Bluetongue (Wales) Regulations 2008 (W.S.I. No. 1090 (W.116) of 2008)

W E L S H S TAT U T O RY I N S T R U M E N T S 2008 No. 1090 (W.116) ANIMALS, WALES ANIMAL HEALTH The Bluetongue (Wales) Regulations 2008 EXPLANATORY NOTE (This note is not part of the Regulations) These Regulations implement Council Directive 2000/75/EC laying down specific provisions for the control and eradication of bluetongue and enforce Commission Regulation (EC) No. 1266/2007(1). They revoke and remake with changes the Bluetongue (No. 2) (Wales) Order 2007(2). The changes are that— (a) the Welsh Ministers may, within a restricted zone, declare any area around an infected premises to be a protection zone, and any area beyond such protection zone to be a surveillance zone (regulation 13(1)(b)). (b) a person is prohibited from moving an animal in a restricted zone if the animal shows clinical signs of bluetongue on the day of transport (regulation 13(5)). (c) the operator of a slaughterhouse in a surveillance zone must obtain a licence if that operator proposes to slaughter animals from a protection zone (regulation 14(3)). (d) if bluetongue is confirmed outside Wales, the Welsh Ministers may declare a protection zone and a surveillance zone in Wales (regulation 16). (e) unless in an excepted category, a person requires a licence to obtain bluetongue vaccine (regulation 17). Vaccination can only take O F F E RY N N A U S TAT U D O L C Y M R U 2008 Rhif 1090 (Cy.116) ANIFEILIAID, CYMRU IECHYD ANIFEILIAID Rheoliadau'r Tafod Glas (Cymru) 2008 NODYN ESBONIADOL (Nid yw'r nodyn hwn yn rhan o'r Rheoliadau) Mae'r Rheoliadau hyn yn gweithredu Cyfarwyddeb y Cyngor 2000/75/EC sy'n gosod darpariaethau penodol ar gyfer rheoli a difodi'r tafod glas a gorfodi Rheoliad y Comisiwn (EC) Rhif 1266/2007(1). Maent yn dirymu ac yn ail-wneud gyda newidiadau Orchymyn y Tafod Glas (Rhif 2) (Cymru) 2007(2). Mae'r newidiadau fel a ganlyn— (a) caiff Gweinidogion Cymru, o fewn parth dan gyfyngiadau, ddatgan bod unrhyw ardal o amgylch mangre heintiedig yn barth gwarchod, a bod unrhyw ardal y tu hwnt i'r parth gwarchod hwnnw'n barth gwyliadwriaeth (rheoliad 13(1)(b)). (b) gwaherddir person rhag symud anifail mewn parth dan gyfyngiadau os yw'r anifail yn amlygu arwyddion clinigol o'r tafod glas ar y diwrnod cludo (rheoliad 13(5)). (c) rhaid i weithredydd lladd-dŷ mewn parth gwyliadwriaeth gael trwydded os yw'n bwriadu cigydda anifeiliaid o barth gwarchod (rheoliad 14(3)). (ch) os cadarnheir bod y tafod glas yn bresennol y tu allan i Gymru, caiff Gweinidogion Cymru ddatgan parth gwarchod a pharth gwyliadwriaeth yng Nghymru (rheoliad 16). (d) onid yw'n perthyn i gategori a eithrir, mae'n ofynnol bod gan berson drwydded i gael gafael ar frechlyn y tafod glas (rheoliad 17). Ni 1 (1) OJ No L283, 27.10.2007, p 37. (2) S.I. 2007/3309 (W.294). (1) OJ Rhif L283, 27.10.2007, t. 37. (2) O.S. 2007/3309 (Cy.294). chaniateir brechu ond os yw wedi'i awdurdodi gan Weinidogion Cymru (rheoliad 18) neu pan fo brechu'n ofynnol naill ai mewn parth brechu neu drwy hysbysiad a gyflwynwyd ar gyfer mangre benodol (rheoliad 19). (dd)rhoddir pŵer i Weinidogion Cymru ganiatáu i berson gymryd neu osgoi cymryd cam nad yw'r unol â darpariaethau eraill y Rheoliadau hyn a hynny ddim ond er mwyn sicrhau iechyd a lles unrhyw anifail (rheoliad 28). Mae Rhan 1 o'r Rheoliadau'n gwneud darpariaeth ar gyfer esemptiadau rhag gofynion y Rheoliadau, ar gyfer trwyddedau ac ar gyfer datgan parthau (rheoliadau 3 i 7). Mae rhan 2 o'r Rheoliadau'n darparu ar gyfer hysbysu o symptomau'r tafod glas (rheoliad 8), sefydlu cyfyngiadau ar fangreoedd (rheoliad 9), sefydlu parthau rheoli dros dro (rheoliad 10), cadarnhau bod y tafod glas mewn mangre (rheoliad 11), a sefydlu parthau a rheolaethau ar symudiadau anifeiliaid oddi mewn ac oddi allan i'r parthau hynny (rheoliadau 12 a 13). Rhoddir pŵer i Weinidogion Cymru drwyddedu neu ddynodi lladd-dai penodol (rheoliad 14). Gwaherddir symud heb drwydded anifeiliaid o'r parth dan gyfyngiadau pan fo hysbysiad wedi'i gyflwyno i feddiannydd mangre pen y daith (rheoliad 15). Mae'r Rhan hon hefyd yn darparu bod Gweinidogion Cymru yn datgan parthau yng Nghymru pan fo presenoldeb y tafod glas wedi'i gadarnhau y tu allan i Gymru. Mae Rhan 3 yn gwneud darpariaeth ar gyfer brechu (rheoliadau 17 i 19). Mae Rhan 4 yn gwneud darpariaeth ar gyfer gorfodi ac yn nodi'r tramgwyddau o rwystro ac o ymyrryd â thrapiau a marciau (rheoliadau 20 i 24 a rheoliad 26). Mae methiant â chydymffurfio ag unrhyw ofyniad neu fethiant ag ufuddhau i unrhyw waharddiad yn y Rheoliadau hyn neu oddi tanynt yn dramgwydd (rheoliad 25). Mae'r Rheoliadau hyn yn cael eu gorfodi gan yr awdurdod lleol, oni fydd Gweinidogion Cymru yn cyfarwyddo fel arall (rheoliad 27). Mae Rhan 5 yn rhoi pŵer i Weinidogion Cymru ganiatáu unrhyw beth a fyddai fel arall yn cael ei wahardd neu i esemptio person rhag unrhyw ofyniad o dan y Rheoliadau, er mwyn sicrhau iechyd neu les unrhyw anifail (rheoliad 28). Mae asesiad effaith rheoleiddiol o'r effaith a gaiff yr offeryn hwn ar gael gan Lywodraeth Cynulliad Cymru, Parc Cathays, Caerdydd CF10 3NQ. place if authorised by the Welsh Ministers (regulation 18) or where vaccination is required either in a vaccination zone or by notice served on particular premises (regulation 19). (f) power is given to the Welsh Ministers to allow a person to take or avoid taking an action otherwise than in accordance with the other provisions of these Regulations for the purpose only of ensuring the health and welfare of any animal (regulation 28). Part 1 of the Regulations makes provision for exemptions from the requirements of the Regulations, for licences and for the declaration of zones (regulations 3 to 7). Part 2 of the Regulations provides for the reporting of symptoms of bluetongue (regulation 8), the establishment of restrictions on premises (regulation 9), the establishment of temporary control zones (regulation 10), confirmation of bluetongue on premises (regulation 11), and the establishment of zones and controls on movements of animals within and out of those zones (regulations 12 and 13). Power is given to the Welsh Ministers to license or designate certain slaughterhouses (regulation 14). Movement without a licence of animals from the restricted zone where a notice has been served on the occupier of the premises of destination is prohibited (regulation 15). This Part also provides for the Welsh Ministers to declare zones in Wales when bluetongue is confirmed outside Wales. Part 3 