Law No. 102/2015 on the natural gas sector

2. Rregullat e përcaktuara në këtë ligj për gazin natyror, përfshirë GNL-në, do të zbatohen në mënyrë jodiskriminuese edhe për biogazin dhe gazin nga biomasa ose llojet e tjera të gazit, në masën në të cilën këto lloje gazrash është teknikisht e mundur dhe e sigurt të injektohen dhe të transportohen me anë të sistemit të gazit natyror. Neni 4 Përkufizime Në këtë ligj termat e mëposhtëm kanë këto kuptime:

1. “Akses i palës së tretë” është e drejta e të gjithë përdoruesve të sistemit për përdorimin e sistemit të transmetimit, shpërndarjes dhe depozitimit tëgazit natyror, bazuar në kushte të përcaktuara e të publikuara, në përputhje me parimet e transparencës e të mosdiskriminimit, kundrejt tarifave të miratuara nga ERE.

2. “Akses në hapësirat e depozitimit” është e 12. “Furnizues i mundësisë së fundit” është një drejta e një prodhuesi, furnizuesi, transportuesi, furnizues i caktuar në përputhje me dispozitat e klienti të përdorë hapësirat e depozitimit në këtij ligji, i cili ofron për një periudhë të kufizuar territorin e Republikës së Shqipërisë. kohe shërbimin e furnizimit në kushte të

3. “Akses në sistemin e transmetimit/ rregulluara ndaj klientëve, të cilët nuk kanë mundur shpërndarjes” është e drejta e një prodhuesi, të kontraktojnë vetë një furnizues ose kanë humbur furnizuesi ose klienti të lidhet në sistemin e furnizuesin e tyre. transmetimit/shpërndarjes. 13. “Gaz natyror” është gazi metan, përshirë

4. “Certifikim” është procedura, e cila përcakton gazin shoqërues, si dhe të gjitha hidrokarburet që përputhshmërinë me kushtet që sigurojnë janë në gjendje të gaztë, në kushte atmosferike pavarësinë dhe ndarjen e Operatorit të Sistemit të normale, i cili, përfshin edhe GNL-në, biogazin ose Transmetimit, si një parakusht për licencimin, në lloje të tjera gazi, që transmetohen dhe përputhje me parashikimet e këtij ligji. shpërndahen në sistemin e tubacioneve.

5. “Depozitim” është injektimi i gazit natyror në 14. “Hapësirë” është sasia ose volumi i gazit që i hapësirat depozituese, depozitimi dhe marrja e tij lejohet përdoruesit të depozitojë në impiantin e nga këto hapësira. depozitës.

6. “Derivativ i gazit natyror” është një 15. “Hapësirë depozitimi” është hapësira e instrument financiar që mund të përdoret nga përdorur për depozitimin e gazit natyror, që pjesëmarrësit e tregut të gazit natyror si mjet sigurie zotërohet dhe/ose operohet nga një shoqëri e gazit ndaj luhatjeve të mundshme të çmimit të gazit në natyror, përfshirë pjesën e impianteve të GNL-së, treg. të përdorura për depozitim, duke përjashtuar ato

7. “Detyrim i shërbimit publik” është detyrimi impiante GNL-je që përdoren për veprimtarinë e që vendoset ndaj një të licencuari për kryerjen e një prodhimit dhe hapësirat e rezervuara ekskluzivisht shërbimi publik, që lidhet me sigurinë dhe cilësinë e për Operatorin e Sistemit të Transmetimit (OST) furnizimit, çmimet e rregulluara në sektorin e gazit në kryerjen e funksioneve të tij. natyror, efiçencën e energjisë, mbrojtjen e mjedisit, 16. “Hidrokarbur” është nafta bruto dhe/ose përmbushja e të cilit nuk cenon konkurrencën, gazi natyror. përveç kur është e domosdoshme për të siguruar 17. “Impiant GNL-je” është terminali që shërbimin publik në fjalë. përdoret për lëngëzimin e gazit natyror ose

8. “Enti Rregullator i Energjisë” ose “ERE” importin, eksportin, shkarkimin apo rigazifikimin e është institucioni rregullator i sektorit të energjisë GNL-së, përfshirë shërbimet ndihmëse dhe elektrike dhe gazit natyror, i cili funksionon në depozitat e përkohshme, të nevojshme për përputhje me këtë ligj dhe ligjin për sektorin e procesin e rigazifikimit dhe lëvrimin e mëtejshëm energjisë elektrike. në sistemin e transmetimit, pa përfshirë pjesët e

9. “ENTSO-G” është Rrjeti Europian i Sistemit terminaleve të GNL-së, që përdoren për depozitim. të Operatorëve të Transmetimit të Gazit. 18. “Infrastrukturë e re” është infrastruktura që

10. “Forcë madhore” është një akt ose ngjarje nuk ka përfunduar deri më 1 gusht 2008. natyrore apo shoqërore, si tërmetet, rrufetë, 19. “Inspektorat përgjegjës” është inspektorati ciklonet, përmbytjet, shpërthimet vullkanike, zjarret shtetëror përgjegjës për inspektimin në sektorin e ose luftërat, konfliktet e armatosura, kryengritjet, gazit natyror, në varësi të ministrit përgjegjës për veprime terroriste ose ushtarake, të cilat pengojnë hidrokarburet. të licencuarin të përmbushë detyrimet e tij sipas 20. “Injektueshmëri” është raporti në sasinë e licencës, si dhe akte apo ngjarje të tjera që janë gazit që lejohet të injektohet në depozitë nga ana e përtej kontrollit të arsyeshëm dhe që nuk kanë përdoruesit të impiantit të depozitës. ardhur për faj të të licencuarit dhe i licencuari nuk 21. “Instalim matës” është çdo matës dhe pajisje ka pasur mundësi të shmangë një akt ose ngjarje të e instalim i lidhur me të, përfshirë tubin lidhës, tillë nëpërmjet ushtrimit të vullnetit, përpjekjeve, filtrin, valvulën, pajisjen që rregullon presionin, aftësive dhe kujdesit të tij të arsyeshëm. vulën, kutinë, montimin, pajisjet telemetrike,

11. “Furnizim” është shitja dhe rishitja e gazit kompjuterin e gazkromatografit dhe të fluksit. natyror, përfshirë GNL-në, te klientët.

22. “Ishull gazi” është një sistem i gazit natyror, 32. “Klient me shumicë” është personi fizik ose i izoluar, i cili nuk ka lidhje interkoneksioni me juridik, i ndryshëm nga OST-ja ose OSSH-ja, i cili sistemet fqinje. blen gaz natyror, me qëllim rishitjen brenda ose

23. “Kapacitete depozituese” është çdo jashtë sistemit ku është i lidhur. kombinim i hapësirës, injektimit dhe furnizimit. 33. “Klient fundor” është klienti që e blen gazin

24. “Kapacitet i disponueshëm” është kapaciteti, natyror për përdorim vetjak. i cili mund t’u sigurohet përdoruesve të sistemit ose 34. “Klient në nevojë” është një klient familjar, i rrjetit nga operatori i sistemit. cili, për shkak të gjendjes sociale, gëzon disa të

25. “Kapacitet i garantuar” është kapaciteti i drejta të veçanta, lidhur me furnizimin me gaz, të rrjetit të transmetimit ose i sasisë së GNL-së të siguruara në raste përjashtimore, sipas depozituar në impiant, e kontraktuar për të përcaktimeve të këtij ligji. garantuar furnizim të pandërprerë, respektivisht nga 35. “Klient familjar” është klienti, që blen gaz OST-ja ose nga operatori i depozitës së GNL-së. për konsum familjar dhe jo për veprimtari tregtare

26. “Kapacitet i impiantit të gazit natyror të ose profesionale. lëngëzuar (GNL)” është kapaciteti i terminalit të 36. “Klient jofamiljar” janë personat fizikë ose GNL-së, në të cilin bëhen lëngëzimi i gazit natyror, juridikë që blejnë gaz natyror, i cili nuk shkon për importimi, shkarkimi, shërbime ndihmëse, përdorim familjar, prodhuesit dhe klientët e depozitimi i përkohshëm dhe rigazifikimi i GNL-së. shumicës.

27. “Kapacitet” është sasia maksimale e rrjedhës 37. “Klient i vogël jofamiljar” është shoqëria, e së gazit, e shprehur në metër kub për njësi normale cila ka të punësuar 6 deri në 20 punonjës, ka xhiro ose në njësi energjie për çdo njësi kohe, që i është ekonomike vjetore, e cila nuk kalon shumën 150 dhënë çdo përdoruesi të rrjetit, sipas kontratës së milionë lekë dhe që blen gaz për përdorim vetjak transportit të lidhur me OST-në apo kontratat e dhe jo për qëllim rishitjeje. tjera të lidhura me Operatorin e Sistemit të 38. “Klient i mbrojtur” janë klientët familjarë e Depozitimitapo GNL-së. klientët e vegjël jofamiljarë të lidhur me rrjetin e

28. “Kapacitet i kontraktuar” është kapaciteti i shpërndarjes së gazit, shërbimet kryesore sociale të depozitës ose kapaciteti që OST-ja apo operatori i lidhura me rrjetin e shpërndarjes e të transmetimit, sistemit të GNL-së ka përcaktuar për çdo përdorues si dhe ngrohja me gaz në bllok e godinave, për aq të rrjetit, nëpërmjet kontratës së transportit të lidhur kohë sa furnizojnë klientët e sipërpërmendur, që me OST-në apo çdolloj kontrate tjetër të lidhur mjafton të provojë se këto impiante nuk mund të respektivisht me Operatorin e Sistemit të operojnë me lëndë të tjera djegëse dhe se janë të Depozitimit apo të GNL-së. lidhura me një rrjet gazi transmetimi apo

29. “Kapacitet i kufizuar” është situata, në të shpërndarjeje. cilën një linjëinterkoneksioni nuk mund të sigurojë 39. “Kodi i matjes” është tërësia e normave transmetimin e të gjithë rrjedhës fizike të gazit minimale të detyrueshme për matjen dhe natyror, që rezulton nga kërkesa e pjesëmarrësve të regjistrimin e gazit natyror. tregut, për shkak të mungesës apo reduktimit të 40. “Kodet e rrjetit” janë Kodi i Transmetimit kapaciteteve të linjave tëinterkoneksionit dhe/ose dhe Kodi i Shpërndarjes. të sistemit kombëtar të transmetimit. 41. “Kodi i Rrjetit të Shpërndarjes” është tërësia

30. “Kapacitete të ndërpritshme” është e rregullave teknike, nëpërmjet të cilave rregullohet kapaciteti, i cili mund të ndërpritet nga OST-ja apo funksionimi i rrjetit të shpërndarjes, si dhe Operatori i Sistemit të Depozitimitose i sistemit të vendosen kushtet e shërbimit që ofrohet nga GNL-së, sipas kushteve për të cilat është rënë operatorët e sistemit të shpërndarjes për dakord në kontratën e transportit të lidhur me përdoruesit e këtij sistemi. OST-në apo respektivisht me Operatorin e Sistemit 42. “Kodi i Rrjetit të Transmetimit” është të Depozitimit ose të GNL-së. tërësia e rregullave teknike, nëpërmjet të cilave

31. “Klient” është një subjekt që blen me rregullohet operimi i sistemit të transmetimit, si dhe shumicë ose klienti fundor i gazit natyror, si dhe përcaktohen kushtet e shërbimit që ofrohet nga çdo subjekt tjetër i gazit natyror që blen gaz Operatori i Sistemit të Transmetimit për natyror. përdoruesit e sistemit të transmetimit, në përputhje me rregullat e ENTSO-G-së. 54. “Matës inteligjent” është një pajisje

43. “Kontratë furnizimi afatgjatë” është elektronike që regjistron në kohë reale të dhënat e kontrata e furnizimit me gaz natyror me konsumit të gazit natyror dhe komunikon këtë kohëzgjatje më të madhe se 10 vjet. informacion, të paktën çdo ditë, tek operatori i

44. “Kontratë furnizimi me gaz” është një sistemit, për qëllime të monitorimit e të faturimit. kontratë për furnizim me gaz natyror, por që nuk 55. “Metodologji e tarifave” është akti që përfshin derivativët e gazit natyror. përcakton kushtet dhe mënyrën e llogaritjes së

45. “Kontratë “merr ose paguaj”” është tarifave të veprimtarive të rregulluara të gazit kontratë blerjeje ose shitjeje gazi, sipas së cilës natyror. blerësi e paguan sasinë e kontraktuar të gazit, 56. “Ministër” është ministri përgjegjës për pavarësisht nëse kjo sasi është konsumuar ose jo sektorin e energjisë. nga ana e tij. 57. “Ministria” është ministria përgjegjëse për

46. “Kontratë transporti” është kontrata e lidhur sektorin e energjisë. ndërmjet OST-së me përdoruesin e rrjetit, me 58. “Modeli i tregut të gazit natyror” është një objekt transmetimin e gazit natyror. dokument i përgatitur dhe i miratuar në përputhje

47. “Kontroll” janë të drejtat, kontratat ose çdo me dispozitat e këtij ligji, i cili përcakton marrë- mënyrë tjetër, që, veç e veç apo në mënyrë të dhëniet ndërmjet pjesëmarrësve të ndryshëm të kombinuar, duke u bazuar në një rrethanë apo në tregut të gazit natyror. një ligj, i japin një subjekti mundësinë e ushtrimit të 59. “Operim” është vënia në veprim dhe një ndikimi përcaktues mbi një shoqëri të caktuar shfrytëzim, në kuptimin tregtar, të infrastrukturës në veçanti nëpërmjet: së sistemit të gazit natyror, në përputhje me kushtet a) pronësisë ose së drejtës për të përdorur të e përcaktuara në licencën përkatëse, të lëshuar nga gjitha ose pjesë të aseteve të kësaj shoqërie; ERE. b) të drejtave apo kontratave, të cilat japin një 60. “Operim i tregut” është veprimtaria që ndikim vendimtar në përbërjen, votimin apo kryen operatori i tregut, lidhur me menaxhimin e vendimmarrjen e organeve të kësaj shoqërie. tregut të gazit natyror dhe përgatitjen e raporteve

48. “Korridor tregtimi” është një nyje ku financiare për pjesëmarrësit e tregut, pa përfshirë gërshetohen shumë hyrje dhe dalje, në të cilat blerjen apo shitjen e gazit natyror, në përputhje me mund të vijë dhe të dalë gazi nga drejtime të parashikimet e rregullave të tregut. ndryshme me qëllim tregtimi. 61. “Operator” ështëpersoni që përdor apo

49. “Lëngëzim i gazit natyror” është procesi i kontrollon funksionet teknike të instalimeve të ftohjes së gazit natyror në kushte normale, deri në gazit, në përputhje me legjislacionin në fuqi. temperaturën -163o C, derisa ai të shndërrohet në 62. “Operator i rrjetit” është Operatori i gaz natyror të lëngëzuar (GNL). Sistemit të Transmetimit dhe/ose Operatori i

50. “Licencë” është një e drejtë që i jepet një Sistemit të Shpërndarjes. personi për ushtrimin e një veprimtarie në sektorin 63. “Operator i Sistemit të Depozitimit” është e gazit natyror, në përputhje me parashikimet e subjekti, i cili kryen veprimtarinë e depozitimit dhe këtij ligji. është përgjegjës për operimin e hapësirave të

51. “Linepack” është një sasi gazi natyror, e depozitimit. ruajtur në gjendje të ngjeshur në sistemet e 64. “Operator i sistemit të GNL-së” është transmetimit dhe të shpërndarjes së gazit natyror, subjekti, i cili kryen veprimtarinë e lëngëzimit të pa përfshirë instalimet e rezervuara për OST-të, në gazit natyror ose importin, eksportin, shkarkimin e ushtrim të veprimtarisë së tyre. rigazifikimin e GNL-së dhe është përgjegjës për

52. “Linjë direkte” është një tubacion i gazit operimin e impiantit të GNL-së. natyror, mbështetës i sistemit të ndërlidhur, që lidh 65. “Operator i Sistemit të Shpërndarjes një burim të gazit me një klient. (OSSH)” ështëpersoni juridik, i cili kryen

53. “Linjë interkoneksioni” është një linjë funksionin e shpërndarjes dhe është përgjegjës për transmetimi, e cila lidh sistemet e transmetimit të operimin, mirëmbajtjen dhe, nëse është e gazit ndërmjet dy shteteve. nevojshme, zhvillimin e sistemit të shpërndarjes në një zonë të caktuar dhe, ku është e zbatueshme, ndërlidhjen me sisteme të tjera, si edhe për natyror” është detyrimi i pjesëmarrësve të tregut garantimin e mundësive afatgjata të sistemit për të për të balancuar sasinë e gazit natyror që hyn në përmbushur kërkesat e arsyeshme për shpërndarjen sistem dhe që del nga sistemi në periudhën që e gazit; llogaritet dhe që përgjigjet financiarisht për çdo

66. “Operator i Sistemit të Transmetimit shmangie. (OST)” ështëpersoni juridik, që kryen veprimtarinë 76. “Përpunim i gazit natyror” është procesi e transmetimit dhe është përgjegjës për operimin, industrial kompleks, i realizuar për pastrimin e gazit sigurimin e mirëmbajtjes dhe, nëse është e natyror, në gjendje natyrale, nëpërmjet ndarjes së nevojshme, zhvillimin e sistemit të transmetimit në papastërtive, si edhe veçimit të komponentëve një zonë të caktuar dhe, ku është e zbatueshme, gazorë dhe të lëngët me përmbajtje jometanore, për ndërlidhjen e tij me sistemet e tjera, si dhe për të prodhuar gazin natyror të thatë, të transportueshëm garantimin e mundësive afatgjata të sistemit për të në sistemin gazsjellës. përmbushur kërkesat e arsyeshme për transportin e 77. “Pikë virtuale e tregtimit” është vendi i gazit. tregtimit të gazit pas hyrjes së tij në sistemin e

67. “Operatori i tregut” është struktura transmetimit, por përpara daljes së tij nga sistemi i përgjegjëse e licencuar për operimin, organizimin transmetimit, duke përfshirë në të sistemin e dhe menaxhimin e tregut të gazit natyror. depozitimit të gazit.

68. “Pagesa e licencës” është pagesa e 78. “Pjesëmarrës” janë subjektet që operojnë në përcaktuar nga ERE për dhënien e licencave për sektorin e gazit natyror. ushtrimin e një veprimtarie në sektorin e gazit 79. “Planifikim afatgjatë” është planifikimi i natyror. furnizimit dhe i kapacitetit transmetues e

69. “Pagesa rregullatore” është pagesa vjetore që shpërndarës të shoqërive të gazit natyror mbi baza shoqëritë e licencuara në sektorin e gazit natyror afatgjata për përmbushjen e kërkesës për gaz paguajnë në ERE për të mbuluar kostot e natyror të sistemit, diversifikimin e burimeve dhe veprimtarisë rregullatore të tij, në bazë të një garantimin e furnizimeve të klientëve. metodologjie të miratuar nga ERE. 80. “Prodhues” është personi, i cili ushtron

70. “Palë e Komunitetit të Energjisë” është çdo veprimtarinë për prodhimin e gazit natyror. palë kontraktore e Traktatit të Komunitetit të 81. “Rigazifikim” është procesi i ngrohjes së Energjisë. GNL-së deri në kthimin e tij në gjendje të gaztë.

71. “Person” është çdo person fizik ose juridik. 82. “Rregulla të praktikës dhe të procedurave”

72. “Periudha e balancimit” është koha, brenda janë rregullat e miratuara nga Bordi i së cilës marrja e një sasie gazi natyror, e shprehur Komisionerëve të ERE-s, ku përcaktohen kjo në njësi energjie, duhet të balancohet nga çdo procedurat dhe afatet që zbaton ERE. përdorues i rrjetit nëpërmjet injektimit të së njëjtës 83. “Rregulla teknike dhe të sigurisë” janë sasi gazi në rrjetin e transmetimit në depozitë apo rregullat teknike dhe kriteret e sigurisë, ku impiantet e GNL-së, sipas kushteve të kontratës së përcaktohen kërkesat minimale të projektimit transportit të lidhur me Operatorin e Sistemit të teknik, ndërtimit dhe operimit të sistemeve të Transmetimit,kontratave të lidhura për depozitimin transmetimit e të shpërndarjes së gazit natyror, të apo operatorin e sistemit të GNL-së, kodin e rrjetit instalimeve të GNL-së, hapësirave të depozitimit, dhe/ose rregullat e tjera në fuqi. të linjave direkte, si dhe të çdo impianti, pajisjeje

73. “Përdorim” është vënia në funksionim dhe ose instalimi tjetër që përfshihet në sektorin e gazit mirëmbajtja në aspektin teknologjik të natyror. infrastrukturës së sistemit të gazit natyror 84. “Rregulla të tregut” janë rregullat që (tubacione gazsjellësish, impiante GNL-je apo përcaktojnë mënyrën e operimit dhe menaxhimit të hapësira depozitimi të gazit natyror). tregut, regjistrimin e pjesëmarrësve, përgjegjësinë e

74. “Përdorues i sistemit” është personi që balancimit prej pjesëmarrësve të tregut të gazit furnizon ose furnizohet nga sistemi, si edhe vetë natyror, rregullat për balancimin e sistemit të gazit një operator i sistemit, i cili, sipas nevojave, i kryen natyror, rregullat për llogaritjen e disbalancës për vetë funksionet respektive. palët përgjegjëse të balancimit, rregullat për

75. “Përgjegjësi e balancimit në tregun e gazit përgjegjësitë financiare të palëve përgjegjëse të balancimit në rast të disbalancimit, si dhe çështje të i sistemit të GNL-së në lidhje me “kapacitetet e tjera lidhur me funksionimin e tregut. garantuara”.

85. “Rrjedha virtuale” është rrjedhje e gazit të 95. “Shoqëri furnizimi” është personi që kryen blerë, në të cilën gazi nuk lëviz realisht në drejtimin veprimtarinë e furnizimit me gaz natyror. nga vendi i blerjes për te klienti, por sasia e gazit të 96. “Shoqëri e gazit natyror” është personi që blerë është zëvendësuar nga gazi që rrjedh në kryen të paktën njërën prej veprimtarive, si: drejtimin nga vendi i klientit për te vendi i blerjes. prodhimin, transmetimin, shpërndarjen, furnizimin,

86. “Rrjet” është një sistem i ndërlidhur blerjen ose depozitimin e gazit natyror, përfshirë tubacionesh. GNL-në, dhe që është përgjegjës për detyrat

87. “Rrjet tubacioni në sektorin e kërkim- tregtare e teknike dhe/ose mirëmbajtjen, që lidhen prodhimit” është çdo tubacion ose rrjet me këto funksione, pa përfshirë klientët fundorë. tubacionesh, që operojnë dhe/ose janë ndërtuar si 97. “Shoqëri e integruar e gazit natyror” është pjesë e një projekti për nxjerrje nafte apo gazi ose një shoqëri, vertikalisht ose horizontalisht e që përdoret për të transportuar gaz natyror nga një integruar. apo më shumë projekte të tilla te një impiant 98. “Shoqëri e integruar horizontalisht” është përpunimi, terminali ose terminal fundor detar. një shoqëri e gazit natyror, që kryen të paktën

88. “Sekretariati i Komunitetit të Energjisë” njërën prej veprimtarive, si të prodhimit, është institucioni i Komunitetit të Energjisëqë transmetimit, shpërndarjes, depozitimit ose funksionon në bazë të Traktatit të Komunitetit të furnizimit të gazit natyror dhe të një veprimtarie Energjisë. tjetër, jashtë sektorit të gazit natyror.

89. “Siguri” është siguria e furnizimit me gaz 99. “Shoqëri të lidhura” janë shoqëritë e lidhura natyror dhe siguria teknike. dhe/ose të bashkuara, sipas parashikimeve të

90. “Sistem” është çdo rrjet transmetimi, legjislacionit për mbrojtjen e konkurrencës. shpërndarjeje, impianti GNL-je ose hapësire 100. “Shoqëri e integruar vertikalisht” është një depozitimi, zotëruar ose operuar nga një shoqëri e shoqëri ose grup shoqërish të licencuara në gazit natyror, përfshirë linepack-un, instalimet e tij, sektorin e gazit natyror, ku i njëjti person ose që sigurojnë shërbimet ndihmëse, si dhe ato që janë persona ushtrojnë kontroll mbi këto shoqëri në të nevojshme për hyrjen në transmetim, mënyrë të drejtpërdrejtë ose të tërthortë dhe ku shpërndarjen dhe impiantet e GNL-së. shoqëria ose grupi i shoqërive kryejnë të paktën

91. “Sisteme të ndërlidhura” janë një numër njërën prej veprimtarive të transmetimit, sistemesh të lidhura me njëra-tjetrën. shpërndarjes, operimit të impiantit të GNL-së ose

92. “Shërbime ndihmëse” janë të gjitha depozitimit dhe të paktën njërën prej veprimtarive shërbimet e nevojshme për aksesin dhe operimin e të prodhimit apo furnizimit të gazit natyror. rrjeteve të transmetimit dhe/ose shpërndarjes, 101. “Shpërndarje” është transporti i gazit instalimet e GNL-së dhe/ose hapësirat e natyror nëpërmjet rrjeteve të tubacioneve, për depozitimit, përfshirë balancimin dhe kombinimin lëvrimin e tij te klientët, pa përfshirë furnizimin. e ngarkesës, përjashtuar instalimet e rezervuara 102. “Tarifë” është çmimi i shërbimit të ofruar ekskluzivisht për operatorët e sistemeve të nga subjektet që kryejnë veprimtari të rregulluara transmetimit. në transmetimin dhe shpërndarjen e gazit natyror,

93. “Shërbim publik” është shërbimi që si edhe për aksesin në hapësirat e depozitimit dhe sigurohet nga një i licencuar që operon në sektorin impiantet e GNL-së, i vendosur në bazë të e gazit natyror, që lidhet me sigurinë dhe cilësinë e metodologjisë së llogaritjes së tarifave. furnizimit, çmimet e rregulluara në sektorin e gazit 103. “Të dhëna të matjes” janë të dhënat e natyror, efiçencën e gazit natyror, energjinë nga mbledhura dhe të transferuara nga një instalim burimet e rinovueshme, mbrojtjen e mjedisit, matës, duke përfshirë leximin e matësit (kontatorit), përmbushja e të cilit nuk cenon konkurrencën, numrin e identifikimit të instalimit matës, përveç kur është e domosdoshme për të siguruar periudhën përkatëse balancuese, konsumin e shërbimin publik në fjalë. energjisë, vëllimin dhe cilësinë e gazit natyror të

94. “Shërbime të qëndrueshme” janë shërbimet konsumuar. e ofruara nga OST-ja, operatori i depozitimit ose ai 104. “Transmetim” është transporti i gazit natyror, nëpërmjet një rrjeti tubacionesh të metodat që do të zbatohen për monitorimin e presionit të lartë, i ndryshëm nga rrjeti i tubacionit zbatimit të tij. në sektorin e kërkim-prodhimit, si edhe i ndryshëm 116. “Zyrtari i përputhshmërisë” është një nga një pjesë e tubacioneve të presionit të lartë, të person fizik ose juridik, i pavarur, i përcaktuar nga përdorura paraprakisht për shpërndarjen e gazit, ku operatori i sistemit, me miratimin paraprak të synohet lëvrimi e tij te klientët, pa përfshirë ERE-s, i ngarkuar me monitorimin dhe raportimin furnizimin. mbi zbatimin e programit të përputhshmërisë.

105. “Tregtar i gazit” është një shoqëri që kryen KREU II veprimtari të tregtisë së gazit, si një veprimtari POLITIKAT E SEKTORIT TË GAZIT tregu, e pajisur me licencë për ta ushtruar këtë NATYROR veprimtari.

106. “Tregtia e gazit” është shitblerja e gazit Neni 5 natyror, duke përjashtuar shitjen e tij te klienti Politikat e sektorit të gazit natyror fundor. 1. Këshilli i Ministrave është përgjegjës për

107. “Tregtim” është blerja ose shitja me politikat e përgjithshme të zhvillimit të sektorit të shumicë e gazit natyror. gazit natyror në Republikën e Shqipërisë, si dhe për

108. “Treg i çastit” është tregu financiar, në të përcaktimin e stimujve që aplikohen ndaj cilin tregtohen instrumente financiare dhe produkte operatorëve të sektorit të gazit natyror, në primare për dorëzim të menjëhershëm. përputhje me politikat e zhvillimit ekonomik dhe

109. “Tregu primar” është tregu i shitblerjes së sektorët e tjerë të vendit. kapaciteteve drejtpërdrejt nga OST-ja ose 2. Ministria përgjegjëse për energjinë: Operatori i Sistemit të Depozitimit të GNL-së. a) është institucioni përgjegjës për hartimin e

110. “Treg sekondar” është tregu ku tregtohen politikave të zhvillimit të sektorit të gazit natyror; kapacitetet, përveç kapaciteteve të tregtueshme në b) harton dhe përditëson Strategjinë Kombëtare tregun primar. të Energjisë, e cila miratohet nga Këshilli i

111. “Vende të treta” është çdo vend, i cili nuk Ministrave; është palë e Komunitetit të Energjisë ose anëtare e c) grumbullon dhe përpunon të dhënat dhe Hapësirës Ekonomike Europiane. informacionet mbi bilancin e energjisë në nivel

112. “Veprim balancues” është një veprim i kombëtar, përfshirë edhe sektorin e gazit. ndërmarrë nga Operatori i Sistemit të Transmetimit 3. Në kryerjen e përgjegjësive, sipas këtij ligji, për të ndryshuar rrjedhat hyrëse ose dalëse të gazit ministria këshillohet me autoritetet e tjera në rrjetin e transmetimit, me përjashtim të atyre shtetërore të sektorit të energjisë, ERE-n, veprimeve që lidhen me sasinë e pallogaritur të pjesëmarrësit në sektorin e gazit natyror, si dhe me gazit, e cila është marrë nga sistemi, si dhe gazin e grupet e interesit. përdorur nga Operatori i Sistemit të Transmetimit 4. Ministria zhvillon politika dhe programe për: për funksionimin e sistemit. a) zbatimin e objektivave dhe të politikave

113. “Veprimtari” është veprimtaria prodhuese energjetike në sektorin e gazit natyror; ose përdorimi i instalimeve dhe impianteve të tyre, b) nxitjen e investimeve në sektorin e gazit si edhe shërbimet e lidhura me to. natyror, përfshirë edhe lehtësitë e mundshme

114. “Veprimtari studimore-projektuese” është fiskale; veprimtaria që lidhet me studimin, projektimin, c) marrjen e masave të mbrojtjes së mjedisit në mbikëqyrjen, monitorimin, kolaudimin, konsu- sektorin e gazit natyror; lencën dhe drejtimin teknik në kërkim-zbulim, ç) garantimin e zhvillimit të sigurt dhe të prodhim, përpunim, transportim, depozitim, qëndrueshëm të rrjeteve e të instalimeve të tjera të tregtim dhe përdorim të hidrokarbureve. infrastrukturës së gazit natyror;

115. “Programi i përputhshmërisë” është d) harmonizimin me standardet dhe rregulloret program i hartuar nga operatorët e sistemit dhe i e Bashkimit Europian në këtë sektor dhe sigurimin miratuar nga ERE, në të cilin përcaktohen masat e e ndërveprimit të sistemeve të gazit natyror të nevojshme që do të ndërmarrë operatori për Republikës së Shqipërisë me sistemet rajonale dhe garantimin e sjelljes jodiskriminuese, si dhe ato europiane; dh) zhvillimin e programeve për mbrojtjen e ndërprerjes së furnizimit me gaz natyror, në varësi klientëve në nevojë, në bashkëpunim me autoritetet të shkallës së krizës. dhe institucionet e tjera shtetërore; 2. Pjesëmarrësit në tregun e gazit natyror e) sigurimin e një zhvillimi të qëndrueshëm e të planifikojnë dhe marrin masat për një furnizim të sigurt të sektorit të gazit natyror. sigurt me gaz natyror, në përputhje me standardet,

5. Ministri, në përputhje me kushtet dhe ashtu siç parashikohet në pikën 1, të këtij neni, si procedurat e përcaktuara me vendim të Këshillit të dhe janë përgjegjës për furnizimin me gaz natyror, Ministrave, jep certifikatat profesionale për brenda qëllimit të veprimtarisë. specialistët që kryejnë veprimtari studimore- 3. ERE është autoriteti përgjegjës për projektuese dhe zbatuese në fushat e përcaktuara monitorimin e sigurisë së furnizimit. me këtë ligj, si dhe në fushat e kërkimit, të 4. Plani i emergjencës nuk duhet të jetë prodhimit, të përpunimit, të transportimit, të diskriminues apo të parashikojë detyrime të depozitimit e të tregtimit të hidrokarbureve në paarsyeshme ndaj pjesëmarrësve ekzistues apo të tërësi.Për të ushtruar veprimtarinë studimore- rinj të tregut. projektuese, personat fizikë ose juridikë, duhet të 5. Plani i emergjencës i vihet në dispozicion pajisen me licencë në kategorinë IV.4.B, sipas ligjit Sekretariatit të Komunitetit të Energjisë. nr. 10 081, datë 23.2.2009, “Për licencat, 6. Kur vendi ka një nivel të përshtatshëm të autorizimet dhe lejet në Republikën e Shqipërisë”. interkoneksionit, ministria ose shoqëria përgjegjëse e gazit natyror mund të marrë masat e duhura në Neni 6 mënyrë që të arrihen standardet e sigurisë së Siguria e furnizimit me gaz natyror furnizimit, duke përdorur impiantet e depozitimit

1. Këshilli i Ministrave, me propozimin e të vendosura në territorin e palës tjetër ministrit, miraton planin e emergjencës, në të cilin kontraktuese. Për këtë qëllim, mund të përcaktohen standardet minimale të sigurisë së bashkëpunohet me autoritetet dhe/ose shoqëritë e furnizimit me gaz natyror, si dhe rregullat për të gazit natyror të një vendi të BE-së ose të një pale garantuar furnizim të sigurt dhe të efektshëm. Plani tjetër të Komunitetit të Energjisë, përfshirë këtu i emergjencës, ndër të tjera, përmban: lidhjen e marrëveshjeve dypalëshe. Aplikimi i këtyre a) instrumentet dhe masat që garantojnë në masave nuk duhet të pengojë funksionimin normal mënyrë të saktë e të qartë furnizimin e klientëve të të tregut vendas. mbrojtur, në rastet: Neni 7 i) e një ndërprerjeje të pjesshme të furnizimit; Autoriteti përgjegjës për mbikëqyrjen e ii) e kushteve atmosferike ekstremisht të ftohta sigurisë së furnizimit në periudhën e ngarkesës maksimale;

1. Ministria është autoriteti përgjegjës për iii) kur ka kërkesë shumë të lartë për gaz gjatë mbikëqyrjen e sigurisë së furnizimit me gaz natyror periudhës më të ftohtë të dimrit; dhe konkretisht për: b) programin për reduktimin ose ndërprerjen e a) zbatimin e duhur të standardeve minimale të furnizimit me gaz natyror të kategorive të veçanta sigurisë së furnizimit, siç përcaktohet në nenin 6 të të klientëve në rast krize; këtij ligji; c) rolin dhe përgjegjësitë e shoqërive të gazit b) balancimin e kërkesës e të ofertës në tregun e natyror e të klientëve jofamiljarë, duke mbajtur gazit natyror të Shqipërisë; parasysh shkallën, në të cilën ata mund të jenë c) kontratat afatgjata të furnizimit me gaz, të dëmtuar nga një krizë e mundshme në sektorin e importuar nga vendet e treta; gazit natyror; ç) aftësinë paguese të mjaftueshme të furnizimit ç) kërkesat për impiantet e depozitimit, me me gaz; qëllim realizimin e standardeve të sigurisë së d) nivelin e gazit të përdorshëm dhe të furnizimit, si dhe kontributin e mundshëm të kapacitetit të tërheqjes nga depozitat e gazit; depozitës, kur kjo e fundit është në Shqipëri apo në dh) nivelin e interkoneksioneve të sistemit të ndonjë vend anëtar të Komunitetit të Energjisë; gazit natyror të Shqipërisë me sistemet fqinje të d) masa dhe veprime të tjera, të cilat ndërmerren palëve të saj të Komunitetit të Energjisë; në mënyrë që të heqin ose të pakësojnë pasojat e e) nivelin e kërkesës në të ardhmen dhe nivelin e 2. Masat e marra në rastet e parashikuara në furnizimit të disponueshëm për situatën e pikën 1, të këtij neni, aplikohen dhe koordinohen parashikuar të furnizimit me gaz, në funksion të me planin e emergjencës, siç parashikohet në nenin kërkesës, pavarësisë së ofertës dhe burimeve të 6, të këtij ligji, në mënyrë që të sjellin efekte furnizimit në dispozicion; negative sa më të vogla të mundshme për ë) kapacitetet shtesë të planifikuara ose në funksionimin e tregut të brendshëm dhe merren proces planifikimi; vetëm kur janë të nevojshme për shmangien e f) cilësinë dhe nivelin e mirëmbajtjes së rrjeteve; vështirësive të menjëhershme, që mund të jenë g) masat për të mbuluar kërkesën maksimale krijuar. Këto masa duhet të aplikohen në mënyrë të dhe mungesat e një ose më shumë furnizuesve. barabartë, transparente dhe jodiskriminuese.

