Law on noise protection (Tuzla Canton)

''Službene novine Tuzlanskog kantona”, broj: 10/04 1/7 Na osnovu člana 24. stav 1. tačka c. Ustava Tuzlanskog kantona (“Službene novine Tuzlansko podrinjskog kantona”, br. 7/97 i 3/99 i “Službene novine Tuzlanskog kantona”, br. 13/99, 10/00, 14/02 i 6/04) na prijedlog Vlade Tuzlanskog kantona, Skupština Tuzlanskog kantona, na sjednici od 21. 9. 2004. godine, donosi ZAKON O ZAŠTITI OD BUKE I - OPĆE ODREDBE Član 1. Ovim zakonom utvrđuju se dopušteni nivoi buke, mjere zaštite od buke i način mjerenja buke, granični nivoi buke usklađeni s namjenom prostora i vremena u toku dana, tako da ne ugrožavaju život i rad ljudi a posebno njihovo zdravlje, nadzor nad provođenjem ovog zakona i druga pitanja važna za zaštitu od buke. Član 2. Dopušteni nivoi buke na radnom mjestu (u industriji, zanatstvu, raznim pogonima, energanama i dr.) kojoj su izloženi radnici, reguliše se propisima o zaštiti na radu. Član 3. Izrazi, pojmovi, kratice i jedinice mjere korišteni u ovom zakonu imaju slijedeće značenje: 1. Buka, u smislu ovog zakona, je svaki zvuk čiji nivo prekoračuje najviše dopuštene nivoe propisane ovim zakonom, s obzirom na vrijeme i mjesto gdje nastaje u sredini u kojoj ljudi rade i borave; 2. Izvor buke, u smislu ovog zakona, smatra se svaki objekatsa sredstvima za rad i transport, uređajima i instalacijama, te bučne aktivnosti i drugi objekti i radnje od kojih se širi zvuk koji prelazi dopuštene nivoe; 3. Sredinom u kojoj ljudi rade i borave, u smislu ovog zakona,smatraju se svi otvoreni i zatvoreni prostori u naseljima i izvan naselja u kojima se ljudi zadržavaju radi rada, boravka, rekreacije i odmora; 4. dB (decibel) = 1/10 bel (desetina bela) - jedinica za mjerenjezvuka; 5. dB(A) (decibel A-skale) - međunarodna mjerna skala nivoa zvuka ili buke koja uzima u obzir promjenjivu osjetljivost ljudskog uha; 6. Po = 20 Pa = 20x10 6 Pa - nivo zvučnog pritiska; 7. Io = l W/m 2 = 10 12 W/m 2 nivo jačine zvuka; 8. Leq dB(A) je srednja energetska vrijednost buke promjenljivog nivoa ekvivalentna buci kontinuiranog nivoa mjerenoj u trajanju od najmanje 15 minuta u razdobljima od 6,00 do 22,00 sata (dan) i od 22,00 do 6,00 sati (noć); 9. Ln dB(A) je nivo zvučnog pritiska koji je iznad navedenog u n% vremena od razdoblja u kojem se mjeri; 10. L 1 označava nivo buke koji je prekoračen 1% vremena, a najkraće razdoblje mjerenja je 15 minuta. II -NAJVIŠI NIVOI BUKE U dB(A) (decibel A-skale) I ZAŠTITNE MJERE Član 4. Izvori buke ne smiju izazivati buku koja prelazi nivoe utvrđene ovim zakonom. Najviši dopušteni nivoi buke, u smislu ovog zakona, utvrđeni su u Tabelama 1., 2., 3. i 4., a korekcija nivoa izmjerene buke u Tabeli 5., koje su sastavni dio ovog zakona. Član 5. Zaštita od buke u prostoru obuhvata sve vrste vještački proizvedenih emisija energije koje izazivaju opterećenje nepoželjnom i neprijatnom bukom, kojom se može ugroziti zdravlje ili štetno uticati na zdravlje ljudi. Radi zaštite od buke primjenjuju se tehničke i organizacijske metode i mjere, a ostvaruju se: ''Službene novine Tuzlanskog kantona”, broj: 10/04 2/7 1. sprečavanjem nastajanja buke, odabirom i upotrebom strojevakoji proizvode manje buke, uređaja, sredstava za rad i transport; 2. nadziranjem namjene prostora i prostornim rasporedom stvarnihi