Law No. 7/2017 on the promotion of the use of energy from renewable sources

1. Në këtë ligj termat e mëposhtëm kanë këto kuptime: a) “Energji aerotermale” është energjia e depozituar në formën e nxehtësisë në ajrin e ambientit. b) “Energji gjeotermike” është energjia e depozituar në formën e nxehtësisë nën sipërfaqen e tokës. c) “Energji hidrotermike” është energjia e depozituar në formën e nxehtësisë në ujërat sipërfaqësore. ç) “Biomasa” është pjesa e biodegradueshme e produkteve, mbeturinave dhe mbetjeve me origjinë biologjike nga veprimtaria bujqësore (përfshirë rinovueshme, i cili është deklaruar ofertuesi i lëndë bimore dhe shtazore), pyjore dhe nga industri suksesshëm në procesin konkurrues për të përfituar të lidhura me to, përfshirë peshkimin dhe nga skema e mbështetjes, sipas përcaktimit të nenit akuakulturën, si edhe pjesa e biodegradueshme e 9 të këtij ligji. mbeturinave industriale, urbane dhe rurale. h) “Çmim i caktuar” është çmimi final që do të d) “Biolëngjet” janë lëndë djegëse në trajtë të përfitojë prodhuesi me përparësi i energjisë lëngët ose të gaztë, të përziera me lëndë djegëse elektrike, si rezultat i shpalljes fitues i një skeme hidrokarbure dhe të prodhuara nga biomasat, sipas mbështetëse në një procedurë konkurruese. përcaktimeve në ligjin nr. 9876, datë 14.2.2008, i) “Çmimi referencë” është çmimi orar i tregut “Për prodhimin, transportimin dhe tregtimin e të ditës në avancë, i cili bazohet në tregun e biokarburanteve dhe të lëndëve të tjera djegëse, të organizuar të energjisë elektrike ose deri në krijimin rinovueshme, për transport. e saj në një treg energjie elektrike të krahasueshëm dh) “Energjia nga burimet e rinovueshme” me të. është energjia nga burime të rinovueshme jofosile, j) “Prodhues me përparësi” është çdo prodhues konkretisht era, dielli, energjia aerotermike, energjia që prodhon energji elektrike nga burime të gjeotermike, energjia hidrotermike dhe energjia e energjisë së rinovueshme dhe në rastin e energjisë oqeaneve, energjia hidrike, biomasa, gazi i hidrike me një kapacitet të instaluar deri në 15 MW grumbulluar në landfille, gazi, që grumbullohet nga për një njësi gjeneruese dhe që përfitojnë nga trajtimi i ujërave të zeza dhe biogazet. skemat mbështetëse, në përputhje me parashikimit e) “Konsumi përfundimtar bruto i energjisë” e këtij ligji. është gjithë sasia e energjisë, e lëvruar në territorin e k)“Operatori i Energjisë së Rinovueshme” është Republikës së Shqipërisë për qëllime industriale, subjekti përgjegjës, që faturon dhe mbledh për transportin, për sektorin familjar, për shërbimet detyrimin për energjinë e rinovueshme të aplikuar e ndryshme, përshirë shërbimet publike e private, tek të gjithë klientët fundorë të energjisë elektrike. bujqësinë, pyjet e peshkimin, konsumin e energjisë l) “Skema e matjes së energjisë neto” është elektrike dhe të nxehtësisë edhe për vetëkonsum në skema që mundëson matjen me dy drejtime të një të gjithë sektorët e energjisë, si dhe humbjet e kapaciteti total të instaluar për prodhimin e energjisë elektrike e të nxehtësisë në sistemin e energjisë elektrike nga era ose dielli nën 500 kW, transmetimit e të shpërndarjes. nga shoqëritë e vogla dhe të mesme ose klientët ë) “Garancia e origjinës” është një dokument familjarë, i cili nuk mund të dispeçerohet. Këta elektronik, i cili ka funksion të vetëm që t’i provojë klientë prodhojnë një pjesë ose të gjithë energjinë konsumatorit përfundimtar se një pjesë ose e gjithë që nevojitet për nevojat e tyre dhe injektojnë sasia e dhënë e energjisë së përdorur është energjinë e tepërt të prodhuar në rrjetin e prodhuar prej burimeve të rinovueshme. shpërndarjes. f) “Proces konkurrues i ofertave” është një ll) “Sistem diellor fotovoltaik” është një pajisje procedurë objektive, transparente, jodiskriminuese apo impiant i përdorur për të shndërruar energjinë që mundëson pjesëmarrjen e një numri shoqërish, e rrezatimit diellor në energji elektrike për për të përfituar nga skema e mbështetjes, në bazë të vetëkonsum apo për ta shpërndarë në rrjetet e ofertës fillestare të paraqitur nga ofertuesi. energjisë elektrike. g) “Skemë mbështetjeje” është instrumenti, apo m) “Njësi gjenerimi” është çdo mjet teknik, i cili mekanizmi i zbatuar për të nxitur përdorimin e shndërron energjinë e prodhuar nga burimet e energjisë nga burimet e rinovueshme duke rinovueshme në energji elektrike ose për ngrohje. zvogëluar koston e asaj energjie, duke rritur çmimin n) “Kapacitet i instaluar i një impianti” është me të cilin ajo mund të shitet ose duke rritur fuqia e energjisë elektrike, për të cilën njësia vëllimin e energjisë së blerë me anë të detyrimeve prodhuese është e aftë teknikisht të prodhojë, kur për energji të rinovueshme ose mënyra të tjera. punon siç është planifikuar, pa kufizime kohore, si gj) “Kontratë për diferencën” është kontrata, dhe pa marrë parasysh ndërprerjet e vogla modeli i së cilës miratohet nga Këshilli i Ministrave, afatshkurtra. ndërmjet Operatorit të Energjisë së Rinovueshme nj) “Prodhuesit ekzistues me përparësi” janë dhe prodhuesit të energjisë nga burimet e prodhuesit me përparësi, nga burimet hidrike, të cilët pavarësisht nga momenti i nënshkrimit të Neni 5 kontratës me autoritetin kontraktor, janë pajisur me Plani Kombëtar i Veprimit për Burimet e “Certifikatën e pranimit të veprës”, sipas Rinovueshme të Energjisë legjislacionit përkatës, brenda datës 31 dhjetor 2020. 1. Ministria, në bashkëpunim me agjencinë o) “Detyrimi për energjinë e rinovueshme” përgjegjëse për burimet e rinovueshme të përfaqëson një tarifë fikse që aplikohet te klientët energjisë, institucionet e tjera përgjegjëse, dhe në fundorë, në përputhje me sasinë përkatëse të konsultim me Sekretariatin e Komunitetit të energjisë elektrike të matur dhe të lëvruar nga Energjisë, sipas përcaktimeve të nenit 4 të këtij furnizuesit te këta klientë. Ky detyrim llogaritet si ligji, harton një Plan Kombëtar Veprimi për produkt i totalit të sasisë së energjisë elektrike të Burimet e Rinovueshme të Energjisë, i cili prodhuar nga burimet e rinovueshme të energjisë rishikohet çdo dy vjet. me bonusin e dhënë për promovimin e burimeve 2. Plani Kombëtar i Veprimit për Burimet e të rinovueshme të energjisë, në raport me totalin e Rinovueshme të Energjisë përcakton masat për sasisë së energjisë elektrike të lëvruar nga arritjen e objektivave kombëtarë për energjinë furnizuesit te klientët fundorë. elektrike të prodhuar nga burimet e rinovueshme, p) “Ministria” është ministria përgjegjëse për për ngrohjen dhe ftohjen, për transportin, si energjinë. pjesë e konsumit përfundimtar bruto në vitin q) “Ministri” është ministri përgjegjës për 2020, sipas përcaktimit në shtojcën nr.1 të këtij energjinë. ligji.