2. Deri më 31 korrik të çdo viti, ministria, në 3. Ministri njofton menjëherë Këshillin e bashkëpunim me ERE-n, përgatit dhe publikon një Ministrave dhe, kur e sheh të nevojshme, edhe raport për rezultatet e monitorimit, në lidhje me vendet e tjera të Komunitetit të Energjisë, me të çështjet e përcaktuara në pikën 1, të këtij neni, si cilat ka marrëdhënie bashkëpunimi në sektorin e dhe masat e marra ose të parashikuara për trajtimin gazit natyror për masat mbrojtëse të marra sipas e tyre. pikës 1 të këtij neni.

3. Raporti i përmendur në pikën 2, të këtij neni, 4. Ministri, pa vonesë, njofton Sekretariatin e përfshin çështjet e mëposhtme: Komunitetit të Energjisë në lidhje me masat a) gjendja e konkurrencës në tregun e gazit mbrojtëse të marra në përputhje me pikën 1 të këtij natyror dhe ndikimi që krijon zbatimi i masave të neni. marra në zbatim të nenit 6, të këtij ligji, për të gjithë 5. Në rastet kur kriza në sektorin e gazit natyror pjesëmarrësit në tregun e gazit natyror; nuk mund të menaxhohet në mënyrë të b) nivelet e kapacitetit të depozitimit; përshtatshme nëpërmjet masave kombëtare, c) shtrirjen e kontratave afatgjata të furnizimit ministri njofton kryetarin e grupit koordinues të me gaz, të lidhura nga kompanitë e themeluara e të sigurisë së furnizimit të Komunitetit të Energjisë, i regjistruara në Shqipëri dhe, në veçanti, afatin e cili mbledh menjëherë grupin adhoc të koordinimit mbetur nga momenti i lidhjes së kontratave, bazuar të sigurisë së furnizimit për shqyrtimin e situatës në informacionin e siguruar nga kompanitë e dhe, kur gjykohet e arsyeshme, mund të ndihmojë përfshira, duke përjashtuar informacionin Shqipërinë dhe/ose palët e tjera të Komunitetit të konfidencial, shkallën e likuiditetit të tregut të gazit; Energjisë, të përfshira në koordinimin e masave të ç) kuadrin ligjor për të nxitur investime të reja marra në nivel kombëtar, për të përballuar situatën në kërkimin, prodhimin, depozitimin, GNL-në dhe e krizës në sektorin e gazit natyror. transportin e gazit, duke marrë parasysh nenin 78 të Neni 9 këtij ligji.

4. Raporti i përgatitur dhe i publikuar nga Bashkëpunimi rajonal ministria i njoftohet Këshillit të Ministrave, si dhe Për të garantuar një furnizim të sigurt në tregun Sekretariatit të Komunitetit të Energjisë. e brendshëm të gazit natyror, autoritetet përgjegjëse Neni 8 vendase bashkëpunojnë me autoritetet përgjegjëse Masat mbrojtëse për sigurinë e furnizimit të vendeve fqinje, anëtare të BE-së, si dhe të palëve të tjera të Komunitetit të Energjisë për të nxitur

1. Në rast të një krize të menjëhershme në bashkëpunimin rajonal dhe dypalësh. tregun e energjisë ose kur siguria fizike e personave, Neni 10 pajisjeve a instalimeve apo e integritetit të sistemit Rregullat teknike dhe të sigurisë në sektorin e kërcënohet, ministria, në bashkëpunim me gazit natyror autoritetet përkatëse, merr masat mbrojtëse të përkohshme, të nevojshme. Këto masa duhet të 1. Këshilli i Ministrave, me propozimin e jenë të kufizuara qartë dhe të jenë të aplikueshme ministrit, miraton rregullat teknike dhe kriteret e për një periudhë të caktuar kohore, të nevojshme sigurisë, ku përcaktohen kërkesat minimale të për të trajtuar situatën emergjente dhe për të zbutur projektimit teknik, ndërtimit dhe operimit të pasojat që mund të vijnë prej saj. sistemeve të transmetimit e të shpërndarjes së gazit natyror, të instalimeve të GNL-së, hapësirave të ç) kushtet për përdorimin e burimeve parësore depozitimit, të linjave direkte, si edhe çdo impianti të energjisë; ose instalimi tjetër që përfshihet në sektorin e gazit d) mbrojtjen në punë dhe sigurinë e njerëzve e për operimin e sigurt të sistemeve. të pasurisë; Këshilli i Ministrave, me propozimin e ministrit, dh) mbrojtjen e mjedisit; miraton rregullat teknike për kryerjen e e) aftësinë financiare të aplikantit për të operacioneve të depozitimit të gazit natyror në përballuar ndërtimin e objektit të gazit natyror, e vendburimet hidrokarbure ose në hapësirat e tjera vërtetuar nga dokumente bankare ose dokumente nëntokësore. të ngjashme që vërtetojnë aftësinë financiare të

2. Deri në miratimin nga Këshilli i Ministrave të aplikantit; rregullave, sipas pikës 1, të këtij neni, ministri ë) kontributin e kapaciteteve për transport ose përcakton rregullat teknike, që do të zbatohen gjatë depozitim të gazit natyror për të rritur sigurinë e periudhës së ndërmjetme, të cilat duhet të jenë në furnizimit; përputhje me normativat e vendeve të Europës. f) kushtet e përgjithshme të marrëveshjes që

3. Kontrolli i zbatimit dhe mbikëqyrja e arrihet ndërmjet ministrisë përgjegjëse dhe rregullave teknike, të parashikuara në pikën 1, të investitorit, që do të ndërtojë dhe do të përdorë këtij neni, kryhen nga inspektorati shtetëror infrastrukturën e gazit; përgjegjës për sektorin e gazit natyror, në përputhje g) kushtet mbi llojin e dokumentacionit që me legjislacionin në fuqi. provon marrëdhënien e pronësisë mbi pasurinë e

4. Subjektet, që ushtrojnë veprimtari, sipas paluajtshme, ku është planifikuar ndërtimi i objektit dispozitave të këtij ligji, janë përgjegjëse për të gazit natyror; kryerjen e veprimtarive përkatëse, në përputhje me gj) listën e dokumenteve të kërkuara për marrjen rregullat teknike, standardet, si edhe kushtet për e miratimit; mbrojtjen e mjedisit, të përcaktuara në këtë ligj, si h) tarifat e aplikueshme për dhënien e miratimit edhe në aktet e tjera ligjore dhe nënligjore për ndërtimin dhe përdorimin e tubacioneve dhe përkatëse. infrastrukturës së gazit natyror; Neni 11 i) kushtet për refuzimin e miratimit. Ndërtimi dhe përdorimi i tubacioneve dhe i 3. Miratimi jepet për një afat deri në 30 vjet, me infrastrukturës së gazit natyror të drejtë përsëritjeje. Në rastet kur miratimi nuk përsëritet pas përfundimit të afatit të tij,

1. Ndërtimi dhe përdorimi i tubacioneve për infrastruktura do të çmontohet në përputhje me transmetimin e shpërndarjen e gazit natyror, standardet mjedisore, të parashikuara nga ligji ose instalimeve të GNL-së, depozitave të gazit natyror, të drejtat e pronësisë mbi infrastrukturën do t’i linjave direkte, lidhjes së sistemit shqiptar të gazit transferohen shtetit apo një investitori tjetër, sipas natyror me sistemet fqinje, si edhe çdo impianti, kritereve dhe kushteve të parashikuara në pajisjeje ose instalimi tjetër që përfshihet në marrëveshjen e përcaktuar në pikën 2, shkronja “f”, sektorin e gazit natyror, bëhen me miratim nga të këtij neni. Vendimi i refuzimit për përsëritjen e Këshilli i Ministrave. miratimit duhet të arsyetohet. Në rast të

2. Këshilli i Ministrave, me propozimin e transferimit të të drejtave të pronësisë ndaj shtetit, ministrit, miraton kushtet e procedurat për dhënien marrëveshja ndërmjet palëve të përfshira duhet të e miratimit për ndërtimin dhe përdorimin e përcaktojë afatet dhe kushtet për një transferim të tubacioneve e të infrastrukturës së gazit natyror tillë. mbi baza transparente e jodiskriminuese. Marrë- 4. Këshilli i Ministrave, përveç rasteve të veshja e lidhur mes ministrisë dhe investitorit duhet refuzimit, të përcaktuara në pikën 2, shkronja “i”, të përfshijë të paktën kushtet si më poshtë: të këtij neni, me qëllim shfrytëzimin efikas të a) funksionimin e sigurt të sistemit të gazit; infrastrukturës së gazit, ka të drejtë të refuzojë b) kushtet për përcaktimin e vendndodhjes dhe dhënien e miratimit për ndërtimin dhe përdorimin përdorimit të tokës; e sistemit të tubacionit të shpërndarjes në një zonë c) efiçencën e energjisë; të caktuar, në rast se për të njëjtën zonë është paraqitur më parë një propozim për investim ose nëse kapaciteti i infrastrukturës ekzistuese të gazit 3. Në zonat natyrore të mbrojtura, të drejtat e në atë zonë mbulon kapacitetin e kërkuar. parashikuara në pikën 1, të këtij neni, jepen me

5. Refuzimi për dhënien e një miratimi, si dhe miratimin paraprak të autoritetit përgjegjës për për përsëritjen e miratimit, mund të ankimohet nga mbrojtjen e mjedisit, në përputhje me legjislacionin kërkuesi në përputhje me legjislacionin në fuqi. në fuqi për zonat e mbrojtura dhe mbrojtjen e

6. Miratimi i dhënë, sipas pikës 1, të këtij neni, mjedisit. nuk përjashton marrjen e autorizimeve lejeve, Në zonat që janë në administrim të njësive të deklaratave, licencave apo autorizimeve të tjera, të qeverisjes vendore nevojitet miratimi paraprak i cilat mund të kërkohen sipas legjislacionit për njësisë përkatëse vendore. planifikimin dhe zhvillimin e territorit për 4. Në rast të përfundimit të të drejtave të ndërtimin e infrastrukturës së gazit, të përcaktuar përcaktuara në pikën 1, të këtij neni, subjekti merr në pikën 1, të këtij neni, si dhe mbrojtjen e mjedisit masa për rehabilitimin e plotë të pronës së e respektimin e rregullave teknike e të sigurisë, në përdorur. përputhje me legjislacionin në fuqi. 5. Operatori i Sistemit të Transmetimit dhe

7. Modifikimi i miratimit të dhënë bëhet me Operatori i Sistemit të Shpërndarjes administrojnë kërkesë të mbajtësit të miratimit, sipas procedurës rrjetet e marrin masa që gjatë ndërtimit dhe së përcaktuar në pikën 1 të këtij neni. Modifikimet operimit të tyre të respektojnë të gjitha kërkesat e e miratimit nuk duhet të ndryshojnë objektin për të kushtet teknike të sigurisë, duke përfshirë edhe cilin është dhënë ky miratim. respektimin e distancave të sigurisë së rrjeteve në

8. Miratimi i dhënë sipas këtij neni nuk raport me objektet e tjera që u përkasin palëve të transferohet. treta.

6. Operatori i Sistemit të Transmetimit dhe Neni 12 Operatori i Sistemit të Shpërndarjes apo Të drejtat e pronësisë përdoruesit e impianteve të GNL-së, impianteve të

1. Për sigurinë e shërbimit të veprimtarive të depozitimit, linjave direkte, ndërlidhësve të sistemit tubacioneve të transmetimit dhe shpërndarjes së të gazit natyror shqiptar me sistemet fqinje, si dhe gazit natyror, impianteve të GNL-së, impianteve të të çdo impianti apo instalimi që ka të bëjë me depozitimit nëntokësor, linjave direkte, sektorin e gazit natyror, nuk kanë asnjë detyrim ndërlidhësve të sistemit të gazit natyror shqiptar me ndaj pretendimeve të personave fizikë ose juridikë, sistemet fqinje, si dhe të çdo impianti apo instalimi për dëme të shkaktuara, si rezultat i distancës së që ka të bëjë me sektorin e gazit natyror, subjekti që rrjeteve të transmetimit apo shpërndarjes në raport pajiset me miratim, sipas nenit 11, të këtij ligji, me çdo objekt apo strukturë, në pronësi apo mund të ushtrojë një ose disa prej të drejtave të posedim të tyre, në rast se objekti ose struktura apo mëposhtme mbi pronën: pjesë të tij/të saj janë ndërtuar apo vendosur në a) të drejtën e përdorimit; këto distanca pas ndërtimit të rrjetit të shpërndarjes b) të drejtën e servitutit; apo transmetimit. c) të drejtën e shpronësimit; 7. Operatori i Sistemit të Transmetimit dhe ç) të drejtën për vendosjen e instalimeve e Operatori i Sistemit të Shpërndarjes, si dhe sistemeve të gazit. operuesit e impianteve të GNL-së, impianteve të

2. Kur ushtrohen të drejtat, sipas pikës 1, të këtij depozitimit, linjave direkte, ndërlidhësve të sistemit neni, dëmet e shkaktuara nga: të gazit natyror shqiptar me sistemet fqinje janë të a) vendosja e shenjave, matjeve apo testeve; përjashtuar nga aplikimi i çdo takse apo tarife të b) instalimi i pajisjeve, aksesi apo kryerja e punës vendosur prej organeve të qeverisjes vendore mbi në to; asetet, rrjetet dhe instalimet përkatëse që i përkasin c) pengimi ose kufizimi i përdorimit të pronës; këtyre operatorëve. i rimbursohen pronarit ose përdoruesit të pronës nga subjekti, në përputhje me Kodin Civil dhe legjislacionin për shpronësimet e marrjen në përdorim të përkohshëm të pasurisë, pronë private, për interes publik. KREU III dhe integrimi në shkallë të gjerë të prodhimit të RREGULLIMI I SEKTORIT TË GAZIT energjisë nga burimet e energjisë së rinovueshme; NATYROR d) sigurimi i mbështetjes për zbatimin e stimujve të duhur për operatorët e përdoruesit e sistemit për SEKSIONI I të rritur efikasitetin në punën e sistemit dhe për të ENTI RREGULLATOR I ENERGJISË nxitur integrimin e tregut, si në planin afatshkurtër dhe atë afatgjatë; Neni 13 dh) sigurimi i përfitimit të klientëve prej Autoriteti rregullator funksionimit të tregut të brendshëm, duke

1. ERE është autoriteti rregullator i veprimtarive promovuar konkurrencën dhe mbrojtjen e në sektorin e gazit natyror, me përjashtim të klientëve; veprimtarisë së kërkimit dhe të prodhimit të gazit. e) garantimi i standardeve në përmbushjen e

2. ERE ushtron kompetencat në mënyrë të detyrimit të shërbimit publik për gaz natyror, pavarur dhe transparente, në përputhje me këtë ligji mbrojtja e klientëve në nevojë dhe sigurimi i dhe ligjin për sektorin e energjisë elektrike. përputhshmërisë gjatë procesit të shkëmbimit të të

3. Krijimi dhe funksionimi i ERE-s rregullohen dhënave, lidhur me ndryshimin e furnizuesit. në bazë të ligjit nr. 43/2015, “Për sektorin e 2. Në përmbushjen e objektivave të parashikuar energjisë elektrike”. në pikën 1, të këtij neni, ERE bashkëpunon me institucionet shtetërore dhe me institucione të tjera Neni 14 të pavarura. Pagesat rregullatore Neni 16 ERE përcakton dhe miraton pagesat e aplikimit Përgjegjësitë e ERE-s për licencë dhe pagesat rregullatore për të licencuarit në sektorin e gazit natyror, në përputhje Në ushtrimin e veprimtarisë së saj, ERE ka këto me metodologjinë e miratuar prej saj. përgjegjësi:

1. Harton, miraton dhe publikon metodologjitë Neni 15 për: Objektivat kryesorë të ERE-s a) caktimin e tarifave të lidhjes dhe tarifat, termat dhe kushtet për aksesin në rrjetet e gazit

1. Objektivat e ERE-s në kryerjen e natyror, tarifave për aksesin në impiantet e GNL- funksioneve rregullatore, të përcaktuara në këtë ligj, së, duke bërë të mundur realizimin e investimeve të janë: nevojshme në rrjete, të cilat do të lejojnë efiçencën a) promovimi i krijimit të një tregu të e rrjeteve dhe të impianteve të GNL-së; brendshëm konkurrues, të sigurt dhe miqësor, ndaj b) caktimin e çmimeve të furnizimit me gaz mjedisit për të gjithë klientët dhe furnizuesit, duke natyror të klientëve familjarë, klientëve të vegjël siguruar kushtet e duhura për funksionimin e sigurt jofamiljarë si dhe caktimin e tarifave për furnizimin e të qëndrueshëm të rrjeteve të gazit natyror, në e mundësisë së fundit; bashkëpunim të ngushtë me Komunitetin e c) caktimin e tarifave për aksesin në Energjisë dhe autoritetet rregullatore të vendeve të infrastrukturën ndërkufitare, duke marrë në tjera; konsideratë procedurat për shpërndarjen e b) angazhimi në zhvillimin dhe funksionimin e kapacitetit dhe menaxhimin e kapacitetit të një tregu rajonal konkurrues në Komunitetin e kufizuar. Energjisë;

2. Vendos tarifa sipas metodologjive të përmen- c) eliminimi i kufizimeve në tregtimin e gazit dura në pikën 1, të këtij neni, në përputhje me natyror me vendet anëtare të Komunitetit të kushtet e përcaktuara nga ERE, si dhe monitoron Energjisë, duke përfshirë zhvillimin e kapaciteteve zbatimin e tarifave dheçmimeve. ndërkufitare të transmetimit; ç) angazhimi në zhvillimin e një sistemi të sigurt, 3. Monitoron ndarjen e detyrimeve të operatorëve të sistemit të transmetimit dhe të të qëndrueshëm, jodiskriminues dhe në mbrojtje të shpërndarjes, në përputhje me dispozitat e këtij klientit, në përputhje me objektivat e zhvillimit të ligji. sektorit të gazit natyror, efiçencës së energjisë, si

4. Monitoron zbatimin e detyrimit për 10. Miraton kushtet e përgjithshme të garantimin e aksesit në sistemet e transmetimit dhe furnizimit, duke përfshirë këtu edhe hartimin në të shpërndarjes, përfshirë: mënyrë transparente të të drejtave dhe detyrimeve a) monitorimin dhe mbikëqyrjen e zbatimit të kontraktuale të përgjithshme. rregullave për alokimin e kapaciteteve të 11. Kryen dhënien, ndryshimin, transferimin interkoneksionit; dhe heqjen e licencave për shoqëritë e gazit natyror, b) monitorimin mbi zbatimin e detyrimit mbi sipas parashikimit të nenit 22 të këtij ligji. publikimin e informacionit të mjaftueshëm nga 12. Miraton planet e investimeve të të OST-ja dhe OSSH-ja për interkoneksionet, licencuarve në sektorin e gazit natyror, si dhe kryen përdorimin e rrjetit dhe alokimin e kapacitetit për mbikëqyrjen e tyre. palët e interesuara, përfshirë tarifat, duke pasur 13. Përcakton kërkesat minimale për mirë- parasysh informacionin tregtar konfidencial; mbajtjen dhe zhvillimin e sistemit të transmetimit, c) monitorimin e çdo mekanizmi për kapacitetet përfshirë kapacitetin e interkoneksionit. e kufizuara, brenda sistemit kombëtar të gazit 14. Miraton rregulloren për të siguruar ndarjen natyror; efektive të llogarive, me qëllim eliminimin e ç) monitorimin dhe mbikëqyrjen e zbatimit të ndërsubvencionimeve ndërmjet veprimtarive në rregullave për përjashtimet nga detyrimi i ofrimit të sektor, përfshirë rregullat për mbajtjen e auditimin aksesit të palëve të treta, sipas angazhimeve “merr e llogarive të shoqërive të gazit natyror. ose paguaj” dhe marrëveshjeve të tjera ndërmjet 15. Ruan konfidencialitetin e informacionit të shoqërive të sistemit të gazit natyror dhe ndjeshëm tregtar të shoqërive të gazit natyror dhe përdoruesve të sistemit. të pjesëtarëve të tjerë të këtij sektori.

5. Monitoron zbatimin e rregullave të 16. Përcakton procedurat për zgjidhjen e menaxhimit të kapacitetit të kufizuar në rrjetet e mosmarrëveshjeve ndërmjet shoqërive të gazit transmetimit të gazit, përfshirë këtu edhe linjat e natyror dhe ndërmjet tyre dhe klientëve fundorë. interkoneksionit, si dhe në raste të caktuara, kur 17. Përcakton përjashtimet për infrastrukturën e është në interesin publik, merr vendim mbi re, sipas kushteve të parashikuara në nenin 81 të mënyrën e menaxhimit të kapacitetit të kufizuar. këtij ligji. Për këtë qëllim, operatorët e sistemit të 18. Vendos standardet dhe kërkesat minimale transmetimit ose operatorët e tregut duhet të për cilësinë e shërbimit dhe furnizimit, veçanërisht paraqesin rregullat e tyre të menaxhimit të për kohën që u duhet operatorëve të transmetimit e mbingarkesës, duke përfshirë shpërndarjen e të shpërndarjes për të bërë lidhjet dhe riparimet, si kapaciteteve, për autoritetet kombëtare rregullatore. dhe mbikëqyr zbatueshmërinë e tyre.

6. Monitoron dhe shqyrton kushtet e aksesit në 19. Monitoron shoqëritë e gazit natyror për lidhje me depozitën, linepack-undhe shërbimet e përmbushjen e detyrimit të transparencës, si dhe tjera ndihmëse, siç parashikohet në nenin 63, të mbikëqyr çmimet me shumicë të aplikueshme nga këtij ligji, si dhe monitoron zbatimin e duhur të shoqëritë e gazit natyror. kritereve që përcaktojnë nëse një impiant 20. Monitoron nivelin dhe efektivitetin e hapjes depozitimi përputhet me kriteret e pikës 5 ose 7, të së tregut dhe konkurrencës në shitjet me shumicë e nenit 63, të këtij ligji. pakicë, përfshirë shkëmbimet e gazit natyror,

7. Mbikëqyr zbatimin e detyrimeve për çmimet për klientë familjarë, sistemet e shërbime publike, në përputhje me kërkesat e parapagimit, rregullat e shkëputjes, pagesat për parashikuara në këtë ligj dhe me aktet e tjera ligjore kryerjen e shërbimeve të mirëmbajtjes dhe ankesat e nënligjore në fuqi. nga klientët familjarë, si dhe çdo shtrembërim apo

8. Mbikëqyr zbatimin me efektivitet nga kufizim të konkurrencës, përfshirë çdo informacion shoqëritë e gazit natyror të masave mbrojtëse ndaj të rëndësishëm, dhe dërgimin e rasteve përkatëse klientëve fundorë. tek Autoritetit i Konkurrencës.

9. Siguron që klientët të mund të zgjedhin 21. Përcakton mekanizma dhe masa për të furnizuesit e rinj, sipas kritereve e kushteve të shmangur çdo abuzim me pozitën dominuese në parashikuara në këtë ligj dhe legjislacionin në fuqi. treg, e cila krijon pasoja negative për interesat e ligjshëm të klientëve.

22. Monitoron shfaqjen e praktikave kufizuese zgjidhjeve me karakter rregullator; kontraktuale, përfshirë klauzolat e ekskluzivitetit, të c) të mbledhë të dhëna në lidhje me cilat mund të parandalojnë klientët e mëdhenj të funksionimin e tregut të gazit natyror dhe të kontraktojnë në të njëjtën kohë më shumë se një vendosë masat e nevojshme dhe në proporcion të furnizues ose të kufizojnë zgjedhjen e tyre për ta drejtë për nxitjen e konkurrencës efektive dhe për bërë këtë dhe informon Autoritetin e të siguruar funksionimin e duhur të tregut të gazit Konkurrencës për praktika të tilla. natyror;

23. Respekton lirinë kontraktuale për sa i përket ç) të marrë vendime, të cilat janë të detyrueshme ndërprerjes së kontratave të furnizimit, si dhe për zbatim nga të gjithë të licencuarit që veprojnë kontratave afatgjata, që ato të jenë në përputhje me në sektorin e gazit natyror; detyrimet e legjislacionit në fuqi. d) të vendosë masa administrative efektive, pro-

24. Miraton kërkesat e monitorimit e të porcionale dhe parandaluese ndaj të licencuarve; raportimit të informacionit, për shoqëritë e gazit dh) të kërkojë nga OST-ja dhe OSSH-ja, si dhe natyror, për të siguruar një administrim efektiv dhe nga operatorët e depozitës dhe sistemit të GNL-së, efiçent të këtij ligji. nëse është e nevojshme, për të ndryshuar kriteret

25. Bashkëpunon me autoritetet rregullatore të dhe kushtet, përfshirë tarifat e aplikuara nga këta vendeve të tjera fqinje, si dhe me Bordin operatorë, për të siguruar që ato të jenë Rregullator të Komunitetit të Energjisë dhe proporcionale dhe të zbatohen në mënyrë Sekretariatin e Komunitetit të Energjisë për jodiskriminuese; harmonizimin e kuadrit rregullator për zhvillimin e e) të miratojë tarifa të përkohshme transmetimi tregut rajonal të gazit natyror, përfshirë edhe ose shpërndarjeje, në rastet kur operatorët e shkëmbimet ndërkufitare të gazit natyror dhe transmetimit ose shpërndarjes krijojnë vonesa në rregullat për menaxhimin e kapaciteteve të ndryshimin e tarifave. Në këtë rast, kur tarifat e interkoneksionit. miratuara rezultojnë të ndryshme nga ato të

26. Garanton përmbushjen e detyrimit nga përkohshme, ERE vendos masat e përshtatshme shoqëritë e gazit natyror, lidhur me aksesin e kompensuese; klientëve fundorë në të dhënat e matjes e konsumit, ë) të zgjidhë mosmarrëveshjet sipas parashi- të cilat duhet t’u vihen në dispozicion në një format kimeve të nenit 98 të këtij ligji. standard e të kuptueshëm. 2. ERE ushtron të drejtat e përcaktuara në

27. Miraton metodologjinë për llogaritjen e pikën 1, të këtij neni, pavarësisht se çështje të çmimit për shërbimet ndihmëse dhe balancimin, caktuara përfshihen edhe në fushën e përgjegjësisë me propozimin e operatorit përgjegjës. së organeve të tjera.

28. Të gjitha vendimet e ERE-s publikohen në 3. Vendimet e ERE-s mund të ankimohen në Fletoren Zyrtare, përveç vendimeve me karakter Gjykatën Administrative, Tiranë, brenda 45 ditëve individual. nga data e publikimit të vendimit në Fletoren Neni 17 Zyrtare. Të drejtat e ERE-s 4. Vendimet e ERE-s duhet të jenë të arsyetuara. Këto vendime vihen në dispozicion të

1. ERE ka të drejtat e mëposhtme: publikut, duke ruajtur konfidencialitetin rreth a) të kërkojë çdo informacion të nevojshëm për informacionit tregtar. zbatimin e plotë të kompetencave të saj, në përputhje me këtë ligj, legjislacionin në fuqi, i Neni 18 zbatueshëm nga çdo autoritet, organ shtetëror, Bashkëpunimi dhe konsultimi me publikun shoqëri ose person, i cili zotëron një informacion të

1. ERE publikon projektaktet e iniciuara, me tillë; përjashtim të akteve individuale apo vendimeve për b) të kryejë konsultime publike, në përputhje me zgjidhjen e mosmarrëveshjeve, në mënyrë që t’u nenet 18 dhe 19, të këtij ligji, për mbledhjen e sigurojë palëve të interesuara të drejtën për të informacionit për harmonizimin e praktikave paraqitur, brenda një afati kohor të arsyeshëm, rregullatore, arsyetimin e vendimeve të marra ose komente, vërejtje apo propozime. vlerësimin e propozimeve ligjore dhe/ose

2. ERE miraton rregulloren për konsultimet mundësojë një nivel të përshtatshëm të publike, ku për aq sa është e mundur merr në kapaciteteve të interkoneksionit, duke përfshirë konsideratë procedurat dhe afatet e legjislacionit në ndërlidhjet e reja, në rajon dhe jashtë tij, në mënyrë fuqi për njoftimin dhe konsultimin publik, ku, ndër që të lejojë zhvillimin e konkurrencës efektive dhe të tjera, parashikohen kushtet dhe procedurat, përmirësimin e sigurisë së furnizimit, pa diskri- paraqitja e kërkesës formale dhe shpallja publike e minim ndërmjet shoqërive të furnizimit të palëve të informacionit. ERE publikon rezultatet e ndryshme të Komunitetit të Energjisë; konsultimeve publike, me përjashtim të çdo b) të koordinojë zhvillimin e të gjitha kodeve të informacioni konfidencial me natyrë tregtare. rrjetit të OST-së dhe pjesëmarrësve të tjerë të

3. Duke ruajtur pavarësinë e saj dhe në funksion tregut të gazit natyror; të parimit të rregullimit më të mirë, ERE c) të koordinojë zhvillimin e rregullave, në lidhje konsultohet me OST-në dhe/ose shoqëritë e tjera me menaxhimin e situatës së kapacitetit të kufizuar. të gazit natyror, si dhe bashkëpunon ngushtë me 6. ERE ka të drejtë të hyjë në marrëveshje autoritetet e tjera përgjegjëse për çështje të bashkëpunimi me çdo autoritet tjetër kompetent caktuara. rregullator për të nxitur bashkëpunimin rregullator. Neni 19 7. ERE siguron zbatimin e plotë të çdo Bashkëpunimi me autoritetet e tjera marrëveshjeje rregulluese të miratuar në kuadrin e bashkëpunimit për projekte të mëdha ndërkufitare

1. Në funksion të realizimit të përgjegjësive dhe të përjashtuara, të lidhura sipas nenit 78 të këtij ligji. kompetencave që përcaktohen në këtë ligj, ERE ERE nuk duhet që, gjatë ushtrimit të konsultohet dhe bashkëpunon me ministrinë kompetencave të saj, sipas neneve 33 deri 49, të përgjegjëse për energjinë. këtij ligji, të veprojë në kundërshtim me

2. ERE bashkëpunon me Autoritetin e marrëveshjet rregulluese të pranuara sipas Konkurrencës, përfshirë, por pa kufizuar edhe procedurave të bashkëpunimit, të përcaktuara sipas detyrimin për të informuar Autoritetin e Konku- pikës 6 të këtij neni. rrencës për çdo rast të shkeljes së ligjit që cenon 8. ERE ka detyrimin të veprojë në përputhje hapjen e tregut të gazit natyror dhe të dhe të zbatojë të gjitha vendimet e institucioneve konkurrencës. kompetente të Komunitetit të Energjisë, të nxjerra

3. ERE bashkëpunon me autoritetet e tjera në respektim të Traktatit të Komunitetit të rregullatore në Shqipëri, përfshirë, por pa u Energjisë. kufizuar në informimin e tyre, në lidhje me shkeljet e ligjit, të cilat janë evidentuar gjatë monitorimit të Neni 20 efektivitetit, hapjes së tregut të gazit natyror dhe të Rregullat e praktikës dhe procedurës së ERE-s konkurrencës në treg. ERE miraton rregullat e praktikës dhe të

4. ERE konsultohet dhe bashkëpunon me procedurës, që rregullojnë procedimet e saj për autoritetet rregullatore të palëve të Komunitetit të veprimtaritë në sektorin e gazit natyror, përfshirë Energjisë dhe u jep informacionin e nevojshëm për trajtimin e informacionit konfidencial. përmbushjen e detyrave nga ana e tyre, si edhe gëzon të drejtën të kërkojë një informacion të tillë Neni 21 nga palët anëtare. Në lidhje me informacionin e Raportimi shkëmbyer, ERE do të sigurojë të njëjtin nivel

1. ERE, brenda datës 31 mars të çdo viti, konfidencialiteti sikundër është përcaktuar nga paraqet në Kuvend një raport vjetor mbi situatën e autoriteti që e ka lëshuar atë dokument. sektorit të gazit natyror dhe veprimtaritë e ERE-s

5. ERE bashkëpunon në nivel ndërkombëtar, për vitin paraardhës. Pas paraqitjes dhe miratimit sipas përcaktimit të pikës 4, të këtij neni, me qëllim në Kuvend, ky raport i dorëzohet Bordit që: Rregullator të Komunitetit të Energjisë dhe a) të nxisë lidhjen e marrëveshjeve operative në Sekretariatit të Komunitetit të Energjisë dhe mënyrë që të mundësojë një menaxhim optimal të publikohet në faqen zyrtare të internetit të ERE-s. rrjetit, të nxisë shkëmbimet e përbashkëta të gazit

2. Ky raport përfshin një vlerësim për nivelin e dhe alokimin e kapacitetit ndërkufitar, të transparencës dhe të konkurrencës në treg si dhe një analizë të veprimtarive të ERE-s dhe b) vendndodhjet dhe zonat, në të cilat do të përmbushjen e detyrave të saj, duke justifikuar kryhen veprimtaritë e licencuara të gazit natyror; hapat e marrë dhe rezultatet e arritura në lidhje me c) sigurinë operative dhe qëndrueshmërinë e secilën prej kompetencave dhe përgjegjësive në objekteve, pajisjeve apo rrjetit, në përputhje me bazë të këtij ligji dhe legjislacionit në fuqi. rregullat teknike të përcaktuara në nenin 10 të këtij ligji; SEKSIONI II ç) kërkesat për natyrën e burimeve parësore të LICENCIMI NË SEKTORIN E GAZIT energjisë; NATYROR d) kërkesat lidhur me sigurinë kombëtare, Neni 22 mbrojtjen e jetës, pasurisë, shëndetit të qytetarëve, Licencat dhe procedura e licencimit si dhe rendin publik; dh) kërkesat financiare;

1. Çdo person juridik, që kryen një veprimtari e) mbrojtjen e mjedisit; në sektorin e gazit natyror, sipas pikës 2, të këtij ë) nxitjen e efiçencës së energjisë në sektorin e neni, duhet të pajiset me licencën përkatëse, të gazit natyror; lëshuar nga ERE, në përputhje me përcaktimet e f) detyrimet e shërbimit publik, siç parashikohet këtij ligji. në këtë ligj;

2. ERE lëshon licenca për veprimtaritë e g) nxitjen e një tregu konkurrues të gazit mëposhtme: natyror; a) transmetim të gazit natyror; gj) nëse aplikuesi është i organizuar, në b) shpërndarje të gazit natyror; përputhje me parimin e ndarjes së veprimtarive dhe c) furnizim të gazit natyror; ndarjes strukturore, të përcaktuara në këtë ligj; ç) tregtim të gazit natyror; h) elemente të efikasitetit ekonomik të aktivitetit d) operim në hapësirat e depozitimit të gazit që do të kryhet, zhvillimin e rrjetit të gazit e të natyror; tregut në vend dhe ndërveprimin midis sistemeve dh) operim në impiantet e GNL-së; përbërëse me ato të vendit e të rajonit. e) funksionimin e operatorit të tregut të gazit 2. ERE i jep licencë për transmetimin e gazit natyror. natyror vetëm një personi juridik, për një territor të

3. Kryerja e veprimtarive të parashikuara në caktuar. Përjashtim bëhet vetëm për rastet kur në pikën 2, të këtij neni, pa licencë të miratuar nga një territor të caktuar është e domosdoshme të ERE, është e paligjshme. shtrihen dhe të kryejnë veprimtari edhe

4. Njësitë e qeverisjes vendore mund t’i infrastruktura të transmetimit të gazit me rëndësi ushtrojnë veprimtaritë e përmendura në pikën 2, të strategjike dhe kombëtare, të përcaktuara nga këtij neni, kur ato kanë marrë licencë nga ERE, në Këshilli i Ministrave. Dhënia e licencës bëhet mbi përputhje me kërkesat e këtij ligji. bazën e kritereve të efiçencës dhe balancës

5. Për operimin e një linje direkte, nuk është e ekonomike për operatorin e sistemit dhe duke nevojshme marrja e licencës nga ERE. siguruar që veprimtaria e të licencuarit të kryhet në Neni 23 përputhje me të drejtat dhe përgjegjësitë e Kushtet e licencimit përcaktuara në seksionin I, të kreut IV, të këtij ligji.

