδάφιο, δ) στο δεύτερο εδάφιο της β. η κατάθεση παραβόλου του άρθρου 27. παρ. 4 μετά από τις λέξεις και τον αριθμό «ενενήντα γ. Καταργείται. (90) ημερών» προστίθενται οι λέξεις «με την επιφύλαξη

7. Μετά από την ολοκλήρωση του διοικητικού ή επι- της παρ. 6», δ) στην παρ. 6: δα) μετά από τις λέξεις «ή τόπιου ελέγχου το αρμόδιο όργανο συντάσσει έκθεση της πιστοποίησης» προστίθενται οι λέξεις «του είκοσι ελέγχου, η οποία υποβάλλεται στην αρμόδια υπηρεσία πέντε τοις εκατό (25%),», δβ) οι λέξεις «κατ’ επιλογήν μέσω του Πληροφοριακού Συστήματος του Αναπτυξια- του φορέα του επενδυτικού σχεδίου, αυτός υποβάλλει κού Νόμου (Π.Σ.- Αν). υπεύθυνη δήλωση, περί πλήρωσης όλων των νόμιμων

8. Η αρμόδια υπηρεσία διενεργεί έλεγχο πληρότητας προϋποθέσεων τροποποίησης της απόφασης, όπως της έκθεσης ελέγχου και προβαίνει στις ακόλουθες ενέρ- ορίζονται στον παρόντα και την οικεία προκήρυξη.» γειες: αντικαθίστανται από τις λέξεις «ορίζονται στον παρό- α. Αν η έκθεση ελέγχου είναι πλήρης, διαβιβάζει στο ντα και την οικεία προκήρυξη», ε) το τελευταίο εδάφιο αρμόδιο τμήμα για την εξέταση του αιτήματος πιστο- καταργείται, στ) στην παρ. 7, στα) προστίθεται νέο δεύ- ποίησης ή ολοκλήρωσης, σύμφωνα με το άρθρο 23, τερο εδάφιο, στβ) στο τρίτο εδάφιο οι λέξεις «σύμφωνα περί ολοκλήρωσης επενδυτικών σχεδίων και έναρξης με όσα ορίζονται στην περ. α’» αντικαθίστανται από τις επενδυτικής λειτουργίας. λέξεις «σύμφωνα με την παρούσα» και το άρθρο 22 β. Αν διαπιστώσει ελλείψεις, οι οποίες αφορούν είτε διαμορφώνεται ως εξής: στην έκθεση ελέγχου, είτε στην επένδυση, παραγγέλλει την προσκόμιση συμπληρωματικής έκθεσης ελέγχου «Άρθρο 22 άπαξ. Τροποποιήσεις επενδυτικών σχεδίων γ. Καταργείται. 1. Η τροποποίηση στοιχείων και όρων της απόφασης δ. Καταργείται. υπαγωγής είναι δυνατή μετά από αίτημα του φορέα της

9. Δαπάνες ή άλλες πράξεις, οι οποίες διενεργούνται επένδυσης, το οποίο μπορεί να υποβληθεί καθ’ όλη τη μετά την ημερομηνία υποβολής του αιτήματος ελέγχου, διάρκεια υλοποίησης του επενδυτικού σχεδίου και μέχρι λαμβάνονται υπόψη για την ολοκλήρωση του επενδυ- την υποβολή αιτήματος τελικού ελέγχου. Οι μεταβολές τικού σχεδίου, χωρίς να συνυπολογίζονται στην οριστι- που αφορούν το πρόσωπο του φορέα επένδυσης υποβάλ- κοποίηση του ενισχυόμενου κόστους της επένδυσης. λονται μέχρι την έκδοση της απόφασης ολοκλήρωσης.

10. Καταργείται.

2. Τα αιτήματα τροποποίησης ή έγκρισης μεταβολής

11. Αν, στο πλαίσιο πιστοποίησης της υλοποίησης του στοιχείων της παρ. 1 υποβάλλονται στις παρακάτω πε- φυσικού και οικονομικού αντικειμένου της επένδυσης ριπτώσεις: σε ποσοστό είκοσι πέντε τοις εκατό (25%), πενήντα τοις α. Ουσιώδεις διαφοροποιήσεις του φυσικού και οικο- εκατό (50%) ή εξήντα πέντε τοις εκατό (65%) τουλάχι- νομικού αντικειμένου ή μείωση της δυναμικότητας του στον, έχουν καταβληθεί και προκαταβολές έργου για επενδυτικού σχεδίου, το επενδυτικό σχέδιο, αναγνωρίζεται και πιστοποιείται κόστος προκαταβολών μέχρι ποσοστού σαράντα τοις β. αλλαγή του φορέα της επένδυσης λόγω συγχώνευ- εκατό (40%) ανά κατηγορία δαπανών υπό την προϋ- σης ή διάσπασης ή περιπτώσεις μετατροπής ατομικής πόθεση ότι το σύνολο των ανωτέρω πιστοποιούμενων επιχείρησης σε νομικό πρόσωπο, δαπανών για προκαταβολές δεν υπερβαίνει το τριάντα γ. αλλαγή του τόπου εγκατάστασης, τοις εκατό (30%) του συνολικού εγκεκριμένου κόστους δ. αλλαγή τρόπου χρηματοδότησης της επένδυσης, του επενδυτικού σχεδίου. ε. αλλαγή του είδους της ενίσχυσης από επιχορήγηση

12. Οι δαπάνες για τις προκαταβολές πρέπει να απο- σε leasing και αντίστροφα, εντός του συνολικού ύψους δεικνύονται από επίσημα και νόμιμα παραστατικά, σύμ- της επένδυσης, φωνα με τη φορολογική νομοθεσία, όπως εμβάσματα, στ. παράταση του χρόνου ολοκλήρωσης της επένδυ- ανοίγματα πιστώσεων ή αποδείξεις, και να συνοδεύονται σης, για λόγους ανωτέρας βίας, από συμφωνητικό παραγγελίας, με λεπτομερή περιγρα- ζ. εκμίσθωση της ενισχυθείσας επένδυσης. φή των παραγγελθέντων ειδών και έργων.». 3. Τα αιτήματα της παρ. 2 υποβάλλονται μέσω του Πληροφοριακού Συστήματος του Αναπτυξιακού Νό- Άρθρο 19 μου (Π.Σ.- Αν) και γίνονται δεκτά, εφόσον συντρέχουν Τροποποιήσεις επενδυτικών σχεδίων - σωρευτικά οι ακόλουθες προϋποθέσεις: Τροποποίηση άρθρου 22 ν. 4887/2022 α. Εξακολουθούν να τηρούνται οι όροι και οι προϋ- Στο άρθρο 22 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί τροποποι- ποθέσεις της απόφασης προκήρυξης και της εγκριτικής ήσεων επενδυτικών σχεδίων, επέρχονται οι ακόλουθες απόφασης, Τεύχος A’ 87/02.06.2025 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1831 β. εξακολουθούν να εξυπηρετούνται οι αρχικοί στό- β. υλοποίηση του πενήντα τοις εκατό (50%) ή του εξή- χοι της επένδυσης και να διατηρείται ο ολοκληρωμένος ντα πέντε τοις εκατό (65%) του φυσικού και οικονομικού χαρακτήρας της, αντικειμένου. γ. δεν διαφοροποιούνται κριτήρια επιλεξιμότητας και Το ανωτέρω όριο συμπεριλαμβάνει και οριζόντιες εκ υπαγωγής, σύμφωνα με όσα προβλέπονται στην από- του νόμου παρατάσεις. φαση προκήρυξης, Η προθεσμία ολοκλήρωσης του επενδυτικού σχεδίου, δ. δεν επέρχεται αύξηση του συνολικού ενισχυόμενου που προβλέπεται στην απόφαση υπαγωγής ή, ύστερα κόστους του επενδυτικού σχεδίου, του συνολικού ποσού από έγκριση, παράτασης, σύμφωνα με την παρούσα, της ενίσχυσης, ούτε των επιμέρους ποσοστών ενίσχυ- μπορεί, επίσης, να παραταθεί για λόγους ανωτέρας βίας σης ανά ομάδα επιλέξιμων δαπανών. Στην περίπτωση για χρονικό διάστημα ίσο με εκείνο της διακοπής ή της αλλαγής του φορέα της επένδυσης λόγω συγχώνευσης καθυστέρησης, με την προϋπόθεση ότι τεκμηριώνεται ή διάσπασης ή μετατροπής ατομικής επιχείρησης σε η δυνατότητα ολοκλήρωσης του επενδυτικού σχεδίου νομικό πρόσωπο, καθώς και σε κάθε άλλη περίπτωση μέσα στη νέα προθεσμία. Το αίτημα παράτασης για λό- μετασχηματισμού, δεν επιτρέπεται να επέρχεται υπέρ- γους ανωτέρας βίας υποβάλλεται ηλεκτρονικά μέσω του βαση των ορίων που τίθενται από το άρθρο 4 του Γ.Α.Κ., Πληροφοριακού Συστήματος του Αναπτυξιακού Νόμου ούτε να καταστρατηγείται η έννοια του μεγάλου επεν- (Π.Σ.-Αν) μέσα στην αρχική ή την παραταθείσα προθε- δυτικού έργου, σμία ολοκλήρωσης.». ε. πληρούνται οι ειδικοί όροι για κάθε περίπτωση τρο- Άρθρο 20 ποποίησης ή μεταβολής στοιχείων, που ορίζονται στο Ολοκλήρωση επενδυτικών σχεδίων και έναρξη παρόν, παραγωγικής λειτουργίας - Τροποποίηση

4. Τα ως άνω αιτήματα συνοδεύονται από αιτιολό- παρ. 1 και 2 άρθρου 23 ν. 4887/2022 γηση της σκοπιμότητάς τους, καθώς και από όλα τα Στο άρθρο 23 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί ολοκλή- δικαιολογητικά, όπως αυτά ορίζονται στην απόφαση ρωσης επενδυτικών σχεδίων και έναρξης παραγωγικής προκήρυξης, με την οποία εξειδικεύονται οι όροι και λειτουργίας, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: τα κριτήρια αξιολόγησής τους. Η αρμόδια υπηρεσία α) στο πρώτο εδάφιο της παρ. 1 οι λέξεις «έξι (6) μηνών» οφείλει να απαντήσει μέσα σε προθεσμία ενενήντα αντικαθίστανται από τις λέξεις «τεσσάρων (4) μηνών», (90) ημερών, με την επιφύλαξη της παρ. 6, από την β) στην παρ. 2, βα) στο δεύτερο εδάφιο, οι λέξεις «εξήντα περιέλευση του αιτήματος σε αυτή. Αν η υπηρεσία (60) ημερών» αντικαθίστανται από τις λέξεις «τεσσάρων (4) αποδεχθεί το αίτημα τροποποίησης ολικά ή μερικά, μηνών», ββ) στο τρίτο εδάφιο, οι λέξεις «των περ. β) και γ)» εισηγείται σχετικά προς το όργανο που εξέδωσε κατά διαγράφονται και οι παρ. 1 και 2 διαμορφώνονται ως εξής: περίπτωση την απόφαση υπαγωγής, για την τροποποί- «1. Ο επενδυτής υποβάλλει αίτηση ηλεκτρονικά μέσω ηση της απόφασης υπαγωγής ή την έκδοση απόφασης του Πληροφοριακού Συστήματος του Αναπτυξιακού Νό- έγκρισης της μεταβολής αντίστοιχα. Στην αντίθετη πε- μου (Π.Σ.- Αν) σύμφωνα με το άρθρο 126 για την πιστο- ρίπτωση, εκδίδει αιτιολογημένη απορριπτική απόφα- ποίηση της ολοκλήρωσης και της έναρξης παραγωγικής ση, η οποία κοινοποιείται στον φορέα, στη διεύθυνση λειτουργίας της επένδυσης το αργότερο εντός τεσσάρων ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, την οποία έχει δηλώσει (4) μηνών από τη λήξη της προθεσμίας ολοκλήρωσης κατά την εγγραφή του στο Πληροφοριακό Σύστημα της επένδυσης, σύμφωνα με όσα ορίζονται στην παρ. 2. του Αναπτυξιακού Νόμου (Π.Σ.- Αν). Νέο αίτημα του Εάν ο φορέας του επενδυτικού σχεδίου δεν υποβάλει ίδιου φορέα για τροποποίηση όρων της απόφασης την αίτηση του πρώτου εδαφίου, συνοδευόμενη από τα υπαγωγής με το ίδιο περιεχόμενο δεν εξετάζεται στην απαιτούμενα δικαιολογητικά και εντός της ως άνω προ- ουσία του και αρχειοθετείται. θεσμίας, η επένδυση θεωρείται ως μη ολοκληρωθείσα.

5. Η τροποποίηση της απόφασης υπαγωγής μπορεί Στην περίπτωση αυτή, η απόφαση υπαγωγής ανακαλεί- να διενεργηθεί και αυτεπαγγέλτως από την αρμόδια ται και ανακτώνται τα ποσά ενίσχυσης, τα οποία έχουν υπηρεσία, εφόσον διαπιστωθεί μεταβολή των όρων της χορηγηθεί, σύμφωνα με όσα προβλέπονται στην παρ. 1 απόφασης υπαγωγής. του άρθρου 28.

6. Τα αιτήματα τροποποίησης που υποβάλλονται 2. Το επενδυτικό σχέδιο ολοκληρώνεται με την υλο- σύμφωνα με το παρόν, δύναται να εξετάζονται κατά το ποίηση του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου και στάδιο της ολοκλήρωσης ή της πιστοποίησης του είκοσι την έναρξη της παραγωγικής λειτουργίας της επένδυσης, πέντε τοις εκατό (25%), του πενήντα τοις εκατό (50%) ή εντός της ορισθείσας στην απόφαση υπαγωγής προ- του εξήντα πέντε (65%) της επένδυσης, σε όσες περιπτώ- θεσμίας, η οποία δεν μπορεί να υπερβαίνει τα τρία (3) σεις, ορίζονται στον παρόντα και την οικεία προκήρυξη. έτη από την ημερομηνία δημοσίευσης της περίληψης

7. Η προβλεπόμενη στην απόφαση υπαγωγής προ- της απόφασης υπαγωγής. Η ολοκλήρωση και έναρξη θεσμία ολοκλήρωσης του επενδυτικού σχεδίου, μπορεί παραγωγικής λειτουργίας της επένδυσης πιστοποιείται να παραταθεί, άπαξ έως δύο (2) έτη κατ’ ανώτατο όριο, με την έκδοση σχετικής απόφασης, από τα αρμόδια όρ- εφόσον συντρέχουν σωρευτικά οι εξής προϋποθέσεις: γανα της παρ. 3 του άρθρου 17, εντός προθεσμίας τεσ- α. Ηλεκτρονική υποβολή του σχετικού αιτήματος πριν σάρων (4) μηνών από την υποβολή της έκθεσης τελικού από τη λήξη της προθεσμίας ολοκλήρωσης, όπως αυτή ελέγχου της επένδυσης ή της ημερομηνίας υποβολής ορίζεται αρχικά στην απόφαση υπαγωγής, συμπληρωματικών στοιχείων, εφόσον εξυπηρετούνται οι 1832 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Τεύχος A’ 87/02.06.2025 αρχικοί σκοποί παραγωγικής λειτουργίας και ο ολοκλη- χείων. Ο φορέας μπορεί να αξιοποιήσει το σύνολο της ρωμένος χαρακτήρας της επένδυσης και τεκμηριώνεται δικαιούμενης ενίσχυσης της φορολογικής απαλλαγής η λειτουργία της μονάδας, ιδίως με την πώληση προϊό- εντός δεκαπέντε (15) φορολογικών ετών από το έτος ντων ή παροχή υπηρεσιών και με την έκδοση όλων των θεμελίωσης του δικαιώματος χρήσης της ωφέλειας με νομιμοποιητικών αδειών. τους ακόλουθους περιορισμούς που ισχύουν σωρευτικά: Σε περίπτωση άπρακτης παρόδου της προθεσμίας αα. Η ενίσχυση που δικαιούται ο ενδιαφερόμενος να του δευτέρου εδαφίου για την έκδοση της απόφασης μην υπερβαίνει, κατ’ έτος, το ένα δεύτερο (1/2) του συνο- ολοκλήρωσης των επενδυτικών σχεδίων της παρ. 3 του λικού εγκεκριμένου ποσού της φορολογικής απαλλαγής, άρθρου 17 από τα οικεία όργανα, η αρμοδιότητα έκδο- με εξαίρεση την περίπτωση της μη πλήρους αξιοποίησής σης της σχετικής απόφασης ασκείται από τον αρμόδιο του κατά τα προηγούμενα φορολογικά έτη λόγω έλλει- Υπουργό.». ψης επαρκών κερδών. Στην περίπτωση αυτή, εναπομείναν ποσό ενίσχυσης Άρθρο 21 από προηγούμενα φορολογικά έτη προστίθεται στο Περιεχόμενο και καταβολή ενισχύσεων - ανωτέρω υπολογιζόμενο μέγιστο ετήσιο ποσό δικαιού- Τροποποίηση άρθρου 24 ν. 4887/2022 μενης ενίσχυσης. Στο άρθρο 24 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί περιεχομέ- αβ. Η ενίσχυση που δικαιούται ο ενδιαφερόμενος να νου και καταβολής ενισχύσεων, επέρχονται οι ακόλουθες μην υπερβαίνει το ένα δεύτερο (1/2) του συνολικού εγκε- τροποποιήσεις: α) στο πρώτο εδάφιο οι λέξεις «οι προ- κριμένου ποσού της φορολογικής απαλλαγής, μέχρι το ϋποθέσεις των περ. 1 έως 7» αντικαθίστανται από τις φορολογικό έτος της έκδοσης της απόφασης ολοκλή- λέξεις «οι προϋποθέσεις των περ. 1 έως 6», β) στην περ. 1: ρωσης και έναρξης της παραγωγικής λειτουργίας της βα) στο πρώτο εδάφιο της περ. α’, οι λέξεις «τριάντα (30) επένδυσης. ημερών» αντικαθίστανται από τις λέξεις «τεσσάρων (4) β. Το ποσό της δικαιούμενης ενίσχυσης της φορο- μηνών», ββ) στην υποπερ. αα’ της περ. α’, οι λέξεις «το λογικής απαλλαγής για το τμήμα του εξοπλισμού του ένα τρίτο (1/3)» αντικαθίστανται από τις λέξεις «το ένα επενδυτικού σχεδίου, που αποκτάται με χρηματοδοτική δεύτερο (1/2)» και βγ) στην υποπερ. αβ’ της περ. α’, οι μίσθωση (leasing), προσδιορίζεται για κάθε φορολογικό λέξεις «το ένα τρίτο (1/3)» αντικαθίστανται από τις λέξεις έτος ως ποσοστό επί του τμήματος της αξίας κτήσης του «το ένα δεύτερο (1/2)», γ) στην περ. 2: γα) η περ. α’ αντι- εξοπλισμού, το οποίο εμπεριέχεται στα μισθώματα που καθίσταται, γβ) στο τρίτο εδάφιο της περ. δ’: i) οι λέξεις καταβλήθηκαν μέχρι τη λήξη του φορολογικού έτους. «στην τράπεζα με την οποία» αντικαθίστανται από τις γ. Το κατ’ έτος αναλωθέν ποσό της φορολογικής απαλ- λέξεις «στο τραπεζικό ίδρυμα με το οποίο», ii) μετά από λαγής εμφανίζεται σε ειδικό αποθεματικό και αντίστοιχο τις λέξεις «εκχώρηση της απαίτησης» προστίθενται οι λογαριασμό στα βιβλία της επιχείρησης, που σχηματίζε- λέξεις «ή στον φορέα στον οποίον το τραπεζικό ίδρυμα ται από τον φόρο εισοδήματος, ο οποίος δεν καταβλή- εκχώρησε την απαίτηση», δ) στην περ. 6: δα)στο πρώτο θηκε λόγω της παρεχόμενης φορολογικής απαλλαγής. εδάφιο, οι λέξεις «στον ν. 4174/2013 (Α’ 170)» αντικαθί- 2. Επιχορήγηση: στανται από τις λέξεις «στον Κώδικα Φορολογικής Δι- α. Ποσό είκοσι πέντε τοις εκατό (25%) ή πενήντα τοις αδικασίας (ν. 5104/2024, A’ 58)», δβ) προστίθεται τρίτο εκατό (50%) ή εξήντα πέντε τοις εκατό (65%) της εγκε- εδάφιο και το άρθρο 24 διαμορφώνεται ως εξής: κριμένης επιχορήγησης μπορεί να καταβάλλεται στον δικαιούχο ύστερα από αίτημά του και μετά από την πι- «Άρθρο 24 στοποίηση της υλοποίησης του είκοσι πέντε τοις εκατό Περιεχόμενο και καταβολή ενισχύσεων (25%) ή του πενήντα τοις εκατό (50%) ή του εξήντα πέντε Η καταβολή της ενίσχυσης ή η χρήση της ωφέλειας τοις εκατό (65%) του συνολικού κόστους του επενδυτι- από τον δικαιούχο μπορεί να πραγματοποιείται είτε κού σχεδίου από το αρμόδιο όργανο, μέσω επιτόπιου εφάπαξ, με την έκδοση της απόφασης ολοκλήρωσης ή διοικητικού ελέγχου. Η πιστοποίηση πραγματοποιεί- και έναρξης παραγωγικής λειτουργίας του επενδυτι- ται με την έκδοση σχετικής απόφασης, από τα αρμόδια κού σχεδίου, είτε σταδιακά και εφόσον συντρέχουν οι όργανα της παρ. 3 του άρθρου 17, εντός προθεσμίας προϋποθέσεις των περ. 1 έως 6. Ο προσδιορισμός των τεσσάρων (4) μηνών από την υποβολή της έκθεσης ποσών της δικαιούμενης ενίσχυσης ανά είδος ενίσχυσης ελέγχου της επένδυσης ή της ημερομηνίας υποβολής γίνεται βάσει των επιμέρους ποσοστών ενίσχυσης ανά συμπληρωματικών στοιχείων. ομάδα επιλέξιμων δαπανών, όπως αυτά έχουν οριστεί β. Το υπόλοιπο ποσό της επιχορήγησης ή το σύνολό στην απόφαση υπαγωγής. της σε περίπτωση μη εφαρμογής της περ. α’, καταβάλλε-

1. Φορολογική απαλλαγή: ται μετά από την έκδοση της απόφασης ολοκλήρωσης α. Το δικαίωμα έναρξης χρήσης της ωφέλειας του κινή- και έναρξης παραγωγικής λειτουργίας της επένδυσης. τρου της φορολογικής απαλλαγής θεμελιώνεται με την γ. Τα ποσά της επιχορήγησης δεν αφαιρούνται από την πιστοποίηση της υλοποίησης του πενήντα τοις εκατό αξία των επενδυτικών δαπανών, προκειμένου να γίνει (50%) ή του εξήντα πέντε τοις εκατό (65%) του κόστους προσδιορισμός των φορολογητέων κερδών. του επενδυτικού σχεδίου από το αρμόδιο όργανο ελέγ- δ. Η επιχορήγηση καταβάλλεται απευθείας μέσω χου με την έκδοση απόφασης εντός τεσσάρων (4) μηνών ηλεκτρονικής πληρωμής σε τραπεζικό λογαριασμό του από την υποβολή της έκθεσης ελέγχου της επένδυσης φορέα του επενδυτικού σχεδίου και δεν επιτρέπεται η εκ- ή της ημερομηνίας υποβολής συμπληρωματικών στοι- χώρησή της σε τρίτους. Κατ’ εξαίρεση είναι δυνατή η εκ- Τεύχος A’ 87/02.06.2025 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1833 χώρηση της απαίτησης του ποσού της επιχορήγησης σε (Ε.Δ.Ε.Τ.) ή από άλλους χρηματοδοτικούς οργανισμούς, τραπεζικά ιδρύματα για την παροχή βραχυπρόθεσμου σύμφωνα με την εθνική και ενωσιακή νομοθεσία. δανείου ισόποσου της εκχωρούμενης επιχορήγησης, 6. Τα ποσά της ληφθείσας επιχορήγησης, επιδότησης που χρησιμοποιείται για την υλοποίηση του επενδυτικού χρηματοδοτικής μίσθωσης (leasing), επιδότησης του σχεδίου. Στις περιπτώσεις αυτές, η καταβολή της επιχο- κόστους της δημιουργούμενης απασχόλησης, καθώς ρήγησης γίνεται απευθείας στο τραπεζικό ίδρυμα με το και απαλλαγής από καταβολή φόρου εμφανίζονται σε οποίο έχει υπογραφεί η σύμβαση εκχώρησης της απαί- λογαριασμό ειδικού αποθεματικού και σε περίπτωση τησης ή στον φορέα στον οποίον το τραπεζικό ίδρυμα διανομής ή κεφαλαιοποίησής του, εντός του χρονικού δι- εκχώρησε την απαίτηση, εφόσον κάθε φορά έχει ανα- αστήματος που προβλέπεται στην περ. β’ του άρθρου 25, ληφθεί ισόποσο τουλάχιστον της καταβαλλόμενης επι- επιστρέφονται ή και ανακτώνται και επιβάλλονται οι κυ- χορήγησης τμήμα του βραχυπρόθεσμου αυτού δανείου. ρώσεις που προβλέπονται στον Κώδικα Φορολογικής

3. Επιδότηση χρηματοδοτικής μίσθωσης (leasing): Διαδικασίας (ν. 5104/2024, A’ 58). α. Η έναρξη της καταβολής της επιδότησης χρηματο- Σε περίπτωση διανομής ή κεφαλαιοποίησης μέρους δοτικής μίσθωσης (leasing) μπορεί να πραγματοποιεί- ή του συνόλου του αποθεματικού μετά από την παρέ- ται μετά από την πιστοποίηση από το αρμόδιο όργανο λευση του ως άνω διαστήματος, προστίθεται στα κέρδη ελέγχου της εγκατάστασης στη μονάδα του συνόλου της επιχείρησης και φορολογείται στο φορολογικό έτος, του μισθωμένου εξοπλισμού, σύμφωνα με τη σύμβαση κατά το οποίο έλαβε χώρα η διανομή ή ανάληψη του χρηματοδοτικής μίσθωσης (leasing). αντίστοιχου ποσού του αποθεματικού, σύμφωνα με τη β. Η επιδότηση καταβάλλεται ανά εξάμηνο και μετά φορολογική νομοθεσία. από την εκάστοτε πληρωμή των δόσεων του μισθώμα- Οι οφειλόμενες για το μέλλον ενισχύσεις, συμπερι- τος εκ μέρους του φορέα της επένδυσης. Το ποσό που λαμβανομένων των ενισχύσεων που καταβάλλονται σε καταβάλλεται υπολογίζεται επί της αξίας απόκτησης του περισσότερες δόσεις, καθώς και οι επιλέξιμες δαπάνες εξοπλισμού, το οποίο εμπεριέχεται στις καταβαλλόμενες ανάγονται στην αξία τους κατά τον χρόνο χορήγησης δόσεις, σύμφωνα με τα εγκεκριμένα ποσοστά ενισχύσε- της ενίσχυσης με βάση τα προεξοφλητικά επιτόκια που ων και με τον περιορισμό της μη υπέρβασης της κατα- ισχύουν κατά τον χρόνο εκείνο.». βολής του εξήντα τοις εκατό (60%) του εγκεκριμένου ΚΕΦΑΛΑΙΟ Η’ ποσού μέχρι την έκδοση της απόφασης ολοκλήρωσης ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΚΥΡΩΣΕΙΣ - ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ και έναρξης της παραγωγικής λειτουργίας του επενδυ- ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Ζ’ ΜΕΡΟΥΣ Α’ Ν. 4887/2022 τικού σχεδίου. γ. Είναι δυνατή η προεξόφληση των δόσεων χρημα- Άρθρο 22 τοδοτικής μίσθωσης (leasing) από τον φορέα της επέν- Υποχρεώσεις ενισχυόμενων φορέων - δυσης μόνο για τους τελευταίους δώδεκα (12) μήνες της Τροποποίηση άρθρου 25 ν. 4887/2022 σύμβασης μίσθωσης, όπως αυτή έχει εγκριθεί από την Στο άρθρο 25 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί υποχρεώ- αρμόδια υπηρεσία. σεων ενισχυόμενων φορέων, επέρχονται οι ακόλουθες δ. Τα ποσά της επιδότησης χρηματοδοτικής μίσθωσης τροποποιήσεις: α) στην περ. γ’: αα) στην υποπερ. γστ’, οι (leasing) δεν αφαιρούνται από την αξία των επενδυτικών λέξεις «έγκριση του αρμόδιου οργάνου» αντικαθίστανται δαπανών, προκειμένου να γίνει προσδιορισμός των φο- από τη λέξη «αίτηση», αβ) στο πρώτο εδάφιο της υποπερ. ρολογητέων κερδών. γζ’, οι λέξεις «έγκριση της μεταβολής» αντικαθίστανται

4. Επιδότηση του κόστους της δημιουργούμενης απα- από τη λέξη «αίτηση», αγ) στην υποπερ. γη’: i) στο πρώ- σχόλησης: το εδάφιο, οι λέξεις «έγκριση της αρμόδιας υπηρεσίας» α. Η έναρξη της επιδότησης του κόστους της δημιουρ- αντικαθίστανται από τη λέξη «αίτηση», ii) στο δεύτερο γούμενης απασχόλησης μπορεί να πραγματοποιείται εδάφιο, οι λέξεις «Η έγκριση δίνεται» αντικαθίστανται μετά από την πιστοποίηση από το αρμόδιο όργανο ελέγ- από τις λέξεις «Η αίτηση γίνεται αποδεκτή υπό την προ- χου της δημιουργίας των συνδεόμενων με το επενδυτικό ϋπόθεση ότι ο φορέας που προκύπτει κατά τα ανωτέρω σχέδιο θέσεων εργασίας. δεν είναι προβληματική επιχείρηση κατά τους ορισμούς β. Η επιδότηση καταβάλλεται ανά εξάμηνο και μετά του Γ.Α.Κ. και», αδ) στο δεύτερο εδάφιο της υποπερ. γθ’: από την εκάστοτε πληρωμή του μισθολογικού κόστους i) διαγράφονται οι λέξεις «κατά την ολοκλήρωση της εκ μέρους του φορέα της επένδυσης, με τον περιορισμό επένδυσης» και ii) προστίθενται στο τέλος οι λέξεις «ή της μη υπέρβασης της καταβολής του εξήντα τοις εκατό ανάκληση της απόφασης υπαγωγής, εφόσον δεν πλη- (60%) του εγκεκριμένου ποσού μέχρι την έκδοση της ρούνται οι προϋποθέσεις υπαγωγής», β) στην περ. στ’, απόφασης ολοκλήρωσης και έναρξης της παραγωγικής οι λέξεις «εξήντα (60) ημέρες» αντικαθίστανται από τις λειτουργίας της επένδυσης. λέξεις «τέσσερις (4) μήνες», γ) προστίθεται περ. η’ και το

5. Οι επιχορηγήσεις, οι επιδοτήσεις χρηματοδοτικής άρθρο 25 διαμορφώνεται ως εξής: μίσθωσης (leasing) και οι επιδοτήσεις του μισθολογικού κόστους που προβλέπονται στον παρόντα καλύπτονται «Άρθρο 25 από τον Προϋπολογισμό Δημοσίων Επενδύσεων, στον Υποχρεώσεις ενισχυόμενων φορέων οποίο εγγράφεται η σχετική προβλεπόμενη δαπάνη για Στα ενισχυόμενα επενδυτικά σχέδια εφαρμόζονται κάθε οικονομικό έτος και προέρχονται από εθνικούς πό- τα ακόλουθα, εκτός εάν ορίζεται άλλως σε ειδικότερες ρους ή Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά και Επενδυτικά Ταμεία ρυθμίσεις του Μέρος Β’: 1834 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Τεύχος A’ 87/02.06.2025 α) Οι φορείς, των οποίων τα επενδυτικά σχέδια υπά- γζ. Να μην εκμισθώνουν μέρος ή το σύνολο της ενι- γονται στο παρόν, οφείλουν, πλέον όσων ορίζονται σχυθείσας επένδυσης μετά από την ολοκλήρωση του στο άρθρο 13, να τηρούν, από τον χρόνο έναρξης ερ- επενδυτικού σχεδίου και μέχρι τη λήξη τήρησης των γασιών του επενδυτικού σχεδίου, διπλογραφικό λογι- μακροχρόνιων υποχρεώσεων, χωρίς προηγούμενη στικό σύστημα ή απλογραφικό λογιστικό σύστημα για αίτηση, σύμφωνα με το άρθρο 22 και την παρ. 6 του επενδυτικά σχέδια των οποίων το επιλέξιμο κόστος άρθρου 23 και υπό τους όρους της φερεγγυότητας του δεν υπερβαίνει τις τριακόσιες χιλιάδες (300.000) ευρώ, μισθωτή και της συνέχισης της λειτουργίας της ενισχυ- καθώς και διακριτή λογιστική παρακολούθηση των όμενης επένδυσης στο ίδιο παραγωγικό αντικείμενο. μεγεθών, που σχετίζονται με την υλοποίηση του σχε- Την ευθύνη για την τήρηση των όρων υπαγωγής υπέχει δίου και τους όρους της απόφασης υπαγωγής. Ειδικά ο εκμισθωτής. Η υποχρέωση προηγούμενης τροπο- οι ατομικές επιχειρήσεις που τηρούν απλογραφικό ποίησης ισχύει και στην περίπτωση εκμίσθωσης της λογιστικό σύστημα (βιβλία Β’ κατηγορίας), καταχωρί- επένδυσης πριν από την ολοκλήρωση του επενδυτικού ζουν σε ιδιαίτερο χώρο του Βιβλίου Εσόδων Εξόδων σχεδίου, εφόσον η διάρκεια της μίσθωσης εκτείνεται το καταβληθέν κεφάλαιο που αποτελεί την ίδια συμ- και μετά από την ολοκλήρωση της επένδυσης. Από την μετοχή της επιχείρησης στο χρηματοδοτικό σχήμα του ανωτέρω υποχρέωση εξαιρούνται οι συμβάσεις μίσθω- επενδυτικού σχεδίου κατά τη σύσταση και τις αυξήσεις σης των φορέων επενδυτικών σχεδίων στον τομέα του ή μειώσεις κεφαλαίου που πραγματοποιούνται έως τουρισμού, οι οποίες αφορούν σε εμπορικά καταστή- το πέρας των μακροχρόνιων υποχρεώσεων. Στις απο- ματα και καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος φάσεις προκήρυξης μπορεί να ορίζονται πρόσθετα εντός της ενισχυόμενης επένδυσης και συνάπτονται λογιστικά βιβλία και άλλες υποχρεώσεις, που οφείλουν είτε μετά από την ολοκλήρωση του επενδυτικού σχε- να τηρούν οι φορείς επενδυτικών σχεδίων με απλογρα- δίου είτε πριν από αυτήν, εφόσον η διάρκεια της μί- φικό λογιστικό σύστημα, καθώς και οι περιπτώσεις στις σθωσης εκτείνεται και μετά από την ολοκλήρωση της οποίες οι φορείς των επενδυτικών σχεδίων πρέπει να επένδυσης και μέχρι τη λήξη της τήρησης των μακρο- τηρούν διπλογραφικό λογιστικό σύστημα, πριν από χρόνιων υποχρεώσεων. την υποβολή αίτησης υπαγωγής. γη. Να μην συγχωνευθούν, απορροφήσουν ή απορ- β) Το διάστημα τήρησης μακροχρόνιων υποχρεώσεων ροφηθούν από άλλη εταιρεία, ή αποσχίσουν κλάδο των φορέων μετά από την ολοκλήρωση του επενδυτικού στον οποίο εντάσσεται η ενισχυθείσα επένδυση, χωρίς σχεδίου και την πιστοποίηση έναρξης της παραγωγικής προηγούμενη αίτηση, σύμφωνα με το άρθρο 22 και την λειτουργίας του ορίζεται στα έξι (6) έτη. Σε περιπτώσεις παρ. 6 του άρθρου 23. Η αίτηση γίνεται αποδεκτή υπό χρηματοδοτικής μίσθωσης (leasing), το παραπάνω δι- την προϋπόθεση ότι ο φορέας που προκύπτει κατά τα άστημα παρατείνεται για όσα επιπλέον έτη διαρκεί η ανωτέρω δεν είναι προβληματική επιχείρηση κατά τους σύμβαση μίσθωσης. Σε περιπτώσεις δημιουργίας νέων ορισμούς του Γ.Α.Κ. και υπό τους όρους της ολοκλήρω- θέσεων εργασίας, το παραπάνω διάστημα ορίζεται σύμ- σης του επενδυτικού σχεδίου ή συνέχισης της λειτουρ- φωνα με την περ. γ’ της παρ. 2 του άρθρου 6. γίας της επένδυσης στο ίδιο παραγωγικό αντικείμενο, γ) Οι φορείς, μετά από την υπαγωγή τους στον παρό- καθώς και υπό τον όρο ανάληψης από τον νέο φορέα ντα και μέχρι τη λήξη του διαστήματος τήρησης μακρο- του συνόλου των υποχρεώσεων που απορρέουν από χρόνιων υποχρεώσεων, οφείλουν: την απόφαση υπαγωγής. γα. Να τηρούν τους όρους της απόφασης υπαγωγής. γθ. Να γνωστοποιούν κάθε μεταβολή των στοιχείων γβ. Να μην παύσουν τη λειτουργία της επιχείρησης. τους, όπως επωνυμία, νομική μορφή, έδρα, στοιχεία επι- γγ. Να μην διακόπτουν την παραγωγική δραστηριό- κοινωνίας, καθώς και οποιαδήποτε μεταβολή της εται- τητα της επένδυσης. ρικής τους σύνθεσης. Εάν διαπιστωθεί ότι, λόγω αλλα- γδ. Να αποκτούν την κυριότητα του μισθωμένου εξο- γής της εταιρικής σύνθεσης, ο φορέας του επενδυτικού πλισμού με τη λήξη της οικείας σύμβασης χρηματοδο- σχεδίου έπαυσε να είναι μεσαία ή μικρή επιχείρηση, τικής μίσθωσης (leasing). επέρχεται μείωση του αντίστοιχου ποσοστού ενίσχυσης, γε. Να μην μεταβιβάζουν για οποιονδήποτε λόγο πά- σύμφωνα με όσα ορίζονται στην περ. α’ του άρθρου 10 για περιουσιακά στοιχεία, τα οποία έτυχαν ενίσχυσης, ή ανάκληση της απόφασης υπαγωγής εφόσον δεν πλη- εκτός εάν αυτά αντικατασταθούν εντός εξαμήνου από ρούνται οι προϋποθέσεις υπαγωγής. άλλα καινούρια, κυριότητας του φορέα και ανάλογης γι. Να διατηρούν τις Ετήσιες Μονάδες Εργασίας (Ε.Μ.Ε.) αξίας, που να ανταποκρίνονται στην εξυπηρέτηση της τους, σύμφωνα με όσα ορίζονται στην απόφαση υπαγω- παραγωγικής λειτουργίας της επιχείρησης. Ο φορέας γής και μέχρι τη λήξη του προβλεπόμενου διαστήματος υπέχει υποχρέωση γνωστοποίησης της αντικατάστασης τήρησης των μακροχρόνιων υποχρεώσεων. των ως άνω περιουσιακών στοιχείων, σύμφωνα με όσα για. Να αναρτούν στον τόπο εγκατάστασης της επέν- ορίζονται στην περ. δ’. δυσης πινακίδα που θα περιέχει την αναφορά της έντα- γστ. Να μην μεταβάλουν τον τόπο εγκατάστασης της ξης της επένδυσης στο Ειδικό Καθεστώς του Αναπτυξι- επένδυσης, χωρίς προηγούμενη αίτηση, σύμφωνα με τα ακού Νόμου. άρθρα 22 και 23 και υπό τους όρους της διατήρησης της γιβ. Να υποβάλλουν Δήλωση Φορολογικής Απαλλαγής επένδυσης στην ίδια περιφέρεια, εντός της οποίας χο- (Δ.Φ.Α.) μέσω του Πληροφοριακού Συστήματος του Ανα- ρηγήθηκε η ενίσχυση, και της μη μεταβολής του είδους πτυξιακού Νόμου (Π.Σ.- Αν) στις οριζόμενες προθεσμίες και του ποσοστού αυτής. υποβολής δήλωσης φορολογίας εισοδήματος, από το Τεύχος A’ 87/02.06.2025 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1835 πρώτο έτος χρήσης της ωφέλειας και κάθε έτος μέχρι ββ) το δεύτερο εδάφιο καταργείται και το άρθρο 26 δι- την εξάντληση του δικαιούμενου ποσού, ή μέχρι την αμορφώνεται ως εξής: παρέλευση των δεκαπέντε (15) ετών από τη θεμελίω- ση του δικαιώματος έναρξης χρήσης της ωφέλειας. Τα «Άρθρο 26 δηλωθέντα στη Δ.Φ.Α. στοιχεία διασταυρώνονται από Παρακολούθηση τήρησης την αρμόδια υπηρεσία με τα αντίστοιχα της οικείας δή- μακροχρόνιων Υποχρεώσεων λωσης φορολογίας εισοδήματος. Η υποχρέωση αυτή 1. Η παρακολούθηση της τήρησης των μακροχρόνιων ισχύει αποκλειστικά για τους φορείς που κάνουν χρήση υποχρεώσεων των φορέων υλοποίησης των επενδυτι- της φορολογικής απαλλαγής. κών σχεδίων διενεργείται ετησίως με την αποστολή στοι- γιγ. Να διατηρούν τα χαρακτηριστικά και τις ιδιότητες, χείων από τους φορείς των επενδυτικών σχεδίων, στην βάσει των οποίων έτυχαν ειδικής αντιμετώπισης στην αρμόδια υπηρεσία της παρ. 3 του άρθρου 17, το αργό- αξιολόγηση και στις παρεχόμενες ενισχύσεις, σύμφωνα τερο εντός δύο (2) μηνών από τη συμπλήρωση εκάστου με τις περιπτώσεις που περιλαμβάνονται στα καθεστώτα έτους λειτουργίας της ενισχυθείσας επένδυσης, βάσει ενισχύσεων του Μέρους Β’. της ημερομηνίας ολοκλήρωσης, και μέχρι τη λήξη του δ. Η γνωστοποίηση των μεταβολών των υποπερ. γε’ προβλεπόμενου διαστήματος τήρησης των μακροχρό- και γθ’ της περ. γ’, με τα σχετικά δικαιολογητικά, πραγ- νιων υποχρεώσεων. Τα στοιχεία υποβάλλονται μέσω του ματοποιείται μέσω του Πληροφοριακού Συστήματος του Πληροφοριακού Συστήματος του Αναπτυξιακού Νόμου Αναπτυξιακού Νόμου (Π.Σ.- Αν) εντός διμήνου από τη (Π.Σ.- Αν) και αφορούν στα εξής: συντέλεσή τους. α) Τεκμηρίωση της νόμιμης λειτουργίας του φορέα του ε. Οι φορείς των επενδυτικών σχεδίων που εντάσσο- επενδυτικού σχεδίου, νται στο παρόν, διατηρούν λεπτομερείς φακέλους με β) πιστοποίηση της φερεγγυότητας του φορέα του τις πληροφορίες και τα δικαιολογητικά έγγραφα που επενδυτικού σχεδίου, απαιτούνται, προκειμένου να διαπιστωθεί η πλήρωση γ) τεκμηρίωση της παραγωγικής λειτουργίας της ενι- όλων των όρων και προϋποθέσεων υπαγωγής, ώστε να σχυθείσας επένδυσης, ανταποκρίνονται σε ελέγχους που διενεργούνται από δ) τεκμηρίωση των θέσεων απασχόλησης, τις αρμόδιες εθνικές αρχές ή υπηρεσίες της Ευρωπαϊ- ε) τεκμηρίωση των οικονομικών αποτελεσμάτων, κής Ένωσης. Οι ανωτέρω φάκελοι φυλάσσονται για δέκα στ) ειδικότερα στοιχεία που ορίζονται με την απόφαση (10) έτη από την ημερομηνία χορήγησης της τελευταίας προκήρυξης. ενίσχυσης. ζ) για τα επενδυτικά σχέδια ύψους άνω του ποσού των στ. Σε περίπτωση αιτημάτων τροποποίησης που υπο- επτακοσίων χιλιάδων (700.000) ευρώ, πλέον των ανωτέ- βάλλονται μετά την έκδοση απόφασης ολοκλήρωσης, ρω στοιχείων, υποβάλλεται έκθεση ορκωτού ελεγκτή- η προθεσμία εξέτασης αυτών ορίζεται σε τέσσερις (4) λογιστή από το Δημόσιο Μητρώο του άρθρου 14 του μήνες. ν. 4449/2017 (Α’ 171), στην οποία πιστοποιείται η τήρηση ζ. Με την απόφαση προκήρυξης καθορίζονται πρό- των μακροχρονίων υποχρεώσεων. σθετες υποχρεώσεις που απορρέουν από το ενωσιακό 2. Ο έλεγχος των στοιχείων διενεργείται ετησίως σε τυ- δίκαιο για τις υπηρεσίες χορήγησης των ενισχύσεων χαίο δείγμα, το οποίο ανέρχεται σε ποσοστό τουλάχιστον και για τους φορείς των οποίων τα επενδυτικά σχέδια είκοσι τοις εκατό (20%) των επενδυτικών σχεδίων που υπάγονται στο παρόν και εντάχθηκαν σε καθεστώς συγ- υποβάλλουν στοιχεία, σύμφωνα με την παρ. 1. Ο έλεγχος χρηματοδότησης. διενεργείται σύμφωνα με όσα ορίζονται στο άρθρο 21.». η. Η απόφαση υπαγωγής ανακαλείται για τα επενδυ- Άρθρο 24 τικά σχέδια που έχουν υπαχθεί στο παρόν, εφόσον δεν Παράβολα - έχει υλοποιηθεί το δέκα τοις εκατό (10%) του επιλέξιμου Τροποποίηση άρθρου 27 ν. 4887/2022 κόστους της επένδυσης, εντός είκοσι τεσσάρων (24) μη- νών από τη δημοσίευση της περίληψης της απόφασης Στο άρθρο 27 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί παραβό- υπαγωγής. λων, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στην παρ. 1, αα) στο πρώτο εδάφιο: i) μετά από τη λέξη «υπο- Άρθρο 23 βολή» προστίθενται οι λέξεις «αίτησης υπαγωγής», ii) οι Παρακολούθηση τήρησης μακροχρόνιων λέξεις «ένα τοις χιλίοις (0,001%)» αντικαθίστανται από τις υποχρεώσεων - Τροποποίηση άρθρου 26 λέξεις «ένα τοις χιλίοις (1‰)», αβ) προστίθεται τρίτο εδά- ν. 4887/2022 φιο, β) στην παρ. 2, βα) στο πρώτο εδάφιο οι λέξεις «ένα Στο άρθρο 26 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί παρα- τοις χιλίοις (0,001%) αντικαθίστανται από τις λέξεις «ένα κολούθησης τήρησης μακροχρόνιων υποχρεώσεων, τοις χιλίοις (1‰)», ββ) στο τρίτο εδάφιο οι λέξεις «0,5 τοις επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) το τελευταίο χιλίοις (0,0005%) αντικαθίστανται από τις λέξεις «μηδέν εδάφιο της παρ. 1 αριθμείται ως περ. ζ), β) στην παρ. 2: κόμμα πέντε τοις χιλίοις (0,5‰)», βγ) το υφιστάμενο πέ- βα) οι λέξεις «στοιχεία, σύμφωνα με την περ. α’, βάσει μπτο εδάφιο αντικαθίσταται, βδ) προστίθεται έκτο εδά- καταλόγου που καταρτίζεται μέσω του Πληροφοριακού φιο, γ) στην παρ. 3, γα) στο πρώτο εδάφιο, οι λέξεις «0,7 Συστήματος του Αναπτυξιακού Νόμου (Π.Σ.- Αν)» αντι- τοις χιλίοις (0,0007%)» αντικαθίστανται από τις λέξεις καθίστανται από τις λέξεις «σύμφωνα με την παρ. 1», «μηδέν κόμμα επτά τοις χιλίοις (0,7‰)», γβ) προστίθε- 1836 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Τεύχος A’ 87/02.06.2025 ται τρίτο εδάφιο, δ) προστίθεται παρ. 4 και το άρθρο 27 προηγούμενο εδάφιο, επιβάλλονται σε περίπτωση πα- διαμορφώνεται ως εξής: ράβασης της υποπερ. γι’ της περ. γ’ του άρθρου 25, μόνο αν ο φορέας του επενδυτικού σχεδίου έχει αιτηθεί την «Άρθρο 27 επιδότηση του κόστους της δημιουργούμενης απασχό- Παράβολα λησης, σύμφωνα με την περ. δ’ της παρ. 1 του άρθρου 9.