makes provision for vaccination (regulations 17 to 19). Part 4 makes provision for enforcement and sets out the offences of obstruction and interference with traps and marks (regulations 20 to 24 and regulation 26). Failure to comply with any requirement or to observe any prohibition in or under these Regulations is an offence (regulation 25). The Regulations are enforced by the local authority, unless the Welsh Ministers direct otherwise (regulation 27). Part 5 gives power to the Welsh Ministers to permit anything that would otherwise be prohibited or to exempt a person from any requirement under the Regulations, for the purpose of ensuring the health or welfare of any animal (regulation 28). A regulatory impact assessment of the effect that this instrument will have is available from the Welsh Assembly Government, Cathays Park, Cardiff CF10 3NQ. 2 O F F E RY N N A U S TAT U D O L C Y M R U 2008 Rhif 1090 (Cy.116) ANIFEILIAID, CYMRU IECHYD ANIFEILIAID Rheoliadau'r Tafod Glas (Cymru) 2008 Gwnaed 16 Ebrill 2008 Gosodwyd gerbron Cynulliad Cenedlaethol Cymru 17 Ebrill 2008 Yn dod i rym 26 Ebrill 2008 CYNNWYS RHAN 1 Rhagarweiniad 1. Enwi, cymhwyso a chychwyn 2. Dehongli 3. Esemptiadau 4. Trwyddedau 5. Trwyddedau a roddwyd y tu allan i Gymru 6. Datgan parthau 7. Mangreoedd sy'n pontio parthau RHAN 2 Achosion lle'r amheuir y tafod glas ac achosion lle mae wedi'i gadarnhau 8. Y gofynion cychwynnol pan wyddys neu pan amheuir bod y tafod glas yn bresennol 9. Mangreoedd a amheuir neu fangreoedd heintiedig 10. Parthau rheoli dros dro 11. Cadarnhau bod y tafod glas mewn mangre 12. Y mesurau pan fo presenoldeb feirws y tafod glas wedi ei gadarnhau 13. Cyfyngiadau mewn parthau gwarchod a pharthau goruchwyliaeth 14. Lladd-dai 15. Symud anifeiliaid wedyn W E L S H S TAT U T O RY I N S T R U M E N T S 2008 No. 1090 (W.116) ANIMALS, WALES ANIMAL HEALTH The Bluetongue (Wales) Regulations 2008 Made 16 April 2008 Laid before the National Assembly for Wales 2008 17 April 2008 Coming into force 26 April 2008 CONTENTS PART 1 Introduction 1. Title, application and commencement 2. Interpretation 3. Exemptions 4. Licences 5. Licences granted outside Wales 6. Declarations of zones 7. Premises straddling zones PART 2 Suspected and confirmed bluetongue 8. Initial requirements where bluetongue is known or suspected 9. Suspected or infected premises 10. Temporary control zones 11. Confirmation of bluetongue on premises 12. Measures on confirmation of the bluetongue virus 13. Restrictions in protection and surveillance zones 14. Slaughterhouses 15. Subsequent movement of animals 3 16. Y tafod glas y tu allan i Gymru RHAN 3 Brechu 17. Cael gafael ar frechlyn 18. Gwahardd brechu 19. Brechu gorfodol RHAN 4 Arolygu, tramgwyddau a gorfodi 20. Pwerau arolygwyr milfeddygol, swyddogion ac arolygwyr 21. Rhwystro 22. Ymyrryd â thrapiau a marciau 23. Costau cydymffurfio 24. Pwerau arolygwyr os ceir diffyg 25. Tramgwyddau a chosbau 26. Tramgwyddau gan gyrff corfforaethol 27. Gorfodi RHAN 5 Amrywiol 28. Amgylchiadau eithriadol 29. Dirymu Mae Gweinidogion Cymru wedi eu dynodi(1) at ddibenion adran 2(2) o Ddeddf y Cymunedau Ewropeaidd 1972(2) o ran polisi amaethyddol cyffredin y Gymuned Ewropeaidd. Mae'r Rheoliadau hyn yn gwneud darpariaeth at ddiben a grybwyllir yn adran 2(2) o Ddeddf y Cymunedau Ewropeaidd 1972 ac mae'n ymddangos i Weinidogion Cymru ei bod yn hwylus i'r cyfeiriad at Reoliad y Comisiwn (EC) Rhif 1266/2007 (ar weithredu rheolau ar gyfer Cyfarwyddeb y Cyngor 2000/75/EC ynghylch rheoli a monitro rhywogaethau penodol o anifeiliaid a allai gael eu heintio o ran y tafod glas, gwyliadwriaeth o'r rhywogaethau hynny a chyfyngiadau ar eu symud(3)) gael ei ddehongli fel cyfeiriad at y Rheoliad hwnnw fel y'i diwygiwyd o bryd i'w gilydd. 16. Bluetongue outside Wales PART 3 Vaccination 17. Obtaining vaccine 18. Prohibition on vaccination 19. Compulsory vaccination PART 4 Inspection, offences and enforcement 20. Powers of veterinary inspectors, officers and inspectors 21. Obstruction 22. Interference with traps and marks 23. Costs of compliance 24. Powers of inspectors in case of default 25. Offences and penalties 26. Offences by bodies corporate 27. Enforcement PART 5 Miscellaneous 28. Exceptional circumstances 29. Revocation The Welsh Ministers are designated(1) for the purposes of section 2(2) of the European Communities Act 1972(2) in relation to the common agricultural policy of the European Community. These Regulations make provision for a purpose mentioned in section 2(2) of the European Communities Act 1972 and it appears to the Welsh Ministers that it is expedient for the reference to Commission Regulation (EC) No. 1266/2007 (on implementing rules for Council Directive 2000/75/EC as regards the control, monitoring, surveillance and restrictions on movements of certain species of susceptible animals in relation to bluetongue(3)) to be construed as a reference to that Regulation as amended from time to time. (1) O.S. 2005/2766. Yn rhinwedd adrannau 59(1) a 162 o Ddeddf Llywodraeth Cymru 2006 a pharagraffau 28 a 30 o Atodlen 11 iddi, mae swyddogaethau a roddwyd i Gynulliad Cenedlaethol Cymru i'w harfer gan Weinidogion Cymru. (2) 1972 p. 68. (3) OJ Rhif L283, 27.10.2007, t. 37. (1) S.I. 2005/2766. By virtue of sections 59(1) and 162 of and paragraphs 28 and 30 of Schedule 11 to the Government of Wales Act 2006, functions conferred on the National Assembly for Wales are exercisable by the Welsh Ministers. (2) 1972 c. 68. (3) OJ No L283, 27.10.2007, p 37. 4 Mae Gweinidogion Cymru yn gwneud y Rheoliadau canlynol drwy arfer y pwerau a roddwyd iddynt gan adran 2(2) o Ddeddf y Cymunedau Ewropeaidd 1972 a pharagraff 1A o Atodlen 2 i'r Ddeddf honno(1). RHAN 1 Rhagarweiniad Enwi, cymhwyso a chychwyn 1. Enw'r Rheoliadau hyn yw Rheoliadau'r Tafod Glas (Cymru) 2008; maent yn gymwys o ran Cymru ac yn dod i rym ar 26 Ebrill 2008. Dehongli 2.