3. ERE i jep licencë për shpërndarjen vetëm një

1. ERE përcakton kushtet që duhet të personi, për një territor të caktuar shërbimi. përmbushen për marrjen e një licence, duke marrë Përjashtim bëhet vetëm për rastet kur në këtë në konsideratë, ndër të tjera: territor është e domosdoshme të shtrihen dhe të a) afatin e vlefshmërisë së licencës, i cili, për kryejnë veprimtari edhe infrastruktura të tjera të veprimtaritë e transmetimit, tëshpërndarjes, shpërndarjes me rëndësi strategjike dhe kombëtare, tëdepozitimit dhe të GNL-së,nuk mund të jetë më të përcaktuara nga Këshilli i Ministrave. Dhënia e shumë se 30 vjet dhe për veprimtaritë e tjera nuk licencës bëhet mbi bazën e kritereve të efiçencës mund të jetë më shumë se 10 vjet, me të drejtë dhe balancës ekonomike për operatorin e sistemit përsëritjeje; dhe duke siguruar që veprimtaria e të licencuarit të kryhet në përputhje me të drejtat dhe përgjegjësitë e përcaktuara në seksionin II, të kreut IV, të këtij është i ndaluar riaplikimi për licencë, siç është ligji. përcaktuar në vendimin përkatës të ERE-s për

4. Ministri, nëpërmjet një udhëzimi, cakton heqjen e licencës. zonat e transmetimit e të shpërndarjes, bazuar në 2. Në vendimin e ERE-s arsyetohen shkaqet për kritere teknike e ekonomike, si dhe duke marrë refuzimin e licencës. opinionin e ERE-s. Neni 27

5. Në përcaktimin e zonave të transmetimit e të shpërndarjes, ministri merr në konsideratë edhe Heqja e licencës elemente të efikasitetit ekonomik të aktivitetit që do 1. ERE heq një licencë kur i licencuari: të kryhet, zhvillimin e rrjetit të gazit dhe tregut në a) nuk përmbush më kushtet thelbësore të vend, si dhe ndërveprimin midis sistemeve licencës së dhënë sipas këtij ligji; përbërëse me ato të vendit e të rajonit. b) shkel dispozitat ligjore për mbrojtjen e Neni 24 mjedisit gjatë kryerjes së veprimtarisë së tij; Procedurat e licencimit c) rrezikon jetën, shëndetin dhe pasurinë e qytetarëve;

1. ERE miraton rregulloren për procedurat dhe ç) nuk kryen pagesat e rregullimit, të vendosura afatet për dhënien, modifikimin, transferimin ose nga ERE, siç përcaktohet nga neni 14 i këtij ligji; heqjen e licencave, pagesat e aplikimeve për licencë, d) bëhet financiarisht i paaftë ose kërkon si dhe informacionin që duhet paraqitur në shpalljen e falimentimit; kërkesën për aplikim për çdo licencë. dh) paraqet vetë kërkesë për heqje licence;

2. ERE mund të japë licencë me kusht, kur e) ka pushuar së kryeri funksionet e caktuara gjykon se ndonjë nga kushtet e paplotësuara nuk sipas licencës. është thelbësore dhe i licencuari merr përsipër ta 2. Në rastet e heqjes së licencës, sipas përmbushë atë brenda një periudhe të caktuar shkronjave “a”, “b”, “c”, “ç” dhe “d”, të pikës 1, të kohore, të përcaktuar në vendim, por jo më shumë këtij neni, ERE: se 12 muaj. a) njofton me shkrim të licencuarin për fillimin e Neni 25 procedurave për heqjen e licencës. Në njoftim Publikimi për aplikimet për licencë duhet të shprehen qartësisht arsyet për heqjen e licencës;

1. ERE publikon, brenda 14 ditëve nga data e b) respekton të drejtën e të licencuarin për t’u kryerjes së aplikimit për marrjen e një licence, përgjigjur me shkrim brenda 30 ditëve nga data e njoftimin për aplikimin e bërë, në përputhje me marrjes së njoftimit për fillimin e procedurave për procedurën e përcaktuar në rregulloren për heqjen e licencës; procedurat e licencimit. c) kur është në interesin publik, mund t’i japë të

2. Gjatë marrjes së vendimit, ERE duhet të licencuarit 30 ditë kohë, pas përgjigjes së tij me marrë në shqyrtim dhe të vlerësojë vërejtjet ose shkrim, që të veprojë në përputhje me kushtet e kundërshtimet e arsyeshme e të bazuara, të licencës dhe të shmangë shkakun për heqjen e saj. paraqitura nga institucionet publike apo palët e tjera 3. Në rastet kur ERE merr vendim për heqjen e të interesuara, në lidhje me kërkesën për licencë, një licence të licencuarit që ushtron veprimtarinë e duke arsyetuar në vendim pranimin ose jo të tyre. transmetimit, shpërndarjes, operimit të GNL-së Neni 26 ose të operimit të sistemit të depozitimit, ndaj të cilit është vendosur detyrimi i shërbimit publik, në Refuzimi i një licence mënyrë që asetet, pronë e të licencuarit, të

1. ERE refuzon dhënien e një licence nëse: vazhdojnë të shfrytëzohen për sigurinë e furnizimit a) aplikuesi nuk përmbush ndonjë nga kushtet e të gazit natyror ndaj klientëve, ERE, bazuar në përcaktuara në nenin 23 të këtij ligji; rregulloren përkatëse të procedurave të heqjes së b) aplikuesi është në proces falimentimi ose licencës, vendos një nga masat e përkohshme, të likuidimi, siç parashikohet në legjislacionin në fuqi; përcaktuara më poshtë: c) aplikuesit i është revokuar ose hequr licenca a) merr vendim për të vendosur nën dhe nuk ka përfunduar periudha, brenda së cilës administrim të kufizuar, për një periudhë të caktuar kohore, shoqërinë së cilës i është hequr licenca, në është dhënë licenca, ose me kërkesën e të mënyrë që të sigurohen ushtrimi i veprimtarisë dhe licencuarit. ERE merr në konsideratë ndikimet e operimi i aseteve të saj deri në marrjen e masave, pritshme që modifikimet e iniciuara apo të sipas pikës 8 të këtij neni; propozuara sjellin ndaj detyrimeve që i licencuari ka b) cakton një shoqëri tjetër për kryerjen e në përputhje me këtë ligj dhe kushtet e licencës së veprimtarisë së shoqërisë, së cilës i është hequr tij. licenca, e cila duhet të përmbushë kushtet përkatëse 2. Përpara miratimit të modifikimit të një të licencimit; licence, ERE publikon modifikimet e propozuara c) merr vendim, me propozim të ministrit dhe shqyrton vërejtjet ose ankesat e mundshme, të përgjegjës për energjinë, për të emëruar një paraqitura nga palët e interesuara lidhur me këtë administrator të përkohshëm të shoqërisë, së cilës i proces. është hequr licenca, në mënyrë që të sigurohet Neni 29 ushtrimi i veprimtarisë së operimit të aseteve të saj Transferimi i licencës ose aseteve deri në marrjen e masave, sipas pikës 8 të këtij neni.

1. Transferimi i licencës ose aseteve të të

4. Për rastet e parashikuara në pikën 3, të këtij licencuarit, që shërbejnë për kryerjen e veprimtarive neni, ERE përcakton kushtet dhe detyrimet që të licencuara, bëhet me miratimin paraprak të ERE- duhet të zbatohen nga shoqëria, së cilës i është s, bazuar në rregulloret e miratuara prej tij. Miratimi hequr licenca, gjatë periudhës së zbatimit të masave i ERE-s nuk është i nevojshëm në rastet e të përkohshme. transferimit të aseteve me vlerë minimale apo

5. Këshilli i Ministrave, me propozimin e aseteve që nuk lidhen ngushtësisht me veprimtarinë ministrit përgjegjës për energjinë, miraton e licencuar, sipas rregullores së përcaktuar në pikën procedurën dhe kriteret për emërimin e 2 të këtij neni. administratorit, i cili do të jetë përgjegjës për

2. ERE miraton rregulloren për procedurat e administrimin e përkohshëm të shoqërisë, sipas transferimit të aseteve nëpërmjet shitjes, dhënies shkronjës “c”, të pikës 3, të këtij neni. me qira, hipotekimit, barrës ose çfarëdolloj

6. Derisa licenca të transferohet te një shoqëri disponimi tjetër të pajisjeve ose aseteve fikse të të tjetër ose t’i rijepet së njëjtës shoqëri, do të licencuarit, të përdorura për kryerjen e veprimtarisë aplikohen masat e përkohshme, të përcaktuara në së transmetimit, shpërndarjes, operimit të GNL-së pikën 3, të këtij neni, për një periudhë jo më të gjatë ose të operimit të depozitave, ku përfshihen edhe se 12 muaj nga data e heqjes së licencës, zbatimi i të rastet kur transferimi i aseteve me vlerë minimale cilave monitorohet nga ERE. përjashtohet nga procedura e miratimit.

7. Rregullat, procedurat dhe kriteret për zbatimin e kërkesave, sipas pikave 1, 2 dhe 3, të Neni 30 këtij neni, përcaktohen nga ERE në rregulloren Mbajtja e bilanceve të të licencuarve përkatëse të procedurave të heqjes së licencës.

8. Kur ERE heq licencën e transmetimit, 1. Shoqëritë e gazit natyror, pavarësisht shpërndarjes, operimit të GNL-së ose të operimit marrëdhënieve të pronësisë, formës ligjore e të depozitave, për rastet e parashikuara në organizimit, hartojnë, paraqesin për auditim dhe shkronjat “a”, “b” dhe “c”, të pikës 3, të këtij neni, publikojnë bilancete tyre vjetore sipas kritereve dhe Këshilli i Ministrave, brenda 12 muajve nga data e kushteve të përcaktuara në ligjet në fuqi dhe në heqjes së licencës, kryen procedurën e përputhje me standardet ndërkombëtare të shpronësimit, në bazë të një kompensimi të drejtë kontabilitetit. të aseteve të të licencuarit, bazuar në legjislacionin 2. Shoqëritë e gazit natyror, të cilat nuk kanë në fuqi. detyrim ligjor të publikojnë pasqyrat financiare vjetore, mbajnë një kopje të tyre në dispozicion të Neni 28 publikut në zyrën e tyre kryesore. Modifikimi i kushteve të një licence 3. Çdo i licencuar mban llogari të veçanta për

1. ERE mund të modifikojë licencën, me secilën nga veprimtaritë e licencuara që ushtron, si iniciativën e vet, në bazë të një vendimi gjyqësor të dhe për çdo veprimtari tjetër që nuk lidhet me formës së prerë, kur ndryshojnë kushtet, për të cilat sektorin e gazit natyror, me qëllim shmangien e ndërsubvencionimit dhe cenimit të konkurrencës. në hapësirat e depozitimit dhe impiantet e GNL-së Këto llogari mund të paraqiten të konsoliduara, dhe tarifat e furnizimit për klientët fundorë që përveç rastit kur veprimtaritë e kryera lidhen me furnizohen në bazë të detyrimit të shërbimit publik. shpërndarjen apo transmetimin e gazit natyror. 2. Çmimet e veprimtarive të shitjes me shumicë

4. Të gjitha shoqëritë e gazit natyror mbajnë të gazit ndërmjet furnizuesve dhe shitjes me pakicë llogari të veçanta financiare për veprimtari të tjera ndërmjet furnizuesve e klientëve përcaktohen të gazit, të cilat mund të jenë të konsoliduara, duke bazuar në ofertën dhe kërkesën. mbajtur të ndara edhe llogaritë që nuk lidhen me 3. Nëse ERE vlerëson se hapësira e depozitimit, veprimtaritë e parashikuara në këtë ligj. shërbimet balancuese ose shërbimet ndihmëse

5. Llogaritë e brendshme financiare të shoqërive operojnë në një treg mjaftueshëm konkurrues, të gazit natyror do të përfshijnë bilancin e gjendjes mund të lejojë përcaktimin e çmimeve në bazë të dhe llogaritë e fitimit e të humbjes për secilën tregut. veprimtari. Të ardhurat nga pronësia e rrjetit të 4. Ky nen do të zbatohet pa rënë ndesh me transmetimit dhe shpërndarjes do të specifikohen lejimin për të aplikuar çmime të negociuara, sipas në llogari. kritereve dhe kushteve të përcaktuara në këtë ligj.

6. Auditimi i përmendur në pikën 1, të këtij neni, në mënyrë të veçantë, verifikon nëse është Neni 33 respektuar detyrimi për të shmangur diskriminimin Vendosja e tarifave dhe subvencionet e tërthorta, sipas pikës 3 të këtij 1. Tarifat dhe mënyrat e llogaritjes së tyre duhet neni. të jenë jodiskriminuese, transparente dhe të marrin

7. Shoqëritë duhet të specifikojnë rregullat e tyre parasysh nevojën e integritetit të sistemit, të të brendshme të kontabilitetit, në përputhje me reflektojnë kostot reale, me qëllim kthimin e duhur legjislacionin në fuqi. të investimeve.

8. Llogaritë vjetore pasqyrojnë nëpërmjet 2. Tarifat duhet të lehtësojnë tregtimin dhe shpjegimeve plotësuese, çdo veprim financiar, të konkurrencën efiçente të gazit, ndërsa, në të njëjtën kryer me shoqëritë e tjera të lidhura. kohë, të shmangin ndërsubvencionimet ndërmjet Neni 31 përdoruesve të sistemit dhe të sigurojnë incentiva E drejta e aksesit në llogari për investime.

3. Tarifat nuk duhet të kufizojnë likuiditetin e

1. ERE, në kryerjen e funksioneve të saj, ka të tregut apo të shtrembërojnë tregtinë ndërkufitare të drejtën e aksesit në të dhënat dhe dokumentacionin sistemeve të ndryshme të transmetimit. Tarifa e financiar të shoqërive të gazit natyror, sipas rrjetit nuk llogaritet në bazë të kontratës së përcaktimeve të nenit 30 të këtij ligji. ndërshkëmbimit.

2. ERE ruan konfidencialitetin rreth informa- 4. ERE miraton tarifa që mbulojnë në mënyrë cionit të ndjeshëm me karakter tregtar që merret efiçente kostot e realizuara për veprimtaritë e nga shoqëritë e gazit natyror, në përputhje me rregulluara, duke siguruar një normë kthimi të pikën 1 të këtij neni. Ky informacion mund vihet arsyeshme të kapitalit të investuar në këto në dispozicion të organeve kompetente vetëm në veprimtari dhe duke stimuluar zhvillimin e rastet e parashikuara sipas legjislacionit në fuqi. kapaciteteve të transmetimit, depozitimit dhe shpërndarjes. SEKSIONI III

5. OST-së dhe OSSH-së u jepen stimuj të TARIFAT E SEKTORIT TË GAZIT mjaftueshëm në planin afatgjatë dhe afatshkurtër NATYROR për të rritur efiçencën, për të nxitur integrimin e Neni 32 tregut dhe sigurinë e furnizimit, si dhe për të ofruar Veprimtaritë me tarifa të rregulluara mbështetje për veprimtaritë kërkimore.

6. Tarifat caktohen veçmas për çdo pikë hyrëse-

1. ERE miraton metodologjinë dhe përcakton dalëse jashtë sistemit të transmetimit, bazuar në tarifat për aksesin në rrjetin e transmetimit dhe të mekanizmin e shpërndarjes së kostos dhe shpërndarjes, tarifat e lidhjes me rrjetin e metodologjinë e përcaktimit të tarifave në pikat e transmetimit ose të shpërndarjes, tarifat për aksesin hyrjes e të daljes, të miratuara nga ERE.

7. Në rastet kur ndryshimet në strukturat juridikë, të licencuar nga ERE, sipas dispozitave të tarifore apo mekanizmat balancues mund të këtij ligji, për ushtrimin e veprimtarisë në një pengojnë tregtinë ndërshtetërore, operatorët e territor të caktuar. sistemit të transmetimit janë të detyruar, në 2. OST-ja është një shoqëri e specializuar dhe e bashkëpunim të ngushtë me autoritetet pavarur e gazit natyror, e krijuar, e organizuar dhe kompetente, të synojnë përputhshmërinë e që funksionon sipas ligjeve në fuqi e që nuk është strukturave tarifore, parimet e caktimit të çmimeve pjesë e një shoqërie të integruar vertikalisht. dhe balancimin. 3. Operatori i Sistemit të Transmetimit ushtron

8. Shoqëritë e gazit natyror i shpallin tarifat e veprimtarinë e tij i ndarë nga veprimtaritë e tjera në tyre të paktën 15 ditë përpara hyrjes së tyre në fuqi, sektorin e gazit natyror. në përputhje me rregullat e ERE-s, sipas 4. Pavarësia e OST-së zbatohet dhe garantohet parashikimeve të nenit 17 të këtij ligji. përmes ndarjes së OST-së, sipas nenit 36 të këtij ligji. Neni 34

5. OST-ja ushtron veprimtarinë në përputhje Tarifat dhe rregullat e balancimit me licencën për transmetimin e gazit natyror, të

1. Rregullat e balancimit hartohen në mënyrë të dhënë nga ERE, sipas të drejtave dhe detyrimeve të drejtë, jodiskriminuese e transparente dhe janë të përcaktuara në këtë ligj dhe aktet e tjera nënligjore bazuara në kritere objektive. Këto rregulla duhet të në fuqi. Licenca për transmetimin e gazit natyror pasqyrojnë nevojat reale të sistemit, duke marrë mund të jepet vetëm për OST-në, e certifikuar në parasysh burimet në dispozicion të OST-së. mënyrë të rregullt, sipas kërkesave të nenit 37 të Rregullat e balancimit do të jenë të bazuara në këtij ligji. kriteret e tregut. 6. Licenca për transmetimin e gazit natyror, e

2. Tarifat e balancimit duhet të reflektojnë dhënë para miratimit të këtij ligji, që lejon kostot, duke siguruar stimujt e duhur për të shoqërinë e gazit natyror të kryejë dhe të balancuar injektimin dhe marrjen e gazit natyror, si përmbushë detyrat që lidhen me transmetimin e dhe të shmangin ndërsubvencionet mes gazit natyror, konsiderohet si licencë e përdoruesve të rrjetit dhe pengesat e hyrjes për përkohshme, që autorizon ushtrimin e veprimtarisë përdoruesit e rinj në rrjet. së transmetimit, por në çdo rast nuk mund të

3. OST-ja publikon informacion për gjendjen e zgjasë më vonë se 1 qershori 2016. balancimit të përdoruesve të rrjetit për t’u Neni 36 mundësuar përdoruesve të sistemit marrjen në Ndarja e OST-së kohë të veprimeve korrigjuese. Informacioni i dhënë reflekton nivelin e informacionit të 1. Shoqëria e gazit natyror, e cila ka në pronësi disponueshëm nga OST-ja. Për dhënien e këtij sistemin e transmetimit, do të veprojë si OST. informacioni nuk aplikohet tarifë. OST-ja pajiset me licencë për transmetimin e gazit

4. OST-ja publikon të gjitha kriteret dhe natyror, siç është përcaktuar në pikën 5, të nenit 35, kushtet, përfshirë rregullat dhe tarifat për sigurimin të këtij ligji. e shërbimeve të balancimit. 2. Për të siguruar pavarësinë e OST-së, i njëjti person ose të njëjtët persona nuk kanë të drejtën që KREU IV njëkohësisht: VEPRIMTARITË NË SEKTORIN E GAZIT a) të ushtrojnë kontroll mbi vendimmarrjen në NATYROR mënyrë të drejtpërdrejtë ose të tërthortë mbi një të SEKSIONI I licencuar, që kryen ndonjë nga veprimtaritë e TRANSMETIMI I GAZIT NATYROR prodhimit apo furnizimit të gazit natyror e të Neni 35 energjisë elektrike, dhe të ushtrojnë kontroll mbi Operatori i Sistemit të Transmetimit (OST) vendimmarrjen ose ndonjë të drejtë tjetër ndaj Operatorit të Sistemit të Transmetimit apo rrjetit të

1. Transmetimi i gazit natyror është veprimtari transmetimit; me interes publik dhe kryhet nga operatorë të b) të ushtrojnë kontroll mbi vendimmarrjen në sistemit të transmetimit, të cilët janë persona mënyrë të drejtpërdrejtë ose të tërthortë mbi Operatorin e Sistemit të Transmetimit ose mbi energjisë elektrike, do të konsiderohen sikur nuk janë rrjetin e transmetimit dhe të ushtrojnë kontroll mbi i njëjti person. vendimmarrjen apo të ushtrojnë ndonjë të drejtë 6. Operatori i Sistemit të Transmetimit, i cili ka mbi një të licencuar që kryen ndonjë nga qenë pjesë e një shoqërie të integruar vertikalisht, veprimtaritë e prodhimit apo furnizimit të gazit në përputhje me kërkesat e këtij ligji, merr masat që natyror dhe të energjisë elektrike; të mos përhapë apo të mos transferojë c) të emërojnë anëtarët e këshillit mbikëqyrës, informacione të ndjeshme tregtare te njësitë e tjera bordit drejtues ose organeve që përfaqësojnë të shoqërisë së mëparshme të integruar vertikalisht, ligjërisht Operatorin e Sistemit të Transmetimit apo që kryejnë ndonjë nga veprimtaritë e prodhimit apo rrjetin e transmetimit dhe, në mënyrë të furnizimit të gazit natyror dhe të energjisë elektrike. drejtpërdrejtë ose të tërthortë, të ushtrojnë kontroll Neni 37 mbi vendimmarrjen apo ndonjë të drejtë mbi një të licencuar që kryen ndonjë nga veprimtaritë e Certifikimi i OST-së prodhimit apo furnizimit të gazit natyror dhe të 1. Para se të licencohet për kryerjen e energjisë elektrike; veprimtarisë së operimit të sistemit të transmetimit, ç) të jenë anëtarë të këshillit mbikëqyrës, bordit Operatori i Sistemit të Transmetimit duhet të drejtues ose organeve të tjera që përfaqësojnë të certifikohet sipas procedurës së përcaktuar në këtë licencuarin pranë të licencuarve që kryejnë nen. veprimtarinë e prodhimit ose furnizimit të energjisë 2. Shoqëria, pas plotësimit të kërkesave për elektrike e të gazit natyror dhe veprimtarinë e ndarjen e OST-së, sipas nenit 36, të këtij ligji, Operatorit të Sistemit të Transmetimit ose rrjetit të njofton ERE-n me shkrim dhe dorëzon transmetimit. dokumentacionin e kërkuar, të dhënat dhe

3. Ndalimet e parashikuara në shkronjat “a”, informacione që provojnë dhe justifikojnë “b” dhe c”, të pikës 2, të këtij neni, zbatohen në pajtueshmërinë me ligjin. ERE përcakton kërkesat mënyrë të veçantë për: për aplikim për certifikim të Operatorit të Sistemit a) kompetencën për të ushtruar të drejtën e të Transmetimit, përfshirë dokumentacionin e votës; nevojshëm që provon përmbushjen e kushteve, b) kompetencën për të emëruar anëtarët e sipas këtij ligji. këshillit mbikëqyrës, bordit drejtues ose organeve 3. ERE merr një vendim lidhur me certifikimin që përfaqësojnë të licencuarin; e Operatorit të Sistemit të Transmetimit brenda 4 c) të drejtën e mbajtjes së një pjese të shumicës muajve nga data e aplikimit dhe dorëzimit të të së aksioneve. gjithë dokumentacionit dhe informacionit të

4. Detyrimi i parashikuar në pikën 2, të këtij kërkuar nga OST-ja. Mbas mbarimit të kësaj neni, konsiderohet se është përmbushur nëse dy periudhe, certifikimi do të konsiderohet se jepet i ose më shumë shoqëri, të cilat kanë rrjetet e tyre të miratuar në heshtje. transmetimit, kanë krijuar një sipërmarrje të 4. ERE njofton Sekretariatin e Komunitetit të përbashkët, e cila vepron si një operator i sistemit Energjisë për fillimin e procedurave për të transmetimit në dy ose më shumë shtete. Asnjë certifikimin e Operatorit të Sistemit të Transme- shoqëri tjetër nuk mund të jetë pjesë e kësaj timit dhe merr vendim brenda 2 muajve nga data e sipërmarrjeje të përbashkët, përveç rastit kur njoftimit të Sekretariatit të Komunitetit të shoqëria është përcaktuar si operator i pavarur i Energjisë, duke marrë në konsideratë rekoman- sistemit të transmetimit dhe është certifikuar sipas dimet e tij. kushteve të përcaktuara në këtë ligj. 5. Nëse vendimi i ERE-s është i ndryshëm nga

5. Kur personi i përmendur në pikën 2, të këtij rekomandimet e Sekretariatit të Komunitetit të neni, është një organ publik që kontrollohet nga Energjisë, ERE duhet të publikojë dhe të arsyetojë shteti, atëherë dy organe të veçanta publike që shkaqet e mospranimit të tyre, duke informuar ushtrojnë kontroll, njëri mbi Operatorin e Sistemit sekretariatin për këtë vendim. të Transmetimit ose mbi rrjetin e transmetimit dhe 6. Në çdo kohë gjatë procedurës së certifikimit, tjetri mbi të licencuarin që kryen funksionin e ERE dhe Sekretariati i Komunitetit të Energjisë prodhimit ose të furnizimit të gazit natyror e të mund të kërkojnë nga OST-ja dhe/ose shoqëritë e gazit natyror që ushtrojnë funksionet e prodhimit dispozitave mbi ndarjen dhe pavarësinë ose në apo të furnizimit ndonjë informacion të nevojshëm rastet kur një shkelje e tillë mund të ketë ndodhur; për përmbushjen e detyrave të tyre në bazë të këtij c) ka një kërkesë të arsyeshme nga Sekretariati i neni. ERE ruan konfidencialitetin e informacionit Komunitetit të Energjisë. tregtar. 2. OST-ja njofton ERE-n kur planifikon të

7. Vendimi përfundimtar i ERE-s për ndërmarrë veprime që mund të kërkojë një certifikimin e OST-së dhe materialet e lidhura me rivlerësim të përputhshmërisë së tij me kërkesat për të, të parashikuara në këtë nen, publikohen në pavarësi dhe ndarjen e OST-së. faqen e internetit të ERE-s. 3. ERE merr vendimin për respektimin nga

8. Me kërkesë të veçantë të OST-së ose me OST-ja të kërkesave për pavarësinë dhe ndarjen, jo iniciativën e ERE-s, procedura e certifikimit mund më vonë se katër muaj nga data e njoftimit përkatës të pasohet me lëshimin e një licence të re për nga ana e OST-së, apo marrjes së një kërkese nga transmetimin e gazit natyror ose modifikimin e Sekretariati i Komunitetit të Energjisë ose fillimit të licencës ekzistuese, ashtu siç mund të kërkohet. një hetimi të bërë me iniciativën e vet.

4. Në rast se ERE konstaton se kërkesat për Neni 38 pavarësi dhe/ose ndarjen e OST-së janë shkelur, Certifikimi i OST-së së përjashtuar merr vendim që OST-ja të eliminojë këto shkelje

1. Në rastet kur një infrastrukturë e re për brenda një periudhe të përcaktuar nga ERE, transmetimin e gazit natyror është e përjashtuar nga brenda së cilës OST-ja duhet të paraqesë fusha e zbatimit të nenit 36, të këtij ligji, në lidhje dokumente ose informacione, ku provohet me ndarjen e pronësisë së OST-së, sipas eliminimi i shkeljeve të konstatuara nga ERE. parashikimeve të nenit 78, të këtij ligji, OST-ja e 5. Në përfundim të periudhës së përcaktuar për ngarkuar për operimin e infrastrukturës së re eliminimin e shkeljeve, ERE merr vendim caktohet dhe certifikohet në përputhje me kërkesat përfundimtar për vlerësimin e përmbushjes së e përcaktuara në vendimin përkatës për detyrimit, sipas pikës 4 të këtij neni. Deri në përjashtimin, duke përfshirë dhe modelin e treguar marrjen e vendimit nga ERE, OST-ja lejohet të për ndarjen e OST-së. ushtrojë veprimtarinë e saj në përputhje me këtë

2. ERE, pa rënë ndesh me nenin 37, të këtij ligji, ligj. miraton kriteret dhe kushtet për certifikimin e 6. Procedura e rihapur e certifikimit zbatohet në OST-së në rastet e përmendura në pikën 1, të këtij përputhje me parashikimet e nenit 37 ose, sipas neni, duke përfshirë kërkesat që duhen ndjekur në rastit, nenit 38 të këtij ligji. zbatimin e ndarjes së OST-së. Kriteret dhe kushtet 7. Në rast të mospërmbushjes nga OST-ja të e tilla do të përgatiten dhe do të miratohen rast pas detyrimit për ndarjen, siç përcaktohet në nenin 36, rasti, duke marrë parasysh vendimin përkatës mbi të këtij ligji, ERE merr masa për heqjen e licencës përjashtimin për infrastrukturën e re. së saj, dhe/ose vendosjen e masave administrative, \ sipas nenit 106 të këtij ligji. Në rast të heqjes së Neni 39 licencës për transmetimin e gazit natyror, ERE Monitorimi i ndarjes së OST-së merr masa që transmetimi i gazit natyror të kryhet

1. ERE monitoron në mënyrë të vazhdueshme në mënyrë të vazhdueshme dhe të pandërprerë, përputhshmërinë e OST-së në lidhje me kërkesat sipas kushteve të përcaktuara në rregulloren e për pavarësinë e saj dhe ndarjen e pronësisë, të licencimit, të miratuara nga ERE. parashikuara në këtë ligj. ERE fillon procedurat e Neni 40 rivlerësimit të certifikimit për të garantuar Certifikimi në raport me vendet e treta përputhjen në rastet e mëposhtme: a) pas njoftimit nga OST-ja, në përputhje me 1. Kur certifikimi kërkohet nga OST-ja, e cila pikën 2 të këtij neni; kontrollohet nga një person ose persona, të cilët i b) me nismën e tij, kur ka një dyshim të përkasin një vendi të tretë apo vendeve të treta, arsyeshëm se një ndryshim i planifikuar ndikon në ERE njofton Sekretariatin e Komunitetit të të drejtat ose në kontrollin e Operatorit të Sistemit Energjisë. ERE njofton menjëherë Sekretariatin e të Transmetimit dhe mund të çojë në shkelje të Komunitetit të Energjisë për marrjen e kontrollit të OST-së ose të sistemit të transmetimit nga një ose përcaktuar në nenin 37 të këtij ligji. disa persona që vijnë nga vende të treta dhe që 8. ERE, duke marrë në konsideratë mendimin e përfitojnë kontroll mbi OST-në. Sekretariatit të Komunitetit të Energjisë, ka të

2. Për qëllime të pikës 1 të këtij neni, OST-ja drejtë të refuzojë certifikimin, në rast se vë në duhet të njoftojë ERE-n në lidhje me rrethanat që rrezik sigurinë e furnizimit në Shqipëri apo të çdo rezultojnë në marrjen e kontrollit të OST-së ose pale tjetër të Komunitetit të Energjisë ose kërcënon sistemit të transmetimit nga një person ose interesat e sigurisë publike në vend. persona, të cilët vijnë nga një vend i tretë apo vende të treta që përfitojnë kontrollin mbi to. Neni 41

3. Procedura e certifikimit, në lidhje me vendet e Përgjegjësitë e OST-së treta, zbatohet sipas kërkesave të nenit 37, të këtij 1. OST-ja ka këto përgjegjësi kryesore: ligji, dhe duke marrë parasysh kërkesat specifike të a) ndërton, zotëron, operon, mirëmban dhe përcaktuara në këtë nen. zhvillon në varësi të kushteve ekonomike një

4. ERE refuzon kërkesën për certifikim në rast sistem të sigurt nga rreziqet dhe efiçent të se: transmetimit të gazit natyror dhe siguron një treg a) Operatori i Sistemit të Transmetimit nuk konkurrent, si edhe kapacitete të mjaftueshme për përmbush kërkesat për pavarësinë dhe ndarjen e të plotësuar kërkesën e arsyeshme për transmetim përcaktuar në këtë ligj; të gazit natyror në një territor të caktuar dhe mjete b) dhënia e certifikimit vë në rrezik sigurinë e të mjaftueshme për të përmbushur detyrimet e furnizimit me energji të vendit apo vendeve anëtare shërbimit. OST-ja, gjatë përmbushjes së detyrave të të Komunitetit të Energjisë. Kur ERE gjykon mbi saj, respekton kërkesat e mbrojtjes në punë në këtë bazë, merr parasysh: sistemin e transportit, si dhe mbrojtjes së mjedisit, i) të drejtat dhe detyrimet e Komunitetit të sipas legjislacionit në fuqi; Energjisë në lidhje me atë vend të tretë, që rrjedhin b) siguron shërbimin e transmetimit të gazit sipas së drejtës ndërkombëtare, duke përfshirë të natyror, në përputhje me kushtet e licencës dhe me gjitha marrëveshjet e lidhura me një ose më shumë rregullat e ERE-s; vende të treta, ku Komuniteti i Energjisë është palë c) kryen balancimin e sistemit, mbështetur në dhe që adreson çështjet e sigurisë së furnizimit me parime objektive, transparente e jodiskriminuese, energji; në përputhje me rregullat balancuese. Çmimet për ii) të drejtat dhe detyrimet e Shqipërisë, lidhur ofrimin e shërbimeve të lidhura me balancimin do me atë vend të tretë, që rrjedhin nga marrëveshjet e të përcaktohen në bazë të metodologjisë së lidhura me të, për aq sa ato janë në përputhje me miratuar nga ERE; Traktatin e Komunitetit të Energjisë; ç) siguron ofrimin e shërbimeve të sistemit në iii) të drejtat dhe detyrimet që rrjedhin nga mënyrë transparente dhe jodiskriminuese, në bazë bashkimet apo marrëveshjet tregtare ndërmjet të parimit të kostos më të ulët dhe ndikimit Shqipërisë dhe Bashkimit Europian; mjedisor më të ulët; iv) fakte të tjera specifike dhe rrethanat e rastit d) ndërton kapacitete të mjaftueshme ndër- në lidhje me vendin e tretë në fjalë. kufitare për të integruar sistemin e transmetimit të

5. Ministria dhe/ose autoritetet e tjera gazit natyror të Shqipërisë me sistemin analog të kompetente shqiptare japin, me kërkesën e ERE-s, vendeve anëtare të BE-së dhe palëve kontraktuese mendimin e tyre për çështjet e përmendura në të Komunitetit të Energjisë, duke përmbushur të pikën 4 të këtij neni. gjitha kërkesat e nevojshme ekonomike dhe teknike

6. Vendimi i ERE-s, në lidhje me certifikimin e të realizueshme për kapacitetin, si dhe duke marrë OST-së ose refuzimin për të dhënë vërtetim, i parasysh sigurinë e furnizimit me gaz; njoftohet Sekretariatit të Komunitetit të Energjisë, dh) u siguron çdo operatori tjetër të sistemit të pa vonesë, së bashku me të gjithë informacionin transmetimit, OSSH-së, operatorit të impiantit të përkatës bashkëlidhur vendimit. depozitave, operatorit të impiantit të GNL-së,

7. Vendimi përfundimtar mbi certifikimin e OST-së fqinje ose shoqërive të tjera të licencuara të OST-së, në raport me vendet e treta, do të gazit natyror informacion të mjaftueshëm, në miratohet dhe do të publikohet sipas procedurës së mënyrë që transporti dhe depozitimi i gazit natyror të jenë në përputhje me mundësinë për të siguruar pandërprera në hyrje të palëve të treta. Çmimi i ndërveprimin e sigurt dhe efiçent të sistemeve të kapacitetit në ndërprerje pasqyron dhe mundësinë ndërlidhura; e ndërprerjes; e) u siguron përdoruesve të sistemit infor-macion c) u ofron përdoruesve të rrjetit shërbime të hollësishëm, të kuptueshëm dhe të arritshëm për afatgjata dhe afatshkurtra. shërbimet e ofruara, kushtet e shërbimit dhe 2. Në lidhje me shkronjën “a”, të pikës 1, të këtij informacionin e nevojshëm teknik për përdoruesit e neni, kur OST-ja u ofron të njëjtin shërbim rrjetit, për t’u mundësuar një akses efektiv në rrjet, klientëve të ndryshëm, atëherë duhet ta bëjë këtë përfshirë, por pa kufizuar, kapacitetet teknike të sipas kritereve dhe kushteve të njëjta kontraktuese, kontraktuara dhe të disponueshme, në përputhje me qoftë duke përdorur kontratat e harmonizuara të informacionin konfidencial të përjashtimeve, të transportit dhe/ose në pajtim me Kodin e Rrjetit të miratuar nga ERE; Transmetimit, të miratuara nga ERE. ë) prokuron energji për kryerjen e funksioneve 3. OST-ja publikon kushtet dhe detyrat e të tij, sipas procedurave transparente, jodiskri- miratuara nga ERE, përfshirë rregullat dhe tarifat minuese dhe në përputhje me tregun; për sigurimin e aksesit të palëve të treta në sistemin f) ruan dhe vendos në dispozicion të e transmetimit. Këto kushte dhe detyrime zbatohen autoriteteve përgjegjëse të gjithë informacionin e në mënyrë jodiskriminuese për të gjithë klientët. përmendur në nenin 48, të këtij ligji, për një 4. Aksesi i shërbimeve të palëve të treta mund të periudhë pesëvjeçare. Ky informacion duhet të jepet përkundrejt garancive të përshtatshme nga vendoset në dispozicion edhe të Sekretariatit të përdoruesit e rrjetit, në lidhje me aftësinë kreditore Komunitetit të Energjisë; të shfrytëzuesve. Të tilla garanci nuk duhet të g) ndërmerr të gjithë hapat e nevojshëm që të përbëjnë pengesa të panevojshme për hyrjen në drejtat e kapaciteteve të jenë lirisht të tregtueshme, treg dhe do të jenë jodiskriminuese, transparente duke marrë masa që ky proces të kryhet në mënyrë dhe proporcionale. transparente dhe jodiskriminuese. OST-ja harton 5. Kontratat e transportit të nënshkruara me kontrata të harmonizuara të transportit dhe data jostandarde fillimi ose me një kohëzgjatje më procedurat për tregun primar, me qëllim lehtësimin të shkurtër se një kontratë standarde vjetore e e tregut sekondar të kapaciteteve dhe pranimin e transportit, nuk do të rezultojnë në tarifa transferimit të të drejtave të kapaciteteve fillestare arbitrarisht më të larta apo më të ulëta dhe nuk do të njoftuara nga përdoruesit e sistemit. Këto të pasqyrojnë vlerën e tregut të shërbimit, sipas kontrata të harmonizuara dhe procedura i parimeve të përcaktuara në pikën 1, të nenit 33, të njoftohen ERE-s; këtij ligji. gj) ruan konfidencialitetin e çdo informacioni të 6. Lidhja e kontratave afatgjata lejohet për aq sa ndjeshëm tregtar. ato janë në përputhje me legjislacionin e