potencijalnih izvora buke u odnosu na prostore osjetljive na buku; 3. smanjenjem broja izvora buke; 4. boljim zvučnim izolacijama, odnosno izvedbomodgovarajuće izolacije građevinskih objekata; 5. praćenjem i nadziranjem nivoa buke; 6. akustičkim mjerenjima radi provjere i stalnog nadzora stanjabuke; 7. zabranom rada za sve namjene, odnosno izvore buke kojiizazivaju buku iznad graničnih nivoa; 8. otklanjanjem i smanjivanjem buke na dopušteni nivo i 9. povremenim ograničavanjem buke, posebno rada izvora buke tokom noći. Član 6. Općinska služba nadležna za poslove prostornog uređenja, u okviru svoje nadležnosti osigurava izradu karte buke za utvrđivanje i praćenje nivoa buke. Karta buke, u smislu ovog zakona, je grafički prikaz osnovnih nivoa buke i sastavni je dio dokumentacije o prostoru. Općine su dužne izraditi karte buke iz stava 2. ovog člana, u roku od 5 godina od dana stupanja na snagu ovog zakona. Član 7. Općine svojim prostornim planom, urbanističkim projektom i regulacionim planom određuju predviđene nivoe buke u grafičkom prikazu. Predviđeni nivoi buke ne smiju prijeći najviše dopuštene nivoe buke utvrđene ovim zakonom, a u skladu sa planiranim sadržajima i funkcijama u prostoru. Član 8. U postupku utvrđivanja urbanističko-tehničkih uslova uređenja prostora za izgradnju i rekonstrukciju objekata, Ministarstvo prostornog uređenja i zaštite okolice (u daljem tekstu: Ministarstvo) u okviru svoje nadležnosti utvrđuje uslove građenja za zaštitu od buke u sredini u kojoj ljudi borave i rade, u skladu sa izdatom okolinskom dozvolom. Općinska služba nadležna za poslove prostornog uređenja, u okviru svoje nadležnosti utvrđuje posebne uslove građenja za zaštitu od buke u sredini u kojoj ljudi borave i rade. Član 9. U postupku izdavanja odobrenja za rad, općinska služba nadležna za davanje odobrenja za rad ne može izdati odobrenje za rad ako nisu ispunjeni uslovi za zaštitu od buke. Odobrenje za rad izdaje se uz pribavljeno stručno mišljenje pravnog lica ovlaštenog za mjerenje buke u skladu sa ovim zakonom. Član 10. Nakon izgradnje odnosno rekonstrukcije objekta koji je izvor buke ili se nalazi u sredini gdje buka prelazi najviši dopušteni nivo za tu vrstu objekta, pravna i fizička lica dužna su, uz zahtjev za izdavanje odobrenja za upotrebu izgrađenog odnosno rekonstruiranog objekta priložiti nalaz i mišljenje ovlaštenog pravnog lica registrovanog za obavljanje te djelatnosti, da buka ne prelazi propisani najviši dopušteni nivo utvrđen u Tabeli 1. Član 11. Pravna i fizička lica koja otvaraju gradilište, dužna su u planu uređenja gradilišta predvidjeti i primijeniti mjere za sprečavanje širenja buke s gradilišta iznad dopuštenog nivoa. Izuzetno, u određenim slučajevima kada nije moguće primijeniti mjere za sprečavanje širenja buke s gradilišta iznad dopuštenih granica, pravna i fizička lica dužna su u planu uređenja gradilišta predvidjeti mjere kojima se zaštićuju radnici i građani, te odrediti vrijeme izvođenja radova uz prethodnu saglasnost organa uprave nadležnog za poslove inspekcije rada. Član 12. Ukoliko neka djelatnost ili objekat proizvode buku iznad dopuštenog nivoa, a prethodno je izdato ''Službene novine Tuzlanskog kantona”, broj: 10/04 3/7 odobrenje za rad, pravno ili fizičko lice je dužno izvršiti usaglašavanje zaštite od buke u