2. Të gjithë termat e përdorur në këtë ligj, të 3. Plani Kombëtar i Veprimit për Burimet e cilët nuk janë përfshirë në pikën 1, të këtij neni, do Rinovueshme të Energjisë miratohet nga Këshilli të kenë të njëjtin kuptim me termat e përcaktuar në i Ministrave, me propozimin e ministrit. Plani ligjin nr. 43/2015 “Për sektorin e energjisë” dhe Kombëtar i Veprimit për Burimet e Rinovueshme ligjin nr. 124/2015 “Për efiçencën e energjisë”. të Energjisë i miratuar i njoftohet Sekretariatit të Komunitetit të Energjisë. KREU II 4. Zbatimi i Planit Kombëtar të Veprimit për OBJEKTIVAT KOMBËTARË PËR Burimet e Rinovueshme të Energjisë monitorohet PËRDORIMIN E ENERGJISË NGA prej agjencisë përgjegjëse për burimet e BURIMET E RINOVUESHME DHE MASAT rinovueshme të energjisë, e cila i paraqet PËR REALIZIMIN E TYRE ministrisë raportin vjetor të monitorimit brenda Neni 4 datës 30 qershor të çdo viti. Objektivat kombëtarë 5. Çdo dy vjet, brenda datës 30 shtator, ministria i paraqet Këshillit të Ministrave një

1. Objektivat kombëtarë për energjinë e raport për zbatimin e Planit Kombëtar të rinovueshme të prodhuar nga burimet e Veprimit për Burimet e Rinovueshme të rinovueshme në konsumin përfundimtar bruto të Energjisë dhe përmbushjen e objektivave energjisë dhe trajektorja udhëzuese janë përcaktuar kombëtarë për energjinë nga burime të në shtojcën nr.1, bashkëlidhur këtij ligji. rinovueshme. Ky raport publikohet në faqen

2. Pjesa e energjisë nga burimet e rinovueshme zyrtare të internetit të ministrisë. përllogaritet si prodhimi përfundimtar bruto i 6. Nëse raporti i parashikuar në pikën 5, të energjisë nga burimet e rinovueshme, përpjesëtuar këtij neni, paraqet se pjesa e energjisë nga me konsumin përfundimtar bruto të energjisë nga burimet e rinovueshme është më e vogël se një të gjitha burimet e energjisë, në përputhje me pikë përqindjeje sesa vlera e trajektores metodologjinë e miratuar nga Këshilli i Ministrave. udhëzuese për periudhën e dy viteve të

3. Për të arritur objektivat e përcaktuar në ardhshme, të përcaktuar në shtojcën nr. 1, të këtij shtojcën nr. 1, të këtij ligji, Republika e Shqipërisë ligji, ministria i propozon Këshillit të Ministrave mund të bashkëpunojë me palët kontraktuese të ndryshimin e Planit Kombëtar të Veprimit për Komunitetit të Energjisë. Këshilli i Ministrave, Burimet e Rinovueshme të Energjisë, duke me propozimin e ministrit, miraton mënyrën dhe përcaktuar masat e duhura dhe të përshtatshme kriteret e bashkëpunimit. për të arritur trajektoren udhëzuese, përmendur në rinovueshme, krahasuar me konsumin përfundimtar shtojcën nr. 1 të këtij ligji. bruto të energjisë për vitin para-ardhës; dh) përgatitjen e informacionit të parashikuar në Neni 6 pikën 1, të nenit 6, të këtij ligji. Informacioni, certifikimi dhe statistikat 2. Këshilli i Ministrave, me propozimin e