1. Κατά την υποβολή αίτησης υπαγωγής των επενδυ- Οι σχετικές αποδείξεις καταβολής των ενισχύσεων από τικών σχεδίων απαιτείται η καταβολή παραβόλου, το το Δημόσιο αποτελούν τίτλο για τη βεβαίωση του χρέους οποίο ορίζεται στο ένα τοις χιλίοις (1‰) του επιλέξιμου από την αρμόδια Δημόσια Οικονομική Υπηρεσία.». κόστους του επενδυτικού σχεδίου. Το ως άνω ποσό 2. Στην παρ. 4 του άρθρου 28 του ν. 4887/2022, επέρ- δεν μπορεί να είναι κατώτερο των τριακοσίων (300) χονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στην περ. α) μετά ευρώ. Για το καθεστώς ενίσχυσης «Κοινωνική επιχειρη- από τη λέξη «επιστρέφεται» προστίθενται οι λέξεις «προ- ματικότητα και χειροτεχνία» δεν απαιτείται η υποβολή σαυξημένη κατά ποσοστό δέκα τοις εκατό (10%)», β) παραβόλου. στην περ. β) μετά από τη λέξη «ενίσχυσης» προστίθενται

2. Κατά τον έλεγχο υλοποίησης επενδυτικών σχεδίων, οι λέξεις «προσαυξημένη κατά ποσοστό δέκα τοις εκατό απαιτείται η καταβολή παραβόλου, το οποίο ορίζεται (10%)» και η παρ. 4 διαμορφώνεται ως εξής: στο ένα τοις χιλίοις (1‰) του επιλέξιμου κόστους του «4. Αν διαπιστωθεί ότι έχουν υποβληθεί στην υπηρεσία επενδυτικού σχεδίου. Το ως άνω ποσό δεν μπορεί να ψευδή ή παραπλανητικά στοιχεία, ή ότι έχουν αποσιω- είναι κατώτερο των τριακοσίων (300) ευρώ. πηθεί στοιχεία, η γνώση των οποίων θα οδηγούσε στον Ειδικώς κατά τον έλεγχο υλοποίησης των επενδυτικών αποκλεισμό της υπαγωγής του επενδυτικού σχεδίου στο σχεδίων του πενήντα τοις εκατό (50%) ή του εξήντα πέ- παρόν, ή θα οδηγούσε στο να υπαχθεί με όρους δια- ντε τοις εκατό (65%) απαιτείται η καταβολή παραβόλου, φορετικούς ή σε μη πιστοποίηση της ολοκλήρωσης, η το οποίο ορίζεται στο μηδέν κόμμα πέντε τοις χιλίοις απόφαση υπαγωγής: (0,5‰) του επιλέξιμου κόστους του επενδυτικού σχε- α. Εάν δεν έχει ολοκληρωθεί η επένδυση και έχει δοθεί δίου. Το ως άνω ποσό δεν μπορεί να είναι κατώτερο τμήμα της ενίσχυσης, η απόφαση υπαγωγής ανακαλείται των τριακοσίων (300) ευρώ. Για το καθεστώς ενίσχυσης και η χορηγηθείσα ενίσχυση επιστρέφεται, προσαυξη- «Κοινωνική επιχειρηματικότητα και χειροτεχνία» δεν μένη κατά ποσοστό δέκα τοις εκατό (10%), απαιτείται η υποβολή παραβόλου. β. εάν έχει ολοκληρωθεί η επένδυση, επιστρέφεται το Αν ο έλεγχος διενεργείται από όργανο της περ. β) της σύνολο της χορηγηθείσας ενίσχυσης, προσαυξημένη παρ. 1 του άρθρου 120, ορκωτούς ελεγκτές ή ελεγκτική κατά ποσοστό δέκα τοις εκατό (10%)». εταιρεία, δεν απαιτείται παράβολο.

3. Για την υποβολή αιτημάτων τροποποιήσεων της ΜΕΡΟΣ Β’ παρ. 1 του άρθρου 22 απαιτείται η καταβολή παραβό- ΚΑΘΕΣΤΩΤΑ ΕΝΙΣΧΥΣΕΩΝ λου, το οποίο ορίζεται στο μηδέν κόμμα επτά τοις χι- λίοις (0,7‰) του επιλέξιμου κόστους του επενδυτικού ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α’ σχεδίου. Το ως άνω ποσό δεν μπορεί να είναι κατώτερο ΕΠΙΜΕΡΟΥΣ ΚΑΘΕΣΤΩΤA ΕΝΙΣΧΥΣΕΩΝ - των τριακοσίων (300) ευρώ. Για το καθεστώς ενίσχυσης ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Α’ «Κοινωνική επιχειρηματικότητα και χειροτεχνία» δεν ΜΕΡΟΥΣ Β’ Ν. 4887/2022 απαιτείται η υποβολή παραβόλου. Άρθρο 26

4. Τα παράβολα δεν επιστρέφονται.». Καθορισμός ποσών ενισχύσεων στα επιμέρους Άρθρο 25 καθεστώτα - Τροποποίηση άρθρου 29 Ανάκληση αποφάσεων υπαγωγής - Κυρώσεις - ν. 4887/2022 Τροποποίηση παρ. 1 και 4 άρθρου 28 Στο άρθρο 29 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί καθορι- ν. 4887/2022 σμού ποσών ενισχύσεων στα επιμέρους καθεστώτα,

1. Στο πρώτο εδάφιο της παρ. 1 του άρθρου 28 του επέρχονται οι ακόλουθες αλλαγές: α) στο δεύτερο εδά- ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί ανάκλησης αποφάσεων υπαγω- φιο της παρ. 1, αα) οι λέξεις «Ειδικά το καθεστώς του γής και κυρώσεων επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιή- Υποκεφαλαίου Δ’ «Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση» δύ- σεις, α) στο πρώτο εδάφιο, οι λέξεις «των υποπερ. γβ’, γγ’, ναται να προκηρύσσεται» αντικαθίστανται από τις λέξεις γδ’, γε’, γστ’ και γι’» αντικαθίστανται από τις λέξεις «των «Τα καθεστώτα των Υποκεφαλαίων Α’ έως ΙΓ’, δύνανται υποπερ. γβ’, γγ’, γδ’ και γε’», β) προστίθεται νέο δεύτερο να προκηρύσσονται», αβ) οι λέξεις «με διαφοροποιήσεις εδάφιο, και η παρ. 1 διαμορφώνεται ως εξής: σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 30 και το άρθρο 55,» «1. Σε περιπτώσεις παραβάσεων των υποπερ. γβ’, γγ’, διαγράφονται, β) στο τέλος της παρ. 2 προστίθενται οι γδ’ και γε’ της περ. γ’ του άρθρου 25, ή εν γένει παραβά- λέξεις «, καθώς και η πρόβλεψη της παρ. 2α του άρ- σεων των όρων συμβατότητας με τον Γ.Α.Κ., ανακαλεί- θρου 1 του Γ.Α.Κ.», γ) η παρ. 3 αντικαθίσταται, δ) στην ται από το αρμόδιο όργανο της παρ. 3 του άρθρου 17 παρ. 4, δα) η λέξη «εφαρμογής» αντικαθίσταται από τη η απόφαση υπαγωγής και ανακτάται, με τη διαδικασία λέξη «υποδοχής», δβ) οι λέξεις «και κατά μέγεθος επι- είσπραξης δημόσιων εσόδων, το σύνολο της ενίσχυσης, χείρησης» αντικαθίστανται από τις λέξεις «με στόχο τη προσαυξημένο κατά το ποσό των νόμιμων τόκων από μείωση των κοινωνικών και περιφερειακών ανισοτήτων», την εκάστοτε καταβολή. Οι κυρώσεις σύμφωνα με το και το άρθρο 29 διαμορφώνεται ως εξής: Τεύχος A’ 87/02.06.2025 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1837 «Άρθρο 29 «Άρθρο 30 Καθορισμός ποσών ενισχύσεων Προκήρυξη καθεστώτων στα επιμέρους καθεστώτα 1. Η προκήρυξη εκάστου καθεστώτος εκδίδεται το «1. Θεσπίζονται καθεστώτα χορήγησης ενισχύσεων πρώτο και το τρίτο τρίμηνο κάθε έτους. Τα καθεστώτα κατά τα προβλεπόμενα στα Υποκεφάλαια Α’-I Γ’ του Κε- ενισχύσεων του παρόντος προκηρύσσονται με απόφαση φαλαίου Β’ του παρόντος Μέρους, τα οποία προκηρύσ- του Υπουργού Ανάπτυξης. σονται ετησίως, σύμφωνα με το άρθρο 30. Τα καθεστώτα 2. H απόφαση προκήρυξης περιλαμβάνει κατ’ ελάχι- των Υποκεφαλαίων Α’ έως ΙΓ’, δύνανται να προκηρύσ- στον τα παρακάτω: σονται με τη μορφή δύο (2) ή περισσοτέρων διακριτών α. τον στόχο του καθεστώτος, καθεστώτων ενίσχυσης, υπό την επιφύλαξη της παρ. 2 β. τη διάρκεια του καθεστώτος και των κύκλων υπο- του άρθρου 4 του Κανονισμού (ΕΕ) 651/2014 της Επιτρο- βολής των αιτήσεων υπαγωγής, πής της 17ης Ιουνίου 2014 για την κήρυξη ορισμένων γ. τον συνολικό προϋπολογισμό του καθεστώτος και κατηγοριών ενισχύσεων ως συμβατών με την εσωτερική την προέλευση της δημόσιας χρηματοδότησης για κάθε αγορά (L 187). κύκλο υποβολής,

2. Για την υπαγωγή των επενδυτικών σχεδίων στα κα- δ. το είδος των επενδυτικών σχεδίων, τη μορφή, το θεστώτα ενισχύσεων έχουν εφαρμογή τα όρια κοινο- ποσοστό και το ύψος των χορηγούμενων ενισχύσεων, για ποίησης της παρ. 1 του άρθρου 4 του Γ.Α.Κ., καθώς και τα οποία δύναται να παρέχεται η επιλογή, με πρόταση η πρόβλεψη της παρ. 2α του άρθρου 1 του Γ.Α.Κ.. των φορέων των επενδυτικών σχεδίων, της διαφοροποί- 3.α) Με κοινή απόφαση των Υπουργών Ανάπτυξης και ησης των ποσοστών ενίσχυσης, που συναρτάται με τη Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών καθορίζεται ετησί- βαθμολογία των κριτηρίων αξιολόγησης του άρθρου 18, ως το μέγιστο ποσό κατά είδος ενίσχυσης των περ. α), β), καθώς και τον τρόπο χρηματοδότησης των επενδυτι- γ), δ) και ε) της παρ. 1 του άρθρου 9 που δύναται να χορη- κών σχεδίων, ανάλογα με το είδος της χορηγούμενης γηθεί ανά καθεστώς, με την επιφύλαξη του άρθρου 50A. ενίσχυσης, Με όμοια απόφαση μπορεί να αναπροσαρμόζονται τα ε. τους αρμόδιους φορείς υποδοχής του καθεστώτος ως άνω ποσά, έως το προβλεπόμενο στον Γ.Α.Κ. όριο, ενίσχυσης, ανά καθεστώς, καθώς και η προέλευση των πόρων με στ. τις προϋποθέσεις, τις προδιαγραφές, τους πρό- την επιφύλαξη του άρθρου 50A. σθετους όρους και τους περιορισμούς για την υπαγωγή β) Σε περίπτωση που οι πόροι προέρχονται από διαρ- επενδυτικών σχεδίων, που δύναται να αναπτύσσονται θρωτικά ταμεία, η Γενική Διεύθυνση Αναπτυξιακών Νό- σε διαφορετικές περιοχές, στο καθεστώς, μων και Άμεσων Ξένων Επενδύσεων (Γ.Δ.ΑΝ.Ν.Α.Ξ.Ε.) της ζ. τα είδη, το ποσοστό ενίσχυσης και τους κανόνες επι- Γενικής Γραμματείας Ιδιωτικών Επενδύσεων του Υπουρ- λεξιμότητας δαπανών, όπου αυτό απαιτείται, γείου Ανάπτυξης δύναται να ασκεί αρμοδιότητες Ενδι- η. τα κριτήρια αξιολόγησης, τους συντελεστές βαρύτη- άμεσου Φορέα Διαχείρισης σε εφαρμογή του θεσμικού τας, καθώς και την ελάχιστη βαθμολογία που απαιτείται πλαισίου του Εταιρικού Συμφώνου Περιφερειακής Ανά- να λάβει το επενδυτικό σχέδιο προκειμένου να είναι επι- πτυξης 2021-2027, σύμφωνα με την παρ. 8 του άρθρου 13 λέξιμο. Δύναται να προβλέπεται βαθμολογική ενίσχυση του ν. 4914/2022 (Α’ 61), περί ενδιάμεσων φορέων. (bonus) σε επενδυτικά σχέδια για τα οποία το αιτούμενο

4. Με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης κατανέμο- ποσοστό ενίσχυσης είναι μικρότερο από το ποσοστό νται τα ποσά της παρ. 3 μεταξύ των αρμόδιων φορέων που ορίζεται με την απόφαση προκήρυξης καθεστώτος, υποδοχής της παρ. 3 του άρθρου 17 με γνώμονα τη θ. τα δικαιολογητικά για την υποβολή των αιτήσεων δίκαιη και αναλογική κατανομή τους κατά Περιφέρεια με στόχο τη μείωση των κοινωνικών και περιφερειακών υπαγωγής και τροποποίησης της απόφασης υπαγωγής, ανισοτήτων.». ι. τα δικαιολογητικά για την υποβολή αιτημάτων τα- κτικού ελέγχου, Άρθρο 27 ια. τα δικαιολογητικά για την υποβολή αίτησης για Προκήρυξη καθεστώτων - την πιστοποίηση της ολοκλήρωσης των επενδυτικών Τροποποίηση άρθρου 30 ν. 4887/2022 σχεδίων, Στο άρθρο 30 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί προκήρυ- ιβ. τους όρους και τις προϋποθέσεις για την πιστοποί- ξης καθεστώτων, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιή- ηση της ολοκλήρωσης και έναρξης της παραγωγικής σεις: α) η παρ. 1 αντικαθίσταται, β) στην παρ. 2, βα) στην λειτουργίας της επένδυσης, περ. ε) η λέξη «εφαρμογής» αντικαθίσταται από τη λέξη ιγ. το ύψος του παραβόλου για την υποβολή αιτήσεων «υποδοχής», ββ) η περ. η) αντικαθίσταται, γ) στο δεύτερο υπαγωγής, αιτημάτων τροποποίησης των αποφάσεων εδάφιο της παρ. 3 οι λέξεις «της παρ. 1 του άρθρου 29» υπαγωγής, καθώς και ελέγχου επενδυτικών σχεδίων, αντικαθίστανται από τις λέξεις «της περ. α) της παρ. 3 του ιδ. τις υποχρεώσεις των ενισχυόμενων φορέων, τόσο άρθρου 29», δ) η παρ. 4 αντικαθίσταται, ε) οι παρ. 5 και 6 κατά το στάδιο πραγματοποίησης του σχεδίου, όσο και καταργούνται, στ) στο πρώτο εδάφιο της παρ. 7 μετά από μετά από την ολοκλήρωσή του, τις λέξεις «προς Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις (ΜΜΕ),» προ- ιε. άλλους όρους που προβλέπονται στις διατάξεις των στίθενται οι λέξεις «οι οποίες δεν δραστηριοποιούνται καθεστώτων ενίσχυσης. στους εξαιρούμενους κατά το άρθρο 1 του Κανονισμού 3. Η απόφαση προκήρυξης του καθεστώτος ενίσχυ- (ΕΚ) 651/2014 τομείς,» και μετά από νομοτεχνικές βελ- σης συνιστά αυτοδίκαιη πρόταση εγγραφής ενάριθμου τιώσεις, το άρθρο 30 διαμορφώνεται ως εξής: έργου στο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων. Το ποσό 1838 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Τεύχος A’ 87/02.06.2025 ενίσχυσης της επιχορήγησης, της επιδότησης χρημα- πλαισίου σύστασης καθεστώτων για τη χορήγηση κρα- τοδοτικής μίσθωσης (leasing) και της επιδότησης του τικών ενισχύσεων του ν. 4887/2022 (Α’ 16), αντικαθίστα- μισθολογικού κόστους, όπως ορίζεται με την κοινή από- ται ως εξής: φαση της περ. α) της παρ. 3 του άρθρου 29, αποτελεί τον προϋπολογισμό του ενάριθμου έργου. «ΥΠΟΚΕΦΑΛΑΙΟ Α’

4. Επενδυτικά σχέδια του παρόντος δύνανται να συγ- ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ». χρηματοδοτηθούν από επιχειρησιακά προγράμματα Άρθρο 29 του Εταιρικού Συμφώνου Περιφερειακής Ανάπτυξης Σκοπός - Αντικατάσταση άρθρου 31 (Ε.Σ.Π.Α.) της περιόδου 2021-2027, με την επιφύλαξη ν. 4887/2022 των ειδικών θεσμικών πλαισίων που τα διέπουν, και οι αποφάσεις ένταξης των εν λόγω πράξεων συνιστούν Το άρθρο 31 του ν. 4887/2022 (A’ 16), περί σκοπού, αυτοδίκαιη πρόταση εγγραφής σε συλλογικές αποφάσεις αντικαθίσταται ως εξής: του συγχρηματοδοτούμενου σκέλους του Αναπτυξιακού «Άρθρο 31 Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων. Σκοπός

5. Καταργείται.

6. Καταργείται. Σκοπός του παρόντος καθεστώτος είναι η ενίσχυση

7. Στην απόφαση προκήρυξης των καθεστώτων των επενδυτικών σχεδίων στους τομείς της τεχνολογίας, «αγροδιατροφή - πρωτογενής παραγωγή και μεταποί- της βιοτεχνολογίας, της χρήσης νέων τεχνολογιών στη ηση γεωργικών προϊόντων-αλιεία-υδατοκαλλιέργεια», βιομηχανία με ταυτόχρονη αναβάθμιση των σχετικών «μεταποίηση-εφοδιαστική αλυσίδα» και «επιχειρηματι- δεξιοτήτων του ανθρώπινου δυναμικού, της έρευνας, κότητα 360ο», δύνανται να περιλαμβάνονται και επενδυ- της ανάπτυξης και της εφαρμογής ιδεών και τεχνολο- τικά σχέδια με δαπάνες ενισχύσεων προς Μικρομεσαίες γιών, που βελτιώνουν τα αγαθά και τις υπηρεσίες και Επιχειρήσεις (ΜΜΕ), οι οποίες δεν δραστηριοποιούνται καθιστούν την παραγωγή αποδοτικότερη.». στους εξαιρούμενους κατά το άρθρο 1 του Κανονι- Άρθρο 30 σμού (ΕΚ) 651/2014 τομείς, σύμφωνα με το άρθρο 17 Υπαγόμενα επενδυτικά σχέδια - Τροποποίηση του Κανονισμού (ΕΚ) 651/2014 της 17ης Ιουνίου 2014, παρ. 1 άρθρου 32 ν. 4887/2022 για την κήρυξη ορισμένων κατηγοριών ενισχύσεων ως συμβατών με την εσωτερική αγορά κατ’ εφαρμογή των Στην παρ. 1 του άρθρου 32 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), άρθρων 107 και 108 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της περί υπαγόμενων επενδυτικών σχεδίων, οι λέξεις «την Ευρωπαϊκής Ένωσης (L 187/1). εισαγωγή νέων ψηφιακών λειτουργιών» αντικαθίστα- Τα επενδυτικά σχέδια αυτά υποβάλλονται στις μη επι- νται από τις λέξεις «την έρευνα, την ανάπτυξη και την λέξιμες για περιφερειακή ενίσχυση περιοχές, πρέπει να εφαρμογή ιδεών και τεχνολογιών που βελτιώνουν τα έχουν ολοκληρωμένο χαρακτήρα αρχικής επένδυσης αγαθά και τις υπηρεσίες και καθιστούν την παραγωγή σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 16, εφαρμόζονται αποδοτικότερη, την εισαγωγή νέων τεχνολογικά ανα- αναλογικά τα άρθρα 6, 8, 9 και 12 και δύνανται να συ- βαθμισμένων λειτουργιών» και η παρ. 1 διαμορφώνεται μπληρώνονται με πρόσθετες επιλέξιμες δαπάνες της ως εξής: παρ. 2 των άρθρων 67, 74 και 113, κατ’ αντιστοιχία του «1. Στο καθεστώς του Υποκεφαλαίου Α’ υπάγονται κάθε οικείου καθεστώτος και σύμφωνα με τους όρους επενδυτικά σχέδια σύμφωνα με τα οριζόμενα στο και τις προϋποθέσεις που τίθενται στο Παράρτημα Β’.». άρθρο 5, που έχουν ως αντικείμενο την τεχνολογική αναβάθμιση υφιστάμενων μονάδων, την έρευνα, την ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β’ ανάπτυξη και την εφαρμογή ιδεών και τεχνολογιών που ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ - ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ βελτιώνουν τα αγαθά και τις υπηρεσίες και καθιστούν την ΥΠΟΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Α’ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Β’ παραγωγή αποδοτικότερη, την εισαγωγή νέων τεχνο- ΜΕΡΟΥΣ Β’ Ν. 4887/2022 λογικά αναβαθμισμένων λειτουργιών και διαδικασιών και τον συνδυασμό μεθόδων παραγωγής με σύγχρονη Άρθρο 28 τεχνολογία πληροφοριών και επικοινωνιών.». Τροποποίηση των καθεστώτων με τίτλο «ΨΗΦΙΑΚΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟΣ Άρθρο 31 ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ» και Επιλέξιμες δαπάνες - Τροποποίηση παρ. 2 «ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ» και 3 άρθρου 33 ν. 4887/2022 με σύσταση νέου καθεστώτος, μετά από Στο άρθρο 33 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί επιλέξι- συγχώνευση αυτών, με τίτλο «ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ μων δαπανών, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ» - Αντικατάσταση τίτλου α) στην παρ. 2: αα) στην περ. δ) μετά από τις λέξεις «της Υποκεφαλαίου Α’ Κεφαλαίου Β’ Μέρους Β’ παρ. 7» προστίθενται οι λέξεις «, εκτός από μέτρα ενερ- ν. 4887/2022 γειακής απόδοσης σε κτίρια», αβ) στην περ. ε) οι λέξεις Ο τίτλος του Υποκεφαλαίου Α’, περί ψηφιακού και «για ανακύκλωση και επαναχρησιμοποίηση αποβλήτων» τεχνολογικού μετασχηματισμού επιχειρήσεων, του αντικαθίστανται από τις λέξεις «για την αποδοτική χρή- Κεφαλαίου Β’, περί σύστασης καθεστώτων χορήγησης ση των πόρων και για τη στήριξη της μετάβασης προς κρατικών ενισχύσεων, του Μέρους Β’, περί θεσμικού μια κυκλική οικονομία», αγ) η περ. ζ) αντικαθίσταται, Τεύχος A’ 87/02.06.2025 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1839 αδ) προστίθενται περ. θ) και ι), β) στην παρ. 3, βα) στην ε. οποιαδήποτε από τις δαπάνες που αναφέρονται περ. α) οι λέξεις «έως 29» αντικαθίστανται από τις λέξεις στην παρ. 2 του παρόντος. «έως 30», ββ) στην περ. β) οι λέξεις «έως 40» αντικαθί- Το ποσοστό συμμετοχής εκάστης εκ των άνω κατηγο- στανται από τις λέξεις «έως 41 από τα οποία εξαιρείται ριών δαπανών επί του συνολικού ενισχυόμενου κόστους το άρθρο 38α», βγ) στην περ. δ) οι λέξεις «έως 20» αντι- του επενδυτικού σχεδίου καθορίζεται με την οικεία προ- καθίστανται από τις λέξεις «έως 19δ», και οι παρ. 2 και 3 κήρυξη.». διαμορφώνονται ως εξής: «2. Επιπλέον και συμπληρωματικά προς τις περιφε- Άρθρο 32 ρειακές ενισχύσεις της παρ. 1, τα υπαγόμενα στο παρόν Είδη, ένταση και ποσά ενισχύσεων - καθεστώς επιχειρηματικά σχέδια μπορούν να ενισχυ- Τροποποίηση άρθρου 34 ν. 4887/2022 θούν, σύμφωνα με το άρθρο 7, και για τις ακόλουθες Στο άρθρο 34 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί ειδών, έντα- κατηγορίες επιλέξιμων δαπανών εκτός περιφερειακών σης και ποσών ενισχύσεων, επέρχονται οι ακόλουθες ενισχύσεων του Παραρτήματος Β’: τροποποιήσεις: α) στο δεύτερο εδάφιο της παρ. 1, πριν α. τις δαπάνες για συμβουλευτικές υπηρεσίες προς από τις λέξεις «μεγάλες επιχειρήσεις» διαγράφονται οι ΜμΕ της παρ. 1, λέξεις «μεσαίες και», β), στην παρ. 2 βα) στην περ. α’, i) β. τις δαπάνες για καινοτομία στις ΜμΕ της παρ. 4, στο πρώτο εδάφιο, οι λέξεις «και μικρές» αντικαθίστανται γ. τις δαπάνες για διαδικαστική και οργανωτική και- από τις λέξεις «μικρές και μεσαίες», ii) οι λέξεις «χορη- νοτομία για Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις και Μεγάλες γούνται στο» αντικαθίστανται από τις λέξεις «χορηγού- Επιχειρήσεις της παρ. 5, νται έως το», iii) στο δεύτερο εδάφιο, οι λέξεις «χορη- δ. τις δαπάνες για μέτρα ενεργειακής απόδοσης της γείται στο» αντικαθίστανται από τις λέξεις «χορηγείται παρ. 7, εκτός από μέτρα ενεργειακής απόδοσης σε κτί- έως το», ββ) στο πρώτο εδάφιο της περ. β’, i) οι λέξεις ρια, «μεσαίες και» διαγράφονται, ii) οι λέξεις «χορηγούνται ε. τις δαπάνες για την αποδοτική χρήση των πόρων στο» αντικαθίστανται από τις λέξεις «χορηγούνται έως και για τη στήριξη της μετάβασης προς μια κυκλική οι- το», γ) στην παρ. 6: γα) στο πρώτο εδάφιο οι λέξεις και κονομία της παρ. 12, ο αριθμός «των δέκα εκατομμυρίων (10.000.000) ευρώ» στ. τις δαπάνες για τη συμπαραγωγή ενέργειας υψηλής αντικαθίστανται από τις λέξεις και τον αριθμό «των είκοσι απόδοσης από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (Α.Π.Ε.) της εκατομμυρίων (20.000.000) ευρώ με την επιφύλαξη των παρ. 8, και την παραγωγή ενέργειας από Ανανεώσιμες περιορισμών του άρθρου 4 του Γ.Α.Κ.», γβ) στο τέλος Πηγές της παρ. 9, του δευτέρου εδαφίου προστίθενται οι λέξεις «, με την ζ. τις δαπάνες για την εξυγίανση περιβαλλοντικής ζη- επιφύλαξη των περιορισμών του άρθρου 4 του Γ.Α.Κ.» μίας, την αποκατάσταση φυσικών οικοτόπων και οικο- και μετά από λεκτικές βελτιώσεις το άρθρο 34 διαμορ- συστημάτων, την προστασία ή επαναφορά της βιοποι- φώνεται ως εξής: κιλότητας ή την εφαρμογή λύσεων που βασίζονται στη φύση για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή και «Άρθρο 34 τον μετριασμό της, της παρ. 11, Είδη, ένταση και ποσά ενισχύσεων η. τις δαπάνες για επαγγελματική κατάρτιση της

1. Τα επενδυτικά σχέδια των παρ. 2 και 3 του άρθρου 32 παρ. 13 του Παραρτήματος Β’. ενισχύονται με τα κίνητρα της επιχορήγησης, της φορο- θ. τις δαπάνες για εγκατάσταση αποδοτικών συστημά- λογικής απαλλαγής, της επιδότησης χρηματοδοτικής των τηλεθέρμανσης και τηλεψύξης της παρ. 10, μίσθωσης (leasing) και της επιδότησης του κόστους της ι. τις δαπάνες για πρόσληψη εργαζομένων σε μειονε- δημιουργούμενης απασχόλησης, όπως αυτά ορίζονται κτική θέση και εργαζομένων με αναπηρία της παρ. 15 του Παραρτήματος Β’. στην παρ. 1 του άρθρου 9. Για τις μεγάλες επιχειρήσεις

3. Για τα επενδυτικά σχέδια που δεν παρουσιάζουν η ενίσχυση περιλαμβάνει όλα τα ανωτέρω κίνητρα πλην ολοκληρωμένο χαρακτήρα αρχικής επένδυσης κατά την της επιχορήγησης. παρ. 3 του άρθρου 32, οι κατηγορίες επιλέξιμων δαπα- 2. Τα ποσοστά ενισχύσεων για τις επιλέξιμες δαπά- νών είναι οι ακόλουθες: νες των αρχικών επενδύσεων χορηγούνται με βάση τα α. δαπάνες για έρευνα, ανάπτυξη και καινοτομία, όπως ανώτατα όρια εντάσεων του Χάρτη Περιφερειακών Ενι- αυτές περιγράφονται στα άρθρα 25 έως 30 του Τμήματος σχύσεων ως εξής: 4 του Κεφαλαίου ΙΙΙ του Γ.Α.Κ., α. Για τις πολύ μικρές, μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, β. δαπάνες για την προστασία του περιβάλλοντος, τα ποσοστά ενισχύσεων για όλα τα είδη κινήτρων, πλην όπως αυτές περιγράφονται στα άρθρα 36 έως 41, από της επιχορήγησης, χορηγούνται έως το ανώτατο ποσο- τα οποία εξαιρείται το άρθρο 38α, 43 και 45 έως 49 του στό του Χάρτη Περιφερειακών Ενισχύσεων. Το κίνητρο Τμήματος 7 του Κεφαλαίου ΙΙΙ του Γ.Α.Κ., της επιχορήγησης χορηγείται έως το ογδόντα τοις εκατό γ. δαπάνες για επαγγελματική κατάρτιση, όπως αυτές (80%) του ανώτατου ορίου του Χάρτη Περιφερειακών περιγράφονται στο άρθρο 31 του Τμήματος 5 του Κε- Ενισχύσεων. Ειδικά για τα επενδυτικά σχέδια της παρ. 3, φαλαίου ΙΙΙ του Γ.Α.Κ., το κίνητρο της επιχορήγησης χορηγείται στο εκατό τοις δ. δαπάνες ενισχύσεων προς ΜμΕ, όπως αυτές περι- εκατό (100%) του ανώτατου ορίου. γράφονται στα άρθρα 17 έως 19δ του Τμήματος 2 του β. Για τις μεγάλες επιχειρήσεις τα κίνητρα της παρ. 1 Κεφαλαίου ΙΙΙ του Γ.Α.Κ., χορηγούνται έως το ογδόντα τοις εκατό (80%) του ανώ- 1840 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Τεύχος A’ 87/02.06.2025 τατου ορίου του Χάρτη Περιφερειακών Ενισχύσεων. «Άρθρο 37 Ειδικά για τα επενδυτικά σχέδια της παρ. 3 τα ανωτέρω Εξουσιοδότηση προς καθορισμό κίνητρα χορηγούνται στο εκατό τοις εκατό (100%) του ειδικού πλαισίου καθεστώτος ανώτατου ορίου. Με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης και του κατά

3. Αυξημένα ποσοστά ενισχύσεων σύμφωνα με την περίπτωση αρμόδιου Υπουργού δύναται να καθορίζο- παρ. 2 χορηγούνται για τα επενδυτικά σχέδια που υλο- νται το ειδικό πλαίσιο, οι προϋποθέσεις, οι προδιαγραφές ποιούνται στις ακόλουθες περιοχές: και περιορισμοί για την υπαγωγή επενδυτικών σχεδίων α. Ορεινές περιοχές, σύμφωνα με την κατηγοριοποί- στο παρόν.». ηση της ΕΛ.ΣΤΑΤ., εκτός των δημοτικών ενοτήτων που συνιστούν μέρος του πολεοδομικού συγκροτήματος της ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ’ Αθήνας, ΠΡΑΣΙΝΗ ΜΕΤΑΒΑΣΗ - ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ β. περιοχές που βρίσκονται σε απόσταση έως τριάντα ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ - ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ (30) χιλιομέτρων από τα σύνορα, ΥΠΟΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Β’ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Β’ γ. νησιά με πληθυσμό μικρότερο των τριών χιλιάδων ΜΕΡΟΥΣ Β’ Ν. 4887/2022 εκατό (3.100) κατοίκων.

4. Τα ποσοστά ενισχύσεων για τις επιλέξιμες δαπά- Άρθρο 35 νες της παρ. 2 του άρθρου 33 παρέχονται στο ανώτατο Επιλέξιμες δαπάνες - Τροποποίηση παρ. 2 και 3 προβλεπόμενο ποσοστό του Γ.Α.Κ. όπως αναγράφεται άρθρου 40 ν. 4887/2022 στο Παράρτημα Β’. Στο άρθρο 40 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί επιλέξιμων

5. Για τα επενδυτικά σχέδια της παρ. 3 του άρθρου 32 δαπανών, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) τα ποσοστά ενισχύσεων χορηγούνται στο εκατό τοις στην παρ. 2: αα) στην περ. β) μετά από τις λέξεις «της εκατό (100%) των ενισχύσεων που προβλέπονται στα παρ. 7» προστίθενται οι λέξεις «, εκτός από μέτρα ενερ- αντίστοιχα τμήματα του Κεφαλαίου ΙΙΙ του Γ.Α.Κ.. γειακής απόδοσης σε κτίρια», αβ) στην περ. δ) οι λέξεις

6. Το ποσό των ενισχύσεων που δύναται να χορηγηθεί «για αποκατάσταση μολυσμένων χώρων» αντικαθίστα- σε κάθε επενδυτικό σχέδιο του παρόντος καθεστώτος νται από τις λέξεις «για την εξυγίανση περιβαλλοντικής δεν μπορεί να υπερβαίνει το όριο των είκοσι εκατομμυ- ζημίας, την αποκατάσταση φυσικών οικοτόπων και οι- ρίων (20.000.000) ευρώ, με την επιφύλαξη των περιορι- κοσυστημάτων, την προστασία ή επαναφορά της βιο- σμών του άρθρου 4 του Γ.Α.Κ.. Για τα επενδυτικά σχέδια ποικιλότητας ή την εφαρμογή λύσεων που βασίζονται της παρ. 3 του άρθρου 32 οι χορηγούμενες ενισχύσεις στη φύση για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή δεν μπορούν να υπερβούν το ποσό του ενός εκατομ- και τον μετριασμό της,», αγ) στην περ. ε) οι λέξεις «για μυρίου (1.000.000) ευρώ, με την επιφύλαξη των περιο- ανακύκλωση και επαναχρησιμοποίηση αποβλήτων» ρισμών του άρθρου 4 του Γ.Α.Κ..». αντικαθίστανται από τις λέξεις «για την αποδοτική χρή- Άρθρο 33 ση των πόρων και για τη στήριξη της μετάβασης προς Μεταβολή υπηρεσίας υποβολής αιτήσεων - μια κυκλική οικονομία», αδ) προστίθεται περ. η), β) στην Αντικατάσταση άρθρου 36 ν. 4887/2022 παρ. 3, βα) στην περ. α) οι λέξεις «στα άρθρα 25, 26, 28 και 29» αντικαθίστανται από τις λέξεις «στα άρθρα 25, Το άρθρο 36 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί διαδικασίας 25α έως 25ε, 26, 26α, 28, 29 και 30», ββ) στην περ. β) οι αξιολόγησης, αντικαθίσταται ως εξής: λέξεις «έως 40» αντικαθίστανται από τις λέξεις «έως 41 «Άρθρο 36 από τα οποία εξαιρείται το άρθρο 38α », βγ) στην περ. ε) Υπηρεσίες υποβολής αιτήσεων οι λέξεις «έως 20» αντικαθίστανται από τις λέξεις «έως Οι αιτήσεις υπαγωγής υποβάλλονται στη Γενική Διεύ- 19δ», και οι παρ. 2 και 3 διαμορφώνονται ως εξής: θυνση Αναπτυξιακών Νόμων και Άμεσων Ξένων Επεν- «2. Επιπλέον και συμπληρωματικά προς τις περιφε- δύσεων της Γενικής Γραμματείας Ιδιωτικών Επενδύσεων ρειακές ενισχύσεις της παρ. 1, τα υπαγόμενα στο παρόν του Υπουργείου Ανάπτυξης ή στους φορείς υποδοχής καθεστώς επιχειρηματικά σχέδια μπορούν να ενισχυ- της παρ. 3 του άρθρου 17, περί υποβολής αιτήσεων.». θούν, σύμφωνα με το άρθρο 7, και για τις ακόλουθες κατηγορίες επιλέξιμων δαπανών εκτός περιφερειακών Άρθρο 34 ενισχύσεων του Παραρτήματος Β’: Εξουσιοδότηση προς καθορισμό ειδικού α. τις δαπάνες για συμβουλευτικές υπηρεσίες προς πλαισίου καθεστώτος - Τροποποίηση ΜμΕ της παρ. 1, άρθρου 37 ν. 4887/2022 β. τις δαπάνες για μέτρα ενεργειακής απόδοσης της Στο άρθρο 37 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί εξου- παρ. 7, εκτός από μέτρα ενεργειακής απόδοσης σε κτί- σιοδότησης προς καθορισμό ειδικού πλαισίου καθε- ρια, στώτος, οι λέξεις «Με κοινή απόφαση των Υπουργών γ. τις δαπάνες για τη συμπαραγωγή ενέργειας υψηλής Ανάπτυξης και Επενδύσεων και Ψηφιακής Διακυβέρ- απόδοσης από Α.Π.Ε. της παρ. 8 και την Παραγωγή Ενέρ- νησης» αντικαθίστανται από τις λέξεις «Με απόφαση γειας από Ανανεώσιμες Πηγές της παρ. 9, του Υπουργού Ανάπτυξης και του κατά περίπτωση αρ- δ. τις δαπάνες για την εξυγίανση περιβαλλοντικής μόδιου Υπουργού» και το άρθρο 37 διαμορφώνεται ζημίας, την αποκατάσταση φυσικών οικοτόπων και οι- ως εξής: κοσυστημάτων, την προστασία ή επαναφορά της βιο- Τεύχος A’ 87/02.06.2025 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1841 ποικιλότητας ή την εφαρμογή λύσεων που βασίζονται τις λέξεις «των είκοσι εκατομμυρίων (20.000.000) ευρώ, στη φύση για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή με την επιφύλαξη των περιορισμών του άρθρου 4 του και τον μετριασμό της, της παρ. 11, Γ.Α.Κ.», γβ) στο τέλος του δεύτερου εδαφίου προστίθε- ε. τις δαπάνες για την αποδοτική χρήση των πόρων νται οι λέξεις «με την επιφύλαξη των περιορισμών του και για τη στήριξη της μετάβασης προς μια κυκλική οι- άρθρου 4 του Γ.Α.Κ.» και το άρθρο 41 διαμορφώνεται κονομία της παρ. 12, ως εξής: στ. τις δαπάνες για επαγγελματική κατάρτιση της παρ. 13, «Άρθρο 41 Είδη, ένταση και ποσά ενισχύσεων ζ. τις δαπάνες για την προστασία του περιβάλλοντος της παρ. 6. 1. Τα επενδυτικά σχέδια των παρ. 2 και 3 του άρθρου 39 η. τις δαπάνες για βελτίωση της προσβασιμότητας στα ενισχύονται με τα κίνητρα της επιχορήγησης, της φορο- άτομα με αναπηρία. λογικής απαλλαγής, της επιδότησης χρηματοδοτικής

3. Για τα επενδυτικά σχέδια που δεν παρουσιάζουν μίσθωσης (leasing) και της επιδότησης του κόστους της ολοκληρωμένο χαρακτήρα αρχικής επένδυσης κατά την δημιουργούμενης απασχόλησης, όπως αυτά ορίζονται παρ. 3 του άρθρου 39, οι κατηγορίες επιλέξιμων δαπα- στην παρ. 1 του άρθρου 9. Για τις μεγάλες επιχειρήσεις νών είναι οι ακόλουθες: η ενίσχυση περιλαμβάνει όλα τα ανωτέρω κίνητρα πλην α. δαπάνες για έρευνα, ανάπτυξη και καινοτομία, όπως της επιχορήγησης. αυτές περιγράφονται στα άρθρα 25, 25α έως 25ε, 26, 2. Τα ποσοστά ενισχύσεων για τις επιλέξιμες δαπά- 26α, 28, 29 και 30 του Τμήματος 4 του Κεφαλαίου ΙΙΙ του νες των αρχικών επενδύσεων χορηγούνται με βάση τα Γ.Α.Κ., ανώτατα όρια εντάσεων του Χάρτη Περιφερειακών Ενι- β. δαπάνες για την προστασία του περιβάλλοντος, σχύσεων ως εξής: όπως αυτές περιγράφονται στα άρθρα 36 έως 41, από α. Για τις πολύ μικρές, μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, τα οποία εξαιρείται το άρθρο 38α, 43 και 45 έως 49 του τα ποσοστά ενισχύσεων για όλα τα είδη κινήτρων, πλην Τμήματος 7 του Κεφαλαίου ΙΙΙ του Γ.Α.Κ., της επιχορήγησης, χορηγούνται έως το ανώτατο ποσο- γ. δαπάνες για επαγγελματική κατάρτιση, όπως αυτές στό του Χάρτη Περιφερειακών Ενισχύσεων. Το κίνητρο περιγράφονται στο άρθρο 31 του Τμήματος 5 του Κε- της επιχορήγησης χορηγείται έως το ογδόντα τοις εκατό φαλαίου ΙΙΙ του Γ.Α.Κ., (80%) του ανώτατου ορίου του Χάρτη Περιφερειακών δ. δαπάνες για εργαζομένους σε μειονεκτική θέση και Ενισχύσεων. Ειδικά για τα επενδυτικά σχέδια της παρ. 3, εργαζομένους με αναπηρία της παρ. 15 του Παραρτή- το κίνητρο της επιχορήγησης χορηγείται στο εκατό τοις ματος Β’, εκατό (100%) του ανώτατου ορίου. ε. δαπάνες ενισχύσεων προς ΜμΕ, όπως αυτές περι- β. Για τις μεγάλες επιχειρήσεις τα κίνητρα της παρ. 1 γράφονται στα άρθρα 17 έως 19δ του Τμήματος 2 του χορηγούνται έως το ογδόντα τοις εκατό (80%) του ανώ- Κεφαλαίου ΙΙΙ του Γ.Α.Κ., τατου ορίου του Χάρτη Περιφερειακών Ενισχύσεων. στ. οποιαδήποτε από τις δαπάνες που αναφέρονται Ειδικά για τα επενδυτικά σχέδια της παρ. 3 τα ανωτέρω στην παρ. 2 του παρόντος. κίνητρα χορηγούνται στο εκατό τοις εκατό (100%) του Το ποσοστό συμμετοχής εκάστης εκ των άνω κατηγο- ανώτατου ορίου. ριών δαπανών επί του συνολικού ενισχυόμενου κόστους 3. Αυξημένα ποσοστά ενισχύσεων σύμφωνα με την του επενδυτικού σχεδίου καθορίζεται με την οικεία προ- παρ. 2 χορηγούνται για τα επενδυτικά σχέδια που υλο- κήρυξη.». ποιούνται στις ακόλουθες περιοχές: α. Ορεινές περιοχές, σύμφωνα με την κατηγοριοποί- Άρθρο 36 ηση της ΕΛ.ΣΤΑΤ., εκτός των δημοτικών ενοτήτων που Είδη, ένταση και ποσά ενισχύσεων - συνιστούν μέρος του πολεοδομικού συγκροτήματος της Τροποποίηση άρθρου 41 ν. 4887/2022 Αθήνας, Στο άρθρο 41 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί ειδών, έντα- β. περιοχές που βρίσκονται σε απόσταση έως τριάντα σης και ποσών ενισχύσεων, επέρχονται οι ακόλουθες (30) χιλιομέτρων από τα σύνορα, τροποποιήσεις: α) στο δεύτερο εδάφιο της παρ. 1, πριν γ. νησιά με πληθυσμό μικρότερο των τριών χιλιάδων από τις λέξεις «μεγάλες επιχειρήσεις» διαγράφονται οι εκατό (3.100) κατοίκων. λέξεις «μεσαίες και», β) στην παρ. 2: βα) στην περ. α’: i) 4. Τα ποσοστά ενισχύσεων για τις επιλέξιμες δαπά- στο πρώτο εδάφιο, οι λέξεις «και μικρές» αντικαθίστανται νες της παρ. 2 του άρθρου 40 παρέχονται στο ανώτατο από τις λέξεις «μικρές και μεσαίες», ii) οι λέξεις «χορηγού- προβλεπόμενο ποσοστό του Γ.Α.Κ. όπως αναγράφεται νται στο» αντικαθίστανται από τις λέξεις «χορηγούνται στο Παράρτημα Β’. έως το», iii) στο δεύτερο εδάφιο, οι λέξεις «χορηγείται 5. Για τα επενδυτικά σχέδια της παρ. 3 του άρθρου 39 στο» αντικαθίστανται από τις λέξεις «χορηγείται έως τα ποσοστά ενισχύσεων χορηγούνται στο εκατό τοις το», ββ) στο πρώτο εδάφιο της περ. β’: i) οι λέξεις «με- εκατό (100%) των ενισχύσεων που προβλέπονται στα σαίες και» διαγράφονται, ii) οι λέξεις «χορηγούνται στο» αντίστοιχα τμήματα του Κεφαλαίου ΙΙΙ του Γ.Α.Κ.. αντικαθίστανται από τις λέξεις «χορηγούνται έως το», γ) 6. Το ποσό των ενισχύσεων που δύναται να χορηγηθεί στην παρ. 6: γα) στο πρώτο εδάφιο οι λέξεις «των δέκα σε κάθε επενδυτικό σχέδιο του παρόντος καθεστώτος εκατομμυρίων (10.000.000) ευρώ» αντικαθίστανται από δεν μπορεί να υπερβαίνει το όριο των είκοσι εκατομμυ- 1842 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Τεύχος A’ 87/02.06.2025 ρίων (20.000.000) ευρώ, με την επιφύλαξη των περιορι- «Άρθρο 45 σμών του άρθρου 4 του Γ.Α.Κ.. Για τα επενδυτικά σχέδια Σκοπός της παρ. 3 του άρθρου 39 οι χορηγούμενες ενισχύσεις Σκοπός του παρόντος καθεστώτος είναι η ενίσχυση δεν μπορούν να υπερβούν το ποσό του ενός εκατομ- επιχειρηματιών που δραστηριοποιούνται ή επιθυμούν μυρίου (1.000.000) ευρώ, με την επιφύλαξη των περιο- να δραστηριοποιηθούν στους κλάδους εκείνους της ρισμών του άρθρου 4 του Γ.Α.Κ..». οικονομίας, οι οποίοι μπορούν να τύχουν ενίσχυσης Άρθρο 37 συμβατής με την εσωτερική αγορά κατ’ εφαρμογή των Μεταβολή υπηρεσίας υποβολής αιτήσεων - άρθρων 107 και 108 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Αντικατάσταση άρθρου 43 ν. 4887/2022 Ευρωπαϊκής Ένωσης και η κάλυψη δαπανών σύστασης των εταιρειών ή περαιτέρω ανάπτυξης υφιστάμενων επι- Το άρθρο 43 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί διαδικασίας χειρήσεων, καθώς και δαπανών υλοποίησης αρχικών αξιολόγησης, αντικαθίσταται ως εξής: επενδύσεων.». «Άρθρο 43 Άρθρο 40 Υπηρεσίες υποβολής αιτήσεων Υπαγόμενα επενδυτικά σχέδια - Αντικατάσταση Οι αιτήσεις υπαγωγής υποβάλλονται στη Γενική Διεύ- παρ. 1 άρθρου 46 ν. 4887/2022 θυνση Αναπτυξιακών Νόμων και Άμεσων Ξένων Επεν- Η παρ. 1 του άρθρου 46 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί δύσεων της Γενικής Γραμματείας Ιδιωτικών Επενδύσεων υπαγόμενων επενδυτικών σχεδίων, αντικαθίσταται ως του Υπουργείου Ανάπτυξης ή στους φορείς υποδοχής εξής: της παρ. 3 του άρθρου 17, περί υποβολής αιτήσεων.». «1. Στο καθεστώς του Υποκεφαλαίου Γ’, περί κοινω- ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ’ νικής επιχειρηματικότητας και χειροτεχνίας, υπάγονται ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ επενδυτικά σχέδια σύμφωνα με το άρθρο 5, περί υπαγό- ΚΑΙ ΧΕΙΡΟΤΕΧΝΙΑ - ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ μενων επενδυτικών σχεδίων, τα οποία εμπίπτουν στους ΥΠΟΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Γ’ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Β’ ΜΕΡΟΥΣ Β’ κλάδους εκείνους της οικονομίας, οι οποίοι μπορούν να Ν. 4887/2022 τύχουν ενίσχυσης συμβατής με την εσωτερική αγορά κατ’ εφαρμογή των άρθρων 107 και 108 της Συνθήκης Άρθρο 38 για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για την ενί- Αντικατάσταση καθεστώτος με τίτλο «ΝΕΟ σχυση των επιχειρήσεων που αναπτύσσονται από ευ- ΕΠΙΧΕΙΡΕΙΝ» και σύσταση νέου καθεστώτος άλωτες κοινωνικές ομάδες όπως, άτομα με αναπηρία με τίτλο «ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ και μακροχρόνια άνεργοι. Τα είδη των επενδύσεων και ΚΑΙ ΧΕΙΡΟΤΕΧΝΙΑ» - Αντικατάσταση τίτλου οι όροι που τις διέπουν, περιγράφονται αναλυτικά στην Υποκεφαλαίου Γ’ Κεφαλαίου Β’ Μέρους Β’ προκήρυξη του καθεστώτος ενίσχυσης.». ν. 4887/2022 Άρθρο 41 Ο τίτλος του Υποκεφαλαίου Γ’, περί νέου επιχειρείν, Επιλέξιμες δαπάνες - Τροποποίηση παρ. 2 και 3 του Κεφαλαίου Β’, περί σύστασης καθεστώτων χορήγη- άρθρου 47 ν. 4887/2022 σης κρατικών ενισχύσεων, του Μέρους Β’, περί θεσμικού πλαισίου σύστασης καθεστώτων για τη χορήγηση κρατι- Στο άρθρο 47 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί επιλέξι- κών ενισχύσεων του ν. 4887/2022 (Α’ 16), αντικαθίσταται μων δαπανών, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: ως εξής: α) στην παρ. 2, αα) στην περ. δ) μετά από τις λέξεις «της παρ. 7» προστίθενται οι λέξεις «, εκτός από μέτρα ενερ- «ΥΠΟΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ’ γειακής απόδοσης σε κτίρια», αβ) η περ. ε) καταργείται, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ αγ) στην περ. η) οι λέξεις «και τηλεψύξης» αντικαθίστα- ΚΑΙ ΧΕΙΡΟΤΕΧΝΙΑ». νται από τις λέξεις «και/ή τηλεψύξης», αδ) στην περ. θ) οι λέξεις «για αποκατάσταση μολυσμένων χώρων» αντι- Άρθρο 39 καθίστανται από τις λέξεις «για την εξυγίανση περιβαλ- Σκοπός - Τροποποίηση άρθρου 45 ν. 4887/2022 λοντικής ζημίας, την αποκατάσταση φυσικών οικοτόπων Στο άρθρο 45 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί σκοπού, και οικοσυστημάτων, την προστασία ή επαναφορά της επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) μετά από βιοποικιλότητας ή την εφαρμογή λύσεων που βασίζονται τη λέξη «ενίσχυση» διαγράφεται η λέξη «νέων», β) οι λέ- στη φύση για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή ξεις «σε συγκεκριμένους κλάδους» αντικαθίστανται από και τον μετριασμό της,», αε) στην περ. ι), οι λέξεις «για τις λέξεις «ή επιθυμούν να δραστηριοποιηθούν στους ανακύκλωση και επαναχρησιμοποίηση αποβλήτων» κλάδους εκείνους της οικονομίας, οι οποίοι μπορούν να αντικαθίστανται από τις λέξεις «για την αποδοτική χρήση τύχουν ενίσχυσης συμβατής με την εσωτερική αγορά των πόρων και για τη στήριξη της μετάβασης προς μια κατ’ εφαρμογή των άρθρων 107 και 108 της Συνθήκης κυκλική οικονομία», αστ) προστίθεται περ. ιβ), β) στην για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης», γ) οι λέξεις παρ. 3, βα) στην περ. β) οι λέξεις «έως 20» αντικαθίστανται «και πραγματοποίησης ερευνητικών δραστηριοτήτων» από τις λέξεις «έως 19δ», ββ) στην περ. δ) οι λέξεις «έως αντικαθίστανται από τις λέξεις «ή περαιτέρω ανάπτυξης 40» αντικαθίστανται από τις λέξεις «έως 39, από τα οποία υφιστάμενων επιχειρήσεων» και το άρθρο 45 διαμορ- εξαιρείται το άρθρο 38α, 41», και μετά από νομοτεχνικές φώνεται ως εξής: βελτιώσεις οι παρ. 2 και 3 διαμορφώνονται ως εξής: Τεύχος A’ 87/02.06.2025 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1843 «2. Στα υπαγόμενα στο παρόν καθεστώς επιχειρηματι- αντικαθίστανται από τις λέξεις «τριών εκατομμυρίων κά σχέδια παρέχεται και η δυνατότητα ενίσχυσης, σύμ- (3.000.000)» και η παρ. 6 διαμορφώνεται ως εξής: φωνα με το άρθρο 7, και για τις ακόλουθες κατηγορίες «6. Το ποσό των ενισχύσεων που δύναται να χορηγη- επιλέξιμων δαπανών εκτός περιφερειακών ενισχύσεων θεί σε κάθε επενδυτικό σχέδιο του παρόντος καθεστώ- του Παραρτήματος Β’: τος δεν υπερβαίνει το όριο των τριών εκατομμυρίων α) τις δαπάνες συμβουλευτικών υπηρεσιών προς ΜμΕ (3.000.000) ευρώ. Για τα επενδυτικά σχέδια της παρ. 3 της παρ. 1, του άρθρου 46 χορηγούνται ενισχύσεις μέχρι του ποσού β) τις δαπάνες εκκίνησης για υπό ίδρυση μικρές και του ενός εκατομμυρίου (1.000.000) ευρώ.». πολύ μικρές επιχειρήσεις της παρ. 2, γ) τις δαπάνες καινοτομίας για ΜμΕ της παρ. 4, Άρθρο 43 δ) τις δαπάνες για μέτρα ενεργειακής απόδοσης της Δικαιούχοι - Αντικατάσταση άρθρου 49 παρ. 7, εκτός από μέτρα ενεργειακής απόδοσης σε κτίρια, ν. 4887/2022 ε) Καταργείται, Το άρθρο 49 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί δικαιούχων, ζ) τις δαπάνες για παραγωγή ενέργειας από ανανεώ- αντικαθίσταται ως εξής: σιμες πηγές της παρ. 9, η) τις δαπάνες για εγκατάσταση αποδοτικών συστημά- «Άρθρο 49 των τηλεθέρμανσης και/ή τηλεψύξης της παρ. 10, Δικαιούχοι θ) τις δαπάνες για την εξυγίανση περιβαλλοντικής Δικαιούχοι του παρόντος καθεστώτος είναι οι υφι- ζημίας, την αποκατάσταση φυσικών οικοτόπων και οι- στάμενες και υπό σύσταση μικρομεσαίες Επιχειρήσεις, κοσυστημάτων, την προστασία ή επαναφορά της βιο- στο εταιρικό κεφάλαιο των οποίων συμμετέχουν μόνο ποικιλότητας ή την εφαρμογή λύσεων που βασίζονται φυσικά πρόσωπα.». στη φύση για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή και τον μετριασμό της, της παρ. 11, Άρθρο 44 ι) τις δαπάνες για την αποδοτική χρήση των πόρων Μεταβολή αρμόδιας υπηρεσίας υποβολής και για τη στήριξη της μετάβασης προς μια κυκλική οι- αιτήσεων - Αντικατάσταση άρθρου 50 κονομία της παρ. 12, ν. 4887/2022 ια) τις δαπάνες για επαγγελματική κατάρτιση της Το άρθρο 50 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί διαδικασίας παρ. 13 του Παραρτήματος Β’ και αξιολόγησης, αντικαθίσταται ως εξής: ιβ) τις δαπάνες για τη διασφάλιση της προσβασιμότη- «Άρθρο 50 τας στα άτομα με αναπηρία. Υπηρεσίες υποβολής αιτήσεων