skladu sa ovim zakonom. Član 13. Zaštita od buke svih vrsta postojećeg saobraćaja uskladit će se s nivoima buke utvrđenim ovim zakonom regulisanjem saobraćaja, vremenskim ograničenjem, zabranom korištenja bučnih saobraćajnih sredstava, rekonstrukcijom kolovoza ili tračnica, uz zvučne izolacije prozora i fasada i dr., u roku od 15 godina od dana donošenja ovog zakona. Član 14. Kada nivo buke od saobraćaja ili drugog izvora poraste za 3 dB(A), a posljedica je promjene u regulaciji saobraćaja ili novih saobraćajnica, rekonstrukcija, dogradnji i dr., osim primjene odredbi ovog zakona o najvišim dopuštenim nivoima buke, vlasnik, korisnik izvora buke odnosno investitor obavezan je osigurati i zvučnu izolaciju prozora na ugroženim objektima prema Tabeli 4. najkasnije u roku od 6 mjeseci. Zvučnu izolaciju prozora na novom objektu u skladu sa Tabelom 4, osigurava investitor objekta. Zvučnu izolaciju prozora na starim objektima osigurava vlasnik odnosno investitor novih izvora buke, u slučaju kada se vanjska buka ne može smanjiti, odnosno u svim slučajevima kada buka prelazi propisane nivoe utvrđene u Tabeli 1. Ukoliko je, radi zaštite od prekomjerne buke ili novih izvora buke, potrebno ugraditi nove ili popraviti postojeće prozore, ugradnju odnosno popravak prozora osigurava vlasnik odnosno korisnik izvora buke. U novim objektima izolacija prozora mora biti usklađena sa bukom okolice (bukom saobraćaja) stacionarni izvori ne smiju u okolici prelaziti nivoe buke propisane u Tabeli 2. Nivo buke stacionarnih izvora mora biti niži od dozvoljenih nivoa utvrđenih u Tabeli 2. mjereno na udaljenosti od 5 m od izvora, odnosno u skladu s Tabelom 1. u prostoru koji je ugrožen bukom tog izvora. Član 15. Upotreba akustičnih uređaja u zatvorenim prostorima dopuštena je pod uslovima da nivo buke ne prelazi L eq 80. Ukoliko je nivo zvuka u ugroženim prostorima iznad dopuštenih nivoa utvrđenih u Tabeli 1., korisnik izvora zvuka obavezan je na uređaj za pojačanje zvuka ugraditi elektronski regulator (ograničivač nivoa zvuka) koji se zapečati i kojim se reguliše jačina zvuka do nivoa dopuštenog ovim zakonom. Akustični uređaji u ugostiteljskim objektima, koji se nalaze u stambeno-poslovnim zgradama kolektivnog stanovanja, mogu se koristiti samo ako imaju ugrađen elektronski regulator (ograničivač nivoa zvuka). Član 16. Upotreba akustičnih uređaja na otvorenom prostoru dopuštena je ako nivo buke ne prelazi nivoe utvrđene u Tabelama 1. i 2. i ako imaju ugrađen ograničivač zvuka. Član 17. Izvori buke mogu se upotrebljavati i kada prelaze propisane najviše dopuštene nivoe buke, samo u slučaju otklanjanja posljedica elementarnih nepogoda i stanja, koja bi mogla izazvati veće materijalne štete ili ako ugrožavaju zdravlje ljudi ili okolicu, te u slučajevima iz člana 11. stava 2. ovog zakona. Član 18. Zabranjeno je obavljati radove odnosno djelatnosti koji bukom ometaju noćni mir i odmor u naseljenim mjestima, u vremenu od 22 do 6 sati idućeg dana. Zabrana iz stava 1. ovog člana ne odnosi se na obavljanje radova za uklanjanje posljedica elementarnih nepogoda i stanja koja bi mogla izazvati veće materijalne štete ili ugroziti zdravlje ljudi ili okolicu. Zabrana iz stava 1. ovog člana ne odnosi se i na radove i djelatnosti koji se, po prirodi svog tehnološkog procesa, moraju