2. OST-ja ushtron veprimtarinë në përputhje konkurrencës, në përputhje me parashikimet e me standardet minimale teknike të miratuara nga Traktatit për krijimin e Komunitetit të Energjisë. ministria, për mirëmbajtjen, zhvillimin, inspektimin 7. OST-ja me qëllim përmbushjen e teknik të sistemit të transmetimit të gazit natyror funksioneve të saj, nëse është e nevojshme, hyn në dhe kapacitetin ndërlidhës. marrëveshje dhe/ose kushte të tjera bashkëpunimi për pasjen e aksesit në sistemet e transmetimit të Neni 42 vendeve fqinje. Aksesi i palëve të treta në sistemin e transmetimit Neni 43 Refuzimi i të drejtave të aksesit

1. OST-ja do të sigurojë akses të pakufizuar në sistemin e transmetimit, në përputhje me kushtet e 1. OST-ja mund të refuzojë aksesin në sistemin përcaktuara në Kodin e Rrjetit të Transmetimit. Në e transmetimit kur ka mungesë të kapaciteteve apo këtë drejtim OST-ja: në rastet kur aksesi në sistem mund të pengojë a) ofron shërbimet e saj në mënyrë kryerjen e detyrimeve të shërbimit publik, siç jodiskriminuese për të gjithë përdoruesit e rrjetit; rregullohet me këtë ligj, ose në rast të vështirësive b) siguron shërbime të qëndrueshme dhe të të mëdha ekonomike e financiare me kontratat “merr ose paguaj”, që kanë qenë efektive përpara b) metodat dhe kriteret për planifikimin dhe kërkesës për akses në sistemin e transmetimit. zhvillimin e sistemit;

2. Çdo përdoruesi rrjeti, të cilit i është refuzuar c) kushtet dhe dokumentacioni i nevojshëm për kërkesa për akses në sistemin e transmetimit, i aplikimin për akses në sistemin e transmetimit; jepen arsyet e një refuzimi të tillë nga OST-ja, në ç) kushtete menaxhimit të pikave të hyrjes së formë të shkruar, të cilat përgatiten dhe dorëzohen gazit natyror në sistemin e transmetimit; nga OST-ja pa ndonjë vonesë, pas marrjes së d) procesi i matjes dhe i përcaktimit të kërkesës për akses. specifikimeve e të kushteve të cilësisë për pranimin

3. OST-ja, në rast të refuzimit të aksesit në e lëvrimit të gazit natyror; sistemin e transmetimit, për arsye të mungesës së dh) procedurat e alokimit të sasive të matura të kapaciteteve apo mungesës së lidhjes, do të bëjë gazit natyror për përdoruesit në pikat e hyrjes e të përmirësimet e nevojshme për aq sa është daljes së gazit natyror të sistemit; ekonomikisht e mundur nga ana e saj apo kur e) planifikimin e mirëmbajtjen e sistemit të klienti potencial është i gatshëm për të paguar për transmetimit dhe detyrimet përkatëse të OST-së e përmirësime të tilla. të përdoruesve të sistemit;

4. OST-ja nuk ka të drejtë të refuzojë lidhjen e ë) procedurat për përgatitjen e planit të një impianti të ri të depozitimit, impianti të zhvillimit të sistemit të transmetimit dhe për rigazifikimit të GNL-së ose klienti industrial, në monitorimin e kontrollin e zbatimit të tij, si dhe të bazë të kufizimeve të mundshme që priten në të gjitha hollësitë për zhvillimin e sistemit të ardhmen për kapacitetet në dispozicion të rrjetit transmetimit; apo kostot shtesë të lidhura me rritjen e nevojshme f) parimet e mekanizmave të shpërndarjes së të kapaciteteve. OST-ja do të sigurojë kapacitete të kapaciteteve dhe procedurat e menaxhimit të mjaftueshme për hyrje dhe dalje për lidhjet e reja. kapacitetit të kufizuar që kanë të bëjnë me sistemin

5. Një përdorues i rrjetit, të cilit i është refuzuar e transmetimit, si dhe afatet e kushtet për aplikimin aksesi në sistemin e transmetimit ose është i e tyre në rast të kufizimit kontraktual; pakënaqur me kushtet e aksesit të tij në sistem, g) kërkesat për sistemet e matjes dhe metodat e mund të paraqesë ankesë në ERE, sipas detyrimeve matjes së vëllimeve të gazit natyror të dorëzuar dhe kushteve të përcaktuara në nenin 98 të këtij përmes sistemit të transmetimit, të cilat respektojnë ligji. rregullat e veçanta për sistemet e matjes dhe Neni 44 matjen, të miratuar nga ERE; Kodi i Rrjetit të Transmetimit gj) kriteret, sipas të cilave furnizimi i klientëve mund të ndërpritet sipas prioritetit, për arsye të

1. Kodi i Rrjetit të Transmetimit miratohet nga sigurisë së furnizimit; ERE, me propozimin e OST-së, pas këshillimeve h) procedurat për zgjidhjen jashtë sistemit me pjesëtarët e tjerë të sektorit. OST-ja publikon gjyqësor të mosmarrëveshjeve ndërmjet përdo- kodin në një vend lehtësisht të arritshëm nga ruesve të sistemit të transmetimit dhe OST-së; publiku dhe në faqen e saj elektronike. i) rregullat për transaksionet e OST-së me

2. Në Kodin e Rrjetit të Transmetimit duhet të përdoruesit e sistemit dhe, veçanërisht, llogaritë që përfshihen minimalisht: duhen mbajtur nga OST-ja për këtë qëllim; a) kriteret, kushtet, hollësitë teknike dhe j) të gjitha çështjet e tjera për menaxhimin, specifikimet minimale teknike për hyrjen e operimin, mirëmbajtjen dhe zhvillimin e sistemit të përdoruesve në sistemin e transmetimit, përfshirë transmetimit. këtu shërbimet e aksesit të palës së tretë, të ofruara Neni 45 nga OST-ja, informacioni teknik i nevojshëm për Parimet e mekanizmave të shpërndarjes së përdoruesit e rrjetit për të fituar akses në sistemin e kapaciteteve dhe procedurat e menaxhimit të transmetimit, në caktimin e të gjitha pikave kapacitetit të kufizuar në OST përkatëse, si dhe në publikimin e informacionit përkatës, në lidhje me kërkesat për transparencë 1. Kapaciteti maksimal në të gjitha pikat e dhe orarin e publikimit të informacionit; sistemit, përfshirë edhe ato të hyrjeve e daljeve, vihen në dispozicion të pjesëmarrësve të tregut, duke marrë parasysh integritetin e sistemit dhe jenë mbajtur parasysh parashikimi ekzistues dhe i funksionimin efikas të tij. planifikuar i kërkesë-ofertës. Plani i zhvillimit të

2. OST-ja zbaton dhe publikon mekanizma rrjetit të transmetimit përmban masa efikase, në jodiskriminues dhe transparentë, në lidhje me mënyrë që të garantojë përshtatshmërinë e rrjetit shpërndarjen e kapaciteteve, të cilat: dhe sigurinë e furnizimit. a) japin sinjalet e duhura ekonomike për 2. Plani i zhvillimit të rrjetit duhet: përdorimin efikas dhe maksimal të kapaciteteve a) të marrë në konsideratë informacionin për teknike; pjesëmarrësit e tregut të gazit natyror, si dhe b) lehtësojnë investimet në infrastrukturën e re; informacionet për infrastrukturën kryesore të c) lehtësojnë procedurat e shkëmbimeve transmetimit që duhet të ndërtohet ose të ndërkufitare me gaz natyror; përmirësohet gjatë 10 viteve të ardhshme; ç) janë në përputhje me mekanizmat e tregut, b) të përmbajë të dhëna për të gjitha investimet përfshirë tregjet e çastit dhe korridoret e tregtimit, e miratuara dhe të identifikojë investimet e reja, të duke qenë fleksibël dhe të aftë për t’u përshtatur cilat duhet të ekzekutohen në tri vitet e ardhshme; me rrethanat që lidhen me zhvillimet e tregut; c) të përcaktojë një afat kohor për të gjitha d) janë në përputhje me sistemet hyrëse në projektet e investimeve. rrjetin e palëve të Komunitetit të Energjisë. 3. Në hartimin e planit dhjetëvjeçar të zhvillimit

3. OST-ja zbaton dhe publikon procedurat e të rrjetit, OST-ja bën parashikime në lidhje me menaxhimit të kapacitetit të kufizuar, me qëllim prodhimin, furnizimin, konsumin dhe shkëmbimin lehtësimin e shkëmbimeve ndërkufitare të gazit e gazit natyror me vendet e tjera, duke marrë natyror, që bazohen në parimet e mëposhtme: parasysh planet e investimeve për rrjetet në vendet a) në rast të kapacitetit të kufizuar, OST-ja ofron përreth, si dhe planet e investimeve për impiantet e kapacitete të papërdorura në tregun primar, së paku depozitimit dhe rigazifikimit të GNL-së. ditën e mëpasshme, si dhe ofron furnizim të 4. ERE konsultohet në mënyrë të hapur dhe pandërprerë; transparente me të gjithë përdoruesit aktualë apo të b) përdoruesit e rrjetit që dëshirojnë ta rishesin mundshëm të sistemit lidhur me planin apo t’i nënkontraktojnë kapacitetet e papërdorura dhjetëvjeçar të zhvillimit të rrjetit. ERE boton në tregun dytësor, në rast se janë të autorizuar, rezultatin e procesit të konsultimit, veçanërisht mund ta bëjnë këtë pasi të jenë njoftuar nga OST-ja nevojat e mundshme për investime. për t’u furnizuar nga këta përdorues rrjeti dhe në 5. ERE shqyrton planin dhjetëvjeçar të përputhje me kushtet e detyrimet e përcaktuara në zhvillimit të rrjetit dhe, në rast se vëren se nuk janë Kodin e Rrjetit të Transmetimit. përmbushur të gjitha nevojat e zhvillimit për

4. Në rast të kapacitetit të kufizuar aplikohen investime të identifikuara gjatë procesit të kushte jodiskriminuese, si dhe mekanizma konsultimit, kërkon nga Operatori i Sistemit të transparentë të shpërndarjes së kapacitetit, që Transmetimit të plotësojë dhe/ose të ndryshojë zbatohen nga OST-ja ose, sipas rastit, nga ERE. planin e tij dhjetëvjeçar të zhvillimit të rrjetit.

5. OST-ja vlerëson në mënyrë të vazhdueshme 6. ERE miraton, monitoron, si dhe vlerëson kërkesën për kapacitete në treg lidhur me investime zbatimin e planit dhjetëvjeçar të zhvillimit të rrjetit. të reja. Kur planifikon investime të reja, OST-ja 7. Kur ERE konstaton se Operatori i Sistemit të vlerëson kërkesat e tregut dhe merr në konsideratë Transmetimit nuk ka realizuar për tri vite një sigurinë e furnizimit. investim të parashikuar, sipas planit dhjetëvjeçar, dhe gjykon se investimi është i nevojshëm e mund Neni 46 të financohet pa penguar operimin normal të rrjetit, Zhvillimi i rrjetit dhe vendimet e investimeve i kërkon atij të marrë një nga këto masa:

1. Operatori i Sistemit të Transmetimit, brenda a) të realizojë investimin në fjalë; 12 muajve nga hyrja në fuqi e këtij ligji, paraqet në b) të organizojë një procedurë konkurruese për ERE një plan dhjetëvjeçar zhvillimi të rrjetit të realizimin e investimit në fjalë, të hapur ndaj çdo transmetimit, në bazë të kërkesës e të ofertës, i cili investitori; rishikohet deri më 31 tetor të çdo viti, pasi të jetë c) të pranojë rritjen e kapitalit, me qëllim konsultuar me të gjitha palët e interesuara dhe të financimin e investimeve të nevojshmedhe të lejojë investitorët e pavarur për të marrë pjesë në juridik, i pavarur në punën dhe veprimet e tij ose të kapitalin e shoqërisë. saj.

8. Kur ERE merr masa, sipas shkronjës “b”, të 3. ERE miraton kriteret dhe detyrat për pikës 7, të këtij neni, mund ta detyrojë Operatorin e pozicionin e zyrtarit të përputhshmërisë, si dhe Sistemit të Transmetimit të zbatojë një ose më afatin e qëndrimit në detyrë. Këto kritere kanë shumë nga alternativat e mëposhtme: qëllim të sigurojnë pavarësinë e zyrtarit të a) të sigurojë financimin nga ndonjë palë e tretë; përputhshmërisë dhe burimet e nevojshme për b) të kërkojë ndërtimin nga ndonjë palë e tretë; përmbushjen e detyrave të tij. c) të ndërtojë vetë asetet e reja përkatëse brenda 4. Gjatë ushtrimit të mandatit të tij, zyrtari i një afati të arsyeshëm; përputhshmërisë nuk mund të ketë asnjë detyrë ç) t’i operojë asetet e reja pas ndërtimit. tjetër profesionale dhe nuk lejohet që, në mënyrë të

9. OST-ja u siguron investitorëve të gjitha drejtpërdrejtë ose të tërthortë, të kryejë ndonjë informacionet e nevojshme për të realizuar funksion apo të ketë pjesëmarrje në biznese ose të investimet dhe bën përpjekjet maksimale për të jetë partner biznesi me ndonjë pjesë të shoqërisë lehtësuar zbatimin e projektit të investimit. vertikalisht të integruar apo me shumicën e Marrëveshjet përkatëse financiare do t’i aksionarëve të saj. nënshtrohen miratimit nga ERE. 5. Zyrtari i përputhshmërisë është përgjegjës

10. ERE, në ushtrimin e kompetencave të saj, për: sipas pikave 7 dhe 8, të këtij neni, merr mendimin a) monitorimin e zbatimit të programit të nga ministria përgjegjëse për energjinë. përputhshmërisë;

11. ERE merr masa që kostot e investimeve të b) përpunimin e një raporti vjetor, ku mbulohen nga tarifat përkatëse dhe që investimet e përcaktohen masat e marra për zbatimin e parealizuara të merren në konsideratë gjatë programit të përputhshmërisë dhe që dërgohet në miratimit të tarifave të vitit pasardhës. ERE;

12. ERE harton dhe miraton një rregullore për c) raportimin në organet përgjegjëse të OST-së procedurat e paraqitjes e të miratimit të planeve të dhe dhënien e rekomandimeve për programin e investimit. përputhshmërisë e zbatimin e tij; Neni 47 ç) njoftimin e ERE-s për çfarëdo shkelje të Programet e përputhshmërisë dhe zyrtari i konsiderueshme në lidhje me zbatimin e programit përputhshmërisë të përputhshmërisë; d) raportimin në ERE-s për çdo marrëdhënie

1. OST-ja krijon një program të përputh- tregtare dhe financiare midis shoqërisë së integruar shmërisë, në të cilin përcaktohen masat e vertikalisht dhe OST-së. nevojshme për garantimin e sjelljes jodiskri- 6. Zyrtari i përputhshmërisë dorëzon në ERE minuese, i cili miratohet nga ERE, si dhe propozimet për planin e investimeve apo të metodën për monitorimin e përputhshmërisë me investimeve të veçanta në rrjet, pas miratimit nga këtë program. Programi i përputhshmërisë OST-ja. përcakton detyrimet e veçanta për të punësuarit e 7. Zyrtari i përputhshmërisë raporton rregullisht OST-së, me qëllim plotësimin e këtyre në ERE dhe në organet përgjegjëse të OST-së me objektivave. Përputhshmëria me programin gojë ose me shkrim. monitorohet në mënyrë të pavarur nga një zyrtar 8. Zyrtari i përputhshmërisë mund të marrë i përputhshmërisë. pjesë në të gjitha mbledhjet e stafit menaxhues dhe

2. Zyrtari i përputhshmërisë emërohet nga organeve përgjegjëse të OST-së, duke përfshirë këshilli mbikëqyrës ose, nëse një organ i tillë nuk asamblenë e përgjithshme, organet mbikëqyrëse e është formuar, nga organi kolektiv i menaxhimit të menaxhuese, të cilat kanë detyrimin ta informojnë OST-së, pas miratimit paraprak nga ERE. ERE zyrtarin e përputhshmërisë për takimet e mund të refuzojë miratimin e zyrtarit të planifikuara dhe për t’i vënë në dispozicion të gjitha përputhshmërisë vetëm për arsye të mungesës së materialet e nevojshme. Zyrtari i përputhshmërisë pavarësisë apo kapaciteteve profesionale. Zyrtari i merr pjesë në të gjitha takimet që adresojnë çështjet përputhshmërisë mund të jetë një person fizik ose në vijim: a) kushtet për hyrjen në rrjet dhe përdorimin e e të daljes, në mënyrë lehtësisht të aksesueshme nga rrjetit të transmetimit, në veçanti në lidhje me palët. çmimet për shfrytëzimin e rrjetit, shërbimet e 4. Pikat e sistemit të transmetimit, për të cilat lidhura të rrjetit për aksesin dhe përdorimin e rrjetit informacioni bëhet publik, miratohen nga ERE pas të transmetimit, e alokimin e kapaciteteve të konsultimit me përdoruesit e rrjetit. transmetimit dhe menaxhimin e kapacitetit të 5. OST-ja jep në çdo rast informacionin e kufizuar, transparencën, balancimin dhe tregjet kërkuar të parashikuar në këtë ligj dhe aktet e tjera dytësore; nënligjore në mënyrë lehtësisht të aksesueshme nga b) projektet e ndërmarra për të menaxhuar palët. sistemin e gazit natyror dhe për të mirëmbajtur e 6. OST-ja bën publike të dhënat rreth kërkesës zhvilluar rrjetin e transmetimit, përfshirë investimet dhe ofertës, sipas parashikimeve e prurjeve të në linjat ndërkufitare të interkoneksionit dhe realizuara brenda dhe jashtë sistemit. ERE lidhjet; monitoron përmbushjen e këtij detyrimi. c) blerjet ose shitjet e energjisë të nevojshme për 7. OST-ja bën publike masat e marra, si dhe operimin e sistemit të gazit natyror dhe të sistemit shpenzimet e bëra e të ardhurat e krijuara për të të transmetimit, përfshirë shërbimet ndihmëse dhe balancuar sistemin. shërbimin ebalancimit. 8. Pjesëmarrësit e tregut i sigurojnë Operatorit

9. Zyrtari i përputhshmërisë monitoron të Sistemit të Transmetimit të dhënat e përmendura pajtueshmërinë e OST-së me dispozitat që në këtë nen, sipas kritereve dhe kushteve të rregullojnë konfidencialitetin e OST-së. përcaktuara në rregulloren për dhënien e

10. Zyrtari i përputhshmërisë ka akses, pa informacionit, të miratuar nga ERE. detyrim njoftimi paraprak, në të gjitha të dhënat Neni 49 përkatëse e në zyrat e OST-së dhe në të gjitha Bashkëpunimi rajonal dhe ndërkombëtar i informacionet e nevojshme për përmbushjen e OST-së detyrave të tij.

11. Këshilli mbikëqyrës ose, nëse kur ky organ 1. OST-ja, në bashkëpunim me ERE-n, nuk është krijuar ende, organi kolegjial i promovon dhe lehtëson, në veçanti, bashkë- menaxhimit i OST-së mund të shkarkojë zyrtarin punimin e operatorëve të sistemit të transmetimit e përputhshmërisë, me miratimin paraprak të në nivel rajonal, përfshirë edhe çështjet ndër- ERE-s. Zyrtari i përputhshmërisë mund të kufitare, me qëllim krijimin e një tregu konkurrues shkarkohet me kërkesë të ERE-s, për arsye të rajonal të gazit natyror, për nxitjen e mungesës së pavarësisë apo kapaciteteve profe- qëndrueshmërisë, sipas kuadrit ligjor, rregullator e sionale. teknik, dhe lehtëson integrimin e sistemeve të Neni 48 izoluara, në formën e ishujve të gazit, integrim i cili duhet të jetë në përputhje me angazhimet Kërkesat për transparencë ndërkombëtare të marra përsipër nga Shqipëria.

1. OST-ja publikon të gjithë informacionin e 2. OST-ja bashkëpunon me Bordin e detajuar në lidhje me shërbimet që ofron dhe Rregullatorit të Komunitetit të Energjisë dhe me kushtet përkatëse për të aplikuar, së bashku me autoritetet rregullatore e operatorët e sistemit të informacionin teknik të nevojshëm për përdoruesit transmetimit të vendeveanëtare të BE-së dhe/ose e rrjetit për të fituar hyrjen efektive në rrjet. të palëve të tjera të Komunitetit të Energjisë, sipas

2. OST-ja publikon në mënyrë të detajuar parashikimeve të Traktatit të Komunitetit të informacionin për llogaritjen e tarifave, Energjisë, të këtij ligji dhe të legjislacionit në fuqi. metodologjinë dhe strukturën, me qëllim që këto 3. OST-ja, me miratimin paraprak të ERE-s, tarifa të jenë transparente, objektive dhe mund të marrë pjesë në veprimtarinë e një ose më jodiskriminuese. shumë sistemeve të integruara, në nivelin e një ose

3. Për shërbimet e ofruara, OST-ja bën publike më shumë rajoneve, që mbulon dy ose më shumë informacionin mbi kapacitetet teknike, të vende anëtare të BE-së dhe palë të Komunitetit të kontraktuara dhe të disponueshme në vlera Energjisë përalokimin e kapaciteteve transmetuese numerike për të gjitha pikat, përfshirë pikat e hyrjes dhe për kontrollin e sigurisë operative.

4. OST-ja nxit marrëveshjet operacionale për të Shpërndarjes të merren në konsideratë që të jenë të siguruar administrimin optimal të rrjetit në nivel aftë për të vepruar në mënyrë të pavarur. rajonal dhe në kuadër të Komunitetit të Energjisë 4. Nëse Operatori i Sistemit të Shpërndarjes dhe zhvillimin e shkëmbimeve të gazit natyror, është pjesë e një shoqërie të integruar, me qëllim që alokimin e koordinuar të kapacitetit ndërkufitar të jetë i pavarur, në aspektin organizativ dhe të përmes zgjidhjes jodiskriminuese të bazuar në treg, vendimmarrjes, nga aktivitetet e tjera që nuk lidhen duke i kushtuar vëmendjen e duhur ankandeve për me shpërndarjen e gazit natyror, ai duhet të ketë të alokimet afatshkurtra, si dhe integrimin e drejta të plota vendimmarrëse, të pavarura nga mekanizmave të balancimit e të rezervës. shoqëria e integruar lidhur me asetet e nevojshme për funksionimin, mirëmbajtjen apo zhvillimin e SEKSIONI II rrjetit të shpërndarjes. Për plotësimin e këtyre SHPËRNDARJA E GAZIT NATYROR kushteve, Operatori i Sistemit të Shpërndarjes Neni 50 duhet të ketë në dispozicion burimet e nevojshme, Operatori i Sistemit të Shpërndarjes (OSSH) përfshirë ato njerëzore, teknike, fizike dhe financiare. Shoqëria mëmë (kontrolluese), në

1. Shpërndarja e gazit natyror kryhet nga përputhje me legjislacionin në fuqi, gëzon të drejta operatorë të sistemit të shpërndarjes, të cilët janë lidhur me mbikëqyrjen ekonomike, menaxhuese persona juridikë, të licencuar nga ERE, sipas dhe vendimmarrëse për çështje, të cilat janë në dispozitave të këtij ligji, për ushtrimin e kompetencë të saj. Shoqëria mëmë (kontrolluese) veprimtarisë në një territor të caktuar. nuk mund të japë udhëzime për veprimtarinë e

2. Veprimtaria e OSSH-së është e pavarur nga përditshme operacionale të sistemit të shpërndarjes veprimtaritë e tjera, që nuk lidhen me shpërndarjen, së gazit natyror dhe as të marrë vendime të në drejtim të organizimit dhe vendimmarrjes. caktuara, lidhur me ndërtimin apo rikonstruksionin

3. OSSH-ja operon rrjetin e shpërndarjes, në e linjave të shpërndarjes, vlera e investimit të të përputhje me parimet e përcaktuara në këtë ligj dhe cilave nuk tejkalon nivelet e planeve financiare të me parimet e objektivitetit, të transparencës dhe miratuara apo vlerat e përcaktuara në statutin e mosdiskriminimit. shoqërisë apo legjislacionin në fuqi;Operatori i

4. Asnjë shoqërinuk ka të drejtë të zotërojë asete Sistemit të Shpërndarjes harton programin e në fushën e shpërndarjes së gazit natyror në një përputhshmërisë, ku parashikohen masat për të territor të caktuar, pa marrë paraprakisht miratimin siguruar se sjellja diskriminuese është e përjashtuar nga ERE. dhe për të siguruar se respektimi i saj monitorohet Neni 51 në mënyrën e duhur. Programi i përputhshmërisë Ndarja e Operatorit të Sistemit të Shpërndarjes përcakton detyrimet e veçanta për të punësuarit për të përmbushur këtë objektiv. Në raportin vjetor që

1. Përveç kërkesave të pikës 2, të nenit 50, të publikohet përcaktohen masat e ndërmarra, të këtij ligji, kur Operatori i Sistemit të Shpërndarjes parashtruara nga personi apo organi përgjegjës për është pjesë e një shoqërie të integruar vertikalisht, ai monitorimin e mbarëvajtjes së programit, zyrtari i është i pavarur, në aspektin e organizimit të tij dhe përputhshmërisë së Operatorit të Sistemit të në marrjen e vendimeve, nga veprimtaritë e tjera që Shpërndarjes dhe ERE. Zyrtari i përputhshmërisë nuk kanë të bëjnë me shpërndarjen. së Operatorit të Sistemit të Shpërndarjes është

2. Personat përgjegjës për menaxhimin e plotësisht i pavarur dhe ka akses në të gjithë Operatorit të Sistemit të Shpërndarjes nuk do të informacionin e nevojshëm të Operatorit të marrin pjesë në strukturat e shoqërisë së integruar Sistemit të Shpërndarjes dhe çdo shoqërie të lidhur të gazit natyror përgjegjës, drejtpërdrejt apo për të përmbushur detyrën e tij. tërthorazi, për operacionet e zakonshme të 5. Veprimtaritë e Operatorit të Sistemit të prodhimit, transmetimit dhe furnizimit të gazit Shpërndarjes monitorohen nga ERE në mënyrë që natyror. operatori (OSSH) të mos përfitojë nga integrimi i

3. OSSH-ja merr masat e duhura që interesat tij vertikal dhe të shtrembërojë konkurrencën. Në profesionalë të personave përgjegjës për veçanti, Operatori i Sistemit Shpërndarjes, i menaxhimin e Operatorit të Sistemit të integruar vertikalisht, nuk mund të krijojë konfuzion në komunikimin dhe emrin tregtar, 5. Operatori i Sistemit të Shpërndarjes u siguron lidhur me identitetin e ndarë të degës së furnizimit përdoruesve të sistemit informacion lehtësisht të të shoqërisë së integruar vertikalisht. aksesueshëm nga palët për shërbimet e ofruara,

6. Kërkesat e përcaktuara në pikën 2, të nenit kushtet e shërbimit, si dhe një informacion të 50, të këtij ligji, nuk përbëjnë detyrim për ndarjen nevojshëm teknik për një akses efektiv në rrjet, në mbi pasuritë e sistemit të shpërndarjes nga shoqëria përputhje me përjashtimet nga informacioni e integruar vertikalisht. konfidencial, të miratuar nga ERE. Neni 52 6. Operatori i Sistemit të Shpërndarjes i siguron Përjashtimi nga përmbushja e detyrimit të çdo operatori të sistemit informacionin e ndarjes së Operatorit të Sistemit të mjaftueshëm për të siguruar transportimin e Shpërndarjes depozitimin e gazit natyror dhe bërjen të mundur, në përputhje me operimin e sigurt dhe efikas të Në rastet kur Operatori i Sistemit të sistemit të interkoneksionit. Shpërndarjes ofron shërbim për më pak se 10 000 7. Operatori i Sistemit të Shpërndarjes publikon klientë, ai nuk i nënshtrohet përmbushjes së kushtet dhe kriteret e miratuara nga ERE, përfshirë detyrimeve të përcaktuara në pikën 2, të nenit 50, rregullat dhe tarifat për sigurimin e shërbimeve të dhe në nenin 51, të këtij ligji. Në këtë rast, në bazë shpërndarjes. të kërkesës së Operatorit të Sistemit të 8. Kur Operatori i Sistemit të Shpërndarjes Shpërndarjes, pas marrjes së mendimit të ERE-s që është përgjegjës për balancimin e sistemit të konfirmon përmbushjen e kushteve të përjashtimit, shpërndarjes, rregullat e miratuara prej tij për këtë ministri përgjegjës i propozon Këshillit të qëllim do të jenë objektive, transparente dhe Ministrave përjashtimin e Operatorit të Sistemit të jodiskriminuese, përfshirë këtu edhe rregullat për Shpërndarjes. faturimin e përdoruesve për disbalancimin. Neni 53 Detyrimet dhe kushtet, përfshirë rregullat dhe Detyrat e Operatorit të Sistemit të tarifat për sigurimin e shërbimeve të tilla nga Shpërndarjes Operatori i Sistemit të Shpërndarjes përcaktohen

1. Operatori i Sistemit të Shpërndarjesështë në bazë të një metodologjie të miratuar nga ERE përgjegjës për të garantuar mundësinë afatgjatë të në mënyrë jodiskriminuese dhe me kosto efektive, shpërndarjes në zonën e caktuar, si dhe është e cila publikohet. përgjegjës për ndërtimin, operimin, mirëmbajtjen 9. Operatori i Sistemit të Shpërndarjes ruan dhe zhvillimin e një sistemi shpërndarjeje të sigurt, konfidencialitetin e çdo informacioni tregtar në të qëndrueshëm, efiçent, miqësor me mjedisin. lidhje me përdoruesit, të marra këto gjatë

2. Operatori i Sistemit të Shpërndarjes siguron veprimtarisë të tij, dhe parandalon përhapjen e një shpërndarje të qëndrueshme dhe efiçente të informacionit sensitiv në mënyrë diskriminuese, që gazit natyror, në përputhje me kushtet e licencës mund të krijojnë avantazhe tregtare në momentin dhe me rregullat e ERE-s. që bëhen publike. Operatori i Sistemit të

3. Operatori i Sistemit të Shpërndarjes lidh në Shpërndarjes, në shitjen ose blerjet e gazit natyror rrjetin e shpërndarjes të gjithë klientët, bazuar në nga shoqëritë përgjegjëse, nuk duhet të abuzojë me kushte jodiskriminuese, transparente, të informacionin tregtar të marrë nga palët e treta në parashikuara në rregulloret në fuqi, me kusht që dhënien apo negocimin e aksesit në sistem. sistemi i shpërndarjes të ketë kapacitet të 10. Operatori i Sistemit të Shpërndarjes është mjaftueshëm dhe të plotësojë të gjitha kushtet e përgjegjës për kryerjen e kontrollit teknik në tjera teknike e tregtare. objektet ku OSSH-ja bën shpërndarjen e gazit

4. Operatori i Sistemit të Shpërndarjes siguron natyror, në mënyrë që të garantojë se ato operojnë aksesjodiskriminues të të gjithë përdoruesve të në përputhje me rregullat teknike në fuqi. sistemit në rrjetin e shpërndarjes, në përputhje me dispozitat e legjislacionit në fuqi, duke shmangur diskriminimin ndërmjet përdoruesve të sistemit ose kategorive të përdoruesve, sidomos në favor të shoqërive të lidhura me të. Neni 54 përfundohet një kontratë, forca madhore, si dhe Aksesi i palëve të treta në sistemin e kërkesat për sistemet e matjes e metodat e matjes së shpërndarjes vëllimeve të gazit natyror, të dorëzuara përmes sistemit të shpërndarjes, në zbatim të rregullave

1. Operatori i Sistemit të Shpërndarjes siguron specifike për sistemet e matjes dhe matjen, të akses në sistemin e shpërndarjes, brenda kufijve të miratuara nga ERE, si dhe dispozitave të tjera kapaciteteve të shpërndarjes dhe rregullave teknike, përkatëse. në përputhje me kriteret dhe kushtet e përcaktuara në Kodin e Rrjetit të Shpërndarjes, të miratuar nga Neni 56 ERE. Zhvillimi i rrjetit të shpërndarjes dhe i planit të

2. Kur Operatori i Sistemit të Shpërndarjes u investimeve ofron të njëjtin shërbim klientëve të ndryshëm,

1. Operatori i Sistemit të Shpërndarjes harton atëherë ky shërbim ofrohet sipas kritereve të njëjta planin e zhvillimit dhe investimeve të rrjetit, me dhe kushteve kontraktuese, qoftë duke përdorur qëllim garantimin e sigurisë, besueshmërisë, kontratat e harmonizuara dhe/ose në pajtim me rregullsisë dhe cilësisë së furnizimit në sistemin e Kodin e Rrjetit të Shpërndarjes. shpërndarjes. Operatori i Sistemit të Shpërndarjes

3. Operatori i Sistemit të Shpërndarjes publikon në hartimin e planeve të zhvillimit dhe investimeve kushtet dhe kriteret e miratuara nga ERE, përfshirë merr në konsideratë dispozitat ligjore për mbrojtjen rregullat, garancitë dhe tarifat për sigurimin e e mjedisit dhe të efiçencës së energjisë. aksesit të palëve të treta në sistemin e shpërndarjes.

2. Plani i zhvillimit dhe investimeve i rrjetit të Këto kushte dhe rregulla zbatohen në mënyrë shpërndarjes hartohet nga Operatori i Sistemit të objektive për të gjithë klientët dhe pa diskriminim Shpërndarjes për 10 vjet dhe do të përshtatet çdo ndërmjet përdoruesve të rrjetit. vit për 10 vitet e ardhshme. Plani i zhvillimit dhe i

4. Shërbimet e aksesit të palës së tretë jepen investimeve do të përmbajë tregues afatshkurtër, përkundrejt garancive nga përdoruesit e rrjetit për afatmesëm dhe afatgjatë. Treguesit afatshkurtër do aftësinë financiare. Të tilla garanci nuk duhet të të mbulojnë një periudhë prej 3 vjetësh, ato përbëjnë pengesa të panevojshme për hyrjen në afatmesëm për një periudhë prej 6 vjetësh dhe ato treg dhe duhet të jenë jodiskriminuese, transparente afatgjatë një periudhë prej 10 vjetësh. dhe proporcionale.