3. Για τα επενδυτικά σχέδια που δεν παρουσιάζουν ολοκληρωμένο χαρακτήρα αρχικής επένδυσης κατά την Οι αιτήσεις υπαγωγής υποβάλλονται στη Γενική Διεύ- παρ. 3 του άρθρου 46 οι κατηγορίες επιλέξιμων δαπανών θυνση Αναπτυξιακών Νόμων και Άμεσων Ξένων Επεν- είναι οι ακόλουθες: δύσεων της Γενικής Γραμματείας Ιδιωτικών Επενδύσεων α) δαπάνες ενισχύσεων για πρόσβαση ΜμΕ σε χρημα- του Υπουργείου Ανάπτυξης ή στους φορείς υποδοχής τοδότηση, όπως αυτές περιγράφονται στο άρθρο 22 του της παρ. 3 του άρθρου 17, περί υποβολής αιτήσεων.». Τμήματος 3 του Κεφαλαίου ΙΙΙ του Γ.Α.Κ., Άρθρο 45 β) δαπάνες επενδυτικών ενισχύσεων προς ΜμΕ, όπως Εξουσιοδότηση προς καθορισμό ειδικού αυτές περιγράφονται στα άρθρα 17 έως 19δ του Τμήμα- πλαισίου καθεστώτος - Προσθήκη άρθρου 50Α τος 2 του Κεφαλαίου ΙΙΙ του Γ.Α.Κ., στον ν. 4887/2022 γ) δαπάνες για έρευνα, ανάπτυξη και καινοτομία, όπως αυτές περιγράφονται στα άρθρα 25, 26, 28 και 29 του Στον ν. 4887/2022 (Α’ 16) προστίθεται άρθρο 50Α ως Τμήματος 4 του Κεφαλαίου ΙΙΙ του Γ.Α.Κ., εξής: δ) δαπάνες για την προστασία του περιβάλλοντος, «Άρθρο 50Α όπως αυτές περιγράφονται στα άρθρα 36 έως 39, από Εξουσιοδότηση προς καθορισμό τα οποία εξαιρείται το άρθρο 38α, 41, 43 και 45 έως 49 ειδικού πλαισίου καθεστώτος του Τμήματος 7 του Κεφαλαίου ΙΙΙ του Γ.Α.Κ., ε) οποιαδήποτε από τις δαπάνες που αναφέρονται 1. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Ανάπτυξης, Εθνι- στην παρ. 2 του παρόντος. κής Οικονομίας και Οικονομικών και Κοινωνικής Συνοχής Το ποσοστό συμμετοχής εκάστης εκ των ως άνω κα- και Οικογένειας καθορίζεται ετησίως το μέγιστο ποσό τηγοριών δαπανών επί του συνολικού ενισχυόμενου κατά είδος ενίσχυσης των περ. α), β), γ), δ) και ε) της κόστους του επενδυτικού σχεδίου καθορίζεται με την παρ. 1 του άρθρου 9, περί ειδών ενισχύσεων, που δύνα- οικεία προκήρυξη.». ται να χορηγηθεί στο παρόν καθεστώς. Με όμοια απόφα- ση μπορεί να αναπροσαρμόζονται τα ως άνω ποσά, έως Άρθρο 42 το προβλεπόμενο στον Γ.Α.Κ. όριο, στο παρόν καθεστώς, Είδη, ένταση και ποσά ενισχύσεων - καθώς και η προέλευση των πόρων. Τροποποίηση παρ. 6 άρθρου 48 ν. 4887/2022 2. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Ανάπτυξης και Στο πρώτο εδάφιο της παρ. 6 του άρθρου 48 του Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας καθορίζονται οι ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί ειδών, έντασης και ποσών ενι- ειδικοί όροι και οι προϋποθέσεις των ενισχύσεων του σχύσεων, οι λέξεις «πέντε εκατομμυρίων (5.000.000)» παρόντος καθεστώτος.». 1844 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Τεύχος A’ 87/02.06.2025 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε’ μεγάλες και ΜμΕ επιχειρήσεις», ββ) η λέξη «μετατροπή» ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΕΙΔΙΚΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ - αντικαθίσταται από τις λέξεις «οικονομική μεγέθυνση», ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΥΠΟΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Δ’ γ) οι περ. γ), δ), ε) και στ) καταργούνται, δ) στην περ. ζ), ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Β’ ΜΕΡΟΥΣ Β’ Ν. 4887/2022 οι λέξεις «και της μείωσης αποβλήτων» αντικαθίστανται από τις λέξεις «δημιουργίας αποβλήτων» και η παρ. 1 του Άρθρο 46 άρθρου 52 διαμορφώνεται ως εξής: Κατάργηση καθεστώτος με τίτλο «ΔΙΚΑΙΗ «1. Στο καθεστώς του Υποκεφαλαίου Δ’, περί καθεστώ- ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΜΕΤΑΒΑΣΗ» και σύσταση νέου τος περιοχών ειδικής ενίσχυσης, υπάγονται επενδυτικά καθεστώτος με τίτλο «ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΠΕΡΙΟΧΩΝ σχέδια σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 5, τα οποία ΕΙΔΙΚΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ» - Αντικατάσταση τίτλου υλοποιούνται στις περιοχές που ορίζονται στην προκή- Υποκεφαλαίου Δ’ Κεφαλαίου Β’ Μέρους Β’ ρυξη. Ενδεικτικά: ν. 4887/2022 (α) παραγωγικές επενδύσεις από μεγάλες και ΜμΕ Ο τίτλος του Υποκεφαλαίου Δ’, περί δίκαιης αναπτυξι- επιχειρήσεις, συμπεριλαμβανομένων των πολύ μικρών ακής μετάβασης, του Κεφαλαίου Β’, περί σύστασης καθε- επιχειρήσεων και των νεοφυών επιχειρήσεων, που οδη- στώτων χορήγησης κρατικών ενισχύσεων, του Μέρους γούν σε οικονομική διαφοροποίηση, εκσυγχρονισμό και Β’ περί θεσμικού πλαισίου σύστασης καθεστώτων για τη οικονομική μεγέθυνση, χορήγηση κρατικών ενισχύσεων του ν. 4887/2022 (Α’ 16) (β) επενδύσεις στην ίδρυση νέων επιχειρήσεων που αντικαθίσταται ως εξής: οδηγούν στη δημιουργία θέσεων εργασίας, (γ) Καταργείται, «ΥΠΟΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ’ (δ) Καταργείται, ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΕΙΔΙΚΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ». (ε) Καταργείται, (στ) Καταργείται, Άρθρο 47 (ζ) επενδύσεις στην ενίσχυση της κυκλικής οικονο- Σκοπός - Αντικατάσταση άρθρου 51 μίας, μεταξύ άλλων μέσω της πρόληψης δημιουργίας ν. 4887/2022 αποβλήτων, μέσω της αποδοτικής χρήσης των πόρων, Τo άρθρο 51 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί σκοπού, της επαναχρησιμοποίησης, της επισκευής και της ανα- αντικαθίσταται ως εξής: κύκλωσης.». «Άρθρο 51 Άρθρο 49 Σκοπός Επιλέξιμες δαπάνες - Τροποποίηση παρ. 2 και 3 Σκοπός του παρόντος καθεστώτος είναι η ενίσχυση άρθρου 53 ν. 4887/2022 επενδυτικών σχεδίων που υλοποιούνται στις περιοχές Στο άρθρο 53 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί επιλέξιμων της χώρας οι οποίες αντιμετωπίζουν σημαντικά οικονο- δαπανών, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) μικά και δημογραφικά προβλήματα, όπως οι: στην παρ. 2, αα) στην περ. δ) μετά από τις λέξεις «της α) παραμεθόριες περιφερειακές ενότητες ευρισκόμε- παρ. 7» προστίθενται οι λέξεις «, εκτός από μέτρα ενερ- νες στα βόρεια σύνορα της χώρας , γειακής απόδοσης σε κτίρια», αβ) στην περ. ε) οι λέξεις β) περιοχές που το κατά κεφαλή Ακαθάριστο Εγχώ- «για ανακύκλωση και επαναχρησιμοποίηση αποβλήτων» ριο Προϊόν (Α.Ε.Π.) ανέρχεται στο εβδομήντα τοις εκατό αντικαθίστανται από τις λέξεις «για την αποδοτική χρήση (70%) του ετήσιου ή εντοπίζεται πληθυσμιακή συρρί- των πόρων και για τη στήριξη της μετάβασης προς μια κνωση λόγω των δυσμενών οικονομικών και κοινωνικών κυκλική οικονομία», αγ) στην περ. ζ) οι λέξεις «για απο- συνθηκών, ή κατάσταση μολυσμένων χώρων» αντικαθίστανται από γ) οι Ζώνες Απολιγνιτοποίησης, σύμφωνα με την παρ. 1 τις λέξεις «για την εξυγίανση περιβαλλοντικής ζημίας, την του άρθρου 155 του ν. 4759/2020 (Α’ 245). αποκατάσταση φυσικών οικοτόπων και οικοσυστημά- Επίσης, δύναται να ενισχύονται περιοχές οι οποίες των, την προστασία ή επαναφορά της βιοποικιλότητας ή έχουν πληγεί από φυσικές καταστροφές. Στόχος είναι την εφαρμογή λύσεων που βασίζονται στη φύση για την να δοθεί η δυνατότητα στις περιοχές αυτές να πετύχουν προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή και τον μετριασμό ισορροπημένη και βιώσιμη ανάπτυξη και να συγκλίνουν της,», αε) προστίθεται περ. θ), β) στην παρ. 3, βα) στην με τον μέσο όρο της χώρας. περ. β) η λέξη και ο αριθμός «έως 40» αντικαθίσταται Το ανωτέρω ποσοστό του εβδομήντα τοις εκατό (70%) από τις λέξεις «έως 41, από τα οποία εξαιρείται το άρ- του ετήσιου Α.Ε.Π., δύναται να αναπροσαρμόζεται με θρο 38α», ββ) στην περ. δ), η λέξη και ο αριθμός «έως απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης.». 20» αντικαθίστανται από τη λέξη και τον αριθμό «έως 19δ», και μετά από νομοτεχνικές βελτιώσεις οι παρ. 2 Άρθρο 48 και 3 διαμορφώνονται ως εξής: Υπαγόμενα επενδυτικά σχέδια - Τροποποίηση «2. Στα υπαγόμενα στο παρόν καθεστώς επιχειρηματι- παρ. 1 άρθρου 52 ν. 4887/2022 κά σχέδια παρέχεται και η δυνατότητα ενίσχυσης, σύμ- Στην παρ. 1 του άρθρου 52 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), φωνα με το άρθρο 7, και για τις ακόλουθες κατηγορίες περί υπαγόμενων επενδυτικών σχεδίων, επέρχονται οι επιλέξιμων δαπανών εκτός περιφερειακών ενισχύσεων ακόλουθες τροποποιήσεις: α) το εισαγωγικό εδάφιο αντι- του Παραρτήματος Β’: καθίσταται, β) στην περ. α): βα) οι λέξεις «επενδύσεις σε α. δαπάνες για συμβουλευτικές υπηρεσίες προς ΜμΕ ΜΜΕ» αντικαθίστανται από τις λέξεις «επενδύσεις από της παρ. 1, Τεύχος A’ 87/02.06.2025 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1845 β. δαπάνες για καινοτομία στις ΜμΕ της παρ. 4, άρθρου 9, περί ειδών ενισχύσεων. Για τις μεγάλες επιχει- γ. δαπάνες για διαδικαστική και οργανωτική καινοτο- ρήσεις, η ενίσχυση περιλαμβάνει τα ανωτέρω κίνητρα μία για ΜμΕ και Μεγάλες Επιχειρήσεις της παρ. 5, πλην της επιχορήγησης, δ. δαπάνες για μέτρα ενεργειακής απόδοσης της παρ. 7, β) το κίνητρο της ταχείας αδειοδότησης της παρ. 3 του εκτός από μέτρα ενεργειακής απόδοσης σε κτίρια, άρθρου 9. ε. δαπάνες για την αποδοτική χρήση των πόρων και για 2. Τα ποσοστά ενισχύσεων για τις επιλέξιμες δαπάνες τη στήριξη της μετάβασης προς μια κυκλική οικονομία των αρχικών επενδύσεων χορηγούνται ως εξής: της παρ. 12, α) Για τις πολύ μικρές, μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, στ. δαπάνες για τη συμπαραγωγή ενέργειας υψηλής τα ποσοστά ενισχύσεων για όλα τα είδη κινήτρων, δύνα- απόδοσης από Α.Π.Ε. της παρ. 8, και την παραγωγή ενέρ- ται να χορηγούνται έως το ανώτατο ποσοστό του Χάρτη γειας από Ανανεώσιμες Πηγές της παρ. 9, Περιφερειακών Ενισχύσεων. ζ. δαπάνες για την εξυγίανση περιβαλλοντικής ζημίας, β) Για τις μεγάλες επιχειρήσεις τα κίνητρα της παρ. 1 την αποκατάσταση φυσικών οικοτόπων και οικοσυστη- δύναται να χορηγούνται έως το ανώτατο όριο του Χάρτη μάτων, την προστασία ή επαναφορά της βιοποικιλότητας Περιφερειακών Ενισχύσεων. ή την εφαρμογή λύσεων που βασίζονται στη φύση για γ) Για τα επενδυτικά σχέδια σε νησιά με πληθυσμό την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή και τον μετρι- μικρότερο των τριών χιλιάδων εκατό (3.100) κατοίκων ασμό της, της παρ. 11, τα ανωτέρω κίνητρα χορηγούνται στο εκατό τοις εκατό η. δαπάνες για επαγγελματική κατάρτιση της παρ. 13 (100%) του ανώτατου ορίου. του Παραρτήματος Β’ και 3. Τα ποσοστά ενισχύσεων για τις επιλέξιμες δαπάνες θ. δαπάνες για τη διασφάλιση της προσβασιμότητας της παρ. 2 του άρθρου 53, περί επιλέξιμων δαπανών, στα άτομα με αναπηρία. παρέχονται στο ανώτατο προβλεπόμενο ποσοστό του

3. Για τα επενδυτικά σχέδια που δεν παρουσιάζουν Γ.Α.Κ., όπως αναγράφεται στο Παράρτημα Β’ αυτού. ολοκληρωμένο χαρακτήρα αρχικής επένδυσης κατά την 4. Για τα επενδυτικά σχέδια της παρ. 3 του άρθρου 53 παρ. 3 του άρθρου 52 οι κατηγορίες επιλέξιμων δαπανών τα ποσοστά ενισχύσεων χορηγούνται στο εκατό τοις είναι οι ακόλουθες: εκατό (100%) των ενισχύσεων που προβλέπονται στα α) δαπάνες για έρευνα, ανάπτυξη και καινοτομία, όπως αντίστοιχα τμήματα του Κεφαλαίου ΙΙΙ του Γ.Α.Κ.. αυτές περιγράφονται στα άρθρα 25 έως 29 του Τμήματος 5. Το ποσό των ενισχύσεων που δύναται να χορηγηθεί 4 του Κεφαλαίου ΙΙΙ του Γ.Α.Κ., σε κάθε επενδυτικό σχέδιο του παρόντος καθεστώτος β) δαπάνες για την προστασία του περιβάλλοντος, δεν μπορεί να υπερβαίνει το όριο των είκοσι εκατομμυ- όπως αυτές περιγράφονται στα άρθρα 36 έως 41, από ρίων (20.000.000) ευρώ, με την επιφύλαξη μικρότερων τα οποία εξαιρείται το άρθρο 38α 43 και 45 έως 49 του ορίων κατ’ εφαρμογή της παρ. 1 του άρθρου 4 του Γ.Α.Κ.. Τμήματος 7 του Κεφαλαίου ΙΙΙ του Γ.Α.Κ., Για τα επενδυτικά σχέδια της παρ. 3 του άρθρου 52, περί γ) δαπάνες για επαγγελματική κατάρτιση, όπως αυτές υπαγόμενων επενδυτικών σχεδίων, οι χορηγούμενες ενι- περιγράφονται στο άρθρο 31 του Τμήματος 5 του Κεφα- σχύσεις δεν μπορούν να υπερβούν το ποσό του ενός λαίου ΙΙΙ του Γ.Α.Κ., εκατομμυρίου (1.000.000) ευρώ, με την επιφύλαξη μι- δ) δαπάνες για ενισχύσεις προς ΜμΕ, όπως αυτές πε- κρότερων ορίων κατ’ εφαρμογή της παρ. 1 του άρθρου 4 ριγράφονται στα άρθρα 17 έως 19δ του Τμήματος 2 του του Γ.Α.Κ..». Κεφαλαίου ΙΙΙ του Γ.Α.Κ., ε) οποιαδήποτε από τις δαπάνες που αναφέρονται Άρθρο 51 στην παρ. 2 του παρόντος. Δικαιούχοι - Αντικατάσταση άρθρου 55 Το ποσοστό συμμετοχής εκάστης εκ των ως άνω κα- ν. 4887/2022 τηγοριών δαπανών επί του συνολικού ενισχυόμενου Το άρθρο 55 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί δικαιούχων, κόστους του επενδυτικού σχεδίου καθορίζεται με την αντικαθίσταται ως εξής: οικεία προκήρυξη.». «Άρθρο 55 Άρθρο 50 Δικαιούχοι Ένταση ενισχύσεων στις επιχορηγήσεις και Δικαιούχοι του καθεστώτος του Υποκεφαλαίου Δ’, αύξηση ποσών ενισχύσεων - Τροποποίηση περί καθεστώτος περιοχών ειδικής ενίσχυσης, είναι άρθρου 54 ν. 4887/2022 όλες οι επιχειρήσεις που προβλέπονται στην παρ. 1 του Το άρθρο 54 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί ειδών, έντα- άρθρου 13, περί δικαιούχων και εξαιρουμένων ενισχύ- σης και ποσών ενισχύσεων αντικαθίσταται ως εξής: σεων.». «Άρθρο 54 Άρθρο 52 Είδη, ένταση και ποσά ενισχύσεων Μεταβολή αρμόδιας υπηρεσίας υποβολής

1. Τα επενδυτικά σχέδια του παρόντος καθεστώτος αιτήσεων - Αντικατάσταση τίτλου και παρ. 1, ενισχύονται με τα κίνητρα: κατάργηση παρ. 2 άρθρου 56 ν. 4887/2022 α) Της φορολογικής απαλλαγής, της επιχορήγησης, Στο άρθρο 56 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί διαδικασίας της επιδότησης χρηματοδοτικής μίσθωσης (leasing) αξιολόγησης, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: και της επιδότησης του κόστους της δημιουργούμενης α) ο τίτλος και η παρ. 1 αντικαθίστανται, β) η παρ. 2 κα- απασχόλησης, όπως αυτά προβλέπονται στην παρ. 1 του ταργείται, και το άρθρο 56 διαμορφώνεται ως εξής: 1846 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Τεύχος A’ 87/02.06.2025 «Άρθρο 56 κοσυστημάτων, την προστασία ή επαναφορά της βιο- Υποβολής αιτήσεων ποικιλότητας ή την εφαρμογή λύσεων που βασίζονται

1. Οι αιτήσεις υπαγωγής υποβάλλονται στη Γενική Δι- στη φύση για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή εύθυνση Αναπτυξιακών Νόμων και Άμεσων Ξένων Επεν- και τον μετριασμό της, της παρ. 11, δύσεων της Γενικής Γραμματείας Ιδιωτικών Επενδύσεων ζ. τις δαπάνες για την αποδοτική χρήση των πόρων του Υπουργείου Ανάπτυξης ή στους φορείς υποδοχής και για τη στήριξη της μετάβασης προς μια κυκλική οι- της παρ. 3 του άρθρου 17, περί υποβολής αίτησης. κονομία της παρ. 12,

2. Καταργείται. η. τις δαπάνες για επαγγελματική κατάρτιση της

3. Καταργήθηκε.». παρ. 13, θ. τις δαπάνες για συμμετοχή ΜμΕ σε εμπορικές εκθέ- ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ ’ σεις της παρ. 14, ΑΓΡΟΔΙΑΤΡΟΦΗ - ΠΡΩΤΟΓΕΝΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ι. τις δαπάνες για πρόσληψη εργαζομένων σε μειονε- ΚΑΙ ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΗ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ - κτική θέση και εργαζομένων με αναπηρία της παρ. 15 ΑΛΙΕΙΑ - ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ - ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ του Παραρτήματος Β’ και ΥΠΟΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΣΤ’ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Β’ ια. τις δαπάνες για τη διασφάλιση της προσβασιμότη- ΜΕΡΟΥΣ Β’ Ν. 4887/2022 τας στα άτομα με αναπηρία.». Άρθρο 53 Άρθρο 54 Εξειδίκευση των επιλέξιμων δαπανών - Ένταση ενισχύσεων στις επιχορηγήσεις, Τροποποίηση παρ. 2 άρθρου 67 ν. 4887/2022 αύξηση ποσών ενισχύσεων - Τροποποίηση άρθρου 68 ν. 4887/2022 Στη παρ. 2 του άρθρου 67 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί επιλέξιμων δαπανών, επέρχονται οι ακόλουθες τροπο- Στο άρθρο 68 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί ειδών, έντα- ποιήσεις: α) στην περ. β’ μετά από τις λέξεις «της παρ. 7» σης και ποσών ενισχύσεων, επέρχονται οι ακόλουθες προστίθενται οι λέξεις «, εκτός από μέτρα ενεργειακής τροποποιήσεις: α) στο δεύτερο εδάφιο της παρ. 1, πριν απόδοσης σε κτίρια», β) στην περ. ε’ οι λέξεις «τηλεθέρ- από τις λέξεις «μεγάλες επιχειρήσεις» διαγράφονται οι μανσης και τηλεψύξης» αντικαθίστανται από τις λέξεις λέξεις «μεσαίες και», β) στην παρ. 2, βα) στην περ. α’: i) στο πρώτο εδάφιο, οι λέξεις «και μικρές» αντικαθίστανται «τηλεθέρμανσης και/ή τηλεψύξης», γ) στην περ. στ’ οι από τις λέξεις «μικρές και μεσαίες», ii) οι λέξεις «χορηγού- λέξεις «για αποκατάσταση μολυσμένων χώρων» αντικα- νται στο» αντικαθίστανται από τις λέξεις «χορηγούνται θίστανται από τις λέξεις «για την εξυγίανση περιβαλλο- έως το», iii) στο δεύτερο εδάφιο, οι λέξεις «χορηγείται ντικής ζημίας, την αποκατάσταση φυσικών οικοτόπων στο» αντικαθίστανται από τις λέξεις «χορηγείται έως και οικοσυστημάτων, την προστασία ή επαναφορά της το», ββ) στο πρώτο εδάφιο της περ. β’: i) διαγράφο- βιοποικιλότητας ή την εφαρμογή λύσεων που βασίζονται νται οι λέξεις «μεσαίες και», ii) οι λέξεις «χορηγούνται στη φύση για την προσαρμογή στην κλιματική αλλα- στο» αντικαθίστανται από τις λέξεις «χορηγούνται έως γή και τον μετριασμό της», δ) στην περ. ζ’ οι λέξεις «για το», γ) στην παρ. 5, γα) οι λέξεις «τα δέκα εκατομμύρια ανακύκλωση και επαναχρησιμοποίηση αποβλήτων» (10.000.000) ευρώ» αντικαθίστανται από τις λέξεις «τα αντικαθίστανται από τις λέξεις «για την αποδοτική χρή- είκοσι εκατομμύρια (20.000.000) ευρώ», γβ) μετά από ση των πόρων και για τη στήριξη της μετάβασης προς τις λέξεις «μικρότερου ορίου των» προστίθεται η λέξη μια κυκλική οικονομία», ε) προστίθεται περ. ια’ και μετά «απαλλακτικών», γγ) στο τέλος, προστίθενται οι λέξεις από νομοτεχνικές βελτιώσεις η παρ. 2 του άρθρου 67 «ή τον Γ.Α.Κ.», δ) στην παρ. 6: δα) οι λέξεις «οι παρ. 2, 3 διαμορφώνεται ως εξής: και 4» αντικαθίστανται από τις λέξεις «οι παρ. 2 και 4», «2. Επιπλέον και συμπληρωματικά προς τις περιφε- δβ) οι λέξεις «Κανονισμούς (ΕΕ) 702/2014,» αντικαθίστα- ρειακές ενισχύσεις της παρ. 1, τα υπαγόμενα στο παρόν νται από τις λέξεις «Κανονισμούς (ΕΕ) 2022/2472,» και το καθεστώς επιχειρηματικά σχέδια δύναται να ενισχυθούν, άρθρο 68 διαμορφώνεται ως εξής: σύμφωνα με το άρθρο 7, και για τις ακόλουθες κατηγο- ρίες επιλέξιμων δαπανών εκτός περιφερειακών ενισχύ- «Άρθρο 68 σεων του Παραρτήματος Β’: Είδη, ένταση και ποσά ενισχύσεων α. τις δαπάνες για συμβουλευτικές υπηρεσίες προς 1. Τα επενδυτικά σχέδια του παρόντος καθεστώτος Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις (ΜμΕ) της παρ. 1, ενισχύονται με τα κίνητρα της επιχορήγησης, της φο- β. τις δαπάνες για μέτρα ενεργειακής απόδοσης της ρολογικής απαλλαγής, της επιδότησης χρηματοδοτικής παρ. 7, εκτός από μέτρα ενεργειακής απόδοσης σε κτίρια, μίσθωσης (leasing) και της επιδότησης του κόστους της γ. τις δαπάνες για τη συμπαραγωγή ενέργειας υψηλής δημιουργούμενης απασχόλησης, της παρ. 1 του άρ- απόδοσης από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (Α.Π.Ε.) θρου 9. Για τις μεγάλες επιχειρήσεις, η ενίσχυση περι- της παρ. 8, λαμβάνει τα ανωτέρω κίνητρα πλην της επιχορήγησης. δ. τις δαπάνες για παραγωγή ενέργειας από ανανεώ- 2. Τα ποσοστά ενισχύσεων για τις επιλέξιμες δαπά- σιμες πηγές της παρ. 9, νες των αρχικών επενδύσεων χορηγούνται με βάση τα ε. τις δαπάνες για εγκατάσταση αποδοτικών συστημά- ανώτατα όρια εντάσεων του Χάρτη Περιφερειακών Ενι- των τηλεθέρμανσης και/ή τηλεψύξης της παρ. 10, σχύσεων ως εξής: στ. τις δαπάνες για την εξυγίανση περιβαλλοντικής α. Για τις πολύ μικρές, μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, ζημίας, την αποκατάσταση φυσικών οικοτόπων και οι- τα ποσοστά ενισχύσεων για όλα τα είδη κινήτρων, πλην Τεύχος A’ 87/02.06.2025 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1847 της επιχορήγησης, χορηγούνται έως το ανώτατο ποσο- το ενωσιακό δίκαιο, ιδίως δε τους Κανονισμούς (ΕΕ) στό του Χάρτη Περιφερειακών Ενισχύσεων. Το κίνητρο 2022/2472, 1388/2014, 1379/2013, υπό την επιφύλαξη της επιχορήγησης χορηγείται έως το ογδόντα τοις εκατό του Γ.Α.Κ. 651/2014.». (80%) του ανώτατου ορίου του Χάρτη Περιφερειακών Ενισχύσεων. Ειδικά για τα επενδυτικά σχέδια της παρ. 3, Άρθρο 55 το κίνητρο της επιχορήγησης χορηγείται στο εκατό τοις Μεταβολή αρμόδιας υπηρεσίας εκατό (100%) του ανώτατου ορίου, εκτός της περ. γ’ αυ- υποβολής αιτήσεων - τού που χορηγείται στο ενενήντα τοις εκατό (90%). Αντικατάσταση άρθρου 70 ν. 4887/2022 β. Για τις μεγάλες επιχειρήσεις, τα κίνητρα της παρ. 1 Το άρθρο 70 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί διαδικασίας χορηγούνται έως το ογδόντα τοις εκατό (80%) του ανώ- αξιολόγησης, αντικαθίσταται ως εξής: τατου ορίου του Χάρτη Περιφερειακών Ενισχύσεων. Ει- «Άρθρο 70 δικά για τα επενδυτικά σχέδια της παρ. 3, τα ανωτέρω Υπηρεσία υποβολής αιτήσεων κίνητρα χορηγούνται στο εκατό τοις εκατό (100%) του ανώτατου ορίου. Οι αιτήσεις υπαγωγής υποβάλλονται στη Γενική Διεύ-

3. Αυξημένα ποσοστά ενισχύσεων σύμφωνα με την θυνση Αναπτυξιακών Νόμων και Άμεσων Ξένων Επεν- παρ. 2 χορηγούνται για τα επενδυτικά σχέδια που: δύσεων της Γενικής Γραμματείας Ιδιωτικών Επενδύσεων α. Υλοποιούνται στις ακόλουθες περιοχές: αα. ορεινές του Υπουργείου Ανάπτυξης, ή στους φορείς υποδοχής περιοχές, σύμφωνα με την κατηγοριοποίηση της Ελληνι- της παρ. 3 του άρθρου 17, περί υποβολής αίτησης.». κής Στατιστικής Αρχής (ΕΛ.ΣΤΑΤ.), εκτός των δημοτικών ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ζ’ ενοτήτων που συνιστούν μέρος του πολεοδομικού συ- ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΗ - ΕΦΟΔΙΑΣΤΙΚΗ ΑΛΥΣΙΔΑ - γκροτήματος της Αθήνας, ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΥΠΟΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Ζ’ αβ. περιοχές που βρίσκονται σε απόσταση έως τριάντα ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Β’ ΜΕΡΟΥΣ Β’ Ν. 4887/2022 (30) χιλιομέτρων από τα σύνορα, αγ. νησιά με πληθυσμό μικρότερο των τριών χιλιάδων Άρθρο 56 εκατό (3.100) κατοίκων, και Εξειδίκευση επιλέξιμων δαπανών - αδ. Βιομηχανικές και Επιχειρηματικές Περιοχές Τροποποίηση παρ. 2 άρθρου 74 ν. 4887/2022 (Β.Ε.ΠΕ.), Επιχειρηματικά Πάρκα (Ε.Π.) εξαιρουμένων των Επιχειρηματικών Πάρκων Ενδιάμεσου Βαθμού Ορ- Στην παρ. 2 του άρθρου 74 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), γάνωσης (Ε.Π.Ε.Β.Ο.), Τεχνολογικά Πάρκα και Θύλακες περί επιλέξιμων δαπανών, επέρχονται οι ακόλουθες τρο- Υποδοχής Καινοτόμων Δραστηριοτήτων (Θ.Υ.Κ.Τ.) και ποποιήσεις: α) στην περ. β’ μετά τις λέξεις «της παρ. 7» σε Οργανωμένους Υποδοχείς Μεταποιητικών και Επι- προστίθενται οι λέξεις «, εκτός από μέτρα ενεργειακής χειρηματικών Δραστηριοτήτων (Ο.Υ.Μ.Ε.Δ.), εφόσον δεν απόδοσης σε κτίρια», β) στην περ. ε’ οι λέξεις «τηλεθέρ- αφορούν σε εκσυγχρονισμό ή επέκταση υφιστάμενων μανσης και τηλεψύξης» αντικαθίστανται από τις λέξεις δομών της ενισχυόμενης επιχείρησης, «τηλεθέρμανσης και/ή τηλεψύξης», γ) στην περ. στ’ οι αε. που έχουν πληγεί από φυσικές καταστροφές, σύμ- λέξεις «για αποκατάσταση μολυσμένων χώρων» αντικα- φωνα με απόφαση της Κυβερνητικής Επιτροπής Κρατι- θίστανται από τις λέξεις «για την εξυγίανση περιβαλλο- κής Αρωγής. ντικής ζημίας, την αποκατάσταση φυσικών οικοτόπων β. Αφορούν σε επαναλειτουργία βιομηχανικών μονά- και οικοσυστημάτων, την προστασία ή επαναφορά της δων, που έχουν παύσει τη λειτουργία τους, η δε αξία του βιοποικιλότητας ή την εφαρμογή λύσεων που βασίζονται πάγιου εξοπλισμού της βιομηχανικής μονάδας, η οποία στη φύση για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή πρόκειται να επαναλειτουργήσει, καλύπτει ποσοστό πε- και τον μετριασμό της,», δ) στην περ. ζ’ οι λέξεις «για νήντα τοις εκατό (50%) τουλάχιστον του ενισχυόμενου ανακύκλωση και επαναχρησιμοποίηση αποβλήτων» κόστους του επενδυτικού σχεδίου. αντικαθίστανται από τις λέξεις «για την αποδοτική χρή- γ. Υλοποιούνται σε κτίρια χαρακτηρισμένα ως διατη- ση των πόρων και για τη στήριξη της μετάβασης προς ρητέα. μια κυκλική οικονομία», ε) προστίθεται περ. ια’ και μετά

4. Τα ποσοστά ενισχύσεων για τις επιλέξιμες δαπά- από νομοτεχνικές βελτιώσεις η παρ. 2 διαμορφώνεται νες της παρ. 2 του άρθρου 67 παρέχονται στο ανώτατο ως εξής: προβλεπόμενο ποσοστό του Γ.Α.Κ. όπως αναγράφεται «2. Επιπλέον και συμπληρωματικά προς τις περιφε- στο Παράρτημα Β’. ρειακές ενισχύσεις της παρ. 1, τα υπαγόμενα στο παρόν

5. Το ποσό των ενισχύσεων που δύναται να χορηγηθεί καθεστώς επιχειρηματικά σχέδια δύναται να ενισχυθούν, σε κάθε επενδυτικό σχέδιο του παρόντος καθεστώτος σύμφωνα με το άρθρο 7, και για τις ακόλουθες κατηγο- δεν υπερβαίνει τα είκοσι εκατομμύρια (20.000.000) ευρώ, ρίες επιλέξιμων δαπανών εκτός περιφερειακών ενισχύ- με την επιφύλαξη μικρότερου ορίου των απαλλακτικών σεων του Παραρτήματος Β’: κανονισμών για την πρωτογενή γεωργική παραγωγή, την α. τις δαπάνες για συμβουλευτικές υπηρεσίες προς αλιεία και την υδατοκαλλιέργεια ή τον Γ.Α.Κ.. ΜμΕ της παρ. 1,

6. Κατ’ εξαίρεση για τα επενδυτικά σχέδια που υπά- β. τις δαπάνες για μέτρα ενεργειακής απόδοσης της γονται στους τομείς της γεωργίας, αλιείας και υδατο- παρ. 7, εκτός από μέτρα ενεργειακής απόδοσης σε κτίρια, καλλιέργειας, δεν εφαρμόζονται οι παρ. 2 και 4 και τα γ. τις δαπάνες για τη συμπαραγωγή ενέργειας υψηλής ανώτατα ποσοστά ενισχύσεων καθορίζονται με βάση απόδοσης από Α.Π.Ε. της παρ. 8, 1848 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Τεύχος A’ 87/02.06.2025 δ. τις δαπάνες για παραγωγή ενέργειας από ανανεώ- ανώτατα όρια εντάσεων του Χάρτη Περιφερειακών Ενι- σιμες πηγές της παρ. 9, σχύσεων ως εξής: ε. τις δαπάνες για εγκατάσταση αποδοτικών συστημά- α. Για τις πολύ μικρές, μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, τα των τηλεθέρμανσης και/ή τηλεψύξης της παρ. 10, ποσοστά ενισχύσεων για όλα τα είδη κινήτρων, πλην της στ. τις δαπάνες για την εξυγίανση περιβαλλοντικής επιχορήγησης, χορηγούνται έως το ανώτατό ποσοστό του ζημίας, την αποκατάσταση φυσικών οικοτόπων και οι- Χάρτη Περιφερειακών Ενισχύσεων. Το κίνητρο της επιχο- κοσυστημάτων, την προστασία ή επαναφορά της βιο- ρήγησης χορηγείται έως το ογδόντα τοις εκατό (80%) του ποικιλότητας ή την εφαρμογή λύσεων που βασίζονται ανώτατου ορίου του Χάρτη Περιφερειακών Ενισχύσεων. στη φύση για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή Ειδικά για τα επενδυτικά σχέδια της παρ. 3, το κίνητρο της και τον μετριασμό της, της παρ. 11, επιχορήγησης χορηγείται στο εκατό τοις εκατό (100%) του ζ. τις δαπάνες για την αποδοτική χρήση των πόρων ανώτατου ορίου εκτός της υποπερ. (ββ) της περ. β’ αυτής και για τη στήριξη της μετάβασης προς μια κυκλική οι- που χορηγείται στο ενενήντα τοις εκατό (90%). κονομία της παρ. 12, β. Για τις μεγάλες επιχειρήσεις τα κίνητρα της παρ. 1 η. τις δαπάνες για επαγγελματική κατάρτιση της χορηγούνται έως το ογδόντα τοις εκατό (80%) του ανώ- παρ. 13, τατου ορίου του Χάρτη Περιφερειακών Ενισχύσεων. θ. τις δαπάνες για συμμετοχή ΜμΕ σε εμπορικές εκθέ- Ειδικά για τα επενδυτικά σχέδια της παρ. 3 τα ανωτέρω σεις της παρ. 14, κίνητρα χορηγούνται στο εκατό τοις εκατό (100%) του ι. τις δαπάνες για πρόσληψη εργαζομένων σε μειονε- ανώτατου ορίου εκτός της υποπερ. (ββ) της περ. β’ αυτής κτική θέση και εργαζομένων με αναπηρία της παρ. 15 που χορηγείται στο ενενήντα τοις εκατό (90%). του Παραρτήματος Β’ και 3. Αυξημένα ποσοστά ενισχύσεων σύμφωνα με την ια. τις δαπάνες για τη διασφάλιση της προσβασιμότη- παρ. 2 χορηγούνται για τα επενδυτικά σχέδια που: τας στα άτομα με αναπηρία». α. Υλοποιούνται στις ακόλουθες περιοχές: Άρθρο 57 αα. Ορεινές περιοχές, σύμφωνα με την κατηγοριοποί- Ένταση ενισχύσεων στις επιχορηγήσεις και ηση της ΕΛ.ΣΤΑΤ., εκτός των δημοτικών ενοτήτων που αύξηση ποσών ενισχύσεων - Τροποποίηση συνιστούν μέρος του πολεοδομικού συγκροτήματος της άρθρου 75 ν. 4887/2022 Αθήνας, αβ. περιοχές που βρίσκονται σε απόσταση έως τριάντα Στο άρθρο 75 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί ειδών, (30) χιλιομέτρων από τα σύνορα, έντασης και ποσών ενισχύσεων, επέρχονται οι ακόλου- αγ. νησιά με πληθυσμό μικρότερο των τριών χιλιάδων θες τροποποιήσεις: α) στο δεύτερο εδάφιο της παρ. 1, εκατό (3.100) κατοίκων, πριν από τις λέξεις «μεγάλες επιχειρήσεις» διαγράφο- αδ. που έχουν πληγεί από φυσικές καταστροφές, σύμ- νται οι λέξεις «μεσαίες και», β) στην παρ. 2, βα) στην φωνα με απόφαση της Κυβερνητικής Επιτροπής Κρατι- περ. α’, i) στο πρώτο εδάφιο, i) οι λέξεις «και μικρές» κής Αρωγής. αντικαθίστανται από τις λέξεις «μικρές και μεσαίες», β. Υλοποιούνται: ii) οι λέξεις «χορηγούνται στο» αντικαθίστανται από τις λέξεις «χορηγούνται έως το», iii) στο δεύτερο εδά- βα. σε Βιομηχανικές και Επιχειρηματικές Περιοχές φιο, οι λέξεις «χορηγείται στο» αντικαθίστανται από τις (Β.Ε.ΠΕ.), Επιχειρηματικά Πάρκα (Ε.Π.), εξαιρουμένων λέξεις «χορηγείται έως το», ββ) στο πρώτο εδάφιο της των Επιχειρηματικών Πάρκων Ενδιάμεσου Βαθμού Ορ- περ. β: i) διαγράφονται οι λέξεις «μεσαίες και», ii) οι λέ- γάνωσης (Ε.Π.Ε.Β.Ο.), Τεχνολογικά Πάρκα και Θύλακες ξεις «χορηγούνται στο» αντικαθίστανται από τις λέξεις Υποδοχής Καινοτόμων Δραστηριοτήτων (Θ.Υ.Κ.Τ.) και σε «χορηγούνται έως το», γ) στην παρ. 5, γα) οι λέξεις «των Οργανωμένους Υποδοχείς Μεταποιητικών και Επιχειρη- δέκα εκατομμυρίων (10.000.000) ευρώ» αντικαθίστανται ματικών Δραστηριοτήτων (Ο.Υ.Μ.Ε.Δ.) και δεν αφορούν από τις λέξεις «των είκοσι εκατομμυρίων (20.000.000) σε εκσυγχρονισμό ή επέκταση υφιστάμενων δομών της ευρώ», γβ) στο τέλος, προστίθενται οι λέξεις «, με την ενισχυόμενης επιχείρησης, επιφύλαξη μικρότερου ορίου κατ’ εφαρμογή της παρ. 1 ββ. σε κτίρια χαρακτηρισμένα ως διατηρητέα. του άρθρου 4 του Γ.Α.Κ.» και το άρθρο 75 διαμορφώ- γ. Αφορούν σε επαναλειτουργία βιομηχανικών μονά- νεται ως εξής: δων, που έχουν παύσει τη λειτουργία τους. Η αξία του πάγιου εξοπλισμού της βιομηχανικής μονάδας, η οποία «Άρθρο 75 πρόκειται να επαναλειτουργήσει, πρέπει να καλύπτει Είδη, ένταση και ποσά ενισχύσεων ποσοστό πενήντα τοις εκατό (50%) τουλάχιστον του ενι-