obavljati neprekidno, danju i noću odnosno samo noću, a ne postoji tehnička ili druga mogućnost da se spriječi širenje buke. III - MJERENJE BUKE Član 19. Mjerenje buke mogu obavljati pravna lica registrovana za obavljanje stručnih poslova na zaštiti okolice koji imaju opremu, u skladu sa važećim propisima i koji su ovlašteni od Ministarstva. ''Službene novine Tuzlanskog kantona”, broj: 10/04 4/7 Član 20. Nivo buke na otvorenom prostoru mjeri se tako da se mikrofon postavi na visinu od 1,2 m do 2 m iznad tla. Za posebne mjerne zadaće ili posebne uslove na terenu (npr. zasjenjenje zidom, nagib terena, veliko prigušenje na tlu i sl.), mikrofon se može postaviti na visinu od 4 m iznad tla. Vanjska buka u odnosu na objekte je buka koja vlada na udaljenosti 0,5 m ispred fasade, mjerena u osovini otvorenog prozora. Član 21. Nivo buke u prostorijama mjeri se tako da mjerna tačka bude udaljena 1 m od zidova ili drugih reflektujućih površina, a mikrofon se postavlja na visinu od 1,2 m do 2 m iznad poda. Pri mjerenju buke u prostorijama sa zatvorenim prozorima i vratima, mikrofon se postavlja, po mogućnosti, u sredini prostorije. Član 22. Karakteristična veličina koja se mjeri i na osnovu koje se vrši ocjena prema odredbama ovog zakona je ekvivalentni nivo buke u dB(A) (L Aeq, T) i nivo buke L 1 koja se pojavljuje 1% vremena mjerenja u dB(A). Nivo buke se mjeri i vrednuje prema međunarodnim standardima ISO 1996/1, 1996/2 i 1996/3. Član 23. Zvučne izolacije razdjelnih zidova i stropova te konstrukcija od udara zvuka propisane su standardom JUS.U.J6.201, a mjere se prema: JUS.U.J6.043 terenska mjerenja izolacija od zračne buke, JUS.U.J6.049 terenska mjerenja izolacije međuspratnih konstrukcija od udara zvuka. Standardi iz prethodnog stava vrijede do donošenja novih standarda u Federaciji Bosne i Hercegovine. IV - NADZOR Član 24. Nadzor nad primjenom ovog zakona, u okviru svojih nadležnosti obavlja Ministarstvo. Član 25. Inspekcijski nadzor nad provođenjem ovog zakona obavlja inspekcija za zaštitu okolice, komunalna inspekcija, urbanističko--građevinska inspekcija, saobraćajna inspekcija i inspekcija zaštite na radu, svaka u okviru svoje nadležnosti. Poslove inspekcijskog nadzora nad sprovođenjem ovog zakona sprovode općinski inspektor za objekte koji su dobili urbanističku saglasnost, građevinsku dozvolu i upotrebnu dozvolu od nadležne općinske službe, a kantonalni inspektor za objekte za koje su urbanističku saglasnost, građevinsku dozvolu i upotrebnu dozvolu dobili od Ministarstva. Na rješenje općinskog inspektora može se izjaviti žalba Ministarstvu, a na rješenje kantonalnog inspektora žalba se izjavljuje ministru Ministarstva. Žalba protiv rješenja inspektora ne odlaže izvršenje rješenja. Član 26. U obavljanju nadzora iz člana 25. stav 1. ovog zakona inspekcije, svaka u okviru svoje nadležnosti, ovlaštene su: 1. Narediti akustička mjerenja kod pravnih i fizičkih lica koja koriste izvor buke u sredini u kojoj ljudi rade i borave; 2. Narediti preduzimanje propisanih utvrđenih mjera zazaštitu od buke; 3. Zabraniti upotrebu izgrađenog, odnosno rekonstruisanoggrađevinskog objekta ako nisu provedene mjere za zaštitu od buke, dok se te mjere ne provedu; 4. Zabraniti upotrebu izvora buke dok se ne preduzmu mjereza zaštitu od buke; 5. Zabraniti obavljanje