—(1) Yn y Rheoliadau hyn— ystyr "anifail" ("animal") yw anifail sy'n cnoi cil (ac at ddibenion y Rheoliadau hyn ystyrir bod pob camelid yn anifail sy'n cnoi cil) ac ystyr "carcas" ("carcase"), "embryo" ("embryo"), "ofwm" ("ovum") a "semen" ("semen") yw carcas, embryo, ofwm a semen anifail o'r fath; ystyr "arolygydd" ("inspector") yw arolygydd a benodwyd yn arolygydd o'r fath gan Weinidogion Cymru neu awdurdod lleol at ddibenion y Rheoliadau hyn ac, oni fydd y cyd-destun yn mynnu fel arall, mae'n cynnwys arolygydd milfeddygol; ystyr "arolygydd milfeddygol" ("veterinary inspector") yw person a benodwyd yn arolygydd o'r fath gan Weinidogion Cymru at ddibenion y Rheoliadau hyn; ystyr "awdurdod lleol" ("local authority"), o ran ardal, yw'r cyngor sir neu'r cyngor bwrdeistref sirol ar gyfer yr ardal honno; ystyr "brechlyn" ("vaccine") yw brechlyn yn erbyn feirws y tafod glas; ystyr "gwybedyn" ("midge") yw pryfyn o'r genws Culicoides; mae "mangre" ("premises") yn cynnwys unrhyw fan neu le; ystyr "mangre heintiedig" ("infected premises") yw mangre lle mae bodolaeth y tafod glas wedi'i chadarnhau; ac ystyr "parth rheoli" ("control zone") yw parth y cyfeirir ato yn rheoliad 12. The Welsh Ministers make the following Regulations in exercise of the powers conferred on them by section 2(2) of the European Communities Act 1972 and paragraph 1A of Schedule 2 to that Act(1). PART 1 Introduction Title, application and commencement 1. The title of these Regulations is the Bluetongue (Wales) Regulations 2008; they apply in relation to Wales come into force on 26 April 2008. Interpretation 2.—(1) In these Regulations— "animal" ("anifail") means a ruminating animal (and for the purposes of these Regulations all camelids are considered to be ruminating animals) and "carcase" ("carcas"), "embryo" ("embryo"), "ovum" ("ofwm") and "semen" ("semen") mean the carcase, embryo, ovum and semen of such an animal; "control zone" ("parth rheoli") means a zone referred to in regulation 12; "infected premises" ("mangre heintiedig") means premises on which the existence of bluetongue has been confirmed; "inspector" ("arolygydd") means an inspector appointed as such by the Welsh Ministers or a local authority for the purpose of these Regulations and, unless the context otherwise requires, includes a veterinary inspector; "local authority" ("awdurdod lleol") means in relation to an area the county council or county borough council for that area; "midge" ("gwybedyn") means an insect of the genus Culicoides; "premises" ("mangre") includes any place; "vaccine" ("brechlyn") means vaccine against bluetongue virus; and "veterinary inspector" ("arolygydd milfeddygol") means a person appointed as such by the Welsh Ministers for the purposes of these Regulations. (1) Paragraph 1A was inserted by section 28 of the Legislative and Regulatory Reform Act 2006 (c. 51). 5 (1) Mewnosodwyd paragraff 1A gan adran 28 o Ddeddf Diwygio Deddfwriaethol a Rheoleiddiol 2006 (p. 51). (2) Rhaid i unrhyw awdurdodiad, trwydded, hysbysiad neu ddynodiad o dan y Rheoliadau hyn fod yn ysgrifenedig, caiff fod yn ddarostyngedig i amodau a chaniateir diwygio, atal, neu ddirymu unrhyw un ohonynt drwy hysbysiad ar unrhyw bryd. Esemptiadau 3. Nid yw'r Rheoliadau hyn yn gymwys o ran— (a) unrhyw beth y mae person wedi'i awdurdodi i'w wneud drwy drwydded a roddwyd o dan Orchymyn Pathogenau Anifeiliaid Penodedig 1998(1); (b) unrhyw ganolfan gwarantîn neu gyfleuster cwarantîn a gymeradwywyd o dan Reoliadau Anifeiliaid a Chynhyrchion Anifeiliaid (Mewnforio ac Allforio) (Cymru) 2006(2); (c) rhoi brechlyn at ddibenion ymchwil yn unol â thystysgrif prawf anifeiliaid a roddwyd o dan Reoliadau Meddyginiaethau Milfeddygol 2007(3). Trwyddedau 4.—(1) Rhaid i berson sy'n symud unrhyw beth o dan awdurdod trwydded benodol a roddir o dan y Rheoliadau hyn— (a) cario'r drwydded neu gopi ohoni gydag ef bob amser yn ystod y symudiad trwyddedig; (b) dangos, os gofynnir iddo wneud hynny gan arolygydd milfeddygol, arolygydd neu swyddog i Weinidogion Cymru, y drwydded neu'r copi a chaniatáu i gopi neu ddyfyniad ohoni neu ohono gael ei gymryd. (2) Rhaid i berson sy'n symud unrhyw beth o dan awdurdod trwydded gyffredinol a roddir o dan y Rheoliadau hyn— (a) cario, ar bob adeg yn ystod y symudiad, nodyn traddodi sy'n cynnwys manylion am y canlynol— (i) yr hyn sy'n cael ei gludo, gan gynnwys faint ohono; (ii) dyddiad y symudiad; (iii) enw'r traddodwr; (iv) cyfeiriad y fangre y dechreuodd y symudiad ohoni; (v) enw'r traddodai; (vi) cyfeiriad mangre pen y daith; (b) os gofynnir iddo wneud hynny gan arolygydd milfeddygol, arolygydd neu swyddog i Weinidogion Cymru, dangos y nodyn traddodi a chaniatáu i gopi neu ddyfyniad ohono gael ei gymryd. (2) Any authorisation, licence, notice or designation under these Regulations must be in writing, may be subject to conditions and may be amended, suspended or revoked by notice at any time. Exemptions 3. These Regulations do not apply to— (a) anything a person is authorised to do by a licence granted under the Specified Animal Pathogens Order 1998(1); (b) any quarantine centre or quarantine facility approved under the Animals and Animal Products (Import and Export) (Wales) Regulations 2006(2); (c) administration of a vaccine for research purposes in accordance with an animal test certificate granted under the Veterinary Medicines Regulations 2007(3). Licences 4.—(1) A person moving anything under the authority of a specific licence granted under these Regulations must— (a) carry the licence or a copy of it at all times during the licensed movement; (b) on demand by a veterinary inspector, inspector or an officer of the Welsh Ministers, produce the licence or copy and allow a copy or extract to be taken. (2) A person moving anything under the authority of a general licence granted under these Regulations must— (a) carry, at all times during the movement, a consignment note that contains details of— (i) what is being transported, including the quantity; (ii) the date of the movement; (iii) the name of the consignor; (iv) the address of the premises from which the movement started; (v) the name of the consignee; (vi) the address of the premises of destination; (b) on demand by a veterinary inspector, inspector or an officer of the Welsh Ministers, produce the consignment note and allow a copy or extract to be taken. (1) O. S. 1998/463. (2) O. S. 2006/1536 (Cy.153). (3) O.S. 2007/2539. (1) S. I. 1998/463. (2) S. I. 2006/1536 (W.153). (3) S.I. 2007/2539. 6 Trwyddedau a roddwyd y tu allan i Gymru 5. Ac eithrio pan fo Gweinidogion Cymru wedi cyfarwyddo fel arall a chan eithrio mewn cysylltiad â thrwydded i gael brechlyn neu drwydded i frechu, mae trwyddedau a roddwyd yn yr Alban neu yn Lloegr ar gyfer gweithgareddau y gellid eu trwyddedu yng Nghymru o dan y Rheoliadau hyn yn cael effaith yng Nghymru fel petaent yn drwyddedau a roddwyd o dan y Rheoliadau hyn. Datgan parthau 6. O ran datganiadau parthau— (a) rhaid iddynt fod mewn ysgrifen; (b) caniateir eu diwygio drwy ddatganiad pellach ar unrhyw adeg; (c) rhaid iddynt ddynodi hyd a lled y parth sy'n cael ei ddatgan; ac (ch) ni chaniateir eu dirymu ond drwy ddatganiad pellach. Mangreoedd sy'n pontio parthau 7.