1. Τα επενδυτικά σχέδια του παρόντος καθεστώτος ενι- σχυόμενου κόστους του επενδυτικού σχεδίου. σχύονται με τα κίνητρα της φορολογικής απαλλαγής, της 4. Τα ποσοστά ενισχύσεων για τις επιλέξιμες δαπά- επιχορήγησης, της επιδότησης χρηματοδοτικής μίσθω- νες της παρ. 2 του άρθρου 74 παρέχονται στο ανώτατο σης (leasing) και της επιδότησης του κόστους της δημι- προβλεπόμενο ποσοστό του Γ.Α.Κ., όπως αναγράφεται ουργούμενης απασχόλησης, όπως αυτά προβλέπονται στο Παράρτημα Β’. στην παρ. 1 του άρθρου 9. Για τις μεγάλες επιχειρήσεις, 5. Το ποσό των ενισχύσεων που χορηγείται σε κάθε η ενίσχυση περιλαμβάνει τα ανωτέρω κίνητρα πλην της επενδυτικό σχέδιο του παρόντος καθεστώτος δεν υπερ- επιχορήγησης. βαίνει το όριο των είκοσι εκατομμυρίων (20.000.000)

2. Το ποσοστά ενισχύσεων για τις επιλέξιμες δαπά- ευρώ, με την επιφύλαξη μικρότερο ορίου κατ’ εφαρμογή νες των αρχικών επενδύσεων χορηγούνται με βάση τα της παρ. 1 του άρθρου 4 του Γ.Α.Κ..». Τεύχος A’ 87/02.06.2025 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1849 Άρθρο 58 του επενδυτικού σχεδίου καθορίζεται με την οικεία προ- Μεταβολή αρμόδιας υπηρεσίας υποβολής κήρυξη.». αιτήσεων - Αντικατάσταση άρθρου 77 ν. 4887/2022 Άρθρο 60 Ένταση ενισχύσεων στις επιχορηγήσεις και Το άρθρο 77 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί διαδικασίας αύξηση ποσών ενισχύσεων - Τροποποίηση αξιολόγησης, αντικαθίσταται ως εξής: άρθρου 81 ν. 4887/2022 «Άρθρο 77 Στο άρθρο 81 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί ειδών, έντα- Υποβολή αιτήσεων σης και ποσών ενισχύσεων, επέρχονται οι ακόλουθες Οι αιτήσεις υπαγωγής υποβάλλονται στη Γενική Διεύ- τροποποιήσεις: α) στο δεύτερο εδάφιο της παρ. 1, πριν θυνση Αναπτυξιακών Νόμων και Άμεσων Ξένων Επεν- από τις λέξεις «μεγάλες επιχειρήσεις» διαγράφονται οι δύσεων της Γενικής Γραμματείας Ιδιωτικών Επενδύσεων λέξεις «μεσαίες και», β) στην παρ. 2, βα) στην περ. α’: i) του Υπουργείου Ανάπτυξης ή στους φορείς υποδοχής στο πρώτο εδάφιο, οι λέξεις «και μικρές» αντικαθίστανται της παρ. 3 του άρθρου 17 περί υποβολής αιτήσεων.». με τις λέξεις «μικρές και μεσαίες», ii) οι λέξεις «χορηγού- νται στο» αντικαθίστανται από τις λέξεις «χορηγούνται ΚΕΦΑΛΑΙΟ Η’ έως το», iii) στο δεύτερο εδάφιο, οι λέξεις «χορηγείται ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΕΞΩΣΤΡΕΦΕΙΑ - στο» αντικαθίστανται από τις λέξεις «χορηγείται έως ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΥΠΟΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Η’ το» ββ) στο πρώτο εδάφιο της περ. β’, i) οι λέξεις «με- ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Β’ ΜΕΡΟΥΣ Β’ Ν. 4887/2022 σαίες και» διαγράφονται, ii) οι λέξεις «χορηγούνται στο» αντικαθίστανται από τις λέξεις «χορηγούνται έως το», γ) Άρθρο 59 στο πρώτο εδάφιο της παρ. 6, οι λέξεις «των δέκα εκα- Εξειδίκευση επιλέξιμων δαπανών προς τομμυρίων (10.000.000) ευρώ» αντικαθίστανται από τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις - Τροποποίηση λέξεις «των είκοσι εκατομμυρίων (20.000.000) ευρώ, με παρ. 2 και 3 άρθρου 80 ν. 4887/2022 την επιφύλαξη μικρότερων ορίων κατ’ εφαρμογή της Στο άρθρο 80 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί επιλέξι- παρ. 1 του άρθρου 4 του Γ.Α.Κ.» και το άρθρο 81 δια- μων δαπανών, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: μορφώνεται ως εξής: α) στην παρ. 2: αα) στο τέλος της περ. β’ διαγράφεται η λέξη «και», αβ) στο τέλος της περ. γ’ προστίθεται η λέξη «Άρθρο 81 «και», αγ) προστίθεται περ. δ’, β) στην περ. γ) της παρ. 3 Είδη, ένταση και ποσά ενισχύσεων η λέξη «20» αντικαθίστανται από τη λέξη «19δ», και οι 1. Τα επενδυτικά σχέδια των παρ. 2 και 3 του άρθρου 79 παρ. 2 και 3 διαμορφώνονται ως εξής: ενισχύονται με τα κίνητρα της επιχορήγησης, της φορο- «2. Επιπλέον και συμπληρωματικά προς τις περιφε- λογικής απαλλαγής, της επιδότησης χρηματοδοτικής ρειακές ενισχύσεις της παρ. 1, τα υπαγόμενα στο παρόν μίσθωσης (leasing) και της επιδότησης του κόστους της καθεστώς επιχειρηματικά σχέδια μπορούν να ενισχυ- δημιουργούμενης απασχόλησης, όπως αυτά ορίζονται θούν, σύμφωνα με το άρθρο 7, και για τις ακόλουθες στην παρ. 1 του άρθρου 9. Για τις μεγάλες επιχειρήσεις κατηγορίες επιλέξιμων δαπανών εκτός περιφερειακών η ενίσχυση περιλαμβάνει όλα τα ανωτέρω κίνητρα πλην ενισχύσεων του Παραρτήματος Β’: της επιχορήγησης. α. τις δαπάνες για συμβουλευτικές υπηρεσίες προς 2. Τα ποσοστά ενισχύσεων για τις επιλέξιμες δαπά- ΜμΕ της παρ. 1, νες των αρχικών επενδύσεων χορηγούνται με βάση τα β. τις δαπάνες για επαγγελματική κατάρτιση της παρ. 13, ανώτατα όρια εντάσεων του Χάρτη Περιφερειακών Ενι- γ. τις δαπάνες για συμμετοχή ΜμΕ σε εμπορικές εκθέ- σχύσεων ως εξής: σεις της παρ. 14 του Παραρτήματος Β’ και α. Για τις πολύ μικρές, μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, δ. τις δαπάνες για τη διασφάλιση της προσβασιμότη- τα ποσοστά ενισχύσεων για όλα τα είδη κινήτρων, πλην τας στα άτομα με αναπηρία.». της επιχορήγησης, χορηγούνται έως το ανώτατο ποσο-

3. Για τα επενδυτικά σχέδια που δεν παρουσιάζουν στό του Χάρτη Περιφερειακών Ενισχύσεων. Το κίνητρο ολοκληρωμένο χαρακτήρα αρχικής επένδυσης κατά την της επιχορήγησης χορηγείται έως το ογδόντα τοις εκατό παρ. 3 του άρθρου 79 οι κατηγορίες επιλέξιμων δαπανών (80%) του ανώτατου ορίου του Χάρτη Περιφερειακών είναι οι ακόλουθες: Ενισχύσεων. Ειδικά για τα επενδυτικά σχέδια της παρ. 3, α) Δαπάνες για επαγγελματική κατάρτιση, του άρ- το κίνητρο της επιχορήγησης χορηγείται στο εκατό τοις θρου 31 του Τμήματος 5 του Κεφαλαίου ΙΙΙ του Γ.Α.Κ., εκατό (100%) του ανώτατου ορίου. β) δαπάνες για εργαζόμενους σε μειονεκτική θέση και β. Για τις μεγάλες επιχειρήσεις τα κίνητρα της παρ. 1 εργαζόμενους με αναπηρία, των άρθρων 32 έως 35 του χορηγούνται έως το ογδόντα τοις εκατό (80%) του ανώ- Τμήματος 6 του Κεφαλαίου ΙΙΙ του Γ.Α.Κ., τατου ορίου του Χάρτη Περιφερειακών Ενισχύσεων. γ) δαπάνες ενισχύσεων προς ΜμΕ, των άρθρων 17 έως Ειδικά για τα επενδυτικά σχέδια της παρ. 3 τα ανωτέρω 19δ του Τμήματος 2 του Κεφαλαίου ΙΙΙ του Γ.Α.Κ., κίνητρα χορηγούνται στο εκατό τοις εκατό (100%) του δ) οποιαδήποτε από τις δαπάνες που αναφέρονται ανώτατου ορίου. στην παρ. 2 του παρόντος. 3. Αυξημένα ποσοστά ενισχύσεων σύμφωνα με την Το ποσοστό συμμετοχής εκάστης εκ των άνω κατηγο- παρ. 2 χορηγούνται για τα επενδυτικά σχέδια που υλο- ριών δαπανών επί του συνολικού ενισχυόμενου κόστους ποιούνται στις ακόλουθες περιοχές: 1850 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Τεύχος A’ 87/02.06.2025 α. ορεινές περιοχές, σύμφωνα με την κατηγοριοποίηση Άρθρο 63 της ΕΛ.ΣΤΑΤ., εκτός των δημοτικών ενοτήτων που συνιστούν Εξειδίκευση επιλέξιμων δαπανών - μέρος του πολεοδομικού συγκροτήματος της Αθήνας, Τροποποίηση παρ. 2 άρθρου 86 ν. 4887/2022 β. περιοχές που βρίσκονται σε απόσταση έως τριάντα Στην παρ. 2 του άρθρου 86 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), (30) χιλιομέτρων από τα σύνορα, περί επιλέξιμων δαπανών, επέρχονται οι ακόλουθες γ. νησιά με πληθυσμό μικρότερο των τριών χιλιάδων τροποποιήσεις: α) στην περ. β) μετά από τις λέξεις «της εκατό (3.100) κατοίκων. παρ. 7» προστίθενται οι λέξεις «, εκτός από μέτρα ενερ-

4. Τα ποσοστά ενισχύσεων για τις επιλέξιμες δαπά- γειακής απόδοσης σε κτίρια», β) στην περ ε) οι λέξεις νες της παρ. 2 του άρθρου 80 παρέχονται στο ανώτατο «τηλεθέρμανσης και τηλεψύξης» αντικαθίστανται από προβλεπόμενο ποσοστό του Γ.Α.Κ. όπως αναγράφεται τις λέξεις «τηλεθέρμανσης και/ή τηλεψύξης», γ) στην στο Παράρτημα Β’. περ. στ) οι λέξεις «για αποκατάσταση μολυσμένων χώ-

5. Για τα επενδυτικά σχέδια της παρ. 3 του άρθρου 79 ρων» αντικαθίστανται από τις λέξεις «για την εξυγίανση τα ποσοστά ενισχύσεων χορηγούνται στο εκατό τοις περιβαλλοντικής ζημίας, την αποκατάσταση φυσικών εκατό (100%) των ενισχύσεων που προβλέπονται στα οικοτόπων και οικοσυστημάτων, την προστασία ή επα- αντίστοιχα τμήματα του Κεφαλαίου ΙΙΙ του Γ.Α.Κ.. ναφορά της βιοποικιλότητας ή την εφαρμογή λύσεων

6. Το ποσό των ενισχύσεων που δύναται να χορηγηθεί που βασίζονται στη φύση για την προσαρμογή στην κλι- σε κάθε επενδυτικό σχέδιο του παρόντος καθεστώτος δεν μπορεί να υπερβαίνει το όριο των είκοσι εκατομμυ- ματική αλλαγή και τον μετριασμό της», δ) στην περ. ζ) ρίων (20.000.000) ευρώ, με την επιφύλαξη μικρότερων οι λέξεις «για ανακύκλωση και επαναχρησιμοποίηση ορίων κατ’ εφαρμογή της παρ. 1 του άρθρου 4 του Γ.Α.Κ.. αποβλήτων» αντικαθίστανται από τις λέξεις «για την Για τα επενδυτικά σχέδια της παρ. 3 του άρθρου 79 οι αποδοτική χρήση των πόρων και για τη στήριξη της με- χορηγούμενες ενισχύσεις δεν μπορούν να υπερβούν το τάβασης προς μια κυκλική οικονομία», ε) προστίθεται ποσό του ενός εκατομμυρίου (1.000.000) ευρώ.». περ. ια) και μετά από νομοτεχνικές βελτιώσεις η παρ. 2 διαμορφώνεται ως εξής: Άρθρο 61 «2. Επιπλέον και συμπληρωματικά προς τις περιφε- Μεταβολή αρμόδιας υπηρεσίας υποβολής ρειακές ενισχύσεις της παρ. 1, τα υπαγόμενα στο παρόν αιτήσεων - Αντικατάσταση άρθρου 83 καθεστώς επιχειρηματικά σχέδια δύναται να ενισχυθούν, ν. 4887/2022 σύμφωνα με το άρθρο 7, και για τις ακόλουθες κατηγο- Το άρθρο 83 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί διαδικασίας ρίες επιλέξιμων δαπανών εκτός περιφερειακών ενισχύ- αξιολόγησης, αντικαθίσταται ως εξής: σεων του Παραρτήματος Β’: α. τις δαπάνες για συμβουλευτικές υπηρεσίες προς «Άρθρο 83 ΜμΕ της παρ. 1, Υποβολή αιτήσεων β. τις δαπάνες για μέτρα ενεργειακής απόδοσης της Οι αιτήσεις υπαγωγής υποβάλλονται στη Γενική Διεύ- παρ. 7, εκτός από μέτρα ενεργειακής απόδοσης σε κτί- θυνση Αναπτυξιακών Νόμων και Άμεσων Ξένων Επεν- ρια, δύσεων της Γενικής Γραμματείας Ιδιωτικών Επενδύσεων γ. τις δαπάνες για τη συμπαραγωγή ενέργειας υψηλής του Υπουργείου Ανάπτυξης ή στους φορείς υποδοχής απόδοσης από Α.Π.Ε. της παρ. 8, της παρ. 3 του άρθρου 17.». δ. τις δαπάνες για παραγωγή ενέργειας από ανανεώ- ΚΕΦΑΛΑΙΟ Θ’ σιμες πηγές της παρ. 9, ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ - ε. τις δαπάνες για εγκατάσταση αποδοτικών συστημά- ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΥΠΟΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Θ’ των τηλεθέρμανσης και/ή τηλεψύξης της παρ. 10, ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Β’ ΜΕΡΟΥΣ Β’ Ν. 4887/2022 στ. τις δαπάνες για την εξυγίανση περιβαλλοντικής ζημίας, την αποκατάσταση φυσικών οικοτόπων και οι- Άρθρο 62 κοσυστημάτων, την προστασία ή επαναφορά της βιο- Διόρθωση παροράματος διάταξης για τα ποικιλότητας ή την εφαρμογή λύσεων που βασίζονται υπαγόμενα επενδυτικά σχέδια - Τροποποίηση στη φύση για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή περ. η) παρ. 1 άρθρου 85 ν. 4887/2022 και τον μετριασμό της, της παρ. 11, Στην περ. η) της παρ. 1 του άρθρου 85 του ν. 4887/2022 ζ. τις δαπάνες για την αποδοτική χρήση των πόρων (Α’ 16), περί υπαγόμενων επενδυτικών σχεδίων, μετά από και για τη στήριξη της μετάβασης προς μια κυκλική οι- τις λέξεις «με την επιφύλαξη της περ. ζ» διαγράφονται κονομία της παρ. 12, οι λέξεις «της παρ. 3» και η περ. η) της παρ. 1 αντικαθί- η. τις δαπάνες για επαγγελματική κατάρτιση της σταται ως εξής: παρ. 13, «η) ίδρυση, επέκταση και εκσυγχρονισμό ξενοδοχεί- θ. τις δαπάνες για συμμετοχή ΜμΕ σε εμπορικές εκθέ- ων συνιδιοκτησίας (condo hotels), όπως ορίζονται στον σεις της παρ. 14, ν. 4276/2014, υπό την προϋπόθεση ότι η μεταβίβαση ή η ι. τις δαπάνες για πρόσληψη εργαζομένων σε μειονε- μακροχρόνια μίσθωση ενισχυόμενων τμημάτων αυτών κτική θέση και εργαζομένων με αναπηρία της παρ. 15 λαμβάνει χώρα μετά από τη λήξη της τήρησης των μα- του Παραρτήματος Β’ και κροχρόνιων υποχρεώσεων του φορέα της επένδυσης, με ια. τις δαπάνες για τη διασφάλιση της προσβασιμότη- την επιφύλαξη της περ. ζ του άρθρου 25 του παρόντος.». τας στα άτομα με αναπηρία.». Τεύχος A’ 87/02.06.2025 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1851 Άρθρο 64 α. ορεινές περιοχές, σύμφωνα με την κατηγοριοποί- Ένταση ενίσχυσης στις επιχορηγήσεις ηση της ΕΛ.ΣΤΑΤ., εκτός των δημοτικών ενοτήτων που και αύξηση ποσών ενισχύσεων - συνιστούν μέρος του πολεοδομικού συγκροτήματος της Τροποποίηση άρθρου 87 ν. 4887/2022 Αθήνας, Στο άρθρο 87 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί ειδών, β. περιοχές σε απόσταση έως τριάντα (30) χιλιομέτρων έντασης και ποσών ενισχύσεων, επέρχονται οι ακόλου- από τα σύνορα, θες τροποποιήσεις: α) στο δεύτερο εδάφιο της παρ. 1, γ. νησιά με πληθυσμό μικρότερο των τριών χιλιάδων πριν από τις λέξεις «μεγάλες επιχειρήσεις» διαγράφονται εκατό (3.100) κατοίκων, οι λέξεις «μεσαίες και», β) στην παρ. 2, βα) στην περ. α’, δ. κτίρια χαρακτηρισμένα ως διατηρητέα, i) στο πρώτο εδάφιο, οι λέξεις «και μικρές» αντικαθί- ε. περιοχές που έχουν πληγεί από φυσικές καταστρο- στανται με τις λέξεις «μικρές και μεσαίες», ii) οι λέξεις φές, σύμφωνα με απόφαση της Κυβερνητικής Επιτροπής «χορηγούνται στο» αντικαθίστανται από τις λέξεις «χο- Κρατικής Αρωγής. ρηγούνται έως το», iii) στο δεύτερο εδάφιο, οι λέξεις «χο- 4. Τα ποσοστά ενισχύσεων για τις επιλέξιμες δαπά- ρηγείται στο» αντικαθίστανται από τις λέξεις «χορηγείται νες της παρ. 2 του άρθρου 86 παρέχονται στο ανώτατο έως το», ββ) στο πρώτο εδάφιο της περ. β’: i) οι λέξεις προβλεπόμενο ποσοστό του Γ.Α.Κ. όπως αναγράφεται «μεσαίες και» διαγράφονται, ii) οι λέξεις «χορηγούνται στο Παράρτημα Β’. στο» αντικαθίστανται από τις λέξεις «χορηγούνται έως 5. Το ποσό των ενισχύσεων που χορηγείται σε κάθε το», γ) στην παρ. 5, οι λέξεις «των δέκα εκατομμυρίων επενδυτικό σχέδιο του παρόντος καθεστώτος δεν υπερ- (10.000.000) ευρώ» αντικαθίστανται από τις λέξεις «των βαίνει το όριο των είκοσι εκατομμυρίων (20.000.000) είκοσι εκατομμυρίων (20.000.000) ευρώ, με την επιφύ- ευρώ, με την επιφύλαξη μικρότερων ορίων κατ’ εφαρ- λαξη μικρότερων ορίων κατ’ εφαρμογή της παρ. 1 του μογή της παρ. 1 του άρθρου 4 του Γ.Α.Κ..». άρθρου 4 του Γ.Α.Κ.» και το άρθρο 87 διαμορφώνεται Άρθρο 65 ως εξής: Μεταβολή αρμόδιας υπηρεσίας υποβολής «Άρθρο 87 αιτήσεων - Αντικατάσταση άρθρου 89 Είδη, ένταση και ποσά ενισχύσεων ν. 4887/2022

1. Τα επενδυτικά σχέδια του παρόντος καθεστώτος Το άρθρο 89 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί διαδικασίας ενισχύονται με τα κίνητρα της φορολογικής απαλλαγής, αξιολόγησης, αντικαθίσταται ως εξής: της επιχορήγησης, της επιδότησης χρηματοδοτικής μί- «Άρθρο 89 σθωσης (leasing) και της επιδότησης του κόστους της Υπηρεσία υποβολής αιτήσεων δημιουργούμενης απασχόλησης, όπως αυτά ορίζονται Οι αιτήσεις υπαγωγής υποβάλλονται στη Γενική Διεύ- στην παρ. 1 του άρθρου 9. Για τις μεγάλες επιχειρήσεις, θυνση Αναπτυξιακών Νόμων και Ξένων Άμεσων Επεν- η ενίσχυση περιλαμβάνει τα ανωτέρω κίνητρα πλην της δύσεων της Γενικής Γραμματείας Ιδιωτικών Επενδύσεων επιχορήγησης. του Υπουργείου Ανάπτυξης ή στους φορείς υποδοχής

2. Τα ποσοστά ενισχύσεων για τις επιλέξιμες δαπά- της παρ. 3 του άρθρου 17, περί υποβολής αίτησης.». νες των αρχικών επενδύσεων χορηγούνται με βάση τα ανώτατα όρια εντάσεων του Χάρτη Περιφερειακών Ενι- ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι’ σχύσεων ως εξής: ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ - α. Για τις πολύ μικρές, μικρές και μεσαίες επιχειρή- ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΥΠΟΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Ι’ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ σεις τα ποσοστά ενισχύσεων για όλα τα είδη κινήτρων, Β’ ΜΕΡΟΥΣ Β’ Ν. 4887/2022 πλην της επιχορήγησης, χορηγούνται έως το ανώτατο ποσοστό του Χάρτη Περιφερειακών Ενισχύσεων. Το Άρθρο 66 κίνητρο της επιχορήγησης χορηγείται έως το ογδό- Εξειδίκευση επιλέξιμων δαπανών - ντα τοις εκατό (80%) του ανώτατου ορίου του Χάρτη Τροποποίηση παρ. 2 άρθρου 93 ν. 4887/2022 Περιφερειακών Ενισχύσεων. Ειδικά για τα επενδυτικά Στην παρ. 2 του άρθρου 93 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), σχέδια της παρ. 3, το κίνητρο της επιχορήγησης χορη- περί επιλέξιμων δαπανών, επέρχονται οι ακόλουθες τρο- γείται στο εκατό τοις εκατό (100%) του ανώτατου ορίου ποποιήσεις: α) στην περ. β’ μετά τις λέξεις «της παρ. 7» εκτός της περ. δ’ αυτής που χορηγείται στο ενενήντα προστίθενται οι λέξεις «, εκτός από μέτρα ενεργειακής τοις εκατό (90%). απόδοσης σε κτίρια», β) στην περ. ε’ οι λέξεις «τηλεθέρ- β. Για τις μεγάλες επιχειρήσεις τα κίνητρα της παρ. 1, μανσης και τηλεψύξης» αντικαθίστανται από τις λέξεις χορηγούνται έως το ογδόντα τοις εκατό (80%) του ανώ- «τηλεθέρμανσης και/ή τηλεψύξης», γ) στην περ. στ’ οι τατου ορίου του Χάρτη Περιφερειακών Ενισχύσεων. Ει- λέξεις «αποκατάστασης μολυσμένων χώρων» αντικα- δικά για τα επενδυτικά σχέδια της παρ. 3, τα ανωτέρω θίστανται από τις λέξεις «για την εξυγίανση περιβαλλο- κίνητρα χορηγούνται στο εκατό τοις εκατό (100%) του ντικής ζημίας, την αποκατάσταση φυσικών οικοτόπων ανώτατου ορίου εκτός της περ. δ’ αυτής που χορηγείται και οικοσυστημάτων, την προστασία ή επαναφορά της στο ενενήντα τοις εκατό (90%). βιοποικιλότητας ή την εφαρμογή λύσεων που βασίζο-

3. Αυξημένα ποσοστά ενισχύσεων σύμφωνα με την νται στη φύση για την προσαρμογή στην κλιματική αλ- παρ. 2 χορηγούνται στα επενδυτικά σχέδια που υλοποι- λαγή και τον μετριασμό της,», δ) στην περ. ζ’, οι λέξεις ούνται σε: «ανακύκλωσης και επαναχρησιμοποίησης αποβλήτων» 1852 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Τεύχος A’ 87/02.06.2025 αντικαθίστανται από τις λέξεις «για την αποδοτική χρή- λαξη μικρότερων ορίων κατ’ εφαρμογή της παρ. 1 του ση των πόρων και για τη στήριξη της μετάβασης προς άρθρου 4 του Γ.Α.Κ.» και το άρθρο 34 διαμορφώνεται μια κυκλική οικονομία», ε) προστίθεται περ. ια’ και μετά ως εξής: από νομοτεχνικές βελτιώσεις η παρ. 2 διαμορφώνεται ως εξής: «Άρθρο 94 «2. Επιπλέον και συμπληρωματικά προς τις περιφε- Είδη, ένταση και ποσά ενισχύσεων ρειακές ενισχύσεις της παρ. 1, τα υπαγόμενα στο παρόν 1. Τα επενδυτικά σχέδια του παρόντος καθεστώτος καθεστώς επιχειρηματικά σχέδια δύναται να ενισχυθούν, ενισχύονται με τα κίνητρα της φορολογικής απαλλαγής, σύμφωνα με το άρθρο 7, και για τις ακόλουθες κατηγο- της επιχορήγησης, της επιδότησης χρηματοδοτικής μί- ρίες επιλέξιμων δαπανών εκτός περιφερειακών ενισχύ- σθωσης (leasing) και της επιδότησης του κόστους της σεων του Παραρτήματος Β’: δημιουργούμενης απασχόλησης, όπως αυτά ορίζονται α. τις δαπάνες για συμβουλευτικές υπηρεσίες προς στην παρ. 1 το άρθρου 9. Για τις μεγάλες επιχειρήσεις, ΜμΕ της παρ. 1, η ενίσχυση περιλαμβάνει τα ανωτέρω κίνητρα πλην της β. τις δαπάνες για μέτρα ενεργειακής απόδοσης της επιχορήγησης. παρ. 7, εκτός από μέτρα ενεργειακής απόδοσης σε κτίρια, 2. Τα ποσοστά ενισχύσεων για τις επιλέξιμες δαπά- γ. τις δαπάνες για τη συμπαραγωγή ενέργειας υψηλής νες των αρχικών επενδύσεων χορηγούνται με βάση τα απόδοσης από Α.Π.Ε. της παρ. 8, ανώτατα όρια εντάσεων του Χάρτη Περιφερειακών Ενι- δ. τις δαπάνες για παραγωγή ενέργειας από ανανεώ- σχύσεων ως εξής: σιμες πηγές της παρ. 9, α. Για τις πολύ μικρές, μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, ε. τις δαπάνες για εγκατάσταση αποδοτικών συστημά- τα ποσοστά ενισχύσεων για όλα τα είδη κινήτρων, πλην των τηλεθέρμανσης και/ή τηλεψύξης της παρ. 10, της επιχορήγησης, χορηγούνται έως το ανώτατο ποσο- στ. τις δαπάνες για την εξυγίανση περιβαλλοντικής στό του Χάρτη Περιφερειακών Ενισχύσεων. Το κίνητρο ζημίας, την αποκατάσταση φυσικών οικοτόπων και οι- της επιχορήγησης χορηγείται έως το ογδόντα τοις εκατό κοσυστημάτων, την προστασία ή επαναφορά της βιο- (80%) του ανώτατου ορίου του Χάρτη Περιφερειακών ποικιλότητας ή την εφαρμογή λύσεων που βασίζονται Ενισχύσεων. Ειδικά για τα επενδυτικά σχέδια της παρ. 3, στη φύση για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή το κίνητρο της επιχορήγησης χορηγείται στο εκατό τοις και τον μετριασμό της, της παρ. 11, εκατό (100%) του ανώτατου ορίου εκτός της περ. δ αυτής ζ. τις δαπάνες για την αποδοτική χρήση των πόρων που χορηγείται στο ενενήντα τοις εκατό (90%). και για τη στήριξη της μετάβασης προς μια κυκλική οι- β. Για τις μεγάλες επιχειρήσεις τα κίνητρα της παρ. 1 κονομία της παρ. 12, χορηγούνται έως το ογδόντα τοις εκατό (80%) του ανώ- η. τις δαπάνες για επαγγελματική κατάρτιση της τατου ορίου του Χάρτη Περιφερειακών Ενισχύσεων. παρ. 13, Ειδικά για τα επενδυτικά σχέδια της παρ. 3 τα ανωτέρω θ. τις δαπάνες για συμμετοχή ΜμΕ σε εμπορικές εκθέ- κίνητρα χορηγούνται στο εκατό τοις εκατό (100%) του σεις της παρ. 14, ανώτατου ορίου εκτός της περ. δ’ αυτής που χορηγείται ι. τις δαπάνες για πρόσληψη εργαζομένων σε μειονε- στο ενενήντα τοις εκατό (90%). κτική θέση και εργαζομένων με αναπηρία της παρ. 15 3. Αυξημένα ποσοστά ενισχύσεων σύμφωνα με την του Παραρτήματος Β’ και παρ. 2 χορηγούνται στα επενδυτικά σχέδια που υλοποι- ια. τις δαπάνες για τη διασφάλιση της προσβασιμότη- ούνται σε: τας στα άτομα με αναπηρία.». α. ορεινή περιοχή, σύμφωνα με την κατηγοριοποίηση της ΕΛ.ΣΤΑΤ., εκτός των δημοτικών ενοτήτων που συ- Άρθρο 67 νιστούν μέρος του πολεοδομικού συγκροτήματος της Είδη, ένταση και ποσά ενισχύσεων - Αθήνας, Τροποποίηση άρθρου 94 ν. 4887/2022 β. περιοχή σε απόσταση έως τριάντα (30) χιλιομέτρων Στο άρθρο 94 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί ειδών, από τα σύνορα, έντασης και ποσών ενισχύσεων, επέρχονται οι ακόλου- γ. νησιά με πληθυσμό μικρότερο των τριών χιλιάδων θες τροποποιήσεις: α) στο δεύτερο εδάφιο της παρ. 1, εκατό (3.100) κατοίκων, πριν από τις λέξεις «μεγάλες επιχειρήσεις» διαγράφονται δ. κτίρια χαρακτηρισμένα ως διατηρητέα, οι λέξεις «μεσαίες και», β) στην παρ. 2, βα) στην περ. α’: ε. περιοχές που έχουν πληγεί από φυσικές καταστρο- i) στο πρώτο εδάφιο οι λέξεις «και μικρές» αντικαθί- φές, σύμφωνα με απόφαση της Κυβερνητικής Επιτροπής στανται από τις λέξεις «μικρές και μεσαίες», ii) οι λέξεις Κρατικής Αρωγής. «χορηγούνται στο» αντικαθίστανται από τις λέξεις «χο- 4. Τα ποσοστά ενισχύσεων για τις επιλέξιμες δαπά- ρηγούνται έως το», iii) στο δεύτερο εδάφιο, οι λέξεις «χο- νες της παρ. 2 του άρθρου 93 παρέχονται στο ανώτατο ρηγείται στο» αντικαθίστανται από τις λέξεις «χορηγείται προβλεπόμενο ποσοστό του Γ.Α.Κ., όπως αναγράφεται έως το», ββ) στο πρώτο εδάφιο της περ. β’: i) οι λέξεις στο Παράρτημα Β’. «μεσαίες και» διαγράφονται, ii) οι λέξεις «χορηγούνται 5. Το ποσό των ενισχύσεων που δύναται να χορηγηθεί στο» αντικαθίστανται από τις λέξεις «χορηγούνται έως σε κάθε επενδυτικό σχέδιο του παρόντος καθεστώτος το», γ) στην παρ. 5, οι λέξεις «των δέκα εκατομμυρίων δεν μπορεί να υπερβεί το όριο των είκοσι εκατομμυρίων (10.000.000) ευρώ» αντικαθίστανται από τις λέξεις «των (20.000.000) ευρώ, με την επιφύλαξη μικρότερων ορίων είκοσι εκατομμυρίων (20.000.000) ευρώ, με την επιφύ- κατ’ εφαρμογή της παρ. 1 του άρθρου 4 του Γ.Α.Κ..». Τεύχος A’ 87/02.06.2025 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1853 Άρθρο 68 στ. τις δαπάνες για την εξυγίανση περιβαλλοντικής Μεταβολή αρμόδιας υπηρεσίας υποβολής ζημίας, την αποκατάσταση φυσικών οικοτόπων και οι- αιτήσεων - Αντικατάσταση άρθρου 96 κοσυστημάτων, την προστασία ή επαναφορά της βιο- ν. 4887/2022 ποικιλότητας ή την εφαρμογή λύσεων που βασίζονται Το άρθρο 96 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί διαδικασίας στη φύση για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή αξιολόγησης, αντικαθίσταται ως εξής: και τον μετριασμό της, της παρ. 11, ζ. τις δαπάνες για την αποδοτική χρήση των πόρων «Άρθρο 96 και για τη στήριξη της μετάβασης προς μια κυκλική οι- Υποβολή αιτήσεων κονομία της παρ. 12, Οι αιτήσεις υπαγωγής υποβάλλονται στη Γενική Διεύ- η. τις δαπάνες για επαγγελματική κατάρτιση της θυνση Αναπτυξιακών Νόμων και Άμεσων Ξένων Επεν- παρ. 13, δύσεων της Γενικής Γραμματείας Ιδιωτικών Επενδύσεων θ. τις δαπάνες για συμμετοχή ΜμΕ σε εμπορικές εκθέ- του Υπουργείου Ανάπτυξης ή στους φορείς υποδοχής σεις της παρ. 14, της παρ. 3 του άρθρου 17.». ι. τις δαπάνες για πρόσληψη εργαζομένων σε μειονε- κτική θέση και εργαζομένων με αναπηρία της παρ. 15 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΑ’ του Παραρτήματος Β’, ΜΕΓΑΛΕΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ - ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ια. δαπάνες έρευνας και ανάπτυξης της παρ. 3, ΥΠΟΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΙΑ’ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Β’ ιβ. δαπάνες καινοτομίας για ΜμΕ της παρ. 4, ΜΕΡΟΥΣ Β’ Ν. 4887/2022 ιγ. δαπάνες διαδικαστικής και οργανωτικής καινοτο- μίας για ΜμΕ και Μεγάλες Επιχειρήσεις της παρ. 5 του Άρθρο 69 Παραρτήματος Β’ και Εξειδίκευση επιλέξιμων δαπανών - ιδ. δαπάνες για τη διασφάλιση της προσβασιμότητας Τροποποίηση παρ. 2 άρθρου 100 ν. 4887/2022 στα άτομα με αναπηρία.». Στην παρ. 2 του άρθρου 100 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί επιλέξιμων δαπανών, επέρχονται οι ακόλουθες τρο- Άρθρο 70 ποποιήσεις: α) στην περ. β’ μετά τις λέξεις «της παρ. 7» Ένταση ενισχύσεων στις επιχορηγήσεις και προστίθενται οι λέξεις «, εκτός από μέτρα ενεργειακής αύξηση ποσών ενισχύσεων - Τροποποίηση απόδοσης σε κτίρια», β) στην περ. ε’ οι λέξεις «τηλεθέρ- άρθρου 101 ν. 4887/2022 μανσης και τηλεψύξης» αντικαθίστανται από τις λέξεις Στο άρθρο 101 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί ειδών, «τηλεθέρμανσης και/ή τηλεψύξης», γ) στην περ. στ’ οι έντασης και ποσών ενισχύσεων επέρχονται οι ακόλου- λέξεις «αποκατάστασης μολυσμένων χώρων» αντικα- θες τροποποιήσεις: α) η παρ. 1 αντικαθίσταται, β) στην θίστανται από τις λέξεις «για την εξυγίανση περιβαλλο- παρ. 2, βα) στην περ. α’: i) στο πρώτο εδάφιο οι λέξεις ντικής ζημίας, την αποκατάσταση φυσικών οικοτόπων «και μικρές» αντικαθίστανται με τις λέξεις «μικρές και και οικοσυστημάτων, την προστασία ή επαναφορά της μεσαίες», ii) οι λέξεις «χορηγούνται στο» αντικαθίστα- βιοποικιλότητας ή την εφαρμογή λύσεων που βασίζο- νται από τις λέξεις «χορηγούνται έως το», iii) στο δεύτε- νται στη φύση για την προσαρμογή στην κλιματική αλ- ρο εδάφιο, οι λέξεις «χορηγείται στο» αντικαθίστανται λαγή και τον μετριασμό της,», δ) στην περ. ζ’ οι λέξεις από τις λέξεις «χορηγείται έως το», ββ) στο πρώτο εδά- «ανακύκλωσης και επαναχρησιμοποίησης αποβλήτων» φιο της περ. β’: i) οι λέξεις «μεσαίες και» διαγράφονται, αντικαθίστανται από τις λέξεις «για την αποδοτική χρή- ii) οι λέξεις «χορηγούνται στο» αντικαθίστανται από ση των πόρων και για τη στήριξη της μετάβασης προς τις λέξεις «χορηγούνται έως το», γ) στην παρ. 5: γα) οι μια κυκλική οικονομία», ε) προστίθεται περ. ιδ’ και μετά λέξεις «να υπερβεί το όριο των δέκα εκατομμυρίων από νομοτεχνικές βελτιώσεις η παρ. 2 διαμορφώνεται (10.000.000) ευρώ πλην της περίπτωσης χορήγησης ως εξής: της ενίσχυσης της φορολογικής απαλλαγής που δεν «2. Επιπλέον και συμπληρωματικά προς τις περιφε- μπορεί να υπερβεί» αντικαθίστανται από τη λέξη «να ρειακές ενισχύσεις της παρ. 1, τα υπαγόμενα στο παρόν υπερβαίνει», γβ) στο τέλος προστίθενται οι λέξεις «με καθεστώς επιχειρηματικά σχέδια δύναται να ενισχυθούν, την επιφύλαξη μικρότερων ορίων κατ’ εφαρμογή της σύμφωνα με το άρθρο 7, και για τις ακόλουθες κατηγο- παρ. 1 του άρθρου 4 του Γ.Α.Κ.», και το άρθρο 101 δι- ρίες επιλέξιμων δαπανών εκτός περιφερειακών ενισχύ- αμορφώνεται ως εξής: σεων του Παραρτήματος Β’: α. τις δαπάνες για συμβουλευτικές υπηρεσίες προς «Άρθρο 101 ΜμΕ της παρ. 1, Είδη, ένταση και ποσά ενισχύσεων β. τις δαπάνες για μέτρα ενεργειακής απόδοσης της 1. Τα επενδυτικά σχέδια του παρόντος καθεστώτος παρ. 7, εκτός από μέτρα ενεργειακής απόδοσης σε κτίρια, ενισχύονται με τα κίνητρα: γ. τις δαπάνες για τη συμπαραγωγή ενέργειας υψηλής α. Της φορολογικής απαλλαγής, της επιχορήγησης, της απόδοσης από Α.Π.Ε. της παρ. 8, επιδότησης χρηματοδοτικής μίσθωσης (leasing) και της δ. τις δαπάνες για παραγωγή ενέργειας από ανανεώ- επιδότησης του κόστους της δημιουργούμενης απασχό- σιμες πηγές της παρ. 9, λησης, όπως αυτά προβλέπονται στην παρ. 1 του άρ- ε. τις δαπάνες για εγκατάσταση αποδοτικών συστημά- θρου 9. Για τις μεγάλες επιχειρήσεις, η ενίσχυση περιλαμ- των τηλεθέρμανσης και/ή τηλεψύξης της παρ. 10, βάνει όλα τα ανωτέρω κίνητρα πλην της επιχορήγησης. 1854 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Τεύχος A’ 87/02.06.2025 β. το κίνητρο της ταχείας αδειοδότησης της παρ. 3 του πτυξιακών Νόμων και Άμεσων Ξένων Επενδύσεων της άρθρου 9. Γενικής Γραμματείας Ιδιωτικών Επενδύσεων του Υπουρ-

2. Τα ποσοστά ενισχύσεων για τις επιλέξιμες δαπά- γείου Ανάπτυξης.». νες των αρχικών επενδύσεων χορηγούνται με βάση τα ανώτατα όρια εντάσεων του Χάρτη Περιφερειακών Ενι- ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΒ’ σχύσεων ως εξής: ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΑΛΥΣΙΔΕΣ ΑΞΙΑΣ - ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ α. Για τις πολύ μικρές, μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, ΥΠΟΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΙΒ’ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Β’ τα ποσοστά ενισχύσεων για όλα τα είδη κινήτρων, πλην ΜΕΡΟΥΣ Β’ Ν. 4887/2022 της επιχορήγησης, χορηγούνται έως το ανώτατο ποσο- Άρθρο 72 στό του Χάρτη Περιφερειακών Ενισχύσεων. Το κίνητρο Επιλέξιμες δαπάνες - Τροποποίηση παρ. 2 και 3 της επιχορήγησης χορηγείται έως το ογδόντα τοις εκατό άρθρου 107 ν. 4887/2022 (80%) του ανώτατου ορίου του Χάρτη Περιφερειακών Ενισχύσεων. Ειδικά για τα επενδυτικά σχέδια της παρ. 3, Στο άρθρο 107 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί επι- το κίνητρο της επιχορήγησης χορηγείται στο εκατό τοις λέξιμων δαπανών, επέρχονται οι ακόλουθες τροπο- εκατό (100%) του ανώτατου ορίου εκτός της περ. δ’ αυ- ποιήσεις: α) στην παρ. 2, αα) στην περ. δ) μετά από τής που χορηγείται στο ενενήντα τοις εκατό (90%). τις λέξεις «της παρ. 7» προστίθενται οι λέξεις «, εκτός β. Για τις μεγάλες επιχειρήσεις, τα κίνητρα της παρ. 1 από μέτρα ενεργειακής απόδοσης σε κτίρια», αβ) στην χορηγούνται έως το ογδόντα τοις εκατό (80%) του ανώ- περ. ζ) οι λέξεις «τηλεθέρμανσης και τηλεψύξης» αντι- τατου ορίου του Χάρτη Περιφερειακών Ενισχύσεων. Ει- καθίστανται από τις λέξεις «τηλεθέρμανσης και/ή τη- δικά για τα επενδυτικά σχέδια της παρ. 3, τα ανωτέρω λεψύξης», αγ) στην περ. η) οι λέξεις «ανακύκλωσης και κίνητρα χορηγούνται στο εκατό τοις εκατό (100%) του επαναχρησιμοποίησης αποβλήτων» αντικαθίστανται ανώτατου ορίου εκτός της περ. δ’ αυτής που χορηγείται από τις λέξεις «για την αποδοτική χρήση των πόρων στο ενενήντα τοις εκατό (90%). και για τη στήριξη της μετάβασης προς μια κυκλική

3. Αυξημένα ποσοστά ενισχύσεων σύμφωνα με την οικονομία», αδ) προστίθεται περ. ια), β) στην παρ. 3, παρ. 2 χορηγούνται στα επενδυτικά σχέδια που υλοποι- βα) στην περ. β) οι λέξεις «έως 40» αντικαθίστανται ούνται σε: από τις λέξεις «έως 41 από τα οποία εξαιρείται το α. ορεινές περιοχές, σύμφωνα με την κατηγοριοποί- άρθρο 38α», ββ) στην περ ε) οι λέξεις «έως 20» αντι- ηση της ΕΛ.ΣΤΑΤ., εκτός των δημοτικών ενοτήτων που καθίστανται από τις λέξεις «έως 19δ», και μετά από συνιστούν μέρος του πολεοδομικού συγκροτήματος της νομοτεχνικές βελτιώσεις οι παρ. 2 και 3 διαμορφώ- Αθήνας, νονται ως εξής: β. περιοχές σε απόσταση έως τριάντα (30) χιλιομέτρων «2. Επιπλέον και συμπληρωματικά προς τις περιφε- από τα σύνορα, ρειακές ενισχύσεις της παρ. 1, τα υπαγόμενα στο παρόν γ. νησιά με πληθυσμό μικρότερο των τριών χιλιάδων καθεστώς επιχειρηματικά σχέδια δύνανται να ενισχυ- εκατό (3.100) κατοίκων, θούν, σύμφωνα με το άρθρο 7, και για τις ακόλουθες δ. κτίρια χαρακτηρισμένα ως διατηρητέα, ε. περιοχές κατηγορίες επιλέξιμων δαπανών εκτός περιφερειακών που έχουν πληγεί από φυσικές καταστροφές, σύμφω- ενισχύσεων του Παραρτήματος Β’: να με απόφαση της Κυβερνητικής Επιτροπής Κρατικής α. δαπάνες συμβουλευτικών υπηρεσιών προς ΜμΕ της Αρωγής. παρ. 1,

4. Τα ποσοστά ενισχύσεων για τις επιλέξιμες δαπάνες β. δαπάνες που αφορούν στην καινοτομία στις ΜμΕ της παρ. 2 του άρθρου 100 παρέχονται στο ανώτατο της παρ. 4, προβλεπόμενο ποσοστό του Γ.Α.Κ. όπως αναγράφεται γ. δαπάνες διαδικαστικής και οργανωτικής καινοτομίας στο Παράρτημα Β’. για ΜμΕ και Μεγάλες Επιχειρήσεις της παρ. 5,

5. Το ποσό των ενισχύσεων που δύναται να χορηγηθεί δ. δαπάνες μέτρων ενεργειακής απόδοσης της παρ. 7, σε κάθε επενδυτικό σχέδιο του παρόντος καθεστώτος εκτός από μέτρα ενεργειακής απόδοσης σε κτίρια, δεν μπορεί να υπερβαίνει το όριο των είκοσι εκατομμυρί- ε. δαπάνες για τη συμπαραγωγή ενέργειας υψηλής ων (20.000.000) ευρώ, με την επιφύλαξη μικρότερων ορί- απόδοσης από Α.Π.Ε. της παρ. 8, ων κατ’ εφαρμογή της παρ. 1 του άρθρου 4 του Γ.Α.Κ..». στ. δαπάνες παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές της παρ. 9, Άρθρο 71 ζ. δαπάνες εγκατάστασης αποδοτικών συστημάτων Μεταβολή αρμόδιας υπηρεσίας υποβολής τηλεθέρμανσης και/ή τηλεψύξης της παρ. 10, αιτήσεων - Αντικατάσταση άρθρου 104 η. δαπάνες για την αποδοτική χρήση των πόρων και ν. 4887/2022 για τη στήριξη της μετάβασης προς μια κυκλική οικο- Το άρθρο 104 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί διαδικα- νομία της παρ. 12, σίας αξιολόγησης, αντικαθίσταται ως εξής: θ. δαπάνες επαγγελματικής κατάρτισης της παρ. 13, ι. δαπάνες πρόσληψης εργαζομένων σε μειονεκτική «Άρθρο 104 θέση και εργαζομένων με αναπηρία της παρ. 15 του Υποβολή αιτήσεων Παραρτήματος Β και Οι αιτήσεις υπαγωγής στο παρόν καθεστώς επενδυτι- ια. δαπάνες για τη διασφάλιση της προσβασιμότητας κών σχεδίων υποβάλλονται στη Γενική Διεύθυνση Ανα- στα άτομα με αναπηρία. Τεύχος A’ 87/02.06.2025 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1855