1. Ministria merr masa që informacioni rreth ministrit, cakton ose krijon institucionin, i cili do të përfitimeve, kostove të zhvillimit dhe përdorimit të ushtrojë detyrat e agjencisë përgjegjëse për burimet energjisë nga burimet e rinovueshme, si dhe rreth e rinovueshme të energjisë. masave mbështetëse, të jetë i disponueshëm për të KREU III gjitha palët e interesuara. NXITJA E PRODHIMIT TË ENERGJISË

2. Këshilli i Ministrave, me propozimin e ELEKTRIKE NGA BURIMET E ministrit dhe ministrit përgjegjës për zhvillimin RINOVUESHME urban, miraton llojet e certifikatave dhe kriteret e nevojshme të certifikimit për instalimet e kaldajave Neni 8 dhe sobave të vogla të biomasës, sistemeve diellore Masat mbështetëse për prodhimin e energjisë fotovoltaike, termike, termodinamike, sistemeve elektrike nga burimet e rinovueshme gjeotermike të cekëta dhe pompat e nxehtësisë. 1. Me qëllim arritjen e objektivit kombëtar të Certifikimi i dhënë prej çdonjërit nga vendet energjisë së rinovueshme, Këshilli i Ministrave, me anëtare të Bashkimit Europian ose palëve propozimin e ministrit, miraton masat për nxitjen e kontraktuese të Komunitetit të Energjisë përdorimit të energjisë elektrike nga burimet e konsiderohet si i bazuar në këto kritere. rinovueshme.

3. Të gjitha subjektet që prodhojnë energji nga 2. Mbështetja sipas kontratës për diferencë për burimet e rinovueshme kanë detyrimin të prodhuesit me përparësi të energjisë elektrike, dorëzojnë të dhëna mbi prodhimin vjetor të përveç rasteve të përcaktuara në këtë ligj, do të energjisë, të dhëna mbi pagesën e detyrimeve jepet nëpërmjet një procesi konkurrues. Mbështetja financiare, si dhe të dhëna të tjera të përcaktuara jepet në formën e një shpërblimi për arritjen e me udhëzim të ministrit, në agjencinë përgjegjëse çmimit të caktuar, si një shtesë mbi çmimin e për burimet e rinovueshme të energjisë, jo më vonë referencës. se data 31 mars e çdo viti. 3. Ministria, në konsultim me agjencinë përgjegjëse për burimet e rinovueshme të energjisë, Neni 7 Entin Rregullator të Energjisë dhe Sekretariatin e Detyrat e agjencisë përgjegjëse për burimet e Komunitetit të Energjisë, harton çdo propozim rinovueshme të energjisë rreth masave mbështetëse. Kushtet dhe procedurat

1. Agjencia përgjegjëse për burimet e për dhënien e masave mbështetëse, që përfshijnë rinovueshme të energjisë, si institucion në varësi të ndihmën nga Buxheti i Shtetit, miratohen nga ministrit, kryen detyrat si më poshtë: Këshilli i Ministrave, me propozimin e ministrit. a) krijimin, regjistrimin dhe përditësimin e Këto masa, në çdo rast jepen në përputhje me regjistrit të prodhuesve me përparësi të energjisë; legjislacionin në fuqi për ndihmën shtetërore. b) regjistrimin e bilancit të energjisë të të gjithë 4. Prodhuesit me përparësi të energjisë elektrike prodhuesve me përparësi të energjisë; janë përgjegjës për balancimin. Prodhuesit bëhen c) hartimin dhe dorëzimin në ministri të palë përgjegjëse për balancimin, duke nënshkruar projektit të Planit Kombëtar të Veprimit për një kontratë me Operatorin e Sistemit të Burimet e Rinovueshme të Energjisë në afatet e Transmetimit ose duke nënshkruar një kontratë për përcaktuara nga kjo ministri; transferimin e përgjegjësisë së balancimit te një palë ç) monitorimin e zbatimit të Planit Kombëtar të tjetër përgjegjëse për balancimin, duke u bërë Veprimit për Burimet e Rinovueshme të Energjisë, pjesëtar i një grupi balancues, në përputhje me të miratuar nga Këshilli i Ministrave; rregullat e tregut dhe procedurat përkatëse të d) hartimin dhe dorëzimin në ministri dhe ERE, miratuara nga ERE, në konsultim me Sekretariatin brenda datës 1 qershor të çdo viti, të vlerësimit të e Komunitetit të Energjisë. pjesës së energjisë së prodhuar nga burimet e Neni 9 nevojshme për të përfunduar atë dhe kostot Kontrata për diferencë përkatëse. Në formularin e aplikimit, përfituesit duhet të përshkruajnë pamundësinë e zhvillimit të

1. Mbështetja sipas kontratës për diferencë është projektit pa mbështetjen e kontratës për diferencë. e bazuar në një shpërblim të ndryshueshëm, të 6. Mbështetja për prodhuesit e energjisë së llogaritur si diferenca midis çmimit me të cilin rinovueshme jepet në çdo rast, deri në vetëshlyerjen prodhuesi i energjisë së rinovueshme është shpallur e plotë të impiantit, në përputhje me rregullat e fitues në procesin konkurrues për dhënien e kontabilitetit dhe çdo formë mbështetjeje e marrë ndihmës (çmimi i caktuar) dhe çmimit të tregut të më parë duhet të zbritet nga mbështetja, sipas energjisë elektrike (çmimi referencë). kontratës për diferencë.