—(1) Ymdrinnir â mangre sy'n rhannol oddi mewn i barth rheoli dros dro ac nad yw oddi mewn i unrhyw barth arall fel mangre sydd oddi mewn i'r parth rheoli dros dro. (2) Ymdrinnir â mangre sy'n rhannol oddi mewn i barth rheoli fel petai oddi mewn i'r parth hwnnw. (3) Ymdrinnir â mangre sy'n rhannol oddi mewn i barth brechu fel petai oddi mewn i'r parth hwnnw. (4) Fel arall— (a) os yw parth dan gyfyngiadau wedi'i rannu'n barth gwarchod a pharth gwyliadwriaeth, ymdrinnir â mangre sy'n rhannol oddi mewn i'r parth gwarchod ac yn rhannol oddi mewn i'r parth gwyliadwriaeth fel petai oddi mewn i'r parth gwarchod; (b) ymdrinnir â mangre sy'n rhannol oddi mewn i barth dan gyfyngiadau ac yn rhannol oddi mewn i ardal lle nad oes rheolaethau ar gyfer y tafod glas fel petai'r fangre honno oddi mewn i'r parth dan gyfyngiadau; ac (c) ymdrinnir â mangre sy'n rhannol oddi mewn i barth dan gyfyngiadau ac yn rhannol oddi mewn i barth rheoli dros dro fel petai oddi mewn i'r parth dan gyfyngiadau. Licences granted outside Wales 5. Except where otherwise directed by the Welsh Ministers and except in respect of a licence to obtain vaccine or a licence to vaccinate, licences granted in Scotland or England for activities which could be licensed in Wales under these Regulations have effect in Wales as if they were licences granted under these Regulations. Declarations of zones 6. Declarations of zones— (a) must be in writing; (b) may be amended by further declaration at any time; (c) must designate the extent of the zone being declared; and (d) may only be revoked by further declaration. Premises straddling zones 7.—(1) Premises partly inside a temporary control zone and not inside any other zone are treated as being inside the temporary control zone. (2) Premises partly inside a control zone are treated as being inside that zone. (3) Premises partly inside a vaccination zone are treated as being inside that zone. (4) Otherwise— (a) if a restricted zone has been divided into a protection zone and a surveillance zone premises partly inside the protection zone and partly inside the surveillance zone are treated as being inside the protection zone; (b) premises partly inside a restricted zone and partly inside an area that does not have controls for bluetongue are treated as being inside the restricted zone; and (c) premises partly inside a restricted zone and partly inside a temporary control zone are treated as being inside the restricted zone. 7 RHAN 2 Achosion lle'r amheuir y tafod glas ac achosion lle mae wedi'i gadarnhau Y gofynion cychwynnol pan wyddys neu pan amheuir bod y tafod glas yn bresennol 8.—(1) Rhaid i berchennog neu geidwad unrhyw anifail neu garcas, neu unrhyw berson sy'n archwilio neu'n arolygu unrhyw anifail neu garcas, ac sy'n gwybod neu'n amau bod yr anifail neu'r carcas hwnnw wedi'i heintio â'r tafod glas— (a) hysbysu'r Rheolwr Milfeddygol Rhanbarthol ar unwaith; a (b) peidio â symud unrhyw anifail neu garcas i'r fangre neu o'r fangre lle y gwyddys bod yr anifail neu'r carcas, y mae'n hysbys neu yr amheuir ei fod wedi'i heintio, wedi'i leoli, ac eithrio yn ôl awdurdodiad arolygwr. (2) Rhaid i unrhyw berson sy'n dadansoddi sampl a gymerwyd o unrhyw anifail neu garcas ac sy'n dod o hyd i dystiolaeth o wrthgorffynnau i feirws y tafod glas, neu antigenau neu asidau niwclëig ohono, neu unrhyw dystiolaeth o frechu ar gyfer y tafod glas, hysbysu'r Rheolwr Milfeddygol Rhanbarthol ar unwaith. (3) Ystyr "Rheolwr Milfeddygol Rhanbarthol" ("Divisional Veterinary Manager") yw'r arolygydd milfeddygol a benodwyd gan Weinidogion Cymru i gael gwybodaeth am anifeiliaid neu garcasau a'r clefyd arnynt neu yr amheuir bod y clefyd arnynt ar gyfer yr ardal lle mae'r anifeiliaid neu'r carcasau hynny. Mangreoedd a amheuir neu fangreoedd heintiedig 9.—(1) Rhaid i arolygydd sy'n gwybod neu'n amau bod feirws y tafod glas yn bodoli ar unrhyw fangre gyflwyno ar unwaith i'r meddiannydd neu i geidwad unrhyw anifeiliaid yn y fangre honno hysbysiad sy'n ei gwneud yn ofynnol— (a) na fydd unrhyw anifail, ofwm, semen neu embryo yn mynd i mewn i'r fangre nac yn ymadael â hi; (b) bod stocrestr o'r holl anifeiliaid yn y fangre yn cael ei llunio, a honno'n cofnodi, ar gyfer pob rhywogaeth— (i) y nifer sydd wedi marw; (ii) y nifer sy'n fyw ac y mae'n ymddangos bod y tafod glas arnynt; a (iii) y nifer sy'n fyw y mae'n ymddangos nad yw'r tafod glas arnynt; (c) bod y stocrestr yn cael ei chadw'n rhestr gyfoes; (ch) bod pob anifail yn y fangre yn cael ei gadw dan do neu fel y cyfarwyddir gan arolygydd; PART 2 Suspected and confirmed bluetongue Initial requirements where bluetongue is known or suspected 8.—(1) The owner or keeper of any animal or carcase, or any person who examines or inspects any animal or carcase, who knows or suspects that the animal or carcase is infected with bluetongue, must— (a) immediately notify the Divisional Veterinary Manager; and (b) not move any animal or carcase on or off the premises where the animal or carcase known to be or suspected of being diseased is located, except as authorised by an inspector. (2) A person who analyses a sample taken from any animal or carcase and who finds evidence of antibodies to, or antigens or nucleic acids of, the bluetongue virus or any evidence of vaccination for bluetongue must immediately notify the Divisional Veterinary Manager. (3) "Divisional Veterinary Manager" ("Rheolwr Milfeddygol Rhanbarthol") means the veterinary inspector appointed by the Welsh Ministers to receive information about animals or carcases diseased or suspected of being diseased for the area in which such animals or carcases are situated. Suspected or infected premises 9.—(1) An inspector who knows or suspects that the bluetongue virus exists on any premises must immediately serve a notice on the occupier or on the keeper of any animals on those premises requiring that— (a) no animal, ovum, semen or embryo enters or leaves the premises; (b) an inventory of all animals on the premises is made, recording, for each species— (i) the number dead; (ii) the number alive that appear to have bluetongue; and (iii) the number alive which do not appear to have bluetongue; (c) the inventory is kept up to date; (d) all animals on the premises are kept indoors or as directed by an inspector; 8 (d) bod y fangre a'r anifeiliaid ynddi yn ddarostyngedig i'r mesurau rheoli gwybed a bennir yn yr hysbysiad. (2) Caiff arolygydd milfeddygol neu arolygydd sy'n gweithredu o dan gyfarwyddyd arolygydd milfeddygol hefyd gyflwyno hysbysiad o'r fath i feddiannydd mangre neu geidwad anifeiliaid yn y fangre honno os yw'r arolygydd milfeddygol yn amau bod anifeiliaid yn y fangre o fewn cyrraedd i feirws y tafod glas. (3) Rhaid i'r person sy'n llunio'r stocrestr gadw cofnod ohoni am o leiaf ddwy flynedd. Parthau rheoli dros dro 10.