3. Για τα επενδυτικά σχέδια που δεν παρουσιάζουν δημιουργούμενης απασχόλησης, όπως αυτά ορίζονται ολοκληρωμένο χαρακτήρα αρχικής επένδυσης κατά στην παρ. 1 του άρθρου 9. Για τις μεγάλες επιχειρήσεις την παρ. 3 του άρθρου 106, οι κατηγορίες επιλέξιμων η ενίσχυση περιλαμβάνει όλα τα ανωτέρω κίνητρα πλην δαπανών είναι οι ακόλουθες: της επιχορήγησης. α) δαπάνες για έρευνα, ανάπτυξη και καινοτομία, όπως 2. Τα ποσοστά ενισχύσεων για τις επιλέξιμες δαπά- αυτές περιγράφονται στα άρθρα 25 έως 29 του Τμήματος νες των αρχικών επενδύσεων χορηγούνται με βάση τα 4 του Κεφαλαίου ΙΙΙ του Γ.Α.Κ., ανώτατα όρια των εντάσεων του Χάρτη Περιφερειακών β) δαπάνες για την προστασία του περιβάλλοντος, Ενισχύσεων, ως εξής: όπως αυτές περιγράφονται στα άρθρα 36 έως 41, από α. Για τις πολύ μικρές, μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, τα οποία εξαιρείται το άρθρο 38α, 43 και 45 έως 49 του τα ποσοστά ενισχύσεων για όλα τα είδη κινήτρων, πλην Τμήματος 7 του Κεφαλαίου ΙΙΙ του Γ.Α.Κ., της επιχορήγησης, χορηγούνται έως το ανώτατο ποσο- γ) δαπάνες για επαγγελματική κατάρτιση, όπως αυτές στό του Χάρτη Περιφερειακών Ενισχύσεων. Το κίνητρο περιγράφονται στο άρθρο 31 του Τμήματος 5 του Κεφα- της επιχορήγησης χορηγείται έως το ογδόντα τοις εκατό λαίου ΙΙΙ του Γ.Α.Κ., (80%) του ανώτατου ορίου του Χάρτη Περιφερειακών δ) δαπάνες για εργαζόμενους που βρίσκονται σε μειο- Ενισχύσεων. Ειδικά για τα επενδυτικά σχέδια της παρ. 3, νεκτική θέση και εργαζόμενους με αναπηρία, όπως αυτές το κίνητρο της επιχορήγησης χορηγείται στο εκατό τοις περιγράφονται στα άρθρα 32 έως 35 του Τμήματος 6 του εκατό (100%) του ανώτατου ορίου. Κεφαλαίου ΙΙΙ του Γ.Α.Κ., β. Για τις μεγάλες επιχειρήσεις τα κίνητρα της παρ. 1 ε) δαπάνες ενισχύσεων προς ΜμΕ, όπως αυτές περι- χορηγούνται έως το ογδόντα τοις εκατό (80%) του ανώ- γράφονται στα άρθρα 17 έως 19δ του Τμήματος 2 του τατου ορίου του Χάρτη Περιφερειακών Ενισχύσεων. Κεφαλαίου ΙΙΙ του Γ.Α.Κ., Ειδικά για τα επενδυτικά σχέδια της παρ. 3 τα ανωτέρω στ) οποιαδήποτε από τις δαπάνες που αναφέρονται κίνητρα χορηγούνται στο εκατό τοις εκατό (100%) του στην παρ. 2 του παρόντος. ανώτατου ορίου. Το ποσοστό συμμετοχής της κάθε δαπάνης επί του 3. Αυξημένα ποσοστά ενισχύσεων, σύμφωνα με την συνολικού κόστους ενίσχυσης του επενδυτικού σχεδίου παρ. 2 χορηγούνται για τα επενδυτικά σχέδια που υλο- καθορίζεται με την οικεία προκήρυξη.». ποιούνται στις ακόλουθες περιοχές: Άρθρο 73 α. ορεινές περιοχές, σύμφωνα με την κατηγοριοποί- Είδη, ένταση και ποσά ενισχύσεων - ηση της ΕΛ.ΣΤΑΤ., εκτός των δημοτικών ενοτήτων που Τροποποίηση άρθρου 108 ν. 4887/2022 συνιστούν μέρος του πολεοδομικού συγκροτήματος της Στο άρθρο 108 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί ειδών, Αθήνας, έντασης και ποσών ενισχύσεων, επέρχονται οι ακόλου- β. περιοχές που βρίσκονται σε απόσταση έως τριάντα θες τροποποιήσεις: α) στο δεύτερο εδάφιο της παρ. 1 (30) χιλιομέτρων από τα σύνορα, πριν από τις λέξεις «μεγάλες επιχειρήσεις» οι λέξεις γ. νησιά με πληθυσμό μικρότερο των τριών χιλιάδων «μεσαίες και» διαγράφονται, β) στην παρ. 2: βα) στην εκατό (3.100) κατοίκων. περ. α’: i) στο πρώτο εδάφιο οι λέξεις «και μικρές» αντι- 4. Το ποσοστά ενισχύσεων για τις επιλέξιμες δαπάνες καθίστανται από τις λέξεις «, μικρές και μεσαίες», ii) οι της παρ. 2 του άρθρου 107 παρέχονται στο ανώτερο λέξεις «χορηγούνται στο» αντικαθίστανται από τις λέ- προβλεπόμενο ποσοστό του Γ.Α.Κ., όπως αναγράφεται ξεις «χορηγούνται έως το», iii) στο δεύτερο εδάφιο, οι στο Παράρτημα Β’. λέξεις «χορηγείται στο» αντικαθίστανται από τις λέξεις 5. Για τα επενδυτικά σχέδια της παρ. 3 του άρθρου 106 «χορηγείται έως το», ββ) στο πρώτο εδάφιο της περ. β): τα ποσοστά ενισχύσεων χορηγούνται στο εκατό τοις i) οι λέξεις «μεσαίες και» διαγράφονται, ii) οι λέξεις «χο- εκατό (100%) των ενισχύσεων που προβλέπονται στα ρηγούνται στο» αντικαθίστανται από τις λέξεις «χορη- αντίστοιχα τμήματα του Κεφαλαίου ΙΙΙ του Γ.Α.Κ.. γούνται έως το», γ) στην παρ. 6, γα) στο πρώτο εδάφιο, 6. Το ποσό των ενισχύσεων που δύναται να χορηγηθεί οι λέξεις «των δέκα εκατομμυρίων (10.000.000) ευρώ» σε κάθε επενδυτικό σχέδιο του παρόντος καθεστώτος αντικαθίστανται από τις λέξεις «των είκοσι εκατομμυ- δεν μπορεί να υπερβαίνει το όριο των είκοσι εκατομμυ- ρίων (20.000.000) ευρώ, με την επιφύλαξη μικρότερων ρίων (20.000.000) ευρώ, με την επιφύλαξη μικρότερων ορίων κατ’ εφαρμογή της παρ. 1 του άρθρου 4 του ορίων κατ’ εφαρμογή της παρ. 1 του άρθρου 4 του Γ.Α.Κ.. Γ.Α.Κ.», γβ) στο τέλος του δευτέρου εδαφίου, προστί- Για τα επενδυτικά σχέδια της παρ. 3 του άρθρου 106 οι θενται οι λέξεις «με την επιφύλαξη μικρότερων ορίων χορηγούμενες ενισχύσεις δεν μπορούν να υπερβούν το κατ’ εφαρμογή της παρ. 1 του άρθρου 4 του Γ.Α.Κ.» και ποσό του ενός εκατομμυρίου (1.000.000) ευρώ, με την το άρθρο 108 διαμορφώνεται ως εξής: επιφύλαξη μικρότερων ορίων κατ’ εφαρμογή της παρ. 1 του άρθρου 4 του Γ.Α.Κ..». «Άρθρο 108 Είδη, ένταση και ποσά ενισχύσεων Άρθρο 74

1. Τα επενδυτικά σχέδια του παρόντος καθεστώτος Μεταβολή υπηρεσίας υποβολής αιτήσεων - ενισχύονται με τα κίνητρα της επιχορήγησης, της φο- Αντικατάσταση άρθρου 110 ν. 4887/2022 ρολογικής απαλλαγής, της επιδότησης χρηματοδοτικής Το άρθρο 110 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί διαδικα- μίσθωσης (leasing) και της επιδότησης του κόστους της σίας αξιολόγησης, αντικαθίσταται ως εξής: 1856 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Τεύχος A’ 87/02.06.2025 «Άρθρο 110 ζ. τις δαπάνες για την αποδοτική χρήση των πόρων Υπηρεσία υποβολής αιτήσεων και για τη στήριξη της μετάβασης προς μια κυκλική οι- Οι αιτήσεις υπαγωγής υποβάλλονται στη Γενική Διεύ- κονομία της παρ. 12, θυνση Αναπτυξιακών Νόμων και Άμεσων Ξένων Επεν- η. τις δαπάνες επαγγελματικής κατάρτισης της παρ. 13, δύσεων της Γενικής Γραμματείας Ιδιωτικών Επενδύσεων θ. τις δαπάνες συμμετοχής ΜμΕ σε εμπορικές εκθέσεις του Υπουργείου Ανάπτυξης ή στους φορείς της παρ. 3 της παρ. 14, του άρθρου 17, περί υποβολής αιτήσεων.». ι. τις δαπάνες πρόσληψης εργαζομένων σε μειονεκτική θέση της παρ. 15 του Παραρτήματος Β’ και ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΓ’ ια. τις δαπάνες για τη διασφάλιση της προσβασιμότη- ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ 3600 - ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ τας στα άτομα με αναπηρία.». ΥΠΟΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΙΓ’ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Β’ ΜΕΡΟΥΣ Β’ Ν. 4887/2022 Άρθρο 76 Είδη, ένταση και ποσά ενισχύσεων - Άρθρο 75 Τροποποίηση άρθρου 114 ν. 4887/2022 Επιλέξιμες δαπάνες - Τροποποίηση παρ. 2 Στο άρθρο 114 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί ειδών, άρθρου 113 ν. 4887/2022 έντασης και ποσών ενισχύσεων, επέρχονται οι ακόλουθες Στην παρ. 2 του άρθρου 113 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), τροποποιήσεις: α) στο δεύτερο εδάφιο της παρ. 1, μετά περί επιλέξιμων δαπανών, επέρχονται οι ακόλουθες από τις λέξεις «μεγάλες επιχειρήσεις» οι λέξεις «μεσαίες τροποποιήσεις: α) στην περ. β) μετά από τις λέξεις «της και» διαγράφονται, β) στην παρ. 2: βα) στην περ. α’: i) στο παρ. 7» προστίθενται οι λέξεις «, εκτός από μέτρα ενερ- πρώτο εδάφιο οι λέξεις «και μικρές» αντικαθίστανται από γειακής απόδοσης σε κτίρια», β) στην περ. ε) οι λέξεις τις λέξεις «μικρές και μεσαίες», ii) οι λέξεις «χορηγούνται «τηλεθέρμανσης και τηλεψύξης» αντικαθίστανται από στο» αντικαθίστανται από τις λέξεις «χορηγούνται έως τις λέξεις «τηλεθέρμανσης και/ή τηλεψύξης», γ) στην το», iii) στο δεύτερο εδάφιο, οι λέξεις «χορηγείται στο» περ. στ) οι λέξεις «αποκατάστασης μολυσμένων χώρων» αντικαθίστανται από τις λέξεις «χορηγείται έως το», ββ) αντικαθίστανται από τις λέξεις «για την εξυγίανση περι- στο πρώτο εδάφιο της περ. β’: i) οι λέξεις «μεσαίες και» βαλλοντικής ζημίας, την αποκατάσταση φυσικών οικοτό- διαγράφονται, ii) οι λέξεις «χορηγούνται στο» αντικα- πων και οικοσυστημάτων, την προστασία ή επαναφορά θίστανται από τις λέξεις «χορηγούνται έως το», γ) στην της βιοποικιλότητας ή την εφαρμογή λύσεων που βασί- παρ. 5 οι λέξεις και ο αριθμός «των δέκα εκατομμυρί- ων (10.000.000) ευρώ» αντικαθίστανται από τις λέξεις ζονται στη φύση για την προσαρμογή στην κλιματική και τον αριθμό «των είκοσι εκατομμυρίων (20.000.000) αλλαγή και τον μετριασμό της,», δ) στην περ. ζ) οι λέξεις ευρώ, με την επιφύλαξη μικρότερων ορίων κατ’ εφαρμο- «ανακύκλωσης και επαναχρησιμοποίησης αποβλήτων» γή της παρ. 1 του άρθρου 4 του Γ.Α.Κ.» και το άρθρο 114 αντικαθίστανται από τις λέξεις «για την αποδοτική χρή- διαμορφώνεται ως εξής: ση των πόρων και για τη στήριξη της μετάβασης προς μια κυκλική οικονομία», ε) προστίθεται περ. ια) και μετά «Άρθρο 114 από νομοτεχνικές βελτιώσεις η παρ. 2 διαμορφώνεται Είδη, ένταση και ποσά ενισχύσεων ως εξής: 1. Τα επενδυτικά σχέδια του παρόντος καθεστώτος «2. Επιπλέον και συμπληρωματικά προς τις περιφε- ενισχύονται με τα κίνητρα της φορολογικής απαλλαγής, ρειακές ενισχύσεις της παρ. 1, τα υπαγόμενα στο παρόν της επιχορήγησης, της επιδότησης χρηματοδοτικής μί- καθεστώς επιχειρηματικά σχέδια δύναται να ενισχυθούν, σθωσης (leasing) και της επιδότησης του κόστους της σύμφωνα με το άρθρο 7, και για τις ακόλουθες κατηγο- δημιουργούμενης απασχόλησης, όπως αυτά ορίζονται ρίες επιλέξιμων δαπανών εκτός περιφερειακών ενισχύ- στην παρ. 1 του άρθρου 9. Για τις μεγάλες επιχειρήσεις σεων του Παραρτήματος Β’: η ενίσχυση περιλαμβάνει τα ανωτέρω κίνητρα πλην της α. τις δαπάνες συμβουλευτικών υπηρεσιών προς ΜμΕ επιχορήγησης. της παρ. 1, 2. Το ποσοστά ενισχύσεων για τις επιλέξιμες δαπά- β. τις δαπάνες μέτρων ενεργειακής απόδοσης της νες των αρχικών επενδύσεων χορηγούνται με βάση τα παρ. 7, εκτός από μέτρα ενεργειακής απόδοσης σε κτίρια, ανώτατα όρια εντάσεων του Χάρτη Περιφερειακών Ενι- γ. τις δαπάνες για τη συμπαραγωγή ενέργειας υψηλής σχύσεων ως εξής: απόδοσης από Α.Π.Ε. της παρ. 8, α. Για τις πολύ μικρές, μικρές και μεσαίες επιχειρή- δ. τις δαπάνες παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες σεις, τα ποσοστά ενισχύσεων για όλα τα είδη κινήτρων, πηγές της παρ. 9, πλην της επιχορήγησης, χορηγούνται έως το ανώτατο ε. τις δαπάνες για εγκατάσταση αποδοτικών συστημά- ποσοστό του Χάρτη Περιφερειακών Ενισχύσεων. Το των τηλεθέρμανσης και/ή τηλεψύξης της παρ. 10, κίνητρο της επιχορήγησης χορηγείται έως το ογδό- στ. τις δαπάνες για την εξυγίανση περιβαλλοντικής ντα τοις εκατό (80%) του ανώτατου ορίου του Χάρτη ζημίας, την αποκατάσταση φυσικών οικοτόπων και οι- Περιφερειακών Ενισχύσεων. Ειδικά για τα επενδυτικά κοσυστημάτων, την προστασία ή επαναφορά της βιο- σχέδια της παρ. 3, το κίνητρο της επιχορήγησης χορη- ποικιλότητας ή την εφαρμογή λύσεων που βασίζονται γείται στο εκατό τοις εκατό (100%) του ανώτατου ορίου στη φύση για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή εκτός της περ. β’ αυτής που χορηγείται στο ενενήντα και τον μετριασμό της, της παρ. 11, τοις εκατό (90%). Τεύχος A’ 87/02.06.2025 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1857 β. Για τις μεγάλες επιχειρήσεις τα κίνητρα της παρ. 1 παρ. 1 μετά από τη λέξη «παρόντος» προστίθενται οι χορηγούνται έως το ογδόντα τοις εκατό (80%) του ανώ- λέξεις «δύναται να», β) στις παρ. 2 και 3 οι λέξεις «Γενική τατου ορίου του Χάρτη Περιφερειακών Ενισχύσεων. Διεύθυνση Ιδιωτικών Επενδύσεων» αντικαθίστανται από Ειδικά για τα επενδυτικά σχέδια της παρ. 3 τα ανωτέρω τις λέξεις «Γενική Διεύθυνση Αναπτυξιακών Νόμων και κίνητρα χορηγούνται στο εκατό τοις εκατό (100%) του Άμεσων Ξένων Επενδύσεων» και το άρθρο 117 διαμορ- ανώτατου ορίου εκτός της περ. β’ αυτής που χορηγείται φώνεται ως εξής: στο ενενήντα τοις εκατό (90%).

3. Αυξημένα ποσοστά ενισχύσεων σύμφωνα με την «Άρθρο 117 παρ. 2 χορηγούνται για τα επενδυτικά σχέδια που: Μητρώα Αξιολογητών Επενδυτικών Σχεδίων α. Υλοποιούνται στις ακόλουθες περιοχές: αα ορει- 1. Για την αξιολόγηση των επενδυτικών σχεδίων του νές περιοχές, σύμφωνα με την κατηγοριοποίηση της παρόντος δύναται να αξιοποιούνται: ΕΛ.ΣΤΑΤ., εκτός των δημοτικών ενοτήτων που συνιστούν α. το Εθνικό Μητρώο Πιστοποιημένων Αξιολογητών μέρος του πολεοδομικού συγκροτήματος της Αθήνας, (Ε.Μ.Π.Α.), που προβλέπεται στο άρθρο 7 του π.δ. 33/ αβ. περιοχές που βρίσκονται σε απόσταση έως τριάντα 2011 (Α’ 83), (30) χιλιομέτρων από τα σύνορα, β. το Μητρώο Ορκωτών Ελεγκτών - Λογιστών, που συ- αγ. νησιά με πληθυσμό μικρότερο των τριών χιλιάδων στήνεται με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης, η οποία εκατό (3.100) κατοίκων, και εκδίδεται κατόπιν πρότασης της Επιτροπής Λογιστικής αδ. περιοχές που έχουν πληγεί από φυσικές καταστρο- Τυποποίησης και Ελέγχων (Ε.Λ.Τ.Ε.) που έχει την ευθύνη φές, σύμφωνα με απόφαση της Κυβερνητικής Επιτροπής του ελέγχου της πλήρωσης των τυπικών προσόντων των Κρατικής Αρωγής. μελών του, τα οποία είναι εγγεγραμμένα στο Δημόσιο β. Υλοποιούνται σε κτίρια χαρακτηρισμένα ως διατη- Μητρώο του άρθρου 14 του ν. 4449/ 2017 (Α’ 176) και δι- ρητέα. αθέτουν ασφαλιστική κάλυψη επαγγελματικής ευθύνης

4. Τα ποσοστά ενισχύσεων για τις επιλέξιμες δαπάνες ποσού ενός εκατομμυρίου (1.000.000) τουλάχιστον ευρώ της παρ. 2 του άρθρου 113 παρέχονται στο ανώτατο ανά συμβάν και συνολικού ποσού πέντε εκατομμυρίων προβλεπόμενο ποσοστό του Γ.Α.Κ., όπως αναγράφεται (5.000.000) τουλάχιστον ευρώ ετησίως. στο Παράρτημα Β’. Οι Ορκωτοί Ελεγκτές - Λογιστές, που διενεργούν αξι-

5. Το ποσό των ενισχύσεων που χορηγείται σε κάθε ολόγηση σε επενδυτικά σχέδια, όπως ορίζεται στον επενδυτικό σχέδιο του παρόντος καθεστώτος δεν υπερ- παρόντα, εφαρμόζουν αναλογικά στον φορέα του βαίνει το όριο των είκοσι εκατομμυρίων (20.000.000) επενδυτικού σχεδίου τις διατάξεις περί απαγόρευσης ευρώ, με την επιφύλαξη μικρότερων ορίων κατ’ εφαρ- παροχής μη ελεγκτικών υπηρεσιών που ισχύουν για τη μογή της παρ. 1 του άρθρου 4 του Γ.Α.Κ..». διενέργεια υποχρεωτικού ελέγχου οντοτήτων δημοσίου συμφέροντος, όπως αυτές ορίζονται στον Κανονισμό Άρθρο 77 ΕΕ 537/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Μεταβολή υπηρεσίας υποβολής αιτήσεων - Αντικατάσταση άρθρου 116 ν. 4887/2022 Συμβουλίου της 16ης Απριλίου 2014 σχετικά με ειδικές απαιτήσεις όσον αφορά τον υποχρεωτικό έλεγχο οντο- Το άρθρο 116 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί διαδικα- τήτων δημοσίου συμφέροντος και την κατάργηση της σίας αξιολόγησης, αντικαθίσταται ως εξής: απόφασης 2005/909/ΕΚ της Επιτροπής (L 158) και στον «Άρθρο 116 ν. 4449/2017. Οι Ορκωτοί Ελεγκτές - Λογιστές δεν δύνα- Υπηρεσία υποβολής αιτήσεων νται να διενεργούν αξιολόγηση σε επενδυτικό σχέδιο, εφόσον συμμετείχαν με οποιονδήποτε τρόπο στην εκ- Οι αιτήσεις υπαγωγής υποβάλλονται στη Γενική Διεύ- πόνηση του συγκεκριμένου επενδυτικού σχεδίου. θυνση Αναπτυξιακών Νόμων και Άμεσων Ξένων Επεν-

2. Η Γενική Διεύθυνση Αναπτυξιακών Νόμων και Άμε- δύσεων της Γενικής Γραμματείας Ιδιωτικών Επενδύσεων σων Ξένων Επενδύσεων μεριμνά για την κατάρτιση και του Υπουργείου Ανάπτυξης ή στους φορείς υποδοχής της παρ. 3 του άρθρου 17, περί υποβολής αιτήσεων.». επιμόρφωση των αξιολογητών και την περιοδική πιστο- ποίηση των δεξιοτήτων τους. ΜΕΡΟΣ Γ’ 3. Για την εξειδίκευση των υποχρεώσεων των αξιο- ΘΕΣΜΙΚΑ ΟΡΓΑΝΑ λογητών κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους και των συνεπειών που επιφέρει η μη συμμόρφωσή τους ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α’ σε αυτές, εκδίδεται από τη Γενική Διεύθυνση Αναπτυ- ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ - ξιακών Νόμων και Άμεσων Ξένων Επενδύσεων Οδηγός ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Α’ Δεοντολογίας Αξιολογητών, ο οποίος αναρτάται στην ΜΕΡΟΥΣ Γ’ Ν. 4887/2022 ιστοσελίδα της.». Άρθρο 78 Άρθρο 79 Μητρώα Αξιολογητών Επενδυτικών Σχεδίων - Επιτροπές Αξιολόγησης Επενδυτικών Σχεδίων - Τροποποίηση άρθρου 117 ν. 4887/2022 Αντικατάσταση άρθρου 118 ν. 4887/2022 Στο άρθρο 117 του ν. 4887/2022 (A’ 16), περί μητρώ- Το άρθρο 118 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί επιτροπής ων αξιολογητών επενδυτικών σχεδίων, επέρχονται οι αξιολόγησης επενδυτικών σχεδίων, αντικαθίσταται ως ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στο πρώτο εδάφιο της εξής: 1858 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Τεύχος A’ 87/02.06.2025 «Άρθρο 118 και το δεύτερο εδάφιο αντικαθίστανται, αγ) στην περ. β’, Επιτροπές Αξιολόγησης Επενδυτικών Σχεδίων πριν από τις λέξεις «του πενήντα τοις εκατό (50%)» προ- Για την αξιολόγηση των επενδυτικών σχεδίων από στίθενται οι λέξεις «του είκοσι πέντε τοις εκατό (25%) ή», Επιτροπή Αξιολόγησης του άρθρου 19, περί οργάνων β) προστίθενται περ. γ’ και δ’, γ) στο πρώτο εδάφιο της και διαδικασίας αξιολόγησης, συστήνονται, με απόφαση παρ. 2, μετά από τις λέξεις «σύμφωνα με την ως άνω δι- του Υπουργού Ανάπτυξης, Επιτροπές Αξιολόγησης Επεν- αδικασία» προστίθενται οι λέξεις «της περ. β’ της παρ.1», δυτικών Σχεδίων, που αποτελούνται από τρία (3) έως δ) στην παρ. 4 οι λέξεις «Γενική Διεύθυνση Ιδιωτικών πέντε (5) μέλη. Στην απόφαση ορίζονται η σύνθεση, οι Επενδύσεων» αντικαθίστανται από τις λέξεις «Γενική αρμοδιότητες και οι κανόνες λειτουργίας των Επιτροπών. Διεύθυνση Αναπτυξιακών Νόμων και Άμεσων Ξένων Τα μέλη των Επιτροπών δύναται να προέρχονται από Επενδύσεων» και το άρθρο 120 διαμορφώνεται ως εξής: τους αρμόδιους φορείς της παρ. 3 του άρθρου 17, περί «Άρθρο 120 υποβολής αίτησης, συμπεριλαμβανομένων και των λοι- Όργανα ελέγχου επενδυτικών σχεδίων πών Υπηρεσιών των Περιφερειών, της Γενικής Γραμμα- τείας Ιδιωτικών Επενδύσεων και της Γενικής Διεύθυνσης 1. Η διενέργεια των ελέγχων των επενδυτικών σχε- δίων που έχουν υπαχθεί στον παρόντα και στους νό- Οικονομικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Ανάπτυξης μους 4399/2016 (Α’ 117), 3908/2011 (Α’ 8) και 3299/2004 και από τα μέλη των Μητρώων Αξιολογητών του άρ- (Α’ 261) πραγματοποιείται σύμφωνα με τα οριζόμενα θρου 117, του Εθνικού Μητρώου Πιστοποιημένων Αξι- στην παρ. 2 του άρθρου 21 από: ολογητών και του Μητρώου Ορκωτών Ελεγκτών. α. Τα μέλη του Εθνικού Μητρώου Πιστοποιημένων Ελε- Οι Επιτροπές, για τη διευκόλυνση και επιτάχυνση του γκτών (Ε.Μ.Π.Ε.) του π.δ. 33/2011 (Α’ 83). Με απόφαση έργου τους, μπορούν να ορίζουν ειδικούς εισηγητές, οι του Υπουργού Ανάπτυξης συστήνονται όργανα ελέγχου οποίοι δεν είναι μέλη τους. Οι εισηγητές μπορεί να προ- επενδυτικών σχεδίων. Με την ίδια απόφαση ορίζονται έρχονται από τα Μητρώα Αξιολογητών του άρθρου 117 ο αριθμός των μελών τους, που δεν μπορεί να είναι μι- ή από τους φορείς της παρ. 3 του άρθρου 17. κρότερος από τρία (3) και η ιδιότητά τους, ανάλογα με Η απόφαση συγκρότησης κάθε Επιτροπής εκδίδεται τις ιδιαιτερότητες και τα χαρακτηριστικά της ελεγχόμε- από τα αρμόδια όργανα της παρ. 3 του άρθρου 17, αναρ- νης επένδυσης, και ανάλογα με το είδος του ελέγχου, τάται στο Πρόγραμμα «ΔΙΑΥΓΕΙΑ» και δεν δημοσιεύεται οι αρμοδιότητές τους, το αντικείμενο του ελέγχου, το στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.». χρονικό διάστημα εντός του οποίου υποχρεούνται να Άρθρο 80 διενεργήσουν τον έλεγχο και να παραδώσουν την έκ- Επιτροπές Ενστάσεων - Αντικατάσταση θεσή τους, καθώς και κάθε άλλο θέμα σχετικό με την άρθρου 119 ν. 4887/2022 εφαρμογή του παρόντος. Το άρθρο 119 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί επιτροπής Με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης ορίζεται η ενστάσεων, αντικαθίσταται ως εξής: συγκρότηση οργάνων ελέγχου από μέλη του Εθνικού Μητρώου Πιστοποιημένων Ελεγκτών (Ε.Μ.Π.Ε.) του «Άρθρο 119 π.δ. 33/2011. Επιτροπές Ενστάσεων β. Ορκωτό ελεγκτή - λογιστή ή ελεγκτική εταιρεία,

1. Για την εξέταση ενστάσεων συστήνονται, με από- κατ` επιλογή του φορέα. Στην περίπτωση αυτή, υπο- φαση του Υπουργού Ανάπτυξης, Επιτροπές εξέτασης βάλλεται μέσω του Πληροφοριακού Συστήματος του των ενστάσεων, που αποτελούνται από τρία (3) μέλη. Αναπτυξιακού Νόμου (Π.Σ.- Αν) έκθεση ελέγχου περί Στην απόφαση ορίζονται η σύνθεση, οι αρμοδιότητες πιστοποίησης του είκοσι πέντε τοις εκατό (25%) ή του και οι κανόνες λειτουργίας των Επιτροπών. Τα μέλη των πενήντα τοις εκατό (50%) ή του εξήντα πέντε τοις εκα- Επιτροπών προέρχονται από τους αρμόδιους φορείς τό (65%) του επενδυτικού έργου ή της ολοκλήρωσης της παρ. 3 του άρθρου 17, περί υποβολής αιτήσεων. Οι και έναρξης της παραγωγικής λειτουργίας της επένδυ- Επιτροπές αποφαίνονται εντός προθεσμίας τριάντα (30) σης, υπογεγραμμένη από ορκωτό ελεγκτή - λογιστή ημερών από την ημερομηνία υποβολής της ένστασης. ή ελεγκτική εταιρεία που είναι εγγεγραμμένος/η στο

2. Οι όροι και η διαδικασία εξέτασης των ενστάσεων Δημόσιο Μητρώο του άρθρου 14 του ν. 4449/2017 από τις Επιτροπές Ενστάσεων ορίζονται στην οικεία από- (Α’ 176) και διαθέτει ασφαλιστική κάλυψη επαγγελμα- φαση προκήρυξης.». τικής ευθύνης ποσού ενός εκατομμυρίου (1.000.000) τουλάχιστον ευρώ ανά συμβάν και συνολικού ποσού Άρθρο 81 πέντε εκατομμυρίων (5.000.000) τουλάχιστον ευρώ ετη- Όργανα ελέγχου επενδυτικών σχεδίων - σίως. Με αυτήν συνυποβάλλονται η έκθεση ελέγχου της Τροποποίηση άρθρου 120 ν. 4887/2022 παρ. 1 του άρθρου 32 του ν. 4449/2017, υπογεγραμ- Στο άρθρο 120 του ν. 4887/2022 (A’ 16), περί οργάνων μένη από τον ως άνω ορκωτό ελεγκτή - λογιστή ή την ελέγχου επενδυτικών σχεδίων, επέρχονται οι ακόλουθες ελεγκτική εταιρεία και σχετική βεβαίωση υλοποίησης τροποποιήσεις: α) στην παρ. 1: αα) στο εισαγωγικό εδά- από πολιτικό μηχανικό μέλος του Ε.Μ.Π.Ε., καθώς και, φιο, οι λέξεις «πραγματοποιείται από» αντικαθίστανται όπου απαιτείται από το είδος και τους όρους υπαγωγής από τις λέξεις «πραγματοποιείται σύμφωνα με τα ορι- της επένδυσης, από μηχανικό κατάλληλης ειδικότητας ζόμενα στην παρ. 2 του άρθρου 21, από», αβ) η περ. α’ ή και λογιστή -φοροτεχνικό Α’ τάξης για τις οικονομι- Τεύχος A’ 87/02.06.2025 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1859 κές καταστάσεις ή γεωτεχνικό, μέλος του Γεωτεχνικού Αν κατά τον ως άνω δειγματοληπτικό έλεγχο διαπιστω- Επιμελητηρίου Ελλάδος (ΓΕΩΤ.Ε.Ε.) για το καθεστώς θούν αποκλίσεις και ανακριβείς δηλώσεις σε σχέση με «Αγροδιατροφή - πρωτογενής παραγωγή και μεταποί- όσα έχουν αναρτηθεί στο Πληροφοριακό Σύστημα του ηση γεωργικών προϊόντων - αλιεία και υδατοκαλλιέρ- Αναπτυξιακού Νόμου (Π.Σ.- Αν), επιβάλλονται κυρώσεις, γεια» ή άλλης επαγγελματικής ειδικότητας πρόσωπο, σύμφωνα με το άρθρο 28. άπαντες μέλη του Ε.Μ.Π.Ε. 3. Αν από τον δειγματοληπτικό έλεγχο της παρούσας Η διενέργεια ελέγχων των επενδυτικών σχεδίων από διαπιστωθούν σοβαρές παραβάσεις των διατάξεων ορκωτούς ελεγκτές - λογιστές ή ελεγκτικές εταιρείες, ως προς την πληρότητα της έκθεσης ελέγχου του άρ- όπως ορίζεται στην παρούσα, θεωρείται υποχρεωτι- θρου 32 του ν. 4449/2017 του ορκωτού ελεγκτή λογιστή κός έλεγχος. Οι ορκωτοί ελεγκτές - λογιστές ή ελεγκτι- ή της ελεγκτικής εταιρείας ως προς την ολοκλήρωση της κές εταιρείες που διενεργούν έλεγχο σε επενδυτικά επένδυσης και την έναρξη της παραγωγικής της λειτουρ- σχέδια, όπως ορίζεται στον παρόντα, εφαρμόζουν γίας, η υπόθεση διαβιβάζεται στην Ε.Λ.Τ.Ε. για περαιτέρω αναλογικά στον φορέα του επενδυτικού σχεδίου τις έλεγχο και για επιβολή των κυρώσεων της παρ. 10 του διατάξεις περί απαγόρευσης παροχής μη ελεγκτικών άρθρου 35 του ν. 4449/2017. υπηρεσιών που ισχύουν για τη διενέργεια υποχρεω- 4. Για την εξειδίκευση των υποχρεώσεων των ελεγκτών τικού ελέγχου οντοτήτων δημοσίου συμφέροντος, του Ε.Μ.Π.Ε. κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους και όπως αυτές ορίζονται στον Κανονισμό ΕΕ 537/2014 των συνεπειών που επιφέρει η μη συμμόρφωσή τους σε και στον ν. 4449/2017. Πέραν των ανωτέρω, απαγο- αυτές, εκδίδεται Οδηγός Δεοντολογίας Ελεγκτών από ρεύεται να διενεργούν έλεγχο σε επενδυτικά σχέδια, τη Γενική Διεύθυνση Αναπτυξιακών Νόμων και Άμεσων όπως ορίζεται στον παρόντα, ορκωτοί ελεγκτές - λο- Ξένων Επενδύσεων, ο οποίος αναρτάται στην ιστοσελίδα γιστές ή ελεγκτικές εταιρείες, οι οποίοι συμμετείχαν της αρμόδιας Διεύθυνσης. με οποιονδήποτε τρόπο στην εκπόνηση των εν λόγω

5. Για τα επενδυτικά σχέδια που έχουν υπαχθεί στους επενδυτικών σχεδίων. νόμους 4399/2016, 3908/2011 και 3299/2004 εφαρμό- γ. Στελέχη της Γενικής Διεύθυνσης Αναπτυξιακών Νό- ζεται αναλόγως το άρθρο 21 του παρόντος για τη δι- μων και Άμεσων Ξένων Επενδύσεων. Με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης συστήνονται ενέργεια των ελέγχων τους. Για τα επενδυτικά σχέδια και συγκροτούνται όργανα ελέγχου επενδυτικών σχεδί- του πρώτου εδαφίου, οι φορείς των οποίων υποβάλ- ων. Με την ίδια απόφαση ορίζονται ο αριθμός των μελών λουν αίτημα έως τις 31.8.2023 για την πιστοποίηση της τους, που δεν μπορεί να είναι μικρότερος από τρία (3) υλοποίησης του πενήντα τοις εκατό (50%) ή του εξήντα και η ιδιότητά τους, ανάλογα με τις ιδιαιτερότητες και τα πέντε τοις εκατό (65%) του φυσικού και οικονομικού χαρακτηριστικά της ελεγχόμενης επένδυσης και το είδος αντικειμένου του επενδυτικού σχεδίου, εφαρμόζεται η του ελέγχου, οι αρμοδιότητές τους, το αντικείμενο του παρ. 11 του άρθρου 16 του ν. 4399/2016.». ελέγχου, το χρονικό διάστημα εντός του οποίου υποχρε- Άρθρο 82 ούνται να διενεργήσουν τον έλεγχο και να παραδώσουν Διαχείριση Μητρώων Ελέγχου και την έκθεσή τους, καθώς και κάθε άλλο θέμα σχετικό με Αξιολόγησης - Τροποποίηση άρθρου 121 την εφαρμογή του παρόντος. ν. 4887/2022 δ. Στελέχη του Ενδιάμεσου Φορέα Επιχειρησιακού Προγράμματος «ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗ- Στο άρθρο 121 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί Επιτροπής ΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» (ΕΦΕΠΑΕ) για επενδυτικά σχέδια ύψους Διαχείρισης Μητρώων και Ελέγχου Διαδικασιών, ο τίτλος μικρότερου ή ίσου των επτακοσίων χιλιάδων (700.000) αντικαθίσταται και επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιή- ευρώ. Με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης ορίζεται σεις: α) η παρ. 1 αντικαθίσταται, β) προστίθεται παρ. 1Α, η διαδικασία ελέγχου από τον ΕΦΕΠΑΕ για επενδυτικά γ) στην παρ. 2 οι λέξεις «Η Επιτροπή» αντικαθίστανται σχέδια ύψους μικρότερου ή ίσου των επτακοσίων χιλιά- από τις λέξεις «Η Γενική Διεύθυνση Αναπτυξιακών Νό- δων (700.000) ευρώ. μων και Άμεσων Ξένων Επενδύσεων του Υπουργείου

2. Η πιστοποίηση της ολοκλήρωσης και έναρξης της Ανάπτυξης», δ) η παρ. 3 καταργείται και το άρθρο 121 παραγωγικής λειτουργίας της επένδυσης, σύμφωνα με διαμορφώνεται ως εξής: την ως άνω διαδικασία της περ. β’ της παρ. 1, υπόκειται «Άρθρο 121 σε δειγματοληπτικό έλεγχο ποσοστού τριάντα τοις εκατό Διαχείριση Μητρώων Ελέγχου και Αξιολόγησης (30%) τουλάχιστον ετησίως επί του συνόλου των επενδυ- τικών σχεδίων, που διενεργείται από τριμελή επιτροπή, η 1. Το Τμήμα Αξιολόγησης Επενδυτικών Σχεδίων της οποία ορίζεται με απόφαση των αρμόδιων οργάνων της Διεύθυνσης Αναπτυξιακών Νόμων του Υπουργείου Ανά- παρ. 3 του άρθρου 17, αποτελούμενη από: α) έναν (1) πτυξης ασκεί, σε συνεργασία με τις αρμόδιες υπηρεσίες υπάλληλο της αρμόδιας Υπηρεσίας, β) ένα (1) μέλος που των φορέων της παρ. 3 του άρθρου 17, τις εξής αρμο- προτείνεται από το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας και διότητες: είναι μέλος του Ε.Μ.Π.Ε. και δ) ένα (1) μέλος που προτεί- α. εξετάζει τις αιτήσεις των υποψήφιων αξιολογητών νεται από το Οικονομικό Επιμελητήριο Ελλάδος και είναι και εισηγείται σχετικά στο αρμόδιο όργανο, με απόφαση μέλος του Ε.Μ.Π.Ε. Το πόρισμα της τριμελούς επιτροπής του οποίου εγγράφονται στο Εθνικό Μητρώο Πιστοποι- κοινοποιείται στην αρμόδια Υπηρεσία. ημένων Αξιολογητών (Ε.Μ.Π.Α.), 1860 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Τεύχος A’ 87/02.06.2025 β. παρακολουθεί τη συμμόρφωση των εγγεγραμμένων οι λέξεις «των ιδίων αρμόδιων οργάνων» αντικαθίστα- στο Ε.Μ.Π.Α., καθώς και την ορθή εφαρμογή εκ μέρους νται από τις λέξεις «του Υπουργού Ανάπτυξης», εβ) οι τους του κανονιστικού πλαισίου, λέξεις «συγκροτείται η Γνωμοδοτική Επιτροπή» αντικαθί- γ. μπορεί να προβαίνει σε συστάσεις προς τους εγγε- στανται από τις λέξεις «συγκροτούνται οι Γνωμοδοτικές γραμμένους στο Ε.Μ.Π.Α., να επιβάλλει την προσωρινή Επιτροπές της παρ. 1», και το άρθρο 122 διαμορφώνεται τους παύση, καθώς και να εισηγείται προς το αρμόδιο ως εξής: όργανο την οριστική διαγραφή τους, όταν διαπιστώνε- ται πλημμελής ή εκπρόθεσμη εκπλήρωση των καθη- «Άρθρο 122 Γνωμοδοτικές Επιτροπές κόντων τους, δ. διενεργεί ελέγχους στις εκθέσεις αξιολόγησης που 1. Με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης συστήνο- υποβάλλουν οι εγγεγραμμένοι στο Ε.Μ.Π.Α., νται: ε. συντάσσει Οδηγό Διαχείρισης του Ε.Μ.Π.Α., ο οποίος α) Γνωμοδοτική Επιτροπή για επενδυτικά σχέδια των περιλαμβάνει τα σχετικά με τα προσόντα και την αξιο- οποίων φορέας υποδοχής είναι η Γενική Διεύθυνση Ανα- λόγηση των εγγεγραμμένων στο Ε.Μ.Π.Α.. πτυξιακών Νόμων και Άμεσων Ξένων Επενδύσεων, της 1Α. Το Τμήμα Ελέγχου και Παρακολούθησης Μακρο- Γενικής Γραμματείας Ιδιωτικών Επενδύσεων του Υπουρ- χρόνιων Υποχρεώσεων της Διεύθυνσης Αναπτυξιακών γείου Ανάπτυξης, Νόμων του Υπουργείου Ανάπτυξης ασκεί, σε συνεργασία β) Γνωμοδοτική Επιτροπή για επενδυτικά σχέδια των με τις αρμόδιες υπηρεσίες των φορέων της παρ. 3 του οποίων φορέας υποδοχής είναι οι λοιποί φορείς της άρθρου 17, τις εξής αρμοδιότητες: παρ. 3 του άρθρου 17. α. εξετάζει τις αιτήσεις των υποψήφιων ελεγκτών και 2. Στην απόφαση σύστασης ορίζονται η σύνθεση των εισηγείται σχετικά στο αρμόδιο όργανο, με απόφαση Επιτροπών της παρ. 1, το έργο τους, στο οποίο δύναται του οποίου εγγράφονται στο Ε.Μ.Π.Ε., να περιλαμβάνεται η γνωμοδότηση για: α) την έκδοση αποφάσεων ανάκλησης και επιστροφής β. παρακολουθεί τη συμμόρφωση των εγγεγραμμένων ενισχύσεων, στο Ε.ΜΠ.Ε., καθώς και την ορθή εφαρμογή εκ μέρους β) την τροποποίηση αποφάσεων υπαγωγής, τους του κανονιστικού πλαισίου, γ) την έκδοση και τροποποίηση αποφάσεων, πιστοποί- γ. μπορεί να προβαίνει σε συστάσεις προς τους εγγε- ησης της ολοκλήρωσης και της έναρξης παραγωγικής γραμμένους στο Ε.Μ.Π.Ε., να επιβάλλει την προσωρινή λειτουργίας επενδύσεων, τους παύση, καθώς και να εισηγείται προς το αρμόδιο ο τρόπος συμμόρφωσης προς δικαστικές αποφάσεις όργανο την οριστική διαγραφή τους, όταν διαπιστώνεται και συστάσεις ελεγκτικών οργάνων, καθώς και κάθε άλλο πλημμελής ή εκπρόθεσμη εκπλήρωση των καθηκόντων θέμα σχετικό με τον τρόπο λειτουργίας τους. Ο αριθμός τους, των μελών των Επιτροπών της παρ. 1 με δικαίωμα ψήφου δ. διενεργεί ελέγχους στις εκθέσεις ελέγχου που υπο- δεν μπορεί να υπερβαίνει τα δεκαπέντε (15). Τα μέλη βάλλουν οι εγγεγραμμένοι στο Ε.Μ.Π.Ε., αυτά δύναται να προέρχονται από στελέχη των φορέων ε. συντάσσει Οδηγό Διαχείρισης του Ε.Μ.Π.Ε., ο οποίος της παρ. 3 του άρθρου 17, συναρμόδιων υπουργείων περιλαμβάνει τα σχετικά με τα προσόντα και την αξιο- και εποπτευόμενων φορέων με εμπειρία σε θέματα του λόγηση των εγγεγραμμένων στο Ε.Μ.Π.Ε.. παρόντος νόμου, καθώς και από εκπροσώπους των κοι-

2. Η Γενική Διεύθυνση Αναπτυξιακών Νόμων και Άμε- νωνικών εταίρων και ειδικούς σε θέματα επενδύσεων. Η σων Ξένων Επενδύσεων του Υπουργείου Ανάπτυξης, στο θητεία τους ορίζεται διετής. τέλος κάθε έτους, υποβάλλει έκθεση προς τον Υπουργό Στις Επιτροπές συμμετέχει ο Νομικός Σύμβουλος ή Ανάπτυξης για την αποτελεσματικότητα των διαδικα- Πάρεδρος του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους του σιών εφαρμογής του αναπτυξιακού νόμου, καθώς και οικείου φορέα, χωρίς δικαίωμα ψήφου. προτάσεις για τη βελτίωσή τους. Η παρούσα ισχύει για επενδυτικά σχέδια που έχουν

3. Καταργείται.». υπαχθεί στον παρόντα και στους νόμους 4399/2016 Άρθρο 83 (Α’ 117), 3908/2011 (Α’ 8), 3299/2004 (Α’ 261), 2601/1998 Γνωμοδοτικές Επιτροπές - (Α’ 81) και 1892/1990 (Α’ 101). Τροποποίηση άρθρου 122 ν. 4887/2022 - 3. Καταργείται.