2. Përfituesit e skemës së mbështetjes, sipas një 7. Prodhuesit e energjisë së rinovueshme janë të kontrate për diferencë dhe niveli maksimal për një detyruar të paguajnë diferencën ndërmjet çmimit të mbështetje të tillë, do të caktohen në një proces referencës dhe çmimit të caktuar tek Operatori i konkurrues, të hapur për të gjithë prodhuesit e Energjisë së Rinovueshme, në rastet kur çmimi i energjisë elektrike nga burime të rinovueshme, në referencës tejkalon çmimin e caktuar. Nëse çmimi i bazë të kritereve të qarta, transparente dhe tregut në bazë orare, në bazë të ankandit të ditës në jodiskriminuese, përveç rasteve kur: avancë, do të jetë nën zero për më pak se gjashtë orë a) vetëm një ose një numër shumë i kufizuar radhazi, mbështetja konsiderohet e mbuluar me projektesh janë të përshtatshme për një proces çmimin e caktuar. Nëse çmimi i tregut në bazë orare, konkurrues; në bazë të ankandit të ditës në avancë, mbetet b) një proces konkurrues mund të sjellë një negativ gjatë një periudhe prej gjashtë orësh ose më nivel mbështetjeje dukshëm më të lartë; ose gjatë, atëherë shuma e diferencës, sipas kontratës për c) një proces konkurrues do të rezultonte diferencë, do të jetë zero për gjithë atë periudhë. dukshëm në çmime të ulëta. 8. Kontrata për diferencë do të ketë një

3. Procesi konkurrues mund të kufizohet vetëm kohëzgjatje maksimale prej 15 vjetësh. në një teknologji specifike, në rastet kur një proces i hapur ndaj të gjithë prodhuesve do të çonte në Neni 10 rezultat jo të përshtatshëm, i cili nuk mund të Masat mbështetëse për prodhimin e energjisë trajtohet në procesin e projektimit, duke pasur elektrike nga burimet e vogla të rinovueshme parasysh në veçanti:

1. Mbështetja sipas kontratës për diferencë nuk a) potencialin afatgjatë të një teknologjie të re zbatohet për prodhuesit me përparësi: dhe inovative; a) me kapacitet të instaluar të energjisë elektrike b) nevojën për të diversifikuar burimet; deri në 2 MW; c) kufizime të rrjetit dhe qëndrueshmërisë së b) me kapacitet të instaluar të energjisë elektrike rrjetit; deri në 3 MW për energjinë e erës; ç) kostot e lidhjes në rrjet; c) për projektet demonstruese. d) nevojën për të shmangur deformimet në

2. Çmimi i blerjes së energjisë elektrike nga tregun e materialeve të para nga mbështetja e burimet hidrike me kapacitet të instaluar deri në 2 biomasës. MW caktohet nga ERE, në përputhje me

4. Modeli i kontratës për diferencë, kushtet dhe metodologjinë e miratuar nga Këshilli i Ministrave, procedurat, si dhe rastet e parashikuara në pikat 2 me propozimin e ministrit. Metodologjia përcakton dhe 3, të këtij neni, propozohen nga ministri dhe kriteret e llogaritjes së çmimit, duke u bazuar në miratohen me vendim të Këshillit të Ministrave. çmimin e tregut të organizuar të energjisë elektrike

5. Operatori i Energjisë së Rinovueshme do të ose deri në krijimin e tij, në çmime të hartojë një formular aplikimi për mbështetjen, sipas krahasueshme të tregjeve të organizuara të vendeve kontratës për diferencë. Formulari i aplikimit fqinje, plus një bonus të caktuar për promovimin e përmban ndër të tjera emrin e aplikantit dhe llojin e këtyre burimeve, i cili merr në konsideratë një shoqërisë, një përshkrim të projektit, duke përfshirë kthim të arsyeshëm të vlerës së investimeve. Në vendndodhjen e saj, datën e fillimit e të çdo rast, ky çmim nuk do të jetë më i ulët se çmimi përfundimit të projektit, sasinë e mbështetjes së i miratuar nga ERE në vitin 2016.

3. Çmimi i blerjes së energjisë elektrike nga çdo përfshirë të gjitha informacionet e nevojshme për prodhues tjetër me përparësi, i përcaktuar në pikën të provuar se kushtet e kontratës për diferencë janë 1, të këtij neni, caktohet nga ERE, në përputhje me përmbushur. metodologjinë e miratuar nga Këshilli i Ministrave, 5. Operatori i Energjisë së Rinovueshme me propozimin e ministrit. Metodologjia përcakton publikon çdo vit detajet e llogaritjeve e të kriteret e llogaritjes së çmimit, duke u bazuar në shpërblimeve, sipas kontratave për diferencë. kthimin e arsyeshëm të vlerës së investimeve, sipas Operatori i Energjisë së Rinovueshme kryen një llojit të teknologjisë së përdorur. vlerësim të fazës së parë të procesit konkurrues,

4. Në hartimin e metodologjisë për përcaktimin përfshirë përqindjen e realizuar të projekteve të e çmimit të shitjes sipas pikave 2 dhe 3, të këtij energjive të rinovueshme të deklaruar fitues në neni, ministria merr edhe mendimin nga Komisioni procesin konkurrues, pas marrjes së certifikatës së i Ndihmës Shtetërore. pranimit të veprës. Neni 11 Neni 12 Operatori i Energjisë së Rinovueshme Aksesi në rrjet