—(1) Os yw arolygydd yn amau bod feirws y tafod glas yn bodoli yn unrhyw fangre, caiff Gweinidogion Cymru ddatgan parth rheoli dros dro. (2) Pan fo parth rheoli dros dro wedi ei sefydlu yn Lloegr a bod y parth hwnnw'n cyffwrdd â ffin Cymru, caiff Gweinidogion Cymru sefydlu parth rheoli dros dro cysylltiedig yng Nghymru. (3) Rhaid i leoliad a maint y parth rheoli dros dro fod yn briodol, ym marn Gweinidogion Cymru, i atal y clefyd rhag lledaenu. (4) Pan fo parth rheoli dros dro wedi ei sefydlu, ni chaiff neb symud unrhyw anifail i fangre neu o fangre sydd yn y parth ac eithrio'n unol â thrwydded a ddyroddwyd gan arolygydd milfeddygol. (5) Mae parth rheoli dros dro yn peidio â bod mewn unrhyw ardal sy'n cael ei hymgorffori wedyn mewn parth rheoli neu barth dan gyfyngiadau. Cadarnhau bod y tafod glas mewn mangre 11. Pan fo arolygydd milfeddygol wedi'i fodloni bod y tafod glas yn bodoli mewn unrhyw fangre, caniateir iddo gyflwyno i'r meddiannydd neu i geidwad unrhyw anifeiliaid yn y fangre honno hysbysiad— (a) sy'n cadarnhau bod y tafod glas yn bodoli yn y fangre; a (b) sy'n hysbysu'r meddiannydd, er gwaethaf rheoliad 8, nad oes angen hysbysu'r Rheolwr Milfeddygol Rhanbarthol o unrhyw achosion pellach lle'r amheuir bod y tafod glas yn y fangre. Y mesurau pan fo presenoldeb feirws y tafod glas wedi ei gadarnhau 12.—(1) Os yw'r Prif Swyddog Milfeddygol yn cadarnhau bod feirws y tafod glas yn cylchredeg yng Nghymru, rhaid i Weinidogion Cymru, pan fônt wedi'u bodloni ar sail epidemiolegol, daearyddol, ecolegol neu feteorolegol, fod hynny'n briodol at ddibenion rheoli'r clefyd, ddatgan bod ardal yn barth rheoli. (e) the premises and animals on them are subjected to the midge control measures specified in the notice. (2) A veterinary inspector or an inspector acting under the direction of a veterinary inspector may also serve such a notice on the occupier of premises or the keeper of animals on those premises if the veterinary inspector suspects that animals on the premises have been exposed to the bluetongue virus. (3) The person making the inventory must keep a record of it for at least two years. Temporary control zones 10.—(1) If an inspector suspects that the bluetongue virus exists on any premises, the Welsh Ministers may declare a temporary control zone. (2) When a temporary control zone has been established in England which touches the border with Wales the Welsh Ministers may establish an associated temporary control zone in Wales. (3) The location and size of the temporary control zone is to be such as the Welsh Ministers consider appropriate to prevent the spread of disease. (4) Where a temporary control zone has been established, no person may move any animal on to or off premises in the zone except in accordance with a licence issued by a veterinary inspector. (5) A temporary control zone ceases to exist in any area subsequently incorporated into a control zone or a restricted zone. Confirmation of bluetongue on premises 11. Once a veterinary inspector is satisfied that bluetongue exists on any premises, the veterinary inspector may serve a notice on the occupier or the keeper of any animals on those premises— (a) confirming the existence of bluetongue on the premises; and (b) notifying the occupier that, notwithstanding regulation 8, it is unnecessary to notify any further suspected cases of bluetongue on the premises to the Divisional Veterinary Manager. Measures on confirmation of the bluetongue virus 12.—(1) If the Chief Veterinary Officer confirms that the bluetongue virus is circulating in Wales, the Welsh Ministers, on being satisfied on epidemiological, geographical, ecological or meteorological grounds that this is appropriate for disease control purposes, must declare an area to be a control zone. 9 (2) Rhaid i'r parth rheoli gynnwys y fangre heintiedig, a bod o'r maint sy'n briodol ym marn Gweinidogion Cymru at ddibenion rheoli'r clefyd. (3) Ni chaiff neb symud anifail i fangre sydd mewn parth rheoli na'i symud ohoni. Cyfyngiadau mewn parthau diogelu a pharthau goruchwyliaeth 13.—(1) Os bydd y Prif Swyddog Milfeddygol yn cadarnhau bod feirws y tafod glas yn cylchredeg yng Nghymru— (a) rhaid i Weinidogion Cymru ddatgan bod ardal briodol yn barth dan gyfyngiadau; (b) caiff Gweinidogion Cymru, oddi mewn i barth dan gyfyngiadau, ddatgan bod unrhyw ardal o amgylch mangre heintiedig yn barth gwarchod, a bod unrhyw ardal sydd y tu hwnt i'r parth gwarchod hwnnw'n barth gwyliadwriaeth. (2) Ni chaiff neb symud anifail, semen, ofwm nac embryo allan o barth dan gyfyngiadau ac eithrio o dan awdurdod trwydded a roddwyd gan arolygydd. (3) Ni chaiff neb symud unrhyw anifail allan o barth gwarchod ac eithrio o dan awdurdod trwydded a roddwyd gan arolygydd. (4) Rhaid i arolygydd roi trwydded os yw'r symudiad yn un a ganiateir o dan Reoliad y Comisiwn (EC) Rhif 1266/2007 fel y'i diwygir o dro i dro, a rhaid i amodau unrhyw drwydded fod yn rhai sy'n sicrhau bod y symudiad yn cael ei wneud yn unol â'r Rheoliad hwnnw. (5) Gwaherddir person rhag symud anifail oddi mewn i barth dan gyfyngiadau os bydd yr anifail yn amlygu arwyddion clinigol o'r tafod glas ar y diwrnod cludo. Lladd-dai 14.—(1) Caiff Gweinidogion Cymru ddynodi lladd dŷ at ddibenion cigydda anifeiliaid a gludir allan o barth dan gyfyngiadau. (2) Os caiff anifail ei gludo o barth dan gyfyngiadau i ladd-dŷ oddi allan i'r parth dan gyfyngiadau yn unol â thrwydded, rhaid i weithredydd y lladd-dŷ gigydda'r anifail hwnnw o fewn 24 awr iddo gyrraedd yno. (3) Dim ond os yw wedi'i drwyddedu i wneud hynny gan Weinidogion Cymru y caiff gweithredydd lladd-dŷ mewn parth gwyliadwriaeth gigydda anifail o barth gwarchod. Symud anifeiliaid wedyn 15. Os yw anifail, semen, ofwm neu embryo a fu mewn parth dan gyfyngiadau yn cael ei symud i fangre (2) The control zone must include the infected premises, and be of such size as the Welsh Ministers consider appropriate for disease control purposes. (3) No person may move an animal to or from premises in a control zone. Restrictions in protection and surveillance zones 13.