4. Με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης, η οποία Εξουσιοδοτική διάταξη αναρτάται στο Πρόγραμμα «ΔΙΑΥΓΕΙΑ» και δεν δημοσι- Στο άρθρο 122 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί Γνωμοδο- εύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, συγκροτού- τικής Επιτροπής, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιή- νται οι Γνωμοδοτικές Επιτροπές της παρ. 1.». σεις: α) ο τίτλος αντικαθίσταται, β) η παρ. 1 αντικαθίστα- ται, γ) στην παρ. 2: γα) το πρώτο εδάφιο αντικαθίσταται, Άρθρο 84 γβ) στο δεύτερο εδάφιο, οι λέξεις «Ο αριθμός των μελών Αποζημιώσεις Επιτροπών - Οργάνων της Επιτροπής» αντικαθίστανται από τις λέξεις «Ο αριθ- Αξιολόγησης και Ελέγχου - Αντικατάσταση μός των μελών των Επιτροπών της παρ. 1», γγ) στο τρίτο τίτλου άρθρου 124 ν. 4887/2022 εδάφιο, μετά από τις λέξεις «Τα μέλη αυτά» προστίθενται Στο άρθρο 124 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί αποζη- οι λέξεις «δύναται να», γδ) στο τέλος προστίθεται νέο μιώσεων μελών Επιτροπών, ο τίτλος αντικαθίσταται ως έκτο εδάφιο, δ) η παρ. 3 καταργείται, ε) στην παρ. 4: εα) εξής: Τεύχος A’ 87/02.06.2025 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1861 «Άρθρο 124 σεων (Ο.Π.Σ.Κ.Ε.). Το Πληροφοριακό Σύστημα Κρατικών Αποζημιώσεις Επιτροπών - Οργάνων Ενισχύσεων (Π.Σ.Κ.Ε.), η λειτουργία του οποίου διέπεται Αξιολόγησης και Ελέγχου». από τον ν. 4314/2014 (Α’ 265), εξακολουθεί να λειτουργεί στο πλαίσιο της εφαρμογής των προηγούμενων αναπτυ- Άρθρο 85 ξιακών νόμων. Υποχρέωση συμμετεχόντων σε επιτροπές Τα Πληροφοριακά Συστήματα της παρούσας είναι και όργανα ελέγχου για υποβολή δήλωσης προσβάσιμα μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης της Δη- περιουσιακής κατάστασης - Αντικατάσταση μόσιας Διοίκησης (gov.gr-ΕΨΠ). άρθρου 125 ν. 4887/2022 2. Με απόφαση του Γενικού Γραμματέα Ιδιωτικών Το άρθρο 125 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί υποχρέω- Επενδύσεων του Υπουργείου Ανάπτυξης δύναται, κατ’ σης μελών επιτροπών υποβολής δήλωσης περιουσιακής εξαίρεση, να μην διενεργούνται διαδικασίες μέσω Π.Σ.- κατάστασης, αντικαθίσταται ως εξής: Αν που προβλέπονται στον παρόντα νόμο, μέχρι να ολοκληρωθεί η υλοποίησή τους. Με όμοια απόφαση «Άρθρο 125 διαπιστώνεται η λειτουργικότητά τους κατά τα ειδικό- Υποχρέωση συμμετεχόντων σε επιτροπές τερα αναφερόμενα στο παρόν άρθρο. Ενέργειες που και όργαναελέγχου για υποβολή δήλωσης έχουν υλοποιηθεί μέχρι να καταστούν οι αντίστοιχες περιουσιακής κατάστασης διαδικασίες λειτουργικές, λαμβάνονται υπόψη για τις Τα όργανα αξιολόγησης του άρθρου 117, τα μέλη των περαιτέρω διαδικασίες που προβλέπονται στο πλαίσιο επιτροπών των άρθρων 118, 119 και 122, καθώς και τα εφαρμογής του παρόντος. όργανα ελέγχου του άρθρου 120 υποχρεούνται να υπο- 3. Καταργείται. βάλλουν δήλωση περιουσιακής κατάστασης, σύμφωνα 4. Οι φορείς των επενδυτικών σχεδίων έχουν τη δυ- με τα άρθρα 1, 2, 3 και 14 του ν. 5026/2023 (Α’ 45).». νατότητα παρακολούθησης της πορείας των αιτημάτων τους μέσω του Π.Σ.- Αν. ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β’ 5. Με κοινή απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης και ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ του αρμόδιου για το Ο.Π.Σ.Κ.Ε. Υπουργού καθορίζονται ΝΟΜΟΥ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΥΝΕΠΕΙΩΝ οι όροι και οι τεχνικές προδιαγραφές διασύνδεσής του ΕΝΙΣΧΥΣΕΩΝ - ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Β’ με τον αναπτυξιακό νόμο.». ΜΕΡΟΥΣ Γ’ Ν. 4887/2022 Άρθρο 87 Άρθρο 86 Αξιολόγηση συνεπειών ενισχύσεων - Θέματα λειτουργίας του Πληροφοριακού Τροποποίηση άρθρου 128 ν. 4887/2022 Συστήματος του αναπτυξιακού νόμου - Στο πρώτο εδάφιο του άρθρου 128 του ν. 4887/2022 Τροποποίηση άρθρου 126 ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί αξιολόγησης συνεπειών ενισχύσεων, επέρχο- Στο άρθρο 126 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί θεμάτων νται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) η λέξη «εφαρμογής» λειτουργίας του Πληροφοριακού Συστήματος του ανα- αντικαθίσταται από τη λέξη «υποδοχής», β) μετά από πτυξιακού νόμου, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιή- τις λέξεις «Γενική Γραμματεία Ιδιωτικών Επενδύσεων» σεις: α) η παρ. 1 αντικαθίσταται, β) στην παρ. 2: βα) στο διαγράφονται οι λέξεις «και Συμπράξεων Δημοσίου και πρώτο εδάφιο, διαγράφονται οι λέξεις «και Συμπράξεων Ιδιωτικού Τομέα (Σ.Δ.Ι.Τ.)» και το άρθρο 128 διαμορφώ- Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα», ββ) στο δεύτερο εδά- νεται ως εξής: φιο, οι λέξεις «στο άρθρο 126» αντικαθίστανται από τις λέξεις «στο παρόν άρθρο», γ) η παρ. 3 καταργείται, δ) «Άρθρο 128 το τελευταίο εδάφιο της παρ. 4 καταργείται, ε) προστί- Αξιολόγηση συνεπειών ενισχύσεων θεται παρ. 5 και μετά από νομοτεχνικές βελτιώσεις το Οι αρμόδιες υπηρεσίες υποδοχής του παρόντος νό- άρθρο 126 διαμορφώνεται ως εξής: μου, υπό τον συντονισμό και σε συνεργασία με τη Γενική Γραμματεία Ιδιωτικών Επενδύσεων, συλλέγουν, επεξερ- «Άρθρο 126 γάζονται και αναλύουν ποσοτικά και ποιοτικά δεδομένα Θέματα λειτουργίας του Πληροφοριακού των ενισχυόμενων επενδύσεων και συντάσσουν ανα- Συστήματος του Αναπτυξιακού νόμου (Π.Σ.- Αν) φορές σε ετήσια βάση, οι οποίες περιλαμβάνουν, ιδίως,

1. Για την υποστήριξη της εφαρμογής των καθεστώ- στοιχεία σχετικά με τους πόρους που διατέθηκαν, τις των του παρόντος λειτουργεί στο Υπουργείο Ανάπτυξης επενδύσεις που ενισχύθηκαν, τις θέσεις εργασίας που Πληροφοριακό Σύστημα Αναπτυξιακού Νόμου (Π.Σ.- δημιουργήθηκαν ανά κλάδο και περιφέρεια, τα απο- Αν). Το σύνολο των διαδικασιών που προβλέπονται τελέσματα των ενισχύσεων στις επιχειρήσεις που τις στον παρόντα νόμο, διενεργείται υποχρεωτικά μέσω λαμβάνουν, την επίδρασή τους στην ανάπτυξη και τις του Πληροφοριακού Συστήματος Αναπτυξιακού Νόμου δημοσιονομικές επιπτώσεις τόσο στον Τακτικό Προϋ- (Π.Σ.- Αν). Για τη λειτουργία των καθεστώτων του παρό- πολογισμό, όσο και στο Πρόγραμμα Δημοσίων Επεν- ντος νόμου, το Πληροφοριακό Σύστημα Αναπτυξιακού δύσεων. Ο Υπουργός Ανάπτυξης υποβάλλει, το πρώτο Νόμου (Π.Σ.-Αν) είναι πλήρως προσβάσιμο στα άτομα τρίμηνο εκάστου έτους, στη Βουλή των Ελλήνων σχετική με αναπηρία και δύναται να διαλειτουργεί με το Ολο- έκθεση απολογισμού για την εφαρμογή του παρόντος, κληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα Κρατικών Ενισχύ- καθώς και των προγενέστερων αναπτυξιακών νόμων.». 1862 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Τεύχος A’ 87/02.06.2025 ΜΕΡΟΣ Δ’ 6. Με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης καθορίζο- ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΕΣ νται η διαδικασία, τα δικαιολογητικά και κάθε άλλο θέμα ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ Ν. 4887/2022 σχετικό με την εφαρμογή της παρ. 2 του άρθρου 24.

7. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Ανάπτυξης και Άρθρο 88 Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών εξειδικεύονται Εξουσιοδοτικές διατάξεις - ο τρόπος υπολογισμού του ποσού της ενίσχυσης της Τροποποίηση άρθρου 129 ν. 4887/2022 φορολογικής απαλλαγής για κάθε φορολογικό έτος, τα Στο άρθρο 129 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί εξουσι- δικαιολογητικά που απαιτούνται για τη χρήση του φορο- οδοτικών διατάξεων, επέρχονται οι ακόλουθες τροπο- λογικού οφέλους, το περιεχόμενο της Δήλωσης Φορο- ποιήσεις: α) στην παρ. 4, στο δεύτερο εδάφιο, η λέξη λογικής Απαλλαγής (Δ.Φ.Α.) της περ. γιβ’ του άρθρου 25, καθώς και κάθε άλλο θέμα σχετικό με την εφαρμογή του «καθώς» αντικαθίσταται από τις λέξεις «ο έλεγχος των άρθρου 24. επενδυτικών σχεδίων με ύψος μικρότερο ή ίσο των επτα-

8. Με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης ορίζονται κοσίων χιλιάδων (700.000) ευρώ», β) στην παρ. 7 οι λέξεις τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, η διαδικασία, καθώς και «της περ. ιβ’ της παρ. 3 του άρθρου 25» αντικαθίστανται κάθε άλλο θέμα σχετικό με την καταβολή της επιχορή- από τις λέξεις «της περ. γιβ’ του άρθρου 25», και μετά από γησης, της επιδότησης της χρηματοδοτικής μίσθωσης νομοτεχνικές βελτιώσεις το άρθρο 129 διαμορφώνεται (leasing) και της επιδότησης του κόστους της δημιουρ- ως εξής: γούμενης απασχόλησης των καθεστώτων ενισχύσεων «Άρθρο 129 του Μέρους Β’. Εξουσιοδοτικές διατάξεις 9. Με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης καθορίζο- νται η διαδικασία, ο τρόπος διενέργειας ελέγχου, καθώς

1. Με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης και τυχόν και κάθε άλλο θέμα σχετικό με την παρακολούθηση τή- συναρμόδιων Υπουργών δύναται να υπάγονται στον ρησης των μακροχρόνιων υποχρεώσεων του άρθρου 26. παρόντα νόμο και επενδυτικά σχέδια για ενισχύσεις με 10. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Ανάπτυξης και βάση άλλες κανονιστικές πράξεις της Ευρωπαϊκής Ένω- Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών δύνανται να ανα- σης, κατόπιν εξειδίκευσης των όρων και προϋποθέσεων προσαρμόζονται τα ποσά των παραβόλων του άρθρου 27. υπαγωγής. 11. Με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης εξειδικεύ-

2. Με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης και του κατά εται το ύψος των κυρώσεων, τηρουμένων των κανόνων περίπτωση αρμόδιου Υπουργού δύναται να καθορίζο- του ενωσιακού δικαίου, και ορίζονται η διαδικασία ανά- νται το περιεχόμενο, οι ειδικοί όροι, οι προϋποθέσεις, κλησης των αποφάσεων υπαγωγής ή και ανάκτησης ενι- οι προδιαγραφές και οι περιορισμοί των επενδυτικών σχύσεων, ο τρόπος επιβολής προστίμου και είσπραξής σχεδίων των παρ. 2, 3 και 4 του Παραρτήματος Α’. του, καθώς και κάθε άλλο θέμα σχετικό με την εφαρμογή

3. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Ανάπτυξης και του άρθρου 28. Περιβάλλοντος και Ενέργειας δύναται να εξειδικεύονται 12. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Ανάπτυξης και οι επιλέξιμες δαπάνες των παρ. 6 έως 10 του Παραρτή- Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών καθορίζονται η δια- ματος Β’, να καθορίζεται ο τρόπος υπολογισμού τους και δικασία και ο τρόπος για την ανάκληση του φορολογικού να ρυθμίζεται κάθε συναφές θέμα. οφέλους, την καταβολή των οφειλόμενων φόρων, τον

4. Με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης δύναται να τύπο και το περιεχόμενο της δήλωσης απόδοσης του ανατίθεται στον Ενδιάμεσο Φορέα του Επιχειρησιακού οφειλόμενου ποσού φόρου, καθώς και κάθε άλλο θέμα Προγράμματος «ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑ- σχετικό με την εφαρμογή του άρθρου 28. ΤΙΚΟΤΗΤΑ» (ΕΦΕΠΑΕ) ή σε χρηματοπιστωτικά ιδρύματα 13. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Οικο- η αξιολόγηση των επενδυτικών σχεδίων υπό όρους και νομίας και Οικονομικών και Ανάπτυξης, που εκδίδεται προϋποθέσεις που προβλέπονται σε αυτήν. ύστερα από γνώμη της Ε.Λ.Τ.Ε., καθορίζεται το ελεγκτι- κό πλαίσιο (Διεθνή Πρότυπα), βάσει του οποίου διενερ- Με όμοια απόφαση δύναται να ανατίθενται στον ΕΦΕ- γούνται οι έλεγχοι του άρθρου 120, σύμφωνα με τον ΠΑΕ υποστηρικτικές δράσεις προς τη Γενική Διεύθυν- ν. 4449/2017 (Α’ 7). ση Αναπτυξιακών Νόμων και Άμεσων Ξένων Επενδύ-

14. Με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης καθορίζο- σεων του Υπουργείου Ανάπτυξης για την πληρέστερη νται τα συγκεκριμένα αντικείμενα ελέγχου σχετικά με την ενημέρωση του επενδυτικού κοινού, τη συστηματική ολοκλήρωση της επένδυσης και την έναρξη της παραγω- εκπαίδευση των μελών των Εθνικών Μητρώων Πιστο- γικής της λειτουργίας, σύμφωνα με τον παρόντα, καθώς ποιημένων Αξιολογητών και Ελεγκτών, ο έλεγχος των και κάθε αναγκαίο ειδικότερο ζήτημα για τη ρύθμιση των επενδυτικών σχεδίων με ύψος μικρότερο ή ίσο των επτα- θεμάτων της περ. β’ της παρ. 1 του άρθρου 120. κοσίων χιλιάδων (700.000) ευρώ και κάθε άλλο σχετικό 15. Με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης καθορίζο- ζήτημα. νται ο τρόπος, οι κατηγορίες επενδυτικών σχεδίων και η

5. Με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης δύναται να διαδικασία άσκησης του δειγματοληπτικού ελέγχου, τα καθορίζονται τα δικαιολογητικά και στοιχεία των ελέγ- όρια ελέγχου επενδύσεων για κάθε επιτροπή, καθώς και χων των επενδυτικών σχεδίων που έχουν υπαχθεί στα κάθε άλλο θέμα σχετικό με την εφαρμογή του δειγματο- καθεστώτα ενισχύσεων του Μέρους Β’ του παρόντος, ληπτικού ελέγχου της παρ. 2 του άρθρου 120. καθώς και των νόμων 4399/2016 (Α’ 117), 3908/2011 16. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Ανάπτυξης και (Α’ 8) και 3299/2004 (Α’ 261). Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών καθορίζονται οι Τεύχος A’ 87/02.06.2025 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1863 αποζημιώσεις των μελών του Μητρώου του άρθρου 117, Στο πλαίσιο εφαρμογής των προβλεπόμενων διαδικα- των Επιτροπών των άρθρων 118, 119, 121, 122 και 123 σιών ελέγχου, ολοκλήρωσης, καταβολής ενισχύσεων και και των οργάνων ελέγχου του άρθρου 120. τήρησης των μακροχρόνιων υποχρεώσεων των επεν-

17. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Ανάπτυξης και δυτικών σχεδίων των παραπάνω νόμων αξιοποιούνται, Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής μπορεί να προκη- όπου απαιτείται, τα θεσμικά όργανα και οι διαδικασίες ρυχθεί, κατ’ εξαίρεση, καθεστώς στον τομέα της ναυπη- του παρόντος νόμου. Αρμόδιοι φορείς τροποποιήσεων γίας, κατόπιν προηγούμενης έγκρισης της Ευρωπαϊκής αποφάσεων υπαγωγής, ελέγχου, ολοκλήρωσης επενδύ- Επιτροπής. σεων, καταβολής ενισχύσεων και παρακολούθησης των

18. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Ανάπτυξης, μακροχρόνιων υποχρεώσεων είναι οι φορείς υποδοχής Τουρισμού και των κατά περίπτωση συναρμόδιων των αιτήσεων και έγκρισης των επενδυτικών σχεδίων Υπουργών καθορίζονται οι όροι και οι προϋποθέσεις των ανωτέρω νόμων. των υπαγόμενων επενδυτικών σχεδίων των ΚΑΔ -86- και 2. Επενδυτικά σχέδια που έχουν υποβληθεί στα καθε- -87-, καθώς και κάθε άλλο θέμα σχετικό με την εφαρμογή στώτα ενισχύσεων του ν. 4399/2016 και για τα οποία δεν τους. έχουν εκδοθεί αποφάσεις υπαγωγής ή απόρριψης μέχρι

19. Με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης καθορίζο- την 31η Δεκεμβρίου 2021, εξετάζονται σύμφωνα με τον νται τα δικαιολογητικά για την καταβολή των ενισχύσεων ν. 4399/2016 και το οικείο καθεστώς ενίσχυσης αυτού. της επιχορήγησης, της επιδότησης χρηματοδοτικής μί- Στην περιπτώσεις που μετά από την 1η Ιανουαρίου σθωσης και της επιδότησης του κόστους της δημιουρ- 2022 εκδίδονται αποφάσεις υπαγωγής και μόνο εφόσον γούμενης απασχόλησης στα επενδυτικά σχέδια που το ύψος ενίσχυσής τους υπερβαίνει τα όρια του Χάρτη έχουν υπαχθεί στα καθεστώτα ενισχύσεων του Μέρους Β’ Περιφερειακών Ενισχύσεων 2022 2027, πραγματοποιεί- του παρόντος, καθώς και των νόμων 4399/2016 (Α’ 117), ται η προσαρμογή στα νέα όρια. 3908/2011 (Α’ 8) και 3299/2004 (Α’ 261). 3. Κατ’ εξαίρεση για τις εκκρεμείς υποθέσεις επενδύ- σεων, που εγκρίθηκαν και υλοποιούνται στο πλαίσιο Άρθρο 89 των αναπτυξιακών νόμων, υπάγονταν έως την έναρξη Μεταβατικές διατάξεις - Τροποποίηση ισχύος του π.δ. 5/2022 (Α’ 15) στην αρμοδιότητα της Γε- άρθρου 130 ν. 4887/2022 νικής Γραμματείας Βιομηχανίας του Υπουργείου Ανάπτυ- Στο άρθρο 130 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί μετα- ξης και περιήλθαν έκτοτε, δυνάμει του άρθρου 85 του βατικών διατάξεων, επέρχονται οι ακόλουθες τροπο- π.δ. 5/2022, στην αρμοδιότητα της Διεύθυνσης Αναπτυ- ποιήσεις: α) στην παρ. 1, στο δεύτερο εδάφιο, οι λέξεις ξιακών Νόμων της Γενικής Γραμματείας Ιδιωτικών Επεν- «του Μέρους Γ’» αντικαθίστανται από τις λέξεις «και οι δύσεων του Υπουργείου Ανάπτυξης, εξακολουθούν να διαδικασίες του παρόντος νόμου», β) στην παρ. 3: βα) εφαρμόζονται οι κανονιστικές αποφάσεις που ισχύουν στο πρώτο εδάφιο, οι λέξεις «και Συμπράξεων Δημο- για τις προϋποθέσεις υλοποίησης, ολοκλήρωσης, κατα- σίου και Ιδιωτικού Τομέα» διαγράφονται, ββ) στο τρίτο βολής των ενισχύσεων και τήρησης των μακροχρονίων εδάφιο, μετά από τις λέξεις «Γνωμοδοτική Επιτροπή» υποχρεώσεών τους. προστίθενται οι λέξεις «της παρ. 1Α», γ) στην παρ. 8 οι Για τον έλεγχο αυτών των επενδυτικών σχεδίων εφαρ- λέξεις «της παρ. 2α του άρθρου 24 του παρόντος» αντι- μόζεται το άρθρο 120. καθίσταται από τις λέξεις «της παρ. 6 του άρθρου 129 Για τα επενδυτικά σχέδια για τα οποία απαιτείται προ- του παρόντος», δ) στην παρ. 9, οι λέξεις «της παρ. 13 ηγούμενη γνωμοδότηση, αρμόδια είναι η Γνωμοδοτική του άρθρου 21 του παρόντος» αντικαθίστανται από τις Επιτροπή της παρ. 1Α του άρθρου 122 και για τα λοιπά λέξεις «της παρ. 5 του άρθρου 129», ε) στην παρ. 10, οι θέματα ακολουθούνται οι αντίστοιχες διαδικασίες οργα- λέξεις «της περ. δ’ της παρ. 1 του άρθρου 24 του πα- νωτικού χαρακτήρα, που προβλέπονται για την αρμόδια ρόντος» αντικαθίστανται από τις λέξεις «της παρ. 7 του υπηρεσία της Διεύθυνσης Αναπτυξιακών Νόμων, κατά άρθρου 129», στ) στην παρ. 11, οι λέξεις «της παρ. 3 του την εξέταση των θεμάτων των αναπτυξιακών νόμων. 4. H άρθρου 26 του παρόντος» αντικαθίστανται από τις λέξεις παρ. 35 του άρθρου 6 του ν. 2601/1998 (Α’ 81) αναφορικά «της παρ. 9 του άρθρου 129», ζ) στην παρ. 12, οι λέξεις με τις προϋποθέσεις, τους περιορισμούς και τους όρους «της παρ. 9 του άρθρου 28 του παρόντος» αντικαθίστα- για την εφαρμογή των ενισχύσεων ιδιωτικών επενδύ- νται από τις λέξεις «της παρ. 11 του άρθρου 129», η) στην σεων για την οικονομική και περιφερειακή ανάπτυξη παρ. 13, οι λέξεις «Η περ. η’ της παρ. 1. του άρθρου 25 της Χώρας σε περιπτώσεις αγοράς ή χρηματοδοτικής του παρόντος» αντικαθίστανται από τις λέξεις «Η περ. ζ’ μίσθωσης (leasing) καινούργιου και σύγχρονου μηχα- της παρ. 1 του άρθρου 26», θ) η παρ. 18 καταργείται και νολογικού και λοιπού εξοπλισμού, η οποία διατηρήθηκε μετά από νομοτεχνικές βελτιώσεις το άρθρο 130 δια- σε ισχύ με την παρ. 3 του άρθρου 12 του ν. 3299/2004 μορφώνεται ως εξής: (Α’ 261), την παρ. 5 του άρθρου 16 του ν. 3908/2011 (Α’ 8) και την παρ. 4 του άρθρου 85 του ν. 4399/2016 (Α’ 117) «Άρθρο 130 εξακολουθεί να ισχύει. Μεταβατικές διατάξεις 5. H υπ’ αριθμ. 43965/30.11.1994 κοινή απόφαση των

1. Επενδυτικά σχέδια τα οποία έχουν υπαχθεί στους Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Τουρισμού αναφο- νόμους 4399/2016 (Α’ 117), 3908/2011 (Α’ 8), 3299/2004 ρικά με τον καθορισμό του είδους και της έκτασης των (Α’ 261), 2601/1998 (Α’ 81) και 1892/1990 (Α’ 101) εξα- επενδυτικών έργων που περιλαμβάνονται στις επεν- κολουθούν να διέπονται από το ίδιο θεσμικό πλαίσιο. δύσεις εκσυγχρονισμού ολοκληρωμένης μορφής των 1864 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Τεύχος A’ 87/02.06.2025 εγκαταστάσεων και εξοπλισμού των ξενοδοχειακών μο- σχέδια, διατηρείται σε ισχύ μέχρι την έκδοση της κοινής νάδων, για την υπαγωγή τους στον ν. 1892/1990 (Β’ 922), απόφασης της παρ. 2 του άρθρου 71 του παρόντος. διατηρείται σε ισχύ μέχρι την έκδοση κοινής υπουργικής 8. Η υπ’ αριθμ. 135056/16.12.2016 κοινή απόφαση του απόφασης, σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 90 του Υπουργού και Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομίας και παρόντος. Ανάπτυξης (Β’ 4155), αναφορικά με τον καθορισμό της δι-

6. Η υπ’ αριθμ. 58692/5.8.1998 κοινή απόφαση των αδικασίας, των δικαιολογητικών και κάθε άλλου θέματος Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Ανάπτυξης (Β’ 870) σχετικού με τη χορήγηση προκαταβολής για τα επενδυτι- αναφορικά με το είδος και την έκταση των έργων που κά σχέδια που έχουν υπαχθεί στον ν. 3908/2011, η οποία πρέπει να περιλαμβάνονται στα επενδυτικά προγράμ- σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 77 του ν. 4399/2016 ματα ή και προγράμματα χρηματοδοτικής μίσθωσης εφαρμόζεται αναλόγως στον ν. 4399/2016 δυνάμει της (leasing) εξοπλισμού για τον εκσυγχρονισμό των εγκατα- παρ. 1 του άρθρου 83 του ν. 4582/2018 (Α’ 208), δια- στάσεων και εξοπλισμού των τουριστικών οργανωμένων τηρείται σε ισχύ, μέχρι την έκδοση της απόφασης της κατασκηνώσεων (campings) τάξης Γ’ και ανώτερης, για παρ. 6 του άρθρου 129 του παρόντος. να θεωρείται ο εκσυγχρονισμός αυτός ως ολοκληρω- 9. Η απόφαση της παρ. 5 του άρθρου 129 εφαρμόζε- μένης μορφής και να είναι δυνατή η εφαρμογή των ενι- ται και για τις επενδύσεις που έχουν υπαχθεί στα καθε- σχύσεων του ν. 2601/1998, διατηρείται σε ισχύ μέχρι την στώτα ενισχύσεων των νόμων 4399/2016, 3908/2011, έκδοση της κοινής απόφασης, σύμφωνα με την παρ. 3 3299/2004 και 2601/1998. Με την έκδοση της απόφασης του άρθρου 90 του παρόντος. αυτής, καταργείται η υπ’ αριθμ. 2106/31.1.2013 απόφα- 7α. Η υπ’ αριθμ. 108621/17.10.2016 κοινή απόφαση ση του Υφυπουργού Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας, των Υπουργών Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού Υποδομών και Δικτύων (Β’ 183). και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (Β’ 3410), ανα- 10. Η υπ’ αριθμ. 61239/15.6.2020 κοινή απόφαση των φορικά με τον καθορισμό ειδικών όρων, προϋποθέσεων, Υφυπουργών Οικονομικών και Ανάπτυξης και Επενδύ- προδιαγραφών και περιορισμών για την υπαγωγή σε σεων (Β’ 2471), αναφορικά με την εφαρμογή της ενίσχυ- καθεστώτα ενισχύσεων του ν. 4399/2016, επενδυτικών σης φορολογικής απαλλαγής σε επενδυτικά σχέδια που σχεδίων του τομέα της μεταποίησης γεωργικών προϊό- έχουν υπαχθεί στον ν. 4399/2016, διατηρείται σε ισχύ ντων, όπως αυτός ορίζεται στο σημείο 10 του άρθρου 2 μέχρι την έκδοση της κοινής απόφασης της παρ. 7 του του Κανονισμού (ΕΕ) αριθμ. 651/2014, αποκλειστικά για άρθρου 129. τις περιπτώσεις στις οποίες η ενίσχυση του επενδυτικού 11. Η υπ’ αριθμ. 76008/22.12.2014 απόφαση του Υφυ- σχεδίου καθορίζεται με βάση τις επιλέξιμες δαπάνες του πουργού Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας (Β’ 3653) επενδυτικού σχεδίου, διατηρείται σε ισχύ μέχρι την έκ- αναφορικά με τον έλεγχο της τήρησης μακροχρόνιων δοση της κοινής απόφασης της παρ. 1 του άρθρου 71 υποχρεώσεων επιχειρήσεων των οποίων επενδυτι- του παρόντος. κά σχέδια έχουν υπαχθεί στους επενδυτικούς νόμους 7β. Η υπ’ αριθμ. 129229/24.11.2017 κοινή απόφαση εφαρμόζεται και για τον παρόντα μέχρι την έκδοση της των Υπουργών Οικονομίας και Ανάπτυξης και Αγροτι- απόφασης της παρ. 9 του άρθρου 129. κής Ανάπτυξης και Τροφίμων (Β’ 4122) αναφορικά με 12. Η υπ’ αριθμ. 47718/8.11.2011 απόφαση του Υπουρ- τον καθορισμό των ειδών επενδυτικών σχεδίων του γού Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας τομέα πρωτογενούς γεωργικής παραγωγής των πολύ (Β’ 2669), αναφορικά με τον καθορισμό της διαδικα- μικρών, μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων (ΜμΕ), που σίας και του τρόπου επέλευσης των συνεπειών για τις μπορούν να υπαχθούν σε καθεστώτα ενισχύσεων του περιπτώσεις μη τήρησης των υποχρεώσεων ως προς ν. 4399/2016, και των προδιαγραφών, πρόσθετων όρων, τις θέσεις απασχόλησης των επιχειρήσεων που έχουν περιορισμών και προϋποθέσεων, καθώς και κάθε θέμα- υπαχθεί στον ν. 3299/2004, εφαρμόζεται και για τον πα- τος σχετικού με την παροχή των ενισχύσεων σε επενδυτι- ρόντα μέχρι την έκδοση της απόφασης της παρ. 11 του κά σχέδια του τομέα αυτού, διατηρείται σε ισχύ μέχρι την άρθρου 129. έκδοση της κοινής απόφασης της παρ. 2 του άρθρου 71 13. Η περ. ζ’ της παρ. 1 του άρθρου 26 για την υποβολή του παρόντος. έκθεσης ορκωτού ελεγκτή στα επενδυτικά σχέδια άνω 7γ. Η υπ’ αριθμ. 86642/28.8.2020 κοινή απόφαση των των επτακοσίων χιλιάδων (700.000) ευρώ εφαρμόζε- Υπουργών Ανάπτυξης και Επενδύσεων και Αγροτικής ται και για τα επενδυτικά σχέδια των νόμων 4399/2016, Ανάπτυξης και Τροφίμων (Β’ 3539), αναφορικά με τον 3908/2011 και 3299/2004. καθορισμό των ειδών επενδυτικών σχεδίων του τομέα 14. Ως προς τη σύσταση της Επιτροπής Αξιολόγησης πρωτογενούς γεωργικής παραγωγής των μικρών και Επενδυτικών Σχεδίων του άρθρου 118, εφαρμόζεται η μεσαίων επιχειρήσεων (ΜμΕ), καθώς και των μεγάλων υπ’ αριθμ. 90280/18.8.2017 κοινή απόφαση του Υπουρ- επιχειρήσεων, που μπορούν να υπαχθούν σε καθεστώτα γού και του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομίας και ενισχύσεων του ν. 4399/2016, για τα οποία το αιτούμενο Ανάπτυξης (Β’ 2981), έως την έκδοση νέας απόφασης. ποσό ενίσχυσης σε ακαθάριστο ισοδύναμο επιχορήγη- 15. Για την εφαρμογή της περ. α της παρ. 1 του άρ- σης ανά επενδυτικό σχέδιο και ανά επιχείρηση υπερβαί- θρου 120, όσον αφορά στη σύσταση των οργάνων ελέγ- νει το ποσό των πεντακοσίων χιλιάδων (500.000) ευρώ, χου, εξακολουθεί να ισχύει η υπ’ αριθμ. 118699/31.10.2017 και των προδιαγραφών, πρόσθετων όρων, περιορισμών κοινή απόφαση του Υπουργού και του Αναπληρωτή και προϋποθέσεων, καθώς και κάθε θέματος σχετικού Υπουργού Οικονομίας και Ανάπτυξης (Β’ 3929), έως την έκ- με την παροχή των ενισχύσεων σε αυτά τα επενδυτικά δοση της απόφασης της περ. α της παρ. 1 του άρθρου 120. Τεύχος A’ 87/02.06.2025 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1865

16. Η υπ’ αριθμ. 134020/23.12.2019 (Β’ 4767) κοινή αριθ. 651/2014, σχετικά με κρατικές ενισχύσεις προς τη απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Ανάπτυξης βιομηχανία άνθρακα, και Επενδύσεων διατηρείται σε ισχύ έως την έκδοση της δ) Καταργήθηκε. κοινής απόφασης του τελευταίου εδαφίου της περ. β’ της ε) Στον τομέα παραγωγής, αποθήκευσης, μεταφοράς, παρ. 1 του άρθρου 120 του παρόντος. διανομής και υποδομών ενέργειας, με την επιφύλαξη της

17. Η υπ’ αριθμ. 133829/23.12.2019 (Β’ 4789) απόφαση περ. α’ της παρ. 4, του Υπουργού Ανάπτυξης και Επενδύσεων διατηρείται στ) στον τομέα μεταφορών (και της συναφούς υποδο- σε ισχύ έως την έκδοση της κοινής απόφασης της περ. β’ μής), όπως ορίζεται στο στοιχείο 45 του άρθρου 2 του της παρ. 1 του άρθρου 120 του παρόντος. Κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 651/2014, κατά κατηγορία.

18. Καταργείται. ζ) στις ενισχύσεις στον τομέα των ευρυζωνικών δι-

19. Έως την έκδοση της προβλεπόμενης στην παρ. 1 κτύων, του άρθρου 124 κανονιστικής απόφασης διατηρείται η) στις περιφερειακές ενισχύσεις υπό μορφή καθεστώ- σε ισχύ η υπ’ αριθμ. 26226/3.3.2017 κοινή απόφαση των των που στοχεύουν σε περιορισμένο αριθμό συγκεκρι- Υπουργών Οικονομίας και Ανάπτυξης και Οικονομικών μένων τομέων οικονομικής δραστηριότητας, σύμφωνα (Υ.Ο.Δ.Δ. 117).». με το στοιχείο 46 του άρθρου 2 του Γ.Α.Κ., με την επιφύ- λαξη των καθεστώτων που αφορούν τουριστικές δρα- ΜΕΡΟΣ Ε’ στηριότητες ή τη μεταποίηση και την εμπορία γεωργι- ΥΠΑΓΟΜΕΝΑ ΚΑΙ ΕΞΑΙΡΟΥΜΕΝΑ κών προϊόντων, τα οποία δεν θεωρείται ότι στοχεύουν ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ σε συγκεκριμένους τομείς οικονομικής δραστηριότητας, θ) στις περιφερειακές ενισχύσεις λειτουργίας που χο- Άρθρο 90 ρηγούνται σε επιχειρήσεις των οποίων οι κύριες δραστη- Υπαγόμενα και εξαιρούμενα επενδυτικά ριότητες εμπίπτουν στον τομέα ΙΑ «Χρηματοπιστωτικές σχέδια - Τροποποίηση Παραρτήματος Α’ και ασφαλιστικές δραστηριότητες» της NACE αναθεώ- ν. 4887/2022 ρηση 2 ή σε επιχειρήσεις που ασκούν ενδοομιλικές δρα- Στο Παράρτημα Α’ του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί υπα- στηριότητες και των οποίων οι κύριες δραστηριότητες γόμενων και εξαιρούμενων επενδυτικών σχεδίων, επέρ- εμπίπτουν στις τάξεις 70.10 «Δραστηριότητες κεντρικών χονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στην παρ. 2, αα) γραφείων» ή 70.22 «Δραστηριότητες παροχής επιχειρη- στο τέλος της περ. α’ προστίθενται οι λέξεις «, στον το- ματικών συμβουλών και άλλων συμβουλών διαχείρισης» μέα του λιγνίτη όπως ορίζεται στο στοιχείο 43α του άρ- της NACE αναθεώρηση 2. θρου 2 του Κανονισμού (ΕΚ) 651/2014», αβ) στην περ. ε’, Β. Με βάση την «Εθνική Ονοματολογία Οικονομικών Δραστηριοτήτων - Κωδικ. Αριθμοί Δραστηριότητας μετά από τις λέξεις «τομέα παραγωγής» προστίθενται οι 2008» [υπό στοιχεία 1100330/1954/ΔΜ/2008 απόφαση λέξεις «, αποθήκευσης, μεταφοράς», αγ) προστίθενται του Υφυπουργού Οικονομίας και Οικονομικών (Β’ 2149) περ. ζ) έως θ), β) στην παρ. 4, βα) στην περ. α’, i) στην και Εγκ./Πολ. 1133/2008], και με την επιφύλαξη των άρ- υποπερ. αβ) οι λέξεις «σύμφωνα με το άρθρο 40» αντι- θρων 52 έως 58: καθίστανται από τις λέξεις «σύμφωνα με το άρθρο 41», -02- Δασοκομία και Υλοτομία. ii) στην υποπερ. αε) οι λέξεις «και τηλεψύξης» αντικαθί- -05- Εξόρυξη άνθρακα και λιγνίτη. στανται από τις λέξεις «και/ή τηλεψύξης», iii) η υποπερ. -06- Άντληση αργού πετρελαίου και φυσικού αερίου. αστ) αντικαθίσταται, ββ) στο τέλος της υποπερ. βε) προ- -09.1- Υποστηρικτικές δραστηριότητες για την άντλη- στίθενται οι λέξεις «, με βάση το άρθρο 36α του Γ.Α.Κ.» ση πετρελαίου και φυσικού αερίου και και μετά από νομοτεχνικές βελτιώσεις, το Παράρτημα Α’ -09.90.11- Υποστηρικτικές υπηρεσίες για την εξαγωγή διαμορφώνεται ως εξής: λιθάνθρακα και εν γένει όποια δραστηριότητα σχετίζεται «ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α’ με τον τομέα του άνθρακα και του χάλυβα. ΥΠΑΓΟΜΕΝΑ ΚΑΙ ΕΞΑΙΡΟΥΜΕΝ -36- Συλλογή, επεξεργασία και παροχή νερού εκτός Α ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ των υπηρεσιών αφαλάτωσης θαλασσινού νερού απο- κλειστικά με χρήση Α.Π.Ε..

1. Στα καθεστώτα ενισχύσεων του παρόντος υπάγο- -41- Κατασκευές κτιρίων. νται επενδυτικά σχέδια όλων των τομέων της οικονομίας, -42- Έργα πολιτικού μηχανικού. με την επιφύλαξη των παρ. 2, 3 και 4. -43- Εξειδικευμένες κατασκευαστικές δραστηριότητες.