1. Operatori i Energjisë së Rinovueshme është 1. Transmetimi dhe shpërndarja e energjisë përgjegjës për faturimin dhe mbledhjen nga çdo elektrike nga burimet e rinovueshme janë të furnizues i energjisë elektrike të pagesave për garantuar, mbi baza transparente, jodiskriminuese detyrimin për energjinë e rinovueshme për të gjitha dhe bazuar në tarifat e miratuara e të publikuara kategoritë e prodhuesve me përparësi, të aplikuar tek nga ERE. Prodhuesit që prodhojnë energji nga të gjithë klientët fundorë, në përputhje me sasinë burime të rinovueshme kanë përparësi në aksesin përkatëse të energjisë elektrike të matur dhe të në rrjetet elektrike. lëvruar te këta klientë. Këshilli i Ministrave 2. Operatori i Transmetimit dhe Operatori i përcakton operatorin që do kryejë funksionet e Shpërndarjes sigurojnë aksesin në rrjetin e tyre, në Operatorit të Energjisë së Rinovueshme, në përputhje me ligjin nr. 43/2015 “Për sektorin e përputhje me kompetencat e përcaktuara në këtë ligj energjisë elektrike. dhe ligjin e sektorit të energjisë elektrike. 3. Kriteret e përcaktuara në pikën 1, të këtij

2. Operatori i Energjisë së Rinovueshme është neni, përfshihen në marrëveshjen për operimin përgjegjës për nënshkrimin dhe administrimin e midis Operatorit të Sistemit të Transmetimit ose kontratave për diferencë me prodhuesit me Operatorit të Sistemit të Shpërndarjes dhe përparësi të energjisë. Kjo përfshin menaxhimin e prodhuesit të energjisë së rinovueshme. kontratave gjatë gjithë kohëzgjatjes së tyre, si dhe 4. ERE miraton masat e nevojshme për parashikimin e pagesave, sipas skemave mbështetëse operimin e rrjetit, me qëllim minimizimin e për prodhuesit me përparësi, në përputhje me ndërprerjeve të energjisë elektrike të prodhuar nga detyrimin për energjinë e rinovueshme. Operatori i burimet e rinovueshme të energjisë. Energjisë së Rinovueshme është gjithashtu, Neni 13 përgjegjës për shlyerjen e shumave të pagueshme për Lidhja me rrjetin prodhuesit me përparësi.

3. ERE miraton detyrimin për energjinë e 1. Operatorët e sistemit të transmetimit dhe të rinovueshme që do të paguhet nga ana e klientëve shpërndarjes ndërmarrin hapat e duhur për të fundorë të energjisë elektrike në një bazë vjetore zhvilluar infrastrukturën e rrjetit të transmetimit dhe metodologjinë për përcaktimin e këtij detyrimi, dhe të shpërndarjes, rrjetet inteligjente, impiantet e si dhe procedurën e kompensimit të diferencës për depozitimit dhe sistemin e energjisë elektrike, me prodhuesit. qëllim që të lejojnë funksionim të sigurt të sistemit

4. Operatori i Energjisë së Rinovueshme duhet të energjisë elektrike, për të përfshirë zhvillimin e të mbajë të dhëna të hollësishme për të gjitha masat mëtejshëm të prodhimit të energjisë elektrike nga mbështetëse. Këto të dhëna duhet të mbahen gjatë burimet e rinovueshme të energjisë, përfshirë gjithë kohëzgjatjes së kontratës për diferencë dhe interkonjeksionin me vendet fqinje, në përputhje për një periudhë shtesë prej dhjetë vitesh, duke me Planin Kombëtar të Veprimit për Burimet e Rinovueshme të Energjisë.

2. Me propozim të operatorëve të sistemit të 3. Operatori i rrjetit duhet të përballojë kostot e transmetimit e të shpërndarjes, ERE miraton optimizimit, të përforcimit dhe të zgjerimit të procedurat dhe rregullat lehtësuese për lidhjen e sistemit të rrjetit. impianteve prodhuese në rrjet, në përputhje me kriteret e përcaktuara në ligjin nr. 43/2015, “Për Neni 15 sektorin e energjisë”, në bashkëpunim me Skemat e matjes neto të energjisë autoritetet qendrore dhe vendore, të përfshira në 1. Në përputhje me skemën e matjes, një procedurat për autorizimin, planifikimin dhe shoqëri e vogël ose e mesme apo një klient familjar dhënien e lejeve në nivelin vendor dhe kombëtar. mund të instalojë një kapacitet total deri në 500 kW