—(1) If the Chief Veterinary Officer confirms that the bluetongue virus is circulating in Wales the Welsh Ministers— (a) must declare an appropriate area to be a restricted zone; (b) may, within a restricted zone, declare any area around an infected premises to be a protection zone, and any area beyond such protection zone to be a surveillance zone. (2) No person may move an animal, semen, ovum or embryo out of a restricted zone except under the authority of a licence granted by an inspector. (3) No person may move an animal out of a protection zone except under the authority of a licence granted by an inspector. (4) An inspector must grant a licence if the movement is permitted under Commission Regulation (EC) No. 1266/2007 as amended from time to time, and the conditions of any licence must be such as to ensure that the movement is made in accordance with that Regulation. (5) A person is prohibited from moving an animal within a restricted zone if the animal shows clinical signs of bluetongue on the day of transport. Slaughterhouses 14.—(1) The Welsh Ministers may designate a slaughterhouse for the purpose of slaughtering animals transported out of a restricted zone. (2) If an animal is transported from a restricted zone to a slaughterhouse outside that restricted zone in accordance with a licence, the operator of the slaughterhouse must slaughter the animal within 24 hours of arrival. (3) The operator of a slaughterhouse in a surveillance zone may only slaughter an animal from a protection zone if licensed to do so by the Welsh Ministers. Subsequent movement of animals 15. If an animal, semen, ovum or embryo that has been in a restricted zone is moved on to premises 10 oddi allan i'r parth dan gyfyngiadau, caiff arolygydd gyflwyno i feddiannydd y fangre honno, ac i feddiannydd unrhyw fangre y caiff yr anifail, y semen, yr ofwm neu'r embryo ei symud iddi wedyn, hysbysiad sy'n gwahardd ei symud o'r fangre honno ac eithrio o dan awdurdod trwydded a ddyroddwyd gan arolygydd. Y tafod glas y tu allan i Gymru 16. Os cadarnheir bod y tafod glas yn bresennol y tu allan i Gymru a bod Gweinidogion Cymru o'r farn ei bod yn briodol at ddibenion rheoli'r clefyd, caiff Gweinidogion Cymru ddatgan yng Nghymru barth rheoli dros dro, parth rheoli, parth gwarchod, parth gwyliadwriaeth neu barth dan gyfyngiadau (y caniateir iddo gael ei ffurfio o barth gwarchod a pharth gwyliadwriaeth). RHAN 3 Brechu Cael gafael ar frechlyn 17. Ni chaiff neb ac eithrio deiliad awdurdodiad marchnata, awdurdodiad gweithgynhyrchu neu awdurdodiad deliwr cyfanwerthu a roddwyd gan yr Ysgrifennydd Gwladol o dan Reoliadau Meddyginiaethau Milfeddygol 2007(1) gael gafael ar frechlyn ac eithrio o dan awdurdod trwydded a roddwyd gan yr Ysgrifennydd Gwladol. Gwahardd brechu 18. Ac eithrio pan fo rheoliad 19 yn gymwys, ni chaiff neb frechu anifail yn erbyn y tafod glas ac eithrio o dan awdurdod trwydded a roddwyd gan Weinidogion Cymru. Brechu gorfodol 19.—(1) Caiff Gweinidogion Cymru ddatgan parth brechu lle bydd yn rhaid i unrhyw feddiannydd mangre neu geidwad anifeiliaid sicrhau bod eu hanifeiliaid yn cael eu brechu a'u bod yn cydymffurfio ag unrhyw fesurau eraill sy'n ymwneud naill ai â'r brechu neu â'r brechlyn a bennir yn y datganiad hwnnw. (2) Caiff arolygydd milfeddygol gyflwyno i feddiannydd mangre neu geidwad anifeiliaid mewn mangre hysbysiad sy'n ei gwneud yn ofynnol i'r meddiannydd neu'r ceidwad hwnnw sicrhau bod yr anifeiliaid yn y fangre yn cael eu brechu. outside the restricted zone, an inspector may serve a notice on the occupier of those premises, and on the occupier of any premises to which the animal, semen, ovum or embryo is subsequently moved, prohibiting its movement from those premises except under the authority of a licence issued by an inspector. Bluetongue outside Wales 16. If bluetongue is confirmed outside Wales and the Welsh Ministers consider it appropriate for disease control purposes, the Welsh Ministers may declare in Wales a temporary control zone, a control zone, a protection zone, a surveillance zone or a restricted zone (which may be made up of a protection zone and a surveillance zone). PART 3 Vaccination Obtaining vaccine 17. No person other than a holder of a marketing authorisation, a manufacturing authorisation or a wholesale dealer's authorisation granted by the Secretary of State under the Veterinary Medicines Regulations 2007(1) may obtain vaccine except under the authority of a licence granted by the Secretary of State. Prohibition on vaccination 18. Except where regulation 19 applies, no person may vaccinate an animal against bluetongue except under the authority of a licence granted by the Welsh Ministers. Compulsory vaccination 19.—(1) The Welsh Ministers may declare a vaccination zone in which any occupier of premises or keeper of animals must ensure the vaccination of their animals and comply with any other measures related to either vaccination or vaccine specified in that declaration. (2) A veterinary inspector may serve a notice on the occupier of premises or the keeper of animals on premises requiring that occupier or keeper to ensure the vaccination of the animals at the premises. (1) O.S. 2007/2539. (1) S.I. 2007/2539. 11 RHAN 4 Arolygu, tramgwyddau a gorfodi Pwerau arolygwyr milfeddygol, swyddogion ac arolygwyr 20.—(1) Ar ôl dangos, os gofynnir iddo wneud hynny, ddogfen sydd wedi'i dilysu'n briodol ac sy'n dangos yr awdurdod sy'n ofynnol, caiff arolygydd milfeddygol, arolygydd neu swyddog i Weinidogion Cymru sy'n gweithredu o dan gyfarwyddyd arolygydd milfeddygol, fynd i mewn, ar bob adeg resymol, i unrhyw fangre, cerbyd neu lestr er mwyn monitro feirws y tafod glas, gwrthgorffynnau i feirws y tafod glas neu wybed, neu er mwyn cadw gwyliadwriaeth amdanynt. (2) Ar ôl dangos, os gofynnir iddo wneud hynny, dogfen sydd wedi'i dilysu'n briodol ac sy'n dangos yr awdurdod sy'n ofynnol, caiff arolygydd milfeddygol, arolygydd neu swyddog i Weinidogion Cymru fynd, ar bob adeg resymol, i mewn i unrhyw fangre, cerbyd neu lestr er mwyn sicrhau cydymffurfedd â'r Rheoliadau hyn. (3) Caiff person sy'n mynd i mewn i fangre, cerbyd neu lestr o dan baragraffau (1) neu (2) fynd â'r canlynol gydag ef— (a) unrhyw gyfarpar; a (b) unrhyw berson arall sy'n briodol. (4) Caiff unrhyw berson sy'n dod i mewn i fangre o dan baragraffau (1) neu (2) ddod â cherbyd gydag ef. (5) Caiff arolygydd milfeddygol, arolygydd neu swyddog i Weinidogion Cymru— (a) cadw, ynysu neu atal unrhyw anifail; (b) ei gwneud yn ofynnol i gadw, ynysu neu atal unrhyw anifail; (c) marcio at ddibenion adnabod unrhyw anifail, unrhyw garcas neu unrhyw beth; (ch) cadw neu ynysu unrhyw beth; (d) ei gwneud yn ofynnol i gadw neu ynysu unrhyw beth; (dd)ei gwneud yn ofynnol i unrhyw berson sy'n gwybod am symudiadau anifail roi manylion am y symudiadau hynny ac am unrhyw anifail arall y mae wedi bod mewn cyffyrddiad ag ef; (e) ei gwneud yn ofynnol i feddiannydd mangre neu geidwad anifeiliaid yn y fangre honno roi manylion am anifeiliaid sydd naill ai yn y fangre honno neu mewn mangre arall lle mae gan y meddiannydd neu'r ceidwad anifeiliaid; (f) ei gwneud yn ofynnol i ddangos unrhyw gofnod a gedwir o dan y Rheoliadau hyn, ar ba ffurf bynnag y mae'r cofnod hwnnw'n cael ei gadw; PART 4 Inspection, offences and enforcement Powers of veterinary inspectors, officers and inspectors 20.