2. Δεν υπάγονται στα καθεστώτα ενισχύσεων του πα- -45- Χονδρικό και λιανικό εμπόριο, επισκευή μηχανο- ρόντος νόμου επενδυτικά σχέδια: κίνητων οχημάτων και μοτοσικλετών. Α. Με βάση τον Κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 651/2014 -46- Χονδρικό εμπόριο, με την επιφύλαξη της περ. ζ) α) Στον τομέα του χάλυβα, όπως ορίζεται στο στοιχείο της παρ. 4. 43 του άρθρου 2 του Κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 651/2014 -47- Λιανικό εμπόριο. κατά κατηγορία, στον τομέα του λιγνίτη, όπως ορίζεται -49- Χερσαίες μεταφορές και μεταφορές μέσω αγωγών. στο στοιχείο 43α του άρθρου 2 του Κανονισμού (ΕΚ) -52- Αποθήκευση και υποστηρικτικές προς τη μετα- 651/2014. φορά δραστηριότητες, με την επιφύλαξη της περ. β) της β) Καταργήθηκε. παρ. 4. γ) Στον τομέα του άνθρακα, όπως ο άνθρακας ορίζε- -55- Καταλύματα, με την επιφύλαξη της περ. γ) της ται στο στοιχείο 13 του άρθρου 2 του Κανονισμού (ΕΚ) παρ. 4. 1866 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Τεύχος A’ 87/02.06.2025 -56- Δραστηριότητες υπηρεσιών εστίασης. -98- Δραστηριότητες ιδιωτικών νοικοκυριών, που αφο- -64- Δραστηριότητες χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών. ρούν στην παραγωγή μη διακριτών αγαθών και υπηρε- -65- Ασφαλιστικά, αντασφαλιστικά και συνταξιοδοτικά σιών για ίδια χρήση. ταμεία. -99- Δραστηριότητες εξωχώριων οργανισμών και φο- -66- Δραστηριότητες συναφείς προς τις χρηματοπι- ρέων. στωτικές υπηρεσίες και τις ασφαλιστικές δραστηριό- 3. Στον μη υπαγόμενο στα καθεστώτα ενισχύσεων του τητες. παρόντος ΚΑΔ -91- κατ’ εξαίρεση ενισχύονται οι δρα- -68- Διαχείριση ακίνητης περιουσίας, με την επιφύλαξη στηριότητες: της περ. ι’ της παρ. 4. α. 91.01.11 (Υπηρεσίες βιβλιοθηκών), -69- Νομικές και λογιστικές δραστηριότητες. β. 91.02 (Δραστηριότητες μουσείων). -70- Δραστηριότητες κεντρικών γραφείων - δραστη- 4. Στους μη υπαγόμενους στον παρόντα νόμο τομείς ριότητες παροχής συμβουλών διαχείρισης. της παρ. 2, ενισχύονται κατ’ εξαίρεση τα παρακάτω επεν- -71- Αρχιτεκτονικές δραστηριότητες και δραστηριότη- δυτικά σχέδια: τες μηχανικών - με την επιφύλαξη της περ κ) της παρ. 4. α. Στον τομέα παραγωγής, διανομής και υποδομών -73- Διαφήμιση και έρευνα αγοράς. ενέργειας, κατ’ εξαίρεση ενισχύονται τα επενδυτικά σχέδια: -75- Κτηνιατρικές δραστηριότητες. αα) μικρών υδροηλεκτρικών σταθμών εγκατεστημέ- -77- Δραστηριότητες ενοικίασης και εκμίσθωσης. νης ισχύος μέχρι 15 MW, σύμφωνα με το άρθρο 41 του -78- Δραστηριότητες απασχόλησης. Κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 651/2014 και τον ν. 3468/2006 -79- Δραστηριότητες ταξιδιωτικών πρακτορείων, γρα- (Α’ 129), φείων οργανωμένων ταξιδίων και υπηρεσιών κρατήσε- αβ) μονάδων συμπαραγωγής ενέργειας υψηλής από- ων και συναφείς δραστηριότητες. δοσης από Α.Π.Ε., σύμφωνα με το άρθρο 41 του Κανο- -80- Δραστηριότητες παροχής προστασίας και έρευ- νισμού (ΕΚ) αριθ. 651/2014, νας. αγ) υβριδικών σταθμών Α.Π.Ε. στο Ηλεκτρικό Σύστημα -81- Δραστηριότητες παροχής υπηρεσιών σε κτίρια της Κρήτης, οι οποίοι πρόκειται να τεθούν σε δοκιμαστι- κή λειτουργία έως την ολοκλήρωση και ηλέκτριση του και εξωτερικούς χώρους. έργου της Ηλεκτρικής Διασύνδεσης Κρήτης - Αττικής, κα- -82- Διοικητικές δραστηριότητες γραφείου, γραμμα- θώς και στα Μη Διασυνδεδεμένα Νησιά (ΜΔΝ), σύμφωνα τειακή υποστήριξη και άλλες δραστηριότητες παροχής με το άρθρο 41 του Κανονισμού (ΕΚ) αριθμ. 651/2014, υποστήριξης προς τις επιχειρήσεις. αδ) παραγωγής θερμότητας και ψύξης από ανανεώ- -84- Δημόσια διοίκηση και άμυνα - υποχρεωτική κοι- σιμες πηγές ενέργειας, σύμφωνα με το άρθρο 41 του νωνική ασφάλιση. Κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 651/2014, -85- Εκπαίδευση. αε) ενεργειακά αποδοτικών συστημάτων τηλεθέρ- -86- Δραστηριότητες ανθρώπινης υγείας, εξαιρού- μανσης και/ή τηλεψύξης, σύμφωνα με τον ν. 4342/2015 μενων των επενδυτικών σχεδίων τουρισμού υγείας και (Α’ 143) και το άρθρο 46 του Κανονισμού (ΕΚ) αριθ. ιατρικού τουρισμού, με την επιφύλαξη της περ. ε) της 651/2014, παρ. 4. αστ) παραγωγής και αποθήκευσης βιοκαυσίμων, -87- Δραστηριότητες βοήθειας με παροχή καταλύμα- βιορευστών, βιοαερίου (συμπεριλαμβανομένου του τος, εξαιρούμενων των επενδυτικών σχεδίων τουρισμού βιομεθανίου) και καυσίμων βιομάζας σύμφωνα με το υγείας και ιατρικού τουρισμού, με την επιφύλαξη της άρθρο 41 του Κανονισμού (ΕΚ) 651/2014. περ. ε) της παρ. 4. β) Στον τομέα των υποστηρικτικών προς τη μεταφορά -88- Δραστηριότητες κοινωνικής μέριμνας χωρίς πα- δραστηριοτήτων κατ’ εξαίρεση ενισχύονται οι κλάδοι: ροχή καταλύματος. βα) 52.22.11.05 [Υπηρεσίες τουριστικών λιμανιών (μα- -90- Δημιουργικές δραστηριότητες, τέχνες και διασκέ- ρίνων)], δαση. ββ) 52.22.11.06 (Υπηρεσίες λειτουργίας υδατοδρομί- -91- Δραστηριότητες βιβλιοθηκών, αρχειοφυλακείων, ων) και, μουσείων και λοιπές πολιτιστικές δραστηριότητες, με την βγ) 52.29.19.03 [Υπηρεσίες μεταφοράς με διαχείριση επιφύλαξη της παρ. 3. της αλυσίδας εφοδιασμού προς τρίτους (logistics)]. -92- Τυχερά παιχνίδια και στοιχήματα. βδ) 52.21.24.00 [Υπηρεσίες χώρων στάθμευσης]. Ενι- -93- Αθλητικές δραστηριότητες και δραστηριότητες σχύονται κατ’ εξαίρεση επενδυτικά σχέδια για την ίδρυση διασκέδασης και ψυχαγωγίας, με την επιφύλαξη της υπο- ή επέκταση δημόσιας χρήσης κλειστών σταθμών ιδιωτι- περ. ζζ’ της περ. γ’ και της περ. στ’ της παρ. 4. κής χρήσεως επιβατηγών αυτοκινήτων χωρητικότητας -94- Δραστηριότητες οργανώσεων. σαράντα (40) τουλάχιστον θέσεων, επιπλέον εκείνων που -95- Επισκευή ηλεκτρονικών υπολογιστών και ειδών επιβάλλει ο Οικοδομικός Κανονισμός για την κάλυψη των ατομικής ή οικιακής χρήσης. μόνιμων αναγκών που προκύπτουν από τις χρήσεις του -96- Άλλες δραστηριότητες παροχής προσωπικών κτιρίου, εφόσον καταρτίζονται από επιχειρήσεις εκμε- υπηρεσιών, με την επιφύλαξη της υποπερ. ζζ’ της περ. γ) τάλλευσης δημοσίας χρήσεως, υπέργειων ή υπόγειων και της περ. η) της παρ. 4. σταθμών αυτοκινήτων. -97- Δραστηριότητες νοικοκυριών ως εργοδοτών οι- βε) 52.21.26.01 (Υπηρεσίες επαναφόρτισης Συσσω- κιακού προσωπικού. ρευτών Ηλεκτρικών Οχημάτων), για επενδυτικά σχέδια Τεύχος A’ 87/02.06.2025 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1867 που υλοποιούνται σε νησιωτικές περιοχές, με βάση το σιακών οικισμών σε μια από τις ακόλουθες περιοχές: i) άρθρο 36α του Γ.Α.Κ.. ορεινές περιοχές, σύμφωνα με την κατηγοριοποίηση της γ) Στον τομέα του τουρισμού, κατ’ εξαίρεση υπάγονται ΕΛ.ΣΤΑΤ., εκτός των δημοτικών ενοτήτων που συνιστούν στα καθεστώτα ενισχύσεων επενδυτικά σχέδια: μέρος του πολεοδομικού συγκροτήματος της Αθήνας, γα) ίδρυσης ή επέκτασης ξενοδοχειακών μονάδων ii) περιοχές που βρίσκονται σε απόσταση έως τριάντα τεσσάρων (4) τουλάχιστον αστέρων, (30) χιλιομέτρων από τα σύνορα, iii) νησιά με πληθυσμό γβ) εκσυγχρονισμού ολοκληρωμένης μορφής ξενο- μικρότερο των τριών χιλιάδων εκατό (3.100) κατοίκων, γ) δοχειακών μονάδων που ανήκουν ή αναβαθμίζονται σε κατατάσσονται σε κατηγορία πέντε (5) κλειδιών, σύμφω- κατηγορία τριών (3) τουλάχιστον αστέρων, αφού παρέλ- να με την υπ’ αριθμ. 12868/2018 (Β’ 3119) απόφαση του θει πενταετία από την έναρξη λειτουργίας της μονάδας Υπουργού Τουρισμού και δ) διατηρούν ελάχιστο αριθμό ή από την ημερομηνία ολοκλήρωσης της προηγούμενης είκοσι (20) ενοικιαζόμενων δωματίων, επένδυσης εκσυγχρονισμού ολοκληρωμένης μορφής για) εγκαταστάσεων καταδυτικού τουρισμού. της μονάδας, καθώς και εκσυγχρονισμού μη κύριων δ) Με κοινή απόφαση των Υπουργών Ανάπτυξης τουριστικών καταλυμάτων, εφόσον αναβαθμίζονται σε και Τουρισμού και των κατά περίπτωση συναρμόδιων κατηγορία τριών (3) τουλάχιστον αστέρων, Υπουργών, η οποία δεν μπορεί να τροποποιηθεί πριν γγ) επέκτασης και εκσυγχρονισμού ολοκληρωμένης από την παρέλευση διετίας από την έκδοσή της, δύνα- μορφής ξενοδοχειακών μονάδων που έχουν διακόψει τη νται να καθορίζονται περιοχές της Επικράτειας, οι οποίες λειτουργία τους, με την προϋπόθεση ότι στο διάστημα εξαιρούνται από το πεδίο εφαρμογής μιας ή περισσό- διακοπής δεν έχει γίνει αλλαγή χρήσης του κτιρίου και τερων υποπεριπτώσεων της περ. γ) ή και από είδη ενι- ότι, μέσω της επέκτασης ή του εκσυγχρονισμού ολο- σχύσεων των καθεστώτων των υποκεφαλαίων Θ και Ι κληρωμένης μορφής, αναβαθμίζονται σε κατηγορία του Μέρους Β’. τεσσάρων (4) τουλάχιστον αστέρων, ε) Στον τομέα της ανθρώπινης υγείας και της κοινωνι- γδ) ίδρυσης, επέκτασης και εκσυγχρονισμού ολοκλη- κής μέριμνας κατ’ εξαίρεση ενισχύονται τα επενδυτικά ρωμένης μορφής Τουριστικών Οργανωμένων Κατασκη- σχέδια για τη δημιουργία κέντρων αποθεραπείας και νώσεων (camping), τα οποία ανήκουν ή αναβαθμίζο- αποκατάστασης, όπως αυτά καθορίζονται με το άρ- νται σε κατηγορία τριών (3) τουλάχιστον αστέρων και θρο 10 του ν. 2072/1992 (Α’ 125) και επενδυτικά σχέδια glamping, για την παροχή Στέγης Υποστηριζόμενης Διαβίωσης γε) ίδρυσης και εκσυγχρονισμού ολοκληρωμένης μορ- Ατόμων με Αναπηρία, σύμφωνα με το άρθρο 30 του ίδιου φής ξενοδοχειακών μονάδων εντός χαρακτηρισμένων νόμου. Ομοίως, κατ’ εξαίρεση ενισχύονται τα επενδυτικά παραδοσιακών ή διατηρητέων κτιρίων, τα οποία ανή- σχέδια για την παροχή υπηρεσιών οίκων ευγηρίας - ΚΑΔ κουν ή αναβαθμίζονται σε κατηγορία τριών (3) τουλά- 87.30.11.01. χιστον αστέρων, στ) Στον τομέα των αθλητικών δραστηριοτήτων και γστ) σύνθετων τουριστικών καταλυμάτων, όπως ορίζο- δραστηριοτήτων διασκέδασης και ψυχαγωγίας κατ’ εξαί- νται στον ν. 4276/2014 (Α’ 155), εκτός του μέρους αυτών ρεση ενισχύονται οι κάτωθι κωδικοί αριθμοί δραστηρι- που αφορά σε προς μεταβίβαση ή μακροχρόνια μίσθω- ότητας (ΚΑΔ) του ΚΑΔ 93: ση κτίρια και εγκαταστάσεις και με την προϋπόθεση ότι στα) 93.11.10.01 Υπηρεσίες γηπέδων (4x4, 5x5 κ.λπ.) κατατίθενται ως ενιαία επενδυτικά σχέδια, ποδοσφαίρου, καλαθοσφαίρισης, αντισφαίρισης κ.λπ., γζ) εγκαταστάσεων Ειδικής Τουριστικής Υποδομής, και όπως συνεδριακά κέντρα, γήπεδα γκολφ, τουριστικοί στβ) 93.11.10.03 Υπηρεσίες κολυμβητηρίου (πισίνας). λιμένες, χιονοδρομικά κέντρα, θεματικά πάρκα, εγκατα- ζ) Στον τομέα του χονδρικού εμπορίου κατ’ εξαίρεση στάσεις ιαματικού τουρισμού, όπως μονάδες ιαματικής ενισχύονται τα επενδυτικά σχέδια των ΚΑΔ 46.71.12.05, θεραπείας, κέντρα ιαματικού τουρισμού θερμαλισμού, 46.71.13.14 και 46.71.13.16 που υλοποιούνται στα νησιά, κέντρα θαλασσοθεραπείας, κέντρα αναζωογόνησης για τη δημιουργία εγκαταστάσεων αποθήκευσης. Ομοί- (spa), κέντρα προπονητικού αθλητικού τουρισμού, ορει- ως, κατ’ εξαίρεση ενισχύονται επενδυτικά σχέδια του βατικά καταφύγια και αυτοκινητοδρόμια, όπως αυτές ΚΑΔ 46.46 - Χονδρικό Εμπόριο Φαρμακευτικών Προϊό- ορίζονται στον ν. 4276/2014, ντων μόνο για το καθεστώς ενισχύσεων «Επιχειρηματική γη) εγκαταστάσεων αγροτουρισμού ή οινοτουρισμού Εξωστρέφεια». ή γεωτουρισμού, η) Στον τομέα των άλλων δραστηριοτήτων παροχής γθ) ξενοδοχείων συνιδιοκτησίας (condo hotels), όπως προσωπικών υπηρεσιών κατ’ εξαίρεση ενισχύονται τα ορίζονται στον ν. 4276/2014, υπό την προϋπόθεση ότι επενδυτικά σχέδια των ΚΑΔ 96.01.19.02: Υπηρεσίες Μη- η μεταβίβαση ή η μακροχρόνια μίσθωση ενισχυόμενων χανικών Πλυντηρίων και 96.01.13.01: Υπηρεσίες Σιδερω- τμημάτων αυτών λαμβάνει χώρα μετά από τη λήξη της τηρίου Ρούχων. τήρησης των μακροχρόνιων υποχρεώσεων του φορέα θ) Στον τομέα ενημέρωσης και επικοινωνίας ενισχύεται της επένδυσης, με την επιφύλαξη του άρθρου 21 του η δημιουργία μόνιμων εγκαταστάσεων «studios» για την παρόντος, παραγωγή κινηματογραφικών ταινιών, βίντεο, τηλεοπτι- γι) ίδρυση και εκσυγχρονισμό μη κύριων τουριστι- κών προγραμμάτων και ηχογραφήσεων. κών καταλυμάτων, εφόσον: α) φέρουν διακριτικό τίτλο ι) Στον τομέα διαχείρισης ακίνητης περιουσίας κατ’ «ξενώνας φιλοξενίας», β) υλοποιούνται εντός παραδο- εξαίρεση ενισχύονται τα επενδυτικά σχέδια του ΚΑΔ 1868 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Τεύχος A’ 87/02.06.2025 68.32.13.00 για επιχειρήσεις ανάπτυξης και διαχείρισης σαγωγικό εδάφιο, οι λέξεις «ανακύκλωση για επαναχρη- Ο.Υ.Μ.Ε.Δ. εφόσον αυτά αφορούν σε ίδρυση ή επέκταση σιμοποίηση αποβλήτων» αντικαθίστανται από τις λέξεις και υλοποιούνται σε έκταση άνω των τριακοσίων (300) «την αποδοτική χρήση των πόρων και για τη στήριξη της στρεμμάτων, μόνο για τα καθεστώτα «Δίκαιη Αναπτυξι- μετάβασης προς μία κυκλική οικονομία», ιγβ) η υποπαρ. ακή Μετάβαση» και «Επιχειρηματικότητα 360ο». 1 αντικαθίσταται, ιγγ) στην υποπαρ. 2: i) οι λέξεις «τρι- ια) Στον τομέα των δραστηριοτήτων μηχανικών κατ’ άντα πέντε τοις εκατό (35%)» αντικαθίστανται από τις εξαίρεση ενισχύονται τα επενδυτικά σχέδια του ΚΑΔ λέξεις «σαράντα τοις εκατό (40%)», ii) το τέταρτο εδά- 71.20 για επιχειρήσεις τεχνικών δοκιμών και αναλύσε- φιο καταργείται, ιγδ) η υποπαρ. 3 καταργείται, ιδ) στην ων, μόνο για το καθεστώς «Έρευνα και Εφαρμοσμένη παρ. 13: ιδα) στην περ. β’ της υποπαρ. 1: i) στο πρώτο Καινοτομία».». εδάφιο, μετά από τις λέξεις «έξοδα μετακίνησης» προ- στίθενται οι λέξεις «έξοδα διαμονής», ii) το δεύτερο εδά- Άρθρο 91 φιο καταργείται, ιδβ) η υποπαρ. 3 καταργείται, ιε) στην Επιλέξιμες δαπάνες εκτός περιφερειακών παρ. 14 η υποπαρ. 3 καταργείται, ιστ) στην υποπαρ. Δ’ ενισχύσεων - Τροποποίηση Παραρτήματος Β’ της παρ. 15: ιστα) η περ. γ’ καταργείται, ιστβ) προστίθεται ν. 4887/2022 νέο τελευταίο εδάφιο και το Παράρτημα Β’ διαμορφώ- Στο Παράρτημα Β’ του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί επι- νεται ως εξής: λέξιμων δαπανών εκτός περιφερειακών ενισχύσεων, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στο τέλος «ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Β’ του εισαγωγικού εδαφίου, προστίθενται οι λέξεις «των ΕΠΙΛΕΞΙΜΕΣ ΔΑΠΑΝΕΣ ειδικότερων προϋποθέσεων που τίθενται στα αντίστοιχα ΕΚΤΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΩΝ ΕΝΙΣΧΥΣΕΩΝ άρθρα του Γ.Α.Κ. και στο Κεφάλαιο Ι αυτού», β) η υπο- Το παρόν περιλαμβάνει τις δαπάνες που μπορούν να παρ. 3 της παρ. 1 καταργείται, γ) η υποπαρ. 2 της παρ. 2 ενισχυθούν συμπληρωματικά προς τις περιφερειακές καταργείται, δ) στην παρ. 3: δα) η υποπαρ. 1 αντικαθί- ενισχύσεις, με την επιφύλαξη των ειδικότερων προϋπο- σταται, δβ) στην υποπαρ. 2 μετά από τις λέξεις «σε πο- θέσεων που τίθενται στα αντίστοιχα άρθρα του Γ.Α.Κ. και σοστό έως» προστίθενται οι λέξεις «εκατό τοις εκατό στο Κεφάλαιο Ι αυτού. (100%) για βασική έρευνα», δγ) η υποπαρ. 3 καταργείται, 1. Επενδυτικές δαπάνες για συμβουλευτικές υπηρεσίες ε) στην παρ. 4, η υποπαρ. 3 καταργείται, στ) στην παρ. 5: σε ΜμΕ (άρθρο 18 Γ.Α.Κ.). στα) στην υποπαρ. 1: i) στην περ. γ’, μετά από τις λέξεις 1. Οι δαπάνες αυτές αφορούν σε μελέτες και αμοιβές «δαπάνες για» προστίθενται οι λέξεις «έρευνα επί συμ- συμβούλων για επενδυτικά σχέδια νέων μικρών και με- βάσει», ii) στην περ. δ’, οι λέξεις «που είναι απαραίτητα σαίων επιχειρήσεων και δεν μπορεί να αποτελούν αντι- για την υλοποίηση του έργου» αντικαθίστανται από τις κείμενο συνεχούς ή περιοδικής δραστηριότητας, ούτε λέξεις «που είναι άμεσο αποτέλεσμα του έργου», στβ) η να συνδέονται με τις συνήθεις λειτουργικές δαπάνες της υποπαρ. 3 καταργείται, ζ) στην παρ. 6: ζα) η υποπαρ. επιχείρησης. 1 αντικαθίσταται, ζβ) στην υποπαρ. 2 προστίθεται νέο 2. Η ένταση της ενίσχυσης των δαπανών ορίζεται σε δεύτερο εδάφιο, ζγ) το τελευταίο εδάφιο της υποπαρ. 3 ποσοστό πενήντα τοις εκατό (50%) αυτών. καταργείται, η) στην παρ. 7: ηα) στο εισαγωγικό εδάφιο, 3. Καταργείται. μετά από τις λέξεις «ενεργειακής απόδοσης» προστίθε- 2. Δαπάνες εκκίνησης για τις νεοσύστατες και υπό νται οι λέξεις «εκτός από μέτρα ενεργειακής απόδοσης ίδρυση μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις (άρθρο 22 σε κτίρια», ηβ) στην υποπαρ. 1: i) το τρίτο εδάφιο αντικα- Γ.Α.Κ.). θίσταται, ii) προστίθεται τέταρτο εδάφιο, ηγ) η υποπαρ. 3 1. Οι δαπάνες εκκίνησης αφορούν σε επενδυτικά σχέ- καταργείται, θ) στην παρ. 8: θα) στο εισαγωγικό εδάφιο, δια υπό ίδρυση ή νεοσύστατων μικρών και πολύ μικρών οι λέξεις «άρθρο 40 ΓΑΚ» αντικαθίστανται από τις λέξεις επιχειρήσεων. «άρθρο 41 ΓΑΚ», θβ) στην υποπαρ. 1: i) στο πρώτο εδά- 2. Καταργείται. φιο διαγράφεται η λέξη «μόνο», ii) το δεύτερο εδάφιο 3. Δαπάνες για έργα έρευνας και ανάπτυξης (άρθρο αντικαθίσταται, iii) το τρίτο εδάφιο καταργείται, θγ) η 25 Γ.Α.Κ.). υποπαρ. 2 αντικαθίσταται, θδ) η υποπαρ. 3 καταργείται, 1. Το ενισχυόμενο μέρος του έργου έρευνας και ανά- ι) στην παρ. 9: ια) οι υποπαρ. 1 και 2 αντικαθίστανται, πτυξης εμπίπτει πλήρως σε μία από τις ακόλουθες κατη- ιβ) η υποπαρ. 3 καταργείται, ια) στην παρ. 10: ιαα) στο γορίες, όπως αυτές ορίζονται στον Γ.Α.Κ.: βασική έρευνα, εισαγωγικό εδάφιο, οι λέξεις «και τηλεψύξης» αντικαθί- βιομηχανική έρευνα, πειραματική ανάπτυξη, μελέτες στανται από τις λέξεις «και/ή τηλεψύξης», ιαβ) η υποπαρ. σκοπιμότητας. 1 αντικαθίσταται, ιαγ) στην υποπαρ. 2: i) στο πρώτο εδά- Οι επιλέξιμες δαπάνες των έργων έρευνας και ανά- φιο, οι λέξεις «σαράντα πέντε τοις εκατό (45%)» αντικα- πτυξης αφορούν συγκεκριμένη κατηγορία έρευνας και θίστανται από τις λέξεις «τριάντα τοις εκατό (30%)», ii) το ανάπτυξης και είναι οι εξής: δεύτερο εδάφιο αντικαθίσταται, iii) τα τρίτο, τέταρτο α) δαπάνες προσωπικού: ερευνητές, τεχνικοί και λοιπό και πέμπτο εδάφια καταργούνται, ιαδ) η υποπαρ. 3 κα- υποστηρικτικό προσωπικό στον βαθμό που απασχολού- ταργείται, ιβ) στην παρ. 11: ιβα) το εισαγωγικό εδάφιο νται στο έργο, αντικαθίσταται, ιββ) οι υποπαρ. 1 και 2 αντικαθίστανται, β) δαπάνες οργάνων και εξοπλισμού, στον βαθμό και ιβγ) η υποπαρ. 3 καταργείται, ιγ) στην παρ. 12: ιγα) στο ει- για όσο χρόνο χρησιμοποιούνται για το έργο. Αν τα όρ- Τεύχος A’ 87/02.06.2025 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1869 γανα και ο εξοπλισμός δεν χρησιμοποιούνται καθ’ όλη τη του προσωπικού να επιστρέψει στον προηγούμενο ερ- διάρκεια ζωής τους για το έργο, επιλέξιμες θεωρούνται γοδότη του), μόνον οι δαπάνες απόσβεσης που αντιστοιχούν στη δι- γ. δαπάνες για συμβουλευτικές υπηρεσίες, όπως συμ- άρκεια του έργου, οι οποίες υπολογίζονται με βάση τις βουλευτικές υπηρεσίες, συνδρομή και επαγγελματική γενικά αποδεκτές λογιστικές αρχές, κατάρτιση στους τομείς της μεταφοράς γνώσεων, της γ) δαπάνες για κτίρια και γήπεδα, στον βαθμό και για απόκτησης, της προστασίας και της εκμετάλλευσης όσον χρόνο χρησιμοποιούνται για το έργο. Όσον αφο- άυλων στοιχείων ενεργητικού, καθώς και της χρήσης ρά τα κτίρια, επιλέξιμες θεωρούνται μόνον οι δαπάνες προτύπων και κανονισμών που τα εμπεριέχουν και υπο- απόσβεσης που αντιστοιχούν στη διάρκεια του έργου, στηρικτικές υπηρεσίες, όπως παροχή χώρων γραφεί- οι οποίες υπολογίζονται με βάση τις γενικά αποδεκτές ων, βάσεων δεδομένων, βιβλιοθηκών, έρευνας αγοράς, λογιστικές αρχές. Για τα γήπεδα, είναι επιλέξιμες οι δα- χρήσης εργαστηρίου, σήμανσης ποιότητας, δοκιμών και πάνες εμπορικής μεταβίβασης ή οι όντως καταβληθείσες πιστοποίησης, με σκοπό την ανάπτυξη αποτελεσματικό- κεφαλαιουχικές δαπάνες, τερων προϊόντων, διεργασιών ή υπηρεσιών στον τομέα δ) δαπάνες για έρευνα επί συμβάσει, γνώσεις και δι- της καινοτομίας. πλώματα ευρεσιτεχνίας που αγοράστηκαν ή ελήφθησαν 2. Η ένταση της ενίσχυσης των δαπανών ορίζεται σε με άδεια εκμετάλλευσης από εξωτερικές πηγές με τήρη- ποσοστό πενήντα τοις εκατό (50%) αυτών. ση της αρχής των ίσων αποστάσεων, καθώς και δαπάνες 3. Καταργείται. για συμβουλευτικές και ισοδύναμες υπηρεσίες χρησιμο- 5. Δαπάνες για διαδικαστική και οργανωτική καινοτο- ποιούμενες αποκλειστικά για το έργο, μία για ΜμΕ και Μεγάλες Επιχειρήσεις ε) πρόσθετα γενικά έξοδα και λοιπές λειτουργικές (άρθρο 29 Γ.Α.Κ.). δαπάνες, συμπεριλαμβανομένου του κόστους υλικών, 1. Οι δαπάνες αυτές εξειδικεύονται ως ακολούθως: εφοδίων και συναφών προϊόντων, που είναι άμεσο απο- α. Δαπάνες προσωπικού, τέλεσμα του έργου. Με την επιφύλαξη της παρ. 1 του β. δαπάνες οργάνων, εξοπλισμού, κτιρίων και γηπέ- άρθρου 7, οι εν λόγω δαπάνες των έργων έρευνας και δων, για όσο χρόνο χρησιμοποιούνται και με τον όρο ανάπτυξης μπορούν εναλλακτικά να υπολογίζονται με ότι χρησιμοποιούνται για το έργο, βάση απλουστευμένη επιλογή κόστους που λαμβάνει γ. δαπάνες για έρευνα επί συμβάσει, γνώσεις και διπλώ- τη μορφή κατ’ αποκοπή ποσοστού έως και είκοσι τοις ματα ευρεσιτεχνίας που αγοράστηκαν, ή ελήφθησαν με εκατό (20%), το οποίο εφαρμόζεται στις συνολικές επι- άδεια εκμετάλλευσης από εξωτερικές πηγές με τήρηση λέξιμες δαπάνες των έργων έρευνας και ανάπτυξης που της αρχής των ίσων αποστάσεων, αναφέρονται στα στοιχεία α) έως δ). Στην περίπτωση του δ. πρόσθετα γενικά έξοδα και λοιπές λειτουργικές προηγούμενου εδαφίου, οι δαπάνες των έργων έρευνας δαπάνες, συμπεριλαμβανομένου του κόστους υλικών, και ανάπτυξης που χρησιμοποιούνται για τον υπολογι- εφοδίων και συναφών προϊόντων που είναι άμεσο απο- σμό των έμμεσων δαπανών καθορίζονται με βάση τις τέλεσμα του έργου. συνήθεις λογιστικές πρακτικές και περιλαμβάνουν μόνο Οι ενισχύσεις σε μεγάλες επιχειρήσεις παρέχονται μόνο τις επιλέξιμες δαπάνες έργων έρευνας και ανάπτυξης εφόσον αυτές οι επιχειρήσεις συνεργάζονται πραγματικά που αναφέρονται στα στοιχεία α) έως δ). με ΜμΕ (ανάπτυξη κοινών επιχειρηματικών στρατηγικών

2. Η ένταση της ενίσχυσης επί των επιλέξιμων δαπα- ή διαχειριστικών δομών, παροχή κοινών υπηρεσιών ή νών ανέρχεται σε ποσοστό έως εκατό τοις εκατό (100%) υπηρεσιών για τη διευκόλυνση της συνεργασίας, συντο- για βασική έρευνα, πενήντα τοις εκατό (50%) για βιομη- νισμένες δραστηριότητες, όπως η έρευνα, η εμπορία, η χανική έρευνα, είκοσι πέντε τοις εκατό (25%) για πειρα- υποστήριξη δικτύων και συνεργατικών σχηματισμών, η ματική ανάπτυξη και πενήντα τοις εκατό (50%) για με- βελτίωση της προσβασιμότητας και της επικοινωνίας, η λέτες σκοπιμότητας. Η εταιρεία δεν μπορεί να λαμβάνει χρήση κοινών μέσων για την ενθάρρυνση της επιχειρη- άλλη ενίσχυση για το ίδιο έργο έρευνας και ανάπτυξης. ματικότητας και των εμπορικών συναλλαγών με ΜμΕ),

3. Καταργείται. όσον αφορά στην ενισχυόμενη δραστηριότητα και οι συ-

4. Δαπάνες καινοτομίας για ΜμΕ (άρθρο 28 Γ.Α.Κ.). νεργαζόμενες ΜμΕ καταβάλλουν, βάσει παραστατικών,

1. Αυτές εξειδικεύονται ως ακολούθως: το τριάντα τοις εκατό (30%) των συνολικών επιλέξιμων α. Δαπάνες για την απόκτηση, επικύρωση και προστα- δαπανών κατ’ ελάχιστον. σία των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας και λοιπών άυλων Ως πραγματική ορίζεται η συνεργασία μεταξύ επι- στοιχείων ενεργητικού, χειρήσεων από τις οποίες η μία τουλάχιστον είναι ΜμΕ β. δαπάνες μισθοδοσίας προσωπικού υψηλής ειδίκευ- και καμία μεμονωμένη επιχείρηση δεν φέρει άνω του σης, το οποίο απασχολείται σε δραστηριότητες ανάπτυ- εβδομήντα τοις εκατό (70%) των επιλέξιμων δαπανών. ξης και καινοτομίας και αποσπάται για συγκεκριμένο 2. Η ένταση της ενίσχυσης δεν υπερβαίνει το δεκα- χρονικό διάστημα από οργανισμό έρευνας και διάδοσης πέντε τοις εκατό (15%) των επιλέξιμων δαπανών για τις γνώσεων ή από μεγάλη επιχείρηση, σε νέες θέσεις που μεγάλες επιχειρήσεις και το πενήντα τοις εκατό (50%) έχουν δημιουργηθεί προς τον σκοπό αυτόν στη δικαι- των επιλέξιμων δαπανών για τις ΜμΕ. ούχο επιχείρηση και δεν αντικαθιστά άλλο προσωπικό 3. Καταργείται. (ως «απόσπαση» θεωρείται η προσωρινή απασχόληση 6. Επενδυτικές δαπάνες για την προστασία του περι- προσωπικού από τη δικαιούχο ενίσχυσης με δικαίωμα βάλλοντος (άρθρο 36 Γ.Α.Κ.). 1870 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Τεύχος A’ 87/02.06.2025

1. Δεν χορηγούνται ενισχύσεις όταν οι επενδύσεις συνθηκών της αγοράς και των κινήτρων που παρέχει το πραγματοποιούνται με σκοπό να εξασφαλιστεί απλώς σύστημα εμπορίας εκπομπών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. η συμμόρφωση των επιχειρήσεων με τα ισχύοντα ενωσι- Αν η επένδυση για την οποία χορηγείται κρατική ακά πρότυπα. Ενισχύσεις που παρέχουν στις επιχειρήσεις ενίσχυση συνίσταται στην εγκατάσταση πρόσθετου τη δυνατότητα να συμμορφωθούν με ενωσιακά πρότυπα κατασκευαστικού στοιχείου σε ήδη υφιστάμενη εγκα- τα οποία έχουν εγκριθεί αλλά δεν έχουν ακόμη τεθεί σε τάσταση, για την οποία δεν υπάρχει λιγότερο φιλικό ισχύ μπορούν να χορηγούνται βάσει του παρόντος άρ- προς το περιβάλλον αντιπαράδειγμα όσον αφορά την θρου, υπό την προϋπόθεση ότι η επένδυση για την οποία επένδυση, επιλέξιμες δαπάνες είναι οι συνολικές επεν- χορηγείται η ενίσχυση υλοποιείται και ολοκληρώνεται δυτικές δαπάνες. τουλάχιστον δεκαοχτώ (18) μήνες πριν από την ημερο- Αν η επένδυση για την οποία χορηγείται κρατική ενί- μηνία έναρξης ισχύος του σχετικού προτύπου. σχυση συνίσταται στην κατασκευή ειδικής υποδομής, Οι επιλέξιμες δαπάνες είναι οι πρόσθετες επενδυτικές όπως αναφέρεται στο άρθρο 2 του Γ.Α.Κ., για υδρογόνο δαπάνες που καθορίζονται από τη σύγκριση του κόστους κατά την έννοια της παρ. 1β του άρθρου 36 του Γ.Α.Κ., της επένδυσης με το κόστος αντιπαραδείγματος που θα απορριπτόμενη θερμότητα ή διοξείδιο του άνθρακα προέκυπτε εάν δεν είχε χορηγηθεί η ενίσχυση, ως εξής: (CO2), τα οποία είναι απαραίτητα για να καταστεί δυνα- α) αν το αντιπαράδειγμα συνίσταται στην πραγματο- τή η αύξηση του επιπέδου περιβαλλοντικής προστασίας ποίηση λιγότερο φιλικής προς το περιβάλλον επένδυσης όπως αναφέρεται στις παρ. 2 και 2α του άρθρου 36 του που αντιστοιχεί στη συνήθη εμπορική πρακτική στον Γ.Α.Κ. επιλέξιμες δαπάνες είναι οι συνολικές επενδυτι- συγκεκριμένο τομέα ή στο πλαίσιο της συγκεκριμένης κές δαπάνες. Οι δαπάνες για την κατασκευή ή την ανα- δραστηριότητας, οι επιλέξιμες δαπάνες συνίστανται βάθμιση εγκαταστάσεων αποθήκευσης, με εξαίρεση τις στη διαφορά μεταξύ του κόστους της επένδυσης για εγκαταστάσεις αποθήκευσης ανανεώσιμου υδρογόνου την οποία χορηγείται κρατική ενίσχυση και του κόστους και υδρογόνου που καλύπτεται από την παρ. 1β του άρ- της λιγότερο φιλικής προς το περιβάλλον επένδυσης, θρου 36 Γ.Α.Κ., δεν είναι επιλέξιμες. β) αν το αντιπαράδειγμα συνίσταται στην πραγματο- Οι δαπάνες που δεν συνδέονται άμεσα με την επίτευξη ποίηση της ίδιας επένδυσης σε μεταγενέστερη χρονική υψηλότερου επιπέδου προστασίας του περιβάλλοντος στιγμή, οι επιλέξιμες δαπάνες συνίστανται στη διαφορά δεν είναι επιλέξιμες. μεταξύ του κόστους της επένδυσης για την οποία χο- 2. Η ένταση της ενίσχυσης δεν υπερβαίνει το σαράντα ρηγείται κρατική ενίσχυση και της καθαρής παρούσας τοις εκατό (40%) των επιλέξιμων δαπανών. αξίας του κόστους της μεταγενέστερης επένδυσης, με Στην περίπτωση επενδύσεων που αφορούν δέσμευση αναγωγή κατά τον χρόνο κατά τον οποίο θα πραγματο- και αποθήκευση του άνθρακα (CCS) και/ή δέσμευση και ποιούνταν η ενισχυόμενη επένδυση, αξιοποίηση του άνθρακα (CCU), η ένταση της ενίσχυσης γ) αν το αντιπαράδειγμα συνίσταται στη διατήρηση δεν υπερβαίνει το τριάντα τοις εκατό (30%) των επιλέ- των υφιστάμενων εγκαταστάσεων και εξοπλισμού σε ξιμων δαπανών. λειτουργία, οι επιλέξιμες δαπάνες συνίστανται στη δια- Η ένταση της ενίσχυσης μπορεί να αυξηθεί κατά δέκα φορά μεταξύ του κόστους της επένδυσης για την οποία (10) ποσοστιαίες μονάδες, στην περίπτωση ενισχύσεων χορηγείται κρατική ενίσχυση και της καθαρής παρούσας που χορηγούνται σε μεσαίες επιχειρήσεις και κατά είκοσι αξίας των επενδύσεων στη συντήρηση, επισκευή και (20) εκατοστιαίες μονάδες, στην περίπτωση ενισχύσεων εκσυγχρονισμό των υφιστάμενων εγκαταστάσεων και που χορηγούνται σε μικρές επιχειρήσεις. εξοπλισμού, με αναγωγή κατά τον χρόνο κατά τον οποίο 3. Η ένταση της ενίσχυσης μπορεί να αυξηθεί κατά θα πραγματοποιούνταν η ενισχυόμενη επένδυση, δεκαπέντε (15) ποσοστιαίες μονάδες για επενδύσεις σε δ) στην περίπτωση εξοπλισμού που αποτελεί αντι- ενισχυόμενες περιοχές που πληρούν τις προϋποθέσεις κείμενο σύμβασης χρηματοδοτικής μίσθωσης, οι επι- του στοιχείου α’ της παρ. 3 του άρθρου 107 της Συνθήκης λέξιμες δαπάνες συνίστανται στη διαφορά, από άποψη για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Σ.Λ.Ε.Ε.) και καθαρής παρούσας αξίας, μεταξύ της μίσθωσης του κατά πέντε (5) ποσοστιαίες μονάδες για τις επενδύσεις σε εξοπλισμού για τον οποίο χορηγείται κρατική ενίσχυ- ενισχυόμενες περιοχές που πληρούν τις προϋποθέσεις ση και της μίσθωσης του λιγότερο φιλικού προς το του στοιχείου γ` της παρ. 3 του άρθρου 107 της Σ.Λ.Ε.Ε.. περιβάλλον εξοπλισμού που θα μισθωνόταν εάν δεν 7. Επενδυτικές δαπάνες για μέτρα ενεργειακής απόδο- είχε χορηγηθεί η ενίσχυση· το κόστος μίσθωσης δεν σης εκτός από μέτρα ενεργειακής απόδοσης σε κτίρια περιλαμβάνει δαπάνες που σχετίζονται με τη λειτουργία (άρθρο 38 Γ.Α.Κ.). του εξοπλισμού ή της εγκατάστασης (κόστος καυσίμων, 1. Επιλέξιμες δαπάνες είναι οι πρόσθετες επενδυτικές ασφάλιση, συντήρηση, άλλα αναλώσιμα), ανεξάρτητα δαπάνες που απαιτούνται ώστε να επιτευχθεί το υψηλό- από το αν καλύπτονται από τη σύμβαση χρηματοδοτι- τερο επίπεδο ενεργειακής απόδοσης. Οι δαπάνες που κής μίσθωσης. δεν συνδέονται άμεσα με την επίτευξη υψηλότερου Για τα στοιχεία α) έως δ), το αντιπαράδειγμα αντιστοι- επιπέδου ενεργειακής απόδοσης δεν συνιστούν επιλέ- χεί σε επένδυση με συγκρίσιμη παραγωγική ικανότητα ξιμες δαπάνες. Δεν χορηγούνται ενισχύσεις βάσει του και διάρκεια που συμμορφώνεται με τα ήδη ισχύοντα παρόντος άρθρου για επενδύσεις οι οποίες πραγματο- ενωσιακά πρότυπα. Το αντιπαράδειγμα πρέπει να είναι ποιούνται με σκοπό τη συμμόρφωση με ενωσιακά πρό- αξιόπιστο υπό το πρίσμα των νομικών απαιτήσεων, των τυπα που έχουν θεσπιστεί και τεθεί σε ισχύ. Μπορούν να Τεύχος A’ 87/02.06.2025 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1871 χορηγούνται ενισχύσεις βάσει του παρόντος άρθρου με β) το τριάντα τοις εκατό (30%) των επιλέξιμων δαπα- σκοπό τη συμμόρφωση με ενωσιακά πρότυπα που έχουν νών για κάθε άλλη επένδυση που καλύπτεται από το θεσπιστεί αλλά δεν έχουν ακόμη τεθεί σε ισχύ, υπό την άρθρο 41 Γ.Α.Κ.. προϋπόθεση ότι η επένδυση υλοποιείται και ολοκλη- Η ένταση της ενίσχυσης μπορεί να αυξηθεί κατά είκοσι ρώνεται τουλάχιστον δεκαοχτώ (18) μήνες πριν από την (20) ποσοστιαίες μονάδες για ενισχύσεις που χορηγού- ημερομηνία έναρξης ισχύος του προτύπου. νται σε μικρές επιχειρήσεις και κατά δέκα (10) ποσοστι-

2. Η ένταση της ενίσχυσης των δαπανών ορίζεται σε αίες μονάδες για ενισχύσεις που χορηγούνται σε μεσαίες ποσοστό τριάντα τοις εκατό (30%) αυτών. επιχειρήσεις. Η ένταση της ενίσχυσης αυξάνεται κατά είκοσι (20) 3. Καταργείται. ποσοστιαίες μονάδες σε μικρές επιχειρήσεις και κατά 10. Δαπάνες για εγκατάσταση αποδοτικών συστημά- δέκα (10) ποσοστιαίες μονάδες σε μεσαίες επιχειρήσεις. των τηλεθέρμανσης και/ή τηλεψύξης (άρθρο 46 Γ.Α.Κ.). Η ένταση της ενίσχυσης αυξάνεται κατά δεκαπέντε (15) 1. Επιλέξιμες δαπάνες είναι οι επενδυτικές δαπάνες ποσοστιαίες μονάδες για επενδύσεις σε ενισχυόμενες που σχετίζονται με την κατασκευή ή την αναβάθμιση περιοχές που πληρούν τις προϋποθέσεις του στοιχείου α’ ενός ενεργειακά αποδοτικού συστήματος τηλεθέρμαν- της παρ. 3 του άρθρου 107 της Σ.Λ.Ε.Ε. και κατά πέντε (5) σης και/ή τηλεψύξης. ποσοστιαίες μονάδες για τις επενδύσεις σε ενισχυόμενες 2. Η ένταση της ενίσχυσης των δαπανών ορίζεται σε περιοχές που πληρούν τις προϋποθέσεις του στοιχείου ποσοστό τριάντα τοις εκατό (30%) αυτών. γ’ της παρ. 3 του άρθρου 107 της Σ.Λ.Ε.Ε.. Η ένταση της ενίσχυσης μπορεί να αυξάνεται κατά

3. Καταργείται. δεκαπέντε (15) εκατοστιαίες μονάδες για επενδύσεις

8. Επενδυτικές δαπάνες για τη συμπαραγωγή ενέργει- που χρησιμοποιούν μόνο ανανεώσιμες πηγές ενέργει- ας υψηλής απόδοσης από Α.Π.Ε. (άρθρο 41 Γ.Α.Κ.). ας, απορριπτόμενη θερμότητα ή συνδυασμό των δύο,

1. Οι επενδυτικές ενισχύσεις χορηγούνται σε πρό- συμπεριλαμβανομένης της συμπαραγωγής από ανανε- σφατα εγκατεστημένη ή ανακαινισμένη δυναμικότητα ώσιμες πηγές ενέργειας. παραγωγής. 3. Καταργείται. Επιλέξιμες δαπάνες είναι το συνολικό επενδυτικό κό- 11. Δαπάνες για την εξυγίανση περιβαλλοντικής ζη- μίας, την αποκατάσταση φυσικών οικοτόπων και οικο- στος. συστημάτων, την προστασία ή επαναφορά της βιοποι-

2. Η ένταση της ενίσχυσης δεν υπερβαίνει: κιλότητας ή την εφαρμογή λύσεων που βασίζονται στη α) το σαράντα πέντε τοις εκατό (45%) των επιλέξιμων φύση για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή και δαπανών για επενδύσεις στην παραγωγή ανανεώσιμων τον μετριασμό της (άρθρο 45 Γ.Α.Κ.). πηγών ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων των αντλιών

1. Για επενδύσεις στην εξυγίανση περιβαλλοντικής θερμότητας που συμμορφώνονται με το παράρτημα VII ζημίας ή την αποκατάσταση φυσικών οικοτόπων και της Οδηγίας (ΕΕ) 2018/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβου- οικοσυστημάτων, επιλέξιμες δαπάνες είναι οι δαπάνες λίου και του Συμβουλίου, της 11ης Δεκεμβρίου 2018, για που πραγματοποιούνται για τις εργασίες εξυγίανσης ή την προώθηση της χρήσης ενέργειας από ανανεώσιμες αποκατάστασης, μειωμένες κατά την αύξηση της αξίας πηγές (L 328), του ανανεώσιμου υδρογόνου και της συ- της γης ή του ακινήτου. μπαραγωγής υψηλής απόδοσης από ανανεώσιμες πηγές Για επενδύσεις στην προστασία ή επαναφορά της βιο- ενέργειας, ποικιλότητας και στην εφαρμογή λύσεων που βασίζονται β) το τριάντα τοις εκατό (30%) των επιλέξιμων δαπα- στη φύση για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή νών για κάθε άλλη επένδυση που καλύπτεται από το και τον μετριασμό της, επιλέξιμες δαπάνες είναι οι συνο- άρθρο 41 του Γ.Α.Κ. λικές δαπάνες των εργασιών που έχουν ως αποτέλεσμα Η ένταση της ενίσχυσης μπορεί να αυξηθεί κατά είκοσι τη συμβολή στην προστασία ή επαναφορά της βιοποι- (20) ποσοστιαίες μονάδες, για ενισχύσεις που χορηγού- κιλότητας ή στην εφαρμογή λύσεων που βασίζονται στη νται σε μικρές επιχειρήσεις, και κατά δέκα (10) ποσοστι- φύση για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή και αίες μονάδες, για ενισχύσεις που χορηγούνται σε μεσαίες τον μετριασμό της. επιχειρήσεις. 2. Η ένταση της ενίσχυσης δεν υπερβαίνει:

3. Καταργείται. α) το εκατό τοις εκατό (100%) των επιλέξιμων δαπανών

9. Δαπάνες για παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες για επενδύσεις στην εξυγίανση περιβαλλοντικής ζημίας πηγές (άρθρο 41 Γ.Α.Κ.). ή την αποκατάσταση φυσικών οικοτόπων και οικοσυ-

1. Επιλέξιμες δαπάνες είναι το συνολικό επενδυτικό στημάτων, κόστος. β) το εβδομήντα τοις εκατό (70%) των επιλέξιμων δα-

2. Η ένταση της ενίσχυσης δεν υπερβαίνει: πανών για επενδύσεις στην προστασία ή επαναφορά α) το σαράντα πέντε τοις εκατό (45%) των επιλέξιμων της βιοποικιλότητας και σε λύσεις που βασίζονται στη δαπανών για επενδύσεις στην παραγωγή ανανεώσιμων φύση για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή και πηγών ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων των αντλιών τον μετριασμό της. θερμότητας που συμμορφώνονται με το παράρτημα VII 3. Καταργείται. της Οδηγίας (ΕΕ) 2018/2001, του ανανεώσιμου υδρο- 12. Δαπάνες για την αποδοτική χρήση των πόρων και γόνου και της συμπαραγωγής υψηλής απόδοσης από για τη στήριξη της μετάβασης προς μια κυκλική οικονο- ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, μία (άρθρο 47 Γ.Α.Κ.). 1872 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Τεύχος A’ 87/02.06.2025

1. Επιλέξιμες δαπάνες είναι οι πρόσθετες επενδυτικές Ειδικότερα, είναι επιλέξιμες οι ακόλουθες δαπάνες: δαπάνες που προκύπτουν από τη σύγκριση των συνο- α) Δαπάνες προσωπικού των εκπαιδευτών, για τις ώρες λικών επενδυτικών δαπανών του έργου με εκείνες ενός κατά τις οποίες οι εκπαιδευτές συμμετέχουν στην επαγ- (1) λιγότερο φιλικού προς το περιβάλλον έργου ή δρα- γελματική κατάρτιση, στηριότητας που είναι ένα από τα ακόλουθα: β) λειτουργικές δαπάνες εκπαιδευτών και εκπαιδευό- α) αντιπαράδειγμα που συνίσταται σε συγκρίσιμη μενων που σχετίζονται άμεσα με το έργο επαγγελματικής επένδυση η οποία θα μπορούσε αξιόπιστα να πραγμα- κατάρτισης, όπως έξοδα μετακίνησης, έξοδα διαμονής, τοποιηθεί στο πλαίσιο νέας ή προϋπάρχουσας παραγω- υλικά και εφόδια που σχετίζονται άμεσα με το έργο, απο- γικής διαδικασίας χωρίς ενίσχυση και η οποία δεν επι- σβέσεις των υλικοτεχνικών μέσων και του εξοπλισμού, τυγχάνει το ίδιο επίπεδο αποδοτικής χρήσης των πόρων, στον βαθμό που χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για το β) αντιπαράδειγμα που συνίσταται σε επεξεργασία των έργο επαγγελματικής κατάρτισης, αποβλήτων με βάση μέθοδο επεξεργασίας που βρίσκε- γ) δαπάνες συμβουλευτικών υπηρεσιών σε σχέση με ται χαμηλότερα στην τάξη προτεραιότητας την οποία το έργο επαγγελματικής κατάρτισης, καθιερώνει η ιεράρχηση των αποβλήτων που αναφέρε- δ) δαπάνες προσωπικού των εκπαιδευομένων και γε- ται στην παρ. 1 του άρθρου 4 του ν. 4819/2021 (Α’ 129) νικές έμμεσες δαπάνες, όπως διοικητικές δαπάνες, μι- ή σε επεξεργασία των αποβλήτων, άλλων προϊόντων, σθώματα και γενικά έξοδα, για τις ώρες κατά τις οποίες υλικών ή ουσιών με λιγότερο αποδοτικό τρόπο ως προς οι εκπαιδευόμενοι συμμετέχουν στην επαγγελματική τη χρήση των πόρων, κατάρτιση. γ) αντιπαράδειγμα που συνίσταται σε συγκρίσιμη 2. Η ένταση της ενίσχυσης των δαπανών ορίζεται σε επένδυση σε συμβατική διαδικασία παραγωγής που ποσοστό πενήντα τοις εκατό (50%) αυτών. χρησιμοποιεί πρωτογενείς πρώτες ύλες ή υλικό τρο- Το ποσοστό αυτό μπορεί να αυξηθεί, μέχρι το εβδομή- φοδοσίας, εάν το ληφθέν δευτερογενές (επαναχρησι- ντα τοις εκατό (70%) των επιλέξιμων δαπανών, ως εξής: μοποιούμενο ή ανακτημένο) προϊόν μπορεί να υπο- α) Κατά δέκα (10) εκατοστιαίες μονάδες, εάν η επαγ- κατασταθεί από τεχνική και οικονομική άποψη από το γελματική κατάρτιση απευθύνεται σε εργαζομένους που πρωτογενές προϊόν. είναι άτομα με αναπηρία ή σε εργαζομένους σε μειονε- Για τα στοιχεία α) και γ), το αντιπαράδειγμα αντιστοι- κτική θέση, χεί σε επένδυση με συγκρίσιμη παραγωγική ικανότητα β) κατά δέκα (10) εκατοστιαίες μονάδες, εάν η ενίσχυ- και διάρκεια που συμμορφώνεται με τα ήδη ισχύοντα ση χορηγείται σε μεσαίες επιχειρήσεις και κατά είκοσι ενωσιακά πρότυπα. Το αντιπαράδειγμα πρέπει να είναι (20) εκατοστιαίες μονάδες, εάν χορηγείται σε μικρές αξιόπιστο υπό το πρίσμα των νομικών απαιτήσεων, των επιχειρήσεις. συνθηκών της αγοράς και των κινήτρων. 3. Καταργείται. Αν η επένδυση συνίσταται στην εγκατάσταση πρό- 14. Ενισχύσεις για συμμετοχή ΜμΕ σε εμπορικές εκθέ- σθετου κατασκευαστικού στοιχείου σε ήδη υφιστάμενη σεις (άρθρο 19 Γ.Α.Κ.). εγκατάσταση, για την οποία δεν υπάρχει λιγότερο φιλικό 1. Επιλέξιμες είναι οι δαπάνες μίσθωσης, εγκατάστα- προς το περιβάλλον ισοδύναμο, ή όταν ο αιτών την ενί- σης και διαχείρισης περιπτέρου για τη συμμετοχή μίας σχυση μπορεί να αποδείξει ότι δεν θα πραγματοποιηθεί επιχείρησης σε οποιαδήποτε εμπορική έκθεση. επένδυση χωρίς την ενίσχυση, επιλέξιμες δαπάνες είναι 2. Η ένταση της ενίσχυσης δεν υπερβαίνει το πενήντα οι συνολικές επενδυτικές δαπάνες. τοις εκατό (50%) των επιλέξιμων δαπανών.