djelatnosti i ostalih aktivnosti kojezbog buke ometaju odmor i noćni mir, ako to nije moguće postići mjerom iz tačke 4. ovog člana, 6. Zabraniti upotrebu strojeva, transportnih sredstava, uređajai opreme koji nemaju podatke o zvučnoj snazi koju emitiraju pod određenim uslovima upotrebe; 7. Zabraniti obavljanje djelatnosti, odnosno drugih aktivnostiako su iste započete bez rješenja nadležnog organa uprave odnosno općinske službe, kojim se utvrđuje da su provedene mjere za zaštitu od buke. ''Službene novine Tuzlanskog kantona”, broj: 10/04 5/7 V - KAZNENE ODREDBE Član 27. Novčanom kaznom u iznosu od 400 KM do 2.000 KM kaznit će se odgovorno lice u nadležnom organu uprave odnosno nadležnoj općinskoj službi: �.-ako ne izradi karte buke u roku od 5 godine od danastupanja na snagu ovog zakona (član 6. stav 1.); �.-ako svojim prostornim planom, urbanističkim projektom iregulacionim planom ne odredi predviđene nivoe buke u grafičkom prikazu (član 7. stav 1.); �.-ako ne utvrdi posebne uslove građenja zaštite od buke, tevrste djelatnosti u pojedinim zonama (član 8. stav 1.); �.-ako izda odobrenje za rad protivno članu 9. ovog zakona; �.-ako izda odobrenje za upotrebu objekta bez prethodnognalaza i mišljenja ovlaštenog pravnog lica iz člana 10. ovog zakona. Član 28. Novčanom kaznom u iznosu od 2.000 KM do 10.000 KM kaznit će se za prekršaj svako pravno lice ako: u planu uređenja gradilišta ne predvidi sprečavanje buke sgradilišta iznad dopuštenog nivoa (član 11. stav 1.); ne izvrši usaglašavanje zaštite od buke u skladu sa ovimzakonom (član 12.); ne osigura zvučnu izolaciju prozora radi sprečavanja buke naugroženim objektima najkasnije u roku od 6 mjeseci (član 14. stav 1.); ne ugradi elektronski regulator (ograničivač nivoa zvuka)kojim se reguliše nivo buke (član 15. stav 3.); upotrebom akustičnih uređaja na otvorenom prostoru nivobuke prelazi utvrđene nivoe ovim zakonom (član 16.); obavljanjem radova odnosno djelatnosti bukom ometa noćni mir i odmor u naseljenim mjestima u vremenu od 22 do 6 sati idućeg dana (član 18. stav 1.); obavlja poslove mjerenja buke a nije ovlašteno od Ministarstva i nije registrovano za obavljanje stručnih poslova zaštite okolice i nema odgovarajuću opremu (član 19.) Za prekršaj iz prethodnog stava kaznit će se i odgovorno lice u pravnom licu novčanom kaznom u iznosu od 100 KM do 1.500 KM. Za prekršaj iz stava 1. ovog člana, alineja 1. do 6., kaznit će se fizičkolice novčanom kaznom u iznosu od 50 KM do 500 KM. Član 29. Korisnici akustičnih uređaja iz člana 15. stav 3. i člana 16. zakona, koji su prije stupanja na snagu ovog zakona dobili odobrenje za rad, dužni su u roku od 6 mjeseci od dana stupanja na snagu ovog zakona ugraditi elektronske regulatore u akustične uređaje. Član 30. Danom stupanja na snagu ovog zakona prestaje primjena propisa o zaštiti od buke, koji su se primjenjivali na području Tuzlanskog kantona. Član 31. Ovaj zakon stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u “Službenim novinama Tuzlanskog kantona”. Bosna i Hercegovina Predsjednik Federacija Bosne i Hercegovine Skupštine Tuzlanskog kantona TUZLANSKI KANTON Skupština Amir Fazlić, v.r. Broj: 01-02-315-10/04 Tuzla, 21. 9. 2004. godine ''Službene novine Tuzlanskog kantona”, broj: 10/04 6/7 ''Službene novine Tuzlanskog kantona”, broj: 10/04 7/7