—(1) On producing, if required, a duly authenticated document showing the required authority, a veterinary inspector, inspector or an officer of the Welsh Ministers acting under the direction of a veterinary inspector may, at all reasonable hours, enter any premises, vehicle or vessel for the purpose of monitoring or surveillance for the bluetongue virus, antibodies to the bluetongue virus or midges. (2) On producing, if required, a duly authenticated document showing the required authority, a veterinary inspector, inspector or an officer of the Welsh Ministers may, at all reasonable hours, enter any premises, vehicle or vessel for the purpose of ensuring that these Regulations are being complied with. (3) A person entering premises, a vehicle or a vessel under paragraphs (1) or (2) may take with him or her— (a) any equipment; and (b) such other person as is appropriate. (4) Any person entering premises under paragraphs (1) or (2) may take a vehicle with him or her. (5) A veterinary inspector, inspector or an officer of the Welsh Ministers may— (a) detain, isolate of restrain any animal; (b) require the detention, isolation or restraint of any animal; (c) mark for identification purposes any animal, carcase or thing; (d) detain or isolate any thing; (e) require the detention or isolation of any thing; (f) require any person who knows about an animal's movements to give details of those movements and of any other animal with which it has been in contact; (g) require the occupier of premises or keeper of animals on those premises to give details of animals either on those premises or on other premises where the occupier or keeper has animals; (h) require the production of any record kept under these Regulations, in whatever form that record is held; 12 (ff) copïo unrhyw gofnod y cyfeiriwyd ato ym mharagraff (dd); neu (g) arolygu a gwirio gweithrediad unrhyw gyfrifiadur ac unrhyw gyfarpar cysylltiedig neu ddeunydd cysylltiedig a ddefnyddir mewn cysylltiad â gwneud a chadw cofnodion o dan y Rheoliadau hyn. (6) Caiff arolygydd milfeddygol neu arolygydd neu swyddog i Weinidogion Cymru sy'n gweithredu o dan gyfarwyddyd arolygydd milfeddygol— (a) archwilio unrhyw garcas neu beth; (b) ei gwneud yn ofynnol i unrhyw anifail gael ei drin; (c) gwneud ymchwiliad epidemiolegol sy'n berthnasol i reoli'r tafod glas; (ch) gwneud profion a chymryd samplau (gan gynnwys samplau gwaed) o unrhyw anifail, carcas neu beth at ddibenion diagnosis neu ymchwiliad epidemiolegol; (d) trapio gwybed; (dd)rhoi mesurau rheoli gwybed ar waith; (e) ei gwneud yn ofynnol i ddifa, claddu, gwaredu neu drin unrhyw beth; neu (f) ei gwneud yn ofynnol i lanhau a diheintio unrhyw ran o'r fangre neu unrhyw berson, anifail, cerbyd, llestr neu beth yn y fangre. (7) Caiff arolygydd milfeddygol— (a) ar ôl mynd i mewn i unrhyw fangre, cerbyd neu lestr o dan y rheoliad hwn, archwilio neu frechu unrhyw anifail; (b) ei gwneud yn ofynnol, drwy hysbysiad, i feddiannydd mangre neu i geidwad unrhyw anifeiliaid mewn mangre — (i) caniatáu i unrhyw anifail sy'n cael ei gadw yno gael ei frechu; (ii) cadw anifeiliaid i'w defnyddio'n anifeiliaid rhybuddio neu ganiatáu i anifeiliaid rhybuddio gael eu cyflwyno i'r fangre honno; neu (iii) symud anifail sydd wedi'i symud ac eithrio'n unol â rheoliadau 13 neu 15 i fan a bennir gan yr arolygydd milfeddygol. (8) Ystyr "anifail rhybuddio" ("sentinel animal") yw anifail a ddefnyddir at ddibenion cadw gwyliadwriaeth am feirws y tafod glas ac nad oes ganddo wrthgorffynnau i feirws y tafod glas o'r math y mae gwyliadwriaeth yn cael ei chadw mewn cysylltiad ag ef pan gafodd yr anifail hwnnw'n ei gyflwyno neu ei gadw am y tro cyntaf yn y fangre. (i) copy any record referred to in paragraph (f); or (j) inspect and check the operation of any computer and associated apparatus or material used in the connection with the making and keeping of records under these Regulations. (6) A veterinary inspector or an inspector or officer of the Welsh Ministers acting under the direction of a veterinary inspector may— (a) examine any carcase or thing; (b) require the treatment of any animal; (c) carry out an epidemiological investigation relevant to the control of bluetongue; (d) carry out tests and take samples (including blood samples) from any animal, carcase or thing for the purpose of diagnosis or epidemiological investigation; (e) trap midges; (f) implement midge control measures; (g) require the destruction, burial, disposal or treatment of any thing; or (h) require the cleansing and disinfection of any part of the premises or of any person, animal, vehicle, vessel or thing on the premises. (7) A veterinary inspector may— (a) on entering any premises, vehicle or vessel under this regulation, examine or vaccinate any animal; (b) require, by notice, the occupier of premises or the keeper of animals on premises to — (i) allow the vaccination of any animal kept there; (ii) retain animals for use as sentinel animals or allow the introduction of sentinel animals onto those premises; or (iii) move an animal which has been moved other than in accordance with regulations 13 or 15 to a place specified by the veterinary inspector; (8) "Sentinel animal" ("anifail rhybuddio") means an animal that is used for surveillance for the bluetongue virus which does not have antibodies to the bluetongue virus of the strain in respect of which surveillance is being carried out when first introduced or retained at the premises. 13 Rhwystro 21.