2. Η ένταση της ενίσχυσης των δαπανών ορίζεται σε 3. Καταργείται. ποσοστό σαράντα τοις εκατό (40 %) αυτών. 15. Ενισχύσεις για εργαζομένους σε μειονεκτική θέση Η ένταση της ενίσχυσης μπορεί να αυξηθεί κατά Α. Εργαζόμενοι σε μειονεκτική θέση (άρθρο 32 Γ.Α.Κ.) είκοσι (20) ποσοστιαίες μονάδες για ενισχύσεις που Επιλέξιμες δαπάνες είναι οι μισθολογικές δαπάνες για χορηγούνται σε μικρές επιχειρήσεις και κατά δέκα (10) περίοδο δώδεκα (12) το πολύ μηνών από την πρόσληψη ποσοστιαίες μονάδες για ενισχύσεις που χορηγούνται εργαζομένου σε μειονεκτική θέση. σε μεσαίες επιχειρήσεις. Η ένταση της ενίσχυσης για τη Όταν ο υπόψη εργαζόμενος τελεί σε ιδιαίτερα μειο- μονάδα παραγωγής μπορεί να αυξηθεί κατά δεκαπέντε νεκτική θέση, επιλέξιμες δαπάνες είναι οι μισθολογικές (15) ποσοστιαίες μονάδες για επενδύσεις σε ενισχυ- δαπάνες για μέγιστη περίοδο είκοσι τεσσάρων (24) μη- όμενες περιοχές που πληρούν τις προϋποθέσεις του νών από την πρόσληψη. στοιχείου α` της παρ. 3 του άρθρου 107 της Σ.Λ.Ε.Ε. και Όταν η πρόσληψη δεν αντιπροσωπεύει καθαρή αύξη- κατά πέντε (5) ποσοστιαίες μονάδες για επενδύσεις σε ση του αριθμού των εργαζομένων της οικείας επιχείρη- ενισχυόμενες περιοχές που πληρούν τις προϋποθέσεις σης, σε σχέση με τον μέσο όρο του δωδεκαμήνου που του στοιχείου γ’ της παρ. 3 του άρθρου 107 της Σ.Λ.Ε.Ε.. προηγήθηκε, η θέση ή οι θέσεις εργασίας πρέπει να έχουν

3. Καταργείται. μείνει κενές λόγω εθελοντικής αποχώρησης, αναπηρίας,

13. Δαπάνες για επαγγελματική κατάρτιση (άρθρο 31 συνταξιοδότησης λόγω ηλικίας, εθελοντικής μείωσης του Γ.Α.Κ.). χρόνου εργασίας ή νόμιμης απόλυσης για πειθαρχικούς

1. Επιλέξιμες είναι οι δαπάνες που αφορούν στην ανα- λόγους, και όχι λόγω κατάργησης των θέσεων εργασίας. βάθμιση των προσόντων ή την επανεκπαίδευση των ερ- Εκτός από την περίπτωση νόμιμης απόλυσης για πει- γαζομένων. θαρχικούς λόγους, οι εργαζόμενοι σε μειονεκτική θέση Τεύχος A’ 87/02.06.2025 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1873 δικαιούνται να απασχοληθούν σε συνεχή βάση για την μένης επιχείρησης, καθώς και οποιεσδήποτε δαπάνες ελάχιστη περίοδο που προβλέπεται στην οικεία εθνική διοίκησης και μεταφοράς, υπό την προϋπόθεση ότι οι νομοθεσία περί συμβάσεων εργασίας ή στις ενδεχόμενες δαπάνες αυτές απορρέουν άμεσα από την απασχόληση συλλογικές συμβάσεις του κράτους μέλους. εργαζομένων με αναπηρία. Εάν η περίοδος απασχόλησης είναι βραχύτερη των Η ένταση της ενίσχυσης δεν υπερβαίνει το εκατό τοις δώδεκα (12) μηνών, ή των είκοσι τεσσάρων (24) μηνών εκατό (100%) των επιλέξιμων δαπανών. για εργαζομένους σε ιδιαίτερα μειονεκτική θέση, η ενί- Δ. Πρόσθετες δαπάνες απασχόλησης εργαζομένων σε σχυση μειώνεται κατ` αναλογία χρόνου. μειονεκτική θέση (άρθρο 35 Γ.Α.Κ.) Η ένταση της ενίσχυσης για πρόσληψη εργαζομένων Επιλέξιμες είναι οι δαπάνες: σε μειονεκτική θέση δεν υπερβαίνει το πενήντα τοις εκα- α) Απασχόλησης προσωπικού αποκλειστικά για τον τό (50%) των επιλέξιμων δαπανών. χρόνο που διανύεται για την υποστήριξη των εργαζο- Β. Εργαζόμενοι με αναπηρία (άρθρο 33 Γ.Α.Κ.) μένων σε μειονεκτική θέση, για περίοδο δώδεκα (12) το Επιλέξιμες δαπάνες είναι οι μισθολογικές δαπάνες για πολύ μηνών από την πρόσληψη εργαζομένου σε μειονε- κάθε δεδομένη περίοδο απασχόλησης του εργαζομένου κτική θέση ή για περίοδο είκοσι τεσσάρων (24) το πολύ με αναπηρία. μηνών από την πρόσληψη εργαζομένου σε ιδιαίτερα Όταν η πρόσληψη δεν αντιπροσωπεύει καθαρή αύ- μειονεκτική θέση, ξηση του αριθμού των εργαζομένων της οικείας επιχεί- β) επαγγελματικής κατάρτισης του προσωπικού αυτού, ρησης, σε σχέση με τον μέσο όρο του δωδεκαμήνου προκειμένου να βοηθηθούν οι εργαζόμενοι σε μειονε- που προηγήθηκε, η θέση ή οι θέσεις εργασίας πρέπει κτική θέση. να έχουν μείνει κενές λόγω εθελοντικής αποχώρησης, Η παρεχόμενη υποστήριξη συνίσταται σε μέτρα για αναπηρίας, συνταξιοδότησης λόγω ηλικίας, εθελοντι- την υποστήριξη της αυτονομίας και της προσαρμογής κής μείωσης του χρόνου εργασίας ή νόμιμης απόλυσης στο περιβάλλον εργασίας του εργαζομένου σε μειονεκτι- για πειθαρχικούς λόγους, και όχι λόγω κατάργησης των κή θέση, στην παρουσία συνοδού του εργαζομένου στις θέσεων εργασίας. κοινωνικές και διοικητικές διαδικασίες, στη διευκόλυνση Εκτός από την περίπτωση νόμιμης απόλυσης για πει- της επικοινωνίας με τον επιχειρηματία και στη διαχείριση θαρχικούς λόγους, οι εργαζόμενοι με αναπηρία δικαιού- των συγκρούσεων, νται να απασχοληθούν σε συνεχή βάση για την ελάχιστη γ) Καταργείται. περίοδο που προβλέπεται στην οικεία εθνική νομοθε- Η ένταση της ενίσχυσης δεν υπερβαίνει το πενήντα σία ή στις ενδεχόμενες συλλογικές συμβάσεις που είναι τοις εκατό (50%) των επιλέξιμων δαπανών.». νομικά δεσμευτικές για την επιχείρηση και διέπουν τις συμβάσεις εργασίας. ΜΕΡΟΣ ΣΤ’ Η ένταση της ενίσχυσης δεν υπερβαίνει το εβδομή- ΛΟΙΠΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ντα πέντε τοις εκατό (75%) των επιλέξιμων δαπανών. Γ. Πρόσθετες δαπάνες απασχόλησης εργαζομένων με Άρθρο 92 αναπηρία (άρθρο 34 Γ.Α.Κ.) Παράταση προθεσμίας θεώρησης αδειών Είναι επιλέξιμες οι ακόλουθες δαπάνες: τεχνικών επαγγελματικών δραστηριοτήτων - α) Δαπάνες προσαρμογής του χώρου εργασίας, Τροποποίηση άρθρου 145 ν. 4887/2022 β) δαπάνες απασχόλησης προσωπικού αποκλειστικά Στο άρθρο 145 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί θεώρησης για τον χρόνο που διανύεται για την υποστήριξη των ερ- των αδειών τεχνικών επαγγελματικών δραστηριοτήτων, γαζομένων με αναπηρία και επαγγελματικής κατάρτισης οι λέξεις «παρατείνεται κατά τρία (3) έτη», όπου αυτές του προσωπικού αυτού, προκειμένου να βοηθηθούν οι αναφέρονται, αντικαθίστανται από τις λέξεις «παρατεί- εργαζόμενοι με αναπηρία, νεται κατά τέσσερα (4) έτη», και το άρθρο 145 διαμορ- γ) δαπάνες προσαρμογής ή αγοράς εξοπλισμού, ή φώνεται ως εξής: αγοράς και επικύρωσης λογισμικού προς χρήση από εργαζομένους με αναπηρία, περιλαμβανομένων προ- «Άρθρο 145 σαρμοσμένων ή βοηθητικών τεχνολογικών διευκολύν- Θεώρηση αδειών τεχνικών σεων, οι οποίες προστίθενται σε εκείνες τις οποίες θα επαγγελματικών δραστηριοτήτων πραγματοποιούσε ο δικαιούχος εάν απασχολούσε ερ- 1. Για τις επαγγελματικές άδειες που έχουν εκδοθεί, γαζομένους χωρίς αναπηρία, αντικατασταθεί ή θεωρηθεί μέχρι την έναρξη ισχύος δ) δαπάνες που συνδέονται άμεσα με τη μεταφορά του παρόντος, σύμφωνα με το π.δ. 112/2012 (Α’ 197) των εργαζομένων με αναπηρία στον χώρο εργασίας για τις υδραυλικές εγκαταστάσεις, το π.δ. 113/2012 και για δραστηριότητες που συνδέονται με την εργα- (Α’ 198) για τον χειρισμό μηχανημάτων έργου, το π.δ. σία τους, 114/2012 (Α’ 199) για τις εγκαταστάσεις καύσης, το π.δ. ε) μισθολογικό κόστος για τις ώρες που αφιερώνει 115/2012 (Α’ 200) για τις μηχανολογικές εγκαταστάσεις, στην αποκατάσταση ένας εργαζόμενος με αναπηρία, το π.δ. 1/2013 (Α’ 3) για τις ψυκτικές εγκαταστάσεις, κα- στ) όταν ο δικαιούχος παρέχει προστατευόμενη απα- θώς και τις άδειες που έχουν εκδοθεί σύμφωνα με το σχόληση, οι δαπάνες κατασκευής, εγκατάστασης ή εκ- π.δ. 511/1977 (Α’ 162) και εμπίπτουν στις παρ. 1 και 2 συγχρονισμού των μονάδων παραγωγής της συγκεκρι- του άρθρου 9 του π.δ. 114/2012, η προθεσμία θεώρησής 1874 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Τεύχος A’ 87/02.06.2025 τους, μετά την παρέλευση οκτώ (8) ετών, παρατείνεται Α.Ε. απαλλάσσεται από την υποχρέωση προσκόμισης κατά τέσσερα (4) έτη. φορολογικής και ασφαλιστικής ενημερότητας έναντι

2. Στις άδειες που έχουν εκδοθεί ή αντικατασταθεί οποιασδήποτε αρχής και φορέα έως την 31η Δεκεμ- βάσει του π.δ. 108/2013 (Α’ 141) για τις ηλεκτρολογικές βρίου 2025.». εγκαταστάσεις, η προθεσμία απόδειξης της άσκησης Άρθρο 95 του ελαχίστου ορίου επαγγελματικής δραστηριότητας Μίσθωση ακινήτου για επέκταση της Ειδικής μετά την παρέλευση οκτώ (8) ετών, παρατείνεται κατά Υπηρεσίας Συντονισμού Ταμείου Ανάκαμψης - τέσσερα (4) έτη.». Τροποποίηση άρθρου 280 ν. 4738/2020 Άρθρο 93 Στην παρ. 3 του άρθρου 280 του ν. 4738/2020 (Α’ 207), Αφορολόγητο, ανεκχώρητο και ακατάσχετο περί δαπανών λειτουργίας της Ειδικής Υπηρεσίας Συ- της ενίσχυσης που καταβάλλεται στο πλαίσιο ντονισμού Ταμείου Ανάκαμψης του Υπουργείου Εθνικής της δράσης «Ενίσχυση επιχειρήσεων των Οικονομίας και Οικονομικών, επέρχονται οι ακόλουθες Περιφερειακών Ενοτήτων Μαγνησίας τροποποιήσεις: α) στο δεύτερο εδάφιο, οι λέξεις «έως και Τρικάλων για την αντιμετώπιση των τις 31.12.2020 να προβεί» αντικαθίστανται από τις λέξεις επιπτώσεων στην λειτουργία τους από την «να προβαίνει», β) προστίθεται τρίτο εδάφιο και η παρ. 3, κακοκαιρία Daniel». διαμορφώνεται ως εξής: Η ενίσχυση που καταβάλλεται στο πλαίσιο της χρη- «3. Στην Ειδική Υπηρεσία ανήκουν η διαχείριση, συντή- ματοδοτούμενης δράσης από το Εθνικό Πρόγραμμα ρηση και εποπτεία των κτιρίων, εγκαταστάσεων, επίπλων Ανάπτυξης 2021-2025 (ν. 4635/2019, Α’ 167) με τίτλο και κάθε άλλου εξοπλισμού τους, των μηχανημάτων και «Ενίσχυση Επιχειρήσεων των Περιφερειακών Ενοτή- του αναλώσιμου ή μη υλικού που διατίθενται για τις ανά- των Μαγνησίας και Τρικάλων για την αντιμετώπιση γκες των υπηρεσιών της. Η Ειδική Υπηρεσία δύναται να των επιπτώσεων στη λειτουργία τους από την κακο- προβαίνει, διά του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οι- καιρία Daniel» δεν υπόκειται σε οποιονδήποτε φόρο, κονομικών, στη σύναψη σύμβασης μίσθωσης ακινήτου τέλος, εισφορά ή άλλη κράτηση υπέρ του Δημοσίου, για την κάλυψη των στεγαστικών της αναγκών, κατόπιν μη εφαρμοζόμενης της παρ. 1 του άρθρου 47 του Κώ- δημοσίευσης πρόσκλησης εκδήλωσης ενδιαφέροντος, δικα Φορολογίας Εισοδήματος (ν. 4172/2013, Α’ 167). κατά παρέκκλιση των κείμενων διατάξεων περί μίσθω- Σε περίπτωση διανομής ή κεφαλαιοποίησής της, είναι σης ακινήτων για τη στέγαση δημόσιων υπηρεσιών. Αν ανεκχώρητη και ακατάσχετη στα χέρια του Δημοσίου ή η μίσθωση ακινήτου αφορά σε επέκταση της Ειδικής τρίτων, κατά παρέκκλιση κάθε άλλης αντίθετης γενικής Υπηρεσίας σε μη μισθωμένους χώρους του ίδιου ή παρα- ή ειδικής διάταξης, δεν δεσμεύεται και δεν συμψηφί- κείμενου ακινήτου, επί του οποίου αυτή είναι ήδη εγκα- ζεται με βεβαιωμένα χρέη στη Φορολογική Διοίκηση τεστημένη, δεν απαιτείται η προηγούμενη δημοσίευση και το Δημόσιο εν γένει, τα νομικά πρόσωπα δημοσίου πρόσκλησης εκδήλωσης ενδιαφέροντος, η δε σχετική δικαίου, τους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης και σύμβαση συνάπτεται από τον Διοικητή της Ειδικής Υπη- τα νομικά πρόσωπά τους, τα ασφαλιστικά ταμεία και τα ρεσίας.». πιστωτικά ιδρύματα και δεν υπολογίζεται στα εισοδη- Άρθρο 96 ματικά όρια για την καταβολή οποιασδήποτε παροχής Μεταβατική διάταξη για τη χωροθέτηση κοινωνικού ή προνοιακού χαρακτήρα. Οι δικαιούχοι και αδειοδότηση Τουριστικών Λιμένων - της ενίσχυσης του παρόντος απαλλάσσονται από την Προσθήκη παρ. 4Α στο άρθρο 46 ν. 5167/2024 υποχρέωση προσκόμισης αποδεικτικού φορολογικής και ασφαλιστικής ενημερότητας για τη συμμετοχή Στο άρθρο 46 του ν. 5167/2024 (Α’ 207), περί ρύθμισης τους στη δράση και την είσπραξη της ενίσχυσης. θεμάτων λιμενικών υποδομών, προστίθεται παρ. 4Α, ως εξής: Άρθρο 94 «4Α. Εκκρεμείς διαδικασίες χωροθέτησης και αδειοδό- Παράταση προθεσμίας απαλλαγών των τησης τουριστικών λιμένων, κατά την 20ή Δεκεμβρίου Ναυπηγείων Ελευσίνας - Τροποποίηση 2024, οι οποίοι εμπίπτουν εντός Ζώνης Λιμένα Τοπικής άρθρου 97 του ν. 5007/2022 Σημασίας, συνεχίζονται και ολοκληρώνονται από το Στο άρθρο 97 του ν. 5007/2022 (Α’ 241), περί των ρυθ- Υπουργείο Τουρισμού.». μίσεων για την εξυγίανση των Ναυπηγείων Ελευσίνας, οι λέξεις «31η Δεκεμβρίου 2024» αντικαθίστανται από τις Άρθρο 97 λέξεις «31η Δεκεμβρίου 2025» και το άρθρο 97 διαμορ- Εγγυητικές επιστολές αναπτυξιακών νόμων φώνεται ως εξής: Στο άρθρο 130 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί μεταβα- τικών διατάξεων προστίθεται παρ. 20 ως εξής: «Άρθρο 97 «20. Με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης καθο- Ρυθμίσεις για την εξυγίανση ρίζεται ο τρόπος φύλαξης και διαχείρισης των εγγυ- των Ναυπηγείων Ελευσίνας ητικών επιστολών που έχουν κατατεθεί στο πλαίσιο Στο πλαίσιο της παρ. 4 του άρθρου 170 του ν. 4738/ των αναπτυξιακών νόμων 3908/2011 (Α’ 8), 3299/2004 2020 (Α’ 207) η υπό εξυγίανση εταιρεία με την επωνυμία (Α’ 261), 2601/1998 (Α’ 81) και 1892/1990 (Α’ 101), εκ μέ- Ναυπηγικές και Βιομηχανικές Επιχειρήσεις Ελευσίνας ρους της Γενικής Γραμματείας Ιδιωτικών Επενδύσεων.». Τεύχος A’ 87/02.06.2025 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1875 Άρθρο 98 ως προς τον φορέα της άδειας λειτουργίας ακόμα και με Βελτιώσεις στις μεταβατικές διατάξεις για την διαχωρισμό φορέα ως προς τμήματα της εγκατάστασης, αδειοδότηση λειτουργίας για τα ναυπηγεία και πριν από την έκδοση του προεδρικού διατάγματος Σκαραμαγκά - Τροποποίηση παρ. 2 άρθρου 11 του άρθρου 7, κατόπιν σχετικής αίτησης, χωρίς να απαι- ν. 4949/2022 τείται προς τούτο η υποβολή δικαιολογητικών. Μετά από

1. Στην παρ. 2 του άρθρου 11 του ν. 4949/2022 (Α’ 126), την έκδοση του προεδρικού διατάγματος του άρθρου 7, περί ρύθμισης ειδικότερων ζητημάτων, διαγράφεται το εφαρμόζεται η παρ. 2 του άρθρου 11.». τελευταίο εδάφιο και η παρ. 2 διαμορφώνεται ως εξής: Άρθρο 99 «2. Ειδικά για την έκδοση άδειας λειτουργίας, είναι Αξιοποίηση κινήτρου φορολογικής απαλλαγής δυνατή η σταδιακή ένταξη σε καθεστώς λειτουργίας σε επενδυτικά σχέδια που υπάγονται στα τμημάτων της εγκατάστασης κατά το χρονικό διάστη- καθεστώτα ενισχύσεων των νόμων 4608/2019 μα εκσυγχρονισμού, αναβάθμισης ή κατασκευής, με και 4864/2021 - Προσθήκη τελευταίου εδαφίου αντίστοιχη τροποποίηση της άδειας λειτουργίας, όπως στην περ. α’ της παρ. 2 του άρθρου 8 του αυτή προκύπτει σύμφωνα με όσα ειδικότερα ορίζονται ν. 4864/2021 στην παρ. 3 του άρθρου 13 του παρόντος και στην παρ. 3 Στην περ. α) της παρ. 2 του άρθρου 8 του ν. 4864/2021 του άρθρου 8 του ν. 4664/2020 (Α’ 32). Για τον σκοπό (Α’ 237), περί φορολογικών κινήτρων, προστίθεται τελευ- αυτόν, ο φορέας υλοποίησης της επένδυσης υποβάλλει ταίο εδάφιο και η περ. α) διαμορφώνεται ως εξής: σχετική αίτηση, σύμφωνα με όσα ειδικότερα ορίζονται «α) Φορολογική απαλλαγή που συνίσταται στην απαλ- κατά την παρ. 1. Η άδεια που εκδίδεται, θεωρείται τρο- λαγή από την καταβολή φόρου εισοδήματος επί των ποποίηση της αρχικής. Επιτρέπεται και η έκδοση συνο- πραγματοποιούμενων προ φόρου κερδών, τα οποία λικής νέας άδειας λειτουργίας μετά την ολοκλήρωση του προκύπτουν, με βάση τη φορολογική νομοθεσία, από επενδυτικού σχεδίου, εφόσον πληρούνται οι όροι του το σύνολο των δραστηριοτήτων της επιχείρησης, μετά διατάγματος και των αποφάσεων των άρθρων 7 και 8 από την αφαίρεση του φόρου του νομικού προσώπου του παρόντος». ή της νομικής οντότητας, ο οποίος αναλογεί στα κέρδη

2. Στην παρ. 3 του άρθρου 13 του ν. 4949/2022, περί που διανέμονται ή αναλαμβάνονται. Το ποσό της φο- μεταβατικών διατάξεων, προστίθενται δύο τελευταία ρολογικής απαλλαγής συνιστά ισόποσο αποθεματικό εδάφια, και η παρ. 3 διαμορφώνεται ως εξής: το οποίο σε περίπτωση διανομής ή κεφαλαιοποίησης «3. Η υφιστάμενη άδεια λειτουργίας, σύμφωνα με την φορολογείται σύμφωνα με το άρθρο 47 του ν. 4172/2013 υπ’ αρ. 120/01/12.7.2001 απόφαση της Νομαρχίας Αθη- (Α’ 167). Ο φορέας μπορεί να αξιοποιήσει το σύνολο της νών για τη χορήγηση άδειας λειτουργίας (ανανέωση) δικαιούμενης φορολογικής απαλλαγής μέσα σε δεκαπέ- μετά από μηχανολογικό εκσυγχρονισμό του Ναυπηγεί- ντε (15) φορολογικά έτη και όχι σε διάστημα μικρότερο ου κατασκευής και επισκευής πλοίων - σκαφών της Α.Ε. των τριών (3) φορολογικών ετών από το έτος θεμελίωσης «Ελληνικά Ναυπηγεία», εξακολουθεί να ισχύει, ειδικά ως του δικαιώματος χρήσης του κινήτρου. Φορείς, επενδυ- προς τα ναυπηγεία της Εταιρείας Ακινήτων Δημοσίου τικά σχέδια των οποίων έχουν υπαχθεί στον ν. 4608/2019 (ΕΤ.Α.Δ. - Α.Ε.). Για τους σκοπούς του παρόντος, εκδίδεται, (Α’ 66) και στον παρόντα, οι οποίοι, μέχρι την 31η Δεκεμ- κατόπιν αιτήματος του φορέα υλοποίησης της επένδυ- βρίου κάθε έτους, υποβάλλουν αίτηση για πιστοποίηση σης, διαπιστωτική πράξη, η οποία περιλαμβάνει μόνο υλοποίησης του προβλεπόμενου ποσοστού της περ. β) την εναπομένουσα δυναμικότητα, μετά την έκδοση της της παρ. 2 του άρθρου 3 της υπ’ αρ. 61746/22.6.2022 υπ’ αρ. 479777/11.6.2021 απόφασης του Περιφερειάρ- απόφασης του Αναπληρωτή Υπουργού Ανάπτυξης και χη Αττικής για το ναυπηγείο της ΕΝΑΕ (ΑΔΑ: 678Θ7Λ7- Επενδύσεων «Καθορισμός των όρων, των προϋποθέσε- ΓΓ6), χωρίς να απαιτείται η υποβολή δικαιολογητικών ων και των διαδικασιών για την υλοποίηση, την τροπο- που δεν σχετίζονται με την ανωτέρω πράξη. Η έλλειψη ποίηση, τον έλεγχο και την ολοκλήρωση των επενδύσε- του πιστοποιητικού πυροπροστασίας, καθώς και άλλων ων που έχουν χαρακτηρισθεί στρατηγικές σύμφωνα με προβλεπόμενων δικαιολογητικών που απαιτούνται για τους νόμους 4864/2021 και 4608/2019, την καταβολή την άδεια λειτουργίας, δεν κωλύει την έκδοση της άνω των ενισχύσεων και την τήρηση των υποχρεώσεων των διαπιστωτικής πράξης. Τα ανωτέρω πιστοποιητικά που επενδυτικών φορέων» (Β’ 3188), καθώς και της περ. β) ελλείπουν, εκδίδονται με επιμέλεια του ανωτέρω φο- της παρ. 1 του άρθρου 3 της υπ’ αρ. 62120/22.6.2022 ρέα ή του ειδικού διαδόχου αυτού εντός ενός (1) έτους κοινής απόφασης των Υπουργών Οικονομικών και Ανά- από την 31η Ιουλίου 2024. Για την πραγματική έναρξη πτυξης και Επενδύσεων «Καθορισμός της διαδικασίας εργασιών εντός των εγκαταστάσεων, απαιτούνται η προ- ένταξης των Εμβληματικών Επενδύσεων Εξαιρετικής ηγούμενη έκδοση πιστοποιητικού (ενεργητικής) πυρο- Σημασίας στις διατάξεις του ν. 4864/2021, του τρόπου προστασίας, κατά τις κείμενες διατάξεις, ανάλογα με την παρακολούθησης και ελέγχου της υλοποίησής τους και κατηγορία επικινδυνότητας στην οποία κατατάσσεται η του τρόπου καταβολής των ενισχύσεων» (Β’ 3142), δικαι- επιχείρηση και η υποβολή του στην αρμόδια υπηρεσία ούνται τη χρήση της ωφέλειας του κινήτρου φορολογι- της Περιφέρειας Αττικής. Η προϋπόθεση της ύπαρξης κής απαλλαγής για τα εισοδήματα που αποκτήθηκαν πιστοποιητικού πυροπροστασίας προβλέπεται στην ως εντός αυτού του φορολογικού έτους, εφόσον η απόφαση άνω διαπιστωτική πράξη και η τήρησή της ελέγχεται πιστοποίησης εκδοθεί έως την καταληκτική ημερομηνία από την αρμόδια υπηρεσία της Περιφέρειας Αττικής. Η υποβολής των δηλώσεων φορολογίας εισοδήματος του άδεια λειτουργίας δύναται να τροποποιείται περαιτέρω, αντίστοιχου φορολογικού έτους.». 1876 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Τεύχος A’ 87/02.06.2025 Άρθρο 100 Άρθρο 102 Ένταξη της Ανώνυμης Εταιρείας «Ηλεκτρονική Ψηφιακό σύστημα συλλογής και αξιολόγησης Διακυβέρνηση Κοινωνικής Ασφάλισης δεδομένων για τις πολιτικές που εφαρμόζουν Ανώνυμη Εταιρεία (Η.ΔΙ.Κ.Α. Α.Ε.)» στους οι επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα σε θέματα τεχνολογικούς φορείς του ν. 4310/2014 - αρμοδιότητας της Γενικής Γραμματείας Τροποποίηση παρ. Β’ άρθρου 13Α ν. 4310/2014 Ισότητας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Στην παρ. Β’ του άρθρου 13Α του ν. 4310/2014 (Α’ 258), Οικογένειας - Προσθήκη άρθρου 9Α στον περί ερευνητικών κέντρων, ινστιτούτων και τεχνολογι- ν. 4604/2019 κών φορέων, προστίθεται περ. 8 και η παρ. Β’ διαμορ- φώνεται ως εξής: Στον ν. 4604/2019 (Α’ 50) προστίθεται άρθρο 9Α ως «Β. Οι Τεχνολογικοί Φορείς που διέπονται από τις δια- εξής: τάξεις του παρόντος νόμου είναι οι εξής: «Άρθρο 9Α

1. Εθνικό Δίκτυο Υποδομών Τεχνολογίας και Έρευνας Ψηφιακό σύστημα συλλογής και αξιολόγησης Α.Ε. (Ε.Δ.Υ.Τ.Ε. Α.Ε.). δεδομένων για τις πολιτικές που εφαρμόζουν

2. Ελληνική Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας. οι επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα σε θέματα

3. Επιστημονικό Πάρκο Πατρών Α.Ε.. αρμοδιότητας της Γενικής Γραμματείας Ισότητας

4. Κέντρο Διάδοσης Επιστημών και Μουσείο Τεχνο- και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Υπουργείου λογίας (ΝΟΗΣΙΣ). Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας

5. Κοινωνία της Πληροφορίας Μονοπρόσωπη Α.Ε. 1. Στη Γενική Γραμματεία Ισότητας και Ανθρωπίνων (ΚτΠ Μ.Α.Ε.). Δικαιωμάτων του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και

6. Ελληνικό Κέντρο Διαστήματος» (ΕΛ.ΚΕ.Δ.). Οικογένειας αναπτύσσεται και λειτουργεί ψηφιακό σύ-

7. Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας (Ε.Α.Κ.). στημα συλλογής και αξιολόγησης δεδομένων για τις πο-

8. Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση Κοινωνικής Ασφάλισης λιτικές που εφαρμόζουν οι επιχειρήσεις του ιδιωτικού Α.Ε. (Η.Δ.Ι.ΚΑ. Α.Ε.).». τομέα σε θέματα αρμοδιότητάς της.

2. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Κοινωνικής Συ- Άρθρο 101 νοχής και Οικογένειας, Εθνικής Οικονομίας και Οικονο- Κίνητρο εκπλήρωσης στοχοθεσίας μικών, Ανάπτυξης, Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας - Ψηφιακής Διακυβέρνησης και του κατά περίπτωση αρ- Εξουσιοδοτική διάταξη - μόδιου Υπουργού, ρυθμίζονται η ανάπτυξη και λειτουρ- Τροποποίηση άρθρου 77 ν. 4949/2022 γία του ψηφιακού συστήματος της παρ. 1 και ιδίως οι Στο άρθρο 77 του ν. 4949/2022 (Α’ 126), περί κινήτρου ομάδες χρηστών που έχουν πρόσβαση στο ψηφιακό εκπλήρωσης στοχοθεσίας των Ελεγκτών Εναέριας Κυκλο- σύστημα, η διαδικασία εισόδου των χρηστών στο ψη- φορίας, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στο φιακό σύστημα και ο τρόπος αυθεντικοποίησής τους, πρώτο εδάφιο, αα) οι λέξεις «, η οποία εκδίδεται εντός οι όροι χρήσης του ψηφιακού συστήματος, τα στοιχεία ενός (1) μηνός από την έναρξη ισχύος του παρόντος,» τα οποία υποβάλλονται από τους ενδιαφερόμενους, οι διαγράφονται, αβ) οι λέξεις «για τα έτη 2022, 2023 και απαραίτητες διαλειτουργικότητες και τα ζητήματα επε- 2024» διαγράφονται, β) στο δεύτερο εδάφιο, μετά από τις ξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, καθώς λέξεις «ο τρόπος» προστίθενται οι λέξεις «και το χρονικό και κάθε άλλο τεχνικό ή άλλο αναγκαίο ειδικότερο θέμα διάστημα» και το άρθρο 77 διαμορφώνεται ως εξής: σχετικό με την εφαρμογή του παρόντος.». «Άρθρο 77 Άρθρο 103 Κίνητρο εκπλήρωσης στοχοθεσίας Πρόγραμμα επιμόρφωσης και Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας ευαισθητοποίησης των εργαζομένων σε επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα σε θέματα Με κοινή απόφαση των Υπουργών Υποδομών και αρμοδιότητας της Γενικής Γραμματείας Μεταφορών και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Ισότητας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων - καθορίζονται οι ειδικότεροι όροι και οι προϋποθέσεις Προσθήκη άρθρου 9Β στον ν. 4604/2019 εκπλήρωσης στοχοθεσίας για την καταβολή του κι- Στον ν. 4604/2019 (Α’ 50) προστίθεται άρθρο 9Β ως νήτρου της υποπερ. βα’ της περ. β’ της παρ. 1 του άρ- εξής: θρου 34α του ν. 2682/1999 (Α’ 16), ανεξάρτητα από την πλήρωση ή μη των προϋποθέσεων των υποπερ. «Άρθρο 9Β ββ’, βγ’, βδ’ της περ. β’ της ίδιας παραγράφου. Με την Πρόγραμμα επιμόρφωσης και ευαισθητοποίησης κοινή απόφαση του πρώτου εδαφίου ορίζονται επιπλέ- των εργαζομένων σε επιχειρήσεις του ιδιωτικού ον οι δικαιούχοι Ελεγκτές Εναέριας Κυκλοφορίας, το τομέα σε θέματα αρμοδιότητας της Γενικής δικαιούμενο ποσό, ο τρόπος και το χρονικό διάστημα Γραμματείας Ισότητας και Ανθρωπίνων καταβολής του, η χρονική περίοδος αξιολόγησής τους, Δικαιωμάτων του Υπουργείου Κοινωνικής η αρμοδιότητα έκδοσης της διαπιστωτικής πράξης εκ- Συνοχής και Οικογένειας πλήρωσης των στόχων και κάθε ειδικότερο σχετικό 1. Το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας ζήτημα.». υλοποιεί πρόγραμμα επιμόρφωσης και ευαισθητοποίη- Τεύχος A’ 87/02.06.2025 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1877 σης των εργαζομένων σε επιχειρήσεις του ιδιωτικού το- Άρθρο 104 μέα σε θέματα αρμοδιότητας της Γενικής Γραμματείας Ζητήματα μετακινήσεων εκτός έδρας Ισότητας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Οι δαπάνες για εργαζομένων Εθνικού Θεάτρου, Κρατικού τη χρηματοδότηση του προγράμματος βαρύνουν τον Θεάτρου Βορείου Ελλάδος και Δημοτικών Προϋπολογισμό Δημοσίων Επενδύσεων του Υπουρ- Περιφερειακών Θεάτρων - Τροποποίηση παρ. 5 γείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας και προέρ- άρθρου 10 υποπαρ. Δ.9 παρ. Δ’ άρθρου 2 χονται από την Ευρωπαϊκή Ένωση - NextGenerationEU ν. 4336/2015 στο πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικό- Στο πέμπτο εδάφιο της παρ. 5 του άρθρου 10 της τητας. υποπαρ. Δ.9 της παρ. Δ’ του άρθρου 2 του ν. 4336/2015

2. Για την υλοποίηση του προγράμματος και την πα- (Α’ 94), περί καθορισμού ημερήσιας αποζημίωσης και ροχή της επιμόρφωσης της παρ. 1 αναπτύσσεται και εξόδων διανυκτέρευσης μετακινούμενων μετά από λειτουργεί στο Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οι- εντολή του Εθνικού Θεάτρου, του Κρατικού Θεάτρου κογένειας ψηφιακή πλατφόρμα εκπαίδευσης, η οποία Βορείου Ελλάδος και των Δημοτικών Περιφερειακών Θε- επιτρέπει τη διασύνδεση, την επικοινωνία και τη διαλει- άτρων της χώρας, η λέξη «Ιουλίου» αντικαθίσταται από τουργικότητα με τα απαραίτητα μητρώα και συστήματα τη λέξη «Ιουνίου» και η παρ. 5 διαμορφώνεται ως εξής: του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. «5. Για τους μετακινούμενους με εντολή του Εθνι-

3. Για την επιμόρφωση της παρ. 1 χορηγείται στους κού Θεάτρου, του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλά- εργαζόμενους σε επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα δος («Κ.Θ.Β.Ε.») και των Δημοτικών Περιφερειακών αποζημίωση ειδικού σκοπού, η οποία είναι ανεκχώρη- Θεάτρων της χώρας («ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ.»), (εφεξής θέατρα) σε τη και ακατάσχετη στα χέρια του Δημοσίου ή τρίτων, κατά παρέκκλιση κάθε άλλης αντίθετης, γενικής ή ειδι- απόσταση μεγαλύτερη των πενήντα (50) χιλιόμετρων κής, διάταξης, δεν υπόκειται σε οποιαδήποτε κράτηση, από την έδρα τους αναγνωρίζονται έξοδα διανυκτέ- τέλος ή εισφορά ή σε ψηφιακό τέλος συναλλαγής, δεν ρευσης, όταν η μετακίνηση γίνεται αποκλειστικά για δεσμεύεται και δεν συμψηφίζεται με βεβαιωμένα χρέη τις αποδεδειγμένες ανάγκες της πραγματοποίησης της προς τη Φορολογική Διοίκηση και το Δημόσιο εν γένει, χειμερινής και θερινής περιοδείας των θεάτρων και με τους δήμους, τις περιφέρειες, τα ασφαλιστικά ταμεία ή σκοπό την προετοιμασία, οργάνωση και εκτέλεση των τους παρόχους υπηρεσιών πληρωμών. παραγωγών των θεάτρων. Ειδικά, για τις μετακινήσεις

4. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Κοινωνικής Συ- των προσώπων του προηγούμενου εδαφίου, η ημε- νοχής και Οικογένειας, Εθνικής Οικονομίας και Οικονο- ρήσια αποζημίωση ορίζεται στο ποσό των πενήντα μικών, Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Ψηφιακής (50) ευρώ και τα έξοδα διανυκτέρευσης στο ποσό των Διακυβέρνησης και του κατά περίπτωση αρμόδιου σαράντα πέντε (45) ευρώ ανά διανυκτέρευση. Η ημε- Υπουργού, ρυθμίζεται κάθε τεχνικό ή άλλο αναγκαίο ρήσια αποζημίωση καταβάλλεται και για την ημέρα θέμα σχετικά με την εφαρμογή του παρόντος και την επιστροφής των μετακινούμενων στην έδρα τους, μετά υλοποίηση του προγράμματος της παρ. 1 και ιδίως: το πέρας των παραστάσεων. Η απόφαση μετακίνησης α) το περιεχόμενο, ο χρόνος και ο τρόπος υλοποίη- εκδίδεται από το αρμόδιο προς διορισμό όργανο. Ει- σής του προγράμματος της παρ. 1, οι προϋποθέσεις, τα δικά, για το χρονικό διάστημα από 1ης Ιουνίου έως 31 αρμόδια όργανα, τα κριτήρια και η διαδικασία επιλογής Οκτωβρίου εκάστου έτους για τους μετακινούμενους των ωφελούμενων εργαζομένων σε επιχειρήσεις του του πρώτου εδαφίου με εντολή του Εθνικού Θεάτρου ιδιωτικού τομέα, τα θέματα προστασίας προσωπικών και του «Κ.Θ.Β.Ε.», η ημερήσια αποζημίωση του δευτέ- δεδομένων που προκύπτουν από την παρακολούθηση ρου εδαφίου ορίζεται στο ποσό των πενήντα πέντε (55) του προγράμματος και τη χρήση της ψηφιακής πλατ- ευρώ και τα έξοδα διανυκτέρευσης του ιδίου εδαφίου φόρμας εκπαίδευσης της παρ. 2, τα δικαιολογητικά στο ποσό των εξήντα (60) ευρώ ανά διανυκτέρευση.». για τη συμμετοχή στο πρόγραμμα, η διαδικασία και τα Άρθρο 105 αρμόδια όργανα παρακολούθησης και ελέγχου υλοποί- Μεταβατικές διατάξεις - ησης του προγράμματος, οι όροι και οι λεπτομέρειες χρηματοδότησής του, Πιστοποίηση προγραμμάτων Κέντρων β) το ποσό, οι προϋποθέσεις, η διαδικασία και ο τρό- Δια Βίου Μάθησης - Ολοκλήρωση πρακτικής πος καταβολής της αποζημίωσης της παρ. 3 σε εργα- άσκησης καταρτιζομένων των Σχολών ζομένους σε επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα, καθώς Ανώτερης Επαγγελματικής Εκπαίδευσης - και τα θέματα διαχείρισης των πιστώσεων αυτής και της Τροποποίηση περ. β) παρ. 17 και παρ. 31 κάλυψης του ανά συναλλαγή κόστους προς τρίτους και άρθρου 169 ν. 4763/2020 γ) η διαδικασία εισόδου στην ψηφιακή πλατφόρμα 1. Στην περ. β) της παρ. 17 του άρθρου 169 του εκπαίδευσης των ενδιαφερόμενων και ο τρόπος αυθε- ν. 4763/2020 (Α’ 254), περί μεταβατικών διατάξεων, οι ντικοποίησής τους, οι όροι χρήσης της ψηφιακής πλατ- λέξεις «Από 1η.1.2025» αντικαθίστανται από τις λέξεις φόρμας εκπαίδευσης, τα μητρώα και συστήματα του «Από 1η.1.2027», και η περ. β) διαμορφώνεται ως εξής: δημοσίου και ιδιωτικού τομέα με τα οποία διασυνδέεται, «β) Από 1η.1.2027, τα Κ.Δ.Β.Μ., που υποχρεούνται να επικοινωνεί και διαλειτουργεί η ψηφιακή πλατφόρμα υποβάλουν προς πιστοποίηση τα προγράμματά τους, εκπαίδευσης, καθώς και η διαδικασία διασύνδεσης, επι- σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 57, υποχρεούνται κοινωνίας και διαλειτουργικότητας.». να παρέχουν πιστοποιημένα προγράμματα.». 1878 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Τεύχος A’ 87/02.06.2025

2. Στην παρ. 31 του άρθρου 169 του ν. 4763/2020 οι τηση των ήδη εγγεγραμμένων κατά το ακαδημαϊκό έτος λέξεις «έως το τέλος του 2024» αντικαθίστανται από τις 2026-2027 φοιτητών.». λέξεις «έως το τέλος του 2025», και η παρ. 31 διαμορ- 2. Στην παρ. 4 του άρθρου 455 του ν. 4957/2022, επέρ- φώνεται ως εξής: χονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) οι λέξεις «έως «31. Οι καταρτιζόμενοι των Σ.Α.Ε.Κ. οι οποίοι δεν έχουν την 31η.12.2024» αντικαθίστανται από τις λέξεις «έως πραγματοποιήσει την πρακτική άσκηση έως την έναρ- την 31η.12.2026» και β) οι λέξεις «κατά το ακαδημαϊκό ξη ισχύος του ν. 4763/2020 υποχρεούνται να ολοκλη- έτος 2024-2025» αντικαθίστανται από τις λέξεις «κατά ρώσουν την πρακτική άσκηση έως το τέλος του 2025, το ακαδημαϊκό έτος 2026-2027» και η παρ. 4 διαμορ- σύμφωνα με τους όρους του άρθρου 27.». φώνεται ως εξής:

3. Η ισχύς της παρ. 1 αρχίζει από την 1η.1.2025. «4. Τα Π.Μ.Σ. του ΠΑ.ΚΕ.ΔΙ.Π.Σ. που έχουν ιδρυθεί πριν από την έναρξη ισχύος του παρόντος συνεχίζουν Άρθρο 106 να λειτουργούν νομίμως σύμφωνα με τις διατάξεις του Μεταβατικές διατάξεις - Πιστοποίηση παρόντος και του εσωτερικού κανονισμού λειτουργίας Προγραμμάτων Μεταπτυχιακών Σπουδών - τους και υποχρεούνται να πιστοποιηθούν από την Εθνι- Ρυθμίσεις για την Εθνική Αρχή Ανώτατης κή Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘ.Α.Α.Ε.) το αργότε- Εκπαίδευσης - Τροποποίηση παρ. 1 και 4 άρθρου 455 ν. 4957/2022 ρο έως την 31η.12.2026, άλλως παύουν να εισδέχονται νέους φοιτητές και λειτουργούν αποκλειστικά έως την

1. Στο δεύτερο εδάφιο της παρ. 1 του άρθρου 455 του αποφοίτηση των ήδη εγγεγραμμένων κατά το ακαδη- ν. 4957/2022 (Α’ 141), περί των τελικών και μεταβατικών μαϊκό έτος 2026-2027 φοιτητών.». διατάξεων του Κεφαλαίου Θ’ του Μέρους Α’ του νόμου αυτού, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) οι ΜΕΡΟΣ Ζ’ λέξεις «έως την 31η.12.2024» αντικαθίστανται από τις ΚΑΤΑΡΓΟΥΜΕΝΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ λέξεις «έως την 31η.12.2026» και β) οι λέξεις «κατά το ακαδημαϊκό έτος 2024-2025» αντικαθίστανται από τις λέ- Άρθρο 107 ξεις «κατά το ακαδημαϊκό έτος 2026-2027 » και η παρ. 1 Καταργούμενες διατάξεις διαμορφώνεται ως εξής: Από την έναρξη ισχύος του παρόντος καταργούνται «1. Όσα Προγράμματα Μεταπτυχιακών Σπουδών τα άρθρα 57, 58, 59, 60, 61, 62, 63, 64, 102 και 123 του (Π.Μ.Σ.) έχουν ιδρυθεί έως την έναρξη ισχύος του πα- ν. 4887/2022 (Α’ 16). ρόντος, καθώς και σε όσα έχει εκκινήσει η διαδικασία ίδρυσής τους πριν από την έναρξη ισχύος του παρόντος, ΜΕΡΟΣ Η’ συνεχίζουν να λειτουργούν νομίμως, σύμφωνα με τις ΕΝΑΡΞΗ ΙΣΧΥΟΣ διατάξεις του παρόντος και του Εσωτερικού κανονισμού λειτουργίας τους. Τα Π.Μ.Σ. του προηγούμενου εδαφίου Άρθρο 108 υποχρεούνται να πιστοποιηθούν για πρώτη φορά από Έναρξη ισχύος την Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης το αργότερο Η ισχύς του παρόντος αρχίζει από τη δημοσίευσή του έως την 31η.12.2026 άλλως παύουν να εισδέχονται νέους στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, εκτός αν ορίζεται φοιτητές και λειτουργούν αποκλειστικά έως την αποφοί- διαφορετικά στις επιμέρους διατάξεις. Τεύχος A’ 87/02.06.2025 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1879 Παραγγέλλομε τη δημοσίευση του παρόντος στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και την εκτέλεσή του ως νόμου του Κράτους. Αθήνα, 30 Μαΐου 2025 Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΑΝ. ΤΑΣΟΥΛΑΣ Οι Υπουργοί Εθνικής Οικονομίας και Αναπληρωτής Υπουργός Εθνικής Οικονομικών Οικονομίας και Οικονομικών Εθνικής Άμυνας ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΠΙΕΡΡΑΚΑΚΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ - ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΕΝΔΙΑΣ Παιδείας, Θρησκευμάτων και Εσωτερικών Αθλητισμού Υγείας ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΛΙΒΑΝΙΟΣ ΣΟΦΙΑ ΖΑΧΑΡΑΚΗ ΣΠΥΡΙΔΩΝ - ΑΔΩΝΙΣ ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ Προστασίας του Πολίτη Υποδομών και Μεταφορών Περιβάλλοντος και Ενέργειας ΜΙΧΑΗΛ ΧΡΥΣΟΧΟΪΔΗΣ ΧΡΙΣΤΟΣ ΔΗΜΑΣ ΣΤΑΥΡΟΣ Ν. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ Εργασίας και Ανάπτυξης Κοινωνικής Ασφάλισης Δικαιοσύνης ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΘΕΟΔΩΡΙΚΑΚΟΣ ΝΙΚΗ ΚΕΡΑΜΕΩΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΦΛΩΡΙΔΗΣ Κοινωνικής Συνοχής και Αγροτικής Ανάπτυξης και Πολιτισμού Οικογένειας Τροφίμων ΣΤΥΛΙΑΝΗ ΜΕΝΔΩΝΗ ΔΟΜΝΑ-ΜΑΡΙΑ ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΤΣΙΑΡΑΣ Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής Τουρισμού Ψηφιακής Διακυβέρνησης ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΚΙΚΙΛΙΑΣ ΟΛΓΑ ΚΕΦΑΛΟΓΙΑΝΝΗ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΠΑΠΑΣΤΕΡΓΙΟΥ Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας Επικρατείας ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΕΦΑΛΟΓΙΑΝΝΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ - ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΣΚΕΡΤΣΟΣ Θεωρήθηκε και τέθηκε η Μεγάλη Σφραγίδα του Κράτους. Αθήνα, 2 Ιουνίου 2025 Ο επί της Δικαιοσύνης Υπουργός ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΦΛΩΡΙΔΗΣ 1880 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Τεύχος A’ 87/02.06.2025 Το Εθνικό Τυπογραφείο αποτελεί δημόσια υπηρεσία υπαγόμενη στην Προεδρία της Κυβέρ- νησης και έχει την ευθύνη τόσο για τη σύνταξη, διαχείριση, εκτύπωση και κυκλοφορία των Φύλλων της Εφημερίδας της Κυβερνήσεως (ΦΕΚ), όσο και για την κάλυψη των εκτυπωτικών - εκδοτικών αναγκών του δημοσίου και του ευρύτερου δημόσιου τομέα (ν. 3469/2006/Α΄ 131 και π.δ. 29/2018/Α΄58).

1. ΦΥΛΛΟ ΤΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΦΕΚ) • Τα ΦΕΚ σε ηλεκτρονική μορφή διατίθενται δωρεάν στο www.et.gr, την επίσημη ιστο- σελίδα του Εθνικού Τυπογραφείου. Όσα ΦΕΚ δεν έχουν ψηφιοποιηθεί και καταχωριστεί στην ανωτέρω ιστοσελίδα, ψηφιοποιούνται και αποστέλλονται επίσης δωρεάν με την υποβολή αι- τήματος στην ηλεκτρονική διεύθυνση feksales@et.gr. • Τα ΦΕΚ σε έντυπη μορφή διατίθενται σε μεμονωμένα φύλλα είτε απευθείας από το Τμή- μα Πωλήσεων και Συνδρομητών, είτε ταχυδρομικά με την αποστολή αιτήματος παραγγελίας στην ηλεκτρονική διεύθυνση feksales@et.gr. - Το κόστος ενός ασπρόμαυρου ΦΕΚ από 1 έως 16 σελίδες είναι 1,00 €, αλλά για κάθε επι- πλέον οκτασέλιδο (ή μέρος αυτού) προσαυξάνεται κατά 0,20 €. Το κόστος ενός έγχρωμου ΦΕΚ από 1 έως 16 σελίδες είναι 1,50 €, αλλά για κάθε επιπλέον οκτασέλιδο (ή μέρος αυτού) προσαυξάνεται κατά 0,30 €. - To τεύχος Α.Σ.Ε.Π. διατίθεται δωρεάν. - Υπάρχει δυνατότητα ετήσιας συνδρομής οποιουδήποτε τεύχους σε έντυπη μορφή μέσω του Τμήματος Πωλήσεων και Συνδρομητών. • Τρόποι αποστολής κειμένων προς δημοσίευση: Α. Αποστολή των εγγράφων προς δημοσίευση στο ΦΕΚ στην ηλεκτρονική διεύθυνση https://eservices.et.gr. Σχετικές εγκύκλιοι και οδηγίες στην ηλεκτρονική διεύθυνση του Εθνικού Τυπογραφείου (www.et.gr) στη διαδρομή Ανακοινώσεις ----> Εγκύκλιοι. Β. Κατ’ εξαίρεση, όσοι πολίτες δεν διαθέτουν προηγμένη ψηφιακή υπογραφή μπορούν είτε να αποστέλλουν ταχυδρομικά, είτε να καταθέτουν με εκπρόσωπό τους κείμενα προς δη- μοσίευση εκτυπωμένα σε χαρτί στο Τμήμα Παραλαβής και Καταχώρισης Δημοσιευμάτων. • Πληροφορίες, σχετικά με την αποστολή/κατάθεση εγγράφων προς δημοσίευση, την ημε- ρήσια κυκλοφορία των Φ.Ε.Κ., με την πώληση των τευχών και με τους ισχύοντες τιμοκαταλό- γους για όλες τις υπηρεσίες μας, περιλαμβάνονται στoν ιστότοπο (www.et.gr). Επίσης μέσω του ιστότοπου δίδονται πληροφορίες σχετικά με την πορεία δημοσίευσης των εγγράφων, με βάση τον Κωδικό Αριθμό Δημοσιεύματος (ΚΑΔ). Πρόκειται για τον αριθμό που εκδίδει το Εθνι- κό Τυπογραφείο για όλα τα κείμενα που πληρούν τις προϋποθέσεις δημοσίευσης.

2. ΕΚΤΥΠΩΤΙΚΕΣ - ΕΚΔΟΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ Το Εθνικό Τυπογραφείο ανταποκρινόμενο σε αιτήματα υπηρεσιών και φορέων του δημοσίου αναλαμβάνει να σχεδιάσει και να εκτυπώσει έντυπα, φυλλάδια, βιβλία, αφίσες, μπλοκ, μηχανο- γραφικά έντυπα, φακέλους για κάθε χρήση, κ.ά. Επίσης σχεδιάζει ψηφιακές εκδόσεις, λογότυπα και παράγει οπτικοακουστικό υλικό. Ταχυδρομική Διεύθυνση: Καποδιστρίου 34, 10432 Αθήνα ΤΗΛΕΦΩΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ: 210 5279000 Ιστότοπος: www.et.gr Πληροφορίες σχετικά με την λειτουργία του ιστότοπου: helpdesk.et@et.gr Αποστολή εγγράφων προς δημοσίευση στο ΦΕΚ στην ηλεκτρονική διεύθυνση https://eservices.et.gr ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗ ΚΟΙΝΟΥ Πωλήσεις - Συνδρομές: (Ισόγειο, τηλ. 210 5279178 - 180) Πληροφορίες: (Ισόγειο, Γραφείο 3 και τηλεφ. κέντρο 210 5279000) Παραλαβή Δημοσιευτέας Ύλης: (Ισόγειο, τηλ. 210 5279167, 210 5279139) Ωράριο για το κοινό: Δευτέρα έως και Παρασκευή: 8:00 - 13:30 *01000870206250064*