3. Operatorët e sistemit të transmetimit e të për prodhimin e energjisë elektrike nga era ose shpërndarjes, bazuar në kërkesën e prodhuesit të dielli për të mbuluar një pjesë ose të gjithë energjinë energjisë nga burimet e rinovueshme dhe në që nevojitet për nevojat e tij dhe të injektojë përputhje me kodet dhe rregulloret e miratuara nga energjinë e tepërt të prodhuar në rrjetin e ERE, propozojnë si pikë lidhjeje me rrjetin e tyre shpërndarjes. atë pikë që plotëson kushtet më të favorshme për 2. Klientët, sipas skemës së matjes neto të prodhuesin e energjisë së rinovueshme nga energjisë, duhet të instalojnë me shpenzimet e tyre pikëpamja e kostos dhe largësisë nga rrjeti. Në një matës me dy drejtime. përzgjedhjen e pikës së lidhjes më të mirë dhe më 3. Bilanci neto dhe faturimi bëhen në baza të përshtatshme, operatorët e sistemit të mujore për secilën pikë matëse. Teprica e energjisë transmetimit e të shpërndarjes duhet të marrin në elektrike më e madhe se konsumi mujor shitet te konsideratë kufizimet teknike e efikasitetin furnizuesi i shërbimit universal, i ngarkuar me ekonomik të pikës së përzgjedhur të lidhjes me detyrimin e shërbimit publik, sipas çmimit të rrjetin. Operatorët e sistemit të transmetimit e të caktuar nga ERE, bazuar në metodologjinë e shpërndarjes duhet t’i sigurojnë çdo prodhuesi të ri miratuar nga Këshilli i Ministrave, me propozimin të energjisë elektrike nga burimet e rinovueshme, e ministrit. që dëshiron të lidhet në rrjet, informacionin e 4. Ministri miraton me udhëzim një procedurë kërkuar të nevojshëm dhe të kuptueshëm, duke të lehtësuar për autorizimin për lidhjen në sistemin përfshirë: e shpërndarjes të projekteve të vogla të energjisë së a) një vlerësim të detajuar dhe të kuptueshëm rinovueshme. mbi kostot e pikës së lidhjes; b) një kohëzgjatje të saktë e të arsyeshme për KREU IV marrjen dhe shqyrtimin e kërkesës për lidhjen në GARANCIA E ORIGJINËS PËR ENERGJINË rrjet; ELEKTRIKE TË PRODHUAR NGA c) një afat kohor për miratimin e çdo lidhjeje të BURIMET E RINOVUESHME propozuar në rrjet. Neni 16 Neni 14 Garancia e origjinës Kostot për lidhjen me rrjetin dhe zgjerimin e 1. Me kërkesën e prodhuesit të energjive të kapaciteteve rinovueshme, ERE duhet të lëshojë garancinë e

1. Shpenzimet e nevojshme të lidhjes së origjinës për çdo njësi të energjisë të gjeneruar nga impianteve të gjenerimit të energjisë elektrike nga impianti, pas marrjes së të drejtës për ndërtimin e burime të rinovueshme të energjisë në pikën e impiantit të energjisë së rinovueshme. lidhjes dhe pajisjet e nevojshme matëse për të 2. Garancia e origjinës lëshohet në formatin regjistruar energjinë elektrike të furnizuar e të standard dhe për një njësi të energjisë elektrike 1 lëvruar përballohen nga prodhuesi i energjisë së MWh duhet të përcaktojë: rinovueshme. a) burimin e energjisë, nga i cili prodhohet

2. Në qoftë se operatori i rrjetit pas miratimit të energjia; lidhjes me rrjetin, sipas pikës 3, të nenit 13, të këtij b) datën e fillimit e të përfundimit të prodhimit; ligji, cakton një pikë tjetër lidhjeje, ai duhet të c) emrin, vendin, tipin dhe kapacitetin e mbulojë kostot shtesë që i shkaktohen prodhuesit. impiantit ku është prodhuar energjia; ç) nëse prodhuesi ka përfituar prej mbështetjes burime të rinovueshme duke përdorur edhe me investime ose nga skema të tjera të mbështetjes garancinë e origjinës. në nivel kombëtar dhe masën e këtij përfitimi; 10. Sasia e energjisë nga burimet e d) datën e autorizimit të impiantit dhe kohën rinovueshme që i korrespondon garancisë së kur është futur në punë; origjinës, e transferuar prej një furnizuesi të dh) datën, vendin e lëshimit të garancisë dhe një energjisë elektrike te një palë e tretë, duhet numër identifikimi unik. zbritur prej pjesës së energjisë nga burimet e

3. Garancia e origjinës mund të transferohet, rinovueshme në totalin e energjisë së përzier, veçmas ose së bashku me transferimin fizik të sipas përcaktimit në pikën 7 të këtij neni. energjisë, dhe nuk do të ketë efekt në vendimin për 11. Nëse energjia elektrike është prodhuar nga të përdorur mekanizmin e bashkëpunimit për një hidrocentral me sistemin e rezervës së pompuar arritjen e objektivit apo në llogaritjen e konsumit prej ujit të pompuar më parë nga poshtë lart, final bruto të energjisë nga burime të rinovueshme, garancia e origjinës lëshohet vetëm për atë sasi të në përputhje me nenin 4 të këtij ligji. energjisë elektrike që i korrespondon diferencës

4. ERE duhet mbajë një regjistër elektronik të midis energjisë elektrike të prodhuar nga garancive të origjinës me një mekanizëm të hidrocentrali dhe energjisë elektrike të konsumuar përshtatshëm të përpunimit të të dhënave për të prej sistemit të rezervës së pompuar. siguruar se garancitë e origjinës lëshohen, 12. Nëse energjia elektrike është prodhuar transferohen dhe anulohen në mënyrë elektronike prej mbetjeve urbane apo industriale, garancia e dhe janë të sakta, të besueshme dhe jo të origjinës lëshohet vetëm për sasinë e energjisë që manipulueshme. Çdo palë e interesuar ka të drejtë i korrespondon pjesës së biodegradueshme, sipas të ketë akses lirisht në këtë regjistër. përcaktimit në shkronjën “ç”, të pikës 1, të nenit

5. ERE monitoron lëshimin, transferimin dhe 3, të këtij ligji. anulimin e garancive të origjinës dhe siguron se e 13. ERE miraton një rregullore të veçantë për njëjta njësi e energjisë elektrike nga burime të krijimin e një sistemi të saktë, të besueshëm e të rinovueshme është marrë në konsideratë vetëm një mbrojtur nga abuzimet për lëshimin, transferimin herë. dhe revokimin e garancive të origjinës. Kjo