3. Operatori i Sistemit të Shpërndarjes paraqet

5. Operatori i Sistemit të Shpërndarjes mund të për miratim planet e zhvillimit dhe të investimeve refuzojë aksesin në sistemin e shpërndarjes, në në ERE. ERE mund të konsultohet me autoritetet përputhje me kriteret dhe kushtet e përcaktuara në e përfshira, institucione të tjera shtetërore, shoqëri nenin 43 të këtij ligji. të gazit natyror dhe përdorues efektivë ose të Neni 55 mundshëm të rrjetit dhe, në rast të tillë, publikon Kodi i Rrjetit të Shpërndarjes rezultatin e procesit të konsultimit. ERE shqyrton veçanërisht, nëse investimet që janë të parashikuara

1.Kodi i Rrjetit të Shpërndarjes miratohet nga janë të mjaftueshme për të mbuluar të gjitha ERE, me propozimin e Operatorit të Sistemit të nevojat që kanë dalë gjatë procesit të konsultimit. Shpërndarjes, i cili bashkëpunon me të gjithë 4. Operatori i Sistemit të Shpërndarjes vë në pjesëmarrësit e sektorit të gazit natyror dhe zbatim planin e zhvillimit dhe të investimit brenda partnerët socialë, me qëllim hartimin, rishikimin 30 ditëve nga data e miratimit të ERE-s. Në rast se apo përshtatjen e tij. Operatori i Sistemit të ERE mendon se plani i zhvillimit dhe i investimeve Shpërndarjes publikon kodin në një vend lehtësisht nuk mundëson zbatimin e detyrimeve të saj ligjore të aksesueshëm dhe në faqen e tij elektronike. nga Operatori i Sistemit të Shpërndarjes, ajo do të

2.Kodi i Rrjetit të Shpërndarjes përmban kërkojë nga Operatori i Sistemit të Shpërndarjes që rregullat për menaxhimin, operimin, mirëmbajtjen të rregullojë një situatë të tillë brenda një periudhë dhe zhvillimin e sistemit të shpërndarjes, si kohore të përcaktuar nga ERE. aplikimin për hyrje në rrjetin e shpërndarjes, 5. Çdo vit Operatori i Sistemit të Shpërndarjes, parapagimin për hyrjen në rrjet, nëse ekziston, pas miratimit të planeve të zhvillimit dhe të matjen, faturimin, si ndryshohet një furnizues, si investimeve, dërgon përmbledhëse të planit tek Operatori i Sistemit të Transmetimit, në mënyrë që b) moskoordinimin e veçorive teknike të ai të bëjë reflektimet e nevojshme në planin sistemit; dhjetëvjeçar të zhvillimit të rrjetit të transmetimit. c) nëse aksesi në sistem mund të rrezikojë prodhimin e naftës dhe gazit natyror; SEKSIONI III ç) nëse aksesi në sistem mund të rrezikojë të PRODHIMI I GAZIT NATYROR drejtat e përdoruesve të tjerë të sistemit. Neni 57 Këto kushte, pas miratimit nga Ministri, i Prodhuesit njoftohen Sekretariatit të Komunitetit të Energjisë.

3. Aksesi në rrjetet e gazsjellësve të kërkim -

1. Çdo person i angazhuar në veprimtarinë e prodhimit lejohet në përputhje me parimet e prodhimit të gazit natyror është subjekt i ligjit nr. transparencës e të mosdiskriminimit dhe është një 7746, datë 28.7.1993, “Për hidrokarburet (Kërkim veprimtari e parregulluar. dhe prodhim)”, të ndryshuar. Këto subjekte i nënshtrohen parashikimeve të këtij ligji, në rast se SEKSIONI IV kryejnë një veprimtari në sektorin e gazit natyror, të DEPOZITIMI I GAZIT NATYROR ndryshme nga prodhimi. Neni 59

2. Prodhuesit, që kanë nënshkruar një Operatori i Sistemit të Depozitimit marrëveshje hidrokarbure, sipas dispozitave të ligjit nr. 7746, datë 28.7.1993, “Për hidrokarburet 1. Operimi i impianteve të depozitimit të gazit (Kërkim dhe prodhim)”, të ndryshuar, mund të natyror kryhet nga operatorët e sistemit të kërkojnë të lidhen me rrjetin e transmetimit ose të depozitimit, të cilët janë persona juridikë, të shpërndarjes së gazit natyror, në përputhje me licencuar nga ERE, sipas dispozitave të këtij ligji. kushtet dhe standardet teknike, të përcaktuara në 2. Bazuar në kriterin e efikasitetit dhe leverdisë Kodin e Rrjetit të Transmetimit ose në Kodin e ekonomike, ERE mund të licencojë një ose më Rrjetit të Shpërndarjes së gazit natyror. Shpenzimet shumë operatorë të depozitimit. për këto lidhje përballohen nga prodhuesi.

3. Prodhuesit mund të ndërtojnë linja direkte Neni 60 për të përmbushur nevojat vetjake ose për të Ndarja e Operatorit të Sistemit të Depozitimit furnizuar një apo më shumë klientë.

1. Operatori i Sistemi të Depozitimit, që është Neni 58 pjesë e një shoqërie të integruar vertikalisht, Aksesi në rrjetet e gazsjellësve në zonat e ushtron veprimtarinë i pavarur nga veprimtaritë e kërkim - prodhimit të gazit natyror tjera që nuk lidhen me transmetimin, shpërndarjen dhe depozitimin, të paktën për sa i përket formës

1. Përdoruesit e gazit natyror, përfitojnë akses së tij juridike, organizimit dhe vendimmarrjes. në rrjetet e gazsjellësve në zonat e kërkim - 2. Për të siguruar pavarësinë e Operatorit të prodhimit të gazit natyror, si dhe në pajisjet që Sistemit të Depozitimit, të përmendur në pikën 1, ofrojnë shërbime teknike të rastësishme për akses të këtij neni, zbatohen kriteret minimale, si më të tillë, përveç pjesëve të këtyre rrjeteve dhe poshtë: objekteve, të cilat përdoren për operacionet e a) personat përgjegjës për menaxhimin e prodhimit vendas në vendet ku ndodhet Operatorit të Sistemit të Depozitimit nuk marrin vendburimi i prodhimit të gazit. pjesë në strukturat e shoqërisë së integruar të gazit

2. Kushtet e përgjithshme për akses në rrjetet e natyror përgjegjëse, në mënyrë të drejtpërdrejtë apo gazsjellësve të kërkim - prodhimit të gazit natyror tërthorazi, në funksionimin e përditshëm të përcaktohen sipas ligjit nr.7746, datë 28.7.1993, prodhimit dhe furnizimit të gazit natyror; “Për hidrokarburet (Kërkimi dhe prodhimi)”, të b) marrjen e masave të duhura, që interesat ndryshuar. Ministri miraton kushtet e përgjithshme profesionalë të personave përgjegjës për për akses në rrjetet e gazsjellësve në veprimtaritë e menaxhimin e Operatorit të Sistemit të kërkim - prodhimit. Në miratimin e këtyre Depozitimit të merren në konsideratë, me qëllim që kushteve të përgjithshme, ministri mban parasysh: të jenë të aftë për të vepruar në mënyrë të pavarur; a) mungesën e kapaciteteve; c) operatori i rrjetit të depozitimit të ketë të b) të kufizojë diskriminimin midis përdoruesve drejta efektive të vendimmarrjes, të pavarura nga apo kategorive të përdoruesve të sistemit, shoqëria e integruar e gazit natyror, në lidhje me veçanërisht në favor të shoqërive të lidhura; asetet e domosdoshme për operimin, mirëmbajtjen c) t’i sigurojë çdo operatori të sistemit dhe zhvillimin e impianteve të depozitimit. Kjo nuk informacion të mjaftueshëm, për të garantuar që përjashton ekzistencën e mekanizmave të transportimi dhe depozitimi i gazit natyror të bëhet nevojshëm koordinues për të siguruar që të drejtat në përputhje me operimin e sigurt dhe efiçent të e mbikëqyrjes ekonomike dhe të menaxhimit të sistemeve të ndërlidhura; shoqërisë mëmë, në lidhje me kthimin mbi asetet e ç) të sigurojë informacionin e nevojshëm për Operatorit të Sistemit të Depozitimit, janë të akses efikas në impiantet e depozitimit për mbrojtura. Në veçanti kjo do t’i mundësojë përdoruesit e sistemit; shoqërisë mëmë që ta miratojë planin vjetor d) të mbajë, në dispozicion të autoriteteve financiar apo ndonjë instrument tjetër të ngjashëm përgjegjëse, të gjithë informacionin e referuar në të Operatorit të Sistemit të Depozitimit dhe të nenin 58, të këtij ligji, për një periudhë prej 5 përcaktojë kufijtë e përgjithshëm mbi nivelet e vjetësh. Ky informacion i vihet në dispozicion edhe detyrimeve të degës së saj. Kjo nuk i lejon Sekretariatit të Komunitetit të Energjisë; shoqërisë mëmë që të ofrojë udhëzime në lidhje me dh) të marrë masat e nevojshme për të lejuar që operacionet e përditshme dhe as në lidhje me kapacitetet të jenë, lirisht, të tregtueshme dhe të vendimet individuale për ndërtimin apo lehtësojë tregtinë në një mënyrë transparente dhe përmirësimin e impianteve të depozitimit, të cilat jodiskriminuese; nuk tejkalojnë kushtet e planit të miratuar financiar e) të hartojë kontrata dhe procedura të apo ndonjë instrument ekuivalent; harmonizuara të impianteve të depozitimit, në ç) Operatori i Sistemit të Depozitimit krijon tregun primar, me qëllim lehtësimin e tregtisë programin e përputhshmërisë, që parashikon masat sekondare të kapaciteteve, dhe të pranojë për përjashtimin e sjelljes diskriminuese dhe transferimin e të drejtave të kapaciteteve fillestare, sigurimin se respektimi i saj monitorohet në kur është njoftuar nga përdoruesit e sistemit. Këto mënyrë korrekte. Programi i përputhshmërisë kontrata dhe procedura të harmonizuara i bëhen përcakton detyrimet e veçanta të të punësuarve me me dije ERE-s. qëllim përmbushjen e këtij objektivi. Një raport Neni 62 vjetor, që përcakton masat e ndërmarra, dërgohet Veprimtaria e depozitimit në ERE nga personi apo organi përgjegjës për

1. Operatori i Sistemit të Depozitimit ka në monitorimin e programit të përputhshmërisë, i cili zotërim hapësira depozituese të gazit natyror, sipas botohet. marrëveshjes hidrokarbure, të lidhur në përputhje

3. Ky nen zbatohet vetëm për impiantet e me dispozitat e ligjit nr. 7746, datë 28.7.1993, “Për depozitimit që janë teknikisht dhe/ose hidrokarburet (Kërkim dhe prodhim)”, të ekonomikisht të nevojshme për sigurimin e aksesit ndryshuar, ose çdo forme tjetër të parashikuar me efektiv në sistem për furnizimin e klientëve, sipas ligj. nenit 63 të këtij ligji.

2. Operatori i Sistemit të Depozitimit Neni 61 administron këto hapësira depozituese në mënyrë Detyrat e Operatorit të Sistemit të Depozitimit të koordinuar dhe të integruar, për të garantuar funksionimin optimal të tyre dhe sigurinë e sistemit Operatori i Sistemit të Depozitimit ka për të gazit natyror. detyrë: a) të operojë, të monitorojë, të mirëmbajë dhe të Neni 63 zhvillojë, në kushte ekonomike, impiante të Organizimi i aksesit në objektet e depozitimit depozitimit të sigurta, të besueshme dhe efikase, dhe linepack për të siguruar një treg të hapur, duke marrë masat

1. Për organizimin e aksesit në impiantet e e nevojshme për mbrojtjen e mjedisit, si dhe të depozitimit dhe linepack, kur është teknikisht dhe garantojë mjetet e mjaftueshme për të përmbushur /ose ekonomikisht e nevojshme për sigurimin e detyrimet e shërbimit; aksesit efektiv në sistem, me qëllim furnizimin e ndihmëse, në bazë të tarifave të publikuara dhe/ose klientëve, si dhe për organizimin e aksesit në afateve e detyrimeve të tjera, për përdorimin e këtij shërbimet ndihmëse, zbatohet procedura e depozitimi dhe linepack-u, kur është teknikisht negociuar dhe/ose e rregulluar e aksesit. dhe/ose ekonomikisht e nevojshme për sigurimin e

2. ERE përcakton dhe publikon kritere, sipas të aksesit efikas në sistem, si dhe për organizimin e cilave përcaktohet procedura e aplikueshme, për aksesit në shërbime të tjera ndihmëse. ERE aksesin në hapësirat e depozitimit dhe linepack. konsultohet me përdoruesit e sistemit për Këto procedura zbatohen në përputhje me kriteret zhvillimin e metodologjisë për këto tarifa. E drejta objektive, transparente dhe jodiskriminuese. e aksesit për klientët mund të jepet duke u

3. Operatori i Sistemit të Depozitimit njofton, mundësuar atyre hyrje në kontrata furnizimi me publikisht, për impiantet ose pjesë të impianteve të shoqëritë e gazit natyror, të ndryshme nga pronari depozitimit që janë objekt i aksesit. OST-ja, dhe/ose operatori i sistemit apo të një shoqërie të gjithashtu, publikon linepack-et që janë të lidhur me to. ofrueshme, sipas procedurave të ndryshme të Neni 64 aksesit në to. Aksesi i palës së tretë në lidhje me impiantet e

4. Dispozitat e mësipërme të këtij neni nuk depozitimit zbatohen për shërbimet ndihmëse dhe depozitimet

1. Operatori i Sistemit të Depozitimit: e përkohshme, të lidhura me impiantet e GNL-së, a) ofron shërbime në mënyrë jodiskriminuese dhe që janë të nevojshme për procesin e për të gjithë përdoruesit e rrjetit që përmbushin rigazifikimit dhe dërgimin e mëtejshëm në sistemin kërkesat e tregut. Në veçanti, kur ky operator u e transmetimit. ofron të njëjtin shërbim klientëve të ndryshëm,

5. Në rastin e aksesit të negociuar, ERE merr atëherë ai duhet ta bëjë këtë sipas kushteve masat e nevojshme që shoqëritë e gazit natyror dhe kontraktuese të njëjta; klientët, brenda apo jashtë territorit që mbulon b) ofron shërbime që janë në përputhje me sistemi i ndërlidhur, të negociojnë akses në përdorimin e sistemeve të ndërlidhura të transportit impiantet e depozitimit dhe linepack, kur teknikisht të gazit dhe lehtëson aksesin nëpërmjet bashkë- dhe/ose ekonomikisht është e nevojshme për të punimit me OST-në; siguruar akses efikas në sistem, si dhe për c) bën publik informacionin përkatës, në veçanti organizimin e aksesit në shërbime të tjera të dhënat mbi përdorimin dhe disponueshmërinë e ndihmëse. Palët janë të detyruara për të negociuar shërbimeve, sipas një afati, në përputhje me nevojat në mirëbesim aksesin në depozitim, linepack dhe e arsyeshme tregtare të përdoruesve të impiantit të shërbime të tjera ndihmëse. depozitimit dhe që janë subjekt monitorimi nga

6. Kontratat për akses në depozitim, linepack ERE; dhe shërbime tjera ndihmëse negociohen me ç) u siguron akses, në mënyrë konstante dhe të operatorin përkatës të sistemit të depozitimit ose pandërprerë, palëve të treta. Çmimi i kapacitetit të shoqërinë përkatëse të gazit natyror. Operatori i ndërprerjes pasqyron mundësinë e ndërprerjes; Sistemit të Depozitimit dhe shoqëritë e gazit d) ofron kontrata, për përdoruesit e impiantit të natyror publikojnë dhe përditësojnë vazhdimisht, depozitimit, që mund të jenë afatgjata dhe së paku, një herë në vit, kushtet e tyre kryesore afatshkurtra; tregtare, për përdorimin e depozitimit, linepack-ut dh) ofron, për përdoruesit e impiantit të dhe shërbimeve të tjera ndihmëse. Në rast të depozitimit, shërbime të ndara dhe të pandara të përmirësimit të kushteve të tyre tregtare, të hapësirës së depozitimit, injektimit dhe përmendura më sipër, Operatori i Sistemit të shpërndarjes. Depozitimit dhe shoqëritë e gazit natyror

2. Kontratat e impiantit të depozitimit nuk konsultohen me përdoruesit e sistemit. duhet të rezultojnë me tarifa, arbitrarisht, më të

7. Në rastin e aksesit të rregulluar, ERE merr larta nga ato që janë firmosur: masat e nevojshme për t’u dhënë shoqërive të gazit a) përtej një kontrate njëvjeçare të gazit natyror, natyror dhe klientëve, brenda ose jashtë territorit që pa datë të fiksuar të fillimit; mbulon sistemi i ndërlidhur, të drejtën e aksesit në depozitim, linepack dhe shërbime të tjera b) për një kohëzgjatje më të shkurtër se një 4. Për qëllime të shkronjës “a”, të pikës 3, të kontratë njëvjeçare standarde GNL-je dhe impianti këtij neni, oferta përkatëse nga Operatori i Sistemit depozitimi. të Depozitimit paraqitet, së paku, një ditë përpara

3. Kur shihet e arsyeshme, shërbimet e aksesit të dhe duhet të jetë e ndërpritshme. palës së tretë jepen përkundrejt garancive nga Neni 66 përdoruesit e rrjetit, duke dëshmuar aftësinë financiare. Këto garanci miratohen nga ERE dhe Kërkesat për transparencë në lidhje nuk duhet të përbëjnë pengesa të panevojshme për meimpiantet e depozitimit hyrjen në treg dhe duhet të jenë jodiskriminuese, 1. Operatori i Sistemit të Depozitimit bën transparente e proporcionale. publik informacionin e plotë, në lidhje me

4. Operatori i Sistemit të Depozitimit mund të shërbimet që ofron dhe kushtet përkatëse që refuzojë aksesin në impiantin e depozitimit, sipas zbatohen, për përdoruesit e impiantit të kushteve të përcaktuara në nenin 43 të këtij ligji. depozitimit, në mënyrë që të sigurohet aksesefiçent Neni 65 në impiantet e depozitimit. Parimet e mekanizmave të alokimit së 2. Operatori i Sistemit të Depozitimit bën kapaciteteve dhe procedurat e menaxhimit të publik informacionin lidhur me kapacitetet e kapacitetit të kufizuar, në lidhje meobjektet e kontraktuara dhe kapacitetet e disponueshme të depozitimit depozitimit, i cili ofrohet në një formë të qartë dhe të kuptueshme për palët e interesuara.

1. Kapaciteti maksimal i impiantit të depozitimit 3. Operatori i Sistemit të Depozitimit paraqet është në dispozicion për pjesëmarrësit e tregut, informacionin në përputhje me përcaktimet e këtij duke marrë në konsideratë integritetin e sistemit ligji dhe të legjislacionit në fuqi, në një mënyrë dhe operimin e tij. lehtësisht të aksesueshme nga palët.

2. Operatori i Sistemit të Depozitimit zbaton 4. Operatori i Sistemit të Depozitimit bën dhe publikon mekanizma të alokimit të publik informacionin për sasinë e gazit në çdo kapaciteteve në mënyrë jodiskriminuese dhe impiant depozitimi, ose në grupet e impianteve të transparente, të cilat: depozitimit, rrjedhat hyrëse dhe rrjedhat dalëse, si a) japin sinjalet e duhura ekonomike për dhe kapacitetet e impiantit të depozitimit në përdorimin efikas dhe maksimal të kapaciteteve dispozicion, përfshirë këtu edhe ato impiante të dhe lehtësojnë investimet në infrastrukturën e re; përjashtuara nga aksesi për palët e treta. Ky b) janë në përputhje me mekanizmin e tregut, informacion i njoftohet, gjithashtu, edhe OST-së, e duke përfshirë tregjet e çastit dhe korridoret e cila e publikon informacionin, në mënyrë të tregtimit, duke qenëfleksibël dhe të aftë për t’u përmbledhur për sistemin apo nënsistemin, të përshtatur me rrethanat në zhvillim të tregut; përcaktuar nga pikat përkatëse. Ky informacion c) janë në përputhje me sistemet e lidhura të rifreskohet periodikisht. rrjetit të aksesit. 5. Në rastet kur Operatori i Sistemit të

3. Kontratat me impiantet e depozitimit duhet Depozitimit është i vetmi përdorues i impiantit të të përfshijnë edhe masat për të parandaluar depozitimit, ai mund të paraqesë një kërkesë të grumbullimin e kapaciteteve, me qëllim rishitjen në arsyetuar në ERE për trajtim konfidencial të të të ardhmen me një çmim abuziv, duke marrë dhënave të përmendura në pikën 4 të këtij neni. parasysh parimet që zbatohen në rastet e Kur ERE arrin në përfundimin se një kërkesë e tillë menaxhimit të kapacitetit të kufizuar si më poshtë: është e justifikuar, mund të lejojë që Operatori i a) Operatori i Sistemit të Depozitimit ofron Sistemit të Depozitimit të mos bëjë publike të kapacitetin e papërdorur në tregun fillestar, pa dhënat e përmendura në pikën 4, të këtij neni, për vonesë; një kohëzgjatje deri në 1 vit nga miratimi i kërkesës. b) përdoruesit e objektit të depozitimit, të cilët 6. Pika 5, e këtij neni, zbatohet pa paragjykuar dëshirojnë të rishesin, në tregun dytësor, detyrimet e publikimit të informacionit nga ana e kapacitetin e kontraktuar, duhet, fillimisht, të kenë OST-së, siç përmendet në pikën 4, përveçse kur të të drejtë për ta bërë këtë. dhënat e përmbledhura janë identike me të dhënat individuale të sistemit të depozitimit, për të cilat ERE ka vendosur të mos jenë objekt publikimi. SEKSIONI V OPERIMI I

7. Për të siguruar tarifa transparente, objektive e IMPIANTEVE TË GNL-së jodiskriminuese dhe për të lehtësuar përdorimin Neni 68 efikas të infrastrukturës, Operatori i Sistemit të Depozitimit bën publik, në mënyrë të Operatori i Sistemit të Impiantit të GNL-së mjaftueshme, informacionin e detajuar, në lidhje 1. Operimi i sistemeve të GNL-së kryhet nga me përllogaritjen e tarifave, metodologjitë dhe operatorët e sistemit të GNL-së, të cilët janë strukturën e tarifave për infrastrukturën, sipas persona juridikë, të licencuar nga ERE, sipas aksesit të rregulluar të palëve të treta. dispozitave të këtij ligji. Neni 67 2. Nisur nga kriteri i efikasitetit dhe bilancit Rregullat e përdorimit të sistemit të ekonomik, mund të ketë një ose më shumë operatorë të GNL-së. depozitimit të gazit Neni 69

1. Rregullat e përdorimit të sistemit të depo- zitimit të gazit përcaktojnë zhvillimin, menaxhimin Detyrat e Operatorit të Sistemit të Impiantit të dhe përdorimin e këtij sistemi. GNL-së

2. Rregullat e përdorimit të sistemit të Operatori i Sistemit të Impiantit të GNL-së ka depozitimit të gazit, në veçanti, parashikojnë: këto detyra: a) përshkrimin e sistemit të depozitimit të gazit; a) operon, mirëmban e zhvillon një impiant b) zhvillimin, ndërtimin e mirëmbajtjen e GNL-je të sigurt, të qëndrueshëm dhe efiçent, për sistemit të depozitimit të gazit; të siguruar një treg të hapur, duke marrë masat e c) menaxhimin dhe mbikëqyrjen e sistemit të nevojshme për mbrojtjen e mjedisit, si dhe depozitimit të gazit; garanton mjete të mjaftueshme për të përmbushur ç) marrëdhëniet kontraktuale dhe kushtet e detyrimet e shërbimit; përgjithshme për përdorimin e sistemit të b) merr miratimin për përdorimin e impianteve depozitimit të gazit; ekzistuese të sistemit, në përputhje me nenin 11 të d) rezervimin dhe përdorimin e kapaciteteve në këtij ligji; sistemin e depozitimit të gazit; c) lidh impiantin e GNL-së me sistemin e dh) tregtimin e kapaciteteve të sistemit të transmetimit, në përputhje me rregullat teknike të depozitimit të gazit; sistemit të transmetimit dhe me rregullat për e) të drejtat dhe detyrimet e operatorit e përdorimin e impianteve të GNL-së; përdoruesit të sistemit të depozitimit të gazit; ç) vendos një sistem matës të rrjedhave hyrëse ë) rregullat e matjes dhe rregullat e shpër- dhe dalëse, si dhe të parametrave të cilësisë së gazit; ndarjes; d) shkarkon dhe rigazifikon GNL-në, sipas f) publikimin e të dhënave dhe shkëmbimin e kontratave të nënshkruara; informacionit; dh) siguron kushte objektive, të njëjta dhe g) lidhjen me pjesët e tjera të sistemit të gazit; jodiskriminuese, për akses në impiantin e GNL-së, gj) kompensimin e dëmeve. sipas dispozitave të këtij ligji dhe kushteve të

3. Në procesin e hartimit të rregullave të përgjithshme të furnizimit me gaz natyror, të përdorimit të sistemit të depozitimit të gazit, miratuara nga ERE, sipas neneve 16 e 75 të këtij Operatori i Sistemit të Depozitimit siguron ligji; pjesëmarrje të të gjitha palëve të interesuara dhe e) kufizon diskriminimin ndërmjet përdoruesve kryen një konsultim publik, për një periudhë jo më ose grupeve të përdoruesve të sistemit, sidomos pak se 15 ditë. Rregullat e përdorimit të sistemit të kur ky diskriminim favorizon shoqëritë e lidhura; depozitimit të gazit zbatohen nga Operatori i ë) përgatit një plan pesëvjeçar për zhvillimin e Sistemit të Depozitimit pas miratimit të ERE-s, impiantit të GNL-së, të cilin e publikon, e dhe publikohen në faqet e internetit të ERE-s dhe përditëson çdo vit dhe e paraqet për miratim në të operatorit të sistemit të depozitimit të gazit. ERE; f) i siguron çdo operatori tjetër të sistemit informacion të mjaftueshëm, për të garantuar që transportimi dhe depozitimi i gazit natyror të bëhen iv)mosrespektimit, nga një përdorues, të në përputhje me operimin e sigurt dhe efiçent të detyrimeve të tij kontraktuale. sistemeve të ndërlidhura; Neni 71 g) siguron, paraprakisht, brenda një afati të Shërbimet e aksesit të palës së tretë në lidhje arsyeshëm, informacion të rregullt për me impiantet e GNL-së pjesëmarrësit e tregut të gazit, për vëllimin dhe datën e mbylljes së operimit të impiantit të GNL-së 1. Operatori i Sistemit të Impiantit të GNL-së: dhe reduktimin e pritshëm të kapaciteteve të a) ofron shërbime në baza jodiskriminuese për impiantit të GNL-së; të gjithë përdoruesit e rrjetit që respektojnë gj) mbron informacionin konfidencial, me kërkesat e tregut. Kur ky operator u ofron të njëjtin natyrë tregtare, të marrë gjatë kryerjes së shërbim klientëve të ndryshëm, atëherë ky shërbim veprimtarisë së tij; ofrohet sipas kritereve dhe kushteve kontraktore të h) vë në dispozicion të gjithë informacionin, në njëjta; përputhje me nenin 73, të këtij ligji, për një b) ofron shërbime që janë në përputhje me periudhë prej 5 vjetësh, për ERE-n, ministrinë, përdorimin e sistemeve të ndërlidhura të transportit Autoritetin e Konkurrencës, si dhe çdo autoritet të gazit dhe lehtëson aksesin, nëpërmjet tjetër përgjegjës. Ky informacion i vihet në bashkëpunimit me OST-në; dispozicion Sekretariatit të Komunitetit të c) bën publik, sipas një afati të arsyeshëm, në Energjisë; përputhje me nevojat e përdoruesve të impiantit të i) merr masa të arsyeshme për të lejuar që të GNL-së, gjithë informacionin përkatës, në veçanti drejtat e kapaciteteve të jenë lirisht të tregtueshme, të dhënat për përdorimin dhe disponueshmërinë e për të lehtësuar që ky proces të kryhet në mënyrë shërbimeve. Ky informacion do të jetë objekt transparente dhe jodiskriminuese; monitorimi nga ERE. j) nxit lidhjen e kontratave dhe procedurave të 2. Kontratat e përdorimit të impiantit të GNL- harmonizuara me impiante GNL-je për tregun së nuk duhet të rezultojnë me tarifa arbitrarisht më primar, për të lehtësuar tregun sekondar të të larta se në rastet kur ato janë lidhur: kapaciteteve, dhe lejon njohjen e transferimit të të a) jashtë afatit standard, njëvjeçar, të përdorimit, drejtave të kapacitetit fillestar, kur kjo është me datë të papërcaktuar të fillimit; njoftuar nga përdoruesit e sistemit. Këto kontrata b) për një kohëzgjatje më të shkurtër se një dhe procedura të harmonizuara i bëhen me dije kontratë standarde përdorimi të impiantit GNL me ERE-s. bazë vjetore. Neni 70 3. Kur shihet e arsyeshme, shërbimet e aksesit të Të drejtat e Operatorit të Sistemit të Impiantit palës së tretë jepen përkundrejt garancive, nga të GNL-së përdoruesit e rrjetit, duke dëshmuar aftësinë Operatori i Sistemit të Impiantit të GNL-së ka financiare. Të tilla garanci nuk duhet të përbëjnë të drejtë: pengesa të panevojshme për hyrjen në treg dhe a) të refuzojë aksesin në impiant, në rastet e duhet të jenë jodiskriminuese, transparente e parashikuara në nenet 43 e 79; proporcionale. b) të blejë gaz natyror për konsumin e vet dhe 4. Operatori i Sistemit të Impiantit të GNL-së për mbulimin e humbjeve të gazit në impiantin e mund të refuzojë aksesin në instalimet e GNL-së, GNL-së; sipas kritereve dhe kushteve të përcaktuara në c) të kufizojë ose të ndalojë, përkohësisht, nenin 43 të këtij ligji. shkarkimin dhe rigazifikimin e GNL-së, në rast të: Neni 72 i) një kërcënimi të drejtpërdrejtë të jetës së Parimet e mekanizmit të alokimit të njerëzve, shëndetit dhe pasurisë, me qëllim kapacitetit dhe procedurat e menaxhimit të eliminimin e kërcënimeve të tilla; kapacitetit të kufizuar në impiantet e GNL-ve ii) një situate krize dhe me qëllim parandalimin e saj; 1. Kapaciteti maksimal i impiantit të GNL-së iii) punimeve të planifikuara të mirëmbajtjes dhe duhet t’u bëhet i ditur pjesëmarrësve të tregut, duke të rindërtimit të impianteve të GNL-së; marrë në konsideratë qëndrueshmërinë e sistemit dhe operimin efiçent të rrjetit. dispozicion në impiantin GNL, duke përfshirë

2. Operatori i Sistemit të Impiantit të GNL-së edhe impiantet ku është përjashtuar aksesi i palës së zbaton dhe publikon, në mënyrë jodiskriminuese e tretë, në qoftë se ky detyrim korrespondon me transparente, mekanizmat e shpërndarjes së mënyrën me të cilën është ofruar aksesi për kapacitetit, të cilat: përdoruesit e sistemit. Ky informacion i a) ofrojnë treguesit e duhur ekonomikë për komunikohet OST-së, e cila e bën publik, në përdorimin efikas e maksimal të kapaciteteve dhe mënyrë të përmbledhur, për sistemin apo lehtësojnë investimet në infrastrukturën e re; nënsistemin. Informacioni përditësohet, të paktën, b) janë në përputhje me mekanizmin e tregut, çdo ditë. duke përfshirë tregjet e çastit dhe korridoret e 5. Operatori i Sistemit të Impiantit të GNL-së, tregtimit, në mënyrë që t’i përshtaten zhvillimeve të në mënyrë që të lehtësojë përdorimin efikas të tregut; infrastrukturës dhe të sigurojë tarifa transparente, c) janë në përputhje me aksesin në rrjet të objektive dhe jodiskriminuese, bën publik sistemeve të lidhura. informacion të detajuar për metodologjinë dhe

3. Kontratat e impianteve të GNL-ve përfshijnë strukturën për përllogaritjen e tarifave të masat për të parandaluar grumbullimin, me qëllim infrastrukturës, nën aksesin e rregulluar të palëve të shitjen më vonë të kapaciteteve, duke marrë treta. parasysh parimet e mëposhtme, të cilat zbatohen Neni 74 në rastet e kufizimit kontraktor të kapaciteteve: Rregullat e përdorimit për terminalin e a) Operatori i Sistemit të Impiantit të GNL-së GNL-së ofron, pa vonesë, në tregun primar, kapacitete të papërdorura në impiantet e GNL-së; 1. Rregullat e përdorimit për terminalin e GNL- b) përdoruesit e impantit GNL, që duan të së përcaktojnë zhvillimin, përdorimin dhe rishesin kapacitetin e tyre të kontraktuar në tregun menaxhimin e tij. sekondar, duhet të kenë të drejtën për rishitje. 2. Rregullat e përdorimit për terminalit e GNL- së, veçanërisht, përfshijnë: Neni 73 a) përshkrimin e terminalit; Kërkesat e transparencës për impiantet e b) zhvillimin, ndërtimin dhe mirëmbajtjen e GNL-ve terminalit; c) menaxhimin dhe mbikëqyrjen e terminalit;

1. Operatori i Sistemit të Impiantit të GNL-së ç) marrëdhëniet kontraktuale dhe kushtet e bën publik informacionin e detajuar, në lidhje me përgjithshme për përdorimin e terminalit; shërbimet që ofron, kushtet përkatëse të d) rezervimet dhe përdorimin e kapaciteteve në aplikueshme dhe informacionin teknik të terminal; nevojshëm për përdoruesit e impiantit GNL, për të dh) të drejtat e detyrimet e operatorit dhe fituar akses efektiv në impiantet e GNL-së. përdoruesit të terminalit;

2. Për shërbimet e ofruara, Operatori i Sistemit e)rregullat e matjes dhe rregullat e shpërndarjes; të Impiantit të GNL-së bën publik informacionin ë) publikimin e të dhënave dhe shkëmbimin e për kapacitetet e kontraktuara dhe të disponueshme informacionit; në impiantin GNL, informacion që ofrohet në f) mbulimin e humbjeve të terminalit. formë numerike, lehtësisht të aksesueshëm nga 3. Në procesin e hartimit të rregullave të palët. përdorimit për terminalin e GNL-së, operatori

3. Operatori i Sistemit të Impiantit të GNL-së siguron pjesëmarrjen e të gjitha palëve të është i detyruar të japë informacionin e përcaktuar interesuara dhe kryen një konsultim publik, për jo me këtë ligj dhe aktet e tjera ligjore të zbatueshme, më pak se 15 ditë. Rregullat e përdorimit për në një mënyrë lehtësisht të aksesueshme nga palët. terminalin e GNL-së zbatohen nga operatori, pasi

4. Operatori i Sistemit të Impiantit të GNL-së të jenë miratuar nga ERE, dhe publikohen në faqet bën publike të dhënat mbi sasinë e gazit në çdo e internetit të ERE-s dhe operatorit të terminalit impiant të GNL-së, ose grup impiantesh të GNL- GNL-së. së, rrjedhave hyrëse e dalëse si dhe kapaciteteve në SEKSIONI VI periudhe kohore jo më të gjatë se 3 javë, nga FURNIZIMI I GAZIT NATYROR momenti i njoftimit të furnizuesit të mëparshëm.