—(1) Ni chaiff neb— (a) rhwystro'n fwriadol unrhyw berson sydd, wrth ei waith, yn gweithredu'r Rheoliadau hyn; neu (b) rhoi i unrhyw berson sydd, wrth ei waith, yn gweithredu'r Rheoliadau hyn, unrhyw wybodaeth y mae'r person hwnnw sy'n rhoi'r wybodaeth yn gwybod ei bod yn anwir neu'n gamarweiniol. (2) Rhaid i unrhyw berson y mae'n ofynnol iddo roi cymorth rhesymol neu wybodaeth i berson sy'n gweithredu o dan y Rheoliadau hyn wneud hynny'n ddi-oed, onid oes ganddo achos rhesymol dros wneud fel arall. Ymyrryd â thrapiau a marciau 22. Ni chaiff neb— (a) difrodi unrhyw drapiau a osodwyd ar gyfer gwybed o dan y Rheoliadau hyn, ymyrryd â hwy na'u symud ymaith; neu (b) difwyno, dileu na symud ymaith unrhyw farc a wnaed gan unrhyw berson o dan y Rheoliadau hyn. Costau cydymffurfio 23. Oni fydd Gweinidogion Cymru'n cyfarwyddo fel arall mewn ysgrifen, rhaid i'r costau a dynnir gan unrhyw berson wrth gymryd unrhyw gamau sy'n ofynnol, neu wrth ymatal rhag cymryd camau sydd wedi'u gwahardd gan neu o dan y Rheoliadau hyn gael eu talu gan y person hwnnw. Pwerau arolygwyr os ceir diffyg 24. Os bydd unrhyw berson yn methu â chydymffurfio â gofyniad yn y Rheoliadau hyn neu oddi tanynt, caiff arolygydd gymryd unrhyw gamau y mae'n credu eu bod yn angenrheidiol i sicrhau y byddai'r gofyniad yn cael ei fodloni, a'u cymryd ar draul y person hwnnw. Tramgwyddau a chosbau 25. Bydd person sy'n mynd yn groes i unrhyw ofyniad neu waharddiad yn y Rheoliadau hyn neu oddi tanynt yn euog o dramgwydd ac yn agored, o'i gollfarnu'n ddiannod, i ddirwy heb fod yn uwch na lefel 5 ar y raddfa safonol neu i gyfnod o garchar nad yw'n hwy na thri mis neu'r ddau. Tramgwyddau gan gyrff corfforaethol 26.—(1) Pan fo corff corfforaethol yn euog o dramgwydd o dan y Rheoliadau hyn, a phrofir bod y tramgwydd hwnnw wedi'i gyflawni drwy gydsyniad neu ymoddefiad, neu wedi'i briodoli i unrhyw Obstruction 21.—(1) No person may— (a) intentionally obstruct any person acting in the execution of these Regulations; or (b) furnish to any person acting in the execution of these Regulations any information which that person knows to be false or misleading. (2) Any person required to give reasonable assistance or information to a person acting under these Regulations must do so without delay unless there is reasonable cause to do otherwise. Interference with traps and marks 22. No person may— (a) damage, interfere with or remove any traps set for midges under these Regulations; or (b) deface, obliterate or remove any mark made by any person under these Regulations. Costs of compliance 23. Unless the Welsh Ministers direct otherwise in writing, the costs incurred by any person in taking any action required, or in refraining from taking action that is prohibited, by or under these Regulations must be met by that person. Powers of inspectors in case of default 24. If any person fails to comply with a requirement in or under these Regulations, an inspector may take such steps as that inspector considers necessary to ensure the requirement is met at the expense of that person. Offences and penalties 25. A person contravening any requirement or prohibition in or under these Regulations is guilty of an offence and liable on summary conviction to a fine not exceeding level 5 on the standard scale or to imprisonment not exceeding three months or both. Offences by bodies corporate 26.—(1) Where a body corporate is guilty of an offence under these Regulations, and that offence is proved to have been committed with the consent or connivance of, or to have been attributable to any 14 esgeulustod ar ran— (a) unrhyw gyfarwyddwr, rheolwr, ysgrifennydd neu berson arall tebyg yn y corff corfforaethol; neu (b) unrhyw berson a oedd yn honni ei fod yn gweithredu yn rhinwedd unrhyw swydd o'r fath, mae'r person hwnnw yw'n euog o'r tramgwydd yn ogystal â'r corff corfforaethol. (2) At ddibenion y rheoliad hwn, ystyr "cyfarwyddwr" ("director"), mewn perthynas â chorff corfforaethol y mae ei faterion yn cael eu rheoli gan ei aelodau, yw aelod o'r corff corfforaethol. Gorfodi 27.—(1) Mae'r Rheoliadau hyn i'w gorfodi gan yr awdurdod lleol. (2) Caiff Gweinidogion Cymru roi cyfarwyddyd, mewn perthynas ag achosion o ddisgrifiad penodol neu ag achosion penodol, mai hwy yn hytrach fydd yn gorfodi'r Rheoliadau hyn. RHAN 5 Amrywiol Amgylchiadau eithriadol 28. Caiff Gweinidogion Cymru, er mwyn sicrhau iechyd neu les unrhyw anifail— (a) trwyddedu person i gymryd unrhyw gamau a fyddai fel arall wedi'u gwahardd o dan y Rheoliadau hyn; neu (b) esemptio person, drwy hysbysiad, rhag unrhyw ofyniad o dan y Rheoliadau hyn. Dirymu 29. Mae Gorchymyn y Tafod Glas (Rhif 2) (Cymru) 2007(1) wedi'i ddiddymu (ac eithrio erthygl 17). Y Gweinidog dros Faterion Gwledig, un o Weinidogion Cymru 16 Ebrill 2008 neglect on the part of— (a) any director, manager, secretary or other similar person of the body corporate; or (b) any person who was purporting to act in any such capacity, that person is guilty of the offence as well as the body corporate. (2) For the purposes of this regulation, "director" ("cyfarwyddwr"), in relation to a body corporate whose affairs are managed by its members, means a member of the body corporate. Enforcement 27.—(1) These Regulations are enforced by the local authority. (2) The Welsh Ministers may direct, in relation to cases of a particular description or to particular cases, that the Welsh Ministers will enforce these Regulations instead. PART 5 Miscellaneous Exceptional circumstances 28. The Welsh Ministers may for the purpose of ensuring the health or welfare of any animal— (a) license a person to carry out any action that is otherwise prohibited under these Regulations; or (b) exempt a person, by notice, from any requirement under these Regulations. Revocation 29. The Bluetongue (No. 2) (Wales) Order 2007(1) is revoked (except for article 17). Minister for Rural Affairs, one of the Welsh Ministers 16 April 2008 (1) O.S. 2007/3309 (Cy.294). (1) S I. 2007/3309 (W.294). 15 Elin Jones W E L S H S TAT U T O RY I N S T R U M E N T S 2008 No. 1090 (W.116) ANIMALS, WALES ANIMAL HEALTH The Bluetongue (Wales) Regulations 2008 O F F E RY N N A U S TAT U D O L C Y M R U 2008 Rhif 1090 (Cy.116) ANIFEILIAID, CYMRU IECHYD ANIFEILIAID Rheoliadau'r Tafod Glas (Cymru) 2008 © h Hawlfraint y Goron 2008 Argraffwyd a chyhoeddwyd yn y Deyrnas Unedig gan The Stationery Office Limited o dan awdurdod ac arolygiaeth Carol Tullo, Rheolwr Gwasg Ei Mawrhydi ac Argraffydd Deddfau Seneddol y Frenhines. © Crown copyright 2008 Printed and Published in the UK by the Stationery Office Limited under the authority and superintendence of Carol Tullo, Controller of Her Majesty’s Stationery Office and Queen’s Printer of Acts of Parliament. £3.00 W307/04/08 ON