6. Garancia e origjinës lëshohet bazuar në të rregullore, ndërmjet të tjerave, përcakton në dhëna të kuptueshme dhe informacion të duhur mënyrë të veçantë: për të certifikuar origjinën e energjisë elektrike të a) dokumentacionin që duhet dorëzuar nga furnizuar nga prodhuesi, si dhe të dhënat e matura prodhuesi për cilësitë teknike të impiantit të tij si të certifikuara nga Operatori i Sistemit të njësi prodhuese e energjisë elektrike nga burime Transmetimit dhe Operatori i Sistemit të të rinovueshme të energjisë; Shpërndarjes. Garancia e origjinës lëshohet vetëm b) procedurën teknike të kualifikimit dhe nëse prodhuesi jep të gjithë informacionin e veçanërisht kufirin kohor, në të cilin ERE kërkuar, sipas pikës 2 të këtij neni. përgjigjet për aplikimet e dorëzuara dhe pasojat

7. Prodhuesit nuk i jepet mbështetje kur ai ligjore që rrjedhin prej dështimit të zbatimit të prodhues merr një certifikatë origjine për të këtij detyrimi; njëjtin prodhim energjie nga burime të c) procedurën e aplikimit për lëshimin, rinovueshme. regjistrimin, transferimin dhe anulimin e

8. Përdorimi i garancisë së origjinës është i garancisë së origjinës; vlefshëm brenda 12 muajve prej prodhimit të ç) procedurën e monitorimit e të verifikimit të njësisë së energjisë elektrike korresponduese. saktësisë dhe besueshmërisë së detyrimeve të Garancia e origjinës duhet të anulohet pas përmbushura nga prodhuesi; përdorimit të saj. d) çështjet lidhur me bashkëpunimin me

9. Furnizuesi i energjisë elektrike është i autoritetet kompetente të vendeve anëtare të BE- detyruar të provojë pjesën apo sasinë e energjisë së dhe vendeve të tjera, me të cilat ka nga burimet e rinovueshme në totalin e energjisë marrëveshje të nënshkruara për njohjen e së përzier, me qëllim që t’u japë konsumatorëve ndërsjellë të garancive të origjinës. informacionin rreth konsumit të energjisë nga Neni 17 rinovueshme në të gjitha llojet e transportit, sipas Procedura e monitorimit objektivave kombëtarë për përdorimin e burimeve të rinovueshme të energjisë, në përputhje me nenin

1. Për të siguruar përmbushjen e kushteve të 4, të këtij ligji, realizohet nëpërmjet legjislacionit për lëshimit të garancisë së origjinës dhe se të dhënat, prodhimin, transportimin dhe tregtimin e mbi të cilat është lëshuar ajo, janë ta sakta, biokarburanteve dhe të lëndëve të tjera djegëse, të përfaqësuesit e ERE-s dhe çdo person i autorizuar rinovueshme, për transport. prej saj, pa paragjykime lidhur me respektimin e sekretit tregtar, kanë akses të lirë në impiantin Neni 20 përkatës të prodhimit dhe në të gjitha të dhënat dhe Objektivat minimalë për përdorimin e informacionin për atë impiant të dhënë. Prodhuesi energjisë diellore për prodhimin e ujit të është i detyruar të lehtësojë punën e përfaqësuesve ngrohtë të ERE-s dhe të personave të autorizuar prej tij.

1. Këshilli i Ministrave përcakton treguesit

2. ERE mund të refuzojë njohjen e garancisë së minimalë për prodhimin e ujit të ngrohtë urban për origjinës vetëm kur ka dyshime të bazuara për përdorim higjienik dhe për proceset teknologjike, i saktësinë, besueshmërinë ose vërtetësinë e saj. ERE përftuar prej sistemeve të paneleve diellore. njofton Sekretariatin e Komunitetit të Energjisë për

2. Treguesit minimalë për përdorimin e energjisë çdo refuzim së bashku me arsyet për këtë refuzim. diellore, të përcaktuar sipas pikës 1, të këtij neni, Mendimi i Sekretariatit të Komunitetit të Energjisë vendosen duke marrë në konsideratë sasinë e merret parasysh nga ERE në njohjen e garancive të rrezatimit diellor për zonat e ndryshme të vendit. origjinës.

3. Këshilli i Ministrave miraton kriteret specifike Neni 18 për përllogaritjen e energjisë diellore të përdorur Bashkëpunimi ndërkombëtar për për të përfituar ujë të ngrohtë, qoftë në mënyrë të garancitë e origjinës veçantë apo si pjesë e kodit të energjisë së

1. Një garanci e origjinës për energjinë elektrike banesave, duke marrë në konsideratë standardet më të gjeneruar nga burime të rinovueshme të të fundit të BE-së, të miratuara për këtë qëllim. energjisë, e lëshuar nga një vend anëtar i BE-së ose KREU VI nga një vend, i cili është palë kontraktuese e Traktatit të Komunitetit të Energjisë, do të njihet DISPOZITA TË FUNDIT edhe nga Republika e Shqipërisë.