2. ERE harton dhe miraton rregullat për Neni 75 ndryshimin e furnizuesit. Këto rregulla përcaktojnë Veprimtaritë e furnizimit kushtet dhe procedurat për ndryshimin e

1. Çdo person që kryen veprimtarinë e furnizuesit dhe, në mënyrë të veçantë, përmbajnë: furnizimit të gazit natyror pajiset me licencë nga a) procedurat për ndryshimin e furnizuesit, të ERE. cilat përfshijnë:

2. Furnizimi i gazit natyror te klienti fundor i) procedurën për ndryshimin e furnizuesit, në ofrohet me çmime tregu, jo të rregulluara, sipas një kushtet e furnizimit, si detyrim i shërbimit publik kontrate të negociuar mes furnizuesit dhe klientit. dhe atij të mundësisë së fundit;

3. Si përjashtim nga pika 2, e këtij neni, klientët ii) procedurën për kalimin nga një furnizues te familjarë dhe shoqëritë e vogla kanë të drejtë të tjetri, në rastin e ndryshimit të pronësisë së furnizohen me gaz natyror nga furnizuesi i ndërtesës; ngarkuar me detyrimin e shërbimit publik, sipas iii) procedurën për ndryshimin e marrëdhënieve kritereve dhe kushteve të përcaktuara në nenet 92 e kontraktuale, në rastin e një transferimi të 93 të këtij ligji. përkohshëm të kontratës për furnizimin me gaz

4. Klientët fundorë, duke përfshirë edhe ata të natyror për klientët fundorë si dhe të kontratës për përmendur në pikën 3, të këtij neni, mund të klientët fundorë për përdorimin e rrjetit, furnizohen nga çdo furnizues i licencuar nga ERE përkundrejt një pale të tretë; dhe i zgjedhur prej tyre. b) kushtet që duhet të përmbushen nga

5. Të gjithë furnizuesit, përfshirë edhe ata që furnizuesi i ri, veçanërisht kushtet që lidhen me kanë, sipas licencës, detyrimin e ofrimit të shërbimit balancimin; publik, blejnë gaz natyror për furnizimin e klientëve c) detyrimet e një furnizuesi, kontrata e të cilit fundorë, sipas kontratave dypalëshe, tregjeve të për furnizimin me gaz natyror të klientëve fundorë organizuara të gazit natyror ose nëpërmjet është duke përfunduar; importeve, me çmime jo të rregulluara. ç) detyrimet e operatorit përgjegjës të sistemit, te

6. Furnizuesit, që janë ngarkuar me detyrimin e pajisjet e të cilit janë të lidhur klientët fundorë; shërbimit publik me çmime të rregulluara, kanë të d) të drejtat e furnizuesit të ri, në lidhje me drejtë të shesin gaz natyror në kushtet e tregut dhe aksesin e rrjetit dhe përdorimin e rrjeteve të me çmime jo të rregulluara dhe pa kufizim transmetimit ose të shpërndarjes, me qëllim territorial, me kusht që të kenë llogari të ndara për furnizimin e një klienti të ri fundor; të dyja veprimtaritë. dh) shlyerjen e detyrimeve financiare të

7. ERE miraton kushtet e përgjithshme për mëparshme të klientëve fundorë. furnizim me gaz natyror, të cilat janë të 3. Ndryshimi i furnizuesit, sipas rregullave për detyrueshme për t’u zbatuar nga të gjithë ndryshimin e furnizuesit për klientët fundorë është furnizuesit që kryejnë veprimtari në vend. Kushtet pa pagesë. Kalimi te furnizuesi i ri bëhet në bazë të e përgjithshme për furnizim me gaz natyror një kërkese të paraqitur nga ana e klientit fundor, përcaktojnë kërkesa objektive, transparente dhe përveçse kur është një rast i furnizimit si një jodiskriminuese, që zbatohen në mënyrë të detyrim i shërbimit publik apo furnizimit të barabartë ndaj të gjitha shoqërive të gazit natyror, mundësisë së fundit, sipas kritereve dhe kushteve të në varësi të veprimtarisë së tyre në treg. Kushtet e përcaktuara në këtë ligj. përgjithshme të furnizimit publikohen në faqet e 4. Nëse kontrata për furnizim me gaz natyror të internetit të ERE-s dhe të furnizuesit. klientëve fundorë është drejt përfundimit, furnizuesi nuk mund të vendosë kushte shtesë për Neni 76 ndërprerjen e saj, duke përfshirë detyrimet e Rregullat për të ndryshuar furnizues papaguara, dhe duhet ta furnizojë klientin fundor

1. ERE garanton zbatimin e një procedure që deri në përfundimin e procedurës së kalimit te mundëson ndryshimin e furnizuesit, nga ana e furnizuesi i ri. Furnizuesi i mëparshëm mund të klientit fundor, në mënyrë të thjeshtë, brenda një vendosë kushte shtesë vetëm nëse klienti fundor nuk ka shlyer detyrimet, pasi të jetë njoftuar më SEKSIONI VII parë dhe pasi t’i jetë kërkuar nënshkrimi i një INFRASTRUKTURA TË TJERA TË GAZIT marrëveshjeje për zgjidhjen e detyrimeve, e cila NATYROR duhet të arrihet brenda një periudhe kohore jo më të shkurtër se 8 ditë, nga marrja e njoftimit të Neni 78 detyrimeve të papaguara. Përjashtimet për infrastrukturën e re

5. ERE monitoron zbatimin e rregullave të 1. Infrastrukturat e reja kryesore të gazit natyror ndryshimit të furnizuesit. përfshirë linjat e interkoneksionit, impiantet e

6. Mosmarrëveshjet, që kanë të bëjnë me këtë GNL-së dhe impiantet e depozitimit, me kërkesë të procedurë dhe që dalin nga ankesat e paraqitura tyre, mund të përjashtohen nga zbatimi i nga klienti ose furnizuesit, zgjidhen nga ERE. Në parashikimeve të pikës 1, të nenit 16; pikës 5, të çdo rast, palët e interesuara kanë të drejtë që t’i nenit 33; shkronjave “dh” dhe “e”, të pikës 1, të drejtohen, drejtpërdrejt, gjykatës kompetente për nenit 17; dhe të neneve 36, 42, 63, 64 e 71, të këtij zgjidhjen e mosmarrëveshjes. ligji, me miratim të ERE-s, me kusht që:

7. Mosmarrëveshjet ndërmjet palëve nuk a) investimet të përmirësojnë konkurrencën në pezullojnë vazhdimin e procedurës së ndryshimit të furnizimin me gaz dhe të rritin sigurinë e furnizuesit. furnizimit; Neni 77 b) niveli i riskut, lidhur me këto investime, të Mbajtja e të dhënave jetë i tillë që ato nuk do të bëhen nëse nuk jepet një përjashtim;

1. Shoqëritë e gazit natyror, të përfshira në c) infrastruktura të zotërohet nga një person, i furnizimin ose tregtimin e tij, vënë në dispozicion cili është i ndarë, të paktën nga forma ligjore, nga të ERE-s, ministrisë, Autoritetit të Konkurrencës operatorët e sistemit, në ato sisteme ku do të dhe autoriteteve të tjera përgjegjëse të dhënat ndërtohet kjo infrastrukturë; përkatëse, për një periudhë, të paktën, 5 vjet, në ç) shpenzimet t’i ngarkohen përdoruesve të lidhje me të gjitha transaksionet, në kontratat e kësaj infrastrukture; furnizimit me gaz dhe derivativëve të tij, me d) përjashtimi të mos dëmtojë konkurrencën, klientët me shumicë, OST-në, operatorët e sistemit funksionimin efektiv të tregut të brendshëm të gazit të depozitimit dhe të sistemit të GNL-së. Këto të natyror ose funksionimin efiçent të sistemit të dhëna vihen në dispozicion edhe të Sekretariatit të rregulluar, me të cilën është lidhur kjo infrastrukturë. Komunitetit të Energjisë po për të njëjtën 2. Pika 1, e këtij neni, mund zbatohet edhe në periudhë. rastin e rritjes së konsiderueshme të kapacitetit dhe

2. Të dhënat duhet të përfshijnë detaje për modifikimit të infrastrukturës ekzistuese, për të karakteristikat e transaksioneve përkatëse, si mundësuar zhvillimin e burimeve të reja të kohëzgjatja, rregullat e ofertës dhe zgjidhjes së furnizimit me gaz natyror. mosmarrëveshjeve, sasinë, datat, kohën e 3. ERE vendos, rast pas rasti, për përjashtimin, ekzekutimit të kontratës, çmimet e transaksionit, sipas pikave 1 e 2, të këtij neni, duke marrë mjetet e identifikimit të klientëve me shumicë të parasysh kriteret e parashikuara në këtë ligj. përfshirë, si dhe detaje për të gjitha kontratat e 4. Kur infrastruktura në fjalë është e vendosur papaguara, për furnizim me gaz dhe derivativëve të në territorin e më shumë se një pale kontraktuese të tij. Komunitetit të Energjisë, ose të një shteti anëtar të

3. ERE mund të vërë në dispozicion të BE-së, Bordi Rregullator i Komunitetit të Energjisë pjesëmarrësve të tregut të dhëna të caktuara, të mund të paraqesë një mendim këshillues për ERE- deklaruara nga operatorët më sipër, me kusht që të n dhe autoritetin rregullator të një shteti anëtar të mos publikohet informacioni që përbën sekret BE-së ose një palë tjetër kontraktuese të tregtar. Komunitetit të Energjisënë fjalë, mendim që mund të përdoret si bazë për vendimin e autoriteteve rregullatore për përjashtim, brenda 2 muajve nga data në të cilën kërkesa për përjashtim i është njoftuar autoritetit të fundit rregullator.

5. Kur të gjitha autoritetet rregullatore të infrastrukturës të tregtojnë kapacitetet e tyre të përfshira bien dakord për kërkesën për përjashtim, kontraktuara në tregun sekondar. Në vlerësimin e brenda 6 muajve nga data në të cilën kërkesa është kritereve të përmendura në shkronjat “a”, “b” e marrë nga autoriteti i fundit rregullator, ata “d”, të pikës 1, të këtij neni, ERE merr parasysh informojnë Bordin Rregullator të Komunitetit të rezultatet e procedurës së shpërndarjes së Energjisë për vendimin e tyre. kapaciteteve.

6. Bordi Rregullator i Komunitetit të Energjisë 12. Vendimi për përjashtim, parashikuar në ushtron detyrat që i janë dhënë autoriteteve pikën 11, të këtij neni, përfshirë edhe çdo kusht që rregullatore të një shteti anëtar të BE-së dhe/ose mund të vendoset, arsyetohet dhe publikohet në një pale tjetër kontraktuese të Komunitetit të Fletoren Zyrtare. Pa publikuar informacionin e Energjisë, të përfshira në këtë nen, në rastet kur: ndjeshëm tregtar, ky vendim përmban: a) të gjitha autoritetet rregullatore përkatëse nuk a) arsyet e hollësishme, në bazë të të cilave ERE kanë qenë në gjendje të arrijnë një marrëveshje, ka dhënë përjashtimin ose e ka refuzuar atë, duke brenda afatit prej 6 muajsh, nga data në të cilën iu referuar pikës 1, të këtij neni, si dhe dispozitave kërkesa për përjashtim është marrë nga autoriteti i përkatëse, mbi të cilat bazohet vendimi, duke fundit rregullator; përfshirë në vendim, gjithashtu, informacionin b) autoritetet rregullatore përkatëse bëjnë financiar që justifikon nevojën për përjashtim; kërkesë të përbashkët. b)analizën e bërë rreth efektit mbi konkurrencën

7. Të gjitha autoritetet rregullatore të përfshira dhe funksionimin efektiv të tregut të brendshëm të mundet, së bashku, të kërkojnë që periudha e gazit natyror, që mund të rezultojë nga dhënia e përmendur në shkronjën “a”, të pikës 6, të këtij përjashtimit; neni, të shtyhet deri në 3 muaj. c) arsyet për periudhën kohore dhe pjesën e

8. Para se të marrë një vendim, ERE kapacitetit total të infrastrukturës së gazit natyror konsultohet me autoritetet përkatëse rregullatore në fjalë, për të cilën është dhënë përjashtimi; dhe aplikuesit. ç) kur përjashtimi lidhet me një linjë inter-

9. Përjashtimi mund të mbulojë të gjithë ose një koneksioni, rezultatin e këshillimit me vendet ose pjesë të infrastrukturës së re, ose të asaj ekzistuese, autoritetet rregullatore përkatëse; me kapacitete të zgjeruara ose me modifikimin e d) kontributin e infrastrukturës në diversifikimin infrastrukturës ekzistuese. e furnizimit me gaz.

10. Në marrjen e vendimit për dhënien e një 13. Pavarësisht nga pika 3, e këtij neni, ERE përjashtimi, rast pas rasti, duhet të merret parasysh mund të aplikojë pranë Bordit Rregullator të nevoja për të vendosur kushte për kohëzgjatjen e Komunitetit të Energjisë dhe të paraqesë, për përjashtimit dhe të aksesitjodiskriminues në linjën e qëllim të vendimmarrjes, opinionin e saj për interkoneksionit. Kur merret një vendim, sipas kërkesën për një përjashtim. Ky opinion publikohet kushteve të kësaj pike, llogaritet, në veçanti, dhe së bashku me vendimin. merret parasysh kohëzgjatja e kontratave, kapaciteti 14. ERE i përcjell, pa vonesë, Sekretariatit të shtesë për t’u ndërtuar apo modifikimi i Komunitetit të Energjisë dhe, sipas rastit, edhe kapaciteteve ekzistuese, koha e projektit dhe Komisionit Europian, nëse ka të përfshirë një vend rrethanat kombëtare. anëtar të BE-së, një kopje të çdo kërkese për

11. ERE, kur miraton një përjashtim, vendos përjashtim, që nga momenti i marrjes së saj. ERE i për rregullat dhe mekanizmat për menaxhimin dhe njofton vendimin, pa vonesë, Sekretariatit të shpërndarjen e kapacitetit. Rregullat parashikojnë Komunitetit të Energjisë së bashku me të gjithë që të gjithë përdoruesit e mundshëm të informacionin e duhur, në lidhje me vendimin. Ky infrastrukturës të ftohen për të paraqitur interesin e informacion mund t'i paraqitet Sekretariatit të tyre në kapacitetin e kontraktuar, para shpërndarjes Komunitetit të Energjisë në formë të përmbledhur, së kapacitetit në infrastrukturën e re, përfshirë këtu në mënyrë që ai të marrë vendimin përkatës. edhe përdorimin vetjak të tij. ERE kërkon që 15. Brenda një afati 2-mujor nga dita pas rregullat e menaxhimit të kapacitetit të kufizuar të marrjes së njoftimit, Sekretariati i Komunitetit të përfshijnë detyrimin për të ofruar kapacitete të Energjisë mund të japë një opinionin, duke i papërdorura në treg dhe u kërkon përdoruesve të kërkuar ERE-s të ndryshojë ose të tërheqë vendimin e dhënies së një përjashtimi. Ky afat Aplikimi paraqitet, rast pas rasti, si para edhe pas mund të zgjatet me 2 muaj, kur Sekretariati i refuzimit të hyrjes në sistem, sipas zgjedhjes së Komunitetit të Energjisë kërkon informacion të shoqërisë së gazit natyror. Aplikimi shoqërohet me mëtejshëm. Ky afat kohor shtesë do të fillojë të një informacion për natyrën dhe përmasat e përllogaritet në ditën pas marrjes së vështirësisë, me të cilën përballet shoqëria dhe informacionit të plotë. Afati i parë dymujor masat e marra për ta eliminuar atë. mund të zgjatet, gjithashtu, me pëlqimin e të dyja 2. ERE vendos të miratojë përjashtimin, sipas palëve, Sekretariatit të Komunitetit të Energjisë parashikimit të pikës 1, të këtij neni, me kusht që të dhe ERE-s. mos ekzistojnë mundësi të tjera për shmangien e

16. Kur informacioni, i kërkuar sipas pikës 15, kësaj situate. Në vendimin për miratimin e nuk është dhënë brenda afatit të përcaktuar në përjashtimit, ERE merr parasysh: kërkesë, do të konsiderohet se ERE po rishikon a) objektivin e arritjes së një tregu gazi vendimin e përjashtimit dhe njoftimi i dërguar, jodiskriminues, transparent dhe konkurrues; sipas pikës 14, do të konsiderohet si i tërhequr nga b)nevojën e përmbushjes së detyrimeve të ana e tij përveç rastit kur ERE, përpara kalimit të shërbimit publik dhe të garantimit të sigurisë së afateve të përcaktuara në pikën 15, ka informuar furnizimit; Sekretariatin e Komunitetit të Energjisë nëpërmjet c) pozicionin e shoqërisë së gazit natyror në një deklarate të arsyetuar se njoftimin e bërë e treg dhe gjendjen aktuale të konkurrencës; konsideron të plotë. ç) vështirësitë ekonomike dhe financiare, me të

17. ERE duhet të bëjë përpjekjet maksimale për cilat përballen shoqëritë e gazit natyror, OST-ja ose të marrë në konsideratë opinionin e Sekretariatit të klientët; Komunitetit të Energjisë, që rekomandon d) datën e nënshkrimit dhe kushtet e kontratës ndryshimin ose tërheqjen nga vendimi i ose të kontratave në fjalë, përfshirë masën në të përjashtimit. Kur vendimi përfundimtar ndryshon cilën ato lejojnë devijimin nga detyrimet e tyre; thelbësisht nga opinioni i Sekretariatit të dh) përpjekjet e bëra për të gjetur mundësi të Komunitetit të Energjisë, ERE publikon tjera për shmangien apo zgjidhjen e kësaj situate; argumentimin e vendimit të marrë, së bashku me e) masën e efekteve negative, të shkaktuara opinionin e Sekretariatit të Komunitetit të shoqërisë, si rezultat i zbatimit të detyrimit “merr Energjisë. ose paguaj”, efekte, të cilat janë marrë në

18. Opinioni miratues i Sekretariatit të konsideratë ose, sipas rrethanave, që duhet të ishin Komunitetit të Energjisë për një vendim marrë në konsideratë nga shoqëria që pranon përjashtimi e humbet fuqinë 2 vjet nga miratimi i detyrimin “merr ose paguaj”; tij, në rast se ndërtimi i infrastrukturës nuk ka filluar ë) nivelin e lidhjes së sistemit me sistemet e tjera ende, dhe 5 vjet nga miratimi i tij, në rast se dhe shkallën e tyre të ndërveprimit; infrastruktura nuk është bërë operacionale, përveç f) efektet që mund të shkaktojë miratimi i se, nëse Sekretariati i Komunitetit të Energjisë përjashtimit në zbatimin e detyrimeve të vendos se çdo vonesë është për shkak të pengesave parashikuara në këtë ligj, lidhur me funksionimin të mëdha, jashtë kontrollit të personit, të cilit i është normal të tregut të brendshëm. dhënë përjashtimi. 3. ERE njofton, pa vonesë, Sekretariatin e Neni 79 Komunitetit të Energjisë për vendimin e saj për të Përjashtimet në lidhje me detyrimin “merr ose dhënë përjashtimin nga detyrimi për akses, paguaj” shoqëruar me të gjithë informacionin e nevojshëm, lidhur me përjashtimin, për t’i bërë të mundur

1. Nëse një shoqëri e gazit natyror përballet, ose përgatitjen e një opinioni të bazuar. Brenda 2 vlerëson se do të përballet me vështirësi serioze muajve, nga marrja e njoftimit, Sekretariati i ekonomike dhe financiare, për shkak të detyrimit të Komunitetit të Energjisë jep një opinion, duke saj “merr ose paguaj”, të përfshira në kontrata kërkuar, sipas rastit, lënien në fuqi, ndryshimin apo blerjeje të gazit natyror, ajo ka të drejtë të aplikojë prishjen e vendimit për të dhënë një përjashtim. në ERE për një përjashtim të përkohshëm nga

4. ERE duhet të bëjë përpjekjet maksimale për detyrimi për të siguruar aksesin e palëve të treta. të marrë në konsideratë opinionin e Sekretariatit të Komunitetit të Energjisë, që rekomandon a) personat përgjegjës për menaxhimin e ndryshimin ose tërheqjen nga vendimi i operatorit të kombinuar të sistemit, i cili përfaqëson përjashtimit. Kur vendimi përfundimtar ndryshon një pjesë të shoqërisë vertikalisht të integruar, nuk thelbësisht nga opinioni i Sekretariatit të marrin pjesë në menaxhimin dhe veprimtaritë e Komunitetit të Energjisë, ERE publikon prodhimit, tregtimit e furnizimit me gaz; argumentimin e vendimit të marrë, së bashku me b) personat përgjegjës për menaxhimin e opinionin e Sekretariatit të Komunitetit të operatorit të kombinuar të sistemit janë të aftë Energjisë. profesionalisht dhe veprojnë në mënyrë të pavarur

5. Në rast se ERE refuzon dhënien e për përmbushjen e detyrave dhe objektivave të përjashtimit, sipas parashikimeve të pikës 1, të këtij shoqërisë. Trajtimi financiar i personave përgjegjës neni, shoqëria e gazit natyror nuk mund të refuzojë për menaxhimin dhe personave përgjegjës për aksesin në sistem të palës së tretë, për shkak të organet mbikëqyrëse të operatorit të kombinuar të detyrimit “merr ose paguaj”, të pranuar në një sistemit, që kontrollohet nga shteti, miratohet me kontratë blerjeje të gazit natyror. vendim të Këshillit të Ministrave;

6. Çdo përjashtim i miratuar nga ERE, sipas c) operatori i kombinuar i sistemit vendos në këtij neni, arsyetohet dhe publikohet. mënyrë të pavarur nga shoqëria e integruar rreth burimeve të nevojshme për operimin, menaxhimin Neni 80 dhe zhvillimin e sistemit që ai administron. Operatori i kombinuar Operatori duhet të zotërojë burimet e nevojshme

1. Parashikimet e neneve 36 e 50, pika 2, të këtij për të përmbushur këto detyrime, përfshirë burimet ligji, nuk përjashtojnë operimin e kombinuar të njerëzore, teknike, financiare dhe materiale. Kjo sistemeve të transmetimit dhe të shpërndarjes, të nuk do të ndryshojë të drejtën e shoqërisë mëmë, impianteve të GNL-ve dhe të impianteve të në përbërje të sistemit të një shoqërie të integruar, depozitimit nga një operator i vetëm, i cili duhet të për të miratuar planin vjetor financiar për jetë i pavarur nga pikëpamja ligjore, organizative operatorin e kombinuar të sistemit dhe për të dhe e vendimmarrjes, nga veprimtari të tjera, që vendosur kufijtë e borxhit të tij. Shoqëria mëmë nuk lidhen me operimin e sistemeve të nuk do të japë udhëzime të operatorit të sistemit të transmetimit dhe shpërndarjes, të impianteve të kombinuar, në lidhje me operimin e tij të GNL-së dhe impianteve të depozitimit.Sistemi i përditshëm, përfshirë udhëzimet për vendimet transmetimit të operatorit të kombinuar duhet të individuale në ndërtimin apo modernizimin e certifikohet në përputhje me parashikimet e këtij pjesëve të sistemit,të menaxhuara nga operatori i ligji. kombinuar i sistemit, nëse ky vendim rrjedh nga

2. Operator i kombinuar konsiderohet kur e plani vjetor financiar i miratuar. njëjta shoqëri e gazit natyror mund të licencohet 5. ERE siguron që operatori i kombinuar i për të kryer veprimtarinë e transmetimit, sistemit zotëron aftësitë teknike e menaxhuese për shpërndarjes, operatorit të impianteve të GNL-së të operuar në mënyrë të pavarur dhe jeplicenca dhe/ose të impianteve të depozitimit, me kusht që tëveçanta për secilën nga veprimtaritë që ushtrohen të respektojë kërkesat për ndarjen për çdo operator nga njëoperatori kombinuar,sipaskritereve dhe sistemi, sikurse parashikohet nga ky ligj, dhe të jetë kushtevetë përcaktuaranëkëtë ligj. i pavarur nga shoqëritë që kryejnë ndonjë nga 6. Një operator i kombinuar i sistemit mban funksionet e prodhimit, furnizimit apo tregtimit. llogari të ndara për secilën nga veprimtaritë e tij, në

3. Operatori i kombinuar i sistemit, që përputhje me nenin 30 të këtij ligji. përfaqëson një pjesë të një shoqërie vertikalisht të 7. Operatori i kombinuar i sistemit harton dhe integruar, organizon veprimtaritë e tij si person zbaton programin e përputhshmërisë, në përputhje juridik i pavarur, i ndarë nga veprimtaritë e me nenin 47 të këtij ligji. prodhimit, tregtimit dhe furnizimit me gaz. 8. ERE monitoron veprimtaritë e një operatori

4. Në përputhje me pikën 3, të këtij neni, të kombinuar, pjesë e një shoqërie vertikalisht të pavarësia e operatorit të kombinuar të sistemit integruar, në mënyrë që ai të mos përfitojë nga ky sigurohet si më poshtë: pozicion për të ndikuar në kufizimin apo shtrembërimin e konkurrencës në treg. Neni 81 mbulohen nga shoqëria e gazit natyror, duke u Linja direkte rimbursuar, në mënyrë të drejtë, nga klienti që do të furnizohet nga kjo linjë. Në çdo rast, kostoja për

1. Nëse një shoqëri e gazit natyror planifikon të ndërtimin e linjës direkte nuk do të përfshihet në lidhë një kontratë furnizimi me gaz natyrorme një metodologjinë për përllogaritjen e tarifave të klient të caktuar, por nuk ka aksesnë sistemin e sistemit, në të cilin është lidhur linja direkte. transmetimit ose të shpërndarjes, ajo mund të ndërtojë një linjë direkte, me miratimin e Këshillit KREU V TREGU I të Ministrave, mbi bazën e propozimit të ministrit, GAZIT NATYROR sipas kritereve dhe procedurave të nenit 11 të këtij Neni 82 ligji. Hapja e tregut dhe marrëdhënia e

2. Këshilli i Ministrave miraton kriteret për reciprocitetit dhënien e miratimitpër ndërtimin dhe operimin e linjave direkte, pas marrjes së opinionit të ERE-s, 1. Tregu i gazit është i hapur, ku të gjithë ku konfirmohet pamundësia e shoqërisë së gazit klientët kanë të drejtë të zgjedhin, lirisht, natyror për të lidhur një kontratë për furnizimin me furnizuesin e tyre. gaz natyror, për shkak të mungesës së aksesit në 2. Një klient ka të drejtë të furnizohet nga një sistemin e transmetimit ose të shpërndarjes. operator që ushtron veprimtarinë në sistemin e një

3. Mundësia për të furnizuar me gaz natyror, vendi anëtar të BE-së ose të një pale kontraktuese nëpërmjet një linje direkte, sipas pikës 1, të këtij të Komunitetit të Energjisë, me kusht që të mos neni, nuk do të ndikojë në të drejtën e kontraktimit krijohen disbalanca në sistem, si rezultat i të gazit natyror në bazë të kontratave dypalëshe, furnizimit. ose në tregun e organizuar të gazit natyror, sipas Neni 83 kritereve dhe kushteve të përcaktuara në këtë ligj. Tregtimi i gazit natyror

4. Këshilli i Ministrave mund të japë miratim për të ndërtuar një linjë direkte, si rezultat i 1. Tregtimi i gazit natyror kryhet nga një person refuzimit të aksesit në sistemin e transmetimit ose juridik, në bazë të një licence të dhënë nga ERE, shpërndarjes, sipas rasteve të neneve 43 ose 54, sipas kritereve dhe kushteve të përcaktuara në këtë pika 5, të këtij ligji, ose i hapjes së një procedure të ligj dhe rregullave të licencimit, të miratuara nga zgjidhjes së mosmarrëveshjeve, sipas nenit 98, të ERE. këtij ligji, kur përbën shkak për mungesë aksesi në 2. Shoqëria e gazit natyror, që është licencuar sistemin e transmetimit ose të shpërndarjes. për veprimtarinë e furnizimit me gaz natyror, ka të

5. Këshilli i Ministrave mund të refuzojë drejtë të kryejë edhe veprimtarinë e tregtimit të dhënien e miratimit për të ndërtuar një linjë direkte, gazit natyror, me kusht që të mbajë llogari të ndara në qoftë se ndërtimi i linjës pengon zbatimin e për secilën veprimtari. Pas marrjes së licencës së parashikimeve për detyrimet e shërbimit publik, furnizimit nga ERE, shoqëria e gazit natyror, që do përfshirë mbrojtjen e klientëve fundorë. Në çdo të kryejë edhe veprimtarinë e tregtimit të gazit rast, ky refuzim duhet të bazohet në opinionin e natyror, duhet ta përfshijë këtë objekt veprimtarie argumentuar të ERE-s. në regjistrin e Qendrës Kombëtare të Regjistrimit

6. Ndaj vendimit që refuzon miratimin për (QKR), duke depozituar atje edhe kopje të licencës ndërtimin e një linjë direkte mund të bëhet ankim së lëshuar nga ERE. në gjykatën administrative, në përputhje me afatet e 3. ERE siguron, në përputhje me angazhimet përgjithshme, të parashikuara në Kodin e ndërkombëtare të Shqipërisë, se procedura për Procedurave Administrative. dhënien e licencës për tregtimin e gazit natyror dhe

7. Ndërtimi dhe rikonstruksioni i linjave direkte kërkesat e përcaktuara në licencat përkatëse nuk bëhet në përputhje me procedurat e përcaktuara krijojnë kushte diskriminuese për shoqëritë e gazit nga legjislacioni në fushën e planifikimit dhe natyror nga çdo vend anëtar i BE-së ose palë zhvillimit të territorit. kontraktuese e Komunitetit të Energjisë.

8. Shpenzimet e kryera për ndërtimin e një linje direkte, në përputhje me pikat 1 e 2, të këtij neni, Neni 84 nuk do të kufizohet vetëm për operatorin e tregut Tregu i gazit natyror të gazit natyror.

4. Operatori i tregut të gazit natyror është një

1. Tregu i gazit natyror përfshin tregun me shoqëri që, funksionalisht, vepron e pavarur nga pakicë dhe tregun me shumicë të tij. OST-ja.

2. Marrëdhëniet ndërmjet klientëve fundorë dhe 5. Operatori i tregut të gazit natyror përmbush furnizuesve të tyre organizohen në tregun me detyrat e tij, duke respektuar parimet e pakicë të gazit natyror. transparencës, objektivitetit dhe mosdiskriminimit,

3. Tregu me shumicë i gazit natyror përfshin: nën mbikëqyrjen e ERE-s. a) marrëveshjet dypalëshe të gazit natyror, me 6. Tarifat, që aplikohen nga operatori i tregut të përjashtim të marrëveshjeve të lidhura ndërmjet gazit për organizimin e këtij tregu, miratohen, palëve, sipas pikës 2, të këtij neni; paraprakisht, nga ERE. b) tregun e ditës së nesërme, për lëvrimin e gazit 7. Operatori i tregut të gazit natyror mban natyror; llogari të ndara për transaksionet, në lidhje me c) balancimin e tregut të gazit natyror. blerjen dhe shitjen e gazit natyror.

4. Shitjet dhe blerjet në tregun me shumicë të gazit natyror kontraktohen,sipas marrëveshjeve Neni 86 dypalëshe, si edhe në tregjet e organizuara të gazit Masat për nxitjen e hapjes së tregut natyror, që janë tregje të gazit natyror të ditës së nesërme, për dorëzimin e sasisë së gazit natyror 1. ERE, në bashkëpunim me Autoritetin e dhe të balancimit të tregut të tij. Konkurrencës, kryen hetim për funksionimin e

5. OST-ja siguron shërbimet balancuese, në tregut të gazit natyror, të paktën, çdo 2 vjet, duke përputhje me rregullat e balancimit, të cilat filluar nga hyrja në fuqi e këtij ligji. miratohen nga ERE. 2. ERE, me nismën e vet, ose me kërkesë të

6. Rregullat e balancimit përcaktojnë detyrimet arsyetuar të ministrisë apo të Sekretariatit të dhe kushtet në lidhje me balancimin, përfshirë Komunitetit të Energjisë, harton dhe miraton rregullat për ofruesit e shërbimeve të balancimit, masat e nevojshme për nxitjen e konkurrencës prokurimin e shërbimeve balancuese dhe efikase në treg, me qëllim që të garantohet përcaktimin e sasive e kritereve financiare të funksionimi i rregullt i tregut të gazit natyror. Këto rakorduara me ofruesit e shërbimeve të balancimit. masa duhet të jenë proporcionale, jodiskriminuese

7. OST-ja bashkëpunon me operatorët e dhe transparente. sistemit të transmetimit të vendeve të tjera për Neni 87 lehtësimin e tregut balancues në nivel rajonal, për të Monitorimi dhe mbikëqyrja e tregut të gazit garantuar sigurinë operacionale dhe funksionimin natyror efikas të balancimit të tregut, bazuar në konkurrencën efektive, mosdiskriminimin dhe 1. ERE kryen monitorimin dhe mbikëqyrjen e transparencën. tregut të gazit natyror, sipas detyrimeve dhe Neni 85 kushteve të përcaktuara në këtë ligj dhe në rregullat Organizimi i tregut të gazit natyror e tregut.

2. ERE, në bashkëpunim me Autoritetin e

1. Operatori i tregut të gazit natyror është Konkurrencës, merr masa për të siguruar kushtet personi juridik, i licencuar nga ERE, përgjegjës për për konkurrencë efektive në tregun e gazit natyror organizimin e tregut të gazit natyror, në përputhje dhe për evidentimin, me kohë, e kontrollin e me rregullat e tregut, të hartuara nga operatori i rasteve të abuzimit të tregut. tregut dhe të miratuara nga ERE. 3. Në raportin vjetor, të parashikuar në nenin 21

2. Operatori i tregut të gazit natyror është të këtij ligji, ERE përfshin edhe informacion për përgjegjës për funksionimin e organizuar të organizimin dhe funksionimin e tregut, analizën e tregtimit fizik të gazit natyror në vend, si dhe për veprimtarive të pjesëmarrësve të tregut të gazit lidhjen e tij me tregjet e tjera të organizuara të gazit. natyror dhe zhvillimet në këtë treg.

3. Krijimi i mundësisë së shkëmbimit të 4. Operatori i tregut të gazit natyror dhe OST-ja, aksioneve në bursë të derivativëve të gazit natyror në përputhje me kompetencat e tyre, analizojnë organizimin e tregut të gazit natyror dhe i përfshirë klientët familjarë, realizohen si shërbime propozojnë ERE-s masa për përmirësimin e tij, si publike. dhe informojnë atë për çdo shkelje të evidentuar 2. Këshilli i Ministrave, me propozimin e ose të pritshme të kërkesave, në lidhje me ministrit, miraton kushtet dhe procedurat për veprimtaritë në tregun e gazit natyror. caktimin e furnizuesit të mundësisë së fundit. ERE, bazuar në kushtet e përcaktuara në vendimet e Neni 88 Këshillit të Ministrave, sipas interesit të Rregullat e tregut të gazit përgjithshëm ekonomik, mund të vendosë mbi

1. Organizimi dhe funksionimi i tregut të gazit shoqëritë e gazit natyror detyrime të shërbimit bazohet në modelin e tregut dhe rregullat e tij. publik, të cilat kanë lidhje me: Ministri përgjegjës për energjinë, në bashkëpunim a) sigurinë, përfshirë sigurinë e furnizimit; me palët e interesuara në sektorin e gazit, ERE-n b) rregullsinë, cilësinë dhe çmimet e furnizimit; dhe Autoritetin e Konkurrencës, harton modelin e c) përdorimin e burimeve vendase të gazit tregut të gazit, i cili miratohet nga Këshilli i natyror; Ministrave. ç) mbrojtjen e mjedisit, përfshirë efiçencën e

2. Rregullat e tregut bazohen në modelin e energjisë, të energjinë nga burimet e rinovueshme tregut të gazit dhe, veçanërisht, përcaktojnë: dhe mbrojtjen e klimës; a) procedurat, parimet dhe standardet për d) mbrojtjen e shëndetit, jetës dhe pronës së organizimin e funksionimin e tregut të gazit, në njerëzve. përputhje me modelin e tregut; 3. Pavarësisht përcaktimeve në pikën 2, të këtij b) rregullat për organizimin e grupeve të neni, shoqëritë e gazit natyror veprojnë në balancimit dhe mbajtjen e një regjistri të këtyre përputhje me parimet e këtij ligji, me qëllim arritjen grupeve dhe të anëtarëve të tyre; e një tregu konkurrues të gazit natyror, të sigurt dhe c) rregullat për pikën virtuale të tregtimit; të qëndrueshëm, nga pikëpamja mjedisore, pa qenë ç) marrëdhëniet kontraktuale të operatorit të të diskriminuar në të drejtat dhe detyrimet e tyre. tregut të gazit me grupin e balancimit; 4. Çdo detyrim i shërbimit publik, i vendosur d) përgjegjësitë e pjesëmarrësve të tregut të gazit nga ERE, përfshihet, pa vonesë, në licencën për devijimet e tyre; përkatëse të shoqërisë së gazit natyror, brenda 1 dh) rregullat për llogaritjen e energjisë muaji pas procedurës për lëshimin e një licence të balancuese; re ose të një modifikimi të një licence ekzistuese, siç e) rregulla të tjera të nevojshme për organizimin përcaktohet në nenin 22 të këtij ligji. dhe funksionimin e tregut të gazit. 5. Detyrimet e shërbimit publik duhet të

3. Rregullat e tregut hartohen nga operatori i përcaktohen qartë, në mënyrë jodiskriminuese, tregut të gazit dhe miratohen nga ERE. Këto transparente e lehtësisht të verifikueshme dhe të rregulla publikohen në faqet e internetit të ERE-s garantojnë barazinë e aksesit për shoqëritë e gazit dhe operatorit të tregut të gazit. natyror të vendeve anëtare të BE-së ose palë

4. Në procesin e hartimit të rregullave të tregut, kontraktuese të Komunitetit të Energjisë për për organizimin e tregut të gazit, operatori i tregut klientët vendas. të gazit siguron pjesëmarrje të mjaftueshme të të 6. Në mënyrë që të përmbushen kërkesat e gjithave palëve të interesuara dhe organizon një transparencës, ERE, nëpërmjet vendimit përkatës, konsultim me publikun, që do të zgjasë jo më pak miraton masa të posaçme, që vendosin detyrime të se 15 ditë. shërbimit publik, të cilat ajo i përfshin në licencën e KREU VI DETYRIMET shoqërisë së gazit natyror në fjalë. E SHËRBIMIT PUBLIK 7. Vendimet, që përcaktojnë detyrim të shërbimit publik, duhet: Neni 89 a) të përcaktojnë, në mënyrë të qartë, një Detyrimet e shërbimit publik detyrim të tillë, llojin e rregullimit, por pa kufizuar

1. Veprimtaritë e transmetimit, shpërndarjes dhe detyrimin për të furnizuar të gjithë klientët familjarë të furnizimit me gaz natyror të klientëve të vegjël, dhe shoqëritë e vogla në të gjithë territorin, duke siguruar vazhdimësinë e furnizimit, trajtimin e barabartë të klientëve, funksionimin, me koston më kërkojnë shërbimin dhe klientëve ekzistues të të të ulët të mundshme, të sistemit kombëtar të licencuarit. furnizimit me gaz etj.; 12. Asnjë të licencuari nuk do t’i kërkohet të b) të përcaktojnë shoqëritë e gazit që ngarkohen ndërtojë një rrjet në një zonë ku nuk ka rrjet në të ofrojnë shërbimet publike; datën e hyrjes në fuqi të këtij ligji. Kjo bëhet pa c) të specifikojnë natyrën e të drejtave paragjykuar detyrimin e Operatorit të Sistemit të ekskluzive ose të veçanta, të caktuara për shoqëritë Shpërndarjes për të lidhur klientët fundorë të rrjetit e gazit; të tyre, sipas detyrimeve dhe kushteve të përcaktuara ç) të përcaktojnë territorin dhe periudhën për të në këtë ligj dhe me aktet e tjera ligjore në fuqi. cilën është vendosur detyrimi i shërbimit publik; 13. Në kuadër të realizimit të veprimtarive të d) të bëjnë të qartë financimin dhe kriteret për tyre, të licencuarit, subjekte të detyrimeve të llogaritjen e mbulimit financiar që do të përfitojnë shërbimit publik, deklarojnë ofrimin e shërbimeve shoqëritë e përfshira në këtë shërbim publik. të tilla, të cilat do të monitorohen nga ERE.

8. ERE, kur vendos detyrimin e shërbimit 14. Këshilli i Ministrave miraton dokumentin publik, nëpërmjet një publikimi, duhet të provojë për planifikimin afatgjatë, duke marrë parasysh vlerësimin e ndikimit, që masa është më pak mundësinë e palëve të treta që kërkojnë aksesin në kufizuese, proporcionale dhe e nevojshme për sistem, në lidhje me sigurinë e furnizimit, efiçencës sigurimin e ofrimit të shërbimit publik në fjalë. së energjisë, menaxhimit të kërkesës për gaz,

9. Pagesat për mbulim financiar, format e tjera mbrojtjes së mjedisit dhe përmbushjes së qëllimeve të rimbursimit dhe të drejtat ekskluzive, të bëra për për energji nga burimet e ripërtëritshme. shoqëritë e gazit, për ofrimin e detyrimeve të 15. Ministria, në bashkëpunim me ERE-n, shërbimit publik, bëhen në një mënyrë informon Sekretariatin e Komunitetit të Energjisë jodiskriminuese dhe transparente. Kostot e për çdo masë të miratuar, sipas këtij ligji, ku realizuara nga çdo i licencuar, për ofrimin e vendosen detyrime të shërbimeve publike, duke detyrimeve të shërbimit publik, pranohen si të përfshirë, gjithashtu, dhe masat për mbrojtjen e justifikueshme kur tarifat për shërbimet e ofruara klientit dhe mjedisit, si dhe për efektet e mundshme janë miratuar nga ERE, në përputhje me nenin 33 në konkurrencë, në nivel kombëtar dhe të këtij ligji. ndërkombëtar, në momentin e hyrjes në fuqi të

10. ERE do të vendosë për shpërndarjen e këtij ligji. Sekretariati i Komunitetit të Energjisë kostove të detyrimeve të shërbimit publik, të vëna informohet çdo 2 vjet, nëse kanë ndryshuar apo jo në bazë të këtij neni, për klientët fundorë në një këto masa. mënyrë jodiskriminuese dhe transparente. Neni 90 Kompensimi për këto kosto nuk duhet të kalojë Furnizuesi me gaz natyror i mundësisë së shumën e shpenzuar për kryerjen e detyrimeve të fundit shërbimit publik, të zbritura nga të ardhurat e

1. Këshilli i Ministrave, me propozimin e fituara për ofrimin e shërbimit. Kompensimi mund ministrit, miraton kushtet dhe procedurat për të përfshijë një fitim të arsyeshëm. Çdo kompensim caktimin e furnizuesit të mundësisë së fundit, për të licencuarin për përmbushjen e detyrimit të bazuar në konkurrencën efektive, mosdiskri- ofrimit të shërbimit publik duhet të njoftohet dhe minimin dhe transparencën. të marrë miratimin paraprak nga Komisioni i

2. Ministri përgjegjës për energjinë, bazuar në Ndihmës Shtetërore, në përputhje me legjislacionin kushtet e përcaktuara, sipas pikës 1, të këtij neni, për ndihmën shtetërore. përzgjedh furnizuesin e mundësisë së fundit, të cilin

11. Asnjë i licencuar nuk do të ngarkohet me ia propozon, për miratim, Këshillit të Ministrave. detyrimin e shërbimit publik për të siguruar

3. Furnizuesi i mundësisë së fundit caktohet për shërbim me gaz në një zonë të caktuar, në të cilën, një periudhë 3-vjeçare. Vendimi i caktimit përmban në datën e hyrjes në fuqi të këtij ligji, nuk ofrohet kushtet e shërbimit të furnizimit të mundësisë së ky shërbim, përveçse kur kërkohet nga rregulloret e fundit, informacionin, në lidhje me përcaktimin e miratuara nga ERE, sipas këtij ligji. Këto rregullore çmimeve dhe ndryshimet e tij, si dhe kushtet garantojnë një ndarje të drejtë të kostove shtesë, kontraktore. për të siguruar këtë shërbim, ndërmjet klientëve që

4. Furnizuesi i mundësisë së fundit i ofron miratuara nga ERE, për gazin natyror, në përputhje furnizim me gaz natyror klientit fundor nëse me metodologjinë e miratuar. furnizuesi i tij ka dalë nga tregu i gazit natyror, për 12. Tarifat e furnizimit të gazit natyror nga shkak të rrethanave që janë jashtë kontrollit të tij furnizuesi i mundësisë së fundit duhet të jenë më ose për shkak të ndonjë shkeljeje të kryer nga ana e të larta se tarifat mesatare të tij për furnizimin e tij, me kusht që klienti i sipërpërmendur të ketë klientëve të ngjashëm, të cilët furnizohen në humbur furnizimin me gaz natyror dhe ndaj tij të tregun e gazit natyror, ose më të larta se çmimi i mos jenë aplikuar masa mbrojtëse nga furnizuesi i furnizimit të klientëve të ngjashëm që furnizohen mëparshëm. në treg, me kusht që gazi natyror i kontraktuar

5. Furnizuesi, i cili nuk është i aftë të furnizojë nga furnizuesi i mundësisë së fundit të sigurohet me gaz klientin fundor, për rastet e përmendura mbi bazën e një procedure konkurruese dhe me në pikën 4, të këtij neni, është i detyruar të çmimin e ofertës më të ulët në treg, përveçse në njoftojë, pa vonesë, furnizuesin e mundësisë së rastin kur ekziston vetëm një ofertë, si furnizues i fundit, klientin fundor, ERE-n, OST-në dhe mundësisë së fundit. Në këtë rast, ERE e bazon OSSH-në përgjegjëse për datën e pezullimit të vendosjen e çmimit sipas metodës krahasimore, furnizimit. Në një rast të tillë, klienti furnizohet referuar furnizuesve të ngjashëm në vendet automatikisht nga furnizuesi i mundësisë së fqinje. fundit, me kusht që, nga ana e tij, të jetë Neni 91 depozituar një aplikim paraprak pranë furnizuesit të mundësisë së fundit. Detyrimet e furnizuesit të mundësisë së fundit

6. Në rastin kur furnizuesi i klientit ndërpret 1. Furnizuesi i mundësisë së fundit duhet të veprimtarinë, për shkak të heqjes së licencës, ERE organizohet si person juridik, të funksionojë i informon furnizuesin e mundësisë së fundit, ndarë nga veprimtaritë e tjera të sektorit të gazit klientin fundor, OST-në dhe OSSH-në përgjegjëse natyror, të mbajë të ndara llogaritë financiare, si për heqjen e licencës, jo më vonë se 15 ditë nga dhe të përgatisë raporte financiare, në lidhje me data që licenca në fjalë nuk është më e vlefshme përmbushjen e detyrimit të mundësisë së fundit. ose nga data e hyrjes në fuqi të vendimit të ERE-s 2. Kontratat për furnizimin me gaz natyror të për heqjen e licencës. klientëve fundorë, që furnizohen nga furnizuesi i

7. OST-ja dhe OSSH-ja paraqesin informacion mundësisë së fundit, konsiderohen si të lidhura që për furnizuesit e mundësisë së fundit, për klientët nga dita që ka filluar furnizimi fizik i klientit fundor, që janë transferuar te furnizuesi i mundësisë së pavarësisht nëse është kërkuar apo jo nga këta fundit brenda 5 ditëve nga njoftimi, sipas pikave 5 e klientë fundorë, në përputhje me rregullat dhe 6 të këtij neni. kushtet e parashikuara në rregullat e tregut,

8. Procedura për daljen e një furnizuesi nga rregulloren për ndryshimin e furnizuesit, si dhe/ose tregu i gazit natyror përcaktohet nga rregullat e rregullat operacionale në fuqi. tregut. 3. Furnizuesi i mundësisë së fundit i dorëzon

9. Furnizuesi i mundësisë së fundit mund të klientit të fundor një kontratë për furnizimin e furnizojë klientin fundor për një periudhë kohore gazit natyror, brenda 8 ditëve pas fillimit të jo më të gjatë se 2 muaj. Në rast se klienti fundor furnizimit sipas mundësisë së fundit. nuk arrin të lidhë marrëveshje me një furnizues të 4. Furnizuesi i mundësisë së fundit mund të ri, pas kalimit të afatit të sipërpërmendur, operatori kërkojë ndërprerjen e përkohshme të furnizimit, i sistemit, në rrjetin e të cilit është lidhur klienti, për shkak të detyrimeve të papaguara nga klienti ndërpret shpërndarjen e gazit natyror. fundor, duke dorëzuar një kërkesë te operatori i

10. ERE harton dhe miraton rregullat sistemit përgjegjës. operacionale për furnizuesin e mundësisë së 5. Furnizuesi i mundësisë së fundit përgatit dhe fundit. publikon, të paktën një herë në vit, raportin, i cili

11. ERE miraton metodologjinë për përcak- përmban numrin e klientëve fundorë të furnizuar, timin e tarifave të furnizimit që realizohet nga sasinë e përgjithshme të gazit natyror të furnizuar furnizuesi i mundësisë së fundit. Furnizuesi i dhe kohëzgjatjen mesatare të furnizimit të mundësisë së fundit do të zbatojë tarifat e mundësisë së fundit. Ky raport duhet të vihet në dispozicion të ministrisë, ERE-s dhe të Sekretariatit përdoruesve fundorë është në dispozicion vetëm të Komunitetit të Energjisë. për të garantuar ofrimin e shërbimit publik te klientët familjarë dhe të vegjël. Neni 92

7. ERE garanton se çmimet e gazit, që janë Furnizimi i gazit natyror si detyrim i shërbimit objekt i rregullimit të çmimeve, me qëllim sigurimin publik e ofrimit të shërbimit publik, duhet të reflektojnë

1. Klientët familjarë dhe klientët e vegjël kostot. Reflektimi i kostos duhet të shtrihet në jofamiljarë kanë të drejtë të furnizohen me gaz kostot reale të furnizimit me gaz, duke përfshirë natyror nga furnizuesi që është ngarkuar me investimet e nevojshme, një normë të përshtatshme detyrimin e shërbimit publik. të kthimit të investimit, kostot e importeve, kostot

2. Klientët e përmendur në pikën 1, të këtij neni, e shërbimeve të furnizimit dhe të borxheve të të cilët ndodhen në territorin e një zone të caktuar, këqija. mund të furnizohen nga një ose më shumë 8. Furnizuesi, i cili ka detyrimin e shërbimit furnizues, ndaj të cilëve është vendosur një detyrim publik, duhet: i shërbimit publik, sipas vendimit të Këshillit të a) të sigurojë furnizim si një shërbim publik për Ministrave dhe/ose të ERE-s. të gjithë ata klientë fundorë që gëzojnë të drejtën

3. ERE përcakton dhe miraton rregullat nga ky lloj furnizimi; operacionale për furnizuesit që kryejnë furnizimin b) të kryejë furnizimin në kuadër të shërbimit e gazit natyror si një detyrim të shërbimit publik. publik, ekskluzivisht, sipas tarifave të përcaktuara Këto rregulla, mbi bazën e të cilave realizohet nga ERE, të cilat bazohen në kushte të rregulluara; veprimtaria e furnizimit si detyrim i shërbimit c) të ndërmarrë masa që të realizojë një publik, duhet të përfshijnë, ndër të tjera, të drejtat furnizim të sigurt, të besueshëm dhe cilësor të dhe detyrimet e tyre, afatin e furnizimit, këtyre klientëve fundorë, sipas kuadrit të shërbimit përfundimin e detyrimeve të tyre dhe çështje të publik; tjera, që konsiderohen të rëndësishme nga ERE. Jo ç) të ndërmarrë masa për aplikimin e tarifave më më vonë se data 31 mars e çdo viti, këta furnizues, të pranueshme të gazit natyror për furnizimin e me aprovimin paraprak të ERE-s, nxjerrin një klientëve fundorë, në kuadër të shërbimit publik, të raport vjetor, lidhur me veprimtaritë e ofrimit të cilat janë pjesë përbërëse e tarifave në bazë të furnizimit të shërbimit publik gjatë vitit paraardhës. kushteve të rregulluara. Ky raport u vihet në dispozicion Këshillit të 9. Klientët familjarë, shoqëritë e vogla dhe, kur Ministrave dhe Sekretariatit të Komunitetit të është e zbatueshme, klientët në nevojë, në vend që Energjisë. të transferohen te furnizuesit e mundësisë së

4. Në rast se objektivat e shërbimit publik për fundit, në bazë të nenit 90, të këtij ligji, furnizohen klientët familjarë dhe klientët e vegjël nuk mund të nga furnizuesi, sipas detyrimit të shërbimit publik, arrihen ndryshe, nën kushtet e tregut, ERE mund pa qenë nevoja e paraqitjes së ndonjë aplikimi të të rregullojë çmimet e përdoruesve fundorë, me veçantë prej tyre, nëse furnizuesi i tyre ka dalë nga kusht që këto çmime të përputhen me detyrimet tregu i gazit natyror për shkak të rrethanave, jashtë dhe kushtet e përcaktuara në këtë ligj. kontrollit të tyre, dhe se klientët e sipërpërmendur

5. Në rastet kur ERE rregullon çmimet kanë humbur furnizimin me gaz natyror pa ndonjë përfundimtare të gazit natyror për përdoruesit formë mbrojtjeje, pavarësisht faktit nëse klientët në fundorë, jep një shpjegim të detajuar dhe të fjalë janë përballur me një dalje të paplanifikuar, të arsyetuar të këtyre rregullimeve dhe rrethanave planifikuar apo për shkelje të rënda, nga ana e përjashtimore në tregun e gazit, dhe justifikimin furnizuesit, në mospërmbushje të detyrimeve të tij. rreth domosdoshmërisë për caktimin e çmimeve 10. Kontrata për furnizimin me gaz natyror për rregulluese për përdoruesit fundorë, si një detyrim i klientët fundorë, në kuadër të ofrimit të shërbimit shërbimit publik, që përputhet me kushtet e këtij të furnizimit publik, konsiderohet e lidhur në datën neni. në të cilën furnizimi është bërë fizikisht, ku klientët

6. ERE garanton se kategori të ndryshme në fjalë janë furnizuar, pavarësisht faktit nëse kanë klientësh nuk përfitojnë nga aplikimi i trajtimit dhe bërë kërkesë apo jo, në përputhje me rregullat e mbrojtjes së njëjtë dhe se rregullimi i çmimit të zbatueshme dhe kushtet e parashikuara në rregulloren për ndryshimin e furnizuesit dhe/ose ngarkuar me detyrimin e shërbimit publik. rregullat operacionale të aplikuara. 4. Furnizuesi i ngarkuar me detyrimin e

11. Furnizuesi, i cili ka detyrimin e ofrimit të shërbimit publik ka të drejtë të refuzojë furnizimin shërbimit publik, duhet t’i dorëzojë klientit fundor e një klienti, për aq kohë sa vërtetohen rrethanat e kontratën e lidhur me shkrim, brenda 8 ditëve nga parashikuara në pikën 3 të këtij neni. dita në të cilën ka filluar furnizimi. 5. Furnizuesi i ngarkuar me detyrimin e

12. ERE përcakton datën kur përfundon shërbimit publik mund të ndërpresë furnizimin e aplikimi i çmimit të rregulluar për klientët familjarë klientëve fundorë në kushtet e forcës madhore. dhe shoqëritë e vogla, si dhe planin përkatës, duke KREU VII treguar qartë natyrën e përkohshme të një MBROJTJA E KLIENTIT FUNDOR DHE rregullimi të tillë të çmimit. ZGJIDHJA E MOSMARRËVESHJEVE

13. ERE kryen rishikime të metodologjive dhe nivelit të çmimeve të miratuara. Këto rishikime, pas Neni 94 konsultimit paraprak me ministrinë, i paraqiten Klienti fundor Sekretariatit të Komunitetit të Energjisë, i cili,bazuar në një analizë të tregut rajonal, mund të 1. Klienti fundor gëzon mbrojtje, sipas këtij ligji, propozojë masa të mëtejshme për ndërprerjen e akteve të tjera nënligjore të miratuara në bazë të tij aplikimit të çmimeve të rregulluara për disa kategori dhe legjislacionit në fuqi, që rregullojnë mbrojtjen e të caktuara. klientit.Të gjithë klientët kanë të drejtë të zgjedhin

14. Furnizuesi i ngarkuar me detyrimin e furnizuesin e tyre, vendas ose të huaj, me çmime të shërbimit publik harton një raport vjetor për parregulluara, sipas një marrëveshjeje furnizimi, e veprimtarinë e furnizimit të realizuar si detyrim i cila është në përputhje me rregullat e tregut dhe shërbimit publik për vitin paraardhës. Ky raport kushtet e përgjithshme për furnizim, të miratuara duhet të miratohet nga ERE, jo më vonë se data 31 nga ERE. mars e çdo viti, dhe vihet në dispozicion të 2. Klienti fundor është i detyruar të paguajë Këshillit të Ministrave dhe Sekretariatit të detyrimet për gazin natyror të konsumuar, në Komunitetit të Energjisë. përputhje me kushtet e përgjithshme dhe kushtet e tjera kontraktore. Kushtet dhe procedurat për Neni 93 faturimin, arkëtimin dhe pagesën e detyrimeve do Kontrata standarde e furnizimit të përcaktohen në kushtet e përgjithshme të furnizimit, të miratuara nga ERE, sipas nenit 95 të

1. ERE miraton një kontratë standarde të këtij ligji. furnizimit, që lidhet ndërmjet klientëve të

3. Çdo klient fundor ka të drejtë të informohet përcaktuar në pikën 1, të nenit 92, të këtij ligji, dhe periodikisht dhe pa pagesë, për të dhënat në lidhje furnizuesit të ngarkuar me detyrimin e shërbimit me sasinë e konsumuar dhe koston përkatëse të publik. gazit natyror, me të cilin është furnizuar. ERE

2. Furnizuesi i ngarkuar me detyrimin e përcakton procedurën dhe formatin për vënien në shërbimit publik është i detyruar të nënshkruajë një dispozicion të klientit fundor të të dhënave të kontratë standarde furnizimi me çdo klient familjar matjes dhe faturimit. dhe klientë të vegjël jofamiljarë, të cilët kërkojnë të

4. Klientët e mëdhenj jofamiljarë kanë të drejtë furnizohen me gaz natyror. të kontraktojnë disa furnizues në të njëjtën kohë.

3. Furnizuesi i ngarkuar me detyrimin e ERE harton dhe miraton rregullat përkatëse për shërbimit publik mund të refuzojë furnizimin ose furnizimin nga disa furnizues. të kërkojë ndërprerjen e furnizimin me gaz natyror

5. Në rast të problemeve teknike në lëvrimin e të një klienti, nëse: gazit natyror, të cilat nuk janë shkaktuar nga a) tubacioni i lidhjes ose pajisjet e klientit fundor objektet e klientëve fundorë, këta të fundit kanë të përbëjnë rrezik për jetën, shëndetin e njerëzve, drejtë të kërkojnë ndreqjen e tyre brenda periudhës mjedisin ose sigurinë e pronës; kohore më të shkurtër të mundshme, sipas b) klienti nuk ka përmbushur detyrimet e tij, të detyrimeve dhe kushteve të përcaktuara në Kodin e përcaktuara në kontratën standarde të furnizimit, Rrjetit. pavarësisht njoftimit të dërguar nga furnizuesi i

6. Ndërprerjet e furnizimit me gaz natyror, për 5. Çdo furnizues përgatit dhe publikon kushtet shkak të zbatimit të masave ndaj kufizimit apo standarde për përfundimin e kontratës për shtrembërimit të konkurrencës në treg, nuk furnizimin e gazit natyror, të cilat përmbajnë konsiderohen si probleme teknike, sipas pikës 5 të kushtet e vendosura paraprakisht. Furnizuesi, këtij neni. gjithashtu, publikon, në mënyrë të përshtatshme,

7. Klientët fundorë do të përdorin gaz natyror çmimet e aplikueshme apo tarifat e rregulluara. sipas kushteve, mënyrave dhe qëllimeve të 6. Në bazë të kushteve të përgjithshme, tëgjithë përcaktuara në këtë ligj, në Kodin e Rrjetit të klientëve duhet t’u garantohet që: Transmetimit, në Kodin e Rrjetit të Shpërndarjes, a) u është dhënë e drejta e një kontrate me në akte të tjera në fuqi dhe në përputhje me furnizuesit e tyre, e cila specifikon: detyrimet kontraktuale përkatëse. i) identitetin dhe adresën e furnizuesit;

8. Mbrojtja e të drejtave të klientëve fundorë ii) shërbimet e ofruara, nivelet e cilësisë së sigurohet nga ERE, ministria përgjegjëse për shërbimeve të ofruara dhe kohën për fillimin e energjinë dhe ministria përgjegjëse për tregtinë, në lidhjes; përputhje me legjislacionin në fuqi. iii) llojet e shërbimit të mirëmbajtjes së ofruar, nëse ofrohet; Neni 95 iv) mënyrat se si mund të merret informacioni i Kontrata e furnizimit me gaz natyror përditësuar për të gjitha tarifat dhe pagesat e

1. Të drejtat dhe detyrimet e çdo furnizuesi dhe mirëmbajtjes; klienti fundor rregullohen sipas kontratës së v) kohëzgjatjen e kontratës, kushtet për furnizimit me gaz natyror. rinovimin dhe përfundimin e shërbimeve të

2. Kushtet e kontratës për furnizimin me gaz kontratës, mundësinë e ndonjë të drejte për t'u natyror janë në përputhje me kushtet e tërhequr; përgjithshme të miratuara nga ERE, në përputhje vi) çdo kompensim dhe rimbursim të arritur, që me parashikimet e këtij ligji. zbatohet nëse nuk plotësohen nivelet e shërbimit të

3. Kushtet e përgjithshme të furnizimit me gaz kontraktuar; natyror duhet, në veçanti, të përmbajnë: vii) mënyrën për fillimin e procedurave për a) mënyrën për ndryshimin e kushteve të zgjidhjen e mosmarrëveshjeve, në përputhje me kontraktuara të furnizimit; nenin 98 të këtij ligji; b) të drejtën e klientit fundor për zgjidhjen e b) u është dhënë njoftimi i duhur për çdo nismë kontratës; për ndryshimin e kushteve kontraktuale dhe janë c) mënyrën e njoftimit të rritjes të tarifave para informuar për të drejtën e tyre për t’u tërhequr, kur hyrjes në fuqi të tyre; jepet njoftimi; ç) mënyrën e njoftimit të tarifave të vlefshme, Furnizuesi ngarkohet me detyrimin që të afateve standarde dhe kushteve, në veçanti për ato njoftojë, drejtpërdrejt, klientët e tij për çdo rritje të që lidhen me aksesin dhe përdorimin e shërbimeve; detyrimeve financiare, përpara se rritja të bëhet d) kushtet që duhet të respektojë klienti fundor, efektive; lidhur me konfidencalitetin e mbajtjes të të dhënave c)kanë marrë informacion, në mënyrë të caktuara të kontratës, si të dhënat e matjes, tarifat transparente, për çmimet, tarifat e aplikueshme, dhe mënyrën e ndryshimit të tyre, përllogaritjet dhe afatet dhe kushtet standarde, veçanërisht për faturat. aksesin dhe përdorimin e shërbimeve të gazit

4. Çdo furnizues siguron që kushtet, të cilat natyror; rrjedhin nga kontrata për furnizimin me gaz ç) do të përfitojnë nga procedurat transparente natyror, që ai ofron, janë në përputhje me kushtet e dhe të thjeshta për të trajtuar ankesat e tyre, të cilat përgjithshme. Kushtet e kontratës duhet të jenë të sigurojnë zgjidhjen e tyre në një kohë të arsyeshme hartuara në mënyrë të qartë e të kuptueshme dhe dhe rimbursimin e klientëve, kur është rasti; nuk duhet të përfshijnë kushte të tilla që pengojnë d) janë të informuar rreth të drejtave të tyre për ushtrimin e të drejtave të klientëve. Furnizuesi t'u furnizuar, sipas këtij ligji, me gaz natyror, me një siguron që klientët fundorë janë të mbrojtur nga cilësi të caktuar dhe çmime të publikuara ose tarifa mënyrat e pandershme dhe mashtruese të shitjes. të rregulluara.

7. Dispozitat e kontratës për furnizimin me gaz b) të krijojë struktura të posaçme për shqyrtimin natyror janë të drejta, proporcionale, të shprehura e ankesave të klientëve fundorë, në përputhje me në mënyrë të qartë e të kuptueshme dhe i dispozitat ligjore që rregullojnë mbrojtjen e njoftohen, paraprakisht, klientit fundor. klientëve;

8. Kontrata për furnizimin me gaz natyror nuk c) të trajtojë ankesat e klientëve, në lidhje me përmban kushte që pengojnë apo vështirësojnë të shërbimet e rregulluara sipas kontratës për përdo- drejtën e klientit për ndërprerjen e njëanshme të rimin e rrjetit të transmetimit dhe shpërndarjes. kontratës, të drejtën e tij për ndryshimin e 3. Çdo furnizues njofton klientin fundor, furnizuesit dhe ngarkimin e tij me detyrime paraprakisht, brenda një afati të arsyeshëm, për financiare për këtë ndryshim. ndryshimin e kushteve të kontratës. Klientët

9. ERE, në miratimin e kushteve të fundorë janë të lirë të zgjidhin kontratat e tyre nëse përgjithshme të kontratës, konsultohet paraprakisht ata nuk pranojnë kushtet e reja që u janë njoftuar. me ministrinë, ministrinë përgjegjëse për tregtinë 4. Çdo furnizues mund të furnizojë klientët dhe çdo institucion apo palë të interesuar. fundorë vetëm nëse operatori i sistemit përgjegjës, me të cilin klienti fundor ka të lidhur instalimet, i Neni 96 konfirmon furnizuesit që klienti plotëson kushtet Detyrimet e furnizuesit ndaj klientëve fundorë për furnizim të sigurt me gaz natyror.

1. Çdo furnizues siguron informacionin e 5. Çdo furnizues përgatit dhe publikon nevojshëm për klientët fundorë, lidhur me të programin e tij të veprimit për: drejtat e tyre dhe mjetet në dispozicion për a) dhënien e ndihmës ndaj klientëve fundorë, në zgjidhjen e mosmarrëveshjeve. Ky informacion u lidhje me përmbushjen e detyrimeve që rrjedhin siguron klientëve fundorë: nga kontrata dhe kanë për qëllim të parandalojnë a) njoftimin, në mënyrë transparente, për tarifat pezullimin e furnizimit; e aplikueshme, detyrimet dhe kushtet standarde të b) garantimin e shërbimit të furnizimit me gaz aksesit dhe përdorimit të shërbimeve; natyror për klientët fundorë që jetojnë në zonat e b) ofrimin e disa mundësive për kryerjen e thella; pagesës së detyrimeve, pa diskriminuar klientët c) marrjen e masave për nxitjen e prodhimit të fundorë; gazit natyror nga burimet e ripërtëritshme të c) ofrimin e sistemit të parapagimit, i cili duhet energjisë. të jetë i drejtë dhe të reflektojë konsumin në vlera 6. Çdo furnizues njofton rregullisht klientët e reale; vet fundorë rreth masave për përmirësimin e ç) marrjen e informacionit, për mundësinë e efiçencës në konsumin final të energjisë. ndryshimit lirisht të furnizuesit; 7. Çdo furnizues, në bazë të kontratave të d) marrjen e udhëzimeve për zbatimin e lidhura, ka të drejtë të lëshojë fatura dhe të procedurave transparente, të thjeshta dhe mbledhë pagesat për: ekonomike, në lidhje me trajtimin e ankesave të a) përdorimin e rrjetit të transmetimit dhe/ose klientëve, veçanërisht, nivelin e cilësisë së të shpërndarjes; shërbimit; b) sigurimin e shërbimeve ndihmëse; dh) marrjen e informacionit për konsumin dhe c) tarifa të tjera, të përcaktuara me aktet ligjore koston e gazit natyror. Ky informacion ofrohet në fuqi. duke e vënë në dispozicion, brenda një afati kohor 8. Çdo furnizues lëshon një faturë, mbi bazën e të arsyeshëm, i cili merr parasysh sistemin matës të sasisë së gazit të konsumuar dhe periudhës së klientit fundor, dhe pa kosto shtesë për klientin faturimit, e cila duhet të jetë e qartë dhe e fundor; kuptueshme. e) marrjen e raportit përfundimtar të mbylljes, jo 9. Çdo furnizues informon rregullisht klientët e më vonë se 6 javë nga momenti i ndryshimit të vet fundorë, në lidhje me furnizimin me gaz furnizuesit. natyror, përfshirë edhe çështjet për mjedisin.

2. Furnizuesi duhet, gjithashtu: Informacioni i ofruar nga furnizuesi për klientët a) të ngrejë qendrat e kujdesit të klientit, të cilat fundorë duhet të jetë në përputhje me kërkesat e japin informacion për ankesat dhe pyetjet e tyre; përcaktuara nga ERE.

10. ERE siguron që njoftimet e dhëna nga brenda 8 ditëve, duhet të njoftojë me shkrim furnizuesit e klientëve fundorë janë të qarta dhe të klientin në nevojë dhe furnizuesit e tij për heqjen e krahasueshme. ERE mund të vendosë që elemente këtij klienti nga regjistri përkatës. të këtyre njoftimeve të vihen në dispozicion të 6. Furnizimi i klientëve në nevojë kryhet nga pjesëmarrësve të tregut të gazit natyror, duke furnizuesi i ngarkuar me detyrimin e shërbimit siguruar që informacioni konfidencial tregtar, rreth publik. disa pjesëmarrësve ose transaksioneve të caktuara 7. Furnizuesi, i cili është i ngarkuar me të mos publikohet. detyrimin e shërbimit publik, lidh, brenda 5 ditëve

11. ERE mbikëqyr mënyrën e trajtimit të nga dita e regjistrimit të klientit në nevojë, te ankesave të klientëve fundorë, në përputhje me operatori i sistemit të shpërndarjes, kontratën për dispozitat e këtij ligji. furnizimin me gaz natyror.

8. Operatorët e sistemit të shpërndarjes mbajnë Neni 97 regjistrin e klientëve në nevojë, i cili përmban emrin Mbrojtja e klientëve në nevojë dhe mbiemrin e klientit në nevojë, numrin e

1. Ministria përgjegjëse për çështjet sociale, identifikimit personal të tij, adresën në të cilën ai brenda 1 viti nga hyrja në fuqi e këtij ligji, në është furnizuar me gaz, numrin rendor, në të cilin bashkëpunim me ministrinë përgjegjëse për është radhitur në listë, llojin e trajtimin specifik që energjinë, Ministrinë e Financave, si dhe në gëzon dhe përfitimet që i janë dhënë atij nëpërmjet konsultim me ERE-n, grupet e interesit apo statusit të klientit në nevojë. subjektet e tjera, harton kriteret dhe procedurat për 9. Të drejtat dhe detyrimet e klientëve në përfitimin e statusit të klientit në nevojë dhe nevojë, të përcaktuara në pikat 1 dhe 2, të këtij mënyrën e trajtimit të tyre, të cilat miratohen nga neni, zbatohen nga operatori i sistemit të Këshilli i Ministrave. shpërndarjes. Furnizuesi i paraqet klientit në nevojë

2. Kriteret për përfitimin e statusit të klientit në kontratën dhe e informon rreth të drejtave dhe nevojë marrin në konsideratë: kushteve të furnizimit, sipas shërbimit universal të a) klientët me të ardhura më të ulëta, të cilët e furnizimit. përdorin gazin natyror për furnizimin e 10. Klienti në nevojë furnizohet me gaz natyror përhershëm të banesës së tyre; sipas tarifave të miratuara nga ERE dhe në b) konsumin maksimal të gazit për person, që përputhje me nenin 92 të këtij ligji. përllogaritet mbi bazën e periudhave sezonale dhe 11. Furnizuesi, që furnizon me gaz natyror konsumit mesatar deri në 30 m3/muaj për një klientin në nevojë, mund të ndërpresë shërbimin, familje deri në katër anëtarë; bazuar në kushtet specifike për këtë kategori c) mënyrën e përkrahjes së drejtpërdrejtë nga klientësh, të miratuara nga ERE. Buxheti i Shtetit. 12. Kontrata e furnizimit të klientëve në nevojë

3. Klientët familjarë, të cilët përfitojnë përfundon në fund të muajit të dytë, nga momenti i mbështetje financiare nga Këshilli i Ministrave për çregjistrimit të klientit, si klient në nevojë, prej të paguar shërbimin e furnizimit me gaz, nuk duhet Operatorit të Sistemit të Shpërndarjes. OSSH-ja të lejohen të përdorin këto fonde të tilla për qëllime dërgon informacion te furnizuesi, për klientët e të tjera. çregjistruar, sipas njoftimit për daljen nga kategoria

4. Klientët familjarë, që kanë të drejtën e e klientit në nevojë, në fund të çdo muaji. furnizimit të shërbimit publik dhe që gëzojnë Neni 98 statusin e klientit në nevojë, kanë të drejtë për Zgjidhja e mosmarrëveshjeve mbrojtje të veçantë, në përputhje me këtë ligj dhe çdo rregull tjetër, hartuar në bazë të pikës 1 të këtij 1. ERE zgjidh mosmarrëveshjet ndërmjet të neni. licencuarve në sektorin e gazit natyror si dhe

5. Nëse, për shkak të ndryshimit të rrethanave, ndërmjet tyre dhe klientëve. Ky përcaktim nuk klienti humb statusin e klientit në nevojë, ky klient përjashton të drejtën e klientit për të paraqitur hiqet nga regjistri, por të dhënat e tij ruhen për një ankesën te organet e tjera kompetente, sipas periudhë prej 5 vjetësh, nga momenti i regjistrimit. legjislacionit në fuqi. Operatori përgjegjës i sistemit të shpërndarjes,

2. ERE miraton rregulloren për procedurat dhe inspektoratit shtetëror përgjegjës për gazin. mënyrën e zgjidhjes së mosmarrëveshjeve, sipas Ushtrimi i funksioneve mbikëqyrëse të ministrisë pikës 1 të këtij neni. kryhet mbi bazën e rregullave dhe procedurave të

3. Vendimi i ERE-s për zgjidhjen e miratuara nga Këshilli i Ministrave. mosmarrëveshjeve është i detyrueshëm për palët, 2. Gjatë kryerjes së mbikëqyrjes, ministria dhe deri në marrjen e një vendimi pezullimi ose të inspektorati shtetëror përgjegjës për gazin njoftojnë formës së prerë nga një gjykatë kompetente. subjektet që i nënshtrohen mbikëqyrjes për

4. ERE miraton standardet e përgjithshme për parregullsitë e mangësitë e identifikuara dhe trajtimin e ankesave nga ana e të licencuarve. përcaktojnë një afat kohor për riparimin e tyre.

5. Për ankesat e palëve të interesuara ndaj një 3. Nëse subjektet, që i nënshtrohen mbikëqyrjes, operatori sistemi, që kanë të bëjnë me aksesin në nuk përmbushin detyrimin për riparimin e hapësirat e depozitimit, ERE merr vendim brenda parregullsive dhe mangësive, brenda afatit të 2 muajve, pas marrjes së ankesës. Kjo periudhë përcaktuar, ministria ndërmerr masat përkatëse dymujore mund të zgjatet edhe me 2 muaj të tjerë, organizative për riparimin e tyre. kur nga ERE kërkohet informacion shtesë ose kur 4. Në rastet kur parregullsitë dhe mangësitë e ankimuesi bie dakord. identifikuara cenojnë jetën, shëndetin dhe pronën e qytetarëve ose ndikojnë në realizimin e funksioneve KREU VIII të ministrisë, sipas këtij ligji, ministria, menjëherë, INSPEKTIMI, MBIKËQYRJA, informon Këshillin e Ministrave dhe autoritetet e KUNDËRVAJTJET ADMINISTRATIVE DHE tjera përgjegjëse dhe propozon masat për riparimin SANKSIONET e tyre. Neni 99 5. Në rastet kur parregullsitë dhe mangësitë e Organi përgjegjës për mbikëqyrjen dhe konstatuara, të përmendura në pikën 2, të këtij inspektimin neni, janë identifikuar gjatë mbikëqyrjes së shoqërive që kryejnë veprimtari gazi të rregulluara

1. Ministria është përgjegjëse për mbikëqyrjen e dhe nuk janë eliminuar brenda afatit të përcaktuar, zbatimit të këtij ligji dhe të akteve nënligjore të ministria i kërkon Entit Rregullator të Energjisë që miratuara në bazë të tij, me përjashtim të akteve të fillojë procedurën për heqjen e licencës, sipas dhe kompetencave rregullatore të Entit Rregullator përcaktimeve të këtij ligji. të Energjisë.

2. Ministria mbikëqyr zbatimin e detyrimeve të Neni 101 përcaktuara në këtë ligj, përsa i përket aktivitetit për Inspektorati shtetëror përgjegjës për sektorin e ndërtimin dhe përdorimin e infrastrukturës së gazit sektorit të gazit dhe rregullave teknike të

1. Inspektorati shtetëror përgjegjës për sektorin shfrytëzimit të saj nga shoqëritë që kryejnë e gazit kryen inspektimin e objekteve për veprimtari në sektorin e gazit natyror. transportin, depozitimin dhe shpërndarjen e gazit

3. Ministria dhe ERE, brenda fushës së natyror, si dhe të objekteve të tjera të gazit, në kompetencave të tyre, mbikëqyrin zbatimin e përputhje me përcaktimet e këtij ligji dhe detyrimeve të marra përsipër për shërbimin publik, rregulloren përkatëse, të miratuar nga ministri. sikurse përcaktohet në kreun VI, të këtij ligji,

2. Objekti i këtij inspektimi përfshin zbatimin e “Detyrimet e shërbimit publik”. dispozitave të parashikuara në këtë ligj, akteve

4. Ministria mbikëqyr zbatimin e planeve dhe nënligjore, rregulloreve, rregullat, standardet, programeve, miratimi i të cilave është përcaktuar në specifikimet teknike dhe normat e cilësisë, në lidhje këtë ligj dhe në aktet përkatëse ligjore në fuqi. me performancën e veprimtarive të gazit nga ana e Neni 100 subjekteve që kryejnë veprimtari gazi, subjekteve të Mbikëqyrja dhe inspektimi sektorit publik dhe shfrytëzuesve të sistemit të gazit.

1. Në përputhje me detyrimet e përcaktuara në 3. Gjatë kryerjes së inspektimit, inspektorati këtë ligj, ministria ushtron funksionet e saj shtetëror përgjegjës për sektorin e gazit, mund të mbikëqyrëse, nëpërmjet strukturave të saj dhe angazhojë ekspertë nga organet dhe institucionet apo subjekte të tjera, për kryerjen e detyrave të dhëna të sakta dhe të plota, raporte, materiale apo caktuara. dokumente të tjera të nevojshme, me qëllim Neni 102 kryerjen e inspektimit, mbi bazën e kërkesës me Organizimi i inspektimeve të kombinuara shkrim dhe brenda një afati të përcaktuar në kërkesën e organit të inspektimit. Ministri, në bashkëpunim me ministrat e tjerë, urdhëron kryerjen e inspektimeve të kombinuara, Neni 104 në rastet kur: Matja e gazit natyror a) është e nevojshme për të eliminuar një rrezik të menjëhershëm për jetën, shëndetin dhe pronën e 1. Operatorët e sistemit të transmetimit, të qytetarëve; sistemit të shpërndarjes, të hapësirave të b) është e nevojshme të merren masa urgjente, depozitimit dhe të terminaleve të GNL-së, si dhe që nuk mund të shtyhen; linjat direkte, janë përgjegjës për veprimtarinë c) është e nevojshme, për shkak të matëse dhe shërbimin e leximit të matësve, sipas kompleksitetit të mbikëqyrjes apo për rëndësinë e regjistrimeve të aparateve matëse në instalimet e eliminimit të defekteve; tyre përkatëse të gazit natyror. Sistemi i matjes së ç) është e nevojshme për të kryer auditimin e instaluar pranë klientëve është pronë e operatorëve shoqërive të gazit të rëndësisë së veçantë; respektivë. ERE miraton Kodin e Matjes për d) konsiderohet se mbikëqyrja e kombinuar sistemet e matjes dhe matjen e gazit natyror, të mund të kryhet më shpejt dhe me kosto më të ulët hartuar nga operatorët e përcaktuar në pikën 1, të për të dyja palët që janë subjekt i mbikëqyrjes dhe këtij neni. kontrollit të inspektorëve; 2. Me miratimin e ERE-s, operatorët e sistemit dh) është e nevojshme që të rishqyrtohen të transmetimit, të sistemit të shpërndarjes, të përfundimet e një inspektimi apo çdo nisme apo hapësirave të depozitimit dhe të terminaleve të ankese të bërë për çështje që janë në kompetencë të GNL-së mund të kontraktojnë operatorë të autoriteteve të inspektimit. pavarur për kryerjen e veprimtarisë së matjes dhe/ose shërbimeve të leximit të matësve në Neni 103 rrjetet e tyre përkatëse. Detyrat e subjekteve që kryejnë veprimtari të 3. Sasia e gazit natyror e transportuar, e gazit, subjekteve të sektorit publik dhe depozituar, e furnizuar apo e shpërndarë te klientët përdoruesve të sistemit të gazit fundorë, nëpërmjet instalimeve dhe impianteve të operatorëve të sistemit të transmetimit, të sistemit Subjektet që kryejnë veprimtari të gazit dhe të shpërndarjes, të hapësirave të depozitimit, të përdoruesit e sistemit të gazit janë të detyruar të terminaleve të GNL-së, si dhe në linjat direkte, veprojnë sipas kërkesës apo urdhrit të lëshuar nga matet nëpërmjet pajisjeve matëse, në përputhje me autoriteti inspektues, i përcaktuar në nenin 101, të rregullat specifike matëse, të përcaktuara në Kodin këtij ligj, dhe, në veçanti, duhet: e Rrjetit, rregullat e përdorimit për sistemin e a) të mundësojnë kryerjen e inspektimit; depozitimit të gazit, rregullat e përdorimit për b) të sigurojnë informacion për dokumentet dhe terminalin e GNL-së, sikurse përcaktohet në nenet të dhënat e nevojshme për mbikëqyrjen; 44, 55, 67 dhe 74, të këtij ligji, si dhe në c) të sigurojnë kushtet e nevojshme për legjislacionin në fuqi, lidhur me fushën e përcaktim të gjendjes faktike; metrologjisë. ç) të mundësojnë, në afatin e përcaktuar, aksesin Operatorët e sistemit të transmetimit, të sistemit në objektet, produktet ose çfarëdo dokumentesh të të shpërndarjes, të hapësirave të depozitimit dhe të tjera, që janë objekt i inspektimit; terminaleve të GNL-së janë të detyruar t’i d) të ndërpresin veprimtarinë gjatë inspektimit, mundësojnë në çdo kohë klientit leximin e në bazë të kërkesës me shkrim nga autoriteti aparateve matëse të gazit natyror. Ky shërbim do të inspektues, kur shihet e nevojshme, me qëllim sigurohet pa pagesë. kryerjen e inspektimit dhe përcaktimin e gjendjes

4. Instalimi, mirëmbajtja dhe verifikimi i faktike; saktësisë së matësit bëhen nga operatorët e sistemit dh) t’i paraqesin inspektorit, ose të përgatitin të të transmetimit, të sistemit të shpërndarjes, të hapësirave të depozitimit, të terminaleve të GNL- së apo personit juridik të autorizuar. së dhe në linjat direkte, me shpenzimet e vet 9. Gjatë procesit të verifikimit të matësve të operatorëve. gazit natyror nga DPM-ja ose nga personi juridik i Matësi dhe/ose sistemi matës i gazit natyror, pas autorizuar duhet të jetë i pranishëm përfaqësuesi i instalimit, duhet të vuloset nga operatori i sistemit operatorit të sistemit përkatës dhe klienti fundor. me vulë të miratuar nga Drejtoria e Përgjithshme e DPM miraton procedurat e verifikimit të Metrologjisë. Matësit e gazit natyror duhet të jenë matësve të gazit natyror. në përputhje me legjislacionin për instrumentet 10. Kostot financiare për verifikimin, përpara matëse. vënies në përdorim, verifikimin periodik apo Klasa e saktësisë së matësve të gazit natyror verifikime të matësit, të iniciuara nga operatori i përcaktohet në Kodin e Matjes, të miratuar nga sistemit përkatës, përballohen nga ky i fundit. ERE. ERE, gjatë miratimit të tarifave përkatëse, merr në

5. Në rast kur në veprimtarinë e matjes konsideratë këto kosto të shkaktuara operatorit. implementohen sisteme matëse inteligjente te 11. Tarifat për shërbimet e kryera nga DPM-ja klientët fundorë, implementimi i tyre është subjekt i apo personi juridik i autorizuar, sipas këtij neni, një vlerësimi paraprak të kryer nga operatorët e janë të liberalizuara, me kusht që të mos tejkalojnë sistemit, që duhet të marrë në konsideratë kostot, tarifat tavan, të miratuara me udhëzim të përfitimet që do të ketë tregu dhe klientët, sigurinë përbashkët të ministrit përgjegjës për energjinë dhe teknike, mbrojtjen e jetës dhe të shëndetit të ministrit përgjegjës për ekonominë. qytetarëve. Ky vlerësim miratohet nga ERE. 12. ERE miraton kontratën tip ndërmjet Në bazë të vlerësimit të realizuar, operatori i operatorit të sistemit dhe DPM-së ose subjektit të sistemit përgatit një kalendar për implementimin e autorizuar nga ana e saj, për verifikimin e matësve. sistemeve inteligjente të matjes, brenda një 13. Çdo ndërhyrje në sistemin e matjes dhe periudhe 10-vjeçare, i cili miratohet nga ministri matësit e gazit natyror, nga persona të paautorizuar, përgjegjës për energjinë. është e ndaluar dhe ndëshkohet sipas akteve ligjore

6. ERE kërkon prej operatorëve të sistemit të në fuqi. transmetimit, operatorëve të sistemit të 14. Kur klienti dyshon në saktësinë e aparatit shpërndarjes, të hapësirave depozituese dhe të matës, paraqet një kërkesë me shkrim pranë terminaleve të GNL-së të kryejnë, në mënyrë operatorit të rrjetit, si dhe çdo institucioni tjetër periodike, kontrolle të aparateve matëse për çdo përgjegjës për mbrojtjen e klientëve. Matësi i gazit instalim të gazit natyror, si dhe për çdo kategori natyror verifikohet nga DPM-ja ose një person klientësh. juridik i autorizuar/licencuar, me kusht që ky i fundit Periodiciteti i verifikimeve të matësve të të mos jetë përfshirë më parë në verifikimin e tij. instaluar te klienti përcaktohet në Kodin e Matjes. 15. Kur, pas verifikimit, konstatohen pasaktësi Gjatë përcaktimit të periodicitetit të verifikimit të në matës dhe nuk ka prova të dëmtimeve me matësve, ERE merr edhe mendimin e Drejtorisë së dashje, të bëra nga klienti fundor, shpenzimet për Përgjithshme të Metrologjisë. verifikimin, riparimin ose zëvendësimin e matësit

7. Verifikimi i matësve të gazit natyror kryhet mbulohen nga operatori i sistemit përkatës. Në nga Drejtoria e Përgjithshme e Metrologjisë (DPM) këtë rast bëhen përllogaritjet përkatëse të sasisë së ose nga një person juridik, i autorizuar për këtë gazit të faturuar më shumë ose më pak, si rezultat i qëllim, sipas ligjeve në fuqi. pasaktësisë në matës, duke përcaktuar edhe

8. Aparatet matëse verifikohen përpara vënies mënyrën e rimbursimit, sipas rregullave dhe në përdorim, nëpërmjet metodës së kampionit, në procedurave të parashikuara në Kodin e Matjes. bazë të përzgjedhjes rastësore dhe në mënyrë Kur verifikimi i matësit është bërë me kërkesë të periodike. Verifikimi i matësve mund të realizohet klientit dhe gjatë verifikimit të tij nuk konstatohen me kërkesë të operatorit të sistemit të transmetimit, pasaktësi, shpenzimet e verifikimit paguhen nga të sistemit të shpërndarjes, të hapësirave të klienti që ka paraqitur ankesën. depozitimit dhe të terminaleve të GNL-së. 16. Nëse ka prova se matësi është dëmtuar ose Verifikimi mund të realizohet në terren, aty ku në të është ndërhyrë nga ana e klientit fundor, matësi është i instaluar, pranë laboratorit të DPM- zbatohen dispozitat e legjislacionit në fuqi.

17. Procedura për paraqitjen e një kërkese, ligji. Gjithashtu, do të konsiderohen kundërvajtje shqyrtimi i saj dhe afatet e njoftimit të kërkuesit administrative veprimet e kryera nga subjektet që i miratohen me vendim të ERE-s. nënshtrohen zbatimit të këtij ligji, të realizuara në kundërshtim me kushtet e parashikuara në licencë, Neni 105 sipas parashikimeve të neneve 50, pika 4, 75, 85, Procedimi në rast moszbatimi të kërkesave pika 4, si dhe veprimet në kundërshtim me ligjore shkronjat “b”, “c”, “ç”, “d”, “dh”, “e”, “ë”, “f”,

1. Nëse inspektori nga inspektorati shtetëror “g” dhe “gj”, të pikës 1, të nenit 41, të këtij ligji; përgjegjës për sektorin e gazit, gjatë kryerjes së ii) refuzimi i paraqitjes së të dhënave, inspektimit, identifikon se dispozitat e këtij ligji, informacioneve, raporteve periodike apo dërgimi rregulloret e tjera, rregullat, standardet, specifikimet me vonesë i tyre, ose dërgimi i të dhënave të teknike dhe normat e cilësisë nuk kanë qenë siç pasakta nga i licencuari, në kundërshtim me nenet kërkohet, ose janë zbatuar në mënyrë të 17, pika 1/a, 37, pika 6, 39, pika 2, 40, pika 2, 53, papërshtatshme, miraton një vendim, me anë të të pikat 5 e 6, 63, pika 6, 66, 73, 87, pika 4, 92, pika 3, cilit: 95, pika 5, dhe 97, pikat 1, 2, 5, 7 e 9, të këtij ligji; a) urdhëron riparimin e mangësive të identi- iii) moszbatimi i detyrimeve, lidhur me fikuara, të cilat ndikojnë negativisht në llogaritjen dhe aplikimin e kostove dhe tarifave, funksionimin e impianteve e pajisjeve, dhe sikurse kërkohet në nenet 17, pika 1, shkronja përcakton afatin për këtë riparim; “dh”, 33, pikat 1-7, 90, pikat 10 e 11, dhe 56, pika b) ndalon përdorimin e objektit, impiantit, 4, të këtij ligji; pajisjes ose instalimit, kur subjekti nuk ka arritur të iv) moszbatimi i detyrimeve të shërbimit publik, riparojë parregullsitë e identifikuara brenda afatit të të vendosura sipas kërkesave të neneve 92, pika 11, caktuar; dhe 93, pikat 2 e 4, të këtij ligji; c) ndalon përdorimin ose ndërtimin e objektit, v) moszbatimi i detyrimeve për mbajtjen e impiantit, pajisjes ose instalimit, derisa parregullsitë llogarive të ndara, sipas neneve 30, 75, 80, pika 6, e identifikuara të jenë riparuar. dhe 85, pika 6, të këtij ligji;

2. Në rast të përsëritjes së shkeljeve, sipas pikës vi) moszbatimi i detyrimeve që lidhen me 1, të këtij neni, inspektori propozon vendosjen e aksesin e palëve të treta në rrjet, siç përcaktohet në sanksioneve, sipas përcaktimeve të nenit 106 të nenet 42, pikat 1-3, 54, 64 dhe 71, të këtij ligji; këtij ligji. vii) moszbatimi i detyrimeve të përcaktuara në

3. Inspektorati njofton ministrinë për shkeljet, kontratat e rregulluara si dhe vendosja e kushteve sipas pikave 1 dhe 2, të këtij neni, si dhe informon shtesë në kontratën e furnizimit apo mosnjoftimi, Entin Rregullator të Energjisë për vendimin e në kundërshtim me nenet 76, pika 5, dhe 90, pika marrë dhe, në rast mosrespektimi të masave të 4, të këtij ligji; përcaktuara në pikat 1 dhe 2, të këtij neni, kërkon viii) mospublikimi i informacionit për tarifat dhe heqjen e licencës së veprimtarisë së gazit. kushtet e përgjithshme të aksesit në rrjet, si dhe përdorimi i shërbimeve të rrjetit, sikurse Neni 106 përcaktohet në nenin 33, pika 8, të këtij ligji; Kundërvajtjet administrative ix) mosparaqitja e programeve të investimeve

1. Shkeljet e mëposhtme të dispozitave të këtij dhe/ose moskryerja e investimeve të planifikuara, ligji, kur nuk përbëjnë vepër penale, përbëjnë sipas kërkesave të neneve 46 dhe 56, të këtij ligji, si kundërvajtje administrative dhe dënohen nga dhe rregullores përkatëse të ERE-s. institucioni përgjegjës si më poshtë: x) shkelja e kushteve dhe kërkesave të cilësisë së a) dënohen nga ERE me gjobë nga 0,1 për qind furnizimit, të miratuara nga ERE, parashikuar në deri në 0,5 për qind të të ardhurave vjetore të vitit nenin 89, pika 4, të këtij ligji; paraardhës të të licencuarit shkeljet e kryera nga xi) moszbatimi i vendimeve të ERE-s; subjektet e licencuara: xii) mosrespektimi i kërkesave të neneve 39, i) kryerja e një veprimtarie në sektorin e gazit pikat 4 e 6, dhe 60, shkronja “ç”, të këtij ligji; natyror pa licencën përkatëse, të lëshuar nga ERE, xiii) mosmarrja e masave për hartimin e sikurse parashikohet në pikën 1, të nenit 22, të këtij programit të përputhshmërisë dhe emërimin e zyrtarit të përputhshmërisë, sipas kërkesave të c) inspektorati merr një vendim dhe e njofton neneve 47, pika 1, 51, pika 5, dhe 80, pika 7, të këtij atë brenda 60 ditëve nga njoftimi i procesverbalit të ligji; inspektimit; xiv) mosrespektimi i përgjegjësive të ngarkuara ç) ERE dhe/ose inspektorati shtetëror për operatorin e sistemit të depozitës dhe GNL-së, përgjegjës aplikojnë gjobë progresive për çdo ditë sipas parashikimeve të neneve 61 dhe 69, të këtij shkelje ndaj subjekteve të këtij ligji, për rastet e ligji; mëposhtme: xv) aplikimi i kushteve shtesë në kontratat që i) kur i licencuari nuk përmbush vendimin e janë drejt përfundimit, në kundërshtim me nenin ERE-s për korrigjimin e një shkeljeje, brenda 76, pika 5, të këtij ligji; afateve të përcaktuara prej saj. Në këtë rast, i xvi) mosnjoftimi i klientëve nga furnizuesi i licencuari dënohet me gjobë, në masën 0,1 për qind mundësisë së fundit, sipas kërkesave të nenit 90, të xhiros mesatare ditore të vitit financiar pika 4, të këtij ligji; paraardhës, për çdo ditë vonese nga dita e afatit të xvii) mosrespektimi i kërkesave të nenit 77, të përcaktuar në vendimin përkatës të ERE-s; këtij ligji, në lidhje me ruajtjen e të dhënave; ii) kur i licencuari nuk përmbush detyrimin e xviii) mosrespektimi i detyrimit për të lidhur pagesës së taksës rregullatore ndaj ERE-s, dënohet kontratë, sipas nenit 96, pika 8, të këtij ligji, për me gjobë, në masën 0,2 për qind të xhiros mesatare klientët që plotësojnë kushtet, sipas pikës 1, të këtij ditore të vitit financiar paraardhës, për çdo ditë neni; vonesë nga dita e përcaktuar për pagesën. b) dënohen nga inspektorati shtetëror përgjegjës 2. Bordi i Komisionerëve të ERE-s harton dhe për sektorin e gazit me gjobë nga 0,1 për qind deri miraton një rregullore të posaçme lidhur me në 0,5 për qind të të ardhurave vjetore të vitit kushtet dhe procedurat e vendosjes së gjobave dhe paraardhës të të licencuarit shkeljet e kryera nga masën konkrete për çdo shkelje, e cila konsultohet, subjektet e pajisura me miratim, sipas kushteve të paraprakisht, me të licencuarit në sektorin e gazit. nenit 11, të këtij ligji, si dhe në rastin e linjave 3. Ministri, me propozimin e inspektoratit direkte; shtetëror përgjegjës për sektorin e gazit, miraton i) çdo shkelje e rregullave të sigurimit teknik, të një rregullore të posaçme lidhur me kushtet dhe vendosura nga Këshilli i Ministrave, sipas pikës 1, procedurat për vendosjen gjobave dhe masën të nenit 10, të këtij ligji, dënohet nga Inspektorati konkrete për çdo shkelje, e cila konsultohet, Qendror Teknik me sanksionet e parashikuara në paraprakisht, me të licencuarit në sektorin e gazit. legjislacionin në fuqi; 4. Procedurat e vendosjes dhe ekzekutimit të ii) mosrespektimi i kërkesave të sigurisë teknike, gjobave bëhen në përputhje me ligjin nr. 10 279, sipas pikës 1, të nenit 10, të këtij ligji; datë 20.5.2010, “Për kundërvajtjet administrative”. iii) mosrespektimi i kërkesave teknike të sigurisë 5. Ankimi ndaj vendimit të ERE-s apo vendimit dhe kryerja e veprimtarive, të parashikuara në këtë të inspektoratit shtetëror përgjegjës për sektorin e ligj, në kundërshtim me rregullat për mbrojtjen e gazit, për heqjen e licencës apo miratimit, për shkak mjedisit, sipas pikës 6, të nenit 10, të këtij ligji, të kryerjes së një kundërvajtjeje administrative, gjobitet sipas legjislacionit në fuqi për mbrojtjen e bëhet sipas ligjit nr. 10 279, datë 20.5.2010, “Për mjedisit. kundërvajtjet administrative”. iv) ndërtimi dhe përdorimi, në kundërshtim me 6. Vendimi i ERE-s apo inspektoratit shtetëror nenin 11,të këtij ligji, dhe kriteret e caktuara për përgjegjës për sektorin e gazit, për vendosjen e aplikim për pajisje me miratim; gjobës ndaj të licencuarve/të pajisurve me miratim, v) tejkalimi i parashikimeve të kontratës së është titull ekzekutiv dhe ekzekutohet në përputhje lidhur sipas kushteve të nenit 11, të këtij ligji, me Kodin e Procedurës Civile. përbën shkelje administrative; 7. Zbatimi i kundërvajtjeve administrative nuk e vi) mosrespektimi i nenit 11, pika 7, të këtij ligji, shmang subjektin përkatës nga detyrime të tjera, të dënohet me gjobë nga ministria përgjegjëse për përcaktuara në këtë ligj dhe në ligje të tjera, si dhe energjinë; nga përgjegjësia civile për dëmin e shkaktuar, në vii) mosrespektimi i nenit 12, pikat 3 dhe 8, të përputhje me legjislacionin në fuqi. këtij ligji; Neni 107 Neni 110 Detyrimet për konfidencialitet Dispozitat kalimtare për certifikimin, në lidhje me vendet e treta

1. ERE, ministria dhe autoritetet e tjera kompetente shtetërore kanë për detyrë t’i përdorin 1. Neni 40, i këtij ligji, hyn në fuqi më 1 janar të dhënat tregtare, të marra nga shoqëritë e gazit 2017. natyror, vetëm për qëllimet e treguara në kërkesën e 2. OST-ja i jep ERE-s gjithë të dhënat dhe tyre për marrje informacioni, duke ruajtur informacionin e nevojshëm për zbatimin e duhur të konfidencialitetin rreth tij. Informacioni kërkesave e detyrimeve, sipas nenit 40, të këtij ligji, konfidencial tregtar mund të bëhet publik vetëm brenda 3 muajvenga data e përcaktuar në pikën 1 të sipas kushteve të përcaktuara në legjislacionin në këtij neni. fuqi. Neni 111

2. Gjatë kryerjes së veprimtarive të tyre, në përputhje me këtë ligj, operatori i sistemit të Dispozitat kalimtare në lidhje me ndarjen e transmetimit, operatori i sistemit të shpërndarjes, Operatorit të Sistemit të Shpërndarjes operatori i sistemit të depozitimit të gazit, operatori 1. OSSH-ja dhe, sipas rastit, shoqëria e integruar i terminalit të GNL-së, operatori i tregut të gazit, vertikalisht, subjektet private ose organet publike furnizuesi, tregtari dhe prodhuesi, si dhe ERE që lidhen me këtë ligj duhet të harmonizojnë ruajnë konfidencialitetin rreth informacionit tregtar organizimin e tyre të brendshëm, strukturën e konfidencial të marrë prej tyre, si dhe parandalojnë shoqërisë, marrëveshjet kontraktuale dhe informimin rreth veprimtarive të tyre, i cili mund të veprimtaritë e shoqërisë, sipas dispozitave të këtij krijojë avantazhe tregtare në mënyrë të padrejtë. ligji dhe rregullave që kanë të bëjnë me ndarjen e Një informacion i tillë mund të përhapet vetëm sistemit të operatorit të shpërndarjes, brenda 18 sipas kushteve të përcaktuara nga ligjet apo në muajve nga data e hyrjes në fuqi të këtij ligji. rastin kur palët, shprehimisht, kanë rënë dakord. 2. Pika 1, e këtij neni, nuk do të zbatohet në rast përjashtimi për ndarjen e operatorit të sistemit të Neni 108 shpërndarjes, sipas nenit 52 të këtij ligji. Udhëzimet e Bashkimit Europian dhe kodet e rrjetit Neni 112 Ministria dhe ERE bashkëpunojnë me Dispozitat kalimtare në lidhje memiratimin e Sekretariatin e Komunitetit të Energjisë, Bordin listës së dokumenteve të klientit Rregullator të Komunitetit të Energjisë dhe 1. Nëse është vendosur nga autoritetet autoritetet kompetente rregullatore të palëve të kompetente, para hyrjes në fuqi të këtij ligji, ERE tjera të Komunitetit të Energjisë për transpozimin, garanton që furnizuesit e gazit natyror të marrin të në legjislacionin shqiptar, të akteve komunitare për gjitha hapat e nevojshëm për të siguruar që klientët sektorin e gazit natyror. e tyre të pajisen me një kopje të listës së KREU IX DISPOZITA dokumenteve, e cila duhet të bëhet publike brenda KALIMTARE DHE TË FUNDIT 12 muajve nga data e hyrjes në fuqi të këtij ligji.

2. Nëse lista e dokumenteve nuk është hartuar Neni 109 para hyrjes në fuqi të këtij ligji, furnizuesi është i Dispozitat kalimtare në lidhje me ndarjen e detyruar të përmbushë detyrimet, sipas pikës 1, të OST-së këtij neni, brenda 2 muajve nga kërkesa e klientit, për miratimin e kësaj liste dokumentesh. Kushtet për pavarësinë dhe ndarjen e Operatorit të Sistemit të Transmetimit, siç kërkohet me këtë ligj, zbatohen deri më 1 qershor 2016. Neni 113 përjashtimeve të dhëna sipas nenit 40, të ligjit nr. Trajtimi i licencave, lejeve autorizimeve, 9946, datë 30.6.2008, “Për sektorin e gazit natyror”, miratimeve dhe kërkesave ekzistuese për të ndryshuar. ndërtimin e gazsjellësve dhe të instalimeve të 3. Për aq sa shpenzimet për kryerjen e detyrimit tjera të infrastrukturës së gazit të shërbimit publik, sipas pikave 14 e 15, të nenit 89, nuk mund të përfshihen në përllogaritjen e

1. Lejet e koncesionit për ndërtimin dhe tarifave për projektet e përjashtuara, sipas nenit 40, përdorimin e gazsjellësve dhe të instalimeve të tjera të ligjit nr. 9946, datë 30.6.2008, “Për sektorin e të infrastrukturës së gazit, të dhëna nga Këshilli i gazit natyror”, të ndryshuar, atëherë këto detyrime Ministrave, sipas dispozitave të ligjit nr.8450, datë të shërbimit publik nuk mund të aplikohen dhe 24.2.1999, “Për përpunimin, transportin dhe ERE nuk mund të vendosë kushte të tilla për tregtimin e naftës, gazit dhe nënprodukteve të licencat e transmetimit, të dhëna për projekte të tilla tyre”, të ndryshuar, janë të vlefshme deri në afatin të përjashtuara. për të cilin janë dhënë. 4. Licencat e dhëna nga ERE për veprimtaritë e

2. Personat e pajisur me leje koncesioni për gazit natyror, sipas ligjit nr. 9946, datë 30.6.2008, ndërtimin dhe përdorimin e gazsjellësve dhe të “Për sektorin e gazit natyror”, të ndryshuar, janë të instalimeve të tjera të infrastrukturës së gazit, zbatueshme, në përputhje me të drejtat dhe sikurse përcaktohet në pikën 1, të këtij neni, pajisen detyrimet e dhëna në këto licenca. nga ERE me licencën përkatëse për kryerjen e një ose më shumë veprimtarive në sektorin e gazit Neni 115 natyror, sipas dispozitave të këtij ligji. Vlefshmëria e akteve nënligjore ekzistuese

3. Të gjitha shoqëritë e gazit natyror, të pajisura me licencë, leje, autorizim apo miratim për 1. Vendimi nr. 713, datë 25.8.2010, i Këshillit të veprimtaritë në sektorin e gazit natyror, para hyrjes Ministrave, “Për përcaktimin e rregullave për në fuqi të këtij ligji, do të vazhdojnë këto veprimtari kushtet e procedurat për dhënien e lejeve për në bazë të kushteve të vendosura nga licenca, leja ndërtimin dhe përdorimin e tubacioneve e të ose autorizimi i dhënë. Kur një licencë ose leje e infrastrukturës së sistemeve të gazit natyror”, dhënë ka përfunduar, shoqëritë e gazit natyror miratuar në zbatim të nenit 8, të ligjit nr. 9946, datë duhet të procedojnë menjëherë me paraqitjen e 30.6.2008, “Për sektorin e gazit natyror”, të kërkesës për t’u pajisur me licencë të re dhe, kur ndryshuar, mbetet në fuqi për aq sa nuk bie ndesh është nevoja, me leje, autorizim ose miratim, sipas me parashikimet e këtij ligji dhe do të referohet si rregullave të përcaktuara në këtë ligj. në zbatim të nenit 11 të këtij ligji.

4. Procedurat e filluara para hyrjes në fuqi të 2. Vendimi nr. 1030, datë 27.11.2013, i Këshillit këtij ligji do të përfundojnë sipas dispozitave të Ministrave, “Për miratimin e rregullave teknike e përkatëse ligjore dhe rregullative, të cilat kanë qenë të kritereve të sigurisë, pjesa e parë, për kërkesat në fuqi në datën e fillimit të procedurave të tilla. minimale të projektimit teknik, ndërtimit dhe operimit të sistemeve të transmetimit e të Neni 114 shpërndarjes të gazit natyror, të instalimeve të Licencat ekzistuese dhe trajtimi i licencave të GNL-së, hapësirave të depozitimit dhe të linjave dhëna nga ERE direkte”, miratuar në zbatim të pikës 1, të nenit 7, të ligjit nr. 9946, datë 30.6.2008, “Për sektorin e

1. Vendimi i përjashtimit për infrastrukturat e gazit natyror”, të ndryshuar, mbetet në fuqi për aq mëdha të gazit, i dhënë nga ERE, në bazë të nenit sa nuk bie ndesh me parashikimet e këtij ligjidhe do 40, të ligjit nr. 9446, datë 30.6.2008, “Për sektorin e të referohet si në zbatim të pikës 1, të nenit 10, të gazit natyror”, të ndryshuar, konsiderohet i këtij ligji. vlefshëm dhe i dhënë në përputhje me pikat 1-17,

3. Vendimi nr. 104, datë 4.2.2015, i Këshillit të të nenit 78, të këtij ligji, dhe për aq sa vendimi i Ministrave, “Për miratimin e rregullave teknike e të përjashtimit nga ERE nuk e ka humbur efektin kritereve të sigurisë, pjesa e dytë, për kërkesat juridik, sipas pikës 18, të nenit 78, të ligjit. minimale të projektimit teknik, ndërtimit dhe

2. Parashikimet, sipas neneve 11, pika 3, 22, pika operimit të sistemeve të transmetimit e të 5, dhe 44, nuk i shtrijnë efektet juridike të shpërndarjes të gazit natyror, të instalimeve të GNL-së, hapësirave të depozitimit dhe të linjave 2. Ngarkohet Këshilli i Ministrave që, brenda direkte”, miratuar në zbatim të pikës 1, të nenit 7, 24 muajve nga hyrja në fuqi e këtij ligji, të të ligjit nr. 9946, datë 30.6.2008, “Për sektorin e miratojë rregullat teknike, të përcaktuara në pikën gazit natyror”, të ndryshuar, mbetet në fuqi për aq 1, të nenit 10, të tij. sa nuk bie ndesh me parashikimet e këtij ligjidhe do 3. Ngarkohet ministria përgjegjëse për energjinë të referohet si në zbatim të pikës 1, të nenit 10, të që, brenda 12 muajve nga hyrja në fuqi e këtij ligji, këtij ligji. të miratojë aktet nënligjore në zbatim të neneve

4. Vendimi nr. 551, datë 18.6.2015, i Këshillit 10, pika 2; 23, pika 4; 58, pika 2; 101, pika 1 dhe të Ministrave, “Për miratimin e kritereve dhe të 106, pika 3, të tij. procedurave për pajisjen me certifikatën e lejes 4. Ngarkohet ERE që, brenda 18 muajve nga profesionale për veprimtaritë studimore- hyrja në fuqi e këtij ligji, të miratojë aktet nënligjore projektuese dhe zbatuese për kërkimin, prodhimin, në zbatim të neneve 14; 16, pikat 1, shkronjat përpunimin, transportimin, depozitimin dhe “a”, “b” dhe “c”, 2, 10, 13, 14, 16, 17, 18, 24 dhe tregtimin e lëndëve hidrokarbure”, mbetet në fuqi 27; 18, pika 2; 20; 23, pika 1; 24, pika 1; 29, pika 2; për aq sa nuk bie ndesh me parashikimet e këtij ligji 32, pika 1; 38, pika 2; 44, pikat 1 e 2, shkronja “g”; dhe do të referohet si në zbatim të nenit 5 të këtij 46, pika 12; 47, pika 3; 48, pika 8; 53, pikat 3, 7 e 8; ligji. 54, pika 1; 55, pika 2; 63, pika 2; 67, pika 3; 74,

5. Urdhri nr. 666, datë 3.8.2009, i Ministrit të pika 3; 76, pika 2; 84, pika 5; 85, pika 1; 88, pika 3; Ekonomisë, Tregtisë dhe Energjetikës, “Për 89, pika 11; 90, pikat 10 e 11; 92, pika 3; 93, pika 1; miratimin e rregullave teknike dhe kritereve të 94, pikat 3 e 4; 95, pika 2; 96, pika 9, 97, pika 11; sigurisë, të përkohshme, për kërkesat minimale të 98, pikat 2 e 4; 104, pikat 1 e 12; dhe 106, pika 2, të projektimit teknik, ndërtimit dhe operimit të tij. sistemeve të transmetimit e të shpërndarjes së Neni 117 gazit natyror, të instalimeve të GNL-së, hapësirave të depozitimit dhe të linjave direkte”, Shfuqizime në mbështetje të pikës 2, të nenit 7, të ligjit nr. Ligji nr. 9946, datë 30.6.2008, “Për sektorin e 9946, datë 30.6.2008, “Për sektorin e gazit gazit natyror”, të ndryshuar, shfuqizohet. natyror”, të ndryshuar, mbetet në fuqi për aq sa nuk bie ndesh me parashikimet e këtij ligji dhe do Neni 118 të referohet si në zbatim të pikës 2, të nenit 10, të Hyrja në fuqi këtij ligji. Ky ligj hyn në fuqi 15 ditë pas botimit në Neni 116 Fletoren Zyrtare. Aktet nënligjore Miratuar në datën 23.9.2015

1. Ngarkohet Këshilli i Ministrave që, brenda Shpallur me dekretin nr. 9272, datë 12.10.2015 të 12 muajve nga hyrja në fuqi e këtij ligji, të Presidentit të Republikës, Bujar Nishani miratojë aktet nënligjore në zbatim të neneve 5, pika 5; 6, pika 1; 11, pika 2; 27, pika 5; 88, pika 1; 89 pika 2; 90, pika 1; 97, pika 1, dhe 100, pika 1, të tij.