2. ERE punon ngushtësisht me të gjitha Neni 21 autoritetet që lëshojnë garanci të origjinës në Aktet nënligjore vendet anëtare të BE-së dhe me çdo vend, i cili 1. Ngarkohet Këshilli i Ministrave që, brenda 12 është palë kontraktuese e Traktatit të Komunitetit muajve nga hyrja në fuqi e këtij ligji, të miratojë të Energjisë, me qëllim për t’u vënë në dispozicion aktet nënligjore në zbatim të neneve 4, pikat 2 e 3; konsumatorëve fundorë informacionin për pjesën e 5, pika 3; 6, pika 2; 7, pika 2; 8, pikat 1 e 3; 9, pika energjisë së prodhuar nga burimet e rinovueshme 4; 10, pikat 2 e 3; 15 pika 3; 20, pikat 1 e 3; dhe 22, të energjisë, si pjesë e energjisë totale të furnizuar. pikat 2 e 4, të këtij ligji. KREU V 2. Ngarkohet ministri përgjegjëse për energjinë ENERGJIA E BURIMEVE TË që, brenda 12 muajve nga hyrja në fuqi e këtij ligji, RINOVUESHME NË TRANSPORT DHE PËR të miratojë aktet nënligjore në zbatim të neneve 6, PRODHIMIN E UJIT TË NGROHTË pika 3; 15, pika 4; dhe 22, pika 1, të këtij ligji.

3. Ngarkohet Enti Rregullator i Energjisë që, Neni 19 brenda 12 muajve nga hyrja në fuqi e këtij ligji, të Përdorimi i burimeve të rinovueshme të miratojë aktet nënligjore në zbatim të neneve 8, energjisë në transport pika 4; 11, pika 3; 12, pika 4; 13, pika 2; dhe 16, Përmbushja e detyrimeve kombëtare për pika 13, të këtij ligji. energjinë nga burimet e rinovueshme për qëllimet e përdorimit të energjisë prej burimeve të Neni 22 ngarkohet një të licencuari nga ERE, në përputhje Trajtimi i prodhuesve ekzistues me përparësi me kushtet dhe procedurat e miratuara nga Këshilli i Ministrave.

1. Prodhuesit me përparësi, të cilët kanë marrë 5. Deri në krijimin e tregut të balancimit, por jo certifikatën e pranimit të veprës të centralit elektrik, më vonë se data 31 dhjetor 2022, prodhuesit brenda datës 31 dhjetor 2020, kanë të drejtë të ekzistues me përparësi nuk do të jenë përgjegjës zgjedhin për të përfituar nga skema e mbështetjes, për kostot e disbalancave të shkaktuara. Këto kosto sipas kontratës për diferencë, në përputhje me do të merren në konsideratë nga ERE në tarifën e parashikimet e këtij ligji dhe procedurave të shpërndarjes së energjisë elektrike. Prodhuesit miratuara nga ERE. Certifikata e pranimit të veprës ekzistues me përparësi do të njoftojnë skedulin e lëshohet nga autoriteti kontraktor, sipas udhëzimit prodhimit tek Operatori i Sistemit të Shpërndarjes, të ministrit. në përputhje me rregullat e tregut të energjisë

2. Çmimi i blerjes së energjisë elektrike nga elektrike. prodhuesit me përparësi, të cilët kanë marrë Neni 23 certifikatën e pranimit të veprës të centralit elektrik Shfuqizime brenda datës 31 dhjetor 2020, dhe të cilët nuk janë bërë pjesë e skemës mbështetëse, sipas kontratës Ligji nr. 138/2013 “Për burimet e energjisë së për diferencë, llogaritet nga ERE, në përputhje me rinovueshme”, i ndryshuar, shfuqizohet. metodologjinë e miratuar nga Këshilli i Ministrave, Neni 24 me propozimin e ministrit. Kjo metodologji hartohet në konsultim me Sekretariatin e Hyrja në fuqi Komunitetit të Energjisë. Ky ligj hyn në fuqi 15 ditë pas botimit në

3. Metodologjia e parashikuar në pikën 2 të këtij Fletoren Zyrtare. neni përcakton kriteret e llogaritjes së çmimit, duke u bazuar në çmimin e tregut të organizuar të Miratuar në datën 2.2.2017 energjisë elektrike ose deri në krijimin e tij, në Shpallur me dekretin nr. 10006, datë 15.2.2017, çmime të krahasueshme të tregjeve të organizuara të Presidentit të Republikës së Shqipërisë, të vendeve fqinje, plus një bonus të caktuar për Bujar Nishani promovimin e këtyre burimeve, i cili merr në konsideratë një kthim të arsyeshëm të vlerës së SHTOJCA NR. 1 investimeve. Në çdo rast, ky çmim nuk do të jetë 1. Objektivi i përgjithshëm i Shqipërisë për më i ulët se çmimi i miratuar nga ERE në vitin energjinë nga burimet e rinovueshme të energjisë 2016. në konsumin përfundimtar bruto të energjisë është

4. Detyrimi i blerjes së energjisë elektrike të 38 për qind në vitin 2020. prodhuar nga prodhuesit me përparësi të energjisë 2. Trajektorja udhëzuese, e përshkruar në nenin elektrike, që nuk përfitojnë nga skema e 4, të këtij ligji, përmban treguesit e mëposhtëm të mbështetjes, sipas kontratës për diferencë, pjesës së energjisë nga burimet e rinovueshme: konsiderohet detyrim i shërbimit publik dhe i Pjesa e Mesatarja Mesatarja Mesatarja Mesatarja Objektivi për energjisë për 2011- për 2013- për 2015- për 2017- energjinë e së 2012 2014 2016 2018 rinovueshme të rinovueshme Shqipërisë në të Shqipërisë vitin 2020 31,2 % 32,6 % 33,2 % 34,